ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
သၞောဝ်ဥပဒေညးဍုင်ကွာန် ဒးယိုက်ဂၠေင်သ္ပပၞာန်ဗၟာဂှ် ဒှ်ဒၟံင်ဂုန်ဖဵုသွက်ကံင်သဳပၞာန်ဗၟာတံ ဇၞော်ဇၞော်မွဲတုဲ ကာလလဵုဟွံရုဲ လမျီုသၞောဝ်ဥပဒေဏံ ညံင်ဂွံဂျိုင်အာမာန်
ညံင်ဂွံဖန်ဇန်ဓမံက်အာရုပ်ရဴလၟိုန်မာန်ဂှ် ကံင်သဳပၞာန်တံ ဖန်ဇန်မံင်ရ
အခိင်ဍုင်ကွာန်ရုသံင် ယဝ်ခါရ ဂၠိုက်ဂၠာဲလညာတ်ညးဍုင်ကွာန်မ္ဂး မုပိုဲက္လိဂွံသွဟ်မာန်ရော သွဟ်မွဲဗီုဓဝ် ဆလအ်က္လိဂွံဟွံမာန် မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဍုင်ကွာန်ဂွံရုသံင်ဂှ် ဒၟါနူပရေင်ညဳသာလီုလာ်ရ
ပရေင်ညဳသာလီုလာ်မှ ဍုင်ကွာန်ဂွံရုသံင်ရောင်
က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ညးအာဂတတံ လညာတ်ထကး ပါ်ခြာအာရေင်သ္ကံမ္ဂး ညးဍုင်ကွာန်လေဝ် လညာတ်ထ္ကးပြး လညာတ်ဟွံတုပ်ရေင်သ္ကံ ချိုတ်ပၠိုတ်ရ
လၟုဟ် ညးချူလိက် အာတ်မိက်လညာတ် ညးဍုင်ကွာန်မန် ညးမကၠိုဟ်ခၠင် ပ္ဍဲအကာဲအရာ ပရေင်ဍုင်ကွာန်တံ ဆေင်စပ်ကဵုပေါဲရုဲမာဲဂှ် ပံင်သရုပ်ကၠေံလညာတ် မကြပ်မံင်ညးသ္ကံ သ္ပမွဲဂှ် ဍေံဟွံတိတ်ကၠုင်မွဲတုဲ တိတ်ကၠုင်လညာတ်ၜါဗီုရ
အတိုင်လညာတ်တံဂှ် ပါ်ပရအ်ဏာကဵု ကုကောန်ဂကူမန်ပိုဲတံ နကဵုလိက်ပရေင်ဝွံရ
ပ္ဍဲဘာဗ္တောန်လိက်ပညာသဇိုင် မၞုံအပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်မန်ဝွံ ခါန်ကၞက်အ္စာ အ္စာၝောံ ဗ္တောန်လိက်ပတ်ကောန်ဍုင်အရင် မပ္တံမန်
ကရေင်
ပအိုဝ် ဟွံမာန်ဂှ်ရ ပရေင်ဗ္တောန် လိက်ပတ်ကောန်ဍုင်အရင် အပ္ဍဲဘာဗ္တောန်လိက်ဂှ် ကြပ်ဒးဒေါံဇူကၠုင်နွံမံင်ဏောင် ဂွံတီကေတ်ရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
အခိုက်ကၞာမန်ဂှ် နွံတဴဗွဲမဂၠိုၚ်ရောၚ် အခိုက်မန်ယဝ်ပလေဝ် ကျေဝ်အာဏောၚ်ထေၚ် နကဵုသာမညဟေၚ် တၚ်လဝ်ယၟုက္ဍိုပ်လိက်တုဲ အခိုက်မန်ၜိုတ်နွံ သ္ဒးပလေဝ်သီုဖအိုတ်ဟာ တၚ်သၟာန်မံက်ကၠုၚ်ရ
လိက်ပရေၚ်ဝွံ ညးချူလိက်ဏံ ရန်တၟံကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်တုဲ ချူလဝ်ရ
ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲအရာပလေဝ်အခိုက်ကၞာဏံ သွာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ယဝ်သ္ဂောံပလေဝ်မ္ဂး ကျေဝ်အာဏောၚ် စှ်ေစိုတ်ဂှ်ရ တၚ်လဝ်ယၟု လိက်ပရေၚ်သာ်ဝွံရ
သၞောဝ်ဥပဒေညးဍုင်ကွာန် ဒးယိုက်ဂၠေင်သ္ပပၞာန်ဗၟာဂှ် ဒှ်ဒၟံင်ဂုန်ဖဵုသွက်ကံင်သဳပၞာန်ဗၟာတံ ဇၞော်ဇၞော်မွဲတုဲ ကာလလဵုဟွံရုဲ လမျီုသၞောဝ်ဥပဒေဏံ ညံင်ဂွံဂျိုင်အာမာန်
ညံင်ဂွံဖန်ဇန်ဓမံက်အာရုပ်ရဴလၟိုန်မာန်ဂှ် ကံင်သဳပၞာန်တံ ဖန်ဇန်မံင်ရ
အခိင်ဍုင်ကွာန်ရုသံင် ယဝ်ခါရ ဂၠိုက်ဂၠာဲလညာတ်ညးဍုင်ကွာန်မ္ဂး မုပိုဲက္လိဂွံသွဟ်မာန်ရော သွဟ်မွဲဗီုဓဝ် ဆလအ်က္လိဂွံဟွံမာန် မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဍုင်ကွာန်ဂွံရုသံင်ဂှ် ဒၟါနူပရေင်ညဳသာလီုလာ်ရ
ပရေင်ညဳသာလီုလာ်မှ ဍုင်ကွာန်ဂွံရုသံင်ရောင်
က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ညးအာဂတတံ လညာတ်ထကး ပါ်ခြာအာရေင်သ္ကံမ္ဂး ညးဍုင်ကွာန်လေဝ် လညာတ်ထ္ကးပြး လညာတ်ဟွံတုပ်ရေင်သ္ကံ ချိုတ်ပၠိုတ်ရ
လၟုဟ် ညးချူလိက် အာတ်မိက်လညာတ် ညးဍုင်ကွာန်မန် ညးမကၠိုဟ်ခၠင် ပ္ဍဲအကာဲအရာ ပရေင်ဍုင်ကွာန်တံ ဆေင်စပ်ကဵုပေါဲရုဲမာဲဂှ် ပံင်သရုပ်ကၠေံလညာတ် မကြပ်မံင်ညးသ္ကံ သ္ပမွဲဂှ် ဍေံဟွံတိတ်ကၠုင်မွဲတုဲ တိတ်ကၠုင်လညာတ်ၜါဗီုရ
အတိုင်လညာတ်တံဂှ် ပါ်ပရအ်ဏာကဵု ကုကောန်ဂကူမန်ပိုဲတံ နကဵုလိက်ပရေင်ဝွံရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
အခိုက်ကၞာမန်ဂှ် နွံတဴဗွဲမဂၠိုၚ်ရောၚ် အခိုက်မန်ယဝ်ပလေဝ် ကျေဝ်အာဏောၚ်ထေၚ် နကဵုသာမညဟေၚ် တၚ်လဝ်ယၟုက္ဍိုပ်လိက်တုဲ အခိုက်မန်ၜိုတ်နွံ သ္ဒးပလေဝ်သီုဖအိုတ်ဟာ တၚ်သၟာန်မံက်ကၠုၚ်ရ
လိက်ပရေၚ်ဝွံ ညးချူလိက်ဏံ ရန်တၟံကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်တုဲ ချူလဝ်ရ
ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲအရာပလေဝ်အခိုက်ကၞာဏံ သွာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ယဝ်သ္ဂောံပလေဝ်မ္ဂး ကျေဝ်အာဏောၚ် စှ်ေစိုတ်ဂှ်ရ တၚ်လဝ်ယၟု လိက်ပရေၚ်သာ်ဝွံရ
သၞောဝ်ဥပဒေညးဍုင်ကွာန် ဒးယိုက်ဂၠေင်သ္ပပၞာန်ဗၟာဂှ် ဒှ်ဒၟံင်ဂုန်ဖဵုသွက်ကံင်သဳပၞာန်ဗၟာတံ ဇၞော်ဇၞော်မွဲတုဲ ကာလလဵုဟွံရုဲ လမျီုသၞောဝ်ဥပဒေဏံ ညံင်ဂွံဂျိုင်အာမာန်
ညံင်ဂွံဖန်ဇန်ဓမံက်အာရုပ်ရဴလၟိုန်မာန်ဂှ် ကံင်သဳပၞာန်တံ ဖန်ဇန်မံင်ရ
အခိင်ဍုင်ကွာန်ရုသံင် ယဝ်ခါရ ဂၠိုက်ဂၠာဲလညာတ်ညးဍုင်ကွာန်မ္ဂး မုပိုဲက္လိဂွံသွဟ်မာန်ရော သွဟ်မွဲဗီုဓဝ် ဆလအ်က္လိဂွံဟွံမာန် မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဍုင်ကွာန်ဂွံရုသံင်ဂှ် ဒၟါနူပရေင်ညဳသာလီုလာ်ရ
ပရေင်ညဳသာလီုလာ်မှ ဍုင်ကွာန်ဂွံရုသံင်ရောင်
က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ညးအာဂတတံ လညာတ်ထကး ပါ်ခြာအာရေင်သ္ကံမ္ဂး ညးဍုင်ကွာန်လေဝ် လညာတ်ထ္ကးပြး လညာတ်ဟွံတုပ်ရေင်သ္ကံ ချိုတ်ပၠိုတ်ရ
လၟုဟ် ညးချူလိက် အာတ်မိက်လညာတ် ညးဍုင်ကွာန်မန် ညးမကၠိုဟ်ခၠင် ပ္ဍဲအကာဲအရာ ပရေင်ဍုင်ကွာန်တံ ဆေင်စပ်ကဵုပေါဲရုဲမာဲဂှ် ပံင်သရုပ်ကၠေံလညာတ် မကြပ်မံင်ညးသ္ကံ သ္ပမွဲဂှ် ဍေံဟွံတိတ်ကၠုင်မွဲတုဲ တိတ်ကၠုင်လညာတ်ၜါဗီုရ
အတိုင်လညာတ်တံဂှ် ပါ်ပရအ်ဏာကဵု ကုကောန်ဂကူမန်ပိုဲတံ နကဵုလိက်ပရေင်ဝွံရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
အခိုက်ကၞာမန်ဂှ် နွံတဴဗွဲမဂၠိုၚ်ရောၚ် အခိုက်မန်ယဝ်ပလေဝ် ကျေဝ်အာဏောၚ်ထေၚ် နကဵုသာမညဟေၚ် တၚ်လဝ်ယၟုက္ဍိုပ်လိက်တုဲ အခိုက်မန်ၜိုတ်နွံ သ္ဒးပလေဝ်သီုဖအိုတ်ဟာ တၚ်သၟာန်မံက်ကၠုၚ်ရ
လိက်ပရေၚ်ဝွံ ညးချူလိက်ဏံ ရန်တၟံကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်တုဲ ချူလဝ်ရ
ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲအရာပလေဝ်အခိုက်ကၞာဏံ သွာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ယဝ်သ္ဂောံပလေဝ်မ္ဂး ကျေဝ်အာဏောၚ် စှ်ေစိုတ်ဂှ်ရ တၚ်လဝ်ယၟု လိက်ပရေၚ်သာ်ဝွံရ
သၞောဝ်ဥပဒေညးဍုင်ကွာန် ဒးယိုက်ဂၠေင်သ္ပပၞာန်ဗၟာဂှ် ဒှ်ဒၟံင်ဂုန်ဖဵုသွက်ကံင်သဳပၞာန်ဗၟာတံ ဇၞော်ဇၞော်မွဲတုဲ ကာလလဵုဟွံရုဲ လမျီုသၞောဝ်ဥပဒေဏံ ညံင်ဂွံဂျိုင်အာမာန်
ညံင်ဂွံဖန်ဇန်ဓမံက်အာရုပ်ရဴလၟိုန်မာန်ဂှ် ကံင်သဳပၞာန်တံ ဖန်ဇန်မံင်ရ
အခိင်ဍုင်ကွာန်ရုသံင် ယဝ်ခါရ ဂၠိုက်ဂၠာဲလညာတ်ညးဍုင်ကွာန်မ္ဂး မုပိုဲက္လိဂွံသွဟ်မာန်ရော သွဟ်မွဲဗီုဓဝ် ဆလအ်က္လိဂွံဟွံမာန် မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဍုင်ကွာန်ဂွံရုသံင်ဂှ် ဒၟါနူပရေင်ညဳသာလီုလာ်ရ
ပရေင်ညဳသာလီုလာ်မှ ဍုင်ကွာန်ဂွံရုသံင်ရောင်
က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ညးအာဂတတံ လညာတ်ထကး ပါ်ခြာအာရေင်သ္ကံမ္ဂး ညးဍုင်ကွာန်လေဝ် လညာတ်ထ္ကးပြး လညာတ်ဟွံတုပ်ရေင်သ္ကံ ချိုတ်ပၠိုတ်ရ
လၟုဟ် ညးချူလိက် အာတ်မိက်လညာတ် ညးဍုင်ကွာန်မန် ညးမကၠိုဟ်ခၠင် ပ္ဍဲအကာဲအရာ ပရေင်ဍုင်ကွာန်တံ ဆေင်စပ်ကဵုပေါဲရုဲမာဲဂှ် ပံင်သရုပ်ကၠေံလညာတ် မကြပ်မံင်ညးသ္ကံ သ္ပမွဲဂှ် ဍေံဟွံတိတ်ကၠုင်မွဲတုဲ တိတ်ကၠုင်လညာတ်ၜါဗီုရ
အတိုင်လညာတ်တံဂှ် ပါ်ပရအ်ဏာကဵု ကုကောန်ဂကူမန်ပိုဲတံ နကဵုလိက်ပရေင်ဝွံရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
အခိုက်ကၞာမန်ဂှ် နွံတဴဗွဲမဂၠိုၚ်ရောၚ် အခိုက်မန်ယဝ်ပလေဝ် ကျေဝ်အာဏောၚ်ထေၚ် နကဵုသာမညဟေၚ် တၚ်လဝ်ယၟုက္ဍိုပ်လိက်တုဲ အခိုက်မန်ၜိုတ်နွံ သ္ဒးပလေဝ်သီုဖအိုတ်ဟာ တၚ်သၟာန်မံက်ကၠုၚ်ရ
လိက်ပရေၚ်ဝွံ ညးချူလိက်ဏံ ရန်တၟံကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်တုဲ ချူလဝ်ရ
ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲအရာပလေဝ်အခိုက်ကၞာဏံ သွာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ယဝ်သ္ဂောံပလေဝ်မ္ဂး ကျေဝ်အာဏောၚ် စှ်ေစိုတ်ဂှ်ရ တၚ်လဝ်ယၟု လိက်ပရေၚ်သာ်ဝွံရ
သၞောဝ်ဥပဒေညးဍုင်ကွာန် ဒးယိုက်ဂၠေင်သ္ပပၞာန်ဗၟာဂှ် ဒှ်ဒၟံင်ဂုန်ဖဵုသွက်ကံင်သဳပၞာန်ဗၟာတံ ဇၞော်ဇၞော်မွဲတုဲ ကာလလဵုဟွံရုဲ လမျီုသၞောဝ်ဥပဒေဏံ ညံင်ဂွံဂျိုင်အာမာန်
ညံင်ဂွံဖန်ဇန်ဓမံက်အာရုပ်ရဴလၟိုန်မာန်ဂှ် ကံင်သဳပၞာန်တံ ဖန်ဇန်မံင်ရ
အခိင်ဍုင်ကွာန်ရုသံင် ယဝ်ခါရ ဂၠိုက်ဂၠာဲလညာတ်ညးဍုင်ကွာန်မ္ဂး မုပိုဲက္လိဂွံသွဟ်မာန်ရော သွဟ်မွဲဗီုဓဝ် ဆလအ်က္လိဂွံဟွံမာန် မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဍုင်ကွာန်ဂွံရုသံင်ဂှ် ဒၟါနူပရေင်ညဳသာလီုလာ်ရ
ပရေင်ညဳသာလီုလာ်မှ ဍုင်ကွာန်ဂွံရုသံင်ရောင်
က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ညးအာဂတတံ လညာတ်ထကး ပါ်ခြာအာရေင်သ္ကံမ္ဂး ညးဍုင်ကွာန်လေဝ် လညာတ်ထ္ကးပြး လညာတ်ဟွံတုပ်ရေင်သ္ကံ ချိုတ်ပၠိုတ်ရ
လၟုဟ် ညးချူလိက် အာတ်မိက်လညာတ် ညးဍုင်ကွာန်မန် ညးမကၠိုဟ်ခၠင် ပ္ဍဲအကာဲအရာ ပရေင်ဍုင်ကွာန်တံ ဆေင်စပ်ကဵုပေါဲရုဲမာဲဂှ် ပံင်သရုပ်ကၠေံလညာတ် မကြပ်မံင်ညးသ္ကံ သ္ပမွဲဂှ် ဍေံဟွံတိတ်ကၠုင်မွဲတုဲ တိတ်ကၠုင်လညာတ်ၜါဗီုရ
အတိုင်လညာတ်တံဂှ် ပါ်ပရအ်ဏာကဵု ကုကောန်ဂကူမန်ပိုဲတံ နကဵုလိက်ပရေင်ဝွံရ
အခိုက်ကၞာမန်ဂှ် နွံတဴဗွဲမဂၠိုၚ်ရောၚ် အခိုက်မန်ယဝ်ပလေဝ် ကျေဝ်အာဏောၚ်ထေၚ် နကဵုသာမညဟေၚ် တၚ်လဝ်ယၟုက္ဍိုပ်လိက်တုဲ အခိုက်မန်ၜိုတ်နွံ သ္ဒးပလေဝ်သီုဖအိုတ်ဟာ တၚ်သၟာန်မံက်ကၠုၚ်ရ
လိက်ပရေၚ်ဝွံ ညးချူလိက်ဏံ ရန်တၟံကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်တုဲ ချူလဝ်ရ
ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲအရာပလေဝ်အခိုက်ကၞာဏံ သွာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ယဝ်သ္ဂောံပလေဝ်မ္ဂး ကျေဝ်အာဏောၚ် စှ်ေစိုတ်ဂှ်ရ တၚ်လဝ်ယၟု လိက်ပရေၚ်သာ်ဝွံရ
သၞောဝ်ဥပဒေညးဍုင်ကွာန် ဒးယိုက်ဂၠေင်သ္ပပၞာန်ဗၟာဂှ် ဒှ်ဒၟံင်ဂုန်ဖဵုသွက်ကံင်သဳပၞာန်ဗၟာတံ ဇၞော်ဇၞော်မွဲတုဲ ကာလလဵုဟွံရုဲ လမျီုသၞောဝ်ဥပဒေဏံ ညံင်ဂွံဂျိုင်အာမာန်
ညံင်ဂွံဖန်ဇန်ဓမံက်အာရုပ်ရဴလၟိုန်မာန်ဂှ် ကံင်သဳပၞာန်တံ ဖန်ဇန်မံင်ရ
အခိင်ဍုင်ကွာန်ရုသံင် ယဝ်ခါရ ဂၠိုက်ဂၠာဲလညာတ်ညးဍုင်ကွာန်မ္ဂး မုပိုဲက္လိဂွံသွဟ်မာန်ရော သွဟ်မွဲဗီုဓဝ် ဆလအ်က္လိဂွံဟွံမာန် မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဍုင်ကွာန်ဂွံရုသံင်ဂှ် ဒၟါနူပရေင်ညဳသာလီုလာ်ရ
ပရေင်ညဳသာလီုလာ်မှ ဍုင်ကွာန်ဂွံရုသံင်ရောင်
က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ညးအာဂတတံ လညာတ်ထကး ပါ်ခြာအာရေင်သ္ကံမ္ဂး ညးဍုင်ကွာန်လေဝ် လညာတ်ထ္ကးပြး လညာတ်ဟွံတုပ်ရေင်သ္ကံ ချိုတ်ပၠိုတ်ရ
လၟုဟ် ညးချူလိက် အာတ်မိက်လညာတ် ညးဍုင်ကွာန်မန် ညးမကၠိုဟ်ခၠင် ပ္ဍဲအကာဲအရာ ပရေင်ဍုင်ကွာန်တံ ဆေင်စပ်ကဵုပေါဲရုဲမာဲဂှ် ပံင်သရုပ်ကၠေံလညာတ် မကြပ်မံင်ညးသ္ကံ သ္ပမွဲဂှ် ဍေံဟွံတိတ်ကၠုင်မွဲတုဲ တိတ်ကၠုင်လညာတ်ၜါဗီုရ
အတိုင်လညာတ်တံဂှ် ပါ်ပရအ်ဏာကဵု ကုကောန်ဂကူမန်ပိုဲတံ နကဵုလိက်ပရေင်ဝွံရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
အခိုက်ကၞာမန်ဂှ် နွံတဴဗွဲမဂၠိုၚ်ရောၚ် အခိုက်မန်ယဝ်ပလေဝ် ကျေဝ်အာဏောၚ်ထေၚ် နကဵုသာမညဟေၚ် တၚ်လဝ်ယၟုက္ဍိုပ်လိက်တုဲ အခိုက်မန်ၜိုတ်နွံ သ္ဒးပလေဝ်သီုဖအိုတ်ဟာ တၚ်သၟာန်မံက်ကၠုၚ်ရ
လိက်ပရေၚ်ဝွံ ညးချူလိက်ဏံ ရန်တၟံကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်တုဲ ချူလဝ်ရ
ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲအရာပလေဝ်အခိုက်ကၞာဏံ သွာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ယဝ်သ္ဂောံပလေဝ်မ္ဂး ကျေဝ်အာဏောၚ် စှ်ေစိုတ်ဂှ်ရ တၚ်လဝ်ယၟု လိက်ပရေၚ်သာ်ဝွံရ
သၞောဝ်ဥပဒေညးဍုင်ကွာန် ဒးယိုက်ဂၠေင်သ္ပပၞာန်ဗၟာဂှ် ဒှ်ဒၟံင်ဂုန်ဖဵုသွက်ကံင်သဳပၞာန်ဗၟာတံ ဇၞော်ဇၞော်မွဲတုဲ ကာလလဵုဟွံရုဲ လမျီုသၞောဝ်ဥပဒေဏံ ညံင်ဂွံဂျိုင်အာမာန်
ညံင်ဂွံဖန်ဇန်ဓမံက်အာရုပ်ရဴလၟိုန်မာန်ဂှ် ကံင်သဳပၞာန်တံ ဖန်ဇန်မံင်ရ
အခိင်ဍုင်ကွာန်ရုသံင် ယဝ်ခါရ ဂၠိုက်ဂၠာဲလညာတ်ညးဍုင်ကွာန်မ္ဂး မုပိုဲက္လိဂွံသွဟ်မာန်ရော သွဟ်မွဲဗီုဓဝ် ဆလအ်က္လိဂွံဟွံမာန် မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဍုင်ကွာန်ဂွံရုသံင်ဂှ် ဒၟါနူပရေင်ညဳသာလီုလာ်ရ
ပရေင်ညဳသာလီုလာ်မှ ဍုင်ကွာန်ဂွံရုသံင်ရောင်
က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ညးအာဂတတံ လညာတ်ထကး ပါ်ခြာအာရေင်သ္ကံမ္ဂး ညးဍုင်ကွာန်လေဝ် လညာတ်ထ္ကးပြး လညာတ်ဟွံတုပ်ရေင်သ္ကံ ချိုတ်ပၠိုတ်ရ
လၟုဟ် ညးချူလိက် အာတ်မိက်လညာတ် ညးဍုင်ကွာန်မန် ညးမကၠိုဟ်ခၠင် ပ္ဍဲအကာဲအရာ ပရေင်ဍုင်ကွာန်တံ ဆေင်စပ်ကဵုပေါဲရုဲမာဲဂှ် ပံင်သရုပ်ကၠေံလညာတ် မကြပ်မံင်ညးသ္ကံ သ္ပမွဲဂှ် ဍေံဟွံတိတ်ကၠုင်မွဲတုဲ တိတ်ကၠုင်လညာတ်ၜါဗီုရ
အတိုင်လညာတ်တံဂှ် ပါ်ပရအ်ဏာကဵု ကုကောန်ဂကူမန်ပိုဲတံ နကဵုလိက်ပရေင်ဝွံရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
သၟိက်မိက်ဂွံတီ ဒဒှ်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဍုင်ဗၟာမ္ဂး ပရေင်ဒက်ပတန်လဝ် ဍုင်တၠအဝဵုနေပျဳဒဝ်လေဝ် ဒးတီလဝ်ထေက်ကီုရောင်
နူကဵုသၞာံ ၂၀၀၅ စပြံင်ပဆုဲဏာ သၞာဲဒဴနူကဵုဍုင်လ္ဂုင် စိုပ်အာ နေပျဳဒဝ်တေံ အပ္ဍဲပွိုင် ၂၀ သၞာံ ကျောဝ်သ္ၚဳရံင် ပ္ၚံက်ပရေင်ဍုင်ကွာန် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်မ္ဂး သ္ဂောံဆဵုညာတ်ကေတ် အဆံင် ၅ အဆံင်ရ
အဆံင်မွဲဂှ် ဒက်ပတန်
ၜါဂှ် ပြံင်လှာဲ
ပိဂှ် တောတက်
ပန်ဂှ် ဆုတ်သဝ်စှ်ေ
မသုန်ဂှ် လီုလာ် သာ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်ရ
တွဵုရးဍုင်သေံ ဍုင်လာယှဵုဝွံ တုဲကၠုင်အေပရဴ ၂၂ ဂှ်စတုဲ နူကဵုဒပ်ကံင်သဳပၞာန်ဗၟာ ၜိုတ် ၂၀၀ ကွဳစက် နကဵုဇြ ဟတ်ဗၞတ် ၂၀၀၀၀ လုပ်ကၠုင်ဍုင်လာယှဵုတုဲ ကလေင်ပြေင်ဖျေံဒၞာဲဗီုပြင်ပရေင်အုပ်ဓုပ် ကောပ်ကာဲ အာဍုင်ပၠန် ဏောင် ဂွံဗှ်လ္ရတ်ကေတ် ပ္ဍဲမုက်လိက်ပရိုင်ဂမၠိုင်ရ
အဃောရုန်ဂစာန်ဒၟံင် သွက်ဂွံဒက်ပတန်အာ ကၟိန်ဍုင်ဖေဝ်ဒရေဝ်တေံဏီ ဗွိုင်ကာလပၠန်ဂတး တ္ၚဲဏံ သွက်ဂွံအုပ်ဓုပ်အာ ဒေသ တိဍာ် ညးကဵုညးဂှ် လိက်စံင်ပရေၚ်အုပ်ဓုပ် သွက်ဂွံချူအာနွံ နူကဵုဂကောံပၠန်ဂတး ၉ ဂကောံတံ တုဲကၠုင် ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၂ ဂှ် ပတိတ်လိက်လလောင်တြးရ
အခိုက်ကၞာမန်ဂှ် နွံတဴဗွဲမဂၠိုၚ်ရောၚ် အခိုက်မန်ယဝ်ပလေဝ် ကျေဝ်အာဏောၚ်ထေၚ် နကဵုသာမညဟေၚ် တၚ်လဝ်ယၟုက္ဍိုပ်လိက်တုဲ အခိုက်မန်ၜိုတ်နွံ သ္ဒးပလေဝ်သီုဖအိုတ်ဟာ တၚ်သၟာန်မံက်ကၠုၚ်ရ
လိက်ပရေၚ်ဝွံ ညးချူလိက်ဏံ ရန်တၟံကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်တုဲ ချူလဝ်ရ
ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲအရာပလေဝ်အခိုက်ကၞာဏံ သွာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ယဝ်သ္ဂောံပလေဝ်မ္ဂး ကျေဝ်အာဏောၚ် စှ်ေစိုတ်ဂှ်ရ တၚ်လဝ်ယၟု လိက်ပရေၚ်သာ်ဝွံရ
သၞောဝ်ဥပဒေညးဍုင်ကွာန် ဒးယိုက်ဂၠေင်သ္ပပၞာန်ဗၟာဂှ် ဒှ်ဒၟံင်ဂုန်ဖဵုသွက်ကံင်သဳပၞာန်ဗၟာတံ ဇၞော်ဇၞော်မွဲတုဲ ကာလလဵုဟွံရုဲ လမျီုသၞောဝ်ဥပဒေဏံ ညံင်ဂွံဂျိုင်အာမာန်
ညံင်ဂွံဖန်ဇန်ဓမံက်အာရုပ်ရဴလၟိုန်မာန်ဂှ် ကံင်သဳပၞာန်တံ ဖန်ဇန်မံင်ရ
အခိင်ဍုင်ကွာန်ရုသံင် ယဝ်ခါရ ဂၠိုက်ဂၠာဲလညာတ်ညးဍုင်ကွာန်မ္ဂး မုပိုဲက္လိဂွံသွဟ်မာန်ရော သွဟ်မွဲဗီုဓဝ် ဆလအ်က္လိဂွံဟွံမာန် မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဍုင်ကွာန်ဂွံရုသံင်ဂှ် ဒၟါနူပရေင်ညဳသာလီုလာ်ရ
ပရေင်ညဳသာလီုလာ်မှ ဍုင်ကွာန်ဂွံရုသံင်ရောင်
က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ညးအာဂတတံ လညာတ်ထကး ပါ်ခြာအာရေင်သ္ကံမ္ဂး ညးဍုင်ကွာန်လေဝ် လညာတ်ထ္ကးပြး လညာတ်ဟွံတုပ်ရေင်သ္ကံ ချိုတ်ပၠိုတ်ရ
လၟုဟ် ညးချူလိက် အာတ်မိက်လညာတ် ညးဍုင်ကွာန်မန် ညးမကၠိုဟ်ခၠင် ပ္ဍဲအကာဲအရာ ပရေင်ဍုင်ကွာန်တံ ဆေင်စပ်ကဵုပေါဲရုဲမာဲဂှ် ပံင်သရုပ်ကၠေံလညာတ် မကြပ်မံင်ညးသ္ကံ သ္ပမွဲဂှ် ဍေံဟွံတိတ်ကၠုင်မွဲတုဲ တိတ်ကၠုင်လညာတ်ၜါဗီုရ
အတိုင်လညာတ်တံဂှ် ပါ်ပရအ်ဏာကဵု ကုကောန်ဂကူမန်ပိုဲတံ နကဵုလိက်ပရေင်ဝွံရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
သၟိက်မိက်ဂွံတီ ဒဒှ်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဍုင်ဗၟာမ္ဂး ပရေင်ဒက်ပတန်လဝ် ဍုင်တၠအဝဵုနေပျဳဒဝ်လေဝ် ဒးတီလဝ်ထေက်ကီုရောင်
နူကဵုသၞာံ ၂၀၀၅ စပြံင်ပဆုဲဏာ သၞာဲဒဴနူကဵုဍုင်လ္ဂုင် စိုပ်အာ နေပျဳဒဝ်တေံ အပ္ဍဲပွိုင် ၂၀ သၞာံ ကျောဝ်သ္ၚဳရံင် ပ္ၚံက်ပရေင်ဍုင်ကွာန် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်မ္ဂး သ္ဂောံဆဵုညာတ်ကေတ် အဆံင် ၅ အဆံင်ရ
အဆံင်မွဲဂှ် ဒက်ပတန်
ၜါဂှ် ပြံင်လှာဲ
ပိဂှ် တောတက်
ပန်ဂှ် ဆုတ်သဝ်စှ်ေ
မသုန်ဂှ် လီုလာ် သာ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်ရ
တွဵုရးဍုင်သေံ ဍုင်လာယှဵုဝွံ တုဲကၠုင်အေပရဴ ၂၂ ဂှ်စတုဲ နူကဵုဒပ်ကံင်သဳပၞာန်ဗၟာ ၜိုတ် ၂၀၀ ကွဳစက် နကဵုဇြ ဟတ်ဗၞတ် ၂၀၀၀၀ လုပ်ကၠုင်ဍုင်လာယှဵုတုဲ ကလေင်ပြေင်ဖျေံဒၞာဲဗီုပြင်ပရေင်အုပ်ဓုပ် ကောပ်ကာဲ အာဍုင်ပၠန် ဏောင် ဂွံဗှ်လ္ရတ်ကေတ် ပ္ဍဲမုက်လိက်ပရိုင်ဂမၠိုင်ရ
နူကဵုတၠအဝဵုပၞာန်ဗမာတံ ပ္ကင်ရင်သီကေတ်လဝ်အဝဵုအုပ်ဓုပ်ဍုင် နူသၞာံ ၂၀၂၁ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳတေံတုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၃ ၂၀၂၄ ဂှ် ဒေသရးဇၞော်လ္ၚဵုကီု
ဒေသကောန်ဂကူကောန်ဍုင်အရၚ်သကုတ်သၠုၚ်ကျာ သေံသၟဝ်ကျာတံကီု
ဒေသရခေင်ကီု
ဒေသချေင် ကေုာံ ကချေင်
ကရေင်ဍာဲတံကီု ပေါဲပၞာန်သီတမ်ဒပ် သီဍုင်ကတဵုဒှ်တုဲ ဂကောံပၠန်ဂတးတံ သီုကဵုသီကၠုင် ဌာန်ဂအုပ်ပၞာန် ၂ ဒၞါဲကီု ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
အခိုက်ကၞာမန်ဂှ် နွံတဴဗွဲမဂၠိုၚ်ရောၚ် အခိုက်မန်ယဝ်ပလေဝ် ကျေဝ်အာဏောၚ်ထေၚ် နကဵုသာမညဟေၚ် တၚ်လဝ်ယၟုက္ဍိုပ်လိက်တုဲ အခိုက်မန်ၜိုတ်နွံ သ္ဒးပလေဝ်သီုဖအိုတ်ဟာ တၚ်သၟာန်မံက်ကၠုၚ်ရ
လိက်ပရေၚ်ဝွံ ညးချူလိက်ဏံ ရန်တၟံကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်တုဲ ချူလဝ်ရ
ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲအရာပလေဝ်အခိုက်ကၞာဏံ သွာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ယဝ်သ္ဂောံပလေဝ်မ္ဂး ကျေဝ်အာဏောၚ် စှ်ေစိုတ်ဂှ်ရ တၚ်လဝ်ယၟု လိက်ပရေၚ်သာ်ဝွံရ
သၞောဝ်ဥပဒေညးဍုင်ကွာန် ဒးယိုက်ဂၠေင်သ္ပပၞာန်ဗၟာဂှ် ဒှ်ဒၟံင်ဂုန်ဖဵုသွက်ကံင်သဳပၞာန်ဗၟာတံ ဇၞော်ဇၞော်မွဲတုဲ ကာလလဵုဟွံရုဲ လမျီုသၞောဝ်ဥပဒေဏံ ညံင်ဂွံဂျိုင်အာမာန်
ညံင်ဂွံဖန်ဇန်ဓမံက်အာရုပ်ရဴလၟိုန်မာန်ဂှ် ကံင်သဳပၞာန်တံ ဖန်ဇန်မံင်ရ
အခိင်ဍုင်ကွာန်ရုသံင် ယဝ်ခါရ ဂၠိုက်ဂၠာဲလညာတ်ညးဍုင်ကွာန်မ္ဂး မုပိုဲက္လိဂွံသွဟ်မာန်ရော သွဟ်မွဲဗီုဓဝ် ဆလအ်က္လိဂွံဟွံမာန် မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဍုင်ကွာန်ဂွံရုသံင်ဂှ် ဒၟါနူပရေင်ညဳသာလီုလာ်ရ
ပရေင်ညဳသာလီုလာ်မှ ဍုင်ကွာန်ဂွံရုသံင်ရောင်
က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ညးအာဂတတံ လညာတ်ထကး ပါ်ခြာအာရေင်သ္ကံမ္ဂး ညးဍုင်ကွာန်လေဝ် လညာတ်ထ္ကးပြး လညာတ်ဟွံတုပ်ရေင်သ္ကံ ချိုတ်ပၠိုတ်ရ
လၟုဟ် ညးချူလိက် အာတ်မိက်လညာတ် ညးဍုင်ကွာန်မန် ညးမကၠိုဟ်ခၠင် ပ္ဍဲအကာဲအရာ ပရေင်ဍုင်ကွာန်တံ ဆေင်စပ်ကဵုပေါဲရုဲမာဲဂှ် ပံင်သရုပ်ကၠေံလညာတ် မကြပ်မံင်ညးသ္ကံ သ္ပမွဲဂှ် ဍေံဟွံတိတ်ကၠုင်မွဲတုဲ တိတ်ကၠုင်လညာတ်ၜါဗီုရ
အတိုင်လညာတ်တံဂှ် ပါ်ပရအ်ဏာကဵု ကုကောန်ဂကူမန်ပိုဲတံ နကဵုလိက်ပရေင်ဝွံရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
အခိုက်ကၞာမန်ဂှ် နွံတဴဗွဲမဂၠိုၚ်ရောၚ် အခိုက်မန်ယဝ်ပလေဝ် ကျေဝ်အာဏောၚ်ထေၚ် နကဵုသာမညဟေၚ် တၚ်လဝ်ယၟုက္ဍိုပ်လိက်တုဲ အခိုက်မန်ၜိုတ်နွံ သ္ဒးပလေဝ်သီုဖအိုတ်ဟာ တၚ်သၟာန်မံက်ကၠုၚ်ရ
လိက်ပရေၚ်ဝွံ ညးချူလိက်ဏံ ရန်တၟံကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်တုဲ ချူလဝ်ရ
ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲအရာပလေဝ်အခိုက်ကၞာဏံ သွာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ယဝ်သ္ဂောံပလေဝ်မ္ဂး ကျေဝ်အာဏောၚ် စှ်ေစိုတ်ဂှ်ရ တၚ်လဝ်ယၟု လိက်ပရေၚ်သာ်ဝွံရ
သၞောဝ်ဥပဒေညးဍုင်ကွာန် ဒးယိုက်ဂၠေင်သ္ပပၞာန်ဗၟာဂှ် ဒှ်ဒၟံင်ဂုန်ဖဵုသွက်ကံင်သဳပၞာန်ဗၟာတံ ဇၞော်ဇၞော်မွဲတုဲ ကာလလဵုဟွံရုဲ လမျီုသၞောဝ်ဥပဒေဏံ ညံင်ဂွံဂျိုင်အာမာန်
ညံင်ဂွံဖန်ဇန်ဓမံက်အာရုပ်ရဴလၟိုန်မာန်ဂှ် ကံင်သဳပၞာန်တံ ဖန်ဇန်မံင်ရ
အခိင်ဍုင်ကွာန်ရုသံင် ယဝ်ခါရ ဂၠိုက်ဂၠာဲလညာတ်ညးဍုင်ကွာန်မ္ဂး မုပိုဲက္လိဂွံသွဟ်မာန်ရော သွဟ်မွဲဗီုဓဝ် ဆလအ်က္လိဂွံဟွံမာန် မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဍုင်ကွာန်ဂွံရုသံင်ဂှ် ဒၟါနူပရေင်ညဳသာလီုလာ်ရ
ပရေင်ညဳသာလီုလာ်မှ ဍုင်ကွာန်ဂွံရုသံင်ရောင်
က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ညးအာဂတတံ လညာတ်ထကး ပါ်ခြာအာရေင်သ္ကံမ္ဂး ညးဍုင်ကွာန်လေဝ် လညာတ်ထ္ကးပြး လညာတ်ဟွံတုပ်ရေင်သ္ကံ ချိုတ်ပၠိုတ်ရ
လၟုဟ် ညးချူလိက် အာတ်မိက်လညာတ် ညးဍုင်ကွာန်မန် ညးမကၠိုဟ်ခၠင် ပ္ဍဲအကာဲအရာ ပရေင်ဍုင်ကွာန်တံ ဆေင်စပ်ကဵုပေါဲရုဲမာဲဂှ် ပံင်သရုပ်ကၠေံလညာတ် မကြပ်မံင်ညးသ္ကံ သ္ပမွဲဂှ် ဍေံဟွံတိတ်ကၠုင်မွဲတုဲ တိတ်ကၠုင်လညာတ်ၜါဗီုရ
အတိုင်လညာတ်တံဂှ် ပါ်ပရအ်ဏာကဵု ကုကောန်ဂကူမန်ပိုဲတံ နကဵုလိက်ပရေင်ဝွံရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
အခိုက်ကၞာမန်ဂှ် နွံတဴဗွဲမဂၠိုၚ်ရောၚ် အခိုက်မန်ယဝ်ပလေဝ် ကျေဝ်အာဏောၚ်ထေၚ် နကဵုသာမညဟေၚ် တၚ်လဝ်ယၟုက္ဍိုပ်လိက်တုဲ အခိုက်မန်ၜိုတ်နွံ သ္ဒးပလေဝ်သီုဖအိုတ်ဟာ တၚ်သၟာန်မံက်ကၠုၚ်ရ
လိက်ပရေၚ်ဝွံ ညးချူလိက်ဏံ ရန်တၟံကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်တုဲ ချူလဝ်ရ
ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲအရာပလေဝ်အခိုက်ကၞာဏံ သွာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ယဝ်သ္ဂောံပလေဝ်မ္ဂး ကျေဝ်အာဏောၚ် စှ်ေစိုတ်ဂှ်ရ တၚ်လဝ်ယၟု လိက်ပရေၚ်သာ်ဝွံရ
သၞောဝ်ဥပဒေညးဍုင်ကွာန် ဒးယိုက်ဂၠေင်သ္ပပၞာန်ဗၟာဂှ် ဒှ်ဒၟံင်ဂုန်ဖဵုသွက်ကံင်သဳပၞာန်ဗၟာတံ ဇၞော်ဇၞော်မွဲတုဲ ကာလလဵုဟွံရုဲ လမျီုသၞောဝ်ဥပဒေဏံ ညံင်ဂွံဂျိုင်အာမာန်
ညံင်ဂွံဖန်ဇန်ဓမံက်အာရုပ်ရဴလၟိုန်မာန်ဂှ် ကံင်သဳပၞာန်တံ ဖန်ဇန်မံင်ရ
အခိင်ဍုင်ကွာန်ရုသံင် ယဝ်ခါရ ဂၠိုက်ဂၠာဲလညာတ်ညးဍုင်ကွာန်မ္ဂး မုပိုဲက္လိဂွံသွဟ်မာန်ရော သွဟ်မွဲဗီုဓဝ် ဆလအ်က္လိဂွံဟွံမာန် မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဍုင်ကွာန်ဂွံရုသံင်ဂှ် ဒၟါနူပရေင်ညဳသာလီုလာ်ရ
ပရေင်ညဳသာလီုလာ်မှ ဍုင်ကွာန်ဂွံရုသံင်ရောင်
က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ညးအာဂတတံ လညာတ်ထကး ပါ်ခြာအာရေင်သ္ကံမ္ဂး ညးဍုင်ကွာန်လေဝ် လညာတ်ထ္ကးပြး လညာတ်ဟွံတုပ်ရေင်သ္ကံ ချိုတ်ပၠိုတ်ရ
လၟုဟ် ညးချူလိက် အာတ်မိက်လညာတ် ညးဍုင်ကွာန်မန် ညးမကၠိုဟ်ခၠင် ပ္ဍဲအကာဲအရာ ပရေင်ဍုင်ကွာန်တံ ဆေင်စပ်ကဵုပေါဲရုဲမာဲဂှ် ပံင်သရုပ်ကၠေံလညာတ် မကြပ်မံင်ညးသ္ကံ သ္ပမွဲဂှ် ဍေံဟွံတိတ်ကၠုင်မွဲတုဲ တိတ်ကၠုင်လညာတ်ၜါဗီုရ
အတိုင်လညာတ်တံဂှ် ပါ်ပရအ်ဏာကဵု ကုကောန်ဂကူမန်ပိုဲတံ နကဵုလိက်ပရေင်ဝွံရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
အခိုက်ကၞာမန်ဂှ် နွံတဴဗွဲမဂၠိုၚ်ရောၚ် အခိုက်မန်ယဝ်ပလေဝ် ကျေဝ်အာဏောၚ်ထေၚ် နကဵုသာမညဟေၚ် တၚ်လဝ်ယၟုက္ဍိုပ်လိက်တုဲ အခိုက်မန်ၜိုတ်နွံ သ္ဒးပလေဝ်သီုဖအိုတ်ဟာ တၚ်သၟာန်မံက်ကၠုၚ်ရ
လိက်ပရေၚ်ဝွံ ညးချူလိက်ဏံ ရန်တၟံကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်တုဲ ချူလဝ်ရ
ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲအရာပလေဝ်အခိုက်ကၞာဏံ သွာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ယဝ်သ္ဂောံပလေဝ်မ္ဂး ကျေဝ်အာဏောၚ် စှ်ေစိုတ်ဂှ်ရ တၚ်လဝ်ယၟု လိက်ပရေၚ်သာ်ဝွံရ
သၞောဝ်ဥပဒေညးဍုင်ကွာန် ဒးယိုက်ဂၠေင်သ္ပပၞာန်ဗၟာဂှ် ဒှ်ဒၟံင်ဂုန်ဖဵုသွက်ကံင်သဳပၞာန်ဗၟာတံ ဇၞော်ဇၞော်မွဲတုဲ ကာလလဵုဟွံရုဲ လမျီုသၞောဝ်ဥပဒေဏံ ညံင်ဂွံဂျိုင်အာမာန်
ညံင်ဂွံဖန်ဇန်ဓမံက်အာရုပ်ရဴလၟိုန်မာန်ဂှ် ကံင်သဳပၞာန်တံ ဖန်ဇန်မံင်ရ
အခိင်ဍုင်ကွာန်ရုသံင် ယဝ်ခါရ ဂၠိုက်ဂၠာဲလညာတ်ညးဍုင်ကွာန်မ္ဂး မုပိုဲက္လိဂွံသွဟ်မာန်ရော သွဟ်မွဲဗီုဓဝ် ဆလအ်က္လိဂွံဟွံမာန် မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဍုင်ကွာန်ဂွံရုသံင်ဂှ် ဒၟါနူပရေင်ညဳသာလီုလာ်ရ
ပရေင်ညဳသာလီုလာ်မှ ဍုင်ကွာန်ဂွံရုသံင်ရောင်
က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ညးအာဂတတံ လညာတ်ထကး ပါ်ခြာအာရေင်သ္ကံမ္ဂး ညးဍုင်ကွာန်လေဝ် လညာတ်ထ္ကးပြး လညာတ်ဟွံတုပ်ရေင်သ္ကံ ချိုတ်ပၠိုတ်ရ
လၟုဟ် ညးချူလိက် အာတ်မိက်လညာတ် ညးဍုင်ကွာန်မန် ညးမကၠိုဟ်ခၠင် ပ္ဍဲအကာဲအရာ ပရေင်ဍုင်ကွာန်တံ ဆေင်စပ်ကဵုပေါဲရုဲမာဲဂှ် ပံင်သရုပ်ကၠေံလညာတ် မကြပ်မံင်ညးသ္ကံ သ္ပမွဲဂှ် ဍေံဟွံတိတ်ကၠုင်မွဲတုဲ တိတ်ကၠုင်လညာတ်ၜါဗီုရ
အတိုင်လညာတ်တံဂှ် ပါ်ပရအ်ဏာကဵု ကုကောန်ဂကူမန်ပိုဲတံ နကဵုလိက်ပရေင်ဝွံရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
တွဵုရးဍုင်သေံ ဍုင်လာယှဵုဝွံ တုဲကၠုင်အေပရဴ ၂၂ ဂှ်စတုဲ နူကဵုဒပ်ကံင်သဳပၞာန်ဗၟာ ၜိုတ် ၂၀၀ ကွဳစက် နကဵုဇြ ဟတ်ဗၞတ် ၂၀၀၀၀ လုပ်ကၠုင်ဍုင်လာယှဵုတုဲ ကလေင်ပြေင်ဖျေံဒၞာဲဗီုပြင်ပရေင်အုပ်ဓုပ် ကောပ်ကာဲ အာဍုင်ပၠန် ဏောင် ဂွံဗှ်လ္ရတ်ကေတ် ပ္ဍဲမုက်လိက်ပရိုင်ဂမၠိုင်ရ
အဃောရုန်ဂစာန်ဒၟံင် သွက်ဂွံဒက်ပတန်အာ ကၟိန်ဍုင်ဖေဝ်ဒရေဝ်တေံဏီ ဗွိုင်ကာလပၠန်ဂတး တ္ၚဲဏံ သွက်ဂွံအုပ်ဓုပ်အာ ဒေသ တိဍာ် ညးကဵုညးဂှ် လိက်စံင်ပရေၚ်အုပ်ဓုပ် သွက်ဂွံချူအာနွံ နူကဵုဂကောံပၠန်ဂတး ၉ ဂကောံတံ တုဲကၠုင် ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၂ ဂှ် ပတိတ်လိက်လလောင်တြးရ
နူကဵုတၠအဝဵုပၞာန်ဗမာတံ ပ္ကင်ရင်သီကေတ်လဝ်အဝဵုအုပ်ဓုပ်ဍုင် နူသၞာံ ၂၀၂၁ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳတေံတုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၃ ၂၀၂၄ ဂှ် ဒေသရးဇၞော်လ္ၚဵုကီု
ဒေသကောန်ဂကူကောန်ဍုင်အရၚ်သကုတ်သၠုၚ်ကျာ သေံသၟဝ်ကျာတံကီု
ဒေသရခေင်ကီု
ဒေသချေင် ကေုာံ ကချေင်
ကရေင်ဍာဲတံကီု ပေါဲပၞာန်သီတမ်ဒပ် သီဍုင်ကတဵုဒှ်တုဲ ဂကောံပၠန်ဂတးတံ သီုကဵုသီကၠုင် ဌာန်ဂအုပ်ပၞာန် ၂ ဒၞါဲကီု ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
အခိုက်ကၞာမန်ဂှ် နွံတဴဗွဲမဂၠိုၚ်ရောၚ် အခိုက်မန်ယဝ်ပလေဝ် ကျေဝ်အာဏောၚ်ထေၚ် နကဵုသာမညဟေၚ် တၚ်လဝ်ယၟုက္ဍိုပ်လိက်တုဲ အခိုက်မန်ၜိုတ်နွံ သ္ဒးပလေဝ်သီုဖအိုတ်ဟာ တၚ်သၟာန်မံက်ကၠုၚ်ရ
လိက်ပရေၚ်ဝွံ ညးချူလိက်ဏံ ရန်တၟံကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်တုဲ ချူလဝ်ရ
ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲအရာပလေဝ်အခိုက်ကၞာဏံ သွာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ယဝ်သ္ဂောံပလေဝ်မ္ဂး ကျေဝ်အာဏောၚ် စှ်ေစိုတ်ဂှ်ရ တၚ်လဝ်ယၟု လိက်ပရေၚ်သာ်ဝွံရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
အခိုက်ကၞာမန်ဂှ် နွံတဴဗွဲမဂၠိုၚ်ရောၚ် အခိုက်မန်ယဝ်ပလေဝ် ကျေဝ်အာဏောၚ်ထေၚ် နကဵုသာမညဟေၚ် တၚ်လဝ်ယၟုက္ဍိုပ်လိက်တုဲ အခိုက်မန်ၜိုတ်နွံ သ္ဒးပလေဝ်သီုဖအိုတ်ဟာ တၚ်သၟာန်မံက်ကၠုၚ်ရ
လိက်ပရေၚ်ဝွံ ညးချူလိက်ဏံ ရန်တၟံကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်တုဲ ချူလဝ်ရ
ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲအရာပလေဝ်အခိုက်ကၞာဏံ သွာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ယဝ်သ္ဂောံပလေဝ်မ္ဂး ကျေဝ်အာဏောၚ် စှ်ေစိုတ်ဂှ်ရ တၚ်လဝ်ယၟု လိက်ပရေၚ်သာ်ဝွံရ
သၞောဝ်ဥပဒေညးဍုင်ကွာန် ဒးယိုက်ဂၠေင်သ္ပပၞာန်ဗၟာဂှ် ဒှ်ဒၟံင်ဂုန်ဖဵုသွက်ကံင်သဳပၞာန်ဗၟာတံ ဇၞော်ဇၞော်မွဲတုဲ ကာလလဵုဟွံရုဲ လမျီုသၞောဝ်ဥပဒေဏံ ညံင်ဂွံဂျိုင်အာမာန်
ညံင်ဂွံဖန်ဇန်ဓမံက်အာရုပ်ရဴလၟိုန်မာန်ဂှ် ကံင်သဳပၞာန်တံ ဖန်ဇန်မံင်ရ
အခိင်ဍုင်ကွာန်ရုသံင် ယဝ်ခါရ ဂၠိုက်ဂၠာဲလညာတ်ညးဍုင်ကွာန်မ္ဂး မုပိုဲက္လိဂွံသွဟ်မာန်ရော သွဟ်မွဲဗီုဓဝ် ဆလအ်က္လိဂွံဟွံမာန် မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဍုင်ကွာန်ဂွံရုသံင်ဂှ် ဒၟါနူပရေင်ညဳသာလီုလာ်ရ
ပရေင်ညဳသာလီုလာ်မှ ဍုင်ကွာန်ဂွံရုသံင်ရောင်
