Universal Declaration of Human Rights - Swahili (Chimwiini)

This plain text version prepared by the "UDHR in XML" project,
http://efele.net/udhr.

-----

Baaqi rasmi xuquuqi ya binadamu
I ansixishiiza go’aani ya gole zonte xisabuye ni 217A(III) 10wa December 1948

Qodobu ya 1
Isma binadamu huzalowaye ni xori tarafa sharafu na Xuquuqu ni sawa kila muntru na mujiitru wabeele cilmu Na wacyi, na nikuwonoowa muntru ku dhaqmata na Na miingine kana wantru wazaleeno.

Qodobu ya 2
Kila muntru naawo xuquuqu ya isifiila na baaqi iyi, Yo itraku langaliloowa taraafa qabiila ,lamuuna,mubli Ama muke,luqa, diiniye, siyaasa ama fikra mbali , Chizaazi,ama mahalaye iliilo ,xoola ama xaali mbali.
Na haqadirowi nqfanyilizowa kulawangayo tarafa Siyaasa , xukumu ama xali ya caalami uko ,nti ama Muuyi waaye zaazila , inaayiwe nti iyo nti itraqshikowa Na waantru , ama inayiwe nti dowla mbali shiishilo Intrana xukumu ya ntiini ama ntrana xori.

Qodobu ya 3
Kila muuntru nawoo xaqi ku ciinsha kaa xori ama Ma iinsha ya amaani

Qodobu ya 4
Ntraku muuntru qshikoowa chiyaananima, ama Qfanya biyaanshara tarafa kuwa uza ziyaana

Qodobu ya 5
Ntraku ku dirshoowa muntru mbigo ama dhibu Zaydi ya binadamunima

Qodobu ya 6
Kila muuntru naawo xaqi kiwoowa mahale uko Shaqsi ahaaniye

Qodobu ya 7
Kila wantru ni sawa tarafa sharci na wanaawo xaqi Wo watrakulawanganyowa kawontena ku Badbadishowa na ku reboowa iyo huleetro Waantru qfanyoowa mbali mbali.

Qodobu ya 8
Kila mutru nawo xaqi maxkama ya muuyiwe Qsaydoowa mara yaye taqsibowa ka dulmi Ama taqsibowa na xaquuqu ya dastuuri ama Sharci mbeelo

Qodobu ya 9
Mutru haqadiroowi qfungowa ,qshikoowa ama Qtomoloowa muyiini bilaa sharci.

Qodobu ya 10
Kila mutru naawo xaqi kuwaaye qbatra mbele ya Maxkama waqtiya itaqbelekoowa xuququye ama Wajibaatize ama waqti itaqtruluko dacwa ya ciqaabu.

Qodobu ya 11


Kila mutru letreleela dacwa ya ciqaabu naawo xaqi Ku dhaqmatoowa naye kana mutru traqfaanya chiitru Xata qfanyoowa bayaani yaaye fanyizo disa sharci inawo Na kuhada maxkama kuwa ni wazi kuwa ma danbile Kuwa waqiriliilaku damaanata ruhuzawo


na mutru haqadiroowi nkandikoowa mungooni Ficli ama ficli la’aani ba izakuwa fali ama fali la’aani iyo Tarafa sharci izakuwa danbi waqti yingiila na menye fanyiizo Haqadiroowi kandikoowa mungooni danbi yaaye izaq faanya



Qodobu ya 12
Muntru haqadiroowe ku darawo tarafa jawabuzi za qaasa , Familiye , nuumbaye ama mbaraqaze Na muuntru haqadiroowi ku dirshoowa chiintru sharafuyi Kila mutru nawo xaqi kingila tiini ya sharci zonte yasi chihadiilo

Qodobu ya 13


Kila muntru nawo xaqi kuwaye kiineentra ama ku dega Traani ya muuyi waaye nasuulo


kila muuntru naawo xaqi kuwaaye qsafata muuyi waaye Nasuulo



Qodobu ya 14


kila mutru nawo xaqi kuwaaye keentra muuyi mbali Jisaaye kumeera magani wa siyaasa ye naku zumilo uzitro


xaqi yaasi chihadiilo ilu ha iqadirowa qtriloowa doodi Ichiwa uzitro yiilo bilaa siyaasa ama fali zinakiizo ujeedo ya Mabaadii’I (qaramada madoobey)



Qodobu ya 15


kila muuntru nawo xaqi na jinsiye


haqadiroowi qkuloowa munturu jinsiye bilaa sharci Na haqadiroowi kilizoowa kubadila xaqi ya jinsiye



Qodobu ya 16


muke na mubli wa baluqiilo ,wo itrakulawangayoowa Tarafa chizaazi ama farcaye wanaawo xaqi kuwaawo Kuloozanya ni sawa tarafa xaqi ya nuumba ,muda ya xiriiri ya Haruusi yaawo itakii neentro xata waqtiyaawo mataku latano


haruusi itaqaadira qbetela waqtiya itaqtuluko qsulanowa Awaje manasuulo kuloozanya


reeri ni muhiimu zaaydi ntraani ya waantru na dawala Na waantru wonteba ni xaqi iluyaawo kuwaawo naku Badbaadisha reeri izo.