က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ညးအာဂတတံ လညာတ်ထကး ပါ်ခြာအာရေင်သ္ကံမ္ဂး ညးဍုင်ကွာန်လေဝ် လညာတ်ထ္ကးပြး လညာတ်ဟွံတုပ်ရေင်သ္ကံ ချိုတ်ပၠိုတ်ရ
လၟုဟ် ညးချူလိက် အာတ်မိက်လညာတ် ညးဍုင်ကွာန်မန် ညးမကၠိုဟ်ခၠင် ပ္ဍဲအကာဲအရာ ပရေင်ဍုင်ကွာန်တံ ဆေင်စပ်ကဵုပေါဲရုဲမာဲဂှ် ပံင်သရုပ်ကၠေံလညာတ် မကြပ်မံင်ညးသ္ကံ သ္ပမွဲဂှ် ဍေံဟွံတိတ်ကၠုင်မွဲတုဲ တိတ်ကၠုင်လညာတ်ၜါဗီုရ
အတိုင်လညာတ်တံဂှ် ပါ်ပရအ်ဏာကဵု ကုကောန်ဂကူမန်ပိုဲတံ နကဵုလိက်ပရေင်ဝွံရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
အခိုက်ကၞာမန်ဂှ် နွံတဴဗွဲမဂၠိုၚ်ရောၚ် အခိုက်မန်ယဝ်ပလေဝ် ကျေဝ်အာဏောၚ်ထေၚ် နကဵုသာမညဟေၚ် တၚ်လဝ်ယၟုက္ဍိုပ်လိက်တုဲ အခိုက်မန်ၜိုတ်နွံ သ္ဒးပလေဝ်သီုဖအိုတ်ဟာ တၚ်သၟာန်မံက်ကၠုၚ်ရ
လိက်ပရေၚ်ဝွံ ညးချူလိက်ဏံ ရန်တၟံကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်တုဲ ချူလဝ်ရ
ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲအရာပလေဝ်အခိုက်ကၞာဏံ သွာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ယဝ်သ္ဂောံပလေဝ်မ္ဂး ကျေဝ်အာဏောၚ် စှ်ေစိုတ်ဂှ်ရ တၚ်လဝ်ယၟု လိက်ပရေၚ်သာ်ဝွံရ
သၞောဝ်ဥပဒေညးဍုင်ကွာန် ဒးယိုက်ဂၠေင်သ္ပပၞာန်ဗၟာဂှ် ဒှ်ဒၟံင်ဂုန်ဖဵုသွက်ကံင်သဳပၞာန်ဗၟာတံ ဇၞော်ဇၞော်မွဲတုဲ ကာလလဵုဟွံရုဲ လမျီုသၞောဝ်ဥပဒေဏံ ညံင်ဂွံဂျိုင်အာမာန်
ညံင်ဂွံဖန်ဇန်ဓမံက်အာရုပ်ရဴလၟိုန်မာန်ဂှ် ကံင်သဳပၞာန်တံ ဖန်ဇန်မံင်ရ
ပ္ဍဲဘာဗ္တောန်လိက်ပညာသဇိုင် မၞုံအပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်မန်ဝွံ ခါန်ကၞက်အ္စာ အ္စာၝောံ ဗ္တောန်လိက်ပတ်ကောန်ဍုင်အရင် မပ္တံမန်
ကရေင်
ပအိုဝ် ဟွံမာန်ဂှ်ရ ပရေင်ဗ္တောန် လိက်ပတ်ကောန်ဍုင်အရင် အပ္ဍဲဘာဗ္တောန်လိက်ဂှ် ကြပ်ဒးဒေါံဇူကၠုင်နွံမံင်ဏောင် ဂွံတီကေတ်ရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
အခိုက်ကၞာမန်ဂှ် နွံတဴဗွဲမဂၠိုၚ်ရောၚ် အခိုက်မန်ယဝ်ပလေဝ် ကျေဝ်အာဏောၚ်ထေၚ် နကဵုသာမညဟေၚ် တၚ်လဝ်ယၟုက္ဍိုပ်လိက်တုဲ အခိုက်မန်ၜိုတ်နွံ သ္ဒးပလေဝ်သီုဖအိုတ်ဟာ တၚ်သၟာန်မံက်ကၠုၚ်ရ
လိက်ပရေၚ်ဝွံ ညးချူလိက်ဏံ ရန်တၟံကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်တုဲ ချူလဝ်ရ
ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲအရာပလေဝ်အခိုက်ကၞာဏံ သွာၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ယဝ်သ္ဂောံပလေဝ်မ္ဂး ကျေဝ်အာဏောၚ် စှ်ေစိုတ်ဂှ်ရ တၚ်လဝ်ယၟု လိက်ပရေၚ်သာ်ဝွံရ
အခိင်ဍုင်ကွာန်ရုသံင် ယဝ်ခါရ ဂၠိုက်ဂၠာဲလညာတ်ညးဍုင်ကွာန်မ္ဂး မုပိုဲက္လိဂွံသွဟ်မာန်ရော သွဟ်မွဲဗီုဓဝ် ဆလအ်က္လိဂွံဟွံမာန် မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဍုင်ကွာန်ဂွံရုသံင်ဂှ် ဒၟါနူပရေင်ညဳသာလီုလာ်ရ
ပရေင်ညဳသာလီုလာ်မှ ဍုင်ကွာန်ဂွံရုသံင်ရောင်
က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ညးအာဂတတံ လညာတ်ထကး ပါ်ခြာအာရေင်သ္ကံမ္ဂး ညးဍုင်ကွာန်လေဝ် လညာတ်ထ္ကးပြး လညာတ်ဟွံတုပ်ရေင်သ္ကံ ချိုတ်ပၠိုတ်ရ
လၟုဟ် ညးချူလိက် အာတ်မိက်လညာတ် ညးဍုင်ကွာန်မန် ညးမကၠိုဟ်ခၠင် ပ္ဍဲအကာဲအရာ ပရေင်ဍုင်ကွာန်တံ ဆေင်စပ်ကဵုပေါဲရုဲမာဲဂှ် ပံင်သရုပ်ကၠေံလညာတ် မကြပ်မံင်ညးသ္ကံ သ္ပမွဲဂှ် ဍေံဟွံတိတ်ကၠုင်မွဲတုဲ တိတ်ကၠုင်လညာတ်ၜါဗီုရ
အတိုင်လညာတ်တံဂှ် ပါ်ပရအ်ဏာကဵု ကုကောန်ဂကူမန်ပိုဲတံ နကဵုလိက်ပရေင်ဝွံရ
ပ္ဍဲဘာဗ္တောန်လိက်ပညာသဇိုင် မၞုံအပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်မန်ဝွံ ခါန်ကၞက်အ္စာ အ္စာၝောံ ဗ္တောန်လိက်ပတ်ကောန်ဍုင်အရင် မပ္တံမန်
ကရေင်
ပအိုဝ် ဟွံမာန်ဂှ်ရ ပရေင်ဗ္တောန် လိက်ပတ်ကောန်ဍုင်အရင် အပ္ဍဲဘာဗ္တောန်လိက်ဂှ် ကြပ်ဒးဒေါံဇူကၠုင်နွံမံင်ဏောင် ဂွံတီကေတ်ရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ကၠအ်ထၜိုတ်သ္ၚောဲကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ကဵု သၟာကမၠောန်ခွါတ်ထၜိုတ်တအ် ကဝက်ဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဇၟာပ်စိုပ်အခိၚ်ဂၠာဲသၟာကမၠောန်ခွာတ်ထၜိုတ်ဂှ် ဂၠာဲရဲ ခွါတ်ထၜိုတ်ဝါတ်တိုန်မံၚ်ဇၟာပ်သၞာံရောၚ် တၠကၠအ်ထၜိုတ်တအ် ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ အလန်ပထမ ဒကုတ် ၁ ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် လ္ပာ်လတူ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာကၠာတုဲ သှ်ေ ၅ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာပၞာန်တုဲမှ ဆက်ကၠောန်အာပၠန် ဒှ်မာန်ရောၚ် ညးအခါတ်ကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ ဟီုရ
ပေါဲရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဒကုတ်ပထမ မရန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ စၟတ်တ္ရဲ ၂၈ တေံဂှ် ကဵုဖျုန် လ္တူဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာဗွဲကိုပ်ကၠာဏောင် သ္ကိုပ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ဟီုရ
ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုင်တအ် လလောင်ပ္တိတ်စၟတ်တ္ၚဲကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာကီုလေဝ် နကဵုညးဍုင်ကွာန်တအ် စိုတ် ဟွံလုပ်စကဵုပရေင်ပေါဲရုဲမာဲရောင် ညးမင်ရံင်အခါတ်အကာဲပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုရ
ယွအ်အာစာကၞေဟ်မန်
လိက်လွဟ်ကၞေဟ်မည်ဂှ် တရးမာန်ရောင်
လွဟ်ကၞေဟ်မည်
ဂုဏ်ဖဵုဂမၠိုင် ကေုာံ သွက်ပိုဲဂမၠိုင် သွက်ညးတၞဟ်ဂမၠိုင် သွက်ကောန်ဂကူဂမၠိုင် ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင်(ဒုင်သဇိုင်ကဵုပရေဆ်ဆဵုဂ္ဗလၟေင်ၜါ အဏံတုဲ သွက်ဂွံဒက်ပ္တန်ဒ္ဂေတ်ဗှ်လိက် ခိုဟ်နူဏံ ဒှ်အထံက်အပင်ကီုဏောင် ) 2တ္ၚဲမွဲအလန်ဟေင် အခိင် ဂၠိုင်အိုတ် 45မိနေတ် ကေုာံ ဒၞာဲ - online တင်စၟတ် " "စပ်ကဵုကိစ္စဂမၠိုင် သၟာန်သၟုက်ပါ်ပဲါ စုတ်စရေင် ဗၠးးၜးးဂွံမံင်ရ ကျာ်/အဴ
ကော်ဘိက် သွက် တန်ဗ္တောန် ဒက်ပ္တန် ဝါသနာ ဗှ်လိက် လၟေင်ၜါ ပရောပရာ ဒ္ဂေတ်ဗှ်လိက်ဝွံ ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန်ရ
ဂွံအာ ဒ္ဂေတ်ဗှ်လိက်မ္ဂး တုပ်ပမာ နွံအကေင်လေင်စိုပ်ကီု ဗှ်လိက်ဟွံဇြိုင်စိုတ်ရ
ပရေင်ဟီုဂးတဴတက်ကၠုင်ဗဵဲမလောန် ရ
ညး(Admin) ဝွံ အကြာလိက်အုပ် 500ဂှ် ရုဲစှ်လဝ် လိက်အုပ် သွက်ဂွံဒက်ပ္တန်ဒ္ဂေတ်ဗှ်လိက်ခိုဟ်အိုတ် 2အုပ် ရ
ပညာသွကဂကူ
ပညာသွက်ဂကူ
လိက်ပညာဂကူဂှ်ဆက်တက်တရးမာန်ရောင်
နဲဂၠာဲလိက်ဗွဲမလောဲသွာ
2025 လ္တူအာကာသ တေံ အ ကး တံ အုပ် ဓ လီု လဝ် ညံင်ရဴ က္ဍိုင် တုဲ ဂၠုဓီု ၜိုဟ်သြိုဟ်မံင်ရ
တၞံ ဆု တံ လေဝ် ပၠး ထောင် လဝ် တၞး ဂ မၠိုင် တုဲ သရဲ စ မံင် သၟဟ် ဗြဴ တံ ဂှ် ၜိုဟ်သြိုဟ် ဗွဲ မလောန်ရ
မၞိဟ် ဂမၠိုင် လေဝ် ဂွံ ဒတုဲ ဖဵု သွက် ညးဂမၠိုင် တုဲ ပ္ဍဲ ဂၠံ သြိုဟ် တေံ ၜိုဟ်သြိုဟ် မိပ် ဇြိပ် မံင် ဗွဲ မလောန် ရ
ပညာကောန်ၚာ်မည် မုဒးကေၠာန်အာေရာ
ပညာသွက်ကောန်ၚာ်မည်
တၚ်ဂုဏ်ရအဴ
อ่านหนังสือกับ ReadEra
ပညာဂကူ
ဆက်တရးမာန်ရောင်
ပညာဂကူ
29.1.2025
နဲဏံဝွံ န အလဵု ဇကု ဂုဏ် သုင် စောဲ လဝ် တုဲ ဂုဏ် ဖဵု ဂၠိုင် ဂှ် ရ (နူ စ ဗှ် လိက် ၜါ ပိ မုက် လိက် ဂှ် ဗှ် ဂွံ တုဲ မွဲ အုပ် ) သွက် ညး ဗှ် လိက် ebook တံ ပ္တိုန် ထ္ၜး ဏာ ကဵု ရ
မလိက်ဇၞော်တုဲ မတ်ဟွံဂိ စကွေံ ရ သွက် ဖုင် app readera သွက် ကောန်ပျူတာ သုင်စောဲ sumantra pdf ညိ
25 နဲ ဗှ်လိက် ဍာ်ဇမၠိင်ခိုဟ် နဲဗှ်လိက် လအ်အ် ဂွံ ပါ်ပရအ်ဏာ ကဵု ရ
ကမၠောန်ဏံ ဂွံ ဒှ် ကၠုင် ညးထံက်ပင် နာနာ ဂှ် တင် ဏာ ဂုဏ် သီု ဖ အိုတ်ရ အဴ
လင်္ကာ ဗစာရဏာပိဏ္ဍပါတ်နွံမ္ဂး ဗ္တိုန်က်ုညိကျာ်
25.1.2025
မငေသီုဖအိုတ်ရအဴဍဲဂကောံမတ်ဒိပ်Ebookတအ်ညးဂမၠိုင်အခရ်လိက်ဟွံစေဟ်ကိုဝ်သၞေတ်တအ်ဂဟ်သလးအခေါင်အိုတ်ညိအဴ ပဍဲအဲဍိက်ဂ်ဂကူလိက်နွံဒၟံင်ၜိုတ်၃၀၀ဂကူရောင်အဴ ကိုဝ်ဏာသမ်မတီရအဴ
တၚ်ဂုဏ်ရကျာ်
Our education revolution in Monland
ကဵုအခေါၚ် copy ညိကျာ်
တင်ဂုန် သီုဖအိုတ်ရအဴ
လၟေင်ကမၠောန် မတ်ဒိဗ်ebook
ရန်တၟံကဵုလိက်မန်တြေံဂမၠိုင် ကၠာဂြုန်ဟွံစ ညံင်ဂွံထိင်ဒက်မာန်တုဲဇၟာပ်မည်ဖုင်နွံ လိက်မည်ညံင်ဂွံနွံရ
ဒဵုလၟုဟ်မတ်ဒိဗ်ebook ထိင်ဒက်ဂွံလိက်အုပ်မန်တြေံ 346အုပ်ပြင် ကွေံ ပါပရအ်လဝ်ကဵု ကောန်ဂကူတံတုဲရ
တင်စၟတ်
ၜါတ္ၚဲမွဲအလန် ကေုာံ မွဲတ္ၚဲမွဲအလန် လ္ပသရုင်(dont skip) ဗှ်ကဵုလိက် ညိ
ရန်ကဵုဝါသနာပစ္စယ်ပူဂဵုတုဲရုဲ စှ်ဗှ်အိုတ် ညိ (သီုရံင်ကဵု ပူဂဵု ဗှ်သွက်ရဲဗှ်လိက်တၟိတၟိ တုဲ ရုဲစှ်လ ဝ်ရ
ကာတောန်မန်
10 သ္ပသက်သဳကဵုဍုင်မိဟံသာ ကေုာံ ဝတ္ထုဇမၠေံ ဂမၠိုင် (ဟွံ သေင် မ္ဂး
9 ကာလထေရ်
8 စေတနာကၞေဟ် ကၞပ်(1 2 3
7 မဒံက်ခေဝ် (လိက်ဟာသရသ
6 မှာထေရ်ဥပဂုတ်
Top5
တရဴလ္ၚောဝ်ကျာ် ၃၂ဍုင် (လိက်တရဴနာဲရံင်ယှိင်လ္ၚောဝ်ကျာ် 32 ဍုင်
4 စရာဲမန် (လိက်ပုံ ဒၠောံဗ္တောန်
3 ထေရုပတ္တိ ကျာ်ဇၞော်အ္စာ သတ်ဆု (ပရောကျာ်ဇၞော်အ္စာသတ်ဆုဗီုညးဒ္ဂေတ်မင်မွဲကၠုင်ဝိနဲ
2 မဇ္ဇျိမဒေသ ဌာနကျာ်တြဲ (လိက်တရဴလ္ၚောဝ်ကျာ်ဗုဒ္ဓဂါယာ
1 မိဍောင်ကှ်ေထဝ်
လိက်အုပ်ဗှ်ထေက် (10) အုပ်
လိက်ပတ်
ဗှ်လိက် ဟီုမ္ဂးဂှ် ဂွံ ဗဟုသုတသၟး ဟွံသေင်ဂုဏ်ဖဵုဗှ်လိက်တၞဟ် နွံ (၁၀)သာ်ပြင်မံင်ဏီ (ဗွဲသၟဝ်တေံ
ပုစ္ဆာ တန်ဝင်လိက်ပတ် နွံဟာကျာ်
ဟၟဲဏီပုဟ်ကျာ်
လိက်ပေတဝတ္တုနွံဟာကျာ် မိက်ဂွံဂွံ
ဗီုဂွံတံၚ်ဂြဲကေတ်ရော
လိက်စပ်ကဵုနဲ ဂွံသောၚ်ပြဿနာပ္ဍဲအရာဟီုအရေဝ်မန်နွံမ္ဂး ပါ်ပရအ်ကဵုညိအဴ
Hello World
Hello World
Empathy ဇာရံၚ်ကဵုဇကု မံၚ်ပ္ဍဲလောက ဂွံပံၚ်ဖက်ကဵုညးဂမၠိုၚ် ခိုဟ်ခိုဟ်မာန် ဓရ်ဌာရံၚ်ကဵုဇကုဏအ် နွံဂှ် ဒးနွံဏောၚ်
ဓရ်ဇာရံၚ်ကဵုဇကုဏအ် ဟွံမွဲမ္ဂး ဂွံပံၚ်ဖက်ညးသကအ် ဟွံလောဲ
ဂွံလေဝ် ဟွံတန်လအ်လအ်ရ
ဓရ်ဇာရံၚ်ကဵုဇကုဏအ် ဂွံနွံဂှ် Understand - ပိုဲဒးတီ ပိုဲဒးကၠိုဟ်စိုတ်- your team s emotions - တၚ်ဒုၚ်စသိုၚ် မၞိဟ်ဂကောံဇကု
မၞိဟ်ကရောမ်ဇကုတအ်ဂှ်ရောၚ်
တၚ်ဒုၚ်စသိုၚ်ဇကုရ ဇကုတီ
ဟွံတော်လပါ် တၚ်ဒုၚ်စသိုၚ်ညးသအာၚ်မ္ဂးဂှ် ဓရ်ဇာရံၚ်ကဵုဇကု ဟွံမွဲရ
perspectives - လညာတ်ညးသအာၚ်
တၚ်ဆဵုဂဗညးသအာၚ် ပိုဲဒးတီ ဒးကၠိုဟ်စိုတ်မာန်ရောၚ်
လညာတ်အဲရဒး လညာတ်ညးဗၠေတ် ဒုၚ်ကေတ်မံၚ်ဗီုဏအ်မ္ဂးလေဝ် ဓရ်ဇာရံၚ်ကဵုဇကု ဟွံမွဲရ
အရာရာဂၠံၚ် ရံၚ်ဇုက်ပၞောန်ဇကုမွဲဓဝ်ရ
ပၞောန်ညးတၞဟ် ဟွံတပ်
ဇုက်ညးတၞဟ်ဟွံဒး ဟွံဂွံရ
တၚ်ဒုၚ်စသိုၚ်/ လညာတ် ဂကောံဇကုကီု ညးကရောမ်ဇကုကီု ကၠိုဟ်ကဵုစိုတ်ညိ
စွံကဵုၚုဟ်မးညိ
သ္ပကဵုသမ္တီညိ
emapathy ဟီုဂှ် ဗီုညးသအာၚ်ညာတ်ဂှ် ညာတ်စမ်ရံၚ်ညိ
ဗီုညးသအာၚ်မိၚ်ဂှ် မိၚ်စမ်ရံၚ်ညိ
ဗီုညးသအာၚ် ဒးဒုၚ်စသိုၚ်ဂှ် ဒုၚ်စသိုၚ်စမ်ရံၚ်ညိ
ဗီုညးညာတ် ဇကုညာတ်ကဵုမာန်ဏောၚ် ဗီုညးမိၚ် ဇကုကလၚ်လေပ် မိၚ်လေပ်ကီုဏောၚ် ဗီုညးဒးဒုၚ်စသိုၚ်ဂှ် ဇကုဗက်ဒုၚ်စသိုၚ်စၞးညး လေပ်ကီုဏောၚ်မ္ဂး ပ္ဍဲဇကု ဓရ်ဇာရံၚ် နွံရ
ဓရ်ဇာရံၚ်ဏအ် နွံကၠုၚ်မ္ဂး မုက်မတ်ဇကု ယးတၟးကၠုၚ်ဏောၚ် လအီဇကုလေဝ် ကျေဝ်ကၠုၚ်ဏောၚ် ဗီုအာ ဗီုကၠုၚ် ဗီုဇကုရေၚ်တၠုၚ်လေဝ် လယျောဝ်ကၠုၚ် သွက်ညးဂမၠိုၚ်ရောၚ်
ဂၠံၚ်ဇကုအာ အလဵုလဵု သာယာကၠုၚ်ရောၚ် လဟီုဇကု ညးကလၚ်ကၠုၚ်ရောၚ် အတိုၚ်တွာ်ဇကု ညးဂမၠိုၚ် ဗက်ကွာ်ကၠုၚ်ရောၚ်
ဓရ်ဇာရံၚ်နွံမ္ဂး အရာရာအံၚ်ဇၞးမာန်ရောၚ်
ဓရ်ဇာရံၚ် ကဵုဂွံနွံညိအဴ
တၠဂုဏ်ဇဝန (ခဠာတ်) ၁၅-၁-၂၀၂၅
ကျာ်
ဂွံမံင်ရအဴ
ပတိုန်လဝ်ဏအ် ပံက်ဗှ်ဂွံဟာ
နဲဂွံဂၠာဲလိက်
တင်စၟတ်
ရန်တၟံဂွံ ဂၠိုက် ဂၠာဲ လိက် လောဲတုဲ ကၠောန် သ္ပလဝ်ရ
ရဲနွံပၟိက် နွံကီု ဒၞာဲ ဟွံသောင်ကီု သၟာန် ဗၠးးၜးးဂွံမံင်ရအဴ
ၜိုတ်တီလဝ်ဂှ် သှ်ကဵု မိပ်ပ်မြဟ်ဟ်ရအဴ
ဒၞာဲဟွံတီနွံကၠုင်မ္ဂး ထံက်ထ္ၜး ဗၠးးၜးးမာန်မံင်ရအဴ
ဆက်တုဲပၠန် ဂွံဒှ်ကၠုင်ဂလိုင်ဏံ ညးရီုဗင် နာနာ နွံမံင်ကီုရ ညှာစိုတ် ညးဗှ်လိက်တံ တုဲ ဟွံမံက်ထ္ၜးဏီရ
ကၠုင်သၟာန်ဗွဲမဗၠးၜးဂွံမံင်ရအဴ
အလန် စတုတ္ထ ယၟုညးသကာန်
တၠဂုဏ် ဝါရ ( ဂုဏ် လောန် ) တၠ ဂုဏ် ဆန္ဒဝါရ (ဂုဏ် ဆာန်နာဲ) ယၟု စက် သကာန်
fuji scan sv 600 (ဒါန်နူဘာရာမညရဌ) လၟိဟ်အုပ်
179 အုပ် ပွိုင်မွဲ ဂိ တု ညးတၠဒါန်လိက်
နာဲ အံင် မ္ၚဵု ကွာန်ခရောန် သ္ၚိကၟိန် မိအိန္ဒြေပြုံဟန် တိုက်ဗွဟ်လိက် နာဲယှိုဲကျေန် ဘာကၠအ်ပ္ကဴဍုင်မတ်မလီု ဂုဏ်အ္စာ ထာဝရ
အလန်တတိယ ယၟုညးသကာန်
သင် သၟတ် ဘာ ဇၞော် ယၟု စက် သကာန်
docu print M 115 W လၟိဟ်အုပ်
6 အုပ် ပွိုင် မွဲ ဂိ တု ညးတၠဒါန်လိက်
သၞေဟ်ဇၞူဘာတၟိ ညးကုတ်ဆက်
နာဲ ထဝ် ရတ် (fb acc
htaw rot
အ လန် ဒု တိ ယ ယၟုညးသကာန်
သင်သၟတ် ဘာ စောဝ် ခ နိ ကေုာံ ဂကောံတို က်ဗွဟ်လိက် ယၟု စက် သကာန်
docu print M 115 W လၟိဟ်အုပ်
25 အုပ် ပွိုင် မွဲ ဂိ တု ညးတၠဒါန်လိက်
တိုက်ဗွဟ်လိက်ဗညာဒ လ (ကွာန်ဒူရာ) ညးကုတ်ဆက်
နာဲ ထဝ် ရတ် (fb acc
htaw rot
scanလိက်
အလန် ပထမ ယၟုညးသကာန်
မိအိန္ဒြေပြုံဟန် (scan )လိက် ယၟု စက် သကာန်
ပလံင် စမ် ရံင် ပ္ဍဲ ဆေင် printer လၟိဟ်အုပ်
6 အုပ် ညးတၠဒါန်လိက်
မိအိန္ဒြေပြုံဟန်
scanလိက်
အလန် ပထမ ယၟုညးသကာန်
မာံ ဆာန် နာဲ (scan )လိက် ယၟု စက် ဖုင်
mi max 3 ကေုာံ ဖုင် sony xperia 1 mark 3 လၟိဟ်အုပ်
30 အုပ် ပြင် ညးတၠဒါန်လိက်
နာဲအံင်ယျေန်(ကွာန်ဒူရာ) နာဲယှေန် (သၞေဟ်ဇၞူ
ကမၠောန် သ ကာန် (scan ) လိက် ဝွံ 1
ဒး ကေတ် ရဲ scan လိက် (မွဲ
ၜါ ) 2
ဒး ဂၠိုက် ဂၠာဲ ညး စွံ လဝ် လိက် မန် တြေံ ရ 3
ဒး ကေတိ စက် သ ကာန် (scan) လိက် ရ
ဂအာင်အာကာသ(website) နာဲသက်လောန် ရ ရဲမိက်ဂွံ ဗဵု လုပ်ဗဵုမာန်ရ တင်ဂုဏ်ကဵု Nai ညးပ္ညုင်ထ္ၜးရ
ၜိုတ်နွံဂှ် ပ္တိုန်လဝ်ကဵု ဖအိုတ်ရကျာ် မဂ္ဂဇြေန်အနာဂတ်မန်
တင်ဂုန်ရအဴ
လိက်စပ်ကဵုပထဝဳပ္ဍဲမန်ကေင်ဆဵုလဝ်မွဲအုပ်ရ ဍိုက်ပေင်ဟွံဍိုက်ပေင် သြဝ်ပါ်ပဲါဖပေင်မာန်အိုတ်ရအဴ
Reading books with ReadEra
ပညာဂကူဆက်ဂစာန်ညိ
ပညးဂကူဆက်ဂစာန်ညိ
ပညာဂကူဆက်ဂစာန်ညိ
ဗီုပြၚ်ပိုဲချူဂိုၚ်စွံလဝ်အရေဝ်သီုဖအိုတ်အနာဂတ်ဂကူမန်
သွက်မရီုဗၚ်ကဵုဂှ်တၚ်ဂုန်ဗွဲမလောန်ရအဴ (မလိက်လ္ၚဵုဂှ်လီုမံၚ်ညိညလေဝ်ဗှ်ဂွံဂှ်နွံကီုရ ယဝ်ရဂွံရာန်ကေတ်လိက်အုပ်ဂွံတှ်ေခိုဟ်ကွေံရ) လိက်သီုဖအိုတ်ဂှ်မိက်ဂွံကလေၚ်ချူဂိုၚ်ကေတ်အရန်သွက်အနာဂတ်ဂကူမန်ဟေၚ်ရ
intobesa2024
ကျာ်အဲဍိက်ဂလာစမ်ရံၚ်
ဟၟဲဏီကျာ်
သာဓုသာဓုသာဓု
တင်ဂုဏ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရအဴ
ဖိုလ်ကုသိုလ်ဝွံ မဂ်ညာဏ် ဖိုလ်ညာဏ် သြဝ်ကဵုက္လိဂွံဗွဲမလောဲသွာညိ
မုဟွံဒှ်ညးအာတ်နင်မိက်ယျတ်ှေဒးက်ုအရီုဗင်ရ
တင်ဂုဏ်ရအဴ မိပ်စိုတ်လောန်
တင်ဂုဏ်ရအဴ
မိက်ဂွံဂွံအတိုက် စှ်
ဆဂး ဂွံဗှ်ကေတ် နကဵုဘာသာမန် လတူဂှ်မွဲဇာတ်သုဝဏ္ဏသာမ် တၚ်ဂုဏ်ရ
လိက်ဇာတ်ဇၞော်စှ် ပတိုန်လဝ်နွံဟာ ဟွံသေၚ် ဟွံဂွံပတိုန်လဝ်ဏီမ္ဂး ယဝ်ရfile pdf နွံမ္ဂး သ္ပဂုဏ်တုဲပတိုန်စုတ်ကဵုကီုညိ တၚ်ဂုဏ်ရအဴ
အဲဍိက် ခမီ ကတ်လိခ် မွဲကီုရကျာ်
နူဂကောံဏအ် အစဳဇန်ပရေၚ်ချဳဒရာၚ်လိက်ပတ်မန် ကၠောန်မွဲမွဲသာ် ထေက်ရောၚ်ညာတ်ကေတ်ရ
မၞိဟ်လေဝ်နွံ ဗၞတ် ၈၀၀ တှ်ေ ဇြဟတ်နွံ ၜိုတ်ဓမ္မတာရောၚ်ညာတ်ရ
ဒွက်ဂျပါန်ကၠာဲလဝ်ဘာသာမန် ယၟုဒွက်
လိက်ဓရ်နွံပၟိက်ဂှ်တံၚ်ဂြံၚ်ကေတ်မာန်ရကျာ်
လိက်ကဝ်လိစ်မန် (ကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန်)ဂှ် ဆက်တရးမာန်ရောင်
ကဝ်လိစ်မန်မဂးဂှ်
တၚ်ဂုဏ်ရအဴ
တင် ဂုဏ် ကဵု @ongmanorkechan ညး မ ပါ် ပ ရအ်ကဵု ရ
Bad
ဗၠးၜးဂကူမန်
ဆက်တရးညိ
ကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန် (ဝါ) ကဝ်လိစ်မန် ညးဂှ်ကၠောန်အာရော
တိုက်ဗှ်လိက်မန် ကွာန်မန်ဒးကၠောန်
ပညာဂကူဒှ်ရုိဟ်ကၞက်ဂကူ
ကဝ်လိက်ဂကူမန် (ဝါ) ကဝ်လိစ်မန် မုဒးဗတောန်ရော
ကမၠောန်ဟွံမွဲမ္ဂး ဗှ်လိက်ညိ
ဗှ်လိက်ဂှ် ညံၚ်ရဴကမၠောန်မွဲကီု စွံတုဲ ဗှ်လိက်ညိ
လိက်စပ်ကဵုကမၠောန်ဇကုဂှ် ဗှ်ညိ
လိက်ဗဟုသုတ ဗှ်ညိ
စုံထောက်ဝတ္ထု ဗှ်ညိ
လိက်ရသ ဗှ်ညိ
လိက်ပရေၚ်ဘာသာ ဗှ်ညိ
လိက်ဥပဒေ နာနာ ဗှ်ညိ
ဗှ်လိက်မ္ဂး ဒုၚ်ဒဝ်ဘဲလောကမာန်ဏောၚ်
အေၚ်ဒုၚ်/သၠးအခေါၚ်မာန်ကၠုၚ်ဏောၚ်
သောၚ်ပြဿနာ လေပ်ကၠုၚ်ဏောၚ်
စိုတ်ဓာတ်လှုၚ်ပြဲကၠုၚ်ဏောၚ်
လညာတ်လပါ်ခိုဟ် ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဏောၚ်
ကၠောန်ကမၠောန်လေဝ် ဗိုန်ဗတ်ကၠုၚ်ဏောၚ်
ကမၠောန်ဒုဟ်ဒဏ်လေဝ် ဝေၚ်ပဲါမာန်ကၠုၚ်ဏောၚ်
ဟိုတ်ဂှ်ရ လိက်ဂှ် ဗှ်ဂှ် ဒးဗှ်ဟေၚ်ရောၚ်
သုတေသနလိက်ပတ်မန်
မိက်ဂွံပြင်
အဲခရှ်ဏောင်
လင်္ကာ အာတ်ဓရ် လိက်အုပ်နွံဟာ
မိက်ဂွံပြင် ဍဝ်က်ုံဂျာနေဝ်တှေ် ဗီုလ်ုံဂွံ ပြင်ကျာ်
Saksoi Mon has shared a file with you
လိက်မန်တြေံ ဂှ် ဒှ် လိက် ညးဇမၞော်ပိုဲ တၠပညာမန်တြေံပို ချူလဝ်ရ
လိက်မန်တြေံတြဟ်ဂမၠိုင် မၞုံ(ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်ဇြပ်ဗုမုဟ်ဍုင်မတ်မလီု
တံဂှ် ပ္ကောံပ္ကေဝ်ဗီုဟိုင်သာဲတုဲ သ္ပညံင်တိုက်ဂၠမ်ဗဟုသုတမန်ဇၞော်အိုတ်ရ
မုဟိုတ်ကၠောန်ထေက်ရောမ္ဂး ကမၠောန်ဏံ ကၠောန် လောဲသွာနူ ကမၠောန် ဂကူတၞဟ်ဟ် ကီု ဒှ်ရှ်ေသှ်ေရဴဂဴသ္ပပူဇဲ ညးဇမၞော်တၠပညာပိုဲကီု ဒုင်သဇိုင်ကဵု ပရေင်ဏံတုဲ နူသင်ပွိုင်ဍုင် ဒဵုစိုပ် သင်အလုံရးဒက်ပ္တန် ဓဝ်ညဳသာမာန် ရ
အခိင်လၟုဟ် ဒက်ပ္တန်ဓဝ်ညဳသာ ပ္ဍဲဂကူမန်ဂှ် ကိစ္စဇၞော်အိုတ် ရ
မုဟိုတ်ရော မ္ဂး ဠဒးကၠောန် ပရေင်ဆေင်စပ်ကဵုအလုံကောန်ဂကူ မပ္တံ အရေဝ်လိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မ္ဂး ဓဝ်ညဳအလုံရးမန် နွံပၟိက်မံင်ရ
စပ်ကဵုကိစ္စလ္တူတေံတုဲ ဇၟာပ်ကောန်ဂကူတံ တုပ်စိုတ်မာန်ဂှ်ရ နဲဒက်ပ္တန်ဓဝ်ညဳသာ ညးမွဲကေုာံ ညးမွဲ ညံင်ဂွုအ်အယျာန်ဓဝါတ်ညးကအ် ဒှ်နဲခိုဟ်အိုတ်ရ
Baby လိက် စၟတ် သမ္တီ ဒဴ ပၞာန် ဗၟာ ဒက် လဝ် ကျာ် ပိ ဂှ် ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ညး သှ် ကဵု တုဲ ယျ
Okay yet i see it may thanks you for help me Thankfully from my heart
ပညာဂကူရိုဟ်ကၞက်ဂကူ
သွက်အာစာသုတေသနမန် အိုတ်သီု
ခေတ်ပိုယ်ဆက်ပတိုန်အာပၠန်ရောင်
လိက်တြာဲအဘိဓာနပ္ပဒဳပိကာ နွံဟာကျာ်/အဴ မိက်ဂွံဗှ်လ္ၚတ်ဗွဲမလောန်ရ
ကၞေဟ်ညးကေက်ကွေံ အစာမန်မန်(ရာမည) ရဟာ
ညးဆဵုကဵုဇကုလေဝ် ညံၚ်ဂွံမိပ်မြဟ် သ္ပကဵုအိုတ်ရ
မိက်ဂွံမံၚ်မိပ်မိပ်မ္ဂး လောဲလောဲရ
အရာမိက်ဂွံဒှ်တအ်ဂှ် ယှအ်ထောံ မ္ဂး မံၚ်မိပ်ကၠုၚ်ရ
တၚ်စၟဳဇၞော်က္ဍၚ် စိုတ်မိပ်မိပ်တအ် ကၠေံခ္ဍၚ်အာဂၠိုၚ်က္ဍၚ်ရ
မိက်ဂွံမံၚ်မိပ်မိပ်မ္ဂး စေဝ်ပၞောန်တအ် ဥပဒေတအ် ဒ္ဂေတ်ဝတ်တအ် အခိုက်ကၞာတအ်လေဝ် ဒ္ဂေတ်ဗက်ညိ
ဟွံဗက်ဥပဒေမ္ဂး ဒးအာထံၚ်မ္ဂး မိပ်မြဟ်တအ် ကၠေံအာကီုရောၚ်
မၞိဟ်တၞောဝ်စိုတ်ခိုဟ်တအ်ဂှ် အခိၚ်ဂွံလဝ်ဂှ် ညံၚ်ၚုဟ်မး ဂွံနွံ သုၚ်စောဲလေပ်ရ
ဖန်ဖက်အခိၚ်ဒးရ
ဟွံပၠေၚ်ဒၟံၚ်အခိၚ်
ဟွံဖအိုတ်ဒၟံၚ်အခိၚ်မးမးရ
အခိၚ်ဟီုဂှ် ၚုဟ်မးဇၞော်ဒၟံၚ်ရောၚ်
အခိၚ်ဂှ် ထဝ်
အခိၚ်ဂှ် သြန်
အခိၚ်ဂှ် ဘ၀လေဝ် ဟီုဂွံရ
မုဒှ်ရော အခိၚ်အိုတ်အာမ္ဂး ဘဝလေဝ် အိုတ်အာကီုရ
အခိၚ်လေဝ် ဟွံဗက်မုက်မတ်ရ
ညးသိုက်ကီု ညးဝါတ်ကီု ဂွံ ၂၄ နာဍဳတုပ်တုပ်ဖအိုတ်ရ
ဇၟာပ်သြန်နွံလေဝ် ရာန်အခိၚ်ဟွံဂွံရ
ဇၟာပ်အဝဵုအာဏာနွံလေဝ် ကေတ်အခိၚ်ဂၠိုၚ်နူညးတၞဟ်ဟွံဂွံတုပ်တုပ်ကီုရ
အခိၚ်တအ်ဂှ် ညံၚ်ဂွံနွံၚုဟ်မး သုၚ်စောဲလေပ်မှ ဂွံအံၚ်ဇၞးကၠုၚ်ရောၚ်
ဂွံဇၞော်မောဝ်ကၠုၚ်မာန်ရောၚ်
မၞိဟ်တၞောဝ်စိုတ်ခိုဟ်တအ်ဂှ် အခိၚ်ဂှ် ညံၚ်ဂွံနွံၚုဟ်မး သုၚ်စောဲလေပ်အိုတ်ရ
ဂွံသုၚ်စောဲအခိၚ်ခိုဟ်ခိုဟ်လေပ်ဂှ် (က) ကမၠောန်ဒးကၠောန်နွံဂှ် ကၠောန်ထောံပြဟ်ပြဟ် လ္ပတံၚ်ဒၟံၚ်အခိၚ်
ကၠောန်ပြဟ်ပြဟ်မာန်မ္ဂး ကမၠောန်စိုပ်တရဴပြဟ်ရောၚ်
ညံၚ်ဂွိုအ်ဗၠေတ်ဂှ်လေဝ် ကၠောန်ညိ
ဗၠေတ်ဒၟံၚ်မနှေအ်မနှေအ် ဒးဗက်ပလေဝ်ဒၟံၚ်ဟဂှ်မ္ဂး အခိၚ်အိုတ်ရ
ခ) ကမၠောန်လဵုကိစ္စဇၞော် ကမၠောန်လဵုဒးကၠောန်ကၠာ ဒးတီရောၚ်
ကမၠောန်ကိစ္စဇၞော်ဍောတ်ဟွံတီမ္ဂး အခိၚ်ဇကုဂှ် ဒှ်အာအခိၚ်ညးတၞဟ်မာန်ရောၚ်
ကမၠောန်လဵုကိစ္စဇၞော် ကမၠောန်လဵုဒးကၠောန်ကၠာရော ကာလဂၠာဲမ္ဂး နကဵုဂၠမ်စိုတ်မေတ္တာ ဂၠာဲအာညိ
အခိၚ်ဂှ် ၚုဟ်မး နွံနွံမိက်ဂွံသုၚ်စောဲမ္ဂး ရံၚ်စဵုကဵုအလုံမွဲဘ၀ညိ
ရံၚ်ကဵုဂၠိၚ်သ္ၚောဲညိ
ပိုဲတအ်ဂှ် နူဒှ်မၞိဟ်တေံလေဝ် မုဟွံပါကၠုၚ်ဒၟံၚ်ရ
ချိုတ်အာပၠန်လေဝ် မုလေဝ် ကေတ်ဏာဟွံဂွံဒၟံၚ်ရ
ဆဂး ပိုဲပသေဟ်စွံလဝ်ဂှ် အာဲ ယၟုခိုဟ် ပိုဲရ
ယၟုခိုဟ်မိက်ဂွံကဵုသေဟ်ၜက်ဏောၚ်မ္ဂး ကမၠောန်လဵုဒးကၠောန်ကၠာ
ကမၠောန်လဵုကိစ္စဇၞော်ဂှ် ပါ်ပဲါဒးကၠုၚ်ရောၚ်
ဘ၀ဇကုလေဝ် နကဵုၚုဟ်မးနွံနွံ တတ်ထပါ်လေပ်ကၠုၚ်ရောၚ်
ၚုဟ်မးအခိၚ်လေဝ် စွံလေပ်ကၠုၚ်ရောၚ်
လက်ကရဴအိုတ် မၞိဟ်တၞောဝ်ခိုဟ်ခိုဟ်တအ်ဂှ် ရိုဟ်ရိုဟ်တ္ၚဲ ကတ်လ္ၚတ်ဒၟံၚ်လၟိုန်ရောၚ်
ညးလ္ၚဵုတအ် ဘာတုဲဟဏအ် ကမၠောန်ကတ်လ္ၚတ်ဂှ် ဒိုအ်ထောံဟဂှ်လေဝ် နွံ
ညံၚ်လ္ၚဵု လုပ်ကမၠောန်တုဲ ဟွံဆက်ကတ်လ္ၚတ်ရလေဝ် နွံရ
ညးလ္ၚဵုပၠန် ဆက်တိုန်ဒၟံၚ်ဗတောန်မွဲတုဲမွဲရ
တိုန်တန်ဗတောန်ကဵုကတ်လ္ၚတ်ဟွံတုပ်ရ
တိုန်တန်ဗတောန်ဂှ် သွက်ဂွံဂွံတဆိပ်ကြာ မွဲတုဲမွဲဓဝ်ရ
ကတ်လ္ၚတ်ဂှ် သွက်ဘဝဇကုဂှ် ဂွံတောတက် ဂွံဗက်အခေတ်ဂတာပ် ဆက်ကတ်လ္ၚတ်ဒၟံၚ်လၟိုန်ရောၚ်
ဘဝဇကု ညံၚ်ဂွံတောတက်နူ နူကဏေအ်တေံထေက်ရောၚ်
ပရေၚ်ပညာကီု
ပရေၚ်လညာတ်ညာဏ် ကီု
ဒ္ဂေတ်ပဋိပတ်ကီု စိုတ်စရိုတ်ကီု
ပရေၚ်ဆက်ဆောမ်ကီု
ဒးခိုဟ်တိုန်လၟိုန်ထေက်ရောၚ်
ဂွံခိုဟ်မာန်ဂှ် ကတ်လ္ၚတ်ဒၟံၚ်လၟိုန်ညိ
သွက်ဘဝဇကု ဂွံတောတက်ဂှ် ဂစာန်ဒၟံၚ်လၟိုန်ညိ
ကသပ်လညာတ်ညာဏ်တၟိတၟိတအ် ညံၚ်ဂွံဂွံဂၠာဲညိ
ဂွံဂွံကသပ်ခိုဟ်ခိုဟ်တအ်ဂှ် ဒးကလၚ်ဂလာန်ညးသအာၚ်ကီု
ဂလာန်ပွဳပွူကီု ဒးကလၚ်ကတ်လ္ၚတ်ထေက်ရ
ပြဒ္ဒညာဒှ်ကၠုၚ်မ္ဂးလေဝ် ညံၚ်ဂွံသောၚ်ကလးကေတ်ကေတ်လေပ် ပကတ်ပကေၚ်ညိ
စိုတ်ကတ်လ္ၚတ်ဟွံမွဲမ္ဂး ကတ်လ္ၚတ်ဟွံဂွံရ
စိုတ်ကတ်လ္ၚတ်နွံမ္ဂး နူညးဍောတ်ကီု နူညးဇၞော်ကီု ကတ်လ္ၚတ်ဂွံမာန်ဒၟံၚ်ရ
တၞောဝ်စိုတ်ခိုဟ်မှ ဇၞော်မောဝ်တုဲ ဒှ်တသိုခ်
တောတက်တုဲ ဒှ်တသိုခ်
အံၚ်ဇၞးတုဲ ဒှ်တသိုခ်ရ
ဇၞော်မောဝ်ဒၟံၚ်တုဲ ဟွံဒှ်တသိုခ်မ္ဂး
တောတက်တုဲ ဟွံဒှ်တသိုခ်မ္ဂး
အံၚ်ဇၞးတုဲ ဟွံဒှ်တသိုခ်မ္ဂး ဖဵုဟွံမွဲရ
သွက်ဂွံဒှ်တသိုခ်ဇၟာပ်ဇၟာပ်အရာဂှ် တၞောဝ်စိုတ်ညံၚ်ခိုဟ် ပကတ်ပကေၚ်စိုအ်
တၠဂုဏ်ဇ၀န(ခဠာတ်) ၂၀ ၁၁ ၂၀၂၄
မိက်ဂွံဇၞော်မောဝ် တၞောဝ်စိုတ်ကဵုခိုဟ် (EQ- ကဵုခိုဟ်ဂး) မၞိဟ်တၞောဝ်စိုတ်ခိုဟ်တအ် မၞိဟ်ဗီုလဵုရောဂှ် ပတိုန်ထ္ၜးကဵုရောၚ်
ဂွံတီကေတ် ဗီုပြၚ်မၞိဟ်တၞောဝ်စိုတ်ခိုဟ်တအ်တုဲ ဍိုက်ပေၚ်ဒၟံၚ်ရမ္ဂး ဆက်မၚ်မွဲအာညိ
ဟွံဍိုက်ပေၚ်နွံမ္ဂး ဗပေၚ်ဗက်ညိ
မၞိဟ်တၞောဝ်စိုတ်ခိုဟ်တအ်ဂှ် နွံကဵုစိုတ် ညာတ်လပါ်ခိုဟ် လၟိုန်ရောၚ်
က) မုကမၠောန် ကၠောန်ကၠောန် ကၠောန်ကဵုခိုဟ်ခိုဟ်လၟိုန်ရောၚ်
ကမၠောန်ဒးစိုတ်ကဵုဒှ်
ကမၠောန်ဟွံဒးစိုတ်ကဵုဒှ် ကၠောန်ကဵုခိုဟ်ခိုဟ်လၟိုန်ရောၚ်
ပဲါဟွံဗၠးသက်သက်ရ ဒးကၠောန်ဒၟံၚ် ဗီုဏအ် ၛလအ်ဟွံစွံစိုတ်ရ
ခ) ကာလဆဵုဂဗကဵုတၚ်အခက်အခုဲလေဝ် ဟွံကရဳကရောတ်ဒၟံၚ်ပုဟ်
ဟွံဟီုဒုဟ်ပုဟ်
ဂ) ညာတ်ပြဒ္ဒညာမ္ဂး လက်ကရဴပြဒ္ဒညာဏအ် မုအခေါၚ်ခိုဟ်နွံရော ဂၠာဲလေပ်
ကေတ်လေပ်ရ
တၞောဝ်စိုတ်မိက်ဂွံခိုဟ်မ္ဂး ပ္ဍဲပွဳပွူဇကုဂှ် မၞိဟ်တၞောဝ်စိုတ်ခိုဟ်ခိုဟ်ရ ကဵုပူဗိုၚ်လဝ်ညိ
မၞိဟ်တၞောဝ်ဟွံခိုဟ်တအ်ဂှ် ပဲါပတိတ်ထောံညိ
မၞိဟ်တၞောဝ်စိုတ်ဟွံခိုဟ်ဂှ် ဣလဵုရော ကရဳကရောတ်ဒၟံၚ်လၟိုန်တအ်ဂှ်
ဟီုဒၟံၚ်ဒုဟ်တွဵုတအ်ဂှ်
ဟီုဒၟံၚ်လပါ်ပရေအ်တွဵုတအ်ဂှ်
မၞိဟ်ဟွံမၚ်မွဲပါၚ်တအ်ဂှ်
ဗက်ဟီုဒၟံၚ်အရေဝ်ညးတၞဟ်ဟွံဒးစိုတ်တအ်ဂှ် ပဲါကဵုသ္ၚောဲညိ
မၞိဟ်ဟီုကဵုဇကု ခိုဟ်တအ်ဂှ်ရ ပံၚ်ဖက်ညိ
ဆဂး မၞိဟ် သွက်ဂွံနွံတေဟ်ခိုဟ်
သွက်ဂွံဟွံမွဲတေဟ် ထကိုဟ် တအ်ဂှ် ဟွံသေၚ်ရ
မၞိဟ်ကဵုတသိုခ်စိုတ်ကဵုဇကုရ ပံၚ်ညိ
မၞိဟ်ဟီုကဵု ညံၚ်စိုတ်ဓာတ် ဂွံတိုန်တအ်ဂှ်ရ ပံၚ်ညိ
ဆဵုမၞိဟ်ဂှ်မ္ဂး ဇကု စိုတ်ဂွံမိပ်မြဟ်ဏောၚ် အေ ကဵုမၞိဟ်တအ် ကဵုပူဗိုၚ်လဝ်ဇကုညိ
တၞောဝ်စိုတ်မိက်ဂွံခိုဟ်မ္ဂး စိုတ်ဒးခိုဟ်ရောၚ် ဆဂး စိုတ်လောဲဟွံဂွံပုဟ်
ညှာစိုတ်လောဲဟွံဂွံရ
ညှာစိုတ်တုဲ ဒးကၠောန်အာ
ညှာစိုတ်တုဲ ဒးဗက်အာ ဗီုဏအ် ဒှ်ဟွံထေက်ရ
တၞောဝ်စိုတ်မိက်ဂွံခိုဟ်မ္ဂး ဂလာန်မ္ဂး ညှာစိုတ် ကၠဟ်ပတိတ်နူဘ၀ဇကုညိ
ထေက်ကဵုဒးဟီုမ္ဂး ဒးဂံၚ်ဟီုရောၚ်
ညးလ္ၚဵုဂှ် လတူလညှာဇကုဂှ် ကေတ်ဏာအခေါၚ်အရာခိုဟ်လေပ်မံၚ်ရောၚ်
No ညံၚ်ဂွံဟီုလေပ် ဂစာန်ညိ
ပကေၚ်ညိ
ကမၠောန်ဇကုဟွံဒးစိုတ်
ကမၠောန်ဇကု ကၠောန်ဟွံမာန်
ကမၠောန်ဗၠေတ်ဗၠေတ်ရောၚ် ဇကုစေဟ်လဝ်စိုတ်တအ်ဂှ် ကၠောန်ဟွံမာန်ပုဟ် ဒးဂံၚ်ဟီုရောၚ်
ဆဂး ညံၚ်ဂွံယေန်သၞာၚ် ဒးဟီုလေပ်ရောၚ်
မၞိဟ်တၞောဝ်ခိုဟ်တအ်ဂှ် တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲနွံကဵုၚုဟ်မး
တ္ၚဲခိုဟ်သွက်အဲ
တ္ၚဲပြဲသွက်အဲ ဗီုဏအ် စၟတ်လဝ်ပ္ဍဲစိုတ်လၟိုန်ရ
ဟွံလဟိၚ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲအတိက်ပုဟ်
မွဲအခိၚ်တေံ အဲမၞိဟ်ဗီုလဵု
ဗီုလဵုလောဲသိုက်
ဗီုလဵုနွံကဵုဂုဏ်စရာဲ
ဗီုလဵုအံၚ်ဇၞးကၠုၚ် ဂးတုဲ လဟိၚ်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲအတိက်တေံအိုတ်ရ
အတိက်ဟီုဂှ် နူကဏေအ်တေံ နူဗတမ်ဏအ် တုဲအာယျရောၚ်
ကလေၚ်ကေတ်လေဝ် ဟွံဂွံရ
ကလေၚ်ဆုတ်လေဝ် ဟွံဂွံရ
ခိုဟ်အိုတ်ဂှ် တ္ၚဲဏအ်ရ
တ္ၚဲဏအ် ၚုဟ်မး ပတောံၜတ်ဟွံမာန်ရ
အတိက်ပခန်လ္ၚတ် ပစ္စုပ္ပန်ဂိုတ်ပလေဝ်မှ အနာဂတ်ဂွံကျေ၀်မာန်ရောၚ်
စိုတ်ဂိလဝ်
ဂိုဟ်ကဟောမ်လဝ် နွံမ္ဂး ကၠဟ်လဝ်ပ္ဍဲအတိက်တုဲတေံရ
လ္ပယိုက်နၚ်ဒၟံၚ်ရ
မၞိဟ်တၞောဝ်ခိုဟ်ခိုဟ်တအ်ဂှ် ဘဝမ္ဂးဂှ် ဒှ်အရာသွက်မိပ်မြဟ်
သွက်ဂွံကတ်လ္ၚတ်
သွက်ဂွံဂိုၚ်သမ္တီခိုဟ်မွဲရောၚ်ဂှ် စၟတ်လဝ်အိုတ်ရ
ညးလ္ၚဵုတအ်ဟီု ဘ၀မ္ဂး ပေဲါဗတိုက်ရ ဂး
မၞိဟ်တၞောဝ်စိုတ်ခိုဟ်ခိုဟ်တအ်ဂှ် ဘ၀မ္ဂး ပေဲါဗတိုက်ရောၚ်ဂှ် ၛလအ် ဟွံစၟတ်လဝ်ရ
ဘ၀မ္ဂး ပေဲါဗတိုက်ရောၚ် ယဝ်စၟတ်လဝ်မ္ဂး ရိုဟ်တ္ၚဲ မၞးဒးတိတ်ဒၟံၚ်ပၞာန် ဒးစဳရေၚ်ဒၟံၚ်ပၞာန် ဒးဗတိုက်ဒၟံၚ်ရောၚ်
ၛလအ်လေဝ် အံၚ်ဇၞးဟွံသေၚ်ရ
ညးလ္ၚဵုပၠန် ဘ၀မ္ဂးဂှ် သွက်ဒးအောန်စိုတ်ရ ဂးပၠန်ရ
ဣဏအ်လေဝ် မၞိဟ်တၞောဝ်ခိုဟ်မွဲ ဟွံသေၚ်ပၠန်ရ
မၞိဟ်တၞောဝ်ခိုဟ်တအ်ဂှ် ဘ၀မ္ဂး သွက်မိပ်မြဟ်ခိုဟ်
သွက်ဂွံကတ်လ္ၚတ်ခိုဟ်
သွက်ဂွံကေတ်ခန်လ္ၚတ်ခိုဟ်မွဲရောၚ် စၟတ်လဝ်အိုတ်ရ
မံၚ်မိပ်မိပ်အိုတ်ရ
ညံၚ်ဂွံမိပ် မံၚ်အိုတ်ရ
ဇကုလေဝ် မံၚ်မိပ်မိပ်ရ
ဂျာနလ်ဗော် ၂၀၁၉
ၝောံနန် ၄
ၝောံနန် ၃
ၝောံနန် ၂
ပြကိုဟ် ဗိန္ဒော ပ္တိုန်ကဵုမွဲဝါညိအဴ
ၝောံနန် ၁
သကာန်(scan)လိက် မရနုက်ကဵု တြဴလ္တန် အာစိုပ်ဒတုဲရ
တင်ဏာဂုဏ် ယဵုစရှ် ဂုဏ် ညးမရီုဗင်ကီို ကဵုဇြဟတ် နာနာ ရအဴ
Scan စကေန်လဝ်က်ုဖုန်းဏောင် အေဇှ် အာဝေင်စိုပ်အာဟိရဲတုဲ ညာတ်ဒးလိက်မန် မံင်ဟွံမာန် မိက်ဂွံပါ်ဏာက်ုရကျာ် အ်
ကျာ်ကျာ်
ဂလောၚ်ဝါတ် = ဂွာ်ကေတ်ရ
ဂျာနေဝ်အခေါင်ပိုယ်တအ် ညးညးအဲအဲ ယဝ်နွံမဂး ဘိုင်ပလံင်ဗစိုပ်က်ုညိအ်
ထပ်ပြင်ဗစိုပ်ဏာ မွဲလန်ပလန် အလန်ကဘာဂှ် download ဖေက်ဂလောင်ကေတ် ဝါတ်ဂါတ်တုဲ ထပ်ပတိုန်ဏာ မွဲဝါပလန်ရ
Saksoi Mon has shared a file with you
ပ္တိုန် ထ္ၜး ကဵု ဗီု ဂၠိုက် ဂၠာဲ တင် အာတ် မိက် လဝ် ဂမၠိုင် ရ
ဟိုတ် ဂှ် ရ ယဝ် လ္တူ အာတ် မိက် ဇ ကု တီ မ္ဂး သှ် လဝ် ဂွံ မံင် ရ အဴ
တင် ဂုဏ် ဗွဲ မ လောန် ရ
လိက် ဇ ကု မိက် ဂွံ ဗှ် နွံ ဂ ကူ လိက် မိက် ဂွံ ဗှ် နွံ မ္ဂး သၟာန် သၟုက် အာတ် မိက် ဗွဲ မ ဗၠး ၜး ညိ
လ္တူ ပ္တိုန် ထ္ၜး မ အာတ် မိက် လဝ် ဂ မၠိုင် ယဝ် တီ နွံ မ္ဂး ထပ် ဗ ပေင် ကဵု က သပ် မာန် ဗွဲ မ ဗၠး ၜး မာန် မံင် ရ
တင် အာတ် မိက် လဝ် ဂမၠိုင် ကီု တင် ကဵု က သပ် ကီု နာ နာ သာ် ပေင် ၂၄ နာဍဳ မ္ဂး ပိုဲတံ ဂိုင် စွံ လဝ် မတ် ဒိဗ် (အာတ် မိက် နွံ/ဟၟဲ ) မွဲ ဒၞာဲ ရောင်
တင် ဂုဏ် သီု ဖ အိုတ် ရ အဴ
ဝိညာဥ်အာစာကဝိမန်
လိက်လညာတ်ခေတ်တၟိ(၂
လိက်လညာတ်ခေတ်တၟိ(၁
လိက်မန် မကြာ ကောန်ၚာ် နွံတှ်ေ ပ္တန်ကဵုမွဲ၀ါညိ
လင်္ကာဗစာရဏာပိဏ္ဍပါတ်နွံမ္ဂးပ္တိုန်က်ုညိ
ကံက်နုက်အဋ္ဌသာလိနီ အဋ္ဌကထာ နွံပမိက်မဂး တံင်ဂြဲကေတ်မာန်မံင်ကျာ်
လိက်မန် မကြာ ကောန် ပ္တန်ကဵုမွဲ၀ါညိ
ပညာဂကူမည်ခေတ်တၟိ
ပညာဂကူမည်
လိက်ပတ်ပိုယ်မန် ရှ်ခိုဟ်လောန် ညောန်စိုပ်လိုက်ကဝ် အမ်သဝ်ညးတဴရ
တင် ဂုဏ် ကု နာဲ သိုက် ဆာန် @Chan73666 ညး မ ထံက် ပင် ကဵု ဂ အာင် သ္ၚိ (one drive သွက် ဂွံ ပ္တိုန် စွံ လိက် ) ဗွဲ မ လောန် ရ
မ ဂ္ဂ ဇြေန် မန် ကၞပ် (၃
အ္စာ တအ် ဂပ် ဂဝ် တီ လ က္ခ ဏာ ယဲ ဂ မၠိုင် ပြ ကိုဟ် လ က္ခ ဏာ ယဲ သွာ
သွ အာ ဟာ ရ မန်
လိက် ပ ရော လွဳ ဇြုံ ကိတ်
တင် ဏှ် မန်
ဂ လာန် ခေတ်
ဂ လာန် ဇၞော် ( ၁၀ ) သာ်
ရန်ကဵုလိက်မည်တြေံ ညံင်ဂွုအ် ကၠေံကၠက်တုဲ ကၠောန် မတ်ဒိဗ် EBOOK မဒှ်ရ
ကၠောန် ဂွံ ၜိုတ် 400 အုပ်တုဲ ပ္တိုန်ဂွံစရင် ၜိုတ် 600 အုပ်ရ
ကွိုန် ဂ မၠိုင်
လိက် လၟေင် လျး မည် မ ရ နုက် ကဵု ၆ ဝါ
သွက် တော် တိ ဨ က ပန် ကၠင်
တင်ဂုဏ်ကု Mon Lewi ကေုာံ Mon live ညးကၠောန်ပ္တိုန်ရ
သ ချာႅ ဂၞန်
လိက် စ ရိုဟ် ဍာ် သွက် ဂွံ ကဲ စုတ် နာ နာ သာ်
လ ကႅာ ဂ မၠိုင်
ဗ္စာ ရ ဏာ
ဗ ဟု သု တ သ္ပ ခ မီ
ဗ ဟု သု တ ဘာ သာ ကေုာံ ဂါ ထာ စောန် စောန် နာ နာ
ဗ ဟု သု တ ဘာ သာ
ဗ ဟု သု တ နာ နာ
ในรัฐมอญมีขายเยอะไหมหละครับ ผมว่าแผนจะไปเที่ยว
ဂါ ထာ သ တိ ဂ မၠိုင်
နဲ တော် တန် ဆု
နယ် ကွတ် လော က ဓါတ်
ပြကိုဟ်ဓမ္မဒဳပနဳ နွံဟာကျာ် ပတိုန်ကဵုညိကျာ်
หนังสือเล่มนี้มีขายในประเทศไทยครับ
ဂါ ထာ လ္ၚောဝ် ကျာ် ဂ မၠိုင် မူ ကျာ် ဇၞော် ဂု ဏာ လ ကႅာ ရ
ဇာတ် သ မ လ ဝိ မ လ
ဗ္စ ဂြိုဟ် မာ ယာ ပ္တိုန် အ္စာ နွံ စုံ ( ကၞပ် ၁
တင် ဏာ ဂုဏ် အ္စာ ရာမည ကခ ညး မ ပ္တိုန် ကဵု လိက် ရ ကျာ်
24 လိက် ကၠောန် လဝ် လက္က ရဴ အိုတ်
လိုက် ဝှ် ဏံ သွက် ဂွံ ကၠောန် လိက် ဂှ် လိက် မန် တြေံ နွံ မံင် ရ
အရာ နွံ ပၟိက် သွက် ဂွံ ကၠောန် လိက် ဝွံ ပိ သာ် ရ
က ပေါ တ် စက် + ညး မ ထိင် ဒက် လဝ် လိက် မန် တြေံ + ညး ကၠောန် ရ
ညး ကဵု အ ခိင် ကၠောန် မာန် ကီု (ပွိုင် ၂ သတ္တာဟ ) ညး လိက် မန် တြေံ သြဝ် ကေတ် အ ဆက် က သအ် ကၟဝ် အိုတ် ညိ ဂှ် ဆဝ် မ္ၚုဟ် ဏာ ရ အဴ
ရန် တၟံ လဝ် မွဲ ပွိုင် ဍုင် မ သုန် ဇ ကု ( ၜါ ဇ ကု ဂှ် သကေန် ပိ ဇ ကု ဂှ် ဂၠာဲ လိက် ) ရ ကျာ်
စိုတ် လုပ် စ ကဵု လိက် မန် ဂှ် တင် ဂုဏ် ဗွဲ မ လောန် ရ ကျာ်/အဴ
လိက် မန် လၟုဟ် လၟိဟ် ဒှ် ကၠုင် ၄၀၀ အုပ် ပြင် တုဲ ဂ ကူ လိက် လေဝ် မု ဂ ကူ လဵု (ဝတ္ထု လိက် ပ ရေင် ဗ ဟု သု တ နာ နာ ) စုင် လင် ကၠုင် ဟီု ဂွံ ရ
ညး မ ကဵု ဇြ ဟတ် နာ နာ ဂှ် တင် ဏာ ဂုဏ် သီု ဖ အိုတ် ရ အဴ
From what I try to look up on dictionary and Mon Alphabets AI
ဗီု ရုပ် ဂ မၠိုင် ဝွံ ကံက် နုက် လဝ် နူ မဂ္ဂ ဇြေန် ရ
25.9.24
forgive me
I couldn't understand any Mon sentence for now
i'm learning
လိက်အခိုက်ကၞာမန် အာဂၠါဲနၚ်လဝ်နူ ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်
please let me share your struggle
တင်ဂုဏ်ဗွဲမလောန်
လိက်အုပ်ဂမၠိုင်ဝွံ အဲဍိက် ဆပကောံပကေဝ်လဝ်ဟေင်ရောင်
သ္ဒးတင်ဂုဏ်ကု တၠမူ ညးမချူဇန် တြးပ္တိတ် ကၠေင်Scan ဗိုင်ပ္တိုန်တံ အိုဿီုရကျာ်
တင်ဂုဏ်ဗွဲမလောန်
လိက်ဇာတ် မိဍောင်ကှေ်ထဝ်နွံမံင်မ္ဂး ပတိုန်ကု်ံမွဲဝါညိကျာ်
လိက်ကိုန်တဝ်သာဲဇၞော်နွံမ္ဂးပြင်ကဵုညိကျာ်/အဴ
with latest technology like AI
because I'm making a website
It will be ready soon
Do you need any platform like a website
that we could spread the study of Mon language with ease for everyone
I have to ask you all
There's so many text books here
လိက်အခိုက်ကၞာမန်
မ္ၚဵုရကျာ် လိက်အခိုက်ကၞာမန် နွံမံၚ်မ္ဂး ပ္ညုၚ်ကဵုညိကျာ်
လိက်အုပ်ဂှ် နွံဂၠိုင်မံင်ရ ဆ္ဂးတှ်ေ ဟွံစုင်လေင်ဏီ ကျာ် ဗှ်ကျောဝ်တုဲ ဗီုလဵု လညာတ်နွံပ္တိုန်ကဵုညိကီုကျာ်
ဂၠိုက်ဂၠာဲစမ်ရံင်ပ္ဍဲဏံကၠာ ညိ ကျာ်
aaw
aaw
ယွံ မၚ်ုရအဴ လိက်စပ်က်ုပရေင်ဖျေံထဏီကောန်ၚာ်ကီု ပရူ အခိုက်ကၞာမန် နာနာ ကီု နွံမဂးပါ်ပရအ်က်ုညိအဴ
တင်ဂုန်
Scan လိက်တုဲ ဗီုဂွံသ္ပ file PDF လဴပညုၚ်ထ္ၜးကဵုမွဲဝါညိကျာ်/အဴ
ညးမစိုတ်လုပ် လိက်သၠရိုတ်တံ အတိုင် Link သၟဝ်ဏံဟေင် လ္ၚတ်ဗှ်မာန်ရ
စေတနာကၞေဟ် ကၞပ် ၂
ဖြူကောင်- ဗလေင်
Mon
ဟွံမွဲပုဟ်
ပြကိုဟ်မတ်လောက နွံတ်ှေ ပတန်န်က်ုမွဲဝါညိ
အာဘောဂသံဝဏ္ဏနာ အဋ္ဌသာလိနဳ နွံမံၚ်ဟာ နွံမ္ဂး ပတိုန်ကဵုညိ
နဲကဲကၠောန်မဓါတ်နွံတှေ်ပတိုန်ကဵုမွဲဝါညိအဴကျာ်
လိက်ဓရ်မန်
ပြင်က်ုဂွံဟာ
လိက် မိက်ဂွံဗှ်နွံတှ်ေ လိက်လဵု ဟွံဟီု အာတ်မိက်လဝ်ညိ
နွံ တှ်ေ ပတိုန်ကဵုဏောင်
ဟၟဲ တှ်ေ ပိုယ်သမ္တီလဝ် တှ်ေ ကာလဆဵုတှ်ေ သကေန်(scan) ကဵုဏောင်
မိက်ဂွံ သၟာန် နွံ တှ်ေ လေဝ် သၟာန်လဝ် ညိ
အိုတ် ကဵု ကောန် ဂကူ တင် ဂုဏ်သီုဖအိုတ်ရ
တင်ဂုန်ရ
Smile_4Usu ယွံ ပ္ဍဲဏံ နွံမံင်
ဂၠာဲဟွံဆဵုမ္ဂး ကလေင်လဴကဵုညိ ကျာ်
အဲဍိက် ပ္တိန်ကဵု နဲဂၠာဲ လိက်အုပ် ဏောင်ကျာ်
အဋ္ဌကထာသီလက္ခန်နွံမံင်ဟာ
ယွံတင်ဂုဏ်ရအဴ
အဒါ
ဂစက်
ကၠဵုဂြပ် ဟွံသေၚ် ကၠဵုဂြိုပ် ရောၚ်
ဂၠိက် ဟွံသေၚ် ကၠိက်ရောၚ်
သဵု "ဟွံသေၚ် အရေဝ်မန် ဗ္ၜေံဂလာ
မ္ၚဵုသီုညးဖအိုတ်ရကျာ်/အဴ
တၚ်ရန်တၟံ သွက်ဂွံကၠောန် App အရၚ်ကောန်ၚာ်မန်တအ်ဂွံလ္ၚတ်ဝေၚ်ဂကူတိရိစ္ဆာန်ဂမၠိုၚ် ၃/၄ ဘာသာ အၚ်္ဂလိက်
ဂျပါန်
ဗၟာ နွံဒၟံၚ်တုဲ အဃောပကောံဒၟံၚ်တၚ်နၚ်မဒှ်ရအဴ/ကျာ်
ဟိုတ်သာ်ဂှ်ရ မိက်ဂွံအာတ်မိက် ညးစောန်သကီုပ္ဍဲဂကောံဏံ ဘိုၚ်ကၠာဲ ကေုာံ ဗပေၚ်စုတ်ကဵု တၚ်နၚ်ပ္ဍဲ google sheet ဏံမာန်ရအဴ/ကျာ်
အဲဏံဂၠာဲပကောံလဝ်နွံၜိုတ် ၈၀ ဂကူကီုလေဝ် လ္ၚဵုကၠာဲစုတ်နဘာသာမန် ဟွံဒးကီုရ
ဘိုၚ်ဗပေၚ်ကဵု ၜိုတ် ၁၀၀ ဂကူမ္ဂး ခိုဟ်ရောၚ်အဴ
တၚ်ဂုဏ်ကဵုကုညးရီုဗၚ်သီုဖအိုတ်ရအဴ/ကျာ်
Link
ပညာကွတ်အာစာပရိုင်မန်
MON Pre-School
The Conceptual Paper
တင် ဂုဏ် ကဵု ကျာ် ဇၞော် အ္စာ ဇာဂရ ဗုဒ္ဓိ ညးမခၞံ ပြ ကိုဟ် ကီု တင်ဂုဏ် ကဵု သင် ဘာ ဖာ ဂၠ ညး မ တက် လိက် ကီု တင် ဂုဏ် ကဵု သင် ညး မ ပါ် ပရအ် ကီု ရ ကျာ်
သ္ကံတဲဝိပဿနာ
ဟၟဲရအဴ
27.7.2024
ဘာသာမန်ဟေင်ရောင်
ပညာဂကူ မဟာရာမည
လိက် မန် တြေံ ဂမၠိုင် ညံင် ဂွံ ကဵု ဗှ် ကဵု ဖုင် ဂွံ ရ
အဲ ဍိက် န မူ နာ မိက် ဂွံ ထ္ၜး ကဵု ဗီု ပြင် ညိ
ဂုဏ် ဖဵု ဍေံ တုန် ယဝ် ပိုဲ စွံ လဝ် အတိုင် ဏံ မ္ဂး ဂ တ ဏံ ၅ သၞာံ တှ်ေ အိုဟ် အာ လီု လာ် စာ် ထောင် အာ ဗွဲ မ လောန် ရ
ယဝ် ပိုဲ ကၠောန် ထောံ တှ်ေ ဂ တ ဏံ ၁၀ သၞာံ ၁၀၀ သၞာံ ၁၀၀၀ သၞာံ ဟွံ က ဟွံ လီု လာ် စာ် ထောင် ရ
တုဲ ပၠန် ယဝ် ပိုယ် စွံ လဝ် အတိုင် ဏံ တှ်ေ မၞိဟ် မွဲ ဟာ ရ ဂွံ ဗှ် ယဝ် ပိုယ် ကၠောန် ထောံ မ္ဂး ရဲ ဂၠးတိ ဗှ် ဂွံ ရ
ညအ် ဂှ် မူ အပြောံ ရ
ယဝ် ကမၠောန် ဂေတ် တှ်ေ ကၠောန် ဒဵု website ရ
အဓိက ကမၠောန် မွဲ ဂိ တု သကာန် (ကၠောန် ထောံ ကဵု ဖုင် ဂွံ ) မွဲ ပွိုင် ဍုင် ရ
စ နူ ဍုင် ရေဝ် ဒဵု စိုပ် မတ် မ လီု ကျာ် မြဟ် ရ
တုဲ မ္ဂး က လေင် ဂေတ် ဂတး အရင် သၠ ရိုတ် သၠ တာ ပၠန် ရ
ဇြဟတ်ပိ သာ် ဇြ ဟတ် စက် ဍိုက်ပေင် (စက် ဂွံ ကၠောန် scan ) ဇြ ဟတ် လိက်မန် တြေံ ပဏာ မ ဂၠိုက် ဂၠာဲ လိက် မန် တြေံ ဘာ လေံ ကျာ် လ္တူ ဍုင် ကၠာ ဇြ ဟတ် မၞိဟ် သကာန် လိက် အ ဃော ဂၠာဲ လိက် မန် တြေံ ဂှ် ဒးအာတ် သင် သၠး သၠး သွက် ဂွံ ဗိုင် ကဵု ပွိုင် ပန် ဇကု သွက် ဂွံ သကာန် လိက် တုဲ မွဲ ပွိုင် ဍုင် တှ်ေ အာ မွဲ ပွိုင် ဍုင် ကၠောန် သ္ပ အာ ဗီု ဂှ် ရ
ကၠောန် အရာ ဏံ တုဲ မ္ဂး သွက် ဂွံ ပကတ် ပကေင် ဒ္ဂေတ် ဗှ် လိက် ကဵု သၟတ် တံ ကီု မၞိဟ်ဇၞော် ကောန် ၚာ် ကီု ဂုဏ် ဖဵု ဍေံ မု ဒှ် တိုန် မ္ဂး သွက် ဍေံ တံ ဝါ သ နာ ဗှ် လိက် လေပ် ကၠုင် တုဲ ဝါ သ နာ ပရေံ ပရေံ ဂွုအ် လုပ် ဟဂှ် သွက် ညး ချူ လိက် မန် လေဝ် ဟိုတ် နူ ညး ဗှ် လိက် မန် ဂၠိုင် ကၠုင် တုဲ လၟိဟ် အုပ် ဂွံ ပ တိတ် ဂွံ ဂၠိုင် တိုန် တုဲ ဒဵု စိုပ် က ဆံင် ဂယိုင် လမျီု ကဵု လိက် မန် မာန် ညး ဍုင် ကွာန် မန် လေဝ် သုင် စောဲ တိုန် လိက် မန် ဂၠိုင် တိုန် ကီု
ကောန် တ ဟွံ လီု လာ် တုဲ မိ မ ဒှ် တ သိုက် ကီု
2 0 2 4
သၠပတ်ဝၚ်ကျာ်လဂုၚ်
2024 နိဒါန်
လိခ်ဝိသုဒ္ဓိမဂ် ကျာ်ဇၞော်မေဓာဝဳ ချူလဝ်
နွံတ်ှေ ပ္တိုန်ကဵုညိအဴ
5.7.2024
24 နိ ဒါန်
The MON Education Guide
3.7.24
2.7.24
တင်ဂုဏ်ရအဲ
MON E-Books Registration by Mood-Deep
Chan73666 ညအ် ဂှ် reduce file size ( ဟဍန် လဝ် file size ရ
ရာမညဘိက္ခု ပ္ဍဲဏံ နွံဏောင်ထေင်ကေတ်ကျာ်
ရဲ ကၠောန် ဟွံ လေပ် ကၠုင် သၟာန် ညိ
သၞောတ် လဵု ဗှ် လိက် ခိုဟ် ရော လဴ ထ္ၜး လဝ် ( ပွိုင် ၅ မိ နေတ် ရ
နိ ဒါန်
27 . 6 . 24
ဝၚ်ကျာ်လ္ဂုၚ် ဝၚ်သၟိၚ်ဥက္ကလာပ ကေုာံတပူတဗဝ် နွံမ္ဂးပါ်ပရအ်ကဵုမွဲဝါညိအဴ လိက်ဝၚ်အ္စာလိက်ပတ်ပါလိထေရ်ချူလဝ်တံဂှ်လေဝ်ပတိုန်ကဵုကီုညိအဴ
fonts
ယွံ ညးတၠဒါန်လိက် ကၠုင်တှ်ေသၟာန်ကဵုဏောင်
လိက်ဏံသၞာံပတိတ်လဝ်ဂှ် ယဝ်တီမ္ဂးလဴကဵုမွဲဝါညိ Min Salad
တၚ်ဂုဏ်ကုညးတၠဒါန်လိက်ကီု သီုညးမပါ်ပရအ်လိက် Min Salad ဗွဲမလောန်ရ
ညးတၠဒါန်လိက်-ဂုဏ်လောန်(ဘာကုန်
ဍုင်မတ်မလီု
ညးတၠဒါန်လိက်-ဒကာဗျဥ်မိအိန္ဒြေပြုံဟန်
ညးတၠဒါလိက်- တၠဂုဏ်အ္စာထာဝရ(ဘာကုန်
ဍုင်မတ်မလီု
ညးတၠဒါလိက်- တၠဂုဏ်အ္စာထာဝရ(ဘာကုန်
ဍုင်မတ်မလီု
ညးတၠဒါန်လိက်-ဒကာဗျဥ်မိအိန္ဒြေပြုံဟန်
က္ညစိုပ်မတ်မလီုတုဲ ဆဵုဂဗကဵု ဂုဏ်လောန် ရ
ဟိုတ်နူကပေါတ်ဟွံဍိုက်ပေင်တုဲ(ကပေါတ်မဆေင်စပ်ကဵုသကာန်(Scan)လိက်) ဒးကၠောန်ဒးဂၠာဲဒးချပ် အိုတ်အာပွိုင်မွဲတ္ၚဲကဵုမွဲဗ္တံရ
စနူဂှ်တုဲ ကမၠောန်သကာန်လိက် ပွိုင်(၁)ဂိတု စရ
ဂုဏ်လောန်ဝွံ ညးတၠpage (မန် pdf download)ရ
တင်စၟတ် -မဂ္ဂဇြေန် လဂံါအာဇာနဲ နူကၞပ်(၁)ဒဵုစိုပ် ကၞပ်(၅) ပတိုန်တုဲယျ ကျာ်
လဂံါအာဇာနဲကၞပ်(၅
ပြကိုဟ်လောကသိဒ္ဓိ
မင်ဇေန်တြေမ်တြဟ်
ရာဇာဝံသသံခိပ်
ပြကိုဟ်လောကသိပ္ပံ နွံမ္ဂးပတိုန်က်ုကီု
ဘာလွီမာန် ကွာန်သၞေဟ်ကိုၚ် နွံဏောၚ်ထေၚ် ဟွံသေၚ်မ္ဂးဘာလ္တူဒဵုဂှ်လေဝ် နွံမာန်မံၚ်
ကျာ် တင်ဂုဏ်ရကျာ်
အတ္ထုပ္ပတ္တိရာမ်ဗိုဝ်
ပ္ဍဲခုၚ်လိက်အုပ်ဏံ ဟရေတ်ကျောဝ်ရံၚ်ညိအဴတုဲ နွံဟာဟွံတီ
အလဵုတၠဂုဏ် ချူလိက် ကဵုဒါန် ပါ်ပရအ်လဝ်ရကျာ်
၇၉) ဓမ္မသင်္ဂဏီ အောင်ပန်း(ပါဠိတော်နိသယ) (အရှင်ဉာဏသာမိ (မြစ်သား) ) (၈၀) (အောင်ပွဲဆင်) ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ် ပုစ္ဆာ + အဖြေလွှာပေါင်းချုပ် ဓမ္မစရိယ မြန်မာဂုဏ်ထူးတန်း ၁၃၂၃ ခုနှစ်မှ ၁၃၆၂ ခုနှစ်အထိ ပုစ္ဆာ+အဖြေလွှာများပါဝင်သည်
အရှင်နန္ဒဝံသ (ဒွိပိဋကဓရ) သင်ကြားပို့ချသည်) (၈၁) ပခုက္ကူမှ ပခုက္ကူချနည်း -နိဿယည်းခေါ်သုတ်သီလက္ခန်အဋ္ဌကထာ နိဿယသစ် (ပထမအုပ်) (ပခုက္ကူမြို့ - မဟာဝိသုတာရာမတိုက်ကြီး
ဂဏ မဟာ ဝိနာယက ဆရာတော် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ အသျှင် နန္ဒဝံသ မဟာထေရ် စီစဉ်တော်မူသည်
၈၂) ပခုက္ကူမှ ပခုက္ကူချနည်း -နိဿယည်းခေါ်သုတ်သီလက္ခန်အဋ္ဌကထာ နိဿယသစ် (ဒုတိယအုပ်) (ပခုက္ကူမြို့ - မဟာဝိသုတာရာမတိုက်ကြီး
ဂဏ မဟာ ဝိနာယက ဆရာတော် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ အသျှင် နန္ဒဝံသ မဟာထေရ် စီစဉ်တော်မူသည်
၈၃) ဓမ္မာစရိယ စာချတန်းအတွက် အိတ်ဆောင် လက္ခဏာဒိစတုက္ကအဖြေစုံ (၈၄) ရွှေသီလက္ခန် (ဒုတိယတွဲ) (ရွှေညဝါ-ဥိးသုန်
ရွှေညဝါ+ဒိကမ္မိက) ဓမ္မစရိယတန်း သီလက္ခန်ကျမ်းစာ ဒုတိယနေ့
စတုက္က
ဝိဂြိုလ်
သမ္ဗာန်
နိရုတ္တိတို့ကို ပုံစံ ၁၀၀၀-စီတို့ဖြင့် စုစည်း
စီရီခြယ်မှုန်း တင်ပြထားသည်
KoKo Latt(ShweMahar)စုစည်းပူဇော်ပါသည်
website-copy right
link ဓမ္မဒေါင်းလော့မိသားစု(စင်ကာပူ
၆၂) သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂပါဋိတော် ပို့ချချက် သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂဋ္ဌကထာ (ပထမနေ့) မေးခွန်းများ အနက်ပေး နိယံများ ပါဝင်သည်
အရှင်ကေသရာဘိဝံသ - သကျသီဟ+စေတိယ+အစိုးရဓမ္မာစရိယ - ဓမ္မဘာဏကျောင်း
မစိုးရိမ်တိုက်သစ်
မန္တလေးမြို့ ရေးသားပြုစုသည်
၆၃) အဘိဓမ္မတ္ထ သင်္ဂဟပါဌ် နှင့် သရုပ်ခွဲ (အရှင်ဉာဏသာမိ - မြစ်သား ) ဗားကရာနိဿယနှင့်တကွ သဂြို င်္လ် သရုပ်များကို စုံလင်စွာ ထပ်မံ
ဖြည့်စွက်ထားပါသည်
၆၄)သီလက္ခန်အဓိပ္ပါယ် အဖြေစုံ
နိုင်ငံတော်အစိုးရ ဓမ္မာစရိယစာမေးပွဲ
အသင်းဓမ္မာစရိယစာမေးပွဲများ အထူးထုတ်
ရွှေမြိုင်အရှင်ပဏ္ဍိတာ ဘိဝံသ အထူးစီစဉ်ပြုစုထားသည်
၆၅) ပဋ္ဌာန ဗောဓိ - ပါဠိသဒ္ဒါနှင့် စာစီစာကုံး (အဆင့်မြင့်ပိုင်း) (မြောင်းမြမြို့ တိုက်သစ် ပဇ္ဇောတာရုံကျောင်းတိုက် ဓမ္မာစရိယ
ပါဠိပါရဂူ အရှင်ဂုဏိဿရ) (၆၆) ဆရာတော်ဦးဗုဒ်မူ နေတ္ထိဟာရတ္ထဒီပနီ
ဝိသုဒ္ဒါရုံမူ နေတ္ထိဟာရတ္ထဒီပနီသစ် နှင့် သဲအင်းဂူ ဉာသ်ကောက်ကျမ်း ၃ စောင်တွဲ (၆၇) ခုဒ္ဒကနိကာယေ ဝိနယပိဋကေ ပါရာဇိကကဏ္ဍအဋ္ဌကထာ (ပဋ္ဌမော ဘာဂေါ) (မရမ္မရဋ္ဌေ သာသနိကပ္ပိမုခဋ္ဌာန ကမ္ဘာအေး မုဒ္ဒဏယန္တောလယေ မုဒ္ဒါဝိတာ) (၆၈) ခုဒ္ဒကနိကာယေ ဝိနယပိဋကေ ပါရာဇိကကဏ္ဍအဋ္ဌကထာ (ဒုတိယော ဘာဂေါ) (မရမ္မရဋ္ဌေ သာသနိကပ္ပိမုခဋ္ဌာန ကမ္ဘာအေး မုဒ္ဒဏယန္တောလယေ မုဒ္ဒါဝိတာ) (၆၉) သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂဋ္ဌကထာ (မရမ္မရဋ္ဌေ သာသနိကပ္ပိမုခဋ္ဌာန ကမ္ဘာအေး မုဒ္ဒဏယန္တောလယေ မုဒ္ဒါဝိတာ) (၇၀) အာဂုံဆောင်သီလက္ခန် ( အရှင်စန္ဒဇောတိ ) (၇၁) သီလက္ခန်အနက်တေး ( အရှင်စန္ဒဇောတိ ) (၇၂) သုတ်သီလက္ခန်ပါဠိတော် နိဿယ ( အရှင်အရိယာလင်္ကာရထေရ် ) (၇၃) ဓမ္မသင်္ဂဏီပါဠိတော်ပို့ချချက် (ဘဒ္ဒန္တ ကေသရာဘိဝံသ - နာယက
ဓမ္မဘာဏကျောင်း
မစိုရိမ်တိုက်သစ်) (၇၄) အဘိဓမ္မပိဋက ဓမ္မသင်္ဂဏီပါဠိတော် နိဿယ (ထနောင်းဝန်းဆရာတော် အရှင်အဂ္ဂဓမ္မထေရ် မြန်မာပြန်ဆိုတော်မူသည်) (၇၅) သုတ္တန္တပိဋက - ဣစ္ဆာသရ သုတ်သီလက္ခန် အဋ္ဌကထာ နိဿယ (ဒုတိယတွဲ) - ပုခန်းကြီးမြို့ နေရင်းရွာမဏိရတနာတိုက် အရိယာလင်္ကာရ နေရင်းဆရာတော်ဘုရားကြီး ရေးသာတော်မူသည် (၇၆) ဓာတွတ္ထပန်းကုံ (အရှင်ကုမာရ) (၇၇) အဋ္ဌသာ လိနိ အောင်ပန်း ပထမတွဲ - ဝါကျပေါင်း (၁၄၈) ဝါကျကို နိသယနှင့်တကွ စီစဉ်ပေးထားပါသည်
အရှင်ဉာဏသာမိ (မြစ်သား) (၇၈) အဋ္ဌသာ လိနိ အောင်ပန်း ဒုတိယတွဲ - ဝါကျပေါင်း (၂၀၂) ဝါကျကို နိသယနှင့်တကွ စီစဉ်ပေးထားပါသည်
အရှင်ဉာဏသာမိ (မြစ်သား
၄၃) အဋ္ဌသာလိနီစာစဉ် (အရှင်ပညာသီဟာဘိဝံသ) (၄၄) နည်းပြဓမ္မာစရိယကျမ်း (အရှင်သီလာစာရာဘိဝံသ) (၄၅) နည်းပြဓမ္မာစရိယကျမ်း - ဒုတိယတွဲ (အရှင်သီလာစာရာဘိဝံသ) (၄၆) ဓမ္မာစရိယမျက်ရှု (အရှင်ကာရုဏိက) (၄၇) ပါရာဇိကဏ်အောင်ပန်း- ပဌမပါရာဇိက - အရှင်ဉာဏသာမိ(မြစ်သား) (၄၈) ပါရာဇိကဏ်အောင်ပန်း- ဒုတိယပါရာဇိက - အရှင်ဉာဏသာမိ(မြစ်သား) (၄၉) ပါရာဇိကဏ်အောင်ပန်း- ပါဠိတော်နိသာယ - အရှင်ဉာဏသာမိ(မြစ်သား) (၅၀) ပါရာဇိကဏ်အောင်ပန်း- ဝေရဉ္ဇာကဏ္ဍ - အရှင်ဉာဏသာမိ(မြစ်သား) (၅၁) သီလက္ခန်အောင်ပန်း (ပါဠိတော်နိဿယ) - အရှင်ဉာဏသာမိ(မြစ်သား) (၅၂) သီလက္ခန်အောင်ပန်း ဗြမ္မာဇာလသုတ်အဖွင့် - အရှင်ဉာဏသာမိ(မြစ်သား) (၅၃) သီလက္ခန်အောင်ပန်း (ဒုတိယ) (အရှင်ဉာဏသာမိ - မြစ်သား ) ဝါကျပေါင်း(၂၅၉)ဝါကျကို နိဿယနှင့်တကွစီစဉ်ပေးထားပါသည်
၅၄)ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ ဓမ္မာစရိယ ပထမနေ့စာမေးပွဲအတွက်ပါရာဇိကဏ်ပုစ္ဆာပေါင်းချုပ် - (မော်လူး စီစဉ်သည်) (၅၅)ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ ဓမ္မာစရိယ ပထမနေ့စာမေးပွဲအတွက်သီလက္ခန်ပုစ္ဆာပေါင်းချုပ် (မော်လူး စီစဉ်သည်) (၅၆) အဌသာလိနီဂုဏ်ရည်ကျမ်း - ပထမတွဲ ( အရှင်သြဒါတသိရီဘိဝံသ ) (၅၇)ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရ ဓမ္မာစရိယစာမေးပွဲ ပထမနေ့အတွက် အဌသာလိနီပုစ္ဆာပေါင်းချုပ် (မော်လူး စီစဉ်သည်) (၁၃၁၅ခုနှစ်မှစ
၁၃၇၂ ခုနှစ်ထိ ပါဝင်သည်
၅၈) ရွှေသီလက္ခန် (ပထမတွဲ) (ရွှေညဝါ + ဒိကမ္မိက ရွှေညဝါ ဦးသုန် စီရရီခြယ်မှုန်း တင်ပြထားသော) (၅၉) ပါရာဇိကဏ် ပုစ္ဆာ (၄/၅) ဖြေဆိုနိုင်ရန် ဒွေမာတိကာနိဿယ ( စက္ကိန္ဒာဘိသိရီသဒ္ဓမ္မဓဇ မဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရု ဆရာတော်ဦးဗုဓ် မူ ) (အရှင်ပညာသီဟာဘိဝံသ
ပါရာဇိကဏ် စာစဉ်ပါ နံပါတ် (၄/၅)တို့ကို ထုတ်နှုတ် ရေးသားထားပါသည်
၆၀) ပါရာဇိကဏ် ပုစ္ဆာ (၄/၅) ဖြေဆိုနိုင်ရန် (အရှင်ပညာသီဟာဘိဝံသ
ပါရာဇိကဏ် စာစဉ်ပါ နံပါတ် (၄/၅)တို့ကို ထုတ်နှုတ် ရေးသားထားပါသည်
၆၁) ပါရာဇိကဏ် (၇) နံပါတ် (အရှင်ပညာသီဟာဘိဝံသ) ဤစာအုပ်တွင် ပါရာဇိကဏ်စာစဉ်၌ ရေးသားအပ်သော ပါဋ္ဌ် အဆုံးအဖြတ်များကို ထုတ်နုတ်ရေးသားထားပါသည်
၂၃) တ+စ - ပါရာဇိကဏ်စာစဉ် (အရှင်ပညာသီဟာဘိဝံသ) (၂၄) ပါရာဇိကဏ် ဝါကျဥယျာဉ် - ပထမတွဲ (ဘဒ္ဒန္တသုစိတ္တာဘိဝံသ) (၂၅) ပါရာဇိကဏ် ဝါကျဥယျာဉ် - ဒုတိယတွဲ (ဘဒ္ဒန္တသုစိတ္တာဘိဝံသ) (၂၆) ဝိဂ္ဂဟနှင့် ဉာသ်ကောက် လမ်းညွှန် (ဘဒ်ဒန်တသုစိတ်တာဘိဝံသ) (၂၇) ၁
ပါရာဇိကဏ် ဝါကျဥယျာဉ် - ပထမတွဲ (ဘဒ္ဒန္တသုစိတ္တာဘိဝံသ) (၂၈) ၂
ပါရာဇိကဏ် ဝါကျဥယျာဉ် - ဒုတိယတွဲ (ဘဒ္ဒန္တသုစိတ္တာဘိဝံသ) (၂၉) ၃
သီလက္ခန်ဝါကျဥယျာဉ်-ပထမတွဲ (ဘဒ်ဒန်တသုစိတ်တာဘိဝံသ) (၃၀) ၄
သီလက္ခန်ဝါကျဥယျာဉ်-ဒုတိယတွဲ (ဘဒ်ဒန်တသုစိတ်တာဘိဝံသ) (၃၁) ၅
အဋ္ဌသာလိနီဝါကျဥယျာဉ်- ပထမတွဲ (ဘဒ်ဒန်တသုစိတ်တာဘိဝံသ) (၃၂) ၆
အဋ္ဌသာလိနီဝါကျဥယျာဉ်- ဒုတိယတွဲ (ဘဒ္ဒန္တသုစိတ္တာဘိဝံသ) (၃၃) ၇
ဝိဂ္ဂဟနှင့် ဉာသ်ကောက်လမ်းညွှန် (ဘဒ်ဒန်တသုစိတ်တာဘိဝံသ) (၃၄) သီလက္ခန်ဝစနာဒိဆက္ကဥယျာဉ် (ဘဒ်ဒန်တသုစိတ်တာဘိဝံသ) (၃၅) အတ္တယောဇနာ နယူပဒေသ (ဘဒ်ဒန်တသုစိတ်တာဘိဝံသ) (၃၆) သီလက္ခန် စာစဉ် (၁၉၉၄ - ၁၃၅၃
၁၃၅၄
၁၃၅၅ခုနှစ် တို့တွင်ပို့ချသည်) (အရှင်ပညာသီဟာဘိဝံသ) (၃၇) သီလက္ခန်စာစဉ် - ပထမနေ့ (အရှင်ပညာသီဟာဘိဝံသ) (၃၈) စာချတန်း ဒုတိယနေ့ မေးခွန်း
သီလက္ခန် ဒုတိယနေ့
၄/၇)နံပါတ်များအတွက် ကျက်မှတ်ရန် (အရှင်ပညာသီဟာဘိဝံသ) (၃၉) သုတ်သီလက္ခန်ပါဠိတော်နိဿယ (အရှင်အရိယာလင်္ကာရထေရ်) (၄၀) ဣစ္ဆာသယ - အဌသာလိနီအဌကထာနိဿယ - ပဌမအုပ် (ပြည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး) (၄၁) ဣစ္ဆာသယ - အဌသာလိနီအဌကထာနိဿယ - ဒုတိယအုပ် (ပြည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး) (၄၂) ဣစ္ဆာသယ - အဌသာလိနီအဌကထာနိဿယ - တတိယအုပ် (ပြည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး
ဓမ္မာစရိယ စာအုပ်(၈၄)အုပ် စုစည်းပူဇော်ပါသည်ဘုရား
pdf ------------------------------- Download ဆွဲမှု အဆင်ပြေစေရန် မူရင်း website link များအတိုင်းသာ စုစည်းပေးထား ပါသည် ဘုရား
All
file size(1 mb to 99 mb) No Error # (၁) ပခုက္ကူမူ ပခုက္ကူချနည်း -နိဿယည်း ခေါ် သုတ်သီလက္ခန် အဋ္ဌကထာ (၂) ပါရာဇိကပါဠိ (မော်လူးစီစဉ်သည်) (၃) သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂပါဠိ (မော်လူးစီစဉ်သည်) (၄) ဓမ္မသင်္ဂဏီပါဠိ (မော်လူးစီစဉ်သည်) (၅) ပါရာဇိကကဏ္ဍအဋ္ဌကထာ (ပဌမောဘာဂေါ) (မော်လူးစီစဉ်သည်) (၆) သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂဋ္ဌကထာ (မော်လူးစီစဉ်သည်) (၇) အဋ္ဌသာလိနီအဋ္ဌကထာ (မော်လူးစီစဉ်သည်) (၈) မစိုးရိမ် သီလက္ခန် အဖြေ (ဦးကောဝိဒါဘိဝံသ - သကျသီဟနှင့်စအဓမ္မာစရိယ) (၉) မစိုးရိမ် ပါရာဇိကဏ် အဖြေ - ပထမတွဲ (ဦးကောဝိဒါဘိဝံသ - သကျသီဟနှင့်စအဓမ္မာစရိယ) (၁၀) မစိုးရိမ် ပါရာဇိကဏ် အဖြေ - ဒုတိယတွဲ (ဦးကောဝိဒါဘိဝံသ - သကျသီဟနှင့်စအဓမ္မာစရိယ) (၁၁) သီလက္ခန်ဝိဂ္ဂဟအဖြေစုံ (ရွှေမြိုင်အရှင်ပဏ္ဍိတာဘိဝံသ) (၁၂) မဏ္ဍိုင်
အဋ္ဌသာလိနီ-ပထမတွဲ (ဆရာတော်ဘဒ္ဒန္တသံဝရ) (၁၃) မဏ္ဍိုင်
အဋ္ဌသာလိနီ-ဒုတိယတွဲ (ဆရာတော်ဘဒ္ဒန္တသံဝရ) (၁၄) အဋ္ဌသာလိနီဝါကျဥယျာဉ်- ပထမတွဲ (ဘဒ်ဒန်တသုစိတ်တာဘိဝံသ) (၁၅) အဋ္ဌသာလိနီဝါကျဥယျာဉ်- ဒုတိယတွဲ (ဘဒ္ဒန္တသုစိတ္တာဘိဝံသ) (၁၆) သီလက္ခန်ဝါကျဥယျာဉ်-ပထမတွဲ (ဘဒ်ဒန်တသုစိတ်တာဘိဝံသ) (၁၇) သီလက္ခန်ဝါကျဥယျာဉ်-ဒုတိယတွဲ (ဘဒ်ဒန်တသုစိတ်တာဘိဝံသ) (၁၈) မစိုးရိမ် - အဋ္ဌသာလိနီအဖြေ (ဦးကောဝိဒါဘိဝံသ - သကျသီဟနှင့်စအဓမ္မာစရိယ) (၁၉) ပါရာဇိကဏ်ပါဠိတော်နိဿယ (ဘုရားကြီး ဆရာတော်) (၂၀) ပါရာဇိကဏ်စာစဉ် ဝေရဉ္ဇာ (အရှင်ပညာသီဟာဘိဝံသ) (၂၁) ပ - ပါရာဇိကဏ်စာစဉ် (အရှင်ပညာသီဟာဘိဝံသ) (၂၂) ဒု - ပါရာဇိကဏ်စာစဉ် (အရှင်ပညာသီဟာဘိဝံသ
တင်ဂုန်ရရဲ
ဓမ္မသာတ် သၟိၚ်၀ါရေ၀်ရော၀် နွံမ္ဂး ပြၚ်ကဵုညိအဴ
ညသကာန်(scan)လိက် ညးကုတ်ဆက်မုက်လိက် @naihtawrot009
တၚ်ဂုဏ်ရအဴ
Zar
တၚ်ဂုဏ်ရကျာ်
လိက်ပရိုင်မဉ် တြေံ ပိကၞပ် တံၚ်ဂြောဲဖျေံနူ နာဲသုန်ဓန် ပတိုန်လဝ်ဗီုတုဲ ကၠောန်လဝ် PDF file
ခိုဟ်ကွေံချုလဝ် နွံက်ုရှ်သာ
ဇာတ်မှာဇနက်
ဇာတ်တေမဳ
ဇာတ်ဇၞော်စှ် ကျာ်ဇၞော်အစွောံ တင်စၟတ် ဌာန်ရပ်ရမျာင် ဘာကွာန်တၟိကုန်ဗဴပွိုင်ဍုင်လၟိုင် ညးရပ်ရမျာင် နာဲဆဆဵု ဍုင်လၟိုင် ညးတၠရမျာင် နာဲထဝ်အံင် တံင်ပရင် ညးမထံက်ပင် မူလနုင်ဓိဇိဝိက ဘာသဇ္ဇဓနကွာန်တံင်ပရင် ညးမချူလိက် unicode ဝိညာဏ်ထဝ်
Share
သဝ်ဝဲဏံနွံမံင်ဟာ
သဝ်ဝဲဏံနွံဟာ
Saksoi Mon has shared a file with you
လိက်အုပ်ကဗျ သီုဗှ် သီုဂိုင်ဒေပ်အိုတ်ညိအဲ ညးညးအအဲမင်မွဲလိက်ပတ်အိုတ်ညိ ဆဝ်မုုဟ်ဏာရ ဟိုတ်နူကလောန်လဝ်နက်ုဖုန် တုဲ pdf file ဟွံပြေပြံင်စကွေံရ တင်ဏာဂုန်သီုဖအိုတ် ယွံညးဆာန်လိက်ပတ် ယွံညးမမင်မွဲလိက်တအ်သီုဖအိုတ် သြဝ်က်ုဒှ်တသိုက်အိုညိ ကလောဂကူမန်ပိုယ်
လိက်အုပ်စၟတ်သမ္တဳ တန်ဗ္တောန်သ္ဇိုၚ် နဲကဲချူ ကဗျ
လိက်ပရေၚ်
ရုပ်ဗျံက် လၟေၚ် ၁
တင်ဏှ်အဓိကဂမၠိုင် (က)highlights 1
လပါ်မန် ဃောပိုဲတံ ရုန်ဂ္စာန်မံင်ဂှ် လပါ်ဍုင်သေံတေံသၠရိုတ်မန်ဂမၠိုငက ရဲဍုင်သေံ ကေုာံ ညးအဂႅလိက်(ပူဂဵု) တံ စၠောံဆာဲမံင် ပ္ဍဲ ဂီု(computer) ရ
ပရိုင်ခိုဟ်) 1
က)ယဝ် ပ္ဍဲသၠရိုတ်ဏံ ဝေါဟာမန်တြေံ နဲလဒက်ပ္တန် ဝါကျမန်တြေံ ဂမၠိုင် တၠပညာမန်တံဓမံက် ပ္တိတ် မာန်မ္ဂး သွက်လိက်ပတ်မန် ကီု သွက် ဂကူမန် ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုဗွဲမဂၠိုင် ညာတ်ကေတ်ရ
ခ) မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ပ္ဍဲမန် ဃောသုင်စောဲမံင် ဝေါဟာကဵုလ္ၚဳဂှ် ဂကူဗၟာ
အဂႅလိက်တံ သုင်စောဲမံင် ဝေါဟာ ကဵုလက်ကိုဍ်ရ
ပ္ဍဲအရာကၠာဲဘာသာမန်ပိုဲ ဆဵုဂ္ဗ အခက်အခုဲဂှ် ဟိုတ်တင်ဏံရ
လိက်အုပ်မသကာန်ဂွံလဝ်ဂမၠိုင် ကၠောန်လဝ်စရင်လိက်ရ 2
က) ရဲညးမိက်ဂွံဂၠာဲ ပရော ဂဥုဲ မ္ဂး တက်စုတ်ဂြန်ဂဥုဲ စပ်ကဵု လိက်ဂြန်ဂဥုဲ မံက်ဖအိုတ် တုဲလိက်အုပ်ဂမၠိုင်ဗှ်ဂွံ 2
ခ) သွက်ရဲချူလိက်လေဝ် လိက်ဂကူဇကုချူဂှ် အ္စာကၞေဟ်တၞဟ်ချူလဝ်ကီုဟာဂၠိုက်ဂၠာဲဂွံ သီုကဵု သ္ပနဿဲတုဲ ချူခိုဟ်နူဏံဟာဟွံသေင်မ္ဂး ချူပရောပရာ ပ္ဍဲအ္စာကၞေဟ်မန် ဟွံချူလဝ်ဟာ ဂှ်ပါ်ပဲါဂွံရ
မွဲဍုင်တှ်ေ ဒၞာဲသကာန်လိက် ဘာလေံကျာ် ညံင်ဂွံရီုဗင်ကဵုမွဲဒၞာဲ ကျာ် အောန်အိုတ် သင် (၆)ဇကု ဒနွံကျာ် မွဲတ္ၚဲ သင်မွဲဇကု မွဲနာဍဳဟေင်ရကျာ် သင်(၆)ဇကုမ္ဂး မွဲတ္ၚဲ(၆)နာဍဳရကျာ် လိက်အုပ်သကာန်တုဲဝွံ ဇၟာပ်ဒၞာဲပါ်ပရအ်ဂွံရ 3
က) ဘာလ္တူဍုင်(ဟွံသင်မ္ဂး) ဘာကရပ်ဍုင် ဥပမာ- ဍုင်ရေဝ် ဘာကုသလံ ဍုင်ဇြပ်ဗု ဘာဟံသာဝတီ (ဟွံသေင်မ္ဂး) ဍုင်ရေဝ်ဘာကွာန်အၜဝ် ဍုင်ဇြပ်ဗု ဘာကွာန်အၜေတ် 3
ခ) scan တုဲမ္ဂး ပါ်ပရအ်ရ
ဇၟာပ်မၞိဟ်ဗှ်ဂွံရ
သီုကၠောန်လဝ်စရင်ပါ်ပရအ်ကဏ္ဍရကျာ်
မတ်ဒိဗ် Ebook (အစဳအဇန် တိုက်ဗွဟ်လိက် ဇၞော်အိုတ် သွက်ဂကူမည်
တ္ၚဲယး ပရေင်ဒး အာတ်ရီုဗင် ချဳဒရာင် ဇၞော် နကဵု စဳဇန် စှ်ေစှ်ေ နွံမံင် ရကျာ်/အဴ
အဲဍိက် ညးဆဝ်မ္ၚုဟ် ဂကောံသင်သၟတ် ဘာစောဝ်ခနိ(မပ္တံ ဂုဏ် ကောန်ထဝ် ) တံညးScan ညးတၠဒါန်လိက် ဂကောံတိုက်ဗွဟ်လိက်ကွာန်ဒူရာ ညးစပ်ဖျပ် ကုတ်တး @naihtawrot009 တင်ဏာဂုဏ် သီုဖအိုတ်ရ ညးဗှ်ကီု ကဵုဂွံဒှ် တသိုက် စိုတ်ကာယညိ
Ster တက်ပတိုန် လဝ်ရ
လိက်ပြကိုဟ်သၞိင်ဖဵုဒါန် ကျာ်ဇၞော်ဥတ္တရအနေင် နွံဟာ
ပလံၚ်ဏာလိက် လပါ်ဍုၚ် usa ေတံ
ဂကူမန်ဍုၚ်သအာၚ်ေလဝ် ညံၚ်ဂွိုအ်ကလက်
ညးပတိတ်လိက် ဂွံဒှ်ဂုဏ်ဖ်ု
သွက်ညးနွံ အေမရိကာေတံ
အဓိက လိက်ပတ်မန်ဂှ် စာချူလိက်တံ မုအရာလိက်မန် အလ်ုဒှ်ဒှ် လိက်ဝင်မန် လိက်ဝင်နာနာ လိက်သုတ်ဇာတ် လိက်ပရေင် လိက်ကဗျ လိက်အုပ်သိပ်ပံ လိက်ဆေင်က်ုတွံဓရ် လိက်ဝိပဿနာ လိက်ဗေဒင်မန်နာနာ လိက်က်ုလညာတ် သွက်သမတ်တအ် လိက်က်ုပညာ သွာင်စုလေင် နဲကဲတ်ုလွီ နဲကဲဍုန်တိုပ် နဲကဲကလောန်ကွာင် နဲကဲကလောန်ထဝ် နဲကဲ နဲကဲ ရာဇာဝင်ကီု သီုဝင်အိုတ်သီုတအ် ကလုင်နူက်ုလိက်ပတ်ဟေင်ရ အဓိက လိက်ဂကူအလ်ုမွဲဟွံဟီု အဓိက ဂကူပိုယ်မန် သမတ်ပိုယ်မန် ဂွံဗှ်ဒး ဂွံလငတ်ဒး ဗဟုသုတ ဂွံသလုင်ဂှ် လိက်ပတ်ဟေင် ရေင်တလုင်က်ုရ မိဿဟာဲတအ် ဂကူမန် သမတ်မန် မွဲအခိင်တေံ ဟိုတ်နူပညာဟွံမွဲဂှ်ရ ဌာန်အလ်ုစိုပ်စိုပ် ဍုင်အလ်ုစိုပ်စိုပ် က်ုကဍိုပ်ညးသကအ်ဟွံမာန် ညာန်ဘာန် လပါ်ပညာဟွံမွဲဂှ်ရ အာကဍိုပ် အကြာဂကူမန်ဇကုလေဝ် အာဟွံဂွံ တော်ချပ်ကေတ်ရ သမတ်မန်ပိုယ် လမုဟ် သွာင်လပါ်ပညာ က်ုကလုင်ဇြဟတ် ကတ်ဗတောန်ကလုင် လပါ်ပညာတုဲ ပညာကဆံင်သလုင်ကလုင်တမာ ဂလိုင်ရ ကတ်လငတ် ပညာညိ ဗှ်လိက်ညိ ချူလိက်မန်က်ုဒှ် ချူလိက်သအာင်က်ုဒှ် ချူမာန်တှ်ေ ခိုဟ် သွက်ဒးဟီုဟွံမွံမွဲရ မိက်ဂွံက်ု ပါ်ကရေက်ထောံ သွက်ရညးမဆာန်လိက်ပတ်တအ် လိက်မန်သက်က် ဆကပတိုန်ညိ ဒွက်မန်သက်က် ပါ်ထောံမွဲအခန်ညိ မုပမိက်ဂွံက်ုသမ်တီ က်ုဓရ်သတိဂှ်ရော သမာဒယှ်ေဒွက် 
စှ်ေဗီုဏောင်
လိက်မန်သက်သက် သပထောံမွဲအခန်
ဒွက်မန်သက်သက် သပထောံမွဲအခန်
လိက်ဏံ ၜိုတ်ရတြေံတြဟ် ဟီုကၠာရ မုက်လိက် ကထုပ်လိက်ဏံ သက်သဳမန်တအ် ဍေံကော်လဝ် ဣတလေၚ် Talaing ဂှ် ဒှ်သက်သဳ
196
Mehm
မွန်မြန်မာအက္ခရာသမိုင်း
ထပ်တုဲ ပလံင်ဏာ မွဲလတုန်ပလန်
ပြကိုဟ်အဘိဓာန် အါ်္ဂလိက်မန် လိကျလက်ခဏပိ လိက်အုပ် ဇြဟတ်လိက်တၟံမန် လိက်အုပ်ၜိုပ်ထဝ်မန် လိက်အုပ်ပြကိုဟ်ဗေဒသိပ္ပံ လိက်အုပ်ပြကိုဟ်ဗဟုသုတသာသနာ ပြကိုဟ်လျးမၞိက်မဏိဒုပ ပြကိုဟ်လောကသိပ္ပံ ဝါ်သၟိင်မနုဟဝ် ပရောသၟတ်ဗြူမိတ္ကထဝ် ဇာတဝြတျထုတ်ကပါရမု ပွကိုဟျသ်ကံတဲခမု အကြီုရာဇာဓိရာဇ် ပြကိုဟ်ထ်ၜးဂ္ကံင်တရူနိဗ္ဗာန် လိက်ဝင်မန်တြေံတြဟ် မွန်ကဏ္ဍ ၁၃ လိခ်ဂတဵုဇၞော်ရာမညဒေသသုဝဏ္ဏဘူမိ ပွကိုဟျဖိုလျသာသနာသ်ကအျတဲခမု လိက်ဗွဟ်မန်တန်သၟတ် လိက်ဂတဵုဇၞော်မဉ် မွန်စာပေနှင့်စကားပြောသါ်ကြားပို့ချချက် ကဗျအါ်္ကာမန်ဂမ္ကိုင် ပြကိုဟ်အဘိဓါန် ပါဠိမန် ပိဋကတ်ပိမန်(၁) ပိဋကတ်ပိမန်(၂) ပိဋကတ်ပိမန်(၃) လိက်တၟံမန်စေတုမြ(မြစေတုမွန်ကျောက်စာ)-နဲာပါန်လှ( မွန်ကဏ္ဍ ၁၃ တ္ကဂုဏ်သုည သ္ဇိုင်သပ်ဝေဲ သွက်-ဃမ်ပျူတာ ၁
ဇာတ်တေမု ၂
ဇာတ်မှာဇနက် ၃
ဇာတ်သု၀ဏ္ဏသာံ ၄
ဇာတ်နေမိ ၅
ဇာတ်မဟောသဓ ၆
ဇာတ်ဘူရိဒတ် ၇
ဇာတ်စန္ဒကုမာ ၈
ဇာတ်နာရဒ ၉
ဇာတ်ဝိဒူရ ၁၀
ဇာတ်ဝေသန္တဝ် ဂျာနေဝ်ဗော်ဍုင်မန်တၟိ လၟငေ် (၃၈
လၟိဟ် (၁) နကဵု E-Book ဗ်ှမာန်ရအူ
မၞုံပၟိက်လိက်မန်မ္ဂး တံင်ဂြဲကေတ်ညိ (Download ကေတ်လိက်မန်ဂမၠိုင်
လိက်4ဘာသာ အဘိဓာန်လိက်တၟံမန် ပြကိုဟ်ဝင်ၜိုပ်ထဝ်မန် ပြကိုဟ်အဘိဓာန်မန်အါ်္ဂလိက် လိက်ဝင် သၟိင်ဨကရာဇ်မန်သၟိင်ဥက္ကလာပ လိက်ဝင်သရဲာပၞာန်မန်ဗညာလ္ဂန်အိန် နဲကဲကွတ်တက်လိက်မန် ပြကိုဟ်လိက်မန်ကေုာံလိက်သေံ ပြကိုဟ် သ္ကအ်တဲ ဓမ္မကထိက ကၞပ်၂ လါ်္ကာဖ်ေဍာတ်ပူဇူကျာ်စ်ှနေူသွဝ် လိက်ဝင်မန်ဒူလုပ်က္ကုင်ဍုင်သေံ လိကျဝတ်ထုလၟငျေၜိုပျၜါ ဝတ္ထုအနာဂတ်မန် ကၞပ်၁၀ ပွကိုဟျ လိချကၞပျပရိယတ်တိ ပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်လိက်သ္ကေံတဲအ္စာ အနာဂတ်မန် ကၞပ်၁၀-သကုတ်၃
ပြကိုဟ် ကျာ်သြီမန် ပြကိုဟ် ရာဒနာ ပြကိုဟ်ဇာတ်၅၅၀ ဝါ်ပရောပရာကျာ် ကၞပ်ဨကဒသမအုပ် လွဟ်အဘိဓရ် ပုစ္ဆာတၟငေ် ကောန်သင်သၟတ်မန် အတ္ထုပ္ပတ္တိ နဲာထဝ်သောန် ဂကောံဗော်မန်ဒီမဝ်ကရေဇြီ ပြကိုဟ် သဒ္ဒါမန် ၃၀
လိက်မန် အဘိဓာန် ၃၁
လိက်ဝင်မုတ္တမ လိက်ဝင်ဍုင်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ လိက်ဗွဟ်တန်ကောန်ါ်ါ်ာ် လိက်တန်အခိုဟ်ကၞာမန် လိက်ဝင်ဍုင်ဟံသာဝတု လိက်သ္ကပတ်ပရိုတ် ကေုာံဂါထာတၞဟ်ဟ် ပြကိုဟ်နဲသ်ါ်ုဂ္ကိပ်ဝိပဿနာ လိက်ဂတဵုဇၞော်မန် လိက်ရာဇာဓိရာဇ် (ရေးတော်ပုံ) မွန်-မြန်မာ အဘိဓါန် ပြကိုဟ်ရာဇာဝံသကထာ ပြကိုဟ်ဗုဒ္ဓဝင် လိက်သွက်ဂွံတီခိုဟ်သြန် ပရောဝင်မန် ပြကိုဟ်သုကုမာရမဂ္ဂဒုပနု လိက်သၟိင်ၜိုပ်ထဝ်ကဵုကောန်ဂကူမန်
သ္ကံတဲကောန်မန်ဗုဒ္ဓဘာသာ (လိက်ဂကောံဗွဝ်) ဏံဝွံ ယဝ် pdf နွံမ္ဂးတှ်ေ ပတိုန်ကဵုကီုညိကျာ်/အဴ
အဃောပ္ဍဵုတက်တၟိ သွက်သဂွံသုၚ်စောဲပ္ဍဲ website နဖျုန်လိက်ဂျိုၚ်ဂျိုၚ်သၞောဝ် unicode မဒှ်တုဲ ပ္ဍဲအဲနွံကီုလေ ဟိုတ်နူစာ်ပိုတ်ဒၟံၚ်တုဲ ဟွံပြေပြံၚ်မဒှ်ရ
တၚ်ဂုန်ရအဴ
တၚ်ဂုန်သီုဖအိုတ် ညးညးအဲအဲဂွံဗှ်မာန် တၚ်ဂုန်
Roa ပါ်ပရအ်လဝ်ရ
စေတနာကၞေဟ်ကဵု ဆန္ဒအဲ
ပြကိုဟ်သတ္တဌာန
သွက်တီခိုဟ်သန် ပရောဝင်မန် ကေုာံ လိက်ပရေင်ဂမၠိုင်
အတ္ထုပတ္တိနာဲထဝ်သောန်
ဇုက်မွဲ
ဘိမ္မာဖလိင်ကောန် ကေုာံ ယွာံ
လိက်အုပ်မပ္တိုန်လဝ် လ္တူဂှ်ဂမၠိုင်ဝွံ Roa ပါ်ပရအ်လဝ်ရ
ဝင်ဓါတ်သော်ကျာ်ရောဂေါ
Next week it'll be complete soon
ပြကိုဟ်အဘိဓာန် မန်-အဂႅလိက်-ဗၟာ
ပြကိုဟ်ဥပဒေသအက္ခရဗေဒ
ပြကိုဟ်ဂဝမ္ပတိ
ပြကိုဟ်သခႅါရဘေဒနီ
ဇာတိမြေနှင်
တိုင်း
ဒြဟတ်လိက်တၟံမန်
ဆရာကြီးနိုင်ရွှေကျင်နှင်
တော်လှန်ရေးသမာ ဒိုမွန်ကျောင်းသား
သုတေသနစာပေများ
ပလံၚ်ဏာကဵုသိုက်သိုက်ရ က၀းဒွက်တံဂှ်ကျာ်
ဟွံမွဲဏီကျာ်
ပ္ဍဲဏံနွံဟာဟွံတီကျာ်
This week I'm coding an AI to read Mon-Thai dictionary and turn into a big database that will be on
ညးစိုတ်လုပ်စဂမၠိုင် ညးမိက်ဂွံပါ်ပရအ်လညာတ်ဂမၠိုင် ဘိက်ပၟိင် ကော်ဘိက်ဏာသီုဖအိုတ်ရကျာ်