Qodobu ya 17


kila muntru nawo xaqi kuwanaawo mbali xoola Bilaa kiingila na waantru shirka


na muuntru haqadirowi qtraliloowa chaake bilaa sharci



Qodobu ya 18
Kila muuntru naawo xaqi kuwaaye qtumikila diini yaaye naawo

Qodobu ya 19
Kila muuntru naawo xaqi kuwaaye naqbatra xori ka ra’iye Na koodize na haqadiroowi ku daroowa na ra’iye ama ku Gudbisha fikraze ama koodize ye naqtrumikilo kila qalabu Hurumikilo wenye hufasaho kodi radio-ni ize kuhayirowa Yaaye naqfasaho

Qodobu ya 20


kila muntru nawo xaqi kuwaye nakeentra karka waantru Wa ileeno qkooda tarafa amaani ye xori


na muntru haqadiroowi qasboowa kuwaaye kuwa kooha



Qodobu ya 21


kila muntru nawo xaqi kuwaaye kuwa chita karka muuyiwe Ama kum doorata oyo waaye nasuulo kumeelela wakiili na ye Ni xori


na kila muuntru ni xori kuwaaye nakiingila mamuli nkulu Wa wuyi wiko


waantru jisaawo mana suulo ni u astaani wa dowla, Usuulo yaawo mana suulo ina koonyasha dorosha ya lila Hubetelo kila waqti ,inabetele udoorasho iyo ka ntini ntiini Ama jisa mbali kaa xori



Qodobu ya 22
Kila muuntru madama ni xubna karka wantru naawo xaqi Kuwaaye naqbatra tabiibu ya cafiyaye ,ubabiibu iyo ni kuwa Muntru kunfayiliza sahali na xuquuqu ya dhaqalaye Wantru na cilmu ize kumarmatowa mutru sharafuye , Xoriyaye na qkorake

Qodobu ya 23


kila muntru nawo xaqi kuwaye naqbatra kaazi, Kaazi yaaye nasuulo taqaadiro qfaanya , shardi Za kaazi kuwaazo ni cadaala ,naaye kuwaye naku Danesisha chiza qtowa kaaziye


kila muntru naawo xaqi kuwaaye naqtraala mshaha Ya uje menziwe ni kaazi mooyi yaayi naqtaalo kuwaye Naqtraala


uje naqfaanyo kaazi naawo xaqi kuwaaye naqtraala Mshara yaye taqadiro ku inshiliza na familyaake na Itamiinfilo u tabiibu ziingine


kila muntru nawo xaqi kuwaye naqfanya kooha ama Kiingila ye disaye ku ilalisha daniye



Qodobu ya 24
Kila muntru nawo xaqi kuwaaye naqboowa waqti yaaye qbulila Ama qboowa fasaha inamiineentrlo mshaharaye

Qodobu ya 25


kila muntru nawo xaqi kuwaaye naqkoma heeei na maiinshaye Itamiinfilo na afiyaye na utruulo wa nafsiye,reeriye, kana Kujaake , nguwoze , nuumba na utabiibu wa afiyaye Na naawo xaqi kuwaye naqbatra utabiibu wa afiyaye waqti yaaye Taqtowo kaaziye kuwaye naqbatra utabiibu waqtiyayee taakuwo fahandara, chigulu, mzeele, chifa , ama maradi mbali hqaadiri Kuwaaye naqfanyiliza kaazi


maama awo waanawo miimba wanaawo xaqi kulangaloowa ka Qaasa ,waana wonte na zaloowa ka haruusi ama si zaloowa ka Haruusi wanaawo utabiibu sawa



Qodobu ya 26


kila muntru naawo xaqi kuwaaye naqbatra masoomo kabuure , fasli zantiini ni qasbu , wasoomo za farsama na Za xirma ni laazima qbatroowa , wasoomo za fasli za ilu ni Kuwa waazi na waantru wonte kuwa inaku langaloowa muntru Masoomoye


masoomo ni qbenzelezowa kuwa muntru itanfaya ilu Na kuwaaye naku dhowra xaqi ya binadamu na xoriya ya asli Masoomo ni kuwawe naqtranbulana na muuntru,kum himila Na kuwana meenza jinsi mbali ama mutru naawo diini mbali Na nikowa qfaanya nuumu na kaazi za (qaramada midoobay) Kuliinta amni na amaani


wazeelewo ndaawo xaqi ya kaantra kuwawo wanku Dalbata wasoomo ya wanawaawo



Qodobu ya 27


kila muntru nawo xaqi kuwaaye naku doorsata ka xoriyaye Kuwaaye naqtraala caada ya ma iinsha ya wantru kuwaye Naku faideysata horumari ya cilmu ama kuwaba wantru faayda


kila muuntru nawo xaqi kuwaaye naku ilalisha daniye inayiwe Ya maadi ama micna huleetro yaye hadiilo tarafa cilmu ama Qsawirata chiintru



Qodobu ya 28
Kila muuntru naawo xaqi kuwaaye naqbatra nidaamu ya wantru Caalami xuquuqu na xoriya I tilmameeta baaqi ya caalami Xuquuqu ya binaadamu 7

Qodobu ya 29


kila muntru iluke yiiko waajibu: Karka waantru ni mahala ni mahala shaqsiyo we xori Takontroko ilu


waqtiya muntru naku libo xaqiye ama xoriye itaqdiro Mreeba ama nfuungo ni sharci iyo imrebeelo, ula jedo ni Kuwaawo naku ilaalisha shaqsiya ya wantru na xoriya ya waantru Na kuwaawe naku dhaqmata naawo tabi’a suura ya (dimqaradadiga)


xuququ na xuriya yaasi chihadiilo ilu ha iqadirowi qtumikilowa Jisa ina kiiszo (qaramada bidoobay)



Qodobu ya 30
Baaqi iyi ntramu chintru itaqadirowa qfasiriloowa micnaye kuwa Dowla , kooxa ama muuntru nawo xaqi kontroka fali ama fali Niingi inaqbenzelezoowa kuwa inaku bur burishilizowa xuquuqi Ama xoriza zandishila baaqi iyi.