ဗဂဵုလဟဵု ဂှ် ညးတံချူဒးလုတ်အာညိ သၠးအခေါင်ညိကျာ်
စာချတန်းမှာ ဘာကြောင့် ကြာနေတာလဲ
ယနေ့ အစိုးရပထမပြန်စာမေးပွဲတွေမှာ မြန်မြန်ဆန်ဆန် အောင်သွားကြပြီး ဓမ္မာစရိယစာမေးပွဲ စာချတန်းလည်း ရောက်ရော တဝဲဝဲလည်လည်ဖြစ်ပြီး ကြာနေတတ်ကြပါတယ်
တကယ်တော့ စာချတန်းစာတွေက ခက်ခဲတာ မှန်ပေမယ့် နှစ်တိုင်းလိုလို ကျရှုံးနေတာတွေက အောက်အခြေခံ ပထမပြန်စာမေးပွဲက အောက်စာမကြေတာ
သဒ္ဒါရေး အခြေခံ အားနည်းတာနှင့် စာချဆရာတော်တွေရဲ့ စာပေပို့ချမှုအခန်းကဏ္ဍ အားနည်းချက်တွေကြောင့် ပါပါတယ်
ဥပမာ
နဒိမှာ စ သုတ် ကစ္စည်း(၁၈၁
ယင်းသုတ်အဖွင့် နဒီတိစေတ္ထ ဣတ္ထိဝါစကာနံ ဤကာရူကာရာနံ ပရသမညာ
ရူပသိဒ္ဓိ-၂၀၄
ဤအဖွင့်မှာ နဒီ-သဒ္ဒါသည် မြစ်ကို ဟောသော နဒီ-သဒ္ဒါမဟုတ်(ဗျတိရေက) ဣတ္ထိလိင်ကို ဟောသော တစ်ပါးသောကျမ်းလာ ဤအက္ခရာ
ဥူအက္ခရာတို့
အမည်ဟော နဒီ-သဒ္ဒါဖြစ်သည်
ဒါက ပထမပြန်စာဝါပို့ချချက်
သဒ္ဒါဘာသာအတွက် ငါးမှတ်တန်
ဒါကို ပို့ချရင်းနှင့် စာချတန်းအခြေခံကို ပြောပြလို့ ရနိုင်ပါတယ်
ပထမကြီးတန်းအောင်မြင်ခဲ့ရင် နောက်နှစ်မှာ စာချတန်းတက်ကြရမှာပဲ
ဒီတော့ ဆက်စပ်တဲ့အခြေခံကို ပြောပြသင့်တယ်
ဒီနေရာမှာ စာချတန်းမှာဆိုရင် နံပါတ် ၆-ပုစ္ဆာမှာ အာဘော်
သံဝဏ္ဏနာ ဖော်လို့ရတယ်
အဲဒီလိုဖော်တဲ့နေရာမှာ အနွယ=အလျော်
ဗျတိရေက=ဆန့်ကျင်ဘက်အာဘော်ကို သိထားရမယ်
ဣတ္ထိဝါစကာနံ ဤကာရူကာရာနံ အဖွင့် နဒီ-သဒ္ဒါ မြစ်ကို ဟောသော နဒီ-သဒ္ဒါမဟုတ်
နဒီ-အရ မြစ်ကို မယူရ
ဣတ္ထိလိင်ကိုဟောသော ဤအက္ခရာ
ဥူအက္ခရာတို့ကို ဟောသည်
အဖြစ်
ဣတ္ထိလိင်ကို ဟောသော ဤ
ဥူ အက္ခရာတို့ကို ယူရမည်
အဖြစ်ကို သိစေသည်
ပရသမညာဖြင့် ယင်းဣတ္ထိလိင်ကိုဟောသော ဤ
ဥူအက္ခရာတို့ဟူသည်-သကသညာ မဟုတ်
တစ်ပါးသောကျမ်း၌လာသော အမည်တို့ပင်တည်းဟု သိစေသည်
ဒါဆိုရင် စာချတန်းဆိုင်ရာ အနွယ
ဗျတိရေက သံဝဏ္ဏနာပါ ဖော်တတ်သွားပြီ
ဒီလို အနွယ
ဗျတိရေက အာဘော်ဖော်တတ်ရင် နံပါတ်-၂ ဆိုင်ရာ ကျမ်းတက်ဆိုတာ ဘာမှ မခက်တော့ဘူး
ပုံစံ
ကစ္စည်းဆရာသည် နဒိမှာ စ သုတ်ကို ဆို
ဌပနာ
ယင်း၌ နဒီ-အရ မြစ်ကို ဟောသော နဒီ-သဒ္ဒါကို ယူရမည်လော
အာဘော်
အဘယ်သဒ္ဒါကို ယူရပါမည်နည်း(ပုစ္ဆာ
ဤသို့မေးဖွယ်ရှိ
နဒီတိစေတ္ထ ဣတ္ထိဝါစကာနံ ဤကာရူကာရာနံ ပရသမညာ-ဟူသောပါဌ်ကို မိန့်
အဓိပ္ပါယ်ကား - နဒီ-အရ မြစ်ကိုဟောသော နဒီ-သဒ္ဒါကို မယူရ
ဣတ္ထိလိင်ကို ဟောသော တစ်ပါးသောကျမ်းလာ ဤ
ဥူအက္ခရာတို့ကို ယူရမည်ဟူလိုသော်
ဒါဆိုရင် စာချတန်းဆိုင်ရာ နံပါတ်-၂ ပုစ္ဆာကျမ်းတက်တွေ အကုန်သင်ပေးပြီးသား ဖြစ်သွားပြီ
ဒီတော့ အကြီးတန်းအောင် စာသင်သားတွေက စာချတန်းစာတွေက ဘာမှအထူးအဆန်းမဟုတ်ဘူးဆိုတာ နားလည်သွားပါလိမ့်မည်
ဒီတော့ကား ကြောက်မနေတော့
နဒီ-ကား ဣတ္ထိလိင်ဟောဟု သိထားလေတော့ အဋ္ဌသာလိနီ နံပါတ် ၅
နဒီ-ကား ဣတ္ထိလိင် နဒါဒိဂိုဏ်း
ဤကာရန္တ
ကိတ်နာမ်ပုဒ်
ဒီလို လိင်
ဂိုဏ်း
ကာရန် ပုစ္ဆာအတွက် လွယ်ကူသွားတယ်
စာချတန်း အဋ္ဌသာလိနီ နံပါတ် ၅-က ငှက်ပျောသီး အခွံလွှာစားရတာထက် လွယ်နေမှန်း သိသွားပါလိမ့်မည်
တစ်ခါ နဒီ-ကား နဒ-ဓာတ်
အ-ပစ္စည်း ဣတ္ထိဇောတက ဤ-ပစ္စည်းဆိုပြီး ခွဲပြထားတော့ ပါရာဇိကဏ် နံပါတ် ၅-မှာ အေးဆေးဖြစ်သွားပါပြီ
တချို့ ဓာတ်
ပစ္စည်း ခွဲပြထားမှုတွေက သီလက္ခန် နံပါတ်-၇ နိရုတ္တိအတွက်မှာ ထမင်းစားရေသောက် ဖြစ်သွားပါပြီ
စာချဆရာတော်က ဒီလိုပုဒ်တွေကို ရှင်းပြရင်းနဲ့ နဒတိ သန္ဒတီတိ နဒီ ဟု ဝိဂြိုဟ်ဆိုပြထားလျှင် စာချတန်းသုံးကျမ်း နံပါတ်-၄ က OK သွားပါပြီ
သီလက္ခန်နံပါတ်-၈ အဓိပ္ပါယ်ကဏ္ဍမှာပါ ဘယ်လို ပုဒ်ဖွင့်
ပါဌ်ဖွင့်တွေကို ကြည့်ရမယ်ဆိုတာကိုပါ နားလည်အောင် သင်ပေးပြီးသား ဖြစ်သွားပါပြီ
ဒီတော့ စာချတန်းဆိုတာ ဘာဟုတ်သေးလဲ
အရှင်ပညာစက္ကာဘိဝံသ(ပညာစက်ဝန်း) (၁၈-၁၀-၂၀၂၀
ပြကိုဟ်ထ္ၜးဖိုလ်သာသနာ
အဘိဓာန်ဂတာပ်ခေတ် မန်-မန်
တၚ်ဂုဏ်ရကျာ်
ကံက်နုက်လဝ် နူမဂ္ဂဇြေန် လဂါံဟံသာ လၟေင်(၁
ယွံ အ္စာထံက်ထ္ၜးလဝ်ခိုဟ်ကွေံရ ယေန်သၞာင်ဂှ်ဒှ်ယေန်သၞာင်မန်တြေံတြဟ်မထိင်ဒက်လဝ် အဃောနွံယာစဳကျာန် ဒှ်မာန် မွဲတင်ပၠန် စပ်ကဵုနာဲပါ်န်လှတုဲ မိက်ဂွံထ္ၜးမွဲရ ပရောဝေါဟာပြသၞာ ပြဒ္ဒညာ ညးပါ်ပဲါလဝ် မန်ပိုဲဗွဲမဂၠိုင်နွံထေင်ဗၠေတ်လဝ်
Edit
Sign and Share PDF files on the go
Download Acrobat Reader for mobile
လိက်အုပ်ဏံဂှ် ညးတၠဒါန်စက် ညးscanလိက်- ဂကောံသင်ဘာစောဝ်ခနိ (2023) ကွာန်ဒူရာ ညးတၠဒါန်လိက် - တိုက်ဗွဟ်လိက် ကွာန်ဒူရာ ညးedit - နာဲထဝ်ရတ် @naihtawrot009
ဗီုရုပ်ဂှ် 196 ထက်ပင်လဝ်ရ
ဗီုရုပ်တၠဂုဏ်အ္စာဆက်လွဳ
ဟာယ္
နယ်လ္ၚတ်photoshop
Reading books with ReadEra
တြာဲမဟာသမယသုတ္တာဒိ
Reading books with ReadEra
လိက်အုပ်ဏံဂှ် ညးတၠဒါန်စက် ညးscanလိက်- ဂကောံသင်ဘာစောဝ်ခနိ (2023) ကွာန်ဒူရာ ညးတၠဒါန်လိက် - တိုက်ဗွဟ်လိက် ကွာန်ဒူရာ ညးedit - နာဲထဝ်ရတ် @naihtawrot009
လိက်အနာဂတ်မန် ကၞပ်မွဲ နွံဟာကျာ်
လိက်အုပ်ဏံဂှ် ညးတၠဒါန်စက် ညးscanလိက်- ဂကောံတိုက်ဗွဟ်လိက်ဗညာဒလ(2023) ကွာန်ဒူရာ ညးတၠဒါန်လိက် - တိုက်ဗွဟ်လိက် ကွာန်ဒူရာ
တၠဂုဏ်အ္စာသေံ တက်လဝ်ရကျာ်
နဲဂွံသ္ပ Crop လိက်အုပ် Scan လဝ် အရၚ်ဂွံကၠောန် PDF
နဲကဲဂွံ Crop pdf မွဲဇၟာပ်မုက် သုၚ်စောဲ PDF-XChange Editor
Kon တင်ဂုဏ်ဗွဲမလောန်ရ
ယွာံဇွသင် (ကျာံကေုာံ ကလောတ်မန်
သုင်စောဲ find or serach ဂၠာဲဝေါဟာ ဟွံဂွံ ဒၟာနူ ယူနဳကုဒ်ဟွံသေၚ်
လိက်အုပ်ebookၜိုတ်နွံဗပတိုန်ကဵုညိကျာ် (လိက်အုပ်ပတိိုန်တုဲ ဂွုအ်ပတိုန်ဏီ ဂှ်စွံတာလျိုင်အဲဍိက်ညိကျာ် အဲဍိက်စၟဳစၟတ်ကဵုဏောင်ကျာ်) တင်သမ္တီ
လိက်အုပ်ebook ပတိုန်လၟုဟ်တှ်ေ လာင်ဟွံခိုဟ်မ္ဂး ပါ်နူးဂယး (4နာဍီ 5နာဍီ 6နာဍီ ) ပတိုန်လာင်မြက်ကျာ်
လိက်အုပ်ဂမၠိုင်ဝွံ တၠဂုဏ် nai (က) မန်မန် ညးscanလဝ်တုဲ ညးကဵုလဝ် သွက်ဒတုဲဖိုဟ်မြမောဝ် ကောန်ဂကူရကျာ်
မ္ၚဵုရအဴ ကျာ်
တၚ်ဂုဏ်ရအဴ
ယွံ
ဗီုဂွံစုတ်လိက်မန် အနန္တ ပ္ဍဲခန်ဗျူ လဴထ္ၜးကဵုဂွံဟာ
တင္ဂုဏ္ရ
ခိုဟ်ကွေံရကျာ်
ဝတ္ထု ပဋာစာရီ ပစ္စုပ္ပန်ကီု အတိက်ကီု ယဝ်နွံ ပတိုန်ကဵုညိကျာ်/အဴ
လိက်ဏံ မုက်လိက်ဒေက်ယအ်မံၚ် ဟွံပါဖအိုတ်
သြဝ်ကလေၚ်စၟဳစၟတ်ကဵုညိအဴ ပြကိုဟ် စှ်ထပှ် စံၚ် ယဝ်နွံ ပတိုန်ကဵု ညိအဴ
ယွံ
တ္ၚဲဏံ အဲဍိက်ဂွံဆက်တြးပတိုန် ပါဠိဝိနယ မဟာဝဂ် ဘာသာမန် ပ္ဍဲလ္တူ Apple book ရကျာ်/အဴ
သွက်ညးသုၚ်စောဲ iPhone
iPad တအ်အဝ်လုပ်ဗှ်ကေတ်ပ္ဍဲ App - Books မာန်ရကျာ်
ပြဟ်ဟ်ဏံ နွံမံၚ် ၃ အုပ်တုဲ လၟုဟ်ထပ်ပတိုန်မွဲအုပ်ပၠန်မ္ဂး ဒှ်ပန်အုပ်ရ
အုပ်ပတိုန်လဝ်လၟုဟ်ဂှ် ဒးမၚ် Review မွဲချိုန်ခဏရ ၜိုတ်တ္ၚဲယးမ္ဂး download ဗှ်မာန်ဏောၚ်ထေၚ်ရကျာ်
Link
ကု္ပိုယ္ scan ကလာ ခိုဟ္ရ
လိက်သၠရိုတ်သၠတာ ဘာပိုယ်ဍိက်တအ်နွံမံင် ယဝ်ရ Sanကေတ်မ္ဂး ဂွံမာန်မံင်ဏောင်ကျာ်
သီုၜါရ ကျာ်
လိက်တြေံဟီီုဂ်ှ လိက်ဗီုလဵီရောကျာ် လိက်အုပ်စက္ခူဟာ လိက်သၠရိုတ်သၠတာဟာကျာ်
တိုၚ်ထဝ် "လိက်ဝါဒဂကူမန်" အုပ်ပထမ အုပ်ဒုတိယ
လုပ်ဂၠုက်ဂၠာဲကေတ် နဲကဲပ္ဍဲအကံ နာဲအမ်မြာဲဆာန်ဏံမာန်မံၚ်ကီုရအဴ
ကသပ်ဏံခိုဟ်မံင်ရအဴ ဆဂးပဍဲအဲလၟုဟ်ဏံ ဂၠာဲမံင်Font Unicodeဟွံဂွံဏီရ မိက်ဂွံရပ်စပ်မံင်ဖိုဟ်ရ
မ္ၚဵုရကျာ်
မ္ၚဵုရအဴ
ရံၚ်ကေတ်ကဵုဍာ်ဇမၠိၚ်ကီု
ပွရပ်စပ်စကာဗွဲမစှ်ေသၞောတ်ကီုတုဲ အဲဍိက်မိက်ဂွံကဵုကသပ်သွာၚ်တက်လိက်ညိရကျာ်/အဴ
ဗၠေတ်အာနွံမ္ဂး သၠးအခေါၚ်ညိဂှ် ရးဒုဟ်ဗွဲကိုပ်ကၠာရကျာ်/အဴ
လိက်အုပ်ပိုဲတအ်တက်ပတိတ် ခၞံဗဒှ်ဒဒှ် digital (pdf
ebup
ဝွံ အာဂတနူဏံဗွဲမဂၠိုၚ်ကဵုသၞာံဂှ် မၞိဟ်လက္ကရဴပိုဲတအ် ညးတအ်ဒးရပ်စပ်ဗှ်လိက်အုပ် လ္တူ platform digital ဟေၚ်မဒှ်ရ
ပ္ဍဲအရာကိစ္စဏံ ပိုဲတအ်မ္ဒးချပ်စလဝ်နွံမွဲသာ်ဂှ် သၞောတ်မအက္ခရ် (font) ရ
ဥပမာ- လိက်အုပ်တအ်ဝွံမ္ဒးဗှ်ပ္ဍဲ smart phone
tablet
computer တုဲ အခါပိုဲတအ်မ္ဒးဂၠာဲစတၚ်နၚ် (search/find) မ္ဂး လိက်အုပ်ပိုဲတအ်ခၞံတက်မတိတ်လဝ် နကဵု font သၞောတ်ယူနဳခတ်ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဒှ်အခက်ခုဲမာန်ကီုရ အဲဍိက်ဏံညာတ်ရကျာ်/အဴ
ဒၟာနူကဵုဒှ်ဒၟံၚ် digital တုဲ ဒးကၠာဲတၚ်နၚ်နကဵုမတ်မၞိဟ်ဗှ်လိက်ပၠန်ဂှ် ဟွံတၞဟ်ခြာကဵုလိက်အုပ်စက္ခူရ
ဗွဲတၟေၚ်မဒးဂၠုက်ဂၠာဲနကဵု function(search/find) ဟေင်ရ
ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်ရ ပိုဲ ညးမၞုံပ္ဍဲဂကောံဏံ ယဝ်ခါရမ္ဒးခၞံဗဒှ်တက်လိက်အုပ်တၟိတၟိကီု ပွမက္လေၚ်တက်လိက်အုပ်တြေံကီုမ္ဂး တက်ဒါန်ကဵု font မလုပ်သၞောတ် unicode အိုတ်ညိဂှ် အဲဍိက်ဏံဆောဝ်ဗ္ၚဟ်ဏာ ဗွဲလၟေၚ်မေတ္တာရကျာ်/အဴ
Fonts တက်လိက်မန် ယူနဳခတ်တအ် နွံတဴဗွဲမဂၠိုၚ်ရ
Mon Anonta
Phyidaungsu) တၞဟ်ဟ်လေဝ်နွံရ
တၚ်ဂုဏ်ဗွဲမအဲပြဲရကျာ်/အဴ
ဗီုဂွံတက်စရၚ်
ဓရ်မန်+ဒွက်မန်
မ္ရဵုရအဴ လိက်အခိုက်ချူလိက်မန် ကျာ်ဇၞော်ဝေဒဂူချူလဝ်ဂှ် ကဵု PDF အလဵုဂွံမာန်ရော
ဓရ်မန်+ဒွက်မန်
သွက်လိက်ဘာသာဗၟာမ္ဂး လုပ်ဗှ်ကေတ်ပ္ဍဲ ဂကောံဏံမာန်ကီုရကျာ်/အဴ
လိက်ဝွံအဲကေၚ် scan စမ်ရံၚ်အဃောရာန်စက် scan သွက်တိုက်ရံၚ်လိက်အန်လာၚ် တၟိတၟိတေံရ
လၟုဟ်ဂၠာဲဆဵုပ္ဍဲခမ်ပျူတာတုဲ က္လေင်ပါ်ပြဟ်စွံပ္ဍဲဂကောံဏံရ
အတိုၚ်နွံပၟိက်စကာမာန်ရအဴ
Reading books with ReadEra
လိက် ဂုဏ် @Theocean2022 မပတိုန်လဝ်ဂှ် ကလေင်ပတိုန်လဝ် နဲ telegram ရကျာ် ကဵုအခေါင်ညိကျာ်
Reading books with ReadEra
Reading books with ReadEra
Reading books with ReadEra
Reading books with ReadEra
တင်ဂုန်ရ မိသဟာဲတအ်
Shared using Adobe Acrobat Reader
Get the app
Shared using Adobe Acrobat Reader
Get the app
သ္ကံတဲအ္စာလောကဳ
Shared using Adobe Acrobat Reader
Get the app
လိက်ဇကုမိက်ဂွံဗှ်ဂှ် ညံင်ဂွံဂၠာဲ လောဲဂှ် ကၠောန်လဝ်ရကျာ်/အဴ အေင်ဒုင်ကဵုဂှ် တင်ဂုဏ်ရ ကျာ်/အဴ
လိက်ဗွဟ်မန်_တန်ပဥ္စမ
လိက်ဗဝှ်မန် တန်ပဌမ (လိက်ဗဝှ်မန် ခေတ်အဂႅလိက်
လိက်ပတံပါရမဳ
သၠပတ်သမ္မာ
ရွှေစည်းခုံ_မွန်ကျောက်စာ
ပုံမန်ဂွံလာပ်ပထမ- မသုန်ပုမ် ပထမဆုရ မွန်ပုံပြင်- ငါးပုဒ်
ရာဇာဓိရာဇ် အရေးတော်ပုံကျမ်းနှင်
မွန်သီချင်းများ
ဗၟာကေုာံမန် ဝေါဟာရလ္ၚဳ ကၞပ် (၁) မွန်ပြည်နယ်
ရေးမြို့နယ် မြို့နယ်ဖြစ်စဉ်မှတ်တမ်း (အကျဉ်း) ရေးမြို့နယ်လုံးကျွတ် စာတတ်မြောက်ရေးလှုပ်ရှားမှုကြီး (၁၉၈၂) လိက်သံခိပ်ကမ္မဋ္ဌာန် ဇွပိစှော်ၜါ
ရွှေစည်းခုံ မွန်ကျောက်စာ - ပါမောက္ခဒေါက်တာဖေမောင်တင်
အ္စာကၞေဟ်မန် ထပှ်တၠ ကေုာံ လိက်ပရေင်ဂမၠိုင်
Mon-English Dictionary
မဒကောင်ပိုန်
ဂိဒ္ဇတ်ကွေံရ_ကောန်မန်ဟံသာ
ရာဇာဝံသသံခိပ်
လိက်ဗွဟ်မန် အုပ်တတိယ
မွန်ရာဇာဝင်စေတဳတော် သမိုင်းပေါင်းချုပ်
ဝင်စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု
ရာဇဝင်မန် ဗီုဍုင်ဟံသာဝတဳမံက်ပြာကဋ်ကၠုင်
ရွှေစည်းခုံ မွန်ကျောက်စာ - ပါမောက္ခဒေါက်တာနိုင်ပန်းလှ
လိက်ကာလထေ
ဝတ္ထု မှာထေရ်ဥပဂုတ်
ဂလာန်လၟေတ် တၠဂုဏ် နာဲညာဏဝံသ
နဲပၟဝ်ဝိပဿနာ
ဒါန်ကွာ်တြဴသံသာ
ရာဇဝင်မန် မူလတြေံတြဟ်
မွန်ဒေသလုံးဆိုင်ရာ မွန်ကျောင်းသူကျောင်းသာများ အသင်း ဖွဲ
စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံစည်းမျဥ် ဥပဒေသ
ဂကောံကဗျ ကဝိဂမၠိုင်
လောကသမုတ္တိ
ပရူသၟိင်ယီု
မွန်ကျောက်စာအဘိဓာန် - ဦးထွန်းရွှေ
သစ္စမန်
ဝတ္ထုမင်မွဲဇာတိ_သကံတဲကောန်ဂကူ
လိက်ဒလောံဗတောန် ဥပတြုံဥပဗြဴ
အခိုက် ဗှ်အလကႅာ
သၟိင်ရာံ ကေုာံ ဂၞကျာ်သဳဒါ
လိက်ဝင်ကျာ်လ္ဂုင်တၟိ
ဝတ္ထုသေဌဳဇၞော်'မသုန်တၠ
ဇာတ်သုဝဏ္ဏသာံ
အတ္ထုပတ္တိ ထ္ပိုညာဏကဵု ဝင်ကျာ်မဏဒေဝ
ပ္တန်ၚ္ၚုဟ်မးရောဟွံမာန် အာဲကၟာဲလိက်ပတ်မန် မၞုံပ္ဍဲဍုင်ရးသေံ
ဍာ်ကၞေဟ်မွဲထၞုဟ်
သုတေသန လိက်ပတ်မန်လၟေင် ၁
ဂုဏ်မိမၜါ မၞးတီမံင်ဟာ
ဇာတ်မင်ဗၠာဲကဝက်ၜဲ
ပြကိုဟ်ပျးဒိုဟ်သာသၞာဍုင်သဓီု
ဝေါဟာရလ္ၚဳ မန်ကေုာံဗၟာ
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
ဓဝ်သွက်ဂွံဗ္စာရဏာ ဗီုပိုဲသတ်တံ ဂ္ၚေင်ဘဴသံသာ
Shared from vFlat
ဗှ်ညိ လိက်မန်
တင်ဂုန်
ဗော် ကု အနာဂတ်ဍုင်မန်
လိက်ဏံသွက်ဂွံပတိတ်လိက်အုပ်မံင် ဗှ်စမ်ရံင်ညိကၠာ
လိက်ဗွဟ်မန်-အုပ်ဒုတိယ
လိက်ဗွဟ်မန်-အုပ်ပထမ
ပရေၚ်စက်ဏံ အဂုဏ်အ္စာအနန္တမန် တီမံၚ်ရ
စက် Scan လိက် နွံမံၚ်မွဲမ ကပေါတ်နူ e library ရာန်လဝ်တုဲ ဗွဲကြဴဏံ ညးကၠောန်ဟွံမွဲတုဲ ညးတံအပ်စွံလဝ်ကဵုအဂုဏ်ရ မၚ်မွဲလဝ်ဖိုဟ် ညးကၠောန်ကမၠောန်တံ စကာမာန်မံၚ်ရောၚ် ကဵုဏာသမ္တီရ
လီုထာဝရ ပလေဝ်မွဲခၞ
ရာဇဝင်မန် ဗီုဍုင်ဟံသာဝတဳမံက်ပြာကဋ်ကၠုင်
ပံက်ဂွံဟာ စမ်ရံင်ကၠာ
မုက်လိက် 74
လိက်ဗွဟ် မဒကောင်ပိုန် ညးချူ - ကျာ်ဇၞော် ဘာကုသလ ဘာကျာ်သြဳမန် ပါဠိ တက္ကသိုလ် ဍုင်လ္ဂုင်
ညးချူ - ဥကဌ နာဲသသိဃေ (ဂကောံမင် မွဲဂကူမန် ) မုက်လိက် - 40
မျှဝေပါ သွက်မန် ဝင်မန်
Shared from vFlat
Shared from vFlat
Shared from vFlat
Shared from vFlat
Shared from vFlat
Shared from vFlat
ဝတ္ထုမှာနထေရ်ဥပထေရ် ညးမချူ နာဲလောကသဳရိ ပထမဒေါဝ် ဗှ်ကၠိုဟ် 5/5 ဇြိုဟ်နက် 5/5
လိက်ဝၚ်ဗျဝိ ဗျတ္တ လိက်ဝၚ်ဟံသာဝတီသကုတ်ကြဴအိုတ် စပ်ကဵုသကိုပ်ပၞာန်တၠဗာန် (သရာဲပၞာန်မန်ဒယှ်ပန်တၠ)တံ နွံမံၚ်ဟာကျာ်/အဴ နွံတှ်ေ တြးကဵုညိ
အတိုၚ် Link သၟဝ်ဏအ် ကတ်လ္ၚတ်လိက်တၞအ်မန်သုဲစဳခုၚ်မာန်ရောင်
လိက်တၟအ်မန် သုဲစဳခုၚ် ( တၠဂုဏ်အ္စာ ကေလာသ
လိက်တၟအ်မန် သုဲစဳခုၚ် ( တၠဂုဏ်အ္စာ ကေလာသ
လိက်အုပ်ဂမၠိုင်ဝွံ ဒှ်လိက်အုပ် တၠဂုဏ်အ္စာသုည (ဇိဝိတဒါန) ခၞံလဝ်ရကျာ်/အဴ )(တင်ဂုဏ်ကု တၠဂုဏ်ဥတ္တမ(တၞံကၞေင်) ညးမပါ်ပရအ်လဝ်အဆက်က်ရအဴ
ပညာလညာတ်
မဂ္ဂဇြေန်ခေတ်ပညာကၞပ်(၁
ဝိသဇ္ဇနာဗၠဲဆာန်
1999ဂျောန် ဂျာနေဝ်ခေတ်ပိုဲ
ကောန်သင်မွဲတၠ အခိင်သၠးမွဲလ္စုတ် အဃောကဵုဇြဟတ်မံင်ကဵု လိက်မန် မဂ္ဂဇြေန်လျးရတ်တၟိကၞပ်(5
1371 လိက်ကၞပ် တိုက်လိက် ဗဵုလ္ၚဳ
ဍုင်ဒဂုင်
1369 လျး ရတ် တၟိ ကၞပ်(4
1369 လိက်ကၞပ် သဘင်သြန်ရတ် ဓရ်ပဌာန်ပေင် (၂၅)သၞာံ ဘာဒဵု ကွာန်အနေင်
1367 လိက်ကၞပ် အမာတ်ဒိန် လၟေင်(၁)ကၞပ်(၁
ဗှ်ခိုဟ်ကွေံကျာ် မိပ်စိုတ်ကျာ် ပတိုန်လဝ်ဂှ်ကျာ် တင်ဂုန်ရကျာ်
1367 လိက်ကၞပ် တိုက်လိက်ဗဵုလ္ၚဳ
ဍုင်ဒဂုင်
မိပ်စိုတ်ဗွဲမလောန်ရကျာ်
1366 လိက်ကၞပ် တိုက်လိက်ဗဵုလ္ၚဳ
ဍုင်ဒဂုင်
လိက်ပုံ ရှ်သာဗဟုသုတ ရ
အပ္ဍဲဏံ လိက်ပုံတန်ဒုတိယ အလုံပွိုင်ဍုင်ရေဝ် နိဿဲ သုင်စောဲလဝ် မွဲပုဒ်ရ
1363 ရှ် သာ ဗဟုသုတ
1352 ပြကိုဟ်လကႅာ ဗုဒ္ဓဝင်
1347 လိက်ဓမ္မသဂႅနဳ
1347 မဇ္ဇျိမဒေသ ဌာနကျာ်တြဲ
သဒ္ဒါမာဂဓဳ
သဒ္ဒါမန်
လိက်မန်
ကဗျတၠလွဳကေုာံဒဿနကၞပ်(၂
မဂ္ဂဇြေန်ထံက်ပင် ပရေင်ပညာ
လင်္ကါ စပ်ကိုဝ် ဂုဏ်ကျာ် နွံမံင်ဟာ
မန်ပိဘာသာ
ပြကိုဟ်ဓမ္မဝိသုဒ္ဓိ
ဟၟဲဏီရအဴ
ယဝ်ရလိက်ဏံနွံတှ်ေ သ္ပဂုဏ်တုဲ ပတိုန်ကဵုမွဲဝါညိ ကျာ်/အဴ
လိက်မန်ဝင်ရာဇာဓိရာဇ်နွံမံင်ဟာကလောတံ
မ္ရဵုရ
ပ္ဍဲဂေကာံ(မတ်ဒိဗ်)ဏံ လိက်အ္စာေကၞဟ် ေပြဂုဏ်မာန် နွံေတှ်ပလံၚ်ကဵုမွဲ၀ါညိအဴ
တင်ဂုဏ်ရ
လိခ် (ပၞာန်ကုဂဆာန်) သ္ကုတ်ဒုတိယနွံမံၚ်ဟာကျာ်
မွဲပြကာဋိကိုဋ်
မဟာဠက်(ထေင်
ကဵုအခေါင်သၟာန်ညိ "တစ်သန်း(၁၀၀၀၀၀၀)" ဂှ်ကၠာဗတ်မန်ဗီုလဵုရော တင်ဂုဏ်ရအဴ
ပုစ္ဆာလိက်ဝင် အခိုက်ကနာ နွံမ္ဂးကဵုမွဲဝါညိအဴ
ပရောပရာသၟိင်နာ် ဇေယျသေန ဗီုမန်နွံမံင်ကီုဟာ အ္စာတအ်
ဘိုင်ကိုဝ် ကသပါညိကျာ်/အဴ
ယွံ တၚ်ဂုဏ်ရ
ဟွံမွဲဟာကျာ်
ကျာ်နကဵု ညးအထံက်အပင် အ္စာ နာဲဗညာဟံသာ တုဲ အစဳအဇန်သွက်ဂွံကၠောန် နွံမံင်ရအဴ
ဟံသာဝတဳဂြးစပ်နအလဵုအ္စာကၞေဟ် ကဵုလဝ်အခေါင် တင်ဂုဏ်ကု အ္စာကၞေဟ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ရအဴ
လိက်တန်ဝၚ် သီု(၆)တန် အလုံဒေသပတိတ်လဝ်တၟိဂှ် မိက်ဂွံကဵုကၠောန် PDF ဖအိုတ်တှ်ေ ခိုဟ်ဟာဟွံတီ ပတိုန်ထ္ၜးဏာရကျာ်/အဴ
နွံတှေ် ပတိုန်က်ုံမွဲလတန်
ဘာသာအဘိဓရ် အလုံဒေသရးမန် တိတ်တမိဂှ် နွံဟာ
Razadarit Ayedawbon
လိခ်သွက်ဂွံတွံဓရ်
It's based on the Mon history written to guideline and demonstrate examples of failure and success to the early Siamese monarchy
I just got a great literature
ဟံသာဝတီဂြးစပ်နွံနွံမံင်ဟာကျာ်
မငေရကျာ်
လာင်အူရေဍူ (ooredoo) လီုမံင်တုဲ ဟွံပ္တိုန်လိက်ဏီ ဟွံဒှ်သှ်ကဵုဂှ် သၠးအခေါင်အိုတ်ညိအဴ
ပညာအုပ်ဓုပ်ကွာန်မန်
သ္ပဂုဏ်တုယ် ပြၚ်ကိုလ်လိလ်ဝၚ်တန်ဟံသာဝတဳ အလုံဒေသ မွဲဝါကီုညိအဴ (လိခ်သၞာံ ၁၃၈၄
မ္ၚဵု(၃၈)သာ်
လိက်လၟေင်ဂမြင်ဖေါအ်ဗြေဝ်
ဝိသဇ္ဇနာဗၠဲဆာန်
လိက်ဓမ္မသဂႅနဳ
ဇာတ်ပဋာစာရီ နွံမံင်ဟာကျာ်
သွက်ကောန်ဂကူဗုဒ္ဓဘာသာမန်တံညးဂမၠိုင် သ္ဂောံတီကေတ်ပ္ဍဲပရေင်ဓဝ်ကုသဵုညိလဝ်စိုတ်တုဲ ပြကိုဟ်မွဲမၞုံယၟုလိက်ဓမ္မသဂႅနီမ္ဒးပ္ဍဵုဗီုစက်တက်တြးပ္တိတ်လဝ်ရောင်
သွက်ဂွံဆက်ကၠောန်အာ ကိစ္စ scan(ဆက် သကာန် (ဗီုလိက်လ္တူတေံဂမၠိုင်) လိက်ပတ်မည်တြေံ အလုံဒေသရးမည် ပါ်ထောံ ပွိုင်ဍုင်တုဲ ဆက်ကၠောန်အာဏောင် ဖျေံလဝ်အစီအဇန်ဝွံ မွဲပွိုင်ဍုင် ဂွံဂွံ ညးသကာန်လိက် ၜိုတ်အောန်အိုတ် 6ဇကု မာန် ဂၠိုက်ဂၠာဲစန်ဒက်အာရောင်
ပွိုင်ထပှ်တ္ၚဲဏံ စန်ဒက်တုဲ အကာဲအရာ ဂှ် ဆက်ပ္တိုန်ထ္ၜးကဵုရောင်အဴ
ရန်တၟံ မတ်ဒိဗ် ebook ဝွံ အရေဝ် လိက်ပတ် ယေန်သၞာင် မည် ညံင်ဂွံဒှ်ဂုဏ် ကု ဂကူမည် ရအဴ
တရးညိ
နဲဝေင် Chess
ဗမာေဏာင် ခေတ်အိုတ်အာယျ Chess International ရ စကာဂွံ
မိက် ဂွံဂွံ အရထဍေံ
တရ:ညိ
ပညာ
နွံမ္ဂးပ္တန်က်ုညိ
လိက်ဂရန်ဂဥုဲဏံ ယဝ်နွံတှ်ေ သ္ပဂုဏ်တုဲ ပြင်ကဵုမွဲတုဲကျာ်
လိက်သွက်သၟတ်မန်
လိက်ဒွက်သွက်ဝင်နာဲ
လိက်ဒွက်ဟံသာဝတဳလီု
မတ်ဒိဗ်ebook ဝွံ လိက်မည်တြေံဂမၠိုင် ကၠာ ဂွုအ်လီုလာ်ဏီ ညံင်ဂွံကၠောန် ဗီုဏံမာန်(ebook ဝါ သီုထိင်ဒက် သီုကောန် ဂကူ ဗှ်မာန်အဆက်က် ) ရ ဟိုတ်ဂှ်ရ မွဲပွိုင်ဍုင် ညးဗိုင်ကၠောန် ပိ ဇကု (မွဲသၞာံ ပွိုင်မွဲဂိတု ဇၟာပ် သၞာံဟွံသေင် မွဲအလန်ရ )နွံပၟိက်မံင်ရ သြဝ် ကၠုင် ပတုဲကုသဵု သွက်ဇကု သွက်ဂကူ သွက်အလုံလိုက် အိုတ်ညိ အဴ
ပညာကဝ်လိက်ဂကူမန်
ပညာဂကူ
နာဲဗညာဟံသာ
ကွာန်လှာ
အဝ်သရေလျာ
ပညာဂကူ
လိက်ဂမရင်ပညာခေတ်တၟိ
မ္ၚဵုအတး ရအဴ/ကျာ်
လိက်ပရေၚ်ပၞာန်ဏအ် တၟေၚ်မံၚ်ညိ
ဒှ်အထံက်အပၚ်သွက်မန်ရောၚ်ထေၚ်
လိက်ကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန်
ဆက်ပကောမ်အာညိ
လိက်ခေတ်ပိုယ်
လိက်ခေတ်ပိုဲ
လကႅာဟံသာဝတဳ
ဂြန်ဂဥုဲ
ဓရ်ဝိပဿနာကၞပ်ဒုတိယ
ဂကောံတြးလျးအဘိဓရ်ကျာ်
တင်ရန်တၟံ မတ်ဒိဗ် ebook ဝွံ လိက်တြေံဂမၠိုင် (မည်) ကၠာဂွုအ်ကၠေံကၠက်် ဏီ ညံင်ဂွံကၠောန် ebook (ဗီုလၟုဟ်ဏံ) ရ
အလုံဒေသရးမည်) ဟိုတ်ဂှ်ရ နွံပၟိက် မံင် ရဲဗိုင်ကၠောန် ၃ ဇကု ရ
အလုံမွဲသၞာံ မွဲဂိတု ဟေင်
ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးညးအဲအဲ ရန်ကဵု ကောန်ဂကူ ဂွံဗှ်မာန်တုဲ ဗိုင်ရီုဗင် ညိ
ဝင် ဂ ကူ မန်
လိခ် ပတ် ယေန် သၞာင် မန် (ဗွဲ ဂ မၞန် ) ကေုာံ ပ ရေင် က မၠောန် ဓါန် ဂ တ
ဂၠံင် တ ရဴ သွက် ဘ ဝ မၞး
ပိ သၞာံ မွဲဝါ
မုစိသၞာံ ဒဂိုန်ထပ်မွဲဝါရော
ပြကိုဟ်လောကသိဒီ
ဟၟဲဏီရအဴ
ဟၟဲဏီရအဴ
လိက်အုပ်ဏအ်နွံတေဟ်ပတိုန်ကိုဝ်မွဲဝါကိုကျာ်အ
လိက် မၞိဟ် ကေုာံ ကမၠောန် သုည နွံတှ်ေ ပတိုန်ကဵု မွဲဝါကီုညိ
ပြကိုဂ်သၠပတ်အဓါန်မသုန်ကေုာံအနာဂတာဝင်
တင်ဂုဏ်ကု အ္စာဝင် မာံအေမေန်ထောန် ရ
ကျာ် လိက်မည်တြေံ-အလုံဒေသရးမည် ညံင်ဂွံသှ်ေၜက်အာ အစဳအဇန်ကၠောန်ebook ဗီုဏံဂှ် ချပ်စဳဇန်မံင်ဖိုဟ်ရ သတ္တာဟ ဂတဏံ ပ္တိုန်ထ္ၜးကဵုဏောင်အဴ တင်ရန်တၟံအစဳအဇန် ဝွံ ၁)သွက်ရဲလိက်မည်တြေံ သွက်ရဲဗိုင်ကၠောန် သွက်ကောန်ဂကူလၟုဟ် ကေုာံ အနာဂတ် ဂတဂတ ညံင်ဂွံဒှ်ဂုဏ်ဖိုလ်ဂှ် ကၠောန်သၟးဏာဏောင် ၂)အတိုင်ဟီု ယဝ်ဟွံဒှ်မ္ဂး အဝဵုပါ်ပဲါ ပအပ်လဝ်ကဵု ကောန်ဂကူတံရ
မိပ်စိုတ် ဂွံဗှ်လိက်သၟးသၟး ပၟိက်စိုတ် တၚ်ဂုဏ်ရအဴ ကျာ်
လိက်တြေံလိက်တၟိဂမၠိုင်
ကျာ်
တၚ်ဂုဏ်ရကျာ်
အခိုက်ကၞာမန်မူဏံရနွံ မူအလုံဒေသရးမန်ဟွံမွဲဏီ
ဟၟဲဏီရကျာ်
လိက်တန်အခိုက်ကၞာနွံမံၚ်ဟာကျာ်
ဗဟ်ခိုဟ်ကွေံကွေံရသီုဍာ်ရမတ်ဓဇူနူကွေင်မတ် ဗဟ်အာတေဟ်ညာတ်ကေတ်မံင်ပဍဲမတ်
အေနာ်ရထားအရင်က မြန်မာနိုငငံ -ဗိုလ်မှူးဘရှင်
อ่านหนังสือกับ ReadEra
ဘော တၠပညာ ခမဳသၚ် ခရှ်တအ်ညးဂမၠိုၚ် ကျာ်/အဴ
လိက်မပ္တိုန်လဝ် မပလံၚ်လဝ် ပ္ဍဲဂကောံဏံဂှ် ညံၚ်လမျီုမဂွံဂျိုၚ်တိုန်မွဲဝါပၠန်ကီု မဂွံသှ်ေၜက်အာ ဗွဲတွဵုမယုတ် ကဝ်ဏံကီုဂှ် ဗှ်ပတိုန်ထ္ၜး ပ္ဍဲအကြာမပ္တံ FB
Youtube တအ် မဂပ်ဝ်မံၚ်ကီုရဟာ
download လဝ် app readera ညိ
ရန်တၟံဂွံပြေပြံင်အာ ကၠာဂွုအ်ဗှ်ဏီ
ဒုင်တၠုင်ဏာနူ မတ် ဒိဗ် ebook ရအဴ
လိက်သၟတ်မန် (၂၀၀၆
ကေၞဟ်ဂကူမည် (၁၉၉၇
သွက်ဂကူမည်ေခတ်တၟိ
လိက်ဝွံ ရှ်သာၜိုတ်ဝတ္ထုချူဟွံကလိတ်စကီုလေဝ် သွက်ဓဝ်ကုသဵုမ္ဂး ဒှ်လိက်ဂဥုဲ မွဲကီုဏောင် (ဗွဲတၟေင်) rare
ယၟုဒွက် လိက်မန် (အဲဒးစိုတ်ဆၜိုတ်ဗှ်ေမွဲဓဝ်ရ
တင်စၟတ်
လိက် ပ္တိုန် ဗွဲ သၟဝ် ဏံ ဝွံ ဂ မၠိုင် တီညးသကာန်(scan)လိက်မ္ဂး လဴထ္ၜးကဵုမ္ဂးတင်ဂုဏ်ကွေံကွေံရ ညိ
မိက်ဂွံကေတ်ဂုဏ်စရာဲထိုင် သးရ ကေုာံတင်ဂုဏ်ကဵုညးပါ်ပရ အ်ကီု သီုညးဗှ်လိက် ကဵုဂွံဒှ် ဗဟုသုတတုဲ ကဵုဂွံပတုဲဖဵုလိုက်ဂွံ ကျေဝ်ညိ (ဟိရိ
သြတ္တပ္ပ
ယၟုဒွက် ( ) အဓိပ္ပါဲဘာသာ (က္ၜၚ်ကျာစက္ခူမရနုက်ကဵုပိကၠံတရဴစှော်သုန်
ယၟုဒွက် ( ) အဓိပ္ပါဲဘာသာမန် (ပဒေါံထောံဂြိုဟ်ကဒါတ်ညိ
ဂလာန်အယ်ဒဳတာမတ်ဒိဗ် သွက်ဂွံရုဲဗှ် လိက်မည်တြေံ နွံ 500အုပ်ပြင်ရ
ဇၟာပ်လိက်အုပ်ဟွံဗှ်လေဝ်ဂွံ ရုဲစှ်ဗှ်ဂွံ အာတ်မိက် လိက်ဇကု မိက်ဂွံဗှ်ညိ
ဝါ) လိက်ဗှ်ထေက် 10အုပ်လေဝ် ပ္တိုန်ထ္ၜးလဝ်ရ
လိက်တၠပညာ (၁၉၅၄) သွက်ဂကူမန်
မွန်-ပါဠိ(အဘိဓာန်
abk ပလံင်ကဵုညိအဴ
ညးကၠောန်ဗဒှ်-ဂုဏ်အနန္တ
Htunmratnaing ပ္တိန်ထ္ၜးကဵုဂှ် တင်ဂုဏ်ရအဴ
မန်-သေံ(အဘိဓာန်
တရဴအာဗုဒ္ဓဂါယာ
လိက်ခၞိင် ကျာ်မုတ္ထဳ ရှင်မုတ္ထီး မွန်ခေါင်းလောင်းစာ ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲခၞိင် မကွက်စွံလဝ် ပ္ဍဲပါင်ဂၠံင်လုပ် ဘုတ်ကျာ်မုတ္ထဳ ဂၠံင်လပါ်ပါဲရ
ခၞိင်ဂှ် နွံသမၠုင် ၂ ပေ ကဵု ၈ ၝောအ်တဲ
ဗွိုက် ၅ ပေ ကဵု ၂ ၝောအ်တဲ
လိက်ဂှ် ချူလဝ် ပ္ဍဲခၞိင်ဘုံလတူ သီုဖအိုတ် နွံပိပၞောန်
ဘုတ်ကျာ်မုတ္ထဳ ဂှ် နွံ ပ္ဍဲကွာန်မုတ္ထဳ ပွိုင်ဍုင် ထဝါဲ
ကွာန်မုတ္ထဳဂှ် နွံဒၟံင် နူဍုင်ထဝါဲ လပါ်သၠုင်ကျာ ဂၠံင်အာ ဍုင်ဗိက် ၆ တိုင် ၁၀ ကဳလဝ်မဳတာ ရ
ခၞိင်ဝွံ ဗွဲကိုပ်ကၠာ ဂွံဆဵုကေတ် ဗဒါဲကျာ်စေတဳလမၠီုမွဲ ပ္ဍဲဍုင်တြေံ လၟုဟ်ညးမကော်စ ဍုင်တြေံ မြို့ဟောင်း မနွံ ဗဒါဲကျာ်မုတ္ထဳ ရ
သက္ကရာတ် ၉၅၅ ဗပေင် ဂတုစဲ တ္ၚဲ ၃ ယးတုဲ ၉ စဍောန် တလဍုင်္ သုရိယကုမ္မာ သဳုတြုဟ်ဗြဴ သဳုညးဂမၠိုင် ပပထာန် ကိုဝ် မ္ဟာသမိ ကောန်ဒကာဘောကး ဂသာပ် ပ္သာပြဲ
လမ်ကုသဵု
လမွိုဲ မနိက်
၂ အိတမွိုဲ လအိတ် မသောန်
ဖဵုမကနှံ ကုသဵုဝွံ
မက်ပန် ဖဵုပန် ကဵုကလိဂွံညိ
ညံင်ဒလု မဆဵုလျးတ္ၚဲ ကဵုဒဟ်ညိ
ပိုန်သဳုဒယဟ် ညံင်္ ပုန်နမိ ကဵုရာင်္ ဆာဲ ပ္ဍဲဒေါဝ်သာသနာညိ ဖဵုကုသဵုဝွံ ဇိုန်ကဵု ၃ မၞိဟ်ဒေဝတဴဂမၠိုင် သဳုသၟိံဨကရာတ် သတ်တြု လပကိုဝ်ဒြောဟ်မာန် ပိုန်သဳုဒယဟ် ကဵုကလိဂေါအ် ဇၟောပ်ဘဝညိ
လိက်ဝွံ ဟိုတ်နူ ဟွံတြေံကွေဟ်ဟ်တုဲ ဇၟာပ်မၞိဟ် ညးမဗှ်လိက်မန်ဒးတအ်ဂှ် ဗှ်ဒးကြပ်သီုဖအိုတ်ရ
ဟိုတ်နူ မအက္ခရ်လ္ၚဵု ဗီုမချူဟွံတုပ်တုဲ ထပ်ကလေင်ချူကဵု အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံပၠန်ရ
၁ သက္ကရာဇ် ၉၅၅ ဗပေင်ဂိတုစဲ တ္ၚဲပိ အၚာ ယးတုဲ ၉ စဍောန် အခိင်ဒစိတ်စဍောန် တၠဍုင်သုရိယကုမ္မာ သီုတြုဟ်ဗြဴ သီုညးဂမၠိုင် ပပဓာန်ကဵု မဟာသမ ကောန်ဒကာ ဘောကး ကသာပ် ၁၀၀ ပသာပြဲ လဝ်ကုသဵု
လၝိုဲမနိက် ၂ ဣတၝိုဲလအိတ် မသောန်
ဖဵုမခၞံကုသဵုဝွံ မက်ပန် ဖဵုပန် ကဵုကလိဂွံညိ
ညံင်ဒမၠု မဆဵုလျးတ္ၚဲ ကဵုဒှ်ညိ
ပိုန်သီုဒယှ် ညံင်ပုဏ္ဏမဳ ဂိတုပေင် ကဵုရာင်ဆာဲ ပ္ဍဲဒေါဝ်သာသနာညိ
ဖဵုကုသဵုဝွံ ဇိုန်ကဵု ၃ မၞိဟ်ဒေဝတဴဂမၠိုင် သီုသၟိင်ဨကရာဇ် သတြု လ္ပကဵုဒြိုဟ်မာန် ပိုန် သီု ဒယှ် ကဵုကလိဂွံဇၟာပ်ဘဝညိ
မအက္ခရ် ၝိုဲ ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲ လိက်တၟအ် ရေကြည် ရေနောက် ဍုင်ဖာသီကီုရ
ပ္ဍဲလိက်တၟအ်တေအ်ဂှ် ၝၝိုယ် ဒကာ ညးကြုင်ပြဴ ညးသင်္မြု ညးတ္ၜမ် အိုတ်ညးပိတွာန်ဝေါအ် မပဒကာ ၝၝိုယ် ဒကာ ရဲကွာန် ကျုံပျော် ရဲကွာန် သမြင်းကုန် ရဲကွာန် သာပေါင်း အိုတ်ကဵု ညးပိကွာန် မပဒကာ မြဴသာ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်ရ
ၝၝိုယ်ဒကာ ဂှ် ဒါယကာတြုဟ် ဒါယကာဗြဴ ဗီုဏအ် ဂွံအဓိပ္ပါယ်တုဲ ၝ ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်တြုဟ်
ၝိုယ် ၝိုဲ ဂှ် ဒှ် မၞိဟ်ဗြဴ မဒှ်မာန်ရ
မအက္ခရ် ၝ ကဵု ၝိုယ် ဏအ် ပ္ဍဲအခိင်ဏအ် မဒှ်မအက္ခရ် ဟွံယေန်သၞာင်မွဲ ၜိုန်ရ စၟတ်သမ္တီလဝ်ကီုလေဝ် ပ္ဍဲအကြာကွာန် သွက်ကောန်မန် ရဲရေဝ်တအ်ဂှ် ဒှ်ဒၟံင် ဂလာန်မဟီုဂး ကော်ခဴရေင်သကအ်မဏီဖိုဟ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ လၝိုဲမနိက် ဣတၝိုဲလအိတ် ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် အပါနော် မိမၞိက်
အပါမိလအိတ် ဗီုဏအ် ဒှ်မာန်ရ
ပ္ဍဲသၞာံခရေတ် ၁၅၄၁ သၟိင်တပေန်ယှိုဲထဳ လုပ်သီ မုတ္တမ မတ်မလီု စဵုကဵုစိုပ် ဍုင်ထဝါဲရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၅၅၅ ဂှ် ညးကလေင်သြိုင် ပါင်တြင် ဍုင်ဗဂေါ ၂၀ ပၞော်ဂှ် တြင်မွဲဂှ် ညးကဵုလဝ်ယၟု ပါင်တြင်ထဝါဲရ
တပေန်ယှိုဲထဳ ဟွံမဲတုဲ ဖရင်နံင် တိုန်နန် ပ္ဍဲဗဂေါ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၅၆၃ တုဲ ဗွဲကြဴ လုပ်သီဍုင်သေံ တုဲ ဍုင်သေံ စိုပ်အာ သၟဝ်က္ဍိုင်ဗ္တာင်ဗဂေါရ
ကောန်သၟိင်သေံ ဓမ္မရာဇာ ကောဒေအ်ညးၜါ နရေတ် ကဵု ဂှ် ရပ်နင်စွံလဝ် ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါရ
စိုပ်သၞာံ ၁၅၆၉ နရေတ် ကလိဂွံ အာယုက် ၁၄ သၞာံဂှ် သၟိင်မအံက်ညး ဓမ္မရာဇာ ခပတိုန် နရေတ် နဒဒှ် ဥပ္ပရာဇာ ကလိဂွံယၟု နရေသောန်
စိုပ်သၞာံ ၁၅၈၁ ဖရင်နံင် စုတိတုဲ ကောန်ညး နန္ဒဖရင် တိုန်နန် ပ္ဍဲဗဂေါရ
အမူနန္ဒဖရင် သၟိင်အဝ ဒစဵုဒစး ကဵု နန္ဒဖရင်တုဲ နန္ဒဖရင် ဗလးဒပ်ပၞာန်သေံ သွက်ဂွံ အာဗတိုက် အမူဇကု ပ္ဍဲဍုင်အဝ
ဆဂး နရေသောန် ဟွံဗတိုက် သၟိင်အဝ စၞးဂှ် ဒက်မိတ်ကဵု သၟိင်အဝရ
နရေသောန် ကလေင်စိုပ်ကၠုင်တုဲ ဗလးကဵုအာ လပါ်သတိုင်တေအ်ရ
ပ္ဍဲဂှ် သွက်ဂွံဂစိုတ် နရေသောန်ဂှ် နန္ဒဖရင် ဗလးကဵု ကောန်ဇကု မေန်ချေတ်သယျာ ရ
မေန်ချေတ်သယာ ဗလးကဵု သရာဲပၞာန်မန်ၜါ ကဵု သွက်ဂွံအာဂစိုတ် နရေသောန်ရ
ညးၜါဂှ် ဒှ်ဒၟံင်ရဲ ကုနရေသောန် နူဍောတ်တ်တုဲ လဴဗ္စ အစဳအဇန် နန္ဒဖရင်တုဲ နရေသောန် လလောင်တရး ဒဒှ်ရ ပရေင်ဆက်စပ် ဒျူဒျာ သေံ ကဵု ဟံသာဝတဳဂှ် ညးပလီုထောအ်ရ
ဟီုမွဲသာ်ပၠန် ညးလလောင်တရး ဍုင်ဗၠးၜးဒျူဒျာ ရ
မန် ကဵု သေံ ပံင်တောဲ ရေင်သကအ်တုဲ ဗတိုက်ကဵု နန္ဒဖရင်ရ
မွဲလပါ်ဂှ် နန္ဒဖရင် ဗလးဏာ ကောန်ပၞာန်မန်ဂမၠိုင်တုဲ ကဵုအာဗတိုက် နရေသောန်ဂှ် မန်ကရောမ်သေံ ကဵု မန်ကရောမ်ဗၟာ ဗတိုက်ရေင်သကအ် မန်ဒးချိုတ်အာ ဗွဲမဂၠိုင်ရ
ဗၟာဒးနုက်တိတ် နူပၞာန်ၜဳသတိုင်ရ
စိုပ်သၞာံ ၁၅၉၃ နရေသောန် ဗလးဏာ အမာတ်ကြောမ်တာ သွက်ဂွံအာ ဗတိုက်ဍုင်ထဝါဲ
အမာတ် သမုဟက လဟောမ် လုပ်သီ ဍုင်သဳတုဲ ညးတအ် ကလိဂွံ ဗွဲမလောဲသွာရ
ရံင်ကဵုဝင်တအ်ဏအ်တုဲ ပ္ဍဲအခိင်မသောန်ခၞိင် သက္ကရာဇ်ဍုင် ၉၅၅ ခရေတ် ၁၅၉၄ ဂှ် ဍုင်ထဝါဲ နွံသၟဝ် ဍုင်သေံ သၟိင်သုဖာန်၂ နရေသောန် ရ
တုဲပၠန် အဳမနုအေဝ်ဂူလာမ် ဟီု ဗီုရုပ်ခၞိင်ဝွံ ဟွံဒှ် ဗီုပြင် ဍုင်ဗၟာတုဲ ဒှ်ဒၟံင် ဗီုပြင် ကွတ်တဲသေံရ
ရံင်ကဵုတင်တအ်ဏအ်တုဲ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ပ္ဍဲဍုင်ထဝါဲဝွံ လိက်မန်ဂှ် ဒှ်လိက်အဓိက လိက်ညးဂမၠိုင် မစကာဒၟံင် သီုမန်
သေံ ဟီုမာန်ရ
ရံင်ကဵု ပရေင်မိတ်သဟာဲ အကြာမန်ကဵုသေံ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်တုဲ နကဵုလညာတ် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ မ္ဂး တၠဍုင်သူရိယကုမ္မာဂှ် ဒှ်ဂကူမန် သၟဝ်ဨကရာဇ်သေံ ညးထေင်ကေတ်ရ
နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ
ၜံက်ခါဲဂၠာဲ အာဲကၟာဲပိုဲတြေံ ၈
နာဲမန်ရာဇာ နိုင်စိုးဝင်း သၠးဂဗ္ဘ ၁ အဝ်ဂေတ် ၁၉၆၂
ပါင်ကၟာ ဝွံ ဒှ်အစာဘာတက္ကသိုလ်တြေံ
က္ဍိုပ်သကိုပ် သွက်အခေါင်ဂကူမန် ပ္ဍဲလပါ်လိက်ပတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန်မွဲတၠရ
ညးဝွံ နကဵုဒုဟ် မဆက်ဆောံ ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန် မ္ၚးသၞောဝ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၉ ဂှ် ဒးဒုင်ရပ် ဖျေဟ်ထံင်
တိတ်နူထံင်တုဲ ဒက်ဘဝသ္ၚိကၟိန် ကုမိတာန်တာန်မျေအ် ဇာတိကွာန်ကၟာဝက်တုဲ ပဒတဴကၠုင် ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက် လၟုဟ် ဍုင်ကၟာဝက် စဵုကဵု အခိင်လၟုဟ်ရ
နာဲမန်ရာဇာဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မဂယိုင်လမျီု နကဵုပညာမွဲတၠတုဲ ပံက်လဝ် ဂျူရှေန် သွက်ကွးဘာတန်ဒဿမ ပ္ဍဲသ္ၚိဇကုရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးဝွံ သၟတ်မနွံ ပ္ဍဲဒေသဂှ် ကေင်ဒှ်လဝ် ကွးဘာညး ဂၠိုင်ဗွဲမလောန်ရ
နာဲမန်ရာဇာဝွံ ဗွဲမဗဗွဲ ကုအခိင်အခါ ခေတ်ကာလ အခေါင်အရာဂှ် သွက်ဂကူမန် ဗွဲတၟေင်လပါ်လိက်မန် ဂွံကလေင်ဗျာပ်တြးအာ အကြာဂကူမန် ပ္ဍဲဂကောံဗတောန်လိက်ပတ်မန် ကေုာံယေန်သၞာင်ဗုဒ္ဓဘာသာကီု
ပ္ဍဲကဵု ကမၠောန်ဗတောန်လိက်မန် ပ္ဍဲဘာအလဵုအသဳဂမၠိုင်ကီု နကဵုကဆံင် အလုံဂကူမန်ဂှ် ရေင်တၠုင်ကၠုင်ဒၟံင်ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ဗွဲမဗဗွဲ ကုအကာဲအရာ အခေါင်ကၠောန် ပရေင်ဍုင်ကွာန် သွက်ဂကူမန်လေဝ် ရေင်တၠုင်ကၠောန်ကၠုင် ဟွံပိုတ်သကုတ် နူဘဝသၟတ် စဵုကဵု အခိင်လၟုဟ်ရ
နာဲမန်ရာဇာ ညးဂမၠိုင် မကော်ဒၟံင် အစာရာဇာ
ညးလ္ၚဵုကော်စ အစာသဵုဝေန် ဝွံ ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲကွာန်ပါင်ကၟာ ဇရေင်မိမၜါ နာဲမံင်ညိင် နိုင်မောင်ငြိမ်း မိကေန်ပါန် မိကင်ပန်း ပ္ဍဲကဵု ဂိတုအဝ်ဂေတ် ၁
၁၉၆၂ ရ
ပၞောဝ်ကဵု ကောန်ဇာတ် ဒစိတ်တၠဂှ် ညးဒှ်ကောန်ထဍဲ မရနုက်ကဵု ဒုတိယ
အစာမန်ရာဇာဝွံ ဂွံအံင်ကေတ် တန်ဒဿမ နူကဵု ဘာတန်သမၠုင် ၂ ဍုင်မုဟ်ဍုင်တုဲ သၞာံ ၁၉၇၉ ဂှ် တိုန်ကဝ်လိက် တွဵုရးဍုင်မန်
သၞာံ ၁၉၈၁ ဂှ် တိုန်ကဝ်လိက်မတ်မလီုတုဲ ကလိဂွံ ဗြမဟိမုဘဳအေ
သၞာံ ၁၉၈၄ ဂှ် ဆက်တိုန် တက္ကသိုလ်လ္ဂုင်တုဲ ဂွံအံင်ဇၞးကေတ် ရ
နာဲမန်ရာဇာ ကလိဂွံဗြမဟိမု တန်မဟာ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၄တုဲ လုပ်ပ အစာဘာ အခိင်ဒကုတ် ပ္ဍဲကဵု ကဝ်လိက်သၟာကမၠောန် လ္ဂုင် လုပ်သားများကောလိပ် နူဂှ် လုပ်ကၠောန် နဒဒှ် ဂျူတာ ပ္ဍဲကဵု တက္ကသိုလ်မတ်မလီုရ
စိုပ်သၞာံ ၁၉၈၈ ပရေင်ကလိုက်ကမဵု ၈၈၈၈ ကတဵုဒှ်တုဲ ဘာတက္ကသိုလ်ဂမၠိုင်ကၟာတ်အာရ
သၞာံ ၁၉၈၉ ဂှ် နကဵုဒုဟ် မဆက်ဆောံ ဂကောံမ္ၚးသၞောဝ် ဗော်ဍုင်မ်တၟိ ဒုဟ်ပိုဒ်ဇၞော် ၁၇ ၁ ဂှ် ဒးဒုင်ရပ် ကုသၟိင်တၠအဝဵုပၞာန်တုဲ ဒးဒုင်ဖျေဟ်ထံင်တုဲ ကမၠောန်ဘဝအစာဘာတက္ကသိုလ်ဂှ်လေဝ် ဒးဒေါအ်အာကီုရ
နာဲမန်ရာဇာဝွံ နူကဵု ဘဝကွးဘာတက္ကသိုလ်ဂှ် ချဳဓရာင်ကၠုင် ပ္ဍဲကမ္မတဳလိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန်တုဲ လုပ်ကၠောန်ကၠုင် ပ္ဍဲအရာ မပ္တိတ် မဂ္ဂဇြေန်မန်
လိက်လၟေင်ပရိုင်ၜိုပ်ထဝ် ရွှေဟင်္သာစာစဉ် တအ်ဂှ် ကေတ်ကၠုင်လဝ်တာလျိုင် ဒၞာဲအဓိက ဗီုကဵု ညးအုပ်ကာနာနာတအ်ရ
နာဲမန်ရာဇာ ဗၠးတိတ် နူထံင်တုဲ ပ္ဍဲအခိင် ဂကောံဒဳမဝ်ကရေသဳကောန်ဂကူမန်ဂှ်လေဝ် ချဳဓရာင်ကၠုင် ဒၞာဲအဓိကကီုရ
ဂကောံဒဳမဝ်ကရေသဳကောန်ဂကူမန်ဂှ် ဒးဒုင်ပလီုတုဲ ကာလဒက်ပ္တန် ဂကောံဗတောန်လိက်ပတ်မန် ကေုာံ ယေန်သၞာင်ဗုဒ္ဓဘာသာဂှ်လေဝ် ကေတ်ကၠုင်တာလျိုင် ဒၞာဲအဓိက စဵုကဵု အခိင်လၟုဟ်ရ
တုဲပၠန် ပ္ဍဲကဵု ကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် ဗဟဵုတအ်ကီု ပ္ဍဲဒၞာဲတာလျိုင်အဓိကဂှ် ယိုက်ဂၠေင်ကၠုင်ဒၟံင် ရိုဟ်ဒဒှ်သၞာံရ
ပ္ဍဲကာလ ဒက်ပတန် ဗော်ဒဳမဝ်ကရေသဳမန် ဂှ် နဒဒှ် ဖက်ဆောညးအုပ်ကာ ၂ ယိုက်ဂၠေင်လဝ်ရ
သၞာံ ၂၀၁၄ ဂိတုဇာန်နဝါရဳ ၂၆ ဗော်ဒဳမဝ်ကရေသဳမန် ကဵု ဗော်ဒဳမဵုကရေဇြဳအလုံဒေသရးမန် ပံင်တောဲတုဲ ဒက်ပ္တန်ပတိုန် ဗော်ကောန်ဂကူမန်ဂှ်လေဝ် ကေတ်ကၠုင်တာလျိုင် ဒၞာဲအဓိကကီုရ
ဗော်ကောန်ဂကူမန်ဂှ် ၜိုန်ရ ဟီု မဒှ်ဗော်ၜါ မပံင်ကောံတုဲ မဒက်လဝ်ကီုလေဝ် ပရေင်ပံင်ကောံဂှ် ဟွံအံင်ဇၞး
ဆမၞိဟ်ညိညဟေင် ဒှ်ပံင်တုဲ ဗော်မန် မလုပ်ပြိုင်ရုဲမာဲဂှ် ဆက်ဒှ်ဒၟံင် ၜါဗော်ဖိုဟ်ရ
ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် ညံင်ဂွံဒှ် မွဲဗော်ဂှ် တၠပညာ
ခမဳသင်
ညးဍုင်ကွာန် ဂကောံမှာဇန်တအ် ပံင်ကောံတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ဒြဟတ်ရာမညရ
ပ္ဍဲကဵု ဒြဟတ်ရာမညဂှ် နာဲမန်ရာဇာ ချဳဓရာင်ကၠုင် ဒၞာဲအဓိက သီုစိုတ် သီုစရိုတ်ရ
နကဵုဂကောံဒြဟတ်ရာမည ပညဳပညပ်ကၠုင် ညံင်ဂွံဒှ်မွဲဗော်ဂှ် ဟိုတ်နူဟွံလောဲသွာတုဲ ညးဍုင်ကွာန်မန်တအ် ကဵုဒြဟတ်ဓရိုဟ် ညံင်ဂွံဒက်ပတန် ဗော်တၞဟ်တၟိမွဲ နကဵုယၟု ဗော်သ္ပစၞးကောန်ဂကူမန် ရ
ပ္ဍဲအခိင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ထပက်စၟတ်တဲ ဓဝ်ၜိုဟ်လလံတုဲ ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ပိဗော်
ဗော်ဍုင်မန်တၟိ
ဗော်ဒဳမဵုကရေဇြဳအလုံရးမန်
ဗော်ကောန်ဂကူမန် ကေုာံ ဗော်သ္ပစၞးကောန်ဂကူမန် က္ဍိုက်ပ်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၈ ဂိတုမေ ၅
၇ ပွိုင်ပိတ္ၚဲ ကၠောန်ပေါဲသဳကၠဳ ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် အလုံဂကူမန် လတူဍုင်ရေဝ်ရ
နကဵုသွဟ် ပေါဲသဳကၠဳဂှ် တုပ်အာစိုတ် ရေင်သကအ် ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်ၜါဂှ်ကီု ဗော်သ္ပစၞးဂကူမန် နကဵု ညးဍုင်ကွာန်တအ် မစၟတ်သမ္တီ
နကဵုသၞောဝ် ဟွံဂွံဒှ်ဒတန် ဂှ် ပံင်ကောံတုဲ ဒက်ပ္တန်ပတိုန် ဗော်ညဳသၟဟ်မန် ရ
ပ္ဍဲဗော်ညဳသၟဟ်မန်ဂှ် နာဲမန်ရာဇာ ယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင် နဒဒှ်ကေင်ကာဗဟဵု မွဲတၠရ
သွက်သဘင်မာဲ သၞာံ ၂၀၂၀ ဂှ် နကဵုဗဟဵု ဗော်ညဳသၟဟ်မန် ရုဲစှ်လဝ်ညး နဒဒှ် အလံင်အမာတ် စၠတ်ထဝ် တွဵုရး ၂ ရ
ဂကောံဒက်ပ္တန် သိုင်ခၞံဘာကောန်ဂကူမည် ဍုင်ကၟာဝက်ရးဇြာ ဂှ် ဒှ်ဂကောံ မဒက်ပတန်လဝ် နကဵု ခမဳသင် ကေုာံ ခရှ် နူကဵု ဂကောံနာနာ ပ္ဍဲညးဍုင်ကၟာဝက်ရးဇြာ သွက်ဂွံ သြိုင်ခၞံ ဘာကောန်ဂကူမန် ပ္ဍဲဍုင်ကၟာဝက်ရးဇြာမွဲရ
ဂကောံဝွံ စဒက်ပတန်လဝ် ပ္ဍဲအဝ်ဂေတ် ၂၃
၂၀၂၀ ၁၃၈၂
ခဍဲသဳ ၅ မမံက် တ္ၚဲအဒိုက် ပ္ဍဲသဘင်ကောံဓရီု မရနုက်ကဵု ဒုတိယ ပ္ဍဲဘာဇာဒိသိုင်ၜါ
ဍုင်ကၟာဝက်ရ
ဗီုပြင် လဒက်ပတန်ဂကောံဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဂကောံလပါ်သင်ကီု သီုကဵုလပါ်ခရှ်တအ်ရ
ပ္ဍဲဍုင်ကၟာဝက်ဂှ် ဂကောံပရေင်လိက်ပတ်မန်ကီု သီုကဵု ဂကောံပရဟိတ
ဂကောံလပါ်သာသနာ နွံနာနာသာ်တအ်ဂှ် ပါလုပ်ဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဂကောံဝွံ သီုဖအိုတ် ၁၁ ဂကောံရ
၁ ကောံဓရီုအလန်ပထမဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ဘာဒယိုင်ဇၞောဝ် ဘာဇောတိကာရာမ် ထံင်ကှ်ေ ပ္ဍဲကဵု အဝ်ဂေတ် ၁၃
၂၀၂၀ ၁၃၈၂ ဒုတိယဒဂိုင် ၁၀ စွေက် တ္ၚဲဗြဴဗတိ
ပ္ဍဲကောံဓရီုဏအ်ဂှ် တုပ်စိုတ် ရေင်သကအ် သွက်ဂွံသြိုင်ခၞံတုဲ သွက်ဂွံဒက်ဂကောံ ကေုာံ ဖျေဟ်ဗီုပြင်ကမၠောန်ဂှ် ကလေင်ကောံဓရီု ပ္ဍဲဘာဇာဒိသိုင်ၜါ
ပ္ဍဲကဵု အဝ်ဂေတ် ၂၃ ဂှ်ရ
ဘာကောန်ဂကူမန်ဂှ် ရုဲစှ်လဝ် သွက်ဂွံသြိုင် ပ္ဍဲဂၠံင်သုသာန် သၠုင်ကျာဍုင် ဗဒါဲကၟာဇၞော်
အတိုင်မတုပ်လဝ်စိုတ် ပ္ဍဲကဵု ကောံဓရီုအလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲဘာဒယိုင်ဇၞောဝ် သွက်ဂွံဒက်ပ္တန် ဂကောံဂှ် ပကောံဓရီု ပ္ဍဲကဵု ဘာဇာဒိသိုင်ၜါ ပ္ဍဲကဵု ဂိတုအဝ်ဂေတ် ၂၃
၂၀၂၀ ၁၃၈၂ ခဍဲသဳ ၅ မမံက် တ္ၚဲအဒိုက် အခိင်ဒေသ ၁၃း၄၅ ဂှ် သင်တိုန်စိုပ် ၂၀ ဇကု
ခရှ် ၈၁ တၠ
ပ္ဍဲကောံဓရီုဂှ် ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တတိဿပါလ ဒှ်သဘာပတိ ကောံဓရီု
သကိုပ်ကောံဓရီုဂှ် နာဲဗညာဆာန်
ညးမစၟတ်သမ္တီ ကောံဓရီုဂှ် ဗညာဆီတၠ
နကဵုကောံဓရီုဂှ် တုပ်စိုတ် ဒၞာဲမရန်တၟအ်လဝ် သွက်ဂွံသြိုင်ဂှ် နူကွာန်ထံင်ကှ်ေ လပါ်သၠုင်ကျာ
ဂၠံင်သုသာန် ဗဒါဲကၟာဇၞော် ပ္ဍဲဒၞာဲတိသမၠး နွံ ၃ ၅ ဨကဂှ်ရ
တုဲပၠန် ဘာဂှ် ၝောအ်ဘာ နွံအနာံ ၂၂ ပေ
ဇမၠိင် ၁၅၀ ပေ
မွဲထပ် နွံပန်ခန်
၂ ထပ် နွံ ၈ ခန်
အနာံကမေင်ကျာဂှ် နွံ ၆ ပေ
ဇမၠိင်ကမေင်ကျာဂှ် တုပ်ကဵု ဇမၠိင်ၝောအ်ဘာဂှ်ရ
တော်လဝ်မ္ဂး ဘာဂှ် ဒးစကာသြန်ဒကေဝ် ၜိုတ် ၁၅၀၀ ကိုဋ်ပြင်င်
၂ ဂိတုကထိုန်ပေင် သက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၈၂ ၂၉ နဝ်ဝေမ််ပါ ၂၀၂၀ တ္ၚဲအဒိုက် အခိင်နူဂယးဂှ် ပသကိုပ်သက ကုပဓါနနာယက ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ မှာထေရ်ပါလိတ ဘာဓါတ်ကျာ် ပ္ဍဲသဘင်ဂှ် အလဵုဇကု မှာထေရ်ပါလိတ တိုန်စိုပ်ဟွံမာန် ဟိုတ်နူပရေင်ထတ်ယုက် တုဲ ခမဳသင် ကေုာံ ညးဍုင်ကွာန် ဍုင်ကၟာဝက်ရးဇြာဂမၠိုင် ကၠောန်သဘင်ဖျေဟ်ရိုဟ်ကၞက်ဘာရ
၃ ပ္ဍဲကဵုသဘင်ဂှ် ခမဳသင်တအ် ဖ္ဍောတ်ဗှ်မ္ၚဵု တုဲရိုဟ်ကၞက်
လိက်တၟအ်စၟတ်သမ္တီဂှ် ဖျေဟ်စွံလဒေါဝ်
ပ္ဍဲအခိင်မဖျေဟ်ဒၟံင် လိက်တၟအ်ဂှ် ခမဳသင်တအ် ဖ္ဍောတ်ဂါထာဇယန္တ
ဂြိုဟ်ဒစာံဂှ် ပူဗိုင်လဝ် လိက်တၟအ်ဂှ် ဒစာံဒိုဟ်
လတူလိက်တၟအ် ကေုာံ ဂြိုဟ်ဒစာံဂှ် ဖျေဟ်ဍိုတ်မဖျေဟ်လဝ် ဍာ်ထဝ် ဍာ်သြန်
ညးတၠဒါန် မကဵုလဝ်ဒါန် မပေင်မွဲကိုဋ်ဂှ် ဒုင်ကဵု လိက်ပတိုန်ဂုဏ်စရာဲ
တုဲပၠန် ကုညးမတိုန်စိုပ် သဘင်ဖျေဟ်ရိုဟ်ကၞက်ဂှ် ဖာပ်ဗစပလေင်လမ္စံက် တုဲ သီုကဵုဒါန်ပုင်သွ ပ္ဍဲဘာဒယိုင်ဇၞောဝ်ရ
၄ တင်စၟတ် ညးမတိုန်စိုပ်ဂမၠိုင်ဂှ် ဒှ်ကောန်ဂကောံဂၠာဲသြန်ဗွဝ် သီုညးဖအိုတ်
စရင်သြန် သီုဖအိုတ် နူကဵု သွာင် အပ္ဍဲဍုင်မန် ကဵု မ္ၚးဍုင်ဂမၠိုင် နူစ သက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၈၂ ဂိတုခ္ဍဲသဳ စဵုကဵု ၁၃၈၃ ဂိတုဇှ်ေ ၁၄ မမံက်
စရင်သြန်လုပ် သြန်တိတ် မစ နူသက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ ဂိတုဇှ်ေ ၁ စွေက်
စဵုကဵု စိုပ် သက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ဂိတုဇှ်ေအိုတ်
လၟိဟ်သြန် နကဵုသြန်ဒကေဝ် ဍုင်ဗၟာ ၅ စရင်သရောပ်
အ္စာသဝ် ဒံက်တာမာံနဲသဵု ဒေါက်တာမင်းနွယ်စိုး ၁၉၄၈ ၂၀၂၀ ဝွံ ဒှ်ဒံက်တာအစာဂဥုဲ
အစာချူလိက် ဗွဲတၟေင် လိက်ဝင် ကေုာံ ညးမဂိုတ်ဂစာန် သွက်ဂကူမန် ဂွံဇၞော်မောဝ်မွဲတၠ နူဘဝသၟတ် စဵုကဵု လအိတ်အာယုက်ရ
ဒံက်တာမာံနဲသဵုဂှ် ယၟုမြဟ်တဴ ပ္ဍဲအရာမချူလိက်ဝင် မဆေင်ကဵု မန် ကေုာံ ကၟိန်ဍုင်ဗၟာတုဲ လိက်ကၞပ်ဝင်မန် နကဵုဘာသာဗၟာ
ဘာသာမန်ဂှ် ချူခၞံလဝ်ရ
ပ္ဍဲလပါ်ယေန်သၞာင်
လိက်ပတ်မန်ဂှ်လေဝ် နူဘဝကွးဘာတက္ကသိုလ်ဂှ် ချဳဓရာင်ကၠုင်တုဲ ပ္ဍဲကမၠောန်ဗမံက်ရုပ်ရဴကယျိုင်ကယျဝ်မန် ခေတ်တၟိဂှ် ပါလုပ်လဝ် ပ္ဍဲဒၞာဲမၞိဟ်အဓိကရ
ပ္ဍဲကမၠောန်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်ဂှ် ဗွဲမပြာကတ် ပါလုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲပ္ၚံက် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကြဴနူသၞောဝ်လဒက်ပတန်ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ ၂၀၀၈
ကာလ မဒက်ပတန် ဗော်ဒဳမဵုကရေဇြဳအလုံရးမန်ဂှ် နဒဒှ် ညးအုပ်ကာနာနာ ကေတ်လဝ်တာလျိုင်တုဲ မဂွံဒုင်ရုဲစှ် နဒဒှ် အမာတ်စၠတ်ထဝ်တွဵုရးဍုင်မန် နူပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် သမၠုင်ကျာ တုဲ သီုဂွံ ခပတိုန်လဝ် နဒဒှ် ဝန်ဇၞော် ဌာနဖန်ဇန် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဲအကြာသၞာံ ၂၀၁၁ ၂၀၁၆ ရ
၁ အစာသဝ် ဒံက်တာမာံနဲသဵု ယၟုသၟတ် မာံထောန်ယျဳ ထွန်းရီ ဝွံ ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲဂိတုမေ ၂
၁၉၄၈ မဒှ်ကောန်နာဲယှိုယ်
မိစဴဗု ဇာတိကွာန်တဵုဂူ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်ရ
ညးဂွံအံင်ကေတ် ဘာတန်သမၠုင် ပ္ဍဲဘာတန်သမၠုင် ၁ ဍုင်မုဟ်ဍုင်တုဲ တိုန်တက္ကသိုလ်ဂဥုဲ ၁ ကေုာံ ၂ ကလိဂွံ တဆိပ်ကြာမဟိမုအစာသဝ်ဒံက်တာ တုဲ နူဂှ် ဆက်တိုန် တန်ဒဳပလိုမာ အုပ်ဓုပ်ရုင်ဂဥုဲတုဲ ကလိဂွံ တဆိပ်ကြာ ရ
တုဲပၠန် အာတိုန်ဘာ ပညာဂဥုဲ ပ္ဍဲဍုင်အေဿရေ မဆေင်ကဵု ယဲအေတ် ရ
၂ ၁ အစာသဝ်ဒံက်တာမာံနဲသဵု ကလိဂွံတဆိပ်ကြာအစာသဝ်တုဲ လုပ်ကၠောန် ကမၠောန် နဒဒှ်ပေါင်မသၟိင် ပ္ဍဲဌာနပရေင်ထတ်ယုက်ညးဍုင်ကွာန်ဂှ် လုပ်ကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲကဵုဒေသနာနာရ
တာလျိုင်လက်ကရဴအိုတ်ဂှ် ယိုက်ဂၠေင်လဝ် နဒဒှ် သကိုပ်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် ဌာပရေင်ထတ်ယုက် တွဵုရးဍုင်ကရေင်ဍာဲ ကယားပြည်နယ် ကျန်းမာရေးဌာန ဦးစီးမှူး တုဲ စပေန်ဇြေန် ဒေါအ်ဇူနူကမၠောန်ပေါင်မသၟိင်ရ
၂ ၁ ပ္ဍဲအခိင်မာံနဲသဵု မဒှ်ဘဝကွးဘာတက္ကသိုလ်ဂှ် ပါလုပ်ချဳဓရာင်ကၠုင် ပ္ဍဲပရေင်ကမၠောန်ယေန်သၞာင် ကေုာံ လိက်ပတ်မန် ဗွဲကတိုင်ကၟဟ်ရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် နကဵုကွးဘာတက္ကသိုလ် ပအဓိကတုဲ ချပ်ဂၞန်ဂၠိုက်ဂၠာဲ ကယျိုင်ကကျဝ် မဂွံစၟတ်သမ္တီ ကယျိုင်မန်ဂှ် မာံနဲသဵု ချဳဓရာင်ကၠုင် ပ္ဍဲဒၞာဲအဓိက ကရောမ်ကွးဘာတၞဟ် ဗီုကဵု ဒံက်တာအံင်မဵု
နာဲမိုင်တဝ်တအ်ရ
တုဲပၠန် ပ္ဍဲအခိင်ကညင် ဘာကၟာတ် ညံင်ဂွံကွးဘာတအ် ဂွံအာဗတောန်လိက်မန် ကုညးကောန်ၚာ်သၟတ်မန် ပ္ဍဲဒေသနာနာဂှ်လေဝ် ပါလုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲဒၞာဲ နဒဒှ် ညးမဒက်ပ္တန်ကီုရ
ပ္ဍဲကဵု ကမ္မတဳလိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန် တက္ကသိုလ်ဂမၠိုင် လ္ဂုင်ဂှ် နဒဒှ် သကိုပ်စန်ဒက်မွဲတၠ
ပ္ဍဲကဵု ဂကောံတြးပတိတ် မဂ္ဂဇြေန်မန် တက္ကသိုလ်ဂမၠိုင်ဂှ် နဒဒှ် ညးအုပ်နာနာ
၁၉၇၂ ၇၃ ကမ္မတဳပတိတ် ပက္ခဒိန်ဂှ် နဒဒှ် ညးအုပ်ကာနာနာ
ပ္ဍဲဂကောံဗမံက်ပတိုန် ကယျိုင်ကယျဝ်မန်ဂှ် နဒဒှ် ညးတာလျိုင်ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ညံင်ကမ္မတဳလိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန် ပ္ဍဲရးလ္ဂုင်
ဗဂေါ ကေုာံ မတ်မလီု ဂွံကတဵုဒှ်ကၠုင်ဂှ် ပါလုပ်ကၠုင် နဒဒှ် မၞိဟ်စန်ဒက်မွဲတၠကီုရ
တုဲပၠန် ကေင်ကေတ်လဝ်တာလျိုင် နဒဒှ် ညးအုပ်ကာနာနာ ပ္ဍဲကဵု ကမ္မတဳလိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန် ဍုင်မတ်မလီု
ကမ္မတဳ ကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် ဍုင်မတ်မလီု ဂှ်လေဝ် ကေင်ကေတ်လဝ်တာလျိုင် နဒဒှ် ဥက္ကဌမွဲတၠကီုရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ဂကောံမဆေင်ကဵုလိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန်တၞဟ်တအ်လေဝ် ယိုက်ဂၠေင်ကၠုင် ပ္ဍဲတာလျိုင်အဓိက ဗွဲမဂၠိုင်ကီုရ
၂ ၁ ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ နူစ သၞောဝ်ပတန်ဍုင် ၂၀၀၈ မဒှ်အာဒတန်တုဲ သၞာံ ၂၀၁၀ ဂှ် ပ္ၚံက်ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပြံင်လှာဲအာရ
နကဵုလညာတ်မ္ဂး အခေါင်သွက်ဂကူမန် အပ္ဍဲသၞောဝ် ညံင်သ္ဂောအ်ကလိဂွံမာန် သ္ဒးဒက်ပ္တန် ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်မွဲဂှ် ညးပါလုပ် နဒဒှ်မၞိဟ်အဓိက သွက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် ဗော်ဒဳမဵုကရေဇြဳအလုံရးမန် တုဲ ပ္ဍဲဗော်ဂှ် ယိုက်ဂၠေင်လဝ် နဒဒှ် ညးအုပ်ကာနာနာရ
ကာလဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်ဂမၠိုင် ပံင်ကောံတုဲ ဒက်ပ္တန် ဗော်ညဳသၟဟ်မန်ဂှ် ပ္ဍဲဗော်ဝွံလေဝ် ဆက်ယိုက်လဝ် နဒဒှ် ညးအုပ်ကာနာနာ စဵုကဵုလအိတ်လမျီုရ
၂ ပ္ဍဲသဘင်မာဲ ၂၀၁၀ ဂှ် ညးဒုင်ရုဲမာဲ သွက်စၠတ်ထဝ်တွဵုရးဍုင်မန် နူကဵုပွိုင်ဆန္ဒမာဲ ၂ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်တုဲ ဂွံဒုင်ရုဲစှ် နဒဒှ်အမာတ်စၠတ်ထဝ်တွဵုရးမွဲတၠရ
တုဲဂှ် ဂွံဒုင်ပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံအလဵုအသဳတုဲ ဂွံဒုင်ခပတိုန် နဒဒှ် ဝန်ဇၞော်ဌာနဖန်ဇန် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် စီမံကိန်းနှင်ံ စီးပွားရေးဝန်ကြီးဌာန နူသၞာံ ၂၀၁၁ စဵုကဵု သၞာံ ၂၀၁၆ ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ သီုဂွံယိုက်ဂၠေင် နဒဒှ် ညးတာလျိုင်မဆေင်ကဵုဂကူမန် မွန်တိုင်းရင်းသားရေးရာတာဝန်ခံ ကီုရ
နကဵုတာလျိုင်ဏအ်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်ဗွဟ်လိက်စံင်သုတေသနမန် မွန်မှုသုတေသနစာတမ်းဖတ်ပွဲ
စၠတ်ထဝ်တွဵုရးဍုင်မန် ကေုာံ တက္ကသိုလ်ဂမၠိုင်ပံင်ကောံတုဲ ကၠောန်သဘင်ဗွဟ်လိက်စံင်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ
ပ္ဍဲသဘင်ပြိုင်ပကာန်လှ်ေ
ဒယှ်ေ
တိင်တိုက်ဂှ် နကဵု သဘင်ပြိုင်ပကာန်လှ်ေ
ဒယှ်ေ
တိင်တိုက်ကောန်ဂကူမန် အခိုက်မန်လေဝ် ကၠောန်ဗဒှ်ကၠုင်ကီုရ
စပ်ကဵု ပရေင်လိက်မန် ညံင်ဂွံဒှ်ဗတောန် ပ္ဍဲဘာအလဵုအသဳဂှ်လေဝ် ဂစာန်တုဲ ကလိဂွံကၠုင်
တုဲပၠန် ကဵုတန်ဗတောန် ကုအစာဘာဂမၠိုင်ကီုရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ပ္ဍဲအခိင် ညးမကေတ်လဝ်တာလျိုင်ဂှ် လိက်ပရိုင်အလဵုအသဳ နကဵု လိက်ပရိုင်ကောန်ဍုင်အရင် နကဵုဘာသာမန်
ဘာသာကရေင်
ဘာသာပအိုဝ်တအ်ဂှ်လေဝ် ဇၟာပ်သတ္တဟ တက််ပ္တိုန်မာန်ကၠုင်ကီုရ
နကဵုသြန်ဘဏ္ဍာတွဵုရးဂှ် သီုဂွံစၜံက်ခါဲ ဍုင်တြေံသုဝဏ္ဏဘုမ္မိကီုရ
၂ အစာသဝ်ဒံက်တာမာံသဵုနဲဝွံ ပ္ဍဲအခိင်မယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင် နဒဒှ် ညးအုပ်နာနာ ပ္ဍဲဗော်ညဳသၟဟ်မန် ဂှ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ၁၄
သေတ်တေမ်ပါ ၂၀၂၀ အခိင်သဝ်တ္ၚဲ ၀၇ ၄၀ ဂှ် ၜးအတ္တဘဴ စုတိအာ နကဵုယဲအာယုက်ဇၞော် ပ္ဍဲကဵု သ္ၚိညး မနွံပ္ဍဲကွာန်ဝင်ဒုန်
ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်တုဲ တ္ၚဲယး ၁၅ သေတ်တေမ်ပါ ၂၀၂၀ ဂှ် ဖျေဟ်ကမ္မဌာန် စံင်ဇွ ပ္ဍဲသုသာန် ကွာန်ဝင်ဒုန်ရ
အခိင်ညးမစုတိဂှ် ညးကလိဂွံအာယုက် ၇၂ သၞာံ
ပန် ပန်အမိင် မိင်ကၠုင်နူဍောတ် ဇွိတ်သ္ပေါတ်ဝေင်ကၠုင် တတ်သြုင်နာဍဳ ချဳသက္ကရာဇ် ညာတ်ဂၠံင်ရေင်တၠုင် ကွတ်ပညာစုင် ဒုင်တၠုင်လ္ဂါံချပ် ဟွံခၠပ်ကေတ်အသိင် မန်ဂွံတန်ကြန် ဂွံဖန်ဍိုန်ၜတ် ပ္ကတ်ပ္ကေင်ဒက်ပ္တန် ပ္တန်ပ္ဍဲလိက်ပတ် ဂွံပြာကတ်လှဲ ဂၠါဲနဲဆန်ၜန် ဇၟာပ်ဌါနစန် မန်ဖန်သွက်မန် မန်ဆာဲဨကန် ဂိစိုတ်ဓွံဒၞါ အခေါင်ရာဂၠါဲ ပတန်စရာဲလၟိုန် ဇၟာပ်လ္ဂါံဂံင်ပၠန် ဇၟာပ်ကဏ္ဍပိုင် ဂွံၜှ်ခၠိုင်ဗိုန် ဘဝအပ်ဇိုန် လိုန်လိုင်ပင်သၠုင် ပ္တန်ဍုင်ဖေတ်ဒြာ ပ္တန်လိက်စိုပ်နန် ပ္တန်ဝန်ယဵုဂၠေင် ပ္တန်ဟွံဗၠေင်သၞေဝ် ပ္တန်စိုတ်ဓါတ်ခိုဟ် ပ္တန်ခ္ဍိုဟ်စိုတ်ပြိုင် ပ္တန်ခိုင်ဍာ်ဒ္ကေဝ် ပ္တန်ပွန်ချိင်ကေဝ် ပ္တန်ခ္ဍေဝ်ခ္ဍာပ်ညဳ ပ္တန်လွဳကၟာင်နန် အလုံဂကူတၟး စဳကၠးဗာန်က္ဍဟ် ပလှ်စိုတ်ဍိက်ကၠာဲ ပ္တန်ပၟိက်စိုတ်တၠ ပၠတရဴဇက် ဒက်ကောံစရာဲ အ္စာပ္တန်ဍုင်နာဲ သရာဲပ္တန်အခေါင် ဂကူသၠောင်သၟဝ်အကး
နာဲမန်သဵုနဲ ညးဂှ်ဒှ်တင်ဓိုန်ခေတ်ပိုဲ ညးဂှ်ညးတပ်တး ညးဂှ်ညးစဳကၠး ညးဂှ်ညးဂံင် ညးဂှ်ညးလွဳၜံင်မၞိဟ် ညးဂှ်ညးအံင်ဇၞးသ္ၚိတ်တ် ညးဂှ်ရဲရံင်စံင်ဂကူ ညးဂှ်ရဲပၠတရဴ ညးဂှ်ဖအိုတ်ဏာဘဝသွက်ဂကူ
ညးဂှ်ဒှ်ဒဒင်ဂကူ ညးဂှ်ညးမင်မွဲဂကူ ညးဂှ်ညးညာတ်သ္ၚေဲာ ညးဂှ်ညးဗတိုက်နူပ္ဍဲ ညးဂှ်သပုန်ရပ်ကၞေဟ် ညးဂှ်ညးတီပရောဍေံ ညးဂှ်ချိုတ်လေဝ်ယၟုသှ်ေ ညးဂှ်ဟီုဗ္တောန်ဏာအရေဝ်မွဲ ကံကုသဵုမန် မန်မိက်ဖန်ဖက်ပေင်င်မ္ဂး ဗတိုက်ကေတ်ညိ
ညးဂှ်ညးဂကူဆာန်ဇေတ်တ် ညးဂှ်တၠပညာဇေတ်တ် ညးဂှ်သရဲာဇေတ်တ် ညးဂှ်တာလျိုင်ပြေအာယျ ညးဂှ်ဗက်ဒၞဲာဇိုင်ညးရော
ဍေန်ပၠဟံသာ ၁၅
၂၀၂၀ ၁ အတ္ထုပ္ပတ္တိ
ညးတာလျိုၚ် ပံၚ်ဖအိုတ် ၂၁ တၠ ၃ ၄ ညးတာလျိုၚ် ပံၚ်ဖအိုတ် ၂၂ တၠ ၅ ညးတာလျိုၚ် ပံၚ်ဖအိုတ် ၄၁ တၠ သာသနာ ၂၅၄၉ သၞာံ
သက္ကရာဇ် ၁၃၆၇ သၞာံ
ဂိတုက္ထိုန် အိုတ်
သၚ်တံညးဂမၠိုၚ် ကောံဓရီု ပ္ဍဲဘာကျာ်
ဍုၚ်ကျာ်မြဟ်တုဲ သ္ဂုတ်သွာတ် ရုဲစှ်လဝ် သၚ်ကမ္မတဳဗဟိုရ် ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယဂမၠိုၚ် ၆ ညးတာလျိုၚ် ပံၚ်သီုဖအိုတ် ၄၃ ၇ ၈ ဗုဒ္ဓသာသနာ ၂၅၄၉ သၞာံ
ကောဇာ ၁၃၆၇ သၞာံ ကထိုန်အိုတ်
ကောံဓရီု ကျာ်မြဟ် မရနုက် ၃၃ ဝါ
ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ အလုံဒေသရးမန်
ရးနိဂီု ဟွံသေင်မ္ဂး ရး အၚ်္ဂလိက် ဗၟာ နိုင်ငံ ဂှ် ပယျဵု အပိုင်အခြာမွဲ မနွံ အပ္ဍဲဂၠးတိ
ဗီုကဵု ဍုင်
ရး တအ်ကီုရ
ရးနိဂီုဂှ် ဒှ်ပယျဵုတိဍာ် မနွံကဵု အဝဵုကၞောတ်အထောတ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပွဳပွူ အပိုင်အခြာ တိဍာ် မနွံ အပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံဇၞော်ဇၞော်မွဲရ
၁ ဥပမာ ရးနိဂီုဇပါန်ဂှ် ဒှ်ဍုင် မနွံကဵု အခေါင်ဗၠးၜး ကေုာံ အဝဵုကၞောတ်အထောတ်မွဲရ
ရးနိဂီုဝေလ် ဂှ် ဒှ်ရးနိဂီု မနွံကဵု အဝဵုကၞောတ်အထောတ် မွဲစွံ ကုရးနိဂီုတၞဟ် အပ္ဍဲ သဟရာဇ်ဗြိတိန် ရ
ဗွဲသရောပ်မ္ဂး ရးနိဂီု ဟီုဂှ် ဒှ်ဍုင် မနွံကဵု အဝဵုကၞောတ်အထောတ် နကဵုတၞောဝ်ဝင်ကီု သီုကဵု ပရေင်ဍုင်ကွာန်ရ
မအရေဝ် မပစၞး ကုဗွိုင်တိဍာ် မနွံကဵု အဝဵုကၞောတ်အထောတ်ဂှ် ပြံင်လှာဲကၠုင်ဒၟံင် နာနာသာ်တုဲ လဆောဝ် ဟီု ဍုင်
လဆောဝ် ဟီု ရး
ဗီုဗီုဏအ် ထုဲနှဲကၠုင်ရ
နကဵု မရန်တၟအ် ဝေါဟာရဂမၠိုင် မဂွံပံက် ပွံက်အဓိပ္ပါယ် ဗွဲမကၠးဖ္ဍးမာန်တုဲ ရး ကဵု ရးနိဂီုဂှ် ဒှ်မအရေဝ် မပစၞး ကုဗွိုင်တိဍာ် မနွံကဵု အဝဵုကၞောတ်အထောတ်
မဂွံစၟတ်သမ္တီ ဍုင်ဗၠးၜး မွဲရ
မအရေဝ်မ္ဂး ရး ဂှ် ဂွံဆဵုကၠာအိုတ် ပ္ဍဲလိက်မန်တြေံ ထီုကအ်ဂေါန် မဒှ်လိက် နူ ၁၁ ဗွဝ်ကၠံ လပါ်စ ရုပ်ကျာက်ဝေါအ် ဨယ်ဂၞကျာက် မုးဟးတး မအ်ဒၟောင် ပ္ဍေယ် ဍုင်ဒုအ်ဝေါပ် မအ်ပူစ်စ္လတ် ရုပ်ကျာ်တြယ်ဝေါအ် ကုအ်တိအ် ကျာက်တၟောအ် မအ်တာဝ် ပ္ဍေယ်ဒုအ်ဝေါပ်လး မအ်တာဝ်ဍေယ်ရာသ်လးဟ် ဨယ်စောမ် မအ်ပုစ် သ္အောရ် အစာစ္အာင် မအ်ပုစ် ကျာက်တၟောအ်
ပ္ဍဲလိက်တၟအ်ယှိုဲသဳခုင်ဂှ်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ် ဍူင်အရိမဋနပူရ် အုတ်ဇိရ်္နောက်ရာသ် ဂၞသၟိင်ၐြဳတြိဘုဝနာဒိတျဓမၟရာဇဂေါးစိ ယင်ကုံလစ် မဒၟသ်ဇိရ်္လဂေါး သ္ကးသက်ဝေလ်
သီုကဵု လိက်ၜါဂှ် ဍုင်ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲဒတန်ဇၞော်ဇၞော် မၞိဟ်တအ် မပဒတဴတုဲ ရာသ် ဂှ် အလုံမွဲဗွိုင်တိဍာ် သၟိင်ဨကရာဇ်ဂှ် မပိုင်ပြဳလဝ်ရ
အရေဝ်မန်တြေံ ပ္ဍဲဒေသရာမညဒေသ အခိင်လၟုဟ် ရးနိဂီုဗၟာ သကုတ်လဒေါဝ် ကေုာံ သၟဝ် ဂှ် နွံပိသာ်
တွာည် ကွာန်
ဍူင် ဍုင်
ရာသ် ရး
အရေဝ်မန်တြေံ ပ္ဍဲဒေသဒွါရဝတဳ ခေတ်လၟုဟ် ရးနိဂီုသေံ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ဍောင် ဍူင် ကဵု ရာသ် ၜါဟေင်ရ
စဵုကဵုလၟုဟ် အရေဝ် ဂကူညးဂူဂှ် ကွာန် ဟွံမဲ
ညးတအ် ကော်စ ဍုင် ဖအိုတ်ရ
မအရေဝ်မန် ရာသ် ဂှ် ကၠုင် နူသံသကြိုတ် ရာၑ္တြ ရာၑ္တြ ရာၑ် ရာသ် ရး
မအရေဝ်ဏအ်ဂှ် နကဵု ဗီုပါဠိ ရဋ္ဌ
ရး ဂှ် ပ္ဍဲကဵု အရေဝ်မန်ခေတ်တၟိ သီုဂွံအဓိပ္ပါယ် ကွာန်ဍောတ်ဍောတ်
မသ္ၚောဲကဵု ဍုင်ဇၞော်လေဝ် နွံကီုရ
ဌာန် သၟိင်တၠ မပဒတဴဂှ် ဒှ်ဍုင်တုဲ ဌာန် မသ္ၚောဲ နူဒၞာဲသၟိင်တၠ သီုဖအိုတ်ဂှ် သရောပ်တုဲ ညးဟီုရး
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဝေါဟာရ ရး ဏအ် ကၠိုဟ်အာ အဓိပ္ပါယ်တၞဟ်ရ
ပ္ဍဲကဵု ဘာသာပါဠိဂှ် ညးပါ်လဝ် ပ္ဍဲအရေဝ်မန် ခေတ်လၟုဟ် ဗွဲမဂၠိုင် ဟီုဒၟံင် ဍုင်ဂၠိုင်ရ
ဥပမာ ဍုင်သေံ
ဍုင်ဗၟာ
ဍုင်ကြုက်
ဍုင်ဇြပ်ဗု
ဍုင်ဗၟာ
ဍုင် ၜါဝွံ ဟိုတ်မဒှ် အဓိပ္ပါယ်တၞဟ်ခြာ ဗွဲမလောန်တုဲ တၞဟ်န ဂွံပါ်တၞဟ်ခြာဂွံတုဲ က္လေင်စကာလဝ် မဝေါဟာရ်တြေံပၠန်ရ
မအရေဝ် ရးနိဂီု ဟွံသေင်မ္ဂး ရး ဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုပရေင်ဍုင်ကွာန်တုဲ ဍုင်မနွံကဵု အဝဵုကၞောတ်အထောတ်
ရးမနွံကဵု သၞောဝ်ဥပဒေသဇိုင်
ဟွံသေင်မ္ဂး မနွံကဵု တွဵုပွိုင် ဗၠးၜး နူညးတၞဟ်ရ
ဍုင်မနွံကဵု အဝဵုကၞောတ်အထောတ် ဟီုမ္ဂး ဂှ် ဒှ်ဒတန် နကဵု ပရေင်ဍုင်ကွာန် မနွံကဵု အဝဵု ပ္ဍဲသၞောဝ် သၠုင်အိုတ် ကဆံင် မတုပ် ကု ရး ဍုင်တၞဟ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်ရ
၂ စပ်ကဵု ကိစ္စဏအ်တုဲ မတုပ်လဝ်စိုတ် ရေင်သကအ် ဗွဲမကၠးဖ္ဍး ဟွံမဲဏီရ
ရး ဗွဲမဂၠိုင် မနွံ ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ် နွံကဵု အဝဵုကၞောတ်အထောတ်တုဲ ရး ဍုင် လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဟွံကလိဂွံလဝ် အဝဵုကၞောတ်အထောတ်ပေင်ပေင်လေဝ် နွံကီုရ
ပ္ဍဲကဵု ဂၠးတိဏအ် ရးနိဂီု သီုဖအိုတ် နွံ ၂၀၆ ရးဂှ် ၁၉၃ ရးဟေင် ဂွံဒှ် ကောန်ဂကောံ ကုလသမဂ္ဂ
ၜါဍုင် ကဵု ဂှ် ဂွံအခေါင်တိုန်လ္ၚတ် ပ္ဍဲအသေမ္ပလဳဇၞော်ကုလသမဂ္ဂဂွံတုဲ သၟေဟ် ၁၁ ရးဂှ် ကောန်ဂကောံလေဝ် ဟွံဂွံဒှ်
အခေါင်လုပ်လ္ၚတ် ပ္ဍဲအသေမ္ပလဳဇၞော်လေဝ် ဟွံမဲရ
၃ ၄ ရးနိဂီုလ္ၚဵု ဗီုကဵု ထာဲဝါန် ကဵု ရးနိဂီုသဟရဝဳ ဂှ် ၜိုန်ရ နွံကဵု အဝဵုကၞောတ်အထောတ်ကီုလေဝ် ဟွံဂွံဒှ် ကောန်ဂကောံ ကုလသမဂ္ဂ
ရးနိဂီုလ္ၚဵုမ္ဂး အဝဵုကၞောတ်အထောတ် ပံင်တောဲလဝ် နကဵု ရးဗွဲမဂၠိုင်ရ
ဥပမာ ရးဒိန်မက် မ္ဂး နွံကဵု ဒိန်မက်
တကအ်ဖရဝ်
ဂြိန်လာန်
၅ ရးမရာဇ်နေတာလာန်ဂှ် ပံင်ပ္ကောံလဝ် နေတာလာန်
ကေုာံ
၆ ထာမ်ပလိက် သဟရာဇ်ဗြိတိန်မ္ဂး ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု အေန္ဂလာန်
သကတ်လာန်
ဝေလ် ကေုာံ ဣရေလာန်သၟဝ်ကျာ
ကွာန်သံၚ်သၟဴတ္ၚေက် ဗၟာ ကြက်တူရွေတောၚ် ကျေးရွာ ဝွံ မၞုံပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်လှာဒကှ် ဒေသရးမန် တွဵုရးဍုၚ်ကရေၚ် တုဲ ဒှ်ကွာန်မန်မၞုံသၟဝ်အုပ်ဓုပ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ အကြာၜဳၜါ ကော်ဂး ၜဳဇမိ ကေုာံ ၜဳဝၚ်ရော ပ္ဍဲကဵုဗွိုၚ်တိဍာ်အုပ်ဓုပ်ဗော်ဍုၚ်မန်ပိုၚ်ပြဳ မပါ်လဝ် ပန်သ္ကုတ်ဂှ် ကွာန်သံၚ်သၟဴတ္ၚေက်ဝွံ မၞုံပ္ဍဲသ္ကုတ်ပွိုၚ်တိုက်လၟိဟ် ၁ မဒှ်ရ
ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဝိဇ္ဇာနန္ဒ ဝေဒဂူ ဝွံ ဒှ်အစာချူလိက်မန် မဆေင်ကဵု ပရေင်ပညာဗဟုသုတနာနာတုဲ ဟိုတ်ယၟုမကဵုလဝ် ယၟုကၞေဟ် ဝေဒဂူ တုဲ ကျာ်ဇၞော်ဝေဒဂူ မြဴသာ်ဝွံ ညးဂမၠိုင် မတီလဝ်ညးရ
ကျာ်ဇၞော်ဝွံ နူအဝဲဍောတ်တ် စကတ်ကၠုင်လိက်ပရိယတ်တုဲ ပ္ဍဲသဘင်သွဟ်လိက်
သဘင်ကလေင်လိက်တအ်ဂှ် မလေပ်ကလိဂွံကၠုင် လာပ်ဂုဏ်တၟေင် မပ္တံ ပထမ
ဒုတိယတုဲ ပ္ဍဲအရာမပြိုင်ချူလိက်လေဝ် ပါလုပ်ကၠုင် နူဍောတ်တ် စဵုကဵုအာယုက်ဇၞော်ရ
ကျာ်ဇၞော်ဝွံ ဒှ်ညးမပ္တန်လဝ် ဒတန်သာသနာ ဘာဂြိုပ် မဟာဗောဓိ မၞုံဗၟံက် ကွာန်ဝင်ဒုန်တုဲ ချူခၞံလဝ် လိက် သီုဖအိုတ် ၅၀ ကၞပ်ပြင်ရ
လၟောဝ်ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဝိဇ္ဇာနန္ဒ ဝေဒဂူ ဝွံ က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ဇရေင် နာဲညောအ်
မိသိင် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၂၉၅ ဂိတုဘတ် ၉ မံက် ၂၈ အဝ်ဂေတ် ၁၉၃၃ တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ ပ္ဍဲကွာန်တာတြေံ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်ရ
ပၞောဝ်ကဵု ကောန်မွဲမိ မၞိဟ်ထပှ်တၠဂှ် ညးဒှ်ကောန် မရနုက်ကဵု ပန်ရ
နူဍောတ်တ်တေအ် ခုတ်လဝ်ယၟု မာံတေန်ထောန်ရ
ကာလ မာံတေန်ထောန် မကလိဂွံအာယုက် ၉ သၞာံ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၀၄ ဂှ် မာံတေန်ထောန် ဂှ် မိမၜါ အာပအပ်ဘာ ပ္ဍဲဘာကွာန်တာတြေံ ဇရေင်ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တကောသလ္လတုဲ ကာလမပေင်အာယုက် ၁၄ သၞာံ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၀၉ ဂှ် မိမၜါ ဒုင်ဂိုင်ကေတ် ပစ္စယ်ပန်တုဲ သ္ပကဵုထပိုယ် ပ္ဍဲဘာကွာန်တာတြေံ ကလိဂွံယၟုထပိုယ် သောမ ရ
ကာလမအာစိုပ်အာယုက် ၂၀ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၁၄ ဂိတုပုဟ် ၉ မံက် အခိင်ဂယး ၉း၀၀ နာဍဳဂှ် ဒုင်ဂိုင်ကေတ်ပစ္စယ်ပန် နူမိမၜါတုဲ သ္ပဥပ္ပဇ္ဇျယ် ကုကျာ်ဇၞော်အ္စာကောသလ္လတုဲ ဂွံအာစိုပ် ဒဒှ်ဘဝခမဳမပြဲ ပ္ဍဲခဏ္ဍသိမ် ဘာကွာန်တြေံ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်ရ
ကာလဂှ် ကလိဂွံ ယၟုခမဳ နာဲဝိဇ္ဇာနန္ဒရ
ကျာ်ဇၞော်အ္စာဝိဇ္ဇနန္ဒဝွံ ဂွံနိဿဲကေတ်လဝ် ဇရေင်ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တကောသ္လ ဘာကွာန်တာတြေံ
ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တပုပ္ဖရသ ဘာပုပ္ဖာရာမ ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တအာဒိစ္စ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ
အဘိဓဇအဂ္ဂမဟာဇောတိက
သြဝါဒါစရိယ ကၟိန်ဍုင် ဘာမဟာယျေန် ကွာန်ကဒဵု
ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တစန္ဒိမာ ဘာဂြိုပ်ခေမိကသိပ္ပံ ကွာန်ဖအံက်
ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တတေဇောဘာသ ဘာသာသနမေဒနဳ
ကွာန်ကၟာမဵုဂမၠိုင်တုဲ ဂွံကတ်လ္ၚတ်ကၠုင် ပရိယတ် ကဆံင်သၠုင်သၠုင်ရ
ကျာ်ဇၞော်အ္စာဝွံ နူဘဝထပိုယ် လုပ်ကလေင်လိက် ပ္ဍဲသဘင်ကလေင်လိက်ဓမ္မဝိနယ ဂကောံဂိုဏ်ပံင်ကောံ ပ္ဍဲဘာကၟာဆီ လၟုဟ် ရာမညဝေပုလ္လ ပါဠိတက္ကသိုလ် တုဲ ပၞောဝ်ကဵု သင်မကလေင်လိက် ဗၞတ် ၃၀၀ ဂှ် ကလိဂွံ လာပ်ပထမရ
ဟိုတ်နူမကလိဂွံ လာပ်ပထမဂှ်ရ နူကဵု ဂကောံမန် ကေုာံ သကိုပ်ဝန်ဇၞော်နာဲနုတအ် ပလံင်ဗစိုပ်ကဵု ဍုင်သိင်ဃဵု
ဍုင်အိန္ဒိယရ
ကျာ်ဇၞော်အ္စာဝွံ ပ္ဍဲသဘင်သၟာန်သွဟ်လိက် ဂကောံသာသနပါလ ဍုင်မုဟ်ဍုင်ဂှ် အံင်ဇၞးကေတ် ကဆံင်ပထမ
ကဆံင်ဒုတိယ
သဘင်သၟာန်သွဟ်လိက် ဂကောံသဒ္ဓမ္မပါလ ဍုင်မတ်မလီုဂှ် အံင်ဇၞးကၠုင် ကဆံင်ပထမ
ကဆံင်ဒုတိယ
တုဲပၠန် ပ္ဍဲသဘင်သၟာန်သွဟ်လိက်အလဵုအသဳဂှ် အံင်ဇၞးကေတ် တန်ဍောတ်
တန်ဒေါဝ်ရ
လၟောဝ်ကျာ်ဇၞော်အ္စာဝွံ ပ္ဍဲအရာမကတ်လိက်ပရိယတ်ဂှ် ဆန္ဒ
စိတ္တ
ဝဳရိယ
ဝိမံသ ဟိုတ်နူမဍိုက်ပေင်စိ နူဘဝကွးဘာ
ထပိုယ်
ခမဳတေအ် ပ္ဍဲသဘင်ကလေင်လိက် ကလိဂွံလာပ်ပထမ ပိသၞာံဆက်ဆက်ရ
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ဟိုတ်နူ ပရေင်ထတ်ယုက် ဟွံခိုဟ်တုဲ အဃောဂၠုင်ဂြိုပ်ဒၟံင်ဂှ် ညံင်ရဴကသုကဝ်အာကီု ဒးဇူထောအ် နူ ဘဝကတ်လ္ၚတ်ပရိယတ်ရ
ကျာ်ဇၞော်အ္စာဝွံ ဟိုတ်နူ လုပ်ကၠုင် သဘင်ကလေင်လိက် သဘင်သၟာန်သွဟ်လိက်ဂမၠိုင်ဂှ်ရ ဒြဟတ်ကာယ အောန်ကၠုင်တုဲ ပရေင်ထတ်ယုက်လေဝ် ဟုတ်ယုတ်ကၠုင်ရ
ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ဇူဒေါအ် နူဘဝကောန်ကတ်လိက်တုဲ ကွာ်လိုန်ကၠုင် ဂၠံင်တရဴအ္စာကၞေဟ်မွဲရ
ဗွဲစၟတ်တုန် ဂွံဒှ်အ္စာကၞေဟ်ခိုဟ်ခိုဟ်မွဲဂှ် ဟွံလောဲသွာရ
ဒးဍိုက်ပေင်တဴ ကုဗဟုသုတ လမိင်လညာတ်ဏောင်ဂှ် တီကေတ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်အ္စာဝွံ ညံင်ဂွံဒှ် ဗဟုသုတမာန် ရန်တၟအ်သာ်ဂှ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ပကောံကၠုင်လဝ် လိက်တၟအ် လိက်သၠရိုတ် လိက်ဘာသာမန်
ပါဠိ
အင်္ဂလိက် မဆေင်စပ် ကုလောကဳ လောကုတ္တဵုဂမၠိုင် ဗၞတ် ၃၀၀၀ အုပ်တုဲ ပ္ဍဲဘာကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဒှ်ဒၟံင် ညံင်ရဴ တိုက်ဗွဟ်လိက်ဇၞော်ဇၞော်မွဲကီုရ
ကျာ်ဇၞော်ဝွံ ဟိုတ်မစိစောန် ပ္ဍဲအရာလောကဳ လောကုတ္တဵု ဘာသာမန်
ဘာသာဗၟာတုဲ ပ္ဍဲအရာမချူလိက်မ္ဂး ဟွံဒးချပ်လအ်မွဲသာ် နဲသဒ္ဒါစှ်ေစှ်ေ ချူမာန်ရ
နူဘဝခမဳမွဲဝှ်တေအ် စလုပ်ကၠုင် ပေါဲပြိုင်လိက်ပတ်ဂမၠိုင်တုဲ ကလိဂွံလဝ် လာပ်ဒုတိယရ
ကြဴနူဂှ် စဵုကဵုကလိလောန်စဴအာ ဆက်လုပ်ကၠုင် ပေါဲပြိုင်လိက်ပတ်
ပေါဲပြိုင်ကၠာဲဘာသာ
ပေါဲပြိုင်ဟီုအရေဝ်
ပေါဲပြိုင်လိက်ပရေင်
ပေါဲပြိုင်ကဗျ ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်
ဍုင်မတ်မလီု
ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ကွာန်ကၟာဝက်
ကွာန်ကအ်ဗိန် ဟွံဒးဒုင်ကျဟောံအာမွဲသာ် ကလိဂွံကၠုင်လဝ် လာပ်လၟိန်ရောင်ဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ
ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တဝိဇ္ဇာနန္ဒဝွံ သွက်ကောန်ဂကူမန် ဂွံဒှ်ဒတုဲဖိုလ် လောကဳ လောကုတ္တဵု ၜါသာ် ၜါပြကာ ရန်တၟအ်တုဲ ချူခၞံကၠုင်လိက် သီုဖအိုတ် ၅၀ ကၞပ်ပြင်ရ
ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တဝိဇ္ဇာနန္ဒဝွံ ဟိုတ်မၞုံကဵုအလေအ်စိုတ် မိက်ဂွံမံင် ပ္ဍဲဘာဂြိုပ် ဒၞာဲမၜိုဟ်သြိုဟ်နွံတုဲ ပ္ဍဲတိုက်လိက် လတူဍုင်ဇၞော်ဂမၠိုင် ဆမွဲဝှ်ကီု ဟွံကေင်မံင်ကၠုင်လဝ်ရ
ကာလမကလိဂွံ ဘဝခမဳ ၁၂ ဝှ်ဂှ် ပဒတဴ ပ္ဍဲဘာဂြိုပ်
မၞုံဗၟံက်ကွာန်ဝင်ဒုန် ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်တုဲ ဘာဂှ်ဒါယကာ ကပ္ပိယဟွံမဲ ဆညးမွဲဇကုဟေင် မိန်ဗဗေင် ကၠေင်သ္ၚာစှ်ေပိဏ္ဍပါတ် ဇကုမွဲဓဝ် သ္ပဒတဴကၠုင်လဝ်တုဲ ပတန်ကၠုင် သာသနာရ
ဘာကျာ်ဇၞော်အစာ မမံင်လဝ်ဂှ် ဟိုတ်နူ အလဵုဇကု တၞံဇြဲဗောဓိ မဒှ်အလဵုဇကုကျာ်ဇၞော် မတဵုလဝ်ဂှ်တုဲ ဘာဂှ် ညးကော်စ ဘာမဟာဗောဓိရ
နူသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၂၆ စပတန်ကၠုင်ဘာတုဲ အခါမပေင်ကၠုင် ပွိုင် ၄၃ သၞာံ ကိစ္စပရိယတ်
ပဋိပတ်
ချူလိက်တအ်ဂှ် ဟွံဂွံပိုတ်သကုတ် ပ္တိတ်ဒြဟတ်လွဳပရာကၠုင်တုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၆၉ ဂိတုကထိုန် ၅ မံက် ၁၄ နဝ်ဝေမ်ပါ ၂၀၀၇ အခိင်ဂယး ၇ နာဍဳကဵု ၈ မိနေတ်ဂှ် စုတိစဴအာသွဝ်ရ
ပ္ကဴဇဗ နကဵုယၟုသိပ္ပံ ဗွဲမဂၠိုင် ကော်စ ဗီုအင်္ဂလိက် ၂ ကေုာံ ၃ ဝွံ ဒှ်တၞံ မနွံကဵု ကဴ မလုပ်လၟိဟ် ဂကူတၞံ မလုပ်တၞောဝ်ဗဳဇ ရ
တၞံပ္ကဴဇဗဝွံ ပ္ဍဲကဵု ဒေသဂမ္တဴ ကေုာံ ဒေသဆာပ်ဂမ္တဴဂမၠိုင် တဵုလွဳဒၟံင် ဗွဲမဂၠိုင်ရ
ဆဂး ပ္ဍဲကဵုဂြိုပ် မတိုန်ဒၟံင် နဒဒှ်အရိုင်ဂှ် ဟွံဂွံဆဵုကေတ်ဂှ်ရ တၞံပ္ကဴဝွံ တမ်ဗဳဇ စတိုန် နူလဵုရောဂှ် ဟွံဂွံတီကေတ် ဗွဲမကၠးဖ္ဍးရ
၄ တမ်ဗဳဇဍေဟ် ကၠုင်နူ ဒေသဂမ္တဴအာရှ ဒှ်မာန်ရ
အခိင်လၟုဟ်မ္ဂး ပ္ဍဲဍုင်ယူရောပ် ဒေသဂံက်ဂံက်တအ်ဂှ် နဒဒှ် ပ္ကဴ မစုတ်ကဝေက် ပ္ဍဲသ္ၚိဂှ် သွံဒၟံင်ကီုရ
တၞံဂသဵု မလုပ် တၞောဝ်ဗဳဇ ဂှ် တမ်ဗဳဇဍေဟ် စကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲအာရှဗမံက်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး တဵုလွဳဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဒေသဂမ္တဴ ကေုာံ ဆာပ်ဂမ္တဴဂမၠိုင်ရ
ယၟု ရုက္ခဗေဒ ဂှ် ခုတ်ကဵုလဝ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၇၅၃ နကဵု ပ္ဍဲကဵု လိက်ဂကူတၞံဆုဂမၠိုင် ရ
၅ ဂှ် ဒှ်ယၟု နကဵု ဘာသာလေတ္တေန် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ပ္ကဴရုသာ ဍုင်ကြုက်
ဆဂး တၞံဝွံ ဟွံလုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲတၞောဝ်ဗဳဇ ပ္ကဴရုသာ နှင်းဆီး ရ
၆ ယၟုဗီုမန် ပ္ကဴဇဗ ဂှ် ပ္ဍဲလိက်ဂတဵုဇၞော်မဉ် မူလဖအံက် ပ္ဍဲခန်လ္ၚတ်ကၠာအိုတ် မုက်လိက် ၅ ဂှ် ၇ ဂွံဆဵုကေတ်ဒၟံင်ကီုလေဝ် ယၟုဂှ် မကော် ကဴလဵုဂှ် မၞိဟ်မတီကေတ် အောန်ကွေဟ်ဟ်ရ
ပ္ဍဲလိက်အဘိဓာန် မန် ဗၟာ နာဲသက်လောန် မပကိတ်လဝ် လိက်ဇာတ်၅၅၀ မူကျာ်ဇၞော်အစွောအ် ကဵု မူဗီုဗၟာတုဲ ပ္ဍဲဇာတ်၃၁၈ မူကျာ်ဇၞော်အစွောအ်ဂှ် ညးချူလဝ် ပ္ဍဲကအ်ကမၠတ်ဂှ် သၠိုက်စုတ် ပ္ကဴဇဗ တုဲ
ပ္ဍဲမူဗၟာ ညောင်ကန်ဂှ် ခိုးသူကြီး၏လည်၌ နီစွာသော ကုလားဇလပ်ပန်းကို ဆွဲပြီးလျှင် တုဲ ဒဒှ်ရ ပ္ကဴဇဗ ဂှ် ဗၟာကော်စ ကုလားဇလပ်ပန်း ဂှ်တီကေတ်ရ
၈ ပ္ကဴဇဗ ဗီုမန်
ကုလားဇလပ်ပန်း ဗၟာမကော်ဂှ် ဒှ်ကဴလဵုဂှ် နာဲသုန်ဓန် ဒှ်ညးဗၟံက်ထ္ၜး နကဵုဗီုရုပ် ပ္ဍဲဝှုက်ၜံက်ညး ပ္ဍဲကဵု၂၂ ဒဳဇြေန်ပါ ၂၀၁၉ ရ
၉ မအရေဝ် ဇဗ ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်တၟအ်တြာပ် ဍုင်သဓီု
မဒှ် လိက်တၟအ်မန် ခေတ်သုဝဏ္ဏဘုမ်ရ
ဂကူဂျာဗာ ပ္ဍဲအေန်ဒဝ်နဳယှာဂှ် မန်ခေတ်သုဝဏ္ဏဘုမ်တအ် ကောန်စ ဇဗ ရ
ပ္ကဴဝွံ နူတမ်ဝါဒိ ဂကူမန်တအ် ကလိဂွံ နူဂျာဗာ ဒှ်မာန်တုဲ စိုပ်ကၠုင် ဍုင်မန် ပ္ဍဲအခိင် ခေတ်သုဝဏ္ဏဘုမ် ဒှ်မာန်ရ
မွဲသာ်ပၠန် ပ္ကဴဝွံ ပ္ဍဲကဵု အခိုက်ကၞာ ဟိန္ဒူဂှ် နဒဒှ် ပ္ကဴကိစ္စဇၞော် ပူဇဴကၠုင်ဒၟံင်ဂှ်ရ နကဵု ကရောမ် သာသနာဟိန္ဒူ မွဲစွံဂှ် စိုပ်ကၠုင် ဍုင်မန် ဒှ်မာန်ရ
တၞံပ္ကဴဇဗ ဝွံ ဒှ်တၞံသ္ၚေက်တွဵု မွဲဂကူတုဲ နဒဒှ် တၞံရာပ် ဟွံသေင်မ္ဂး တၞံဆုဍောတ်တ် သၠုင်စဵုကဵု အကြာ မဳတာ မဳတာ ရ
ပ္ကဴဍေဟ် ဗွဲမဂၠိုင် ဒှ်အသာ်ဗကေတ်တုဲ နကဵုအသာ်နာနာသာ်ဂှ်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ကီုရ
ဍောင်ပ္ကဴဂှ် နွံဗွိုင် အကြာ ၁၀ သေန်ဒဳမဳတာ ၄ ၝောအ်တဲ ရ
၁၀ ဍောင်ပ္ကဴဍေဟ်ဂှ် ဇၞော်တုဲ နွံဗီုပြင် ညံင်ကဵု လဟဝ် နွံကဵု ထာင်မသုန်
အသာ်ပ္ကဴဍေဟ်ဂှ် နွံနာနာသာ် မပ္တံကဵု အသာ်ဗု
အသာ်ဗကေတ်
အသာ်ပေန်
အသာ်လဳမဴ
အသာ်ဍာ်မိတ်ဒှ်တမ်ရ
ဇမၞော်ပ္ကဴဍေဟ်ဂှ် နွံဒၟံင် အကြာ ၄ ၁၈ ဇြေန်ဒဳမဳတာရ
ဂကူဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် နွံကဵု ကထိုက်ပ္ကဴ မွဲထပ်ဂၠိုင်ကီုလေဝ် ကထိုက်ၜါထပ်လေဝ် နွံကီုရ
ဂကူလ္ၚဵု မပ္တံ ကဵု ဂှ် အာယုက်ဍေဟ်ဇၞော်ကၠုင်မ္ဂး အသာ်ဍောင်ပ္ကဴဍေဟ်လေဝ် ပြံင်လှာဲကၠုင်မာန်ရ
ပ္ကဴဍေဟ် နွံကဵု ၝောအ်ကိုဋ်
တၞးဍေဟ်ဂှ် နွံဗီုပြင်သြဝေတ် ညံင်ခၟာဲစာင် တၞုင်ကေက်ရ
ပ္ကဴဇဗဝွံ ဒှ်ပ္ကဴမစဂွံမွဲတုဲ မၞိဟ်ပ္ဍဲ တကအ်ပါသဳဖိတ်ဂမၠိုင် ကၠောန်နဒဒှ် သလေတ် ကဝေက်ရ
နွံပၟိက် ဗၟံက်ထ္ၜးတင်နိဿဲ ပ္ကဴဇဗဝွံ စုတ်ပ္ဍဲသော် သွက်သော်ဂွံခိုဟ်
တုဲပၠန် ပ္ဍဲအိန္ဒိယ ပေါတ်ဒၞပ် သွက်ဒၞပ်ဂွံပလေဲ
တုဲပၠန် ပ္ကဴဇဗဝွံ နဒဒှ် ကိရိယာ မၜတ် ဓါတ် လေဝ် စကာဒၟံင်ကီုရ
စုတ်ပ္ကဴ ပ္ဍဲကဵု ဍာ် မ္ဂး အသာ်ဍေဟ်ပြံင်လှာဲအာတုဲ ဂွံတီကေတ် ဂလိုင်ဓါတ် ရ
တုဲပၠန် ပ္ဍဲဘာသာဟိန္ဒူမ္ဂး နကဵုပ္ကဴဇဗဂှ် ပူဇဴဒေဝတဴဂမၠိုင် ဗွဲတၟေင်ရ
ပ္ဍဲဒေသဗေင်္ဂါ အိန္ဒိယဗမံက် ဂှ် ပ္ကဴအသာ်ဗကေတ်ဂှ် ပူဇဴကျာ်ကလဳ
ပ္ဍဲအေန်ဒဝ်နဳယှာ ညးကော်စ ပ္ကဴဏအ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ပ္ကဴဒၞပ်
ဍုင်ဗွဲမဂၠိုင် စဲဗကှ်တုဲ ကၠောန်လက်ဖက် ရ
ပ္ဍဲကဵု ဂြန်ဂဥုဲကြုက်မ္ဂး ပ္ကဴဇဗ ဝွံ လုပ်အဝေါင်ဂဥုဲ ဗွဲမဂၠိုင်ရ
နကဵု အခိုက်ကၞာမ္ဂး ပ္ဍဲဍုင်ကြုက် ပ္ကဴဏအ်ဂှ် ညးပေတ်စဒၞပ်
တုဲပၠန် ညးဗြဴကြုက်တအ် ပေါတ်စုတ် ပ္ဍဲသော် ဂွံဂွံ သော်လမ္စံက်ဂၠိုင်ရ
၁၁ တုဲပၠန် ပ္ဍဲဍုင်ကြုက် ပ္ကဴဏအ်ဂှ် စုတ်ပ္ဍဲ ဍာ်နာနာသာ် သွက်ဂွံဂွံဖျုန်အသာ်ရ
တုဲပၠန် တၞံပ္ကဴဇဗဂှ် နွံကဵုဓါတ် မပခိုဟ်ကဵု စၞာံဇကုမၞိဟ်တအ်တုဲ ဥပမာ ဍာ်နူပ္ကဴဍေဟ်ဂှ် နွံကဵုဓါတ် မစဵုဒၞာပသာန်တ္ၚဲ ရ
တၞံပ္ကဴဇဗဝွံ တဵုလွဳဒၟံင် ပ္ဍဲဒေသဂမ္တဴ ကေုာံ ဆာပ်ဂမ္တဴဂမၠိုင်ရ
ဓါတ်ဂမ္တဴ သၟဝ် မ္ဂး ဍေဟ်ဂျိုင်ဟွံမာန်
ပ္ဍဲဍုင်ဂံက်ဂံက်တအ်ဂှ် တဵုလွဳ ပ္ဍဲသ္ၚိဒ္ၚောဝ် မကဵုဓါတ်ဂမ္တဴတုဲ နဒဒှ် ပ္ကဴပ္ဍဲသ္ၚိဂှ် တဵုလွဳဒၟံင်ကီုရ
၂ ၁၂ ပ္ကဴဇဗ ဂှ် ဒှ်ပ္ကဴသင်္ကေတဍုင်မလေယှာ မကော်စ နကဵုဘာသာမလေ
ပ္ကဴဏအ် စိုပ်အာ ဇရေင်တကအ်ဒကုတ် မလေ ပ္ဍဲကဵု ခေတ် အေဒဳ ၁၂ ဗွဝ်ကၠံ
တုဲ စၟတ်သမ္တီ ပ္ကဴလက်သန်ကောန်ဂကူ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၅၈ နကဵု ဝန်ဇၞော်ပရေင်တဵုလွဳရ
ကရောမ်ပ္ကဴဇဗဂှ် ပ္ကဴတၞဟ် မပ္တံ ပ္ကဴ ကဵု တအ်လေဝ် ဂွံစၟတ်သမ္တီလဝ် နဒဒှ် ပ္ကဴသင်္ကေတဍုင်ကီုရ
ပ္ဍဲ ၂၈ ဂျူလာင် ၁၉၆၀ ဂှ် နကဵုအလဵုအသဳဍုင်မလေယှာ လလောင်တြး ဒဒှ်ရ ပ္ကဴဇဗ ဂှ် ဒှ်ပ္ကဴကောန်ဂကူ ဍုင်မလေယှာ ရ
မအရေဝ်မလေ ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် ပ္ကဴ
တုဲ ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် သဘင် ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ နကဵုအရေဝ်မလေ မ္ဂး ပ္ကဴဝွံ ဂွံအဓိပ္ပါယ် ပ္ကဴသဘင် ရ
ညးတအ် ပံက်လဝ် အဓိပ္ပါယ် အသာ်ဗကေတ်ဂှ် ဒှ်အသာ်သင်္ကေတ လမျီုတုဲ မသုန်ထာင်ဂှ် ပစၞးကု ဍုင်ညးတအ် မသုန်နာဂရ ရ
ပ္ကဴဇဗဝွံ နွံကဵု အသာ်နာနာ ဗီုပြင်နာနာသာ်ရ
ကွာန်ကအ်လကုတ် သၞေဟ်သၟဝ် အၚ်္ဂလိက်
ဗၟာ ကုလားကုတ် အောက်ဆိပ် ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
ဂကောံကွာန်ကအ်လကုတ်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၉၈
၁ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကအ်လကုတ်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၄၆၉
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၇၈၆ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၅၂၅၅ တၠရ
အခြေအ် ဂှ် ဒှ် တၞံကဴ မလုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲဂကောံဗဳဇ
တမ်မူလ တၞံဝွံ ကၠုင်နူ ရးနိဂီုကြုက် ကေုာံ ဒေသအေန္ဒော ဆာင်နာ
တၞံဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲကဵု ဍုင်ဗွဲမဂၠိုင် တဵုလွဳဒၟံင်တုဲ ယၟု နကဵု ရုက္ခဗေဒမ္ဂး ကော်စ ယၟုဓမ္မတာမ္ဂး ကော်ဒၟံင် နကဵု ဘာသာအေင်္ကလိက် နွံကဵု ဂကူ ကေုာံ
တၞံဂှ် နွံကဵု ပ္ကဴအသာ်ဍာ်မိတ် မတိုန် နူကဵုတၞံဇုက် ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ဥတုကညင် တုဲ
ပ္ကဴဍေဟ် မံင်လလအ် ဂၠိုင်ကဵု သတ္တာဟရ
တုဲပၠန် ပ္ကဴဍေဟ်ဂှ် ပ္ဍဲအခိင်တ္ၚဲကီု သီုကဵု အခိင်ဗတံမ္ဂး မောဝ်ဗွဲမလောန်ရ
အခြေအ် ဂှ် ဒှ်တၞံဇုက်
ဂၠိင်စဵုကဵု ၂ ၅ မဳတာမာန်ရ
ဇုက်ဍေဟ်ဂှ် ဍောတ်
ခဍမ် တုဲ ခိုင်ဒၟံင်ရ
တၞံဍေဟ်ဗျုလောန်မ္ဂး နူကဵု မနွံ အသာ်သင္ၚေက်ဂှ် ဒှ်အာ အသာ်လစံက်ၜတ်ၜတ်
တၞံဍေဟ်ဂှ် က္လေင်တဵု နူကဵု မကုတ်ကေတ် ကၞာတ်တုဲ တဵုလေဝ်ဂွံ
တဵု နကဵု မလေဝ်ဂွံရ
ဍေဟ်ဒးစိုတ် ဒၞာဲတိရောအ်ရောအ် တုဲ မနွံကဵု လျးတ္ၚဲခိုဟ်ခိုဟ်ရ
တၞံဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲကဵုဒေသ အေန္ဒော ဆာင်နာမ္ဂး မလေပ်တိုန်ဒၟံင် အကြာဂြိုပ်ရ
တၞးအခြေအ်ဂှ် ဒှ်ဒၟံင်သန္ထာန်ဗီုတၞးဇြဲ ဝါ သင်္ကေတဂြိုဟ် မနွံကဵု အသာ်သ္ၚေက်တုဲ မလေပ်တိုန် နကဵု ကဝါန်
တၞးဍေဟ် ကလိတ်ဒၟံင်တုဲ နွံၜိုတ် တၟာ အနာံ ၄ ၇ ၅ သေန်ဒဳမဳတာ
သၠုင် ၜိုတ် ၆ ၁၁ သေန်ဒဳမဳတာ
တၞးဍေဟ်ဂှ် ကြဳဗွဲမလောန်တုဲ ညာတ်ဒၟံင်ဇုတ်အပ္ဍဲ ဗွဲမကၠးဖ္ဍး
တဝ်ဍေဟ်ဂှ် နွံၜိုတ် ၁ ၂ ၂ သေန်ဒဳမဳတာ
ပ္ကဴဍေဟ်ဂှ် ကဴနကဵု ဂစိုက် မွဲမွဲဂစိုတ် နွံဒၟံင် အကြာ ၁၀ ၂၀ ဍောင်
ပ္ကဴမနွံအသာ် ဍာ်မိတ် ဟောမ်ဟောမ်ဂှ် မနွံကဵု သၟူမောဝ် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲအခိင်ဗတံမ္ဂး မောဝ်ဂၠိုင်ရ
ဇမၞော်ပ္ကဴဍေဟ်ဂှ် နွံၜိုတ် လၞင် ၁ ၅ သေန်ဒဳမဳတာ
၅ ထာင် ၅ ကသဝ်ကၟက် မဆက်ဒၟံင်ရေင်သကအ် ပ္ဍဲခဒအ်
ရာသဳ ဍေဟ်ကဴဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် ဒှ်အကြာ ဂိတုမာတ် မေ
ဆဂး ပ္ဍဲကဵု အကြာ ဂိတု ဂျူလာင် အံက်တဝ်ဗါ လေဝ် ကဴဒၟံင်ကီုရ
သတ်ဍေဟ် ကလိတ်
သင္ၚေက် တုဲပၠန် ခဍမ် တုဲ ပ္ဍဲကၞောတ်ဂှ် ကေက်
ပ္ဍဲမွဲမွဲမဂှ် နွံကဵု မခပေဟ်ပေဟ် မနွံကဵု ကသာဲအသာ်ဗု ပ္ဍဲကၞောတ်
အခိင်မပ္တိတ်သတ်ဂှ် ဒှ်အခိင်အကြာ ဂျောန် အဝ်ဂေတ်
ပ္ကဴကီု သီုကဵု သတ်ဍေဟ်ဂှ် စနဒဒှ် သၞေဝ်ဂွံဒၟံင်ရ
မၞိဟ်တအ် ပတှ်ေကေတ် နွံကဵု အဟာရဗွဲမဂၠိုင်
ပကဴဍေဟ်ဂှ် နဒဒှ် ပကဴလေဝ် ပဂွံ
တုဲပၠန် တၞံဍေဟ်ဂှ် ပဇုက်လေဝ်ဂွံကီုရ
တုဲပၠန် တၞံဏအ်ဂှ် နကဵုပြဝေဏဳမ္ဂး မၞိဟ်တအ် စကာဒၟံင် ပ္ဍဲဂဥုဲကီုရ
ကွာန်ကအ်ဇြဲ အၚ်္ဂလိက်
ဗၟာ ကော့စွယ်ရွာ ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ဂကောံကွာန်ကြေဝ်နာ
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၀၉၇
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကြေဝ်နာ မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၅၄၁၆
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၆၂၃၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၁၁၆၅၉ တၠရ
၁ အဓိက ပရေင်ပလံင်ဗစိုပ်ကွာန်ကအ်ဇြဲဝွံ ဒှ်ဂၠံင်တိုက် သီုကဵုဂၠံင်ဍာ်ရ
နူကွာန်ကအ်ဇြဲ လပါ်ဗၟံက် တိုင်မ္ဂး စိုပ်ကွာန်ကြေဝ်ဏာ စိုပ်ၜဳဂြာင်ရ
ပ္ဍဲဗုဒ္ဓသာသနာ ၂၅၃၁ သၞာံ
သက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၄၉ ဂိတုဇှ်ေပေင် က္ညဒုင်ဖျဴနင်တၠဂုဏ်အ္စာဇဋိလ ညးမဒှ်အ္စာလိက်ဒယှ် နူတိုက်လိက် ပရိယတ္တိဘာကျာ်
ကွာန်ဓမ္မသရ
ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၅၀ သၞာံဂှ် တၠဂုဏ်အ္စာ ဇဋိလ စပံက်တိုက်လိက်ပရိယတ် ပ္ဍဲဘာဗၟံက်
ကွာန်ကံဇြဲတုဲ ဒဵုစိုပ်သက္ကရာဇ် ၁၃၅၇ သၞာံ လုကဴဒ္စာံသၞာံ ညးမွဲဓဝ်ဟေင် ဖျေံကၠုင်လဝ် လိက်ပရိယတ်ရ
ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၅၈ သၞာံဂှ် ဟိုတ်နူဒးသိုင်ခၞံ ဘာဇၞော်
ဘာသင်သ္ဂောံပဒတဴ ဟိုတ်နူပစ္စယ်ပန် ဍိုန်လျ
ဟိုတ်နူဒြဟတ်ကာယဟွံထတ်တုဲ မ္ဒးဒေံါဇူကၠေံ ကလောန်မဖျေံလိက်ရ
ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၇၄ သၞာံဂှ် ကောန်ကွးၜါဇကု တၠဂုဏ်အ္စာ သုနန္ဒ ဓမ္မာစရိယ
တၠဂုဏ်အ္စာ ဣဿရ ဓမ္မာစရိယ
မကတ်လ္ၚတ်မံင် ဘာသန္တရ ပ္ဍဲတ္ကံလၚ်္ကာတေံ က္ညစဴကၠုင်တုဲ ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဇဋိလထေရ် မွဲဟာန်ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာ ဝိဓူရ အာဂတပၠတရဴတုဲ ကလေင်ပံက်ပ္တန် တိုက်လိက်ကံဇြဲ ပရိယတ္တိ ဘာဗၟံက်မွဲဝါပၠန်ရ
တၠဂုဏ်အ္စာ ၜါဇကုဂှ် ဖျေံဒၟံင်လိက်ပရိယတ် ပကတ်ကဵုကောန်ကွး ဒဵုလၟုဟ်ရ
ကွာန်ဝါဘာ အၚ်္ဂလိက်
ဗၟာ ဝယ်ဖယ် ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
ဂကောံကွာန်သၞေဟ်ခရေင်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၄၁၆
၁ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်သၞေဟ်ခရေင်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၄၆၉၄
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၅၅၀၁ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၁၀၁၉၅ တၠရ
ကွာန်ဝါဍောတ် အၚ်္ဂလိက်
ဗၟာ ရွာလွတ်ရွာ အၚ်္ဂလိက် ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
ဂကောံကွာန်ဝါဍောတ်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၁၈
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဝါဍောတ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၃၈၄
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၁၉၂ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၅၅၇၆ တၠရ
ကွာန်ဝင်စိင် အၚ်္ဂလိက်
ဗၟာ ဝင်းစိန် ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ဂကောံကွာန်ပြဳ
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၅၉
၁ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ပြဳဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၆၇၇
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၅၆၈၆ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၅၆၈၆ တၠရ
ကွာန်ဆုကၠ အၚ်္ဂလိက်
ဗၟာ ကျွန်းရွာ ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ဂကောံကွာန်ဆုကၠ
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၀၄၆
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဆုကၠ မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၉၁၈
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၁၄၇ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၆၀၆၅ တၠရ
ဂကူ ပလံင် အၚ်္ဂလိက် ဗၟာ ပလောင် လူမျိုး လဆောဝ် ချူ ဗတ်အင်္ဂလိက် ဟွံသေင်မ္ဂး တအင် ဂှ် ဒှ် ဂကူ မလုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲဂကောံဂကောံသြသတြောအေရှတေစ် ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲ သဟရးဗၟာ မ္ဂး တွဵုရးသေံဇၞော်
ပ္ဍဲရးစိန် ကြုက် မ္ဂး ရးယူနာန်
ရးမရာဇ်သေံ မ္ဂး သကုတ်သၟဝ်ကျာ
ပ္ဍဲ ရးစိန် မ္ဂး ကော်စ လဆောဝ် ချူ ရ
ဒၞာဲဒတန် ဂကူပလံင် ဝါ ဂကူတအင် မပဒတဴဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ပ္ဍဲဒေသပကင်ရင်အပိုင်ပလံင် ဍုင်ဇၞော် ဏာမ်သာန်
မနွံ ပ္ဍဲတွဵုရးသေံဇၞော် ရ
ဒပ်ပၞာန်ဂကူပလံင် ဗတိုက်ဒၟံင် အလဵုအသဳဗၟာ သွက် ဂကူပလံင် ဂွံဗၠးၜး နူ သၞာံ ၁၉၆၃ တေအ်ရ
စိုပ် သၞာံ ၁၉၉၁ ဂှ် ဒပ်လွပ်လွဟ်ဂကူပလံင် ဒေါအ်ပန်ပှ်ော ကုအလဵုအသဳဗၟာ
တုဲ ဒပ်တၟိ မကော်ဂး ဒပ်ပၞာန် ဗၠးၜး ဂကူတအင် ဂှ် လုပ်ဒၟံင် ပေါဲဗတိုက် ကုအလဵုအသဳဗၟာရ
၁ ပ္ဍဲဒေသ ဂကူပလံင်ဂှ် နကုအလဵုအသဳဗၟာကီု သီု ကုဂကောံလွပ်လွဟ်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ကၠောန်ပ္တိတ်ဒၟံင် ဘိင်တုဲ ပြသၞာ ညးဍုင်ကွာန် ဂကူပလံင် မစောဲ ဂဥုဲၜူမာဲဂှ် ဒးဆဵုဂဗဒၟံင် ဇၞော်ကုဒြဟတ်ရ
၂ ဂကူပလံင်ဂှ် နွံ ကုဂကူလစှ်ေ ပိ မကော်ဂး ဂကူပလေ
ဂကူယှိုယ် ကောံ ကုဂကူရူမာဲ ၃ ဂကူလစှ်ေပိဂှ် ပံင်ပ္ကောံတုဲ နကုအလဵုအသဳစိန် ကြုက် ကော်စ ဂကူဒေအင်
တုဲ နကုယၟုဏအ်ရ စၞးမကော် ဂကူပလံင်ဂှ် ညးတအ် ကော်စ ဂကူညးတအ် တအင်
ဂကူဒနဝ် လေဝ် ပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံဂကူပလံင်ကီုရ
ဂကူပလံင် ဝါ ဂကူတအင်ဂှ် ဟီုအရေဝ် သြသတြောအေရှတေစ်တုဲ သီုဖအိုတ် ဂကောံဂကူပလံင် နွံ ပိဂကူ ပလေ ရူဆင်
ရူမာဲ
ယှိုယ်
ပ္ဍဲ ရးစိန် ဂကူတအင်တအ် ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ကွာန်ဂမၠိုင် မနွံ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင် ဇြေန်ကင် ကု ပွိုင်ဍုင်ဂျေန်မာ
၄ ဂကူတအင်ဂှ် လ္ၚဵုကော်စ လဴပုလဴ ပ္ဍဲ ရးဗၟာမ္ဂး နွံတြဴဂကူ
၄ ဂကူတအင် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ် ညးမရှ်ေသှ်ေ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာတုဲ ဇၟာပ်ဇၟာပ်ကွာန်တအင်ဂှ် နွံ ကုဘာလကျာ်ရ
ကောန်င္ၚာ်ပေင်အာယုက် စှ်သၞာံမ္ဂး ပလံင်ဏာ ကဵုပထပိုယ် သွက်ဂွံ ကတ်လိက်
ပထပိုယ် ပယျင်တုဲ ရာံတိတ် မံင်ဘဝခရှ်ဂၠိုင်ရ
ဂကူရိင် မွဲဂကူရ ဟွံလုပ် ဗုဒ္ဓဘာသာတုဲ
ဂကူဏအ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ် ညးမရှ်ေသှ်ေ ကလော် အိုတ်ရ
မဝ်ဂျူ
ကွာန်ဘာဒဵု အၚ်္ဂလိက်
ဗၟာ ဖက်တေးကုန်ရွာ ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ဂကောံကွာန်လှာဂဇာင်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၄၉၈၉
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်လှာဂဇာင် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၅၃၆၃
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၅၈၅၅ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဂှ် ၁၁၂၁၈ တၠရ
ကွာန်ကအ်လှ အၚ်္ဂလိက် ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ဂကောံကွာန်မှိင်ဂနိင်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၉၀
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ကအ်လှဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၂၃၈
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၂၉၈ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၂၅၃၆ တၠရ
ကွာန်ကုန်ကျာ် အၚ်္ဂလိက်
ဗၟာ ဘုရားကုန်းရွာ ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
ဂကောံကွာန်ၝောအ်လၟိုင်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၄၀၈
၁ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ၝောအ်လၟိုင်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၈၀၃
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၈၇၁ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၃၆၇၄ တၠရ
တ္ၚဲမိ အၚ်္ဂလိက် ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲတ္ၚဲအဒိုတ်ဒုတိယ ပ္ဍဲ ဂိတုမေ
လညာတ်မ္ဂး တ္ၚဲမိ မဒးရုဲစှ် ပ္ဍဲတ္ၚဲအဒိုတ်ဒုတိယ ပ္ဍဲဂိတုမေဂှ် ကၠုင်နူ ဂျူလဳယျာ ဝါရ်ဒ် ဟောဝေ နူသၞာံ ၁၈၇၂ တေအ်ရ
ဂျူလဳယျာ ဝါရ်ဒ် ဟောဝေ ဂှ် ဒှ်အစာချူလိက် ဂကူအမေရိကာန် ကေုာံ က္ဍိုပ်သကိုပ် ပေါဲဗတိုက် သွက်အခေါင်ညးဗြဴ ညံင်မကလိဂွံ အခေါင်စုတ်မာဲရ
ဂျူလဳယျာ ဝါရ်ဒ် ဟောဝေဂှ် ပ္ဍဲအမေရိကာန် မၞိဟ်တအ်မတီလဝ် ဒှ်မၞိဟ်မချူလဝ် ဒွက်ဇက်ပၞာန်ဍုင် ရ
နကဵုလညာတ်ဂျူလဳယျာမ္ဂး ပ္ဍဲတ္ၚဲမိဂှ် ညးဗတိုက်ဖအောဝ်လဝ် ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် မၞးတအ် စဴသ္ၚိ ဇကုမိမၞးတအ်တုဲ ဟီုဂလာန် တင်ဂုန် ကုမိမၞးတအ် အရာညးမကၠောန်လဝ် ကုမၞးတအ်ရ
၁ ကသပ်လညာတ် အစာချူလိက်ဂျူလဳယျာဂှ် ညးမဗၟံက်ရုပ်ရဴ မကၠောန် တ္ၚဲမိ ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ် အန်န ဇရ်ဝိသ် နမရန်တၟအ် ကုမိအံက်ညး အန်နာ မာရဳ ရေဝေသ် ဇရ်ဝိသ် ရ
မိညး အန်နာ မာရဳဂှ် ဒှ် မၞိဟ်မဂစာန်ကၠောန်လဝ် သွက်ပရေင်ထတ်ယုက်ညးဗြဴ ကေုာံ ကောန်ၚာ် ကေုာံ ညံင်ဂွံဖအောန်ဖျေဟ် ပ္ဍဲအရာကောန်ၚာ် မဒးချိုတ်တအ်ရ
ပ္ဍဲအခိင် ပၞာန်အပ္ဍဲဍုင်အမေရိကာန်ဂှ် ညးလပါ်လဵုဟွံလုပ် နကဵုမဒစဵုဒစးပၞာန်တုဲ ကုကောန်ပၞာန် မဒးဝပ် သီုၜါလပါ်ဂှ် ဗိုင်လွဳလွတ် ရံင်စံင်မင်မဲ ညံင်ကောန်ဇကု သီုဖအိုတ်ရ
စနူ သၞာံ ၁၉၀၈ အန်န ဇရ်ဝိသ် မကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲမိ ပ္ဍဲတ္ၚဲအဒိုတ်ဒုတိယ ပ္ဍဲဂိတုမေ ပ္ဍဲဘာကျာ် သင် အာန်ဒရေဝ် မေထဝ်ဒိဒ် ပ္ဍဲဍုင် ဂရဖ်တောန်
ဝိရ်ဂိနိယျာပလိုတ် ဂှ်တုဲ အခိုက်ဂှ် ပြးဇးအာ ဗွဲမပြဟ်တုဲ စနူသၞာံ ၁၉၁၄ တုဲ နဒဒှ် တ္ၚဲတၟေင် တ္ၚဲပရဲမလုပ်ပ္ဍဲသၞောဝ်မွဲဂှ် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ
၂ ၃ တ္ၚဲမိ ပ္ဍဲအဒိုတ်ဒုတိယ ဂိတုမေဂှ် ၜိုန်ရ ဒှ်တ္ၚဲမိဂၠးကဝ်ကီုလေဝ်ဂှ် ဍုင်မွဲကုမွဲ မကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲမိ ဟွံတုပ်ရေင်သကအ်ရ
ဍုင်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုဘာသာ မရန်တၟအ် ကုမိနာဲယေသှု မာရဳတုဲ မကၠောန်နွံတုဲ ဍုင်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုရာသဳဥတု
ပရူဝင်ဍုင်ညးတအ်တုဲ မကၠောန်တဴအိုတ်ရ
ကၠာ ဂျူလဳယျာ ဝါရ်ဒ် ဟောဝေ ဟွံဖန်ဗဒှ် တ္ၚဲမိ ပ္ဍဲအမေရိကာန်ဏီ ပ္ဍဲဍုင်ဗြိတိန် နကဵုအခိုက်တြေံ ကၠောန်ဗဒှ်ဒၟံင် တ္ၚဲမိ နွံကီုရ
နူကဵု အေဒဳ ၁၆၀၀ တေအ်ရ ကောန်ၚာ် ကေုာံ သၟတ်တအ် ပ္ဍဲဗြိတိန် ပ္ဍဲတ္ၚဲအဒိုတ်မရနုက်ကဵုပန် ပ္ဍဲအခိင်ကာလသဘင်ခရေတ်ဂှ် ကလိဂွံအခေါင်သၠး နူကမၠောန်တုဲ ဂွံအာဇရေင် ဘာကျာ်မိ မဒှ် ဘာကျာ်အိုတ် ပ္ဍဲကဵုဒေသ ဒၞာဲဇကုမမံင်တအ်ရ
တ္ၚဲဂှ် ညးကော်စ တ္ၚဲအဒိုတ်မိ တုဲ ပ္ဍဲပွိုင်မွဲသၞာံ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် မွဲတ္ၚဲရ အလုံမွဲအိန်ထံင် ဂွံအခေါင် အာဘာကျာ်မွဲစွံရ
ပ္ဍဲကဵု နောရ်ဒေန်လာန် ကဵု သကောတ်လာန်ဂှ် ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် ဟိုတ်နူမဗစ ကွာင်မကော်စ ကာရ်လိန် တုဲ ညးကော်စ တ္ၚဲအဒိုတ်ကာရ်လိန် ရ
အခိုက်အမေရိကာန် စိုပ်ကၠုင်တုဲ တ္ၚဲအဒိုတ်မိ ဗြိတိန်ဂှ် ဗွဲကြဴဏအ် ကၠေအ်အာရ
ဆဂး တ္ၚဲအဒိုတ် မရနုက်ကဵုပန် ပ္ဍဲတ္ၚဲသဘင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲဘာသာခရေတ်ယာန်ဂှ် ညးတအ် ဆက်ကၠောန်ဒၟံင်ဖိုဟ်ရ
ဆဂး ညးကော်စလၟုဟ် တ္ၚဲမိဂမၠိုင် တုဲ တင်ရန်တၟအ်တ္ၚဲဂှ်လေဝ် တုပ်ကဵု တင်ရန်တၟအ် နူအမေရိကာန်ကီုရ
အန်နာ ဇန်ဝိသ် ဂစာန်ဖန် ပ္ကဴ အသာ်ဗုဂှ် နဒဒှ် သင်္ကေတ လက္သန် သွက်တ္ၚဲမိရ
ဂှ် နကဵုသင်္ကေတ မိဂမၠိုင် မၞုံကဵု မသၠးဇ္ၚး
မပတှ်ေဖျေဟ်စိုတ်ဂွံ
မယဵုလဂူတပ်တး
မနွံမေတ္တာ
မနွံကရုဏာ ကေုာံ မနွံကဵု ပွမကျေဝ်ဂေါဝ်ရ
လညာတ်ဂှ် မၞိဟ်ဂမၠိုင် ဒုင်ကၠုင်တဲတုဲ ဆဂး စၞးပ္ကဴအသာ်ဗုဂှ် မၞိဟ်တအ် စကာပ္ကဴအသာ်ဗကေတ်ရ
ဆဂး ကာလမိ စုတိမ္ဂး ညးတအ် စုတ်ကဵုပ္ကဴ အသာ်ဗုရ
အခိင်မဖန်ဗဒှ်လဝ်တေအ် ၜိုန်ရ ဟွံရန်လဝ် သွက်ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ကီုလေဝ် ဆဂး အခိင်လၟုဟ် ပ္ဍဲတ္ၚဲမိဂှ် ပ္ကဴ ဂှ် ဂွံသွံဗွဲမလောန် ဒှ်အာ အခိုက်မွဲရ
တ္ၚဲမိ အမေနေ့ ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာဂှ် အစာချူလိက်ဗၟာ ဦးသုခ ဒှ်မၞိဟ်မဖန်ဗဒှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲကဵုတ္ၚဲ ဂိတုပုဟ်ပေင် မလေပ်ဒှ် ဂိတုပေင် ပ္ဍဲအကြာ ဒဳဇြေန်ပါ ဇာန်နဝါရဳ ရ
သၞာံကၠာအိုတ်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဍုင်မာန္တလေ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၅ တုဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် ညးဟီုတွဟ် ပရူမရောက်ဂုဏ်မိ ရ
တၞံသပြု အၚ်္ဂလိက် ၁ ဝွံ ဒှ်ဂကူတၞံ တုဲ တမ်မူလဍေဟ် ကၠုင်နူ ဍုင်ကြုက် ကေုာံ ဒေသထၞေက်ဂမ္တဴအာရှရ
တၞံသပြု ဝွံ ပ္ဍဲလဟီုမ္ဂး ကော်စ ဟပြု တုဲ ဒၞာဲလ္ၚဵု ချူ ခပြု ရ
ရံင်ကဵု မအရေဝ် ဗီုဗၟာ မကော် သပြုတ် မကေတ်နူအရေဝ်မန်တုဲ အရေဝ်မန်တမ်ဂှ် သပြု ဒှ်မာန်ရောင် စှ်ေစိုတ်ရ
တၞံသပြုဂှ် မဒှ် တၞံ ဇၞော် သၚေက်လၟိုန်တုဲ စဵုကဵု ၁၅ မဳတာသၠုင်မာန်ရ
တၞးဍေဟ်ဂှ် နွံဇမၠိင်အကြာ ၁၅ ၃၆ ဇြေန်ဒဳမဳတာရ
ကၞာင်ဍေဟ်ဂှ် ပအှ်ောခိုဟ်ရ
ကွာန်ကအ်ဍောတ် အၚ်္ဂလိက်
ဗၟာ ကော့ဒွတ် ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်ရေဝ်
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
ဂကောံကွာန်ကအ်ဍောတ်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၉၆
၁ သီုဖအိုတ် နွံ ၁၄ အရာပ်
နူကွာန်ကအ်ဍောတ် ဗွဲဒိုဟ်ဗၟံက် ၜိုတ်ပိတိုင်ဂှ် ဒးဍုင်လၟိုင်
ဗွဲဒိုဟ်နေရတိ ဒးကွာန်ဘာဂူ
နူဂှ် နွံခြာၜိုတ်ပိတိုင်ပြင်ပြင်မ္ဂး ဒးဗလးပြင်ၜဳကျာ်မင်ဝ ကျာ်မင်ဇွ
ဗွဲဒိုဟ်ဗာယပ် ကွာန်ကအ်ချ
ကွာန်သၞေဟ်ဂဒေါအ် တအ် နွံရ
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကအ်ဍောတ်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၃၅၆၅
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၄၉၁၅ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၈၄၈၀ တၠရ
၁ ဘာဝွံ မွဲအခိင်တေအ် ကေင်ဒှ်လဝ် တိုက်လိက်ပရိယတ် မပြာကတ် အကြာသင်မန်တအ်ကီုရ
ဘာတန်ဒေါဝ်ကောန်ဂကူမန် ဘာတန်သၠုင် စၟတ် ၁ အလဵုအသဳ
နွံဗွဲဒိုဟ်သၠုင်ကျာ ဘာတန်မူလ စၟတ် ၂ အလဵုအသဳ
နွံဗလးဖဠာတ်ကျာ် ဘာတန်မူလ စၟတ် ၃ အလဵုအသဳ
နွံဗွဲဒိုဟ်သၟဝ်ကျာ ဘာတန်မူလ
နွံဗွဲဒိုဟ်ဨသာန်
ဂၠံင်ကအ်ဍောတ် ဍုင်လၟိုင် ဂကောံသၚ်သၟတ် ကွာန်ကအ်ဍောတ် ဂကောံလိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန် ဂကောံသၟတ် ကွာန်ကအ်ဍောတ် ဂကောံသဒ္ဓါရတ်ပိ ကွာန်ကအ်ဍောတ် ဂကောံဂိလာနစေတနာ ရီုဗၚ်ဂိယဲ
ကွာန်ပြဳ အၚ်္ဂလိက်
ဗၟာ ထင်းရှုး ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ဂကောံကွာန်ပြဳ
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၅၇
၁ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ပြဳဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၆၇၇
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၀၀၉ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၅၆၈၆ တၠရ
မုဉ္စလိန္ဒာ အၚ်္ဂလိက် ဂှ် ဒှ်ယၟု သၟိၚ်နာ် ညးမစဵုဒၞာ ကျာ်တြဲဂေါတမ နကဵုဘဲဒဏ်သဘာဝ ဗြဲကျာ ကြဴနူ ကျာ်တြဲကလိဂွံဓရ်တုဲ
အတိုၚ်ဗုဒ္ဓဝၚ်မ္ဂး ကြဴနူ ဗောဓိသတ်ပိုယ် မကလိဂွံဓရ် ပ္ဍဲသၟဝ် တၞံဇြဲဗောဓိတုဲ ပန်သတ္တဟ အလုံမွဲအကာသမွဲ ဂၠုဓီုဒၟံၚ် လုကဴထပှ်တ္ၚဲတုဲ ဗြဲဇၞော်မဂူဖျေဟ်ရ
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် သၟိၚ်နာ်မုဉ္စလိန္ဒ တိုန်ကၠုၚ် နူသၟဝ်တိတုဲ ကၠုၚ်စဵုဒၞာကျာ်တြဲ နကဵုနောက်ဇကုရ
ကာလ လဗိုတ်ကျာ ကေုာံ ဗြဲဍးသ္ၚဲအာတုဲ သၟိၚ်နာ် ပၠေၚ်ကၠေအ် ရုပ်ဇကု နဒဒှ် မၚ်ဗၠာဲ မွဲတုဲ ခဒုၚ်သဳကၠဳ လ္ၚောဝ်ကျာ်တြဲတုဲ ကလေၚ်စဴအာ ဒၞာဲဇကု ပၠန်ရ
ဗီုရုပ် တၠဳမၞုံကုပိုန် ကျာ်တြဲဂေါတမ မထဝါဲဒၟံၚ် လတူကဝးနာ်တုဲ နာ်မဓလဝ်လဝ် ကျာ်တြဲ နကဵုနောက်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ဂၠိုၚ်ကွေဟ်ဟ်ရ
ဝၚ်နာ်မုဉ္စလိန္ဒ ဂှ် အစာချူလိက်အၚ်္ဂလိက် စကာလဝ် ပ္ဍဲဝတ္ထုဇၞော်ညး နဒဒှ် ဥပစာလၚ်္ကာ ဒဒှ်ရ ဗီုသဘာဝ ကေုာံ မၞိဟ်ဗီုမဆက်စပ် စ္ၜုဲစ္ၜော် ရေၚ်သကအ်
ဒဒှ် မတၞဟ်ခြာ ကုလညာတ်ရးပလိုတ် ဇြုံဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မယုတ်မာရ
ပ္ဍဲကဵု လိက်သၠပတ်သမ္မာ ပထမကဝ် ဂှ် ဒဒှ်ရ ကလော်မာဂှ် လုပ်အာ ပ္ဍဲဇြုံတုဲ မလီလှေအ်လှန် အာဒါန် ကဵု ဨဝါန်
ပ္ဍဲကဵု ဗုဒ္ဓဝၚ်ဂှ် ဇြုံ ကၠုၚ်ဗိုၚ်စဵုဒၞာ ကုကျာ်
ပ္ဍဲဗုဒ္ဓဂါယာ ဒၞာဲကျာ်မဒှ် တွဵုရး ဗိဟာရ် ဍုၚ်အိန္ဒိယ ဂှ် ညးကၠောန်လဝ် ကၟာဍာ်မွဲ
ကၟာဂှ် ညးကော် ကၟာမုစလိန္ဒ ပ္ဍဲကၟာဂှ် ရုပ်ကျာ် မထဝါဲဒၟံၚ် လတူပွူနာ်တုဲ နာ်ဂှ် ကဵုဒၟံၚ်အစဵုဒၞာ ကုကျာ် နကဵုနောက်ညးရ
ပ္ဍဲဍုၚ်မန် ခေတ်သၟိၚ်ဓမ္မစေတဳ ဗလးဏာ အစာသြိုၚ်ခၞံ အစာဓဇဲ ဇရေၚ်ဗုဒ္ဓဂါယာတုဲ အတိုၚ်ဗီုပြၚ် မၞုံ ပ္ဍဲဗုဒ္ဓဂါယာဂှ် ကၠုၚ်ကၠောန်လဝ် ရာမည ဗုဒ္ဓဂါယာကီုရ
ပ္ဍဲဒၞာဲ မုဉ္စလိန္ဒ ဂှ် ဂွံဆဵု လိက်တၟအ် အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ
ခါတိလပိုယ် ကျာက်တြယ် မတဴတဴ သၟဝ် တၞံဇြယ်သုံ အဇပါလ မဍောက် ဒပါဟ်တ္ငယ် တုယ်ဂဟ်
နူတၞံဇြယ်သုံဂဟ် ကျာက်တြယ် ဒလောဟ်က္တိုဝ်တွာက်အာ ဂ ၂ တကေတ် ဗွဲဒိုဟ်သမ္လုၚ်ကျာ အာစိုပ်စြာၚ်ကမာ မူစလိန်တုယ် ပ္ဍယ်သၟရ်တၞံဆု မူစလိန် မတဴတဴလတူစြၚ်ကမာ ဗွယ်ဗြမက်
မသနုယ်အာ ကုဒိုဟ်သမ္လိုၚ်ကျာညိ
မး ၃ စိုန်ဒဟ် ဗွယ်ဒိုဟ်အဂၞယ် မဟာဗောဓိဂဟ် ကျာက်တြယ်ဂဇောအ်ဒၟံတုယ်
လုကဴဒပေါဟ်တ္ငယ် စသိုၚ်ကေတ် ဝိမုတ္တိသုခုတုယ် ကျာက်တြယ်ဒၟံတဴရ
၄ ပ္ဍယ်ကာလဂဟ် ဗြယ်ဇၞောက်မဂူ မဟဂေါအ်သ္ဂုတ် လုကဴဒပေါဟ်တ္ငယ် မနွံမ်တဴ ကုကျာလမ္အုဟ် မပိုက်ဗလိုက်တဴ တဝိဝူဂဟ် က္တိုလ်ဒဟ်ရ
ခါဂဟ် သၟိၚ်နား ၅ က် မူစလိန်ဂဟ် ဟေတ်မဟမိက်ကိုလ် ကျာက်တြယ်ဒးဗြယ် ဟေတ်ဒးမှောၚ် မဟမိက် ကုဒးကျာလမ္ဆုဟ်ဂဟ်
နဇြကုဟေၚ် ပူဗိုက်အာဝူဒိုဟ် ကျာက်တြယ်ဒပေါ ၆ ဟ်လတုန် ဒမှံၚ်ဗဝိုက်အကြာဂဟ် မနွံမ်ဗၞတ်တမ္အာ သ္ငိစ္လတ်ဟေၚ် ဍေဟ်ဂတိုလ်ပ္ဒဟ်တုယ် နဒၟံက်ဍေဟ်ဂဟ် ဍေဟ်ဂြောပ်လရ် ကျာက်တြယ်ရ
ခါမဍောက်ဒပေါဟ်တ္င ၇ ယ်တုယ်ဂဟ်
ဍေဟ်လောဟ်ပ္လေၚ်က္လေအ် ဇကုနာက် ပကေတ်ရုပ် မာၚ်ဗ္လာၚ်မွယ်တုယ် ဍေဟ်တ္လုယ် သီက္လီတဴ ကျာက်တြယ်ရ
ပ္ဍယ်ထာန်တၞံဆု မူစလိန်ဂဟ်တု ၈ ယ် မစိုန်ဒဟ်တဴ ထာန် ပရိဘောက် ကျာက်တြယ်ဂဟ်
သၟိၚ်မနွောမ် ကုပိုန်တမ္လာ မသဓာမလာ မသ္ဇုၚ်သ္ဍိုက် ပ္ဍယ်သာသနာ မပတံ ကုသၟိၚ်အသောကဓမၟရာတ် တဂဟ် ၉ ဒက်လောရ် စေတီမွယ် မုစလိန္ဒစေတီဂးတုယ် ပတ္လုၚ်တဴ ပုဇဴသကာ
ပ္ဍယ်ထာန်ပိုယ်ရာမည ဒေသဝေါအ်တုယ်လေရ်
ပ္တုပ်စကိုလ် ထာန်မုစလိန္ဒစေတီဝေါအ်ဂး ၁၀ တုယ်
အတိုၚ်ဒိုဟ်တ္လာၚ် အတိုၚ်စဍးဇငယ်ထာန်တေအ် ကုမဟာဗောဓိဟေၚ်
တ္လညးတ္လစိၚ်ဗတာၚ် ပ္အောရ် သၟိၚ်မွယ် မဟိမု ယောဂရာတ် မစိုန်ဒဟ်တဴ ဒး ၁၁ ကိုပ် ဍုၚ်ဟံၚ်သဝတီတုယ် မညးဂးစ ပဂေါဂဟ် ပ္ဍယ်သက္ကရာတ် ၈၄၁ ကိတုအသာတ် မသုန်စြဝေက် တ္ငယ်ဗြဗ္ဗဟသျတိ လက်မိန်ဟေၚ် မကိုလ်ကနံလော ၁၂ ရ် မူစလိန္ဒစေတီဝေါအ်
ဗာန်ကွေဝ် မစူလိက် ဦးချစ်သိန်း
မွန်ကျောက်စာပေါင်းချုပ်
ကွာန်ဝေသာလဳပလိုတ် ဗၟာ ဝေသာလီအနောက်ရွာ
အၚ်္ဂလိက် ဝွံ မၞုံပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်လှာဒကှ် ဒေသရးမန် တွဵုရးကရေၚ် တုဲဒှ် ကွာန်မန် မၞုံသၟဝ်အုပ်ဓုပ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ အကြာၜဳၜါ ကော်ဂး ၜဳဇမိ ကေုာံ ၜဳဝၚ်ရော
ပ္ဍဲကဵုဗွိုၚ်တိဍာ်အုပ်ဓုပ်ဗော်ဍုၚ်မန်ပိုၚ်ပြဳ မပါ်လဝ် ပန်သ္ကုတ်ဂှ် ကွာန်ဝေသာလဳပလိုတ်ဝွံ မၞုံပ္ဍဲသ္ကုတ်ပွိုၚ်တိုက်လၟိဟ် ၁
၁ ကောဒ်ဂၞန်ကွာန် ဝေသာလဳပလိုတ်ဂှ် ၁၇၀၆၉၄
နာဲဟံသာ ၜံင် ၁၆ ဇာန်နဝါရဳ ၁၉၄၈ ပ္ဍဲ ကွာန်ကုန်သာယာ ၁ ဝွံ ဒှ်သၟာပၠန်ဂတး သွက်ဗၠးၜးဂကူမန်တုဲ စတမ်နူ သဘင်သဳကၠဳဗော်ဍုင်မန်တၟိ မရနုက်ကဵု ဒသမ မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဗဒိုပ်လုပ်ဍုင် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ၂၅ ဒဳဇြေန်ပါ ၂၀၁၉ဂှ်တုဲ ဂွံဒုင်ခပတိုန် နဒဒှ် ဥက္ကဌ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ လၟေင် ၅ ရ
၂ နာဲဟံသာဝွံ နူသၞာံ ၁၉၆၈ ဂှ် တိတ်ကၠုင်တိပၠန်ဂတး သွက်ဗၠးၜးဂကူမန်တုဲ ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံဒုင်ရုဲစှ် နဒဒှ်ဥက္ကဌဇၞော်ဂှ် ယိုက်ဂၠေင်ကၠုင် တာလျိုင် ဒုဥက္ကဌ
ညးအုပ်ကာနာနာ တအ်ဒှ်တမ်ရ
နာဲဟံသာ စလုပ်ယိုက်ဂၠေင် ပ္ဍဲကဵု ကမ္မတဳကေင်ကာဗဟဵုဂှ် နူကဵုသၞာံ ၁၉၈၉ တေအ်ရ
၃ နာဲဟံသာဝွံ သီုဒှ် အစာချူလိက်ခိုဟ်မွဲတုဲ လိက်ပတ်သုတကီု သီုကဵု လိက်ပတ်ရသ မပ္တံကဵု ဒွက်
လဝေင်ဇာတ်တအ်ဂှ် ချူကၠုင်တၟာဂလိုင်ရ
ပါဲနူလိက်ပရေင် မရိုဟ်လၟိဟ်ဟွံမာန်တအ်တုဲ လိက်ကၞပ် ဂၠံင်တရဴ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကောန်ဍုင်အရင်
ဝင်ပၠန်ဂတးမန်တအ်လေဝ် နကဵုဘာသာဗၟာဂှ် ချူလဝ်ကီုရ
၃ နာဲဟံသာဝွံ က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲကွာန်ကုန်သာယာ ဗဒါဲကွာန်ဇိုင်ကျာ် ပွိုင်ဍုင်ပံင် ပ္ဍဲ ၁၆ ဇာန်နဝါရဳ ၁၉၄၈ မဒှ်ကောန် သၟာဗ္ၚ နာဲဗမ် မိဇဳ
ပၞောဝ်ကောဒေအ် မၞိဟ်တြုဟ်သီုဖအို တြဴတၠဂှ် ဒှ်ကောန်မရနုက်ကဵုပိရ
ကာလ နာဲဟံသာကလိဂွံအာယုက် ၆ သၞာံဂှ် ဂကောံသ္ၚိကၟိန်ညး ပြံင်လုပ်မံင် ပ္ဍဲကွာန်ဇိုင်ကျာ်ရ
နာဲဟံသာ က္လိဂွံ အာယုက် ၇ သၞာံ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၅၅ ဂှ် ညးမံင်ဘာ တန်မူလ ပ္ဍဲကွာန်ဇိုင်ကျာ်ရ
၁ ၃ ပ္ဍဲသၞာံဂှ် အပါညး နာဲဗမ် စုတိအာရ
ဂတဂှ် ပိသၞာံ အခိင် နာဲဟံသာ မက္လိဂွံ အာယုက် ၁၀ သၞာံဂှ် မိညး မိဇဳ စုတိအာကီုရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကောံကောဒေအ်ညး ဒးပါ်မံင် ပ္ဍဲကဵု သ္ၚိမသကလောဂမၠိုင်ရ
ကောညးၜါဂှ် မံင် ပ္ဍဲသ္ၚိ မိနော်အပါနော်
နာဲဟံသာ ကဵု ဒေအ်ညးၜါဂှ် ဣစဳညးပိတၠ ပါ်ကေတ် ညးမွဲ မွဲတၠရ
နာဲဟံသာဂှ် စိုပ်အာ ဇရေင်သ္ၚိ ဣစဳ မနွံတၞုင်ကွာန်ဟလာတ်တုဲ သ္ဂောအ်ဆက်တိုန်ဘာ ၄ တန် ကဵု ၅ တန်ဂှ် ဒးကွာ်အာ မွဲတိုင်ဘာ်ပြင်ပြင် သီုအာ သီုစဴမ္ဂး ဒးကွာ် ၃ တိုင်ဒှ်ရ
စိုပ် ၆ တန်ဂှ် ပြံင်အာမံင် ပ္ဍဲသ္ၚိမိနော်အပါနော် မနွံ ပ္ဍဲကွာန်ဇိုင်ကျာ်တုဲ ကြပ်အာကဵု ဘာ ဟွံဒးကွာ်သ္ၚောဲသ္ၚောဲရ
၄ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် လိက်မန်ဂှ် ဂွံအခေါင်ဗတောန် မွဲသတ္တာဟ ပွိုင်မွဲနာဍဳတုဲ နူကဵု ဘာဂှ် နာဲဟံသာ လေပ်စ လိက်မန်ညိညရ
နာဲဟံသာဂှ် ဒှ်ကွးဘာမသကေက်သကာမွဲတုဲ ကာလသှ်လိက်မ္ဂး မလေပ်ကလိဂွံ လာပ်ပထမ ဒုတိယတအ်ရ
ဥပမာ ပ္ဍဲကဵု တန်စတုတ္ထ မဒှ်တန် အလဵုအသဳစၟဳစၟတ်လိက်ဂှ် အလုံမွဲဘာ ကွးဘာ အံင်ၜါတၠဂှ် ညးပါမွဲတၠရ
၁ ၃ နာဲဟံသာ အံင် ၇တန်တုဲ အာတိုန်ဘာ တန်သၠုင် ပ္ဍဲဍုင်ပံင်
လဆောဝ်မ္ဂး ဟိုတ်ကဵု စရိတ် ကွဳစက်ဟွံမဲတုဲ ဟွံဂွံတိုန်ဘာလေဝ် ကေင်ဒှ်လဝ် နွံကီုရ
ကယျိုင်ကယျဝ်တိုန်ဘာလေဝ် ဟွံတၟိ ဗီုညးတၞဟ် ၜိုတ်ဒှ်ကဵုဒှ် ဗိုက်လတက်တုဲ မံင်ကၠုင်လဝ်ဘာရ
၄ နူစမံင်ဘာ စဵုကဵုတန်နဝမဂှ် အံင်ကၠုင်ဆက်က်တုဲ ပ္ဍဲတန်ဒသမ မလုပ်သှ် သၞာံ ၁၉၆၅ ဂှ် ဟွံအံင်ရ
သၞာံဂတ ၁၉၆၆ ဂှ် ညးတိုန် တန်ဗတောန်တဵုလွဳ ပ္ဍဲမုဟ်ဍုင်
တန်ဗတောန်ဂှ် တိုန်အခိင်သဝ်တ္ၚဲ
ဘာတန်ဒသမဂှ် တိုန်အခိင်တ္ၚဲတုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၆ ဂှ် ဂွံအံင်ကေတ် သီုတန်ဒသမ နကဵု ခ
ကေုာံ တန်ဗတောန်တဵုလွဳကီုရ
၁ ၃ နာဲဟံသာ လုပ်ကၠောန် နဒဒှ် ညးပေါင်မသၟိင် ပ္ဍဲဌာနကောပ်ကာဲပရေင်တဵုလွဳ စိုက်ပျိုးရေး ဦးစီးဌာန ညးကော်စ ဗီုဗၟာ ကျေးလက်မန်နေဂျာ ပ္ဍဲဖျာပုံ
ပွိုင်ဍုင်ကျာ်လာတ် ရးဨရာဝတဳ ပွိုင် ၉ ဂိတုရ
၁ နာဲဟံသာ ဒက်ဘဝသ္ၚိကၟိန် ကုမိညုင် ဇာတိကွာန်လှာၜိုပ် ကွာန်နံင်ဗြေအ် တွဵုရးဍုင်ကရေင်တုဲ ကလိဂွံကောန် ၅ တၠ
ကောန်တြုဟ် ၃ တၠ
ကောန်ဗြဴ ၂ တၠ
နာဲဟံသာ လဴထ္ၜးကဵု နာဲဗညာအံင် စပ်ကဵု စိုတ်ဓါတ်ကောန်ဂကူ ကေုာံ စိုတ်ဓါတ်ပၠန်ဂတး သွက်ဗၠးၜးမန်ဂှ် အခိင်ညးမဒှ်ဘဝကွးဘာ တန်စတုတ္ထဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၀ ဗော်ပၠတရဴဍုင်မန် ဗက်တွဟ် စန်ဒက်မာဲဂှ် ဂွံမိင်ကေတ်တုဲ စိုတ်ဓါတ်ဂကူ မတွဟ်ဂး မန်သ္ဒးဂွံ တွဵုရးဍုင်မန်ရောင်
ဂကူမန် သ္ဒးစုတ်မာဲကဵု ဗော်မန်ရောင်တုဲ စိုတ်ဓါတ်ဂကူဂှ် စလုပ်ကၠုင်ရ
တုဲပၠန် ကွးဘာဂကူဗၟာတအ် ကော်မန်တအ် တလိုင်း မ္ဂး ဒုင်ဟွံမာန်တအ်ဂှ် ကေင်ဒှ်လဝ်ရ
မွဲပၠန် ဟိုတ်နူကွးဘာ ဂကူဗၟာ နူဒေသအညာမွဲ ဟီု မန်တအ်ဂှ် ဂကူဍိက်ကျာ် သွက်ဂွံကၠောန်ကျာ် သွက်ဂွံမင်မဲကျာ်တုဲ ဗၟာတအ် ရပ်ဏာ ဒုင်သဇိုင် ကုဝင်ပါင်ဍုင်သဓီု ဂှ်လေဝ် ဟိုတ်နူဟီု မန်ဂကူဍိက်တုဲ စိုတ်ဂိ ထေဲကၠုင်ကီုရ
ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲ အစာဘာတန်အဋ္ဌမမွဲတၠ ဟီုတိုန် ဒဒှ်ရ ကွးဘာ နူကဵု ကွာန်ဝါကပိုဟ်တအ်ဂှ် ၜိုန်ရ စိုပ်တန်တၟာသၠုင်ရ ဟီုအရေဝ်ဗၟာ ခိုဟ်ဟ်ဟွံဂွံ
တုဲပၠန် အကြာဍေဟ်တအ်ကဵုဍေဟ်တအ် ဟီုဒၟံင်အရေဝ်မန်သၟး
ကဵုဟီုအရေဝ်ဗၟာဂှ်လေဝ် ဟွံဟီုတုဲ ညးကလေင်ဟီုကဵုအစာဂှ် အစာ အရေဝ်မန်ဇကု ဇကုဟွံဟီုတှ်ေ ညးဂှ်ဂွံကၠုင်ဟီုရော
ယဝ်ရပိုယ်ဟွံဟီုတှ်ေ အရေဝ်ပိုယ်ကၠေအ်အာရ
အစာဂှ် စိုတ်ဒှ်အာညိတုဲ ကော်စညး မွန်ကိုယ်စာလှယ် ညးစၞးဂကူမန်
တုဲပၠန် မွဲလပါ်ဂှ် ကာလဗတောန်ဝင်ပၠန် ဂွံတီကေတ် ဂကူမန်ဇကု မကေင်နွံလဝ် ဍုင်ဇကုကဵုဇကု ဨကရာဇ်ဇကုကဵုဇကုဂှ်ကီုတုဲ စိုတ်ဓါတ်ဂကူဂှ် ဇၞော်ကၠုင်ဒၟံင်ရ
ဂကောံသကအ်ရဲတအ်ဂှ် ကေင်ချပ်ကၠုင် ဗီုလဵု ပိုယ်ဂွံဂွံအခေါင်ပိုယ်ရော
ကာလဂှ် ဂကောံသကအ်ရဲညးတအ် ညာတ်ကေတ် ပါဲနူ နကဵုနဲကဲလွပ်လွဟ်တုဲ ကလေင်ကေတ် အခေါင်ဂကူမန် ဟွံမာန်ရ
၁ ကာလနာဲဟံသာ မနွံမုဟ်ဍုင် အခိင်မတိုန်တန်ဗတောန်တဵုလွဳဂှ် ဗက်ဂၠာဲကေတ်အဆက် မိက်ဂွံစုက်လုက် ကုသၟာပၠန်ဂတးမန်ကီုလေဝ် ဟွံကလိဂွံရ
ကာလစိုပ်အာ ဖျာပုံ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်လာတ်တုဲ ပွိုင် ၉ ဂိတုဂှ် ကွာန်တအ်ဂှ် ၜိုန်ရ ယၟုဗီုမန် မဒှ် ဍုင် ကွာန်မန်တြေံကီုလေဝ် အခိင်လၟုဟ် ဒှ်အာဗၟာအိုတ်
စိုတ်ဓါတ် သွက်ဂွံလုပ်ပၠန်ဂတးဂှ် ဇၞော်တိုန်ကၠုင်ရ
အခိင်မစဴကၠုင် ကွာန်မွဲလစုတ် ဂွံစုက်လုက် ကုသဳမူတအ်တုဲ သၟာန်ဗီုလဵု ဂွံစိုပ် တိပၠန်ဂတးဂှ် မဂွံလဴဗ္စ ဒဒှ်ရ ပ္ဍဲကလောမသဇကုဂှ် မၞိဟ်မယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင် ပ္ဍဲပၠန်ဂတးမန် နွံဒၟံင်ရ
တုဲပၠန် အာမ္ဂး ညးပလံင်ကဵုရောင်
တုဲဂှ် နာဲဟံသာ ဓရီုကဵု ရဲဇကု ညးအဃောမမံင်ဒၟံင်ဘာတအ်တုဲ သီုၜံက်သုင်ဆီ ရေင်သကအ်ဏီ
တုဲဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၈ ဂိတုမာတ်ဂှ် တိတ်အာ ပၠန်ဂတး စိုပ်အာ ဗဒိုပ်ဒဵုထောင်
ပ္ဍဲဗဒိုပ်ဂှ် ဂွံစုက်လုက် ကုနာဲသက်ထွန်း
နာဲဟကောတ် မဒှ်ကောန်ကွာန်ဇိုင်ကျာ်တအ် မံင် ပ္ဍဲဒဵုထောင် ပွိုင်ၜါဂိတုတုဲ တိုန်အာ ဗဟဵုကြုင်ကွဳ ဇံင်ကွဳ ရ
၁ ၄ နာဲဟံသာဂှ် ဒှ် ဥက္ကဋ္ဌ ခိုဟ်မွဲ
သၞာံ ၁၉၆၈ ဂိတုမေဂှ် နာဲဟံသာ စိုပ်ဗဟဵုဇံင်ကွဳတုဲ ဟိုတ်နူ ဒှ်ညးမတိုန်လဝ်ဘာ
မကေင်ကၠောန်လဝ် ကမၠောန် ပ္ဍဲရုင်အလဵုအသဳတုဲ ဥက္ကဌဇၞော် နာဲယှိုဲကျေန် ဖျေဟ်ကဵုတာလျိုင် ပ္ဍဲဌာနရုင်ဗဟဵုရ
တုဲပၠန် ပ္ဍဲဌာနဂဥုဲလေဝ် လုပ်ယိုက်ဂၠေင်လဝ်ကီုရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၉ ဂှ် တၞဟ်နဂွံလ္ၚတ် ပညာဂဥုဲတုဲ နူကဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဗလးဏာ မၞိဟ်ပိတၠ နာဲဘမန်
မိတာန်ကျဳ
ကေုာံ နာဲဟံသာ ကဵုအာတိုန် တန်ဗတောန်ဂဥုဲ ပ္ဍဲရုင်ဂဥုဲခရေတ်ယာန် ပ္ဍဲကွာန်ဝင်က ပွိုင် ၃ ၄ဂိတုကီုရ
၁ သၞာံ ၁၉၇၀ ဂိတုဇာန်နဝါရဳ ၂၀ အခိင်သၞတအ် ကၠုင်ဗတိုက်ပလီုထောအ် ဗဟဵုဇံင်ကွဳဂှ် နကဵုတာလျိုင် ညးအာဒၟံင် ပ္ဍဲခရိုင် ကွာန်ဒဵုထောင် တုဲ ဟွံဂွံဒးစုက်လုက် ကုပေါဲဗတိုက်ဂှ်ရ
ဗဟဵုဇံင်ကွဳ လီုအာတုဲ ပြံင်အာဗဟဵုကျာ်ပိရ
ကောန်ပၞာန်တအ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ပဒတဴ ပ္ဍဲဗဒိုပ်မကသ ကော်ဂး မုခ်ဦးစခန်း ရ
ပ္ဍဲကဵု ဗဒိုပ်ဂှ် နာဲဟံသာ ဂွံယိုက်ဂၠေင်တာလျိုင် နဒဒှ် သကိုပ်ဗဒိုပ် လပါ်ပကင်ရင်တုဲ ညးတာလျိုင် လပါ်ပၞာန်ဂှ် ဒှ်သကိုပ်ဗိုလ်အံင်နာင် ရ
၁ သၞာံ ၁၉၇၀ ဂိတုမေဂှ် ဒက်ပတန် ဒပ်ပံင်ကောံပရေင်ညဳသၟဟ် ကေုာံ သၠးပွး ဂကူကောန်ဍုင်အရင် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးပေါင်းစုံ ညီညွတ်ရေးနှင့် လွတ်မြောက်ရေးတပ်ပေါင်းစု တညလ တုဲ နကဵုစၞးဗော်ဍုင်မန်တၟိဂှ် နာဲဟံသာ ဒးအာကေတ်တာလျိုင် ပ္ဍဲဍုင်ၜင်ကံက် မွဲလစုတ်
နူဂှ် သၞာံ ၁၉၇၁ ဂှ် နူကဵု တညလ ကၠောန် ဌာနဗလးရမ္သာင်တုဲ နာဲဟံသာ ဒးအာကေတ်တာလျိုင် သွက်အစဳအဇန်ဘာသာမန်ရ
ကိုပ်ကၠာ ပွိုင် ၄ ၅ ဂိတုဂှ် ညးမွဲဓဝ်တုဲ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဗလးဏာ နာဲမောင်မောင် တုဲ အစဳအဇန်ဘာသာမန်ဂှ် ဒှ်အာညးၜါတၠရ
၁ သၞာံ ၁၉၇၂ ဂှ် နဒဒှ်ပဳအေ ဥက္ကဌဇၞော် နာဲယှိုဲကျေန်ဂှ် ကလိဂွံတာလျိုင်တုဲ ပရေင်စုက်လုက် ကုက္ဍိုပ်သကိုပ်မဟာမိတ်ဂမၠိုင်လေဝ် ကလိဂွံကၠုင်ကီုရ
၁ သၞာံ ၁၉၇၂ ၇၃ ဂှ် ဂွံဒုင်ရုဲစှ် နဒဒှ် ဥက္ကဌပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်တုဲ ပ္ဍဲဂိတုဨပြဳ ပ္ဍဲပေါဲဗတိုက်မွဲဒၞာဲဂှ် ဒးဝပ် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်တုဲ ဆက်ကေတ်တာလျိုင်ဟွံမာန် ဒးတိုန်ကၠုင် ဗဒိုပ်ပ္ဍဲ သွက်ဂွံအာလွဳယဲရ
၁ သၞာံ ၁၉၇၄ တိဍာ်ရေဝ်သၠုင်ကျာဂှ် ကရေင်ကလေင်ပအပ်ကဵုမန် တိဍာ်တအ်ဂှ် နူအခိင် ဗော်ပၠတရဴဍုင်မန် လုပ်ဖျေဟ်ထောအ်လွဟ်တုဲ စိုပ်အာ သၟဝ်တဲကရေင် နဒဒှ် ညးအုပ်ကာပွိုင်ဍုင်ဂှ် နာဲဟံသာ မဂွံယိုက်ဂၠေင်လဝ်ရ
၁ သၞာံ ၁၉၇၅ ဂှ် နာဲဟံသာ ဂွံခပတိုန် နဒဒှ် ဖက်ဆော ညးအုပ်ကာ ခရိုင်မတ်မလီု အခိင်ဂှ် ပ္ဍဲဗော်ဍုင်မန်တၟိ နွံဆ မွဲခရိုင်ဂှ်ရ
ဗွဲကြဴညိ နာဲအုပ်ကာ နာဲမေန်ထောန်ဂှ် အာဖျေဟ်ထောအ်လွဟ် ကုသၞတုဲ နာဲဟံသာ ဂွံခပတိုန် နဒဒှ် ညးအုပ်ကာ ခရိုင်ရ
၁ သၞာံ ၁၉၈၁ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ထကး နာဲဟံသာ ၜိုန်ရ ကေင်ဒှ်လဝ် ပဳအေ အစာဇၞော်နာဲယှိုဲကျေန်ကီုလေဝ် ဟွံပြံင်ဗက်အာမံင် ဝင်က မွဲသာ် ဆက်တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲဒၞာဲတြေံဖိုဟ်ရ
ဟိုတ်နူ ဗော်ကရေက်တိတ်အာ ဗီုဂှ်တုဲ ကာလမရုဲစှ် မၞိဟ်တာလျိုင်တၟိဂှ် နာဲဟံသာ ဂွံဒုင်ခပတိုန် ပ္ဍဲဂကောံကေင်ကာဗဟဵု
ကာလဗော်ၜါ ကလေင်ကောံ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၇ဂှ် လျိုင်ဒှ်အာ ပ္ဍဲကမ္မတဳဗဟဵုရ
ဆဂး ကာလကလေင်ကၠောန် သဘင်သဳကၠဳဗော် ပၠန် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၉ ဂှ် နာဲဟံသာ ဂွံကလေင်ရုဲစှ် နဒဒှ် ဖက်ဆောညးအုပ်ကာ ဗော်ဍုင်မန်တၟိပၠန်ရ
၁ သၞာံ ၁၉၈၂ ဂိတုဂျူလာင်ဂှ် ဗော်ပၠန်ဂတး ကောန်ဍုင်အရင်ဂမၠိုင် ဒက်ပတန် ဒပ်ပံင်ကောံဒဳမဝ်ကရေဇြဳကောန်ဂကူ ဂှ် နူကဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကျာ်ပိ လုပ်ဒပ်ပံင်ကောံဂှ်ကီုတုဲ နာဲဟံသာ မဂွံဒုင်ရုဲစှ် နဒဒှ် ညးကာနာနာ ပ္ဍဲဒပ်ပံင်ကောံဂှ်ရ
တာလျိုင်ဂှ် ဆက်ယိုက်ဂၠေင်အာ ပွိုင် ၅ သၞာံ စဵုကဵုစိုပ်သၞာံ ၁၉၈၇ ရ
၁ ၃ သၞာံ ၁၉၈၈ ပရေင်ကလိုက်ကမဵု ဒစဵုဒစး အလဵုအသဳ အလုံဍုင် ကတဵုဒှ်ကၠုင်တုဲ ဂကောံကွးဘာတအ်လေဝ် စိုပ်ကၠုင် တိပၠန်ဂတးကီုရ
စိုပ်သၞာံ ၁၉၈၉ ရဲပၠန်ဂတးတအ် သီုဖအိုတ် သီုကဵု ဂကောံကွးဘာတအ် ဒက်ပတန် ဂကောံမဟာမိတ် ဒဳမဝ်ကရက်တေတ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ ဂှ် နာဲဟံသာ ဂွံဒုင်ကေတ် တာလျိုင် နဒဒှ် ဖက်ဆော ညးအုပ်ကာနာနာ ပ္ဍဲကဵုဂကောံဂှ်ရ
စိုပ်သၞာံ ၁၉၉၃ ဂှ် နဒဒှ် တာလျိုင် ညးအုပ်ကာနာနာဂှ် နာဲဟံသာ မဂွံဒုင်ကေတ်တာလျိုင် ပ္ဍဲကဵုဂကောံဂှ်ရ
ပ္ဍဲကဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိလေဝ် နာဲဟံသာဂှ် နဒဒှ် ဖက်ဆောညးအုပ်ကာဂှ် ကေတ်လဝ်တာလျိုင်ကီုရ
စိုပ်သၞာံ ၁၉၉၅ ဟိုတ်နူ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဒေါအ်ပန်ပှော် ကုဒပ်ပၞာန်နဝတတုဲ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဒးဒုင်ပ္တိတ်ထောအ် နူကဵု ဂကောံမဟာမိတ်ဂှ်တုဲ နာဲဟံသာလေဝ် ဒးနုက်တိတ် နူကဵု တာလျိုင်ဂှ်ကီုရ
၁ ၃ သၞာံ ၁၉၉၇ ဂှ် ဒပ်ပံင်ကောံ ပတိုင်တုဲ ကော်ဘိက် ပေါဲသဳကၠဳဂကောံလွပ်လွဟ် ဂကူကောန်ဍုင်အရင်ဂမၠိုင်ရ
နကဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိလေဝ် ဒှ်ဒၟံင် ကောန်ဂကောံမွဲကီုတုဲ ဂွံဒုင်ဘိက်ကီုရ
နကဵု ဗဟဵုရုဲစှ်ဏာ နာဲဟံသာ နဒဒှ် မၞိဟ်က္ဍိုက်က္ဍိုပ်
နာဲကောရတ်
နာဲဇွာဟံင်မန် နာဲထောန်ယျ သွက်ဂွံ အာတိုန် ပေါဲသဳကၠဳဂှ်ရ
ပေါဲသဳကၠဳဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲကွာန်မေဝ်ထရဝ်ထာ မဒှ်ကွာန်ကရေင်မွဲရ
ပေါဲသဳကၠဳဂှ် သဳကၠဳရေင်သကအ်တုဲအိုတ် ဂွံတင်တုပ်စိုတ်တုဲ နကဵု နာဲဟံသာ စၞးဗော်ဍုင်မန်တၟိဂှ် သီုထ္ပက်ဏာ စၟတ်တဲကီုရ
တင်လတုပ်စိုတ်ဂှ် လလောင်တြးတုဲ နကဵု အလဵုအသဳပၞာန်နဝတ ဂွံတီကေတ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိလေဝ် ထ္ပက်လဝ် စၟတ်တဲကီုတုဲ ညးတအ် ဟွံပေင်စိုတ် လတူဗော်ဍုင်မန်တၟိ တၟာဂလိုင်ကီုရ
ညးတအ် ကရေပ်ဂရတ်ကၠုင် နာနာရ
ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ညးဇၞော်ဗော်ဍုင်မန်တၟိတအ် ဒးကေတ်ထောအ် ဒုဟ် လတူညးပိတၠဂှ် နကဵု နဲမဖျဝ်ဖျေဟ်ကဆံင်ရ
နာဲဟံသာဂှ် နူဖက်ဆော ညးအုပ်ကာ ဗဟဵုကီု နူကဵု ကေင်ကာဗဟဵုကီု ဖျေဟ်စွံ ဒှ်အာ ကမ္မတဳဗဟဵု မွဲတၠ
နာဲကောရတ် ကဵု နာဲဇွာဟံင်မန်တအ်ဂှ် နူကမ္မတဳဗဟဵု ဒးဒုင်နုက်ပ္တိတ်ရ
ဆဂး ပေင်ပွိုင်မွဲသၞာံတုဲ ညးတအ် က္လေင်ခပတိုန်ကဵု ကဆံင်ဒၞာဲတြေံဂှ် သီုညးပိ ဒၞာဲညးကဵုညးပၠန်ရ
၄ သၞာံ ၂၀၀၃ မဒှ်အခိင် ဥက္ကဌဇၞော် နာဲယှိုဲကျေန် စုတိတုဲ နာဲဟံသာ ဂွံဒှ် ညးအုပ်ကာနာနာဗဟဵုရ
၁ ၃ သၞာံ ၂၀၁၃ ဂိတုဂျောန် ၁၅ ဂှ် နာဲရဿ စုတိအာတုဲ ၅ နာဲဟံသာ ဂွံဒုင်ခပတိုန် နဒဒှ် ဒု ဥက္ကဌ ဗော်ဍုင်မန်တၟိရ
သၞာံ ၂၀၁၉ ပ္ဍဲသဘင်သဳကၠဳဗော် အလန်ဒသမ မစပ္တံ နူဂိတုဒဳဇြေမ္ဗာ ၂၅ စဵုကဵု သၞာံ ၂၀၂၀ ဂိတုဇာန္နဝါရဳ ၈ ဂှ် နာဲဟံသာ ဂွံဒုင်ခပတိုန် နဒဒှ် ဥက္ကဌဇၞော် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ပ္ဍဲဒၞာဲ နာဲထဝ်မန်ရ
နာဲထဝ်မန်ဂှ် ဟိုတ်နူအာယုက်ဇၞော်
ဟိုတ်နူ ပရေင်ထတ်ယုက် ဟွံသၟဟ်ရထတုဲ ဟွံဒုင်ဆက်ရုဲမာဲ ပ္ဍဲတာလျိုင်ရ
နာဲဟံသာဝွံ ကြဴနူ မလုပ်ယိုက်ဂၠေင် ဓလေင်ပၠန်ဂတး သွက်ဗၠးၜးဂကူမန်တုဲ နာဲဟံသာဝွံ ပ္ဍဲမွဲတရဴဘဝပၠန်ဂတး ညးယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင်ဂှ် ယၟုမြဟ်တဴ သီုကဵု လပါ်အနုသုခုမကီုတုဲ အခိင်ညးစ လုပ်ယိုက်ဂၠေင် ကမၠောန်ဗော်ဂှ် သီုပါလုပ် နဒဒှ် ညးချဳဓရာင် ပ္ဍဲလဝေင်ဇာတ်
သီုချူလဝ် လဝေင်ဇာတ်ဂမၠိုင်
ဒွက်ဂမၠိုင်ကီုရ
လဝေင်ဇာတ် ညးမချူလဝ်ဂှ်မ္ဂး သစ္စမေတ္တာ အကြာပေါဲပၞာန်
ကေုာံ ဂၠံင်ဍာန်ကွဳပၟတ် စံင်ယဇ်ဂကူပိုဲ တအ်ဂှ် ဒှ်လဝေင်ဇာတ် မပြာကတ် မဆေင်ကဵု ပရေင်ကဵုပညာ ညံင်ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဂွံတီကၠိုဟ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ စိုတ်ဓါတ်မင်မဲဂကူ ဂွံမံက်မွဲကီုရ
ဒွက်လေဝ် ညးချူလဝ် နွံတၟာဂလိုင်ကီုရ
ပၞောဝ်ကဵုဒွက်တအ်ဂှ် သဇိုင်ဝင်ဍုင်မန်
မန်ၜါကောံသၞဴ စဴဍုင်ဟံသာ
လၞီဍုင်ဟံသာ ကေုာံ ချိုတ်ညံင်ဂွံဂျိုင် တအ်ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ လိက်ကၞပ် နကဵုဘာသာမန် နကဵုယၟုကၞေဟ် သၞဴမန် ဂၠံင်တရဴဂကူပိုဲ ဂွံဗၠးၜး
နကဵုဗီုဗၟာ စစ်မှန်သော ပြည်ထောင်စုတည်ဆောက်ရေး တအ်ဂှ် ချူလဝ်ကီုရ
ၜဳဗတာင် ဂှ် ဒှ်ၜဳ မဇွောဝ်စှ်ေကၠုင် နူတမ် ဒေသဒဵု သေံဇၞော် လပါ်သၠုင်ကျာတုဲ တတ်စှ်ေကၠုင် ရးဇၞော်ဗဂေါ စဵုကဵုစိုပ် ပ္ၚံက်ၜဳမုတ္တမတုဲ ဍာ်ၜဳဂှ် ပြိုဟ်လုပ်အာ ပ္ဍဲၜဳဇၞော်ဘင်္ဂလာရ
ၜဳဗတာင်ဂှ် နွံဇမၠိင် ၂၆၁ တိုင် ၄၂၀ ကဳလဝ်မဳတာ တုဲ နူကဵု ရးဗဂေါဂှ် ဇွောဝ်စှ်ေဒၟံင် ပ္ဍဲဒေသတိဗလးရ
ပၞောဝ်ကဵု ၜဳဂမၠိုင် မနွံ ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံဗၟာဂှ် ၜဳဗတာင်ဝွံ ဒှ်ၜဳဂၠိင်အိုတ် မရနုက် ကုပန်
ၜဳယှိုယ်
ကြုင်သာပြတအ်ဂှ် ဒှ်ၜဳ ကေုာံ ကြုင် မဇွောဝ်ပြိုဟ်လုပ် အပ္ဍဲ ၜဳဗတာင်ရ
ဍုင်ယှိုယ်ကျေန်
ဍုင်မဒေါက်
ဍုင်ဇြပ်သိမ်တအ်ဂှ် နွံဇိုင် ၜဳဗတာင်တုဲ နွံကဵု ဂၠုင်ဗဒေါအ်အိုတ်ရ
ပ္ဍဲအခိင်တမၠာ ခေတ်ဂၠံင်ကွဳစက် ဟွံမဲဏီတေအ်ဂှ်မ္ဂး ၜဳဗတာင်ဝွံ ဒှ်ဇဟက်ပလံင်ဗစိုပ် အဓိက အကြာ ဒေသ ရးဗဂေါ ကဵု တွဵုရးဍုင်မန်ရ
ၜဳဗတာင် လပါ်သၟဝ် ၜိုတ် ၂၅ တိုင် ၄၀ ကဳလဝ်မဳတာ ဂှ် ဍာ်ဇွောဝ်ဒၟံင် ကၠိုဟ်သၞာံတုဲ သကုတ်လပါ် ၜိုတ် ၅၅ တိုင် ၉၀ ကဳလဝ်မဳတာ ဂှ် ဆပ္ဍဲအခိင်ဗြဲ ပိဂိတုဟေင် ဍာ်ဇွောဝ်ခိုဟ်ဟ် ဂၠုင်အာကၠုင်ဂွံရ
ၜဳဗတာင်ဂှ် ၜိုန်ရ ဟွံဒှ်အရီုအဗင် သွက်ဂွံတဵုလွဳ ဗီုကဵု သြောအ် သၞေဝ်တအ်ကီုလေဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဗြဲ သွက်ဂွံဖျေဟ်ဆု နူဒဵုဗဂေါ ဒှ်အရီုအဗင် တၟာဂလိုင်ရ
ၜဳဗတာင် ဝွံ အခိင်ကိုပ်ကၠာတေအ် ဟိုတ်နူ ကဍာ် နွံဂၠိုင်တုဲ ညးကော်စ ၜဳဗတာင်
ကဍာ် မန်မကော်ဒၟံင် လၟုဟ်ဂှ် အခိင်တမၠာတေအ် မန်တအ် ကော်စ ကပံက်ဗတာင် ဝါ ကဗတာင်
နူကဵု ယၟုမန် ဗတာင် ဂှ် ဗၟာပ္တိတ် ရမ္သာင် စစ်တောင် တုဲ ယၟုဏအ် ပြာကတ်ဒၟံင် စဵုကဵု အခိင်လၟုဟ်ရ
ဟိုတ်နူ အသိင်ရမ္သာင်ဗၟာ စစ်တောင် ဂှ်တုဲ ညးလ္ၚဵုကော်စ ၜဳသတိုင်
ပေါဲဗတိုက် သွက်ဗၠးၜး ဂကူတအင် တာပိုန်ကျဝ် အၚ်္ဂလိက် ဗၟာ တာဘုန်းကျော် ဂှ် ဒှ် ဂဥုပ်ဗိုလ် ဒပ်ပၞာန် ဂကူတအင်
သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂကူတအင် ပ္ဍဲဒေသ တွဵိုရးသေံဇၞော်
သဟရးဗၟာ
တာပိုန်ကျဝ် ဂှ် ယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင် တာလျိုင် နဒဒှ် ညးအုပ်ကာနာနာ ပ္ဍဲ ဒပ်ပၠတရဴဗၠးၜးဍုင်ပလံင်
တုဲ ဒှ် ဒုဂဥုပ်ဗိုလ် ပ္ဍဲ ဒပ်ပၞာန် ဗၠးၜး ဂကူတအင် မကော်ဂး
၁ ၂ ၃ ၄ ၅ တာပိုန်ကျဝ် ယိုက်ဂၠေင်လဝ် ပ္ဍဲ ဂကောံဗၠးၜးဍုင်ပလံင် ဒပ်ပၞာန်ဗၠးၜးဍုင်ပလံင် စဵု ကု ဂကောံဂှ် ကေတ်ဒေါအ်ပန်ပှ်ော ကုအလဵုအသဳဗၟာ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၉၁ ရ
ကြဴနူ သရိုဟ်လီုအာတုဲ တာပိုန်ကျဝ် မွဲစွံ ကု က္ဍိုပ်သကိုပ်တအင် တာအာက်ဗံင် ဒက်ပ္တန် ဒပ်ပၞာန် ဗၠးၜး ဂကူတအင် မွဲစွံ ကု သွက်ဂွံ ဆက်လုပ် ပေါဲဗတိုက် အခေါင်ပကင်ရင်အပိုင် ဂကူတအင် ရ
၄ အခိင် ပရေင်ပၞာန် ၁၀၂၇ မစမုက်ပၞာန် ပ္ဍဲ ၂၇ အံက်တဝ်ဗာ ၂၀၂၃ ဂှ် တာပိုင်ကျဝ် ဟီု ကု ဌာနပရိုင်ပြင်သေတ် ဒဒှ်ရ ဒပ်မဟာမိတ်ကောဒေအ်တအ် ဖျေဟ်နိဂီု ပရေင်မဒေါအ်ပန်ပှ်ော ကုအလဵုအသဳပၞာန်ရောင်
က မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲဍာ်မန်ဂမၠိုင် အၚ်္ဂလိက် ၜိုတ်မပကောံဂွံ
ယၟုက နကဵု ဘာသာမန်ဂှ် တၞဟ်နဂွံ ဆက်သှ်ေအာကီု ရန်တၟအ်တုဲ ယၟုကတအ်ဂှ် သီုဗၟံက်ထ္ၜးကဵု နကဵု ဘာသာသအာင် ဗွဲတၟေင် ဘာသာဗၟာ ကေုာံ အင်္ဂလိက်ရ
ဒေသမန်ဂှ် ဟိုတ်မနွံ ဇိုင်ၜဳမှာသၟိဒ်တုဲ ကဍာ်မန်ဂှ် နွံကဵု ကၜဳ ဝါ ကဍာ်ဖၞုင်ကီု သီု ကကြုင် ဝါ ကာ်ဍာ်ပတေက်ရ
ကလင်ဟေဝ်ဂှ် အသာ်ခဗိုက်
ဗတဗော်ဒၟံင်
ကွာန်ကၠအ်ပၞဟ် အၚ်္ဂလိက်
ဗၟာ ပိန္နဲတော ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ဂကောံကွာန်ဝါခမိတ်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၆၄
၁ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဝါခမိတ်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၃၅၃၂
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၅၄၅ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၇၀၇၇ တၠရ
ကွာန်ကအ်ခတဝ် ဝွံ ဒှ်ကွာန်မန် နွံပ္ဍဲ ("16
563620N
974240E) တွဵုရးဍုၚ်ကရေၚ်
ပွိုၚ်ဍုၚ်ကအ်ကြိက်ရ
ဇမၞော်ကွာန်ဂှ် သီုဖအိုတ် နွံၜိုတ် 0
08 mi2 ရ
ပ္ဍဲလဒေါဝ်ကွာန်ဂှ် နွံကျာ်စေတဳမွဲရ
ကွာန်ကအ်ခတဝ်ဝွံ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၈ဂှ် သ္ၚိ သီုဖအိုတ် နွံ ၜိုတ် (၂၀၀) မတုဲ မၞိဟ်နွံ ၜိုတ် မသုန်ကၠံဒှ်မာန်ရ
အဓိက ပရေၚ်ပလံၚ်ဗစိုပ်ကွာန်ကအ်ခတဝ်ဝွံ ဒှ်ဂၠံၚ်တိုက် သီုကဵုဂၠံၚ်ဍာ်ရ
နူကွာန်ကအ်ခတဝ် လပါ်သၟဝ်ကျာ 0
75 တိုၚ် စိုပ်ကွာန်ကရေပ် ၜဳဂြာၚ်တုဲ လပါ်ဗၟံက်ကွာန်ဂှ် 0
48 တိုၚ်မ္ဂး စိုပ်ၜဳကဍတ်ရ
တိတ်ဂၠံၚ် သၠုၚ်ကျာကွာန်မ္ဂး 1
73 တိုၚ်မ္ဂး စိုပ်ဂၠံၚ်ဇၞော် မအာကွာန်ကျာ်ကဗၚ်
ပလိုၚ်တၟအ်ရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ကွာန်ဝွံ ဟိုတ်မနွံ ပ္ဍဲလတူတိသမၠုၚ် အကြာဝါဗိုၚ် (ဝါ) တိဗလးသဝ် မဗိုၚ်ဂေတ်လဝ်တုဲ ကအ် ညးကော်စတုဲ ၀၀ ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ၀၀ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ယၟုကွာန်၀၀ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ၀၀ရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ကွာန်ဝဝဝဝွံ ဒှ်မန်တြေံမွဲတုဲ နူအခိၚ်လဵု မစပ္တန်လဝ်ရောဂှ် နကဵု သက်သဳ သုတေသနဝၚ် ခိုၚ်ၚ်ဂှ် ဟွံဂွံတီလဝ်ဏီရ
ပ္ဍဲခေတ်ဟံသာဝတဳ ဒြဟတ်ခိုဟ် (ၜိုတ် အေဒဳ တေအ်ဂှ် ကွာန်ဝွံ ပါလုပ် ပ္ဍဲရးမတ္တမ ၃၂ ဍုၚ် ပ္ဍဲရးဍုၚ်ဝဝရ
ကြဴနူ အဝဵုသြဇာဂကူဗၟာ နူဗုကာံ ဓလီုဂွံအာ ရာမညဒေသ ဍုၚ်မန်တုဲ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၂၈၁/၁၂၈၆ ဂှ် မဂဒူ ကောန်ဍုၚ်တကအ်ဝါန် (ဍုၚ်ဝါန်) ပုန် ကုသၟိၚ်စဍုၚ်ဗၟာ အလိမ်မာမၚ် (အလိမ္မာမၚ်း)တုဲ ကလေၚ်ပ္တန် ဍုၚ်ဗၠးၜးမန် ပ္ဍဲဍုၚ်မတ္တမရ မဂွံဒုၚ်ယၟု သၟိၚ်ဝါရဳရောဝ် မဒှ်ယၟု ဘာသာသေံ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမဒတုံပြဟ်နူသွဝ် ရ
မန်ပ္ဍဲဗဂေါ အခမန် လေဝ် ပုန်ကဵု သၟိၚ်ဗုကာံကီုတုဲ ဒက်ပ္တန် ဍုၚ်ဗၠးၜးကီုရ
ကာလတၠဖြာ မပိုၚ်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳဂှ် ဍုၚ်မန်ဟံသာဝတဳ ကဵု ဍုၚ်မန်မတ္တမ ဒက်မိတ်ရေၚ်သကအ် နမကဵုစ ကောန်ဝုတ်ရေၚ်သကအ်ရ
တၠဖြာ ပစၞာဲ ဂစာန်ဂစိုတ် သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ်ဂှ် ဂွံတီကေတ်တုဲ ညးရပ်ကြိုၚ်ထောအ် တၠဖြာရ
ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ စိုပ်အာ သၟဝ်တဲ သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ်ရ
ဟိုတ်တၠဖြာ မဂစာန်ပုန်တုဲ ညးဒးဂစိုတ်ထောအ် တၠဖြာရ
သၞာံ ၁၃၄၈ သၟိၚ်ဗညာဥူ တိုန်နန် ဍုၚ်မတ္တမ ရ
ဟိုတ်နူ ဗြတ္ထၜ ကဵု လိုက်ဖြာတအ် ပသပုန်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၃၆၃ ဂှ်တုဲ သၟိၚ်ဗညာဥူ ဒးဒဴအာမံၚ် ဍုၚ်ဝါန်
စိုပ်သၞာံ ၁၃၆၉ ဂှ် သၟိၚ်ဗညာဥူ ဟိုတ်ကလေၚ်စဴ ဍုၚ်မတ္တမ ဟွံဂွံတုဲ ဒးအာမံၚ် ပ္ဍဲဗဂေါရ
တၠညးဗညာဥူ ဟွံမဲတုဲ ကောန်ညး တၠညးရာဇာဓိရာဇ် ဂွံတိုန်နန်ဟံသာဝတဳရ
စိုပ်သၞာံ ၁၃၈၈ ဂှ် တၠညးရာဇာဓိရာဇ် သီဂွံအာ ဍုၚ်မတ္တမ ကေုာံ မတ်မလီုရ
စနူဂှ်တုဲ ဍုၚ်မတ္တမ နဒဒှ် ဍုၚ်သၟိၚ်ဨကရာဇ် မပဒတဴဂှ် ဒးအိုတ်အာရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ရာမညနိကာယ ဘာဗၟံက်ဝွံ နွံ လပါ်ဗၟံက်ကွာန်တုဲ မဒှ်ဘာတြေံအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝ ဏအ်ရ
ဘာဝွံ ပ္ဍဲအခိၚ် ကျာ်ဇၞော်ဝိမလဂှ် ခၞံဗဒှ်လဝ်သီမွဲရ
ပါဲနူသီတုဲ ဇြပ်သဘၚ်ဓရ်
ဇြပ်မၚ်သဳလ်တအ်လေဝ် နွံကီုရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ရာမညနိကာယ ဘာပလိုတ်ဝွံ နွံလပါ်ပလိုတ်ကွာန်တုဲ မဒှ်ဘာမခၞံဗဒှ်လဝ် ကြဴနူဘာဗၟံက်ညိရ
ဘာဝွံ ပတန်လဝ် ပ္ဍဲအခိၚ်ကျာ်ဇၞော်စန္ဒိမာ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၆၇၀ တေအ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်မၚ်မဲကၠုၚ်ဘာဝွံ သီုဖအိုတ် ဂွံ ၁၀ အဆက်ရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝဝွံ ကျာ်စေတဳ သီုဖအိုတ် နွံ ၃ တၞုၚ်
ကျာ်လဒေါဝ်ဂှ် ဒှ်ကျာ် ကျာ်သြဳကွာန်တုဲ မၞိဟ်ကၠုၚ်ဗဵုလ္ၚောဝ်ဂၠိုၚ်အိုတ်ရ
ပါဲနူဂှ် ကျာ်စေတဳ ပ္ဍဲဘာလကျာ်လေဝ် နွံကီုရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
အဓိက ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကွာန်ဝဝဝ ဝွံ ဒှ်ကမၠောန်ဗ္ၚ ကေုာံ တဵုတၞံခၜိုတ်ရဝ်ပါရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ပရေၚ်ဗၞိက် စၞစသုၚ်တအ်လေဝ် နွံစ ညိညကီုရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝဝွံ နာဲဘာဗတောန်လိက်အလဵုအသဳ တန်သဇိုၚ်မူလ (၂) မတုဲ တန်လဒေါဝ် နွံမွဲရ
ပ္ဍဲဘာလကျာ်လေဝ် ဒှ်ဒတန် ဗ္တောန်လိက် သွက်ကောန်ၚာ်တအ်ကီုရ
က (အၚ်္ဂလိက်
the first letter of the modern Mon alphabet)ဂှ် ပၞောဝ်ကဵု ဗျည်မန် ခေတ်တၟိ (၃၅) မဂှ် ဒှ်အက္ခရ် ကၠာအိုတ်တုဲ ပ္ဍဲကဵုအရေဝ်မန် မၞုံရမ္သာင်ၜါၜါ ရမ္သာင်သာ ကဵု ရမ္သာင်ဇြိုင်ဂှ်မ္ဂး "က" ဂှ် ဒှ်ဗျည်ရမ္သာင်သာတုဲ လုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲဂကောံဗျည်ပထမ
ရမ္သာင်မန် မွဲဂကောံမနွံပန်ပန်ဂှ် "က" နွံ ပ္ဍဲဒၞာဲရမ္သာင်ကၠာအိုတ်
ဣဏအ်ဂှ် "က" သာ
ခ" သာဇြိုဟ်
ဂ" ဇြိုင်
ဃ" ဇြိုင်ဇြိုဟ်
၁] အက္ခရ် "က" ဝွံ နူတမ် ကၠုင်နူ အက္ခရ်ဂြန္ထ နူဒေသဍုင်အိန္ဒိယသၠုင်ကျာ ဗွဲမဂၠိုင်ကော်ခဴစ အက္ခရ်ပလ္လဝ နူအေဒဳ (၅-၆) ဗွဝ်ကၠံရ
အက္ခရ်ပလ္လဝဂှ် စောန်ဆက်ကၠုင် နူအက္ခရ်ဗြဟ္မဳ
၂]တမ်မူလ အက္ခရ်ဗြဟ္မဳဂှ် တၠပညာတအ် လညာတ်ဟွံတုပ် ရေင်သကအ်ကီုလေဝ် လညာတ် Georg Bühler မဟီုလဝ် ဒဒှ်ရ အက္ခရ်ဗြဟ္မဳ နူတမ် မကၠုင်နူသေမိတိစ် (Semitic)ရ
အတိုင်လညာတ်ညးမ္ဂး ပ္ဍဲၜိုတ် ဘဳသဳ ၆ ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဗဗၞးတအ် ကေတ်အက္ခရ်ဂှ်တုဲ ညံင်ဂွံကိတ်ညဳ ကုရမ္သာင်သံသကြိုတ် ကေုာံ ပြကြိုတ်ဂှ် ညးတအ် ဖန်ဗဒှ်လဝ်ရ
၃] လညာတ်တၠပညာ မပ္တံကဵု G
Hunter
John Newberry ကေုာံ Krishna Rao တအ် ညာတ်ကေတ် အက္ခရ်ဗြဟ္မဳဂှ် နွံအဆက်တမ် နူကဵု အက္ခရ်/သင်္ကေတအိန္ဒူ (Indus script/Indus symbol) ရ
၄][၅
မတုဲတေံ ရးဍုၚ်မန် ရမ္မာပူရ ညးကော် ရမ္မာဝတဳဂှ် ဨကရာဇ်မန် ပိုၚ်ပြဳလဝ်ရ
ပ္ဍဲကာလကျာ်တြဲ ဂွံဒစာံဝှ် ကျာ်တြဲမွဲဟာန် ကေုာံ ခမဳတၠအရှန်တအ်ဂမၠိုၚ် ဂၚေၚ်ဒေသစရိတ် စိုပ်ကၠုၚ်ရာမညဌာနဳရ
နူဂှ် က္ညအာစိုပ်ဘာရသိစိတ္တ မၞုံပ္ဍဲဇရေၚ်ကၟာလ္စဇၞော်မွဲရ
ကာလဂှ် ကျာ်တြဲပကာဂအဳရ
မှာထေရ် သာရိပိုတ်ညာတ်တုဲ လ္ၚောဝ်ပတီသၟာန် ကုကျာ်တြဲသာ်ဝွံရ
ယွံတၠဳမၞုံကုကျာ်တြဲ မူဟိုတ်မွဲမွဲ က္တဵုဒှ်တုဲ မကာဂအဳရော
ယွံသာရိပိုတ် ပ္ဍဲကၟာလစဇၞော်ဝွံ ဃောအဲကျာ်ဒှ် ဘဝဂစေံတြေဲတေံ လုကဴတြဴစှော်သၞာံ ပရိုက်ဘဲအန္တရာယ်ဟွံမွဲ မပတဴကၠုၚ် ဗွဲတသိုက်ရ
ပ္ဍဲဌာနဝွံ အဲကျာ် ပ-ပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ
သာသနာအဲကျာ် တန်တဴဗၞတ်မသုန်လ္ၚီရောၚ် ညာတ်သာ်ဂွံတုဲ အဲကျာ်ပကာဂအီရ
သာ်ဝွံ ကျာ်တြဲကဵုလဝ်ပယျးဒိုဟ်ရ
ကျာ်တြဲ ကဵုပယျးဒိုဟ်သာ်ဝွံတုဲ ရသိစိတ္တဂှ် ယွံတၠဳမၞုံကုပိုန်ကျာ်တြဲ သွက်ပိုဲဍိုက်တအ် ဂွံရှ်ေသှ်ေရဴဂဴပူဇဴလၟိုန်ကာလမာန်ဂှ် ကဵုပိုဲဍိုက်တအ် ရှ်ေသှ်ေညိကျာ် သာ်ဝွံ လ္ၚောဝ်ပ္တီကျာ်တြဲရ
ကာလဂှ် ကျာ်တြဲဂှ် နကဵုဂၠးဇိုၚ်ပါဒလိုန်ပေန် ပ္ဍဲဒၞါဲဘာရသိစိတ္တဂှ်တုဲ လၟာ်ဇိုၚ်ပါဒကျာ်ဂှ် ပြာကတ်တဴရ
ပ္ဍဲဒၞဲါကုန်ကျာ်တြဲ မလိုန်ပေန်ဂှ် ကံပေန်ညးကော်ခဴစရ
ဗွဴကြဴကောန်ဂကူမန်တအ် ဗဒှ်ကွာန်ဇရေၚ်ဂှ်တုဲ ကွာန်ဂှ် ညးကော်ကွာန်ကံပေန်ရ
နူဂှ်မြိပတ်အာနဲ ကွာန်ကံဗိန် ညးကော်ခဴစကၠုၚ် ဒဵုကဵုလၟုဟ်ရောၚ်
ကွာန်ကံဍုၚ်လၟုဟ် မၞုံပ္ဍဲပွဳပွူကွာန်ကံဗိန်ဂှ် ဒှ်ဂအာၚ်ဍုၚ်ရမ္မာဝတဳရောၚ်
ပ္ဍဲအရှာံဘုတ်ကံဗိန်ဂှ် ဒှ်ဒၞါဲလၟာ်ဇိုၚ်ကျာ်တြဲ မလိုန်ပေန်လဝ်ရောၚ်
ပွဳပွူဘာတန်မူလ မုက်ဂၞန် (၁) ဗၟံက်ကျာ်မတိၚ်ဂှ် ဒှ်ဒၞဲါကၟာလ္စဇၞော်ရောၚ်
သာ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲဝၚ်ဓာတ်ကျာ်မတိၚ်ရ[၁
မုန်သုန်(အၚ်္ဂလိက်
monsoon) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ကျာဥတု မပိုက်ကၠုင်တုဲ ပြံင်လှာဲကဵု ရာသဳ
၁] ပ္ဍဲဒေသမန်မ္ဂး ကျာမုန်သုန်ဂှ် ပိုက်ကၠုင် နူဒိုဟ်နေရတိတုဲ နူဥတုကညင်ဂှ် ဗစိုပ်ဗဒှ် ဥတုဗြဲရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ မုန်သုန်ဂှ် ဒှ်ရာသဳဥတု မပြံင်လှာဲ လၟေင်င်သၞာံ ဟိုတ်နူအသိင် ဓါတ်ဂမ္တဴ ပြံင်လှာဲဒၞာဲ ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်တုဲ ကတဵုဗဒှ်ကဵု ဗြဲကျာ ပ္ဍဲဗလးတိ ကေုာံ ၜဳရ
၂][၃] ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး စၞးမအရေဝ် မုန်သုန်ဂှ် ကော်စ ဥတုဗြဲရ
၄] ဒၞာဲသၞောဝ်မုန်သုန် အဓိက မကတဵုဒှ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်ဂှ် ဒေသအဖရိက-ပလိုတ်
အာရှ အဝ်သတေလျ တအ်တုဲ ဒၞာဲတၞဟ် ဗီုကဵုဂၠးတိ ကလေင်သၟဝ်ကျာ ကေုာံ အမေရိကသၠုင်ကျာတအ်ဂှ်လေဝ် နွံညိညကီုတုဲ ကော်စ ကျာမုန်သုန် ထေက်ဟွံထေက်ကဵု ဒးပါ်ပါဲညိရ
ဆဂး ဟွံတၞဟ်ခြာကွေဟ်ဟ်ရ
၅] မအရေဝ်မုန်သုန်ဝွံ နူအခိင်လဵု မန်တအ် မစ ရပ်စပ်ကၠုင်ဂှ် ဟွံတီကေတ်ရ
ပ္ဍဲအရေဝ်ဓမ္မတာမ္ဂး ဥတုဗြဲဟေင် မစကာကၠုင်ဒၟံင်တုဲ ပ္ဍဲကဵုပရိုင်ဗြဲကျာဟေင် မဂွံမိင်ကေတ်ဂၠိုင်ရ
မအရေဝ်မုန်သုန်ဝွံ ပ္ဍဲအရေဝ်အင်္ဂလိက်ဂှ် စရပ်စပ်ကၠုင် နူအခိင် အင်္ဂလိက်မပကင်ရင် ပ္ဍဲအိန္ဒိယရ
၆][၇] မအရေဝ်မုန်သုန် ဝွံ ဒုင်သဇိုင် ကုလိက်အဘိဓာန်အင်္ဂလိက်-မန် နာဲထောန်ဝေတုဲ မချူလဝ်ရ
မအရေဝ်ဝွံ မန်တအ် လွဳစလဝ် နူအင်္ဂလိက် monsoon မွဲကဆံင်ဒှ်မာန်ရ
မအရေဝ်အင်္ဂလိက်ဂှ် ညးတအ် ကေတ်နူ အရေဝ်ပဝ်တူဂြဳmonção
ပဝ်တူဂြဳဂှ် ကေတ်နူ အရေဝ်တမ်မူလ အာရာပ် mawsimموسم မဂွံအဓိပ္ပါယ် ရာသဳ ရ
အရေဝ်အင်္ဂလိက် monsoon ဂှ် ကၠုင်နူအရေဝ်ဒါတ် monsonလေဝ် ဒှ်မာန်ကီုရ
၈] ဟိုတ်ကျာမုန်သုန် မကတဵုဒှ် ပ္ဍဲအာရှဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုတိလမၠးကုန် တိဗေတ် (Tibetan Plateau)မကတဵုဒှ်ကၠုင် ဟိုတ်နူကဵု တိုက်သၟတ်အိန္ဒိယ ကဵု အာရှၜါ စုက်ရေင်သကအ် မလောန်ကၠုင် ၜိုတ် ၅၀ မဳလဳယာန်သၞာံတအ်ရ
၉] ဟိုတ်နူ ဒၞာဲဒတန်တိ ပြံင်လှာဲတုဲ တိုက်သၟတ်အိန္ဒိယဂှ် ဆုဲပြံင်ကၠုင် စုက်ကု တိုက်အာရှတုဲ တိုက်သၟတ်အန္ဒိယဂှ် ဓရိုဟ် တိလမၠးကုန်တိဗေတ် သီုကဵုဒဵု ဨဝရာဇ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
လ္ၚတ်ရံင် ၜဳအာရာပ် (Arabian Sea) ကေုာံ ဗီုကျာလပိုက် ပ္ဍဲဒေသ တိလမၠးကုန်လောအေသ် ဍုင်ကြုက်
Loess_Plateau|Loess Plateau)တုဲ တၠပညာဘူမိဗေဒတအ် ပတှ်ေကေတ် မုန်သုန် စကတဵုဒှ် ပ္ဍဲအခိင်ၜိုတ် ၈ မဳလဳယာန်သၞာံတေအ်ရ
အတိုင်မလ္ၚတ်ဆဵုကေတ် နူကဵု ဇမြတၞံဆု (plant fossils) နူၜဳသၠုင်ကျာကြုက်တုဲ ဂွံတီကေတ် မုန်သုန် စကတဵုဒှ် အကြာ ၁၅-၂၀ မဳလဳယာန်သၞာံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုတိလမၠးကုန်တိဗေတ် မကတဵုဒှ်ကၠုင်ဂှ်ရ
၁၀] လ္ၚတ်ရံင် တၞံပ္ဍဲကဵုၜဳတုဲ စှ်ေစိုတ် မုန်သုန်အိန္ဒိယဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ဇေတ်တ် ပ္ဍဲအခိင် ၜိုတ် ၅ မဳလဳယာန်သၞာံ မတုဲကၠုင်တေအ်
မဒှ်အခိင် ခေတ်ဍာ်ကလောအ် ဗလးမုက်ၜဳ သဝ်စှ်ေတုဲ ပၞောက်ၜဳအေန်ဒဝ်နဳရှာ Indonesian Seaway ကၟာတ်
ကတဵုဒှ်ကၠုင် ဗီုဏအ်တုဲ ဍာ်ဂံက်က် နူၜဳပါစဳဖိစ်ဂှ် ဇွောဝ်ကၠုင် ပ္ဍဲၜဳအိန္ဒိယတုဲ ဓါတ်ဂမ္တဴ ပ္ဍဲဍာ်ၜဳအိန္ဒိယဂှ် အောန်စှ်ေတုဲ ဗဒှ်ကဵု ကျာမုန်သုန်ရ
၁၁] ဂလိုင်လၟိဟ်ဗြဲမုန်သုန်ဂှ် မွဲဒေသ ကဵုမွဲဒေသ ဟွံတုပ်ရေင်သကအ်ရ
ဒေသလ္ၚဵုဂှ် ဂွံဆတိဍာ် တဵုလွဳစ ဂွံညိတုဲ ပ္ဍဲဒေသလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ကလိဂွံဍာ်ရုံဂပ်တုဲ တိဍာ်ဍာပ်ဍဴအာတုဲ တဵုသြောအ်ခရိုင်ဍာ်ဂွံရ
မုန်သုန် အိန္ဒိယ (မုန်သုန် ပ္ဍဲဍုင်မန်လေဝ် ပါလုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲမုန်သုန်အိန္ဒိယ)ဂှ် ဒၞာဲဗွဲမဂၠိုင် ဗဒှ်ကဵု ဒၞာဲမသ္ၚေက်ဍာပ်ဍဴရ
နကဵုဥပမာ ရံင်ကေတ် ဗီုဓါတ် မတက်လဝ် ပ္ဍဲ Western Ghats ပ္ဍဲအခိင်ကညင် ကဵု အခိင်ဗြဲ
ပ္ဍဲဒေသတအ်ဂှ် ကလိဂွံဍာ်ရုမ်ဂပ်တုဲ တဵုသြောအ်ကလိဂွံဖအိုတ်ရ
မုန်သုန်ဂှ် ဒှ်ကျာၜဳ မၞုံကဵုအသိင်ထတ်[၁၂] မကတဵုဒှ် ပ္ဍဲအခိင်ကာလ သၟုဟ်ဂမ္တဴ ပ္ဍဲဒဵု/တိ ကတဴလောန် ဟွံသေင်မ္ဂး ဂံက်လောန် နူကဵု ဓါတ်ဂမ္တဴ ပ္ဍဲကဵုၜဳမှာသၟိတ်ရ
ပ္ဍဲလတူဗလးၜဳဂှ် ဂမ္တဴပ္ဍဲကျာ ပတုပ်ကဵုဒၞာဲဒဵုမ္ဂး ညိင်ဂၠိုင်ရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဍာ်ဂှ် ပတောအ်ၜတ် ကုတိမ္ဂး အစောံစရာဲမဒုင်ဒဝ်ဓါတ်ဂမ္တဴ (heat capacity) (3
9 to 4
2 J g 1 K 1) သၠုင်နူတိ
၁၃] မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဍာ်ဂှ် နွံကဵု ကောန်ဒုက်ရှေန် (conduction) မစၠောအ်ကဵု ဓါတ်ဂမ္တဴ နူမွဲဒၞာဲ ကဵုမွဲဒၞာဲ စဵုကဵုဒၞာဲၜါဂှ် ဒှ်ဓါတ်ဂမ္တဴတုပ်
ဥပမာ ဍာ်မၞုံဓါတ်ဂမ္တဴကၠံဒဳဂရဳ မွဲခေါက်ဂှ် ကေတ်နင် ဍာ်မၞုံကဵု ဓါတ်ဂမ္တဴ သုညဒဳဂရဳ မွဲခေါက် ၜါဂှ်ပံင်ထောအ်မ္ဂး ဓါတ်ဂမ္တဴ နူကဵုဍာ်ဂမ္တဴဂှ် ကၠောအ်အာ ဒၞာဲဓါတ်ဂံက်ဂှ်တုဲ သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒှ်အာ ဓါတ်ဂမ္တဴ ၅၀ဒဳဂရဳ
သီုကဵု နွံကဵု ကောန်ဝေက်ရှေန် (convection) မပြံင်လှာဲကဵု ဒၞာဲ
ဥပမာ ဍာ်ဂှ် ကဵုဓါတ်ဂမ္တဴ ဗွဲသၟဝ်မ္ဂး ဍာ်ဂမ္တဴဂှ် တိုန်အာ လတူ
ဍာ်ဂံက်လတူဂှ် သှ်ေအာသၟဝ်
ပ္ဍဲကဵုဒဵု မပ္တံကဵု တိ
တၟအ်တအ်ဂှ် အစောံစရာဲမဒုင်ဒဝ်ဓါတ်ဂမ္တဴ (0
19 to 0
35 J g 1 K 1) သဝ်နူကဵုဍာ်
၁၄]တုဲပၠန် အရာတအ်ဂှ် ပ္ဍဲအရာမစၠောအ် ဓါတ်ဂမ္တဴဂှ် နွံဆ ကောန်ဒုက်ရှေန် သၟးတုဲ ဟွံမဲကဵု ကောန်ဝေက်ရှေန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဓါတ်ဂမ္တဴ ပ္ဍဲဍာ်ဂှ် ပြံင်လှာဲလောဲတုဲ ဓါတ်ဂမ္တဴ ပ္ဍဲတိတအ်ဂှ် လအ်ပြံင်လှာဲ မလေပ်တန်ကြန်လအ်ရ
နကဵုလၟေင်ဂၠးတိ မဂေတ်ဒၟံင်တ္ၚဲ စိုပ်နူကဵုဂိတုမာတ် စဵုကဵု ဂိတုသေတ်တေန်ပါဂှ် လျးပသာန်တ္ၚဲ စိုပ်အဳကွေတာ လပါ်သၟဝ်ကျာတပ်ပ်တုဲ ပ္ဍဲကဵုဗလးၜဳကီု သီုကဵုဗလးဒဵု ပ္ဍဲသီုၜါဒၞာဲဂှ် ဓါတ်ဂမ္တဴ ဂၠိုင်တိုန်ကွေဟ်ဟ် ဗွဲမပြဟ်ရ
ပ္ဍဲဗလးတိဂှ် ကတဴဂၠိုင်
နကဵုသဘာဝ ဓါတ်ဂမ္တဴ မတိုန်လတူ
ဓါတ်ဂံက်စှ်ေသၟဝ်ဂှ် ကျာဂမ္တဴ ပ္ဍဲဗလးတိဂှ် တိုန်အာ ဗွဲလတူရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ပ္ဍဲကဵုဗလးၜဳဂှ် ဓါတ်ဂမ္တဴ အောန်နူ ကဵုဗလးတိရ
ကျာပ္ဍဲကဵုၜဳဂှ် စှ်ေအာသၟဝ် ကျာနူကဵုဗလးတိရ
ဟိုတ်နူကျာဂံက် ကဵု ကျာဂမ္တဴၜါဂှ် ဓရိုဟ်ရေင်သကအ်တုဲ ကျာၜဳ ဂဂံက် မၞုံကဵုမဍုက်ဍေက်ဂှ် ကပိုက်လုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲဗလးတိရ
ကျာမဍုက်ဍေက် (ကျာမၞုံကဵုသၟုဟ်ဗြဲ)ဂှ် စိုပ်ကၠုင် လတူဗလးတိရ
ကျာမဍုက်ဍေက် (moist air) စိုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲဗလးတိတုဲ ဟိုတ်နူဓါတ်ဂမ္တဴ ပ္ဍဲဗလးတိဂှ် ကျာမဍုက်ဍေက်ဂှ် တိုန်အာ လတူသၠုင်င်
နူဂှ် ကျာမဍုက်ဍေက်ဂှ် ဒးကလေင်ဍဵုဖျေဟ် ပ္ဍဲဗလးၜဳပၠန်ရ
ဆဂး ပ္ဍဲအခိင်ကျာဂှ် မတိုန်စိုပ်ဗွဲလတူဂှ် သၟုဟ်ဍုက်ဍေက်ဂှ် စိုပ်အာကဆံင် မဒှ်ဍာ်မ္ဂး ဗြဲဂူစှ်ေကၠုင်ရ
ဗီုမကတဵုဒှ် ပ္ဍဲဒေသဍုင်မန်ဂှ်မ္ဂး ပ္ဍဲအခိင်ကညင် ဒေသရးအာရှလပါ်လဒေါဝ် မဒှ်ဒၞာဲဗလးတိတအ်ဂှ် ကတဴတုဲ ပ္ဍဲဗလးမှာသၟိတ်အိန္ဒိယ ကဵု မှာသၟိတ်ပစိဖိစ်ဂှ် ဂံက်
ဓါတ်ဂံက်နူမှာသၟိတ် ကဵု ဓါတ်ကတဴ နူဗလးတိ ၜါဏအ် ဟွံသၟဟ်တုဲ ကျာမဍုက်ဍေက် နူၜဳမှာသၟိတ်အိန္ဒိယဂှ် ပိုက်လုပ်ကၠုင် ဗွဲဒိုဟ်နေရတိတုဲ ကျာမဍုက်ဍေက်ဂှ် စိုပ်လတူဒဵုတုဲ ဟိုတ်နူဓါတ်ဂမ္တဴ လတူတိတုဲ ကျာဂှ် သၠုင်တိုန်အာ စိုပ်လတူ သၟုဟ်မဍုက်ဍေက် (မတ်ဗြဲ) စိုပ်ကဆံင်မဒှ်ဍာ်တုဲ ဂူစှ်ေကၠုင်ရ
နကဵုသၞောတ်မ္ဂး ဇၟာပ်မုက်လိက်ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ပရူဗွဲသၟဝ်ဝွံ သ္ဒးနွံရောင်ဂှ် ညးတအ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ
ပရူတအ်ဂှ် ကၠာဲကေတ် နူကဵုဘာသာဇကုမခံင် ဥပမာ နူဘာသာအင်္ဂလိက်တုဲ ကၠာဲဗဒှ် နကဵုဘာသာမန်ညိ
ပရူမကၠာဲလဝ်တုဲတအ်ဂှ် ကဵုစၞောန်စုတ်လဝ်ကဵု ဗီုမန် ဗဒါဲဂှ်ညိ
This section is for events and periods in human history and prehistory
At least five sentences on
This section is for geographical concepts and for specific places
Eventually
there should be articles on most or all of the countries listed at List of countries
However
for the smaller Wikipedias
some of the more high-priority countries to have articles on are
ကၠာပိုယ် ဟွံဂွံလ္ၚတ် ပရူဝင်လိက်ပတ်မန်ဏီဂှ် ဗွဲကိုပ်ကၠာ လိက်ပတ်ဟီုဂှ် မုရော
အရာလဵု မဒှ်လိက်
အရာလဵု မဒှ်လိက်ပတ်ဂှ် ပိုယ်တအ် ဒးပါ်ပဲါလဝ် ဗွဲမကၠးဖ္ဍး ကၠာရ
မအရေဝ် 'လိက်' ဝွံ ဂကူမန်ပိုယ် လွဳစလဝ် နူသံသကြိုတ်/ပါဠိ (လေခ) မဂွံအဓိပ္ပါယ် မချူခရက်
မအရေဝ် 'ပတ်' ဂှ်လေဝ် မန်ပိုယ် လွဳစလဝ် နူပါဠိ (ပတ္တ) တၞးရိုတ်ရ
လိက်ပတ်ဂှ် အဓိပ္ပါယ်တမ် 'လိက်သၠရိုတ်' မြဴသာ်ဝွံ ၜိုန်ရ မဂွံအဓိပ္ပါယ်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူ အခိင်အခါ ကေုာံ ဗီုပြင်မချူလိက်တအ် ပြံင်လှာဲကၠုင်တုဲ အဓိပ္ပါယ် မဝေါဟာ 'လိက်ပတ်' ဂှ်လေဝ် ပြံင်လှာဲကၠုင်ကီုရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ မအရေဝ် 'လိက်' ပ္ဍဲခေတ်ပိုယ်ဏအ်ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် အရာမဆေင်စပ် ကုမချူလဝ် နကဵုအက္ခရ် သီုဖအိုတ်
မတုပ်ကဵု မအရေဝ်အင်္ဂလိက် literal တုဲ 'လိက်ပတ်' ဂှ် ဒှ်လိက် မချူလဝ် နကဵုကွတ်အနုသုခုမ မတုပ်ကဵု မအရေဝ်အင်္ဂလိက် literature ရ
ပွံက်အဓိပ္ပါယ် 'လိက်ပတ်' ဂှ် တၠပညာပရေင်လိက်ပတ်တအ် ပံက်ကၠုင် အဓိပ္ပါယ်နာနာသာ်ကီုလေဝ် ဗွဲသဇိုင်မ္ဂး တုပ်ဒၟံင်ရေင်သကအ် သီုဖအိုတ်ရ
ပၞောဝ်ကဵု ပွံက်ဂမၠိုင်တအ်ဂှ် တၠပညာပရေင်လိက်ပတ် ဂကူဒိန်နေတ် ဖိလ် ဒါလာရောပ် (Pil Dahlerup) မချူလဝ် ပ္ဍဲလိက် 'လိက်ပတ်ဒိန်မက် (Dansk litteratur)' ဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးကဵု သၟဝ်ဝွံရ
လိက်ပတ်မ္ဂးဂှ် ဒှ်အနုသုခုမ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နကဵု မလိက်' ယဝ်ဟီု ဗွဲတြးညိပၠန်မ္ဂး 'လိက်ပတ်မ္ဂးဂှ် ဒှ် အရာမဗၟံက်ပတိုန် ဂလာန်သၟာန် မနွံကတဵုဒှ်ဒၟံင် နကဵု စက္ကဝါ မဖန်ဗဒှ်လဝ်
နကဵု ကွတ်တဲအနုသုခုမ မကၠောန်လဝ် နကဵုအရေဝ်ဘာသာ
ပွံက် ဂၠေအ် ကၠာဂှ် မိက်ဂွံဟီု ဒဒှ်ရ လိက်ပတ်ဂှ် ဒှ်ဒြဟတ်မွဲ နကဵုအရေဝ်
အရေဝ် နကဵုလိက်ပတ်ဂှ် ဒှ်အရေဝ် မဟွံမွဲ ကုအဓိပ္ပါယ် ဟွံသေင်
ဒှ်အရာ ကိစ္စဇၞော်မွဲရ
လိက်ပတ်ဂှ် ဒှ်အရာ မဖန်ဗဒှ်လဝ် နကဵုဗီုပြင်အရေဝ်တုဲ နကဵုဗီုပြင်အရေဝ်ဂှ် မၞိဟ်မဗှ်တအ် လ္ၚတ်ကေတ်
ပါ်ပဲါကေတ် ကေုာံ ဗ္တောန်ကေတ် တဝှ်မွဲမွဲ နူလိက်ပတ်ဂှ်ရ
ပွံက်ဂၠိင်ဂှ် ဒးညာတ်ကေတ် နဒဒှ်လျး မတိတ်ကၠုင် နူပွံက်ဂၠေအ်ဂှ်မွဲရ
ဟီုမွဲသာ်ပၠန် ဒှ်ပွံက် မဗမံက်ထ္ၜး လက်သန် လိက်ပတ် မတွံဂး ဂလာန်သၟာန် လတူ မနွံကတဵုဒှ်ဒၟံင်
အဓိပ္ပါယ်ဍေဟ်ဂှ် ဗၟံက်ပတိုန် ပရူမွဲမွဲ
အရာမွဲမွဲ မဒှ်အရာ ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန် ပ္ဍဲဘဝ အရာမကတဵုဒှ်လဝ် မပ္တံ မိပ်မြဟ်
အောန်စိုတ်
အၚောပ်
ဒ္ဂေတ်
မအံင်ဇၞး ကေုာံ မကျသ္ၚောံဗြမ်တအ်ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ပေါမ်အာဂီု ကေုာံ ဓရိုင်ဟာသဂမၠိုင်လေဝ် လုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲလိက်ပတ်ကီုရ
အရာတအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် လုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲ မၞုံကတဵုဒှ်ဒၟံင် (ဝါ) မဒှ်အရာ မဆေင်စပ် ကုဘဝမၞိဟ်မဂျိုင်တဴလမျီုတအ်ဂှ်ရ
စက္ကဝါမဖန်ဗဒှ်' မဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဗီုပြင်လိက်ပတ် ပရူမဒှ်ဍာံဟွံသေင် ဒှ်လိက်ပတ် မဖန်ဇန်ဗဒှ်ပတိုန်လဝ်
လိက်ပတ်ဂှ် ဆက်စၠောအ် ကုမၞိဟ်မဗှ်လိက်
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် သဘဴဓရ် မလှဲလး ညံင်စက္ကဝါ ဒဒှ် မဇန်ဖန်ဗဒှ်လဝ်ဂှ် ဟွံပြံင်လှာဲအာဂှ် စက္ကဝါမဖန်ဗဒှ် ညးမကော်စရ
တုဲပၠန် 'လိက်ပတ်ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အရာမဖန်ဗဒှ်လဝ် နကဵုကွတ်အနုသုခုမ' ဟီုမ္ဂးဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဒဒှ်ရ အရာမွဲမွဲ မကၠောန်ဖန်ဗဒှ်လဝ် နကဵုအရေဝ်
အရေဝ်မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နကဵုကွတ်အနုသုခုမဂှ် ဒှ်ဆညံင်ရဴ ဗလးဒ္ၚောဝ် မကျောဝ်ညာတ်ကၠိုဟ်အာ ဗွဲဓမ္မတာ ဟွံသေင်
ဒှ်အရာ မရံင်ညာတ်အာ အရာမဒှ်ဍာံ
အရေဝ်ဂှ် ဖန်ဗဒှ်လဝ် ညံင်ဂွံစွံအရီု စွံသတိ လတူဘဝဇကုဇကုရ
နကဵုသက်သဳ သာဓကဝင် ၜိုတ်မကေင်ဆဵုလဝ်တုဲတအ်ဂှ်မ္ဂး ဂကူမန်တအ်ဂှ် စုက်လုက် ကုအခိုက်ကၞာ
ပြဝေဏဳ
ယေန်သၞာင် အိန္ဒိယတုဲ ၜိုတ်အေဒဳ (၃) ဗွဝ်ကၠံ (တုဲကၠုင် ၜိုတ် ၂၂၀၀ သၞာံ) တေအ်ဂှ် စချူကၠုင်လိက်ရ
ဗွဲကိုပ်ကၠာ ဂကူမန်တအ် ချူလိက် နကဵုဘာသာသံသကြိုတ်
စိုပ်ၜိုတ် အေဒဳ (၆) ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဂကူမန်တအ် စချူကၠုင်လိက် နကဵုဘာသာအရေဝ်မန်ဇကုရ
ပ္ဍဲအေဒဳ (၆) ဗွဝ်ကၠံဂှ် မၞိဟ်သၟိင်တၠတအ်ဂှ် ညးတအ် စကာချူဒၟံင် နကဵုဘာသာသံသကြိုတ်ဏီဖိုဟ်ရ
လိက်တအ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ချူစၟတ်သမ္တီလဝ် ယၟုဒါယကာတၠဒါန် ကေုာံ ကပေါတ်မဒါန် ညးတအ် မသၠးကဵုလဝ် ကုကျာ်တအ်ရ
ပဲါနူ စရင်ဒါန်တုဲ လိက်တၟအ်ထီုနရာဲ မၞုံပ္ဍဲသလပူရဳ
ဍုင်သေံဂှ် ဟိုတ်မချူစၟတ်သမ္တီလဝ် ပရူဗီုသၟိင် မွဲဟာန်ကောံ ကုညးဍုင်ကွာန်တအ် မလုပ်ပူဇဴကျာ် ပ္ဍဲထီုနရာဲဂှ်တုဲ ဂကူမန်တအ် နူၜိုတ် (၆) ဗွဝ်ကၠံတေအ်ဂှ် ချူကၠုင် ဗွဲမလှဲလးရောင်ဟီုမာန်ရ
ဟိုတ်မဒှ်အရာ သၞာံဗွဲမလအ်လတုဲ ဆလိက် ညးတအ် မချူလဝ် ပ္ဍဲတၟအ်တအ်ဟေင် မဂွံသှေ်ၜက်တုဲ မဂွံဆဵုကေတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ်မန် ခေတ်အေဒဳ (၆) ဗွဝ်ကၠံတေအ် ၜိုတ်လဵု မချူကၠုင် လိက်ပတ်ရောဂှ် ဂွံဟီုကၠးကၠး ဟွံလောဲသွာရ
ဒုင်သဇိုင် ကုပွံက်အဓိပ္ပါယ် 'လိက်ပတ်' ဗွဲလတူတအ်ဏအ်တုဲ ပ္ဍဲဂကူမန်တအ် လိက်ပတ် မကေင်နွံကၠုင် ဗီုလဵု
ပ္ဍဲအခိင်လဵု
ဂကူလိက်ပတ် သာ်လဵု မကေင်နွံကၠုင်လဝ်တအ်ဂှ် ပကိတ်ကဵု လိက်ပတ်ဂၠးတိတုဲ ဆက်ချူအာ ပ္ဍဲလိက်ဝွံရ
ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၉၆ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၉၆
ကွာန်ကုန်ဗ္ဒဝ်ဝွံ (ဗၟာ
ဗိုလ်ကတော်ကျေးရွာ) မၞုံပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်လှာဒကှ် (ဒေသရးမန်) (တွဵုရးကရေၚ်) တုဲဒှ်ကွာန်မန်မၞုံသၟဝ်အုပ်ဓုပ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ အကြာၜဳၜါ ကော်ဂး ၜဳဇမိ ကေုာံ ၜဳဝၚ်ရော ပ္ဍဲကဵုဗွိုၚ်တိဍာ်အုပ်ဓုပ်ဗော်ဍုၚ်မန်ပိုၚ်ပြဳ မပါ်လဝ် ပန်သ္ကုတ်ဂှ် ကွာန်ကုန်ဗ္ဒဝ်ဝွံ မၞုံပ္ဍဲသ္ကုတ်ပွိုၚ်တိုက်လၟိဟ် (၁) မဒှ်ရ
ကွာန်ကအ်ရဲ(အၚ်္ဂလိက်
Kawrwe
ကော့ရွဲ အၚ်္ဂလိက်
Kawtywe)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
ဂကောံကွာန်မုဟ်ဟေဲ
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၉၁
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်မုဟ်ဟေဲ မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၃၃၄၃
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၇၇၁ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၇၁၁၄ တၠရ
ကဗျ (အၚ်္ဂလိက်
Poetry) (မအရေဝ်ကဗျ ဝွံ ကၠုင်နူသံသကြိုတ် နူတံ ကဝိတာ တုဲ ဗီုပါဠိ ကဗျ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဇၟန်ချူ
ပ္ဍဲသဳလက္ခန်ဂှ် ပံက်လဝ်ပွံက် (ဋဳကာ) ကဝဳနံ ဣဒံ ကဗျံ
ကဗျဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အရာအစာကဝိတအ် မချူလဝ်) ဝွံ ဒှ်ဂကူလိက်ပတ် မချူဇန်လဝ် နကဵုကဆံင်အရေဝ်ဘာသာ မသၠုင် မၞုံကဵု ရမ္သာင်ကာရန် မလျတ်
မၞုံကဵု ဥပစာလင်္ကာ
မၞုံကဵုအဓိပ္ပါယ် မလှဲလးရ
ကဗျဏအ်ဂှ် ကောန်မၞိဟ်တအ် စဇန်ကၠုင် နူကဵုအခိင်မလအ်လကာဖာ နူကဵုခေတ်ကၠာဝင် မဇန်လဝ် ကဗျသွက်ဂွံဗက်လၟ နူကဵုခေတ် ကၠာကောန်မၞိဟ်တအ် ဟွံဂွံတိတ် နူအဖရိကဏီရ
ကဗျမဗှ်ဗၞုဟ်ဂုဏ်ကျာ်
မပတိုန်စရာဲဂုဏ် သၟိင်တၠ ကေုာံ ကဗျမလဟိင်မှောဝ်ဇဴတအ်ဂှ် ဇၞော်မောဝ်ကၠုင် ပ္ဍဲကဵုခေတ် မွဲဒမြိပ်ဝင် အေန်ပါယာနိလေ (the empires of the Nile) မဒှ်ဒတန်ဒၟံင် မွဲဒမြိပ်ကြုင် နိဂေရ် Niger ကဵု ဝေါလ်တ Volta ရ
၁] ကဗျကၠာအိုတ် မချူလဝ် နကဵုလိက် မဂွံဆဵုကေတ် နူအဖရိက ပ္ဍဲလိက်ပိရမေတ် (Pyramid Texts)ဂှ် ဒှ်နူကဵု ဘဳသဳ ၂၅ ဗွဝ်ကၠံတေအ်တုဲ လိက် ဂါထာသုန်ဒါဲတာ (Epic of Sundiata) ဂှ် ပၞောဝ်ကဵု ကဗျပ္ဍဲနန် မၞိဟ်မတီဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ဒှ်မွဲကီုရ
ကဗျနူကဵု ရးအာရှလပါ်ပလိုတ် ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ်ဂါထာဂိလ်ဂမး (Epic of Gilgamesh) မချူလဝ် နကဵုဘာသာသုမေရိယာန် (Sumerian
ကဗျတြေံနူကဵု ယူရေသဳယာန် (ယူရောပ်အာရှ)ဂှ် ဒှ်ဒွက်ရှိဂျေန် ကြုက် (Chinese Shijing) ဟွံသေင်မ္ဂး ဒှ်ဂါထာလိက်ဗေဒသ် သံသကြိုတ် ဂါထာဇောရောဨသတြိယာန် (Zoroastrian Gathas
ဂါထာဟေဟာမေရိစ် (Homeric epics
ဂါထာဂရိတ် အဳလိဒ် (Iliad)ကဵု သြဒါဲသေယ် (Odyssey) တအ်ရ
ဂွံဆဵုကေတ် ကဗျဂရိတ်တမၠာ မဒှ်ကဗျ အာရိသတဝ်လေတ် (Aristotle's Poetics) မချူလဝ် ဗီုကဵု ကဗျ အကြာလဟီုညး
ကဗျအကြာ လဝေင်ဇာတ်
ဒွက် ကေုာံ ကဗျ ပ္ဍဲဂလာန်ဓရိုင်ညးဂှ်ရ
ကြဴနူဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် နကဵုဗီုပြင် ကဗျ လင်္ကာစှ်ေစှ်ေရ
ပ္ဍဲကဗျမန်ဂှ် ညးပါ်လဝ် လဒက်ကာရန် သီုဖ္အိုတ် နွံ (၉) ဂကောံ
ဥပမာ - လဒက်ကာရန် နကဵုအက္ခရ် ၜါမ မွဲယတိ ဒှ်ဂကူကဗျ မွဲဂကောံ
မွဲဂိုဏ်တုဲ ဂကောံဂှ် ညးကဵုလဝ် ယၟု (ရ) ဂိုဏ်
ပိအက္ခရ် မွဲယတိ ဂှ် ဂှ် ညးကော်စ (ဂ) ဂိုဏ် မြဴသာ်ဝွံ ဒှ်တမ် နူၜါမွဲယတိဂှ် စဵုကဵုစိုပ် စှ်မ မွဲယတိတုဲ သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲကဗျမန် တိတ်ဒှ်အာ ဂိုဏ်ဒစိတ်ရ
ယၟုဂိုဏ်တအ်ဂှ် ညးဒုင်သဇိုင် ကုမအက္ခရ်ဗျဉ် လၟေင်သ္ၚိအင်ပိဋကသင်္ချာ ဗွဲသၟဝ်ဝွံတုဲ ခုတ်ပ္တန်လဝ်ရ
ဥပမာ (ရ) ဂိုဏ် ၜါအက္ခရ် မွဲယတိ
၂ နွံပ္ဍဲပၞောန် မတဝ်ကု (ရ) တုဲ ရဂိုဏ်
ဂ) ဂိုဏ် ပိအက္ခရ် မွဲယတိတုဲ မတဝ်ကဵု ဂၞန် (၃) အက္ခရ် (ဂ)နွံ တုဲ ညးကဵုလဝ် ယၟု(ဂ)ဂိုဏ်
မုဟိုတ် ဟိုတ် ဟွံကဵု ယၟု ဍ
လ တုဲ မရုဲကေတ် အက္ခရ် (ဂ) ဂှ် ဟွံတီကေတ်ရ
စှ်အက္ခရ်မွဲယတိဂှ် ညးကဵုလဝ်ယၟု (ပၞ)ဂိုဏ်ရ
ပ ဂှ် မတုပ်ကဵု (၁
န မတုပ်ကဵု (၀) ပ/၁+န/၀ = ပၞ/၁၀
၂] သၞောတ်ဂိုဏ်(၉) ဂှ် ညးဇန်လဝ် ကဗျ ဗီုဏအ်ရ
ဂိုဏ်ဒစိတ်ကၠာ အဲထံင်ထာဂၠိုင် တိုင်ဂၞပ်ဂညိ ယမုဆန်စိ အဒိနဲကၠာ ဗီုမှာသမိတ် ဆမတိုန်စိုတ် နဗဗိုတ်ညာဏ် သ္ဇိုင်သာဒါန်ပ္တိတ် ရာဒွက်စိုပ်သိတ် ပ္တိတ်နင်တုဲပျး ထၜးဗီုညိ
ရ ဂ ဝ မ စ ဆ ဇ ဓ ပနရေင်ဂ္ညိ ရၜါ ဂပိ ဝဂ္ညိပန်တုန် မမသုန်သၟတ် စဂှ်တရဴ ဆသွဴသတ္တ ဇဂိုဏ်သ္ဍာံအတ် ဓဒစိတ်သၟတ် ပၞဗၞတ်ဒသ မွဲမွဲယတိ
ရံင်ကဵု ကဗျလတူဝွံၜါပိုဒ်ဂှ်တုဲ မဝေါဟာရ မကော်စ ပ္ဍဲကဗျဂှ် ပိုဲတအ် ဂွံဆဵုကေတ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ
ဒၞာဲမပါ်အဝဲဂကောံအက္ခရ်
ပိုဒ်
ဒၞာဲကာရန်ကဗျ မအိုတ်မွဲ
ဒွက်
ကဗျမွဲပိုဒ် ဟီုဂွံရ
ဝေါဟာရ ဒွက်ဏအ် ကၠုင်နူကြိယာတမ် ဒက်
အရာမဒက်ပကောံလဝ်မွဲဂှ် မွဲဒွက်ရ
ဝေါဟာရဏအ် စကာပ္ဍဲ ဒွက် ပ္ဍဲဂဳတဂၠိုင်တုဲ စၞးမွဲဒွက်ဂှ် စကာကဗျ မွဲပိုဒ်ရ
ၜါအက္ခရ် မွဲယတိ
ပိယတိ မွဲပိုဒ်
ပန်ယတိ မွဲဒွက်
ကဗျ မန်တြေံ) ဗၠိုင်သ္ကိုပ် ကသိုပ် သဓောံ ၜိုဟ်ဇျောံ ကရောံ သမၞိင် သၟိက်ဇူ ဇၞူသွိုဟ် သ္ပိုဟ်ဂၞိင် ဟွံလှိင် ဒွိင်သၟုက် ဇြဟောံ
ပိုဒ်ပထမဂှ် ညးချူလဝ် ဗီုသၞိင်(ဆု)မၞုံကဵု ဗၠိုင်ဂၠိုင်င်တုဲ ကသိုပ်လျစှ်ေဒၟံင်
နွံကဵုတၞးမသဓီု/ဓောမ်ဒၟံင်ရ
ပ္ဍဲပိုဒ်ဒုတိယဂှ် ညးချူဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ပရေင်ဒုင်စသိုင် သတ်မဂွံဇူဒီု သၟဝ်တၞံဂှ်ရ
သၟဝ်သၞိင်ဆုဂှ် ဒဒှ်ရ ၜိုဟ်ဇျောမ်/ၜိုဟ်သြိုဟ်ရ
ပိုဒ်တတိယဂှ် ချူလဝ် အၚောပ်စိုတ် မိက်ဂွံဇူ ပ္ဍဲသၞိင်/သမၞိင် မဟီုလဝ် ဗွဲလတူဂှ်ရ
ပိုဒ်စတုတ္ထဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ဗီုဒုင်စသိုင် ဒဒှ် တိက်ဟွံလှိင်
ဂြိုဟ်ချဳသၟုက်ဒၟံင် ဒီုဒီု
တုဲ စိုတ်ဇြဟောံ ဒၟံင်ရ
ကဗျဝွံ ဍိုက်ပေင်ကဵု ရှ်သာကဗျကွေဟ်တုဲ မလုပ်လၟိဟ် လိက်ပတ် မွဲရ
နကဵု ပရေင်ဒုင်စသိုင်နာနာ အဓိပ္ပါယ်နာနာ ကံက်ကေတ်ဂွံရ
သမၞိင်/သၞိင်ဂှ် နဒဒှ် ဥပစာလင်္ကာမွဲ ညးစကာလဝ် ပ္ဍဲကဗျဏအ်ရ
ပၟိက်ညးမိက်ဂွံဟီုဂှ် မၞိဟ်မွဲမွဲ ဂွံဒှ်သၞိင် သွက်ညးဂမၠိုင် မဂွံဇူခိုဟ်
မဂွံဗဒဗဒါဲခိုဟ်ရ
ဥပစာလင်္ကာ သမၞိင် ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ်ဂှ် မၞိဟ်ပိုဲနွံပၟိက်ဂှ် ပိုဲစုတ်ကေတ်ဂွံရ
က္ဍိုပ်သကိုပ်
တၠကမၠောန်
သမ္ဘာ
တၠသ္ၚိ
သကအ်ရဲ
ကောန်ဇာတ်တအ်ဒှ် သီုဖအိုတ်ဂှ် ပိုဲတအ် စုတ်ဂွံရ
အရာမခိုဟ် ပ္ဍဲကဗျဏအ်ဂှ် သၞိင်ဆၜိုတ်ဏအ်ဓဝ် ဟီုဟွံသေင် သီုဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် သမၞိင်ခိုဟ်မ္ဂးဂှ် ဗီုလဵုရောကီုရ
ဗၠိုင်သကိုပ် မၞုံကဵုဗၠိုင်ဂၠိုင်င် ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် ယဝ်ရဒးဟီုကဵုမၞိဟ်မ္ဂး လညာတ်ဒးလှဲလး ဒးညာတ်ဒိုဟ်ဇဳသာ်
ကၞာင်ဗၠိုင်တအ်ဂှ် သ္ဒးကသိုပ်သဝ်လျဒၟံင်ရောင်
အရာညးမိက်ဂွံဟီုဂှ် သ္ဒးနွံကဵု စိုတ်မသဝ် ဒးကလင် အရေဝ်ညးဂမၠိုင် ပၟိက်ညးဂမၠိုင်
သဓောံ/သဓီု ဟီုဂှ် ဒးနွံကဵု ပရေင်စဵုဒၞာ ကုညးတၞဟ် ဟီုမွဲသာ်ပၠန် ဒးဍိုက်ပေင်ကဵု လညာတ်ညာဏ်ပညာရ
ကုသၞိင် (ဝါ) ကုပူဂိုလ် ဗီုဏအ်ဟေင် ဒှ်မၞိဟ်မိက်ဂွံဇူသၞိင်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပၟိက်အစာကဗျဏအ်ဂှ် ဒဒှ်ရ စၟဳဒၟံင် ဒၞာဲသွက်ဂွံဗဒဗဒါဲမွဲမွဲ ဟီုဂွံရ
ကဗျ မန်တြေံ နကဵု (ရ) ဂိုဏ် မွဲပၠန် မတ်ဗြဲ ဍိုက်ချေဟ် သြဲဒြေပ် လမိုင် ဗိုင်ကြေပ် တိုန်ကၠီု ဂဂဵု ယာန်ဖံ ကြဵုကြီု သိက်ပ လမျီု ဟီုလေပ်
ပိအက္ခရ် မွဲယတိ
ပိယတိ မွဲပိုဒ်
ပန်ယတိ မွဲဒွက်
ကဗျမန်တြေံ) အၚပ်ၜိုပ် သၟိက်စိုပ်ရ လစဂွိုင် အၚပ်ထိုင် ဂၠိုင်မှောအ်မှဴ ပ္ကဴပဒၟ အၚပ်ဇၟူ သၟိက်ဇူရော နိရောဓ အၚပ်မ ဆနာဲမွဲ ပ္ဍဲစိုတ်ဂၠိုင်
ပသောင်ကလး အၚပ် ဂှ် တ္ၚဲဏအ် ပိုဲချူ အၚောပ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ပၟိက်မိက်ဂွံဂွံ ဗွဲမလောန်ရ
ပိုဒ်ပထမဂှ် အၚောပ်ၜိုပ်မ္ဂး မိက်ဂွံမံင် ပ္ဍဲကဵု ကၟာလစ
ပိုဒ်ဒုတိယဂှ် အၚောပ်ထိုင်/သာဲ မိက်ဂွံ ဇာပ်မဴ ဍာ်ပ္ကဴဒကှ်ရ
ပ္ဍဲလိက် ကျာ်ဇၞော်ဝေဒဉာဏ ဂှ် မှောအ်မှဴ ဂှ် ညးတက်လဝ် ၝောအ်ၝဴ ရ
မ မိက်ဂွံကဵုပ္တိတ် ရမ္သာင်သာတုဲ ကွက်လဝ် ဟ (မှ) ဒှ်မာန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် ဒးဗှ် မောအ်မဴ နကဵုရမ္သာင်သာ
ပိုဒ်တတိယ ဂှ် အၚောပ်စိင်ဇၟူမ္ဂး မိက်ဂွံဇူ ပ္ဍဲတၞံဇြဲသုံ (နိရောဓ ဗီုပါဠိ
ပ္ဍဲပိုဒ် စတုတ္ထဂှ် အၚောပ်မ မဂွံအဓိပ္ပါယ် အၚောပ်ကောဗၠာဲ ဆနာဲမွဲ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဆမိမွဲ ပ္ဍဲစိုတ်နွံဂၠိုင်
ပ္ဍဲပိုဒ်ဏအ် ကျာ်ဇၞော်ဝေဒဉာဏ ညးကေတ်လဝ် (အၚပ်မ ဆနာဲမွဲ ၝဲဒေအ်ဂၠိုင်
ညးဆက်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲပြကိုဟ်ကဗျပကိဏ္ဏက ဂှ် (အၚပ်မ ဆနာဲမွဲ ကောမြဲဂၠိုင်
ပ္ဍဲလိက် ပြကိုဟ်ကျာ်သြဳမန်ဂှ် (အၚပ်မ ဆနာဲမွဲ မသ္ၚောဲဂၠိုင်
ရံင်ကဵု အဓိပ္ပါယ်ကဗျတုဲ ပ္ဍဲလိက်ဏအ် စကာလဝ် မူဘာပြာန် (အ္ၚပ်မ ဆနာဲမွဲ ပ္ဍဲစိုတ်ဂၠိုင်)ရ
ကဗျဝွံ ကၠိုဟ်အဓိပ္ပါယ်လောဲဒၟံင်ရ
ပၟိက်အစာကဗျဂှ် ပရေင်ဓဝ်ဆာန်ဂှ် ပတုပ်လဝ် ဥပမာ ၜိုပ်မ္ဂး ဒးစိုတ် ကၟာလစ
ထိုင်သာဲမ္ဂး ဒးစိုတ်ပကဴ
စိင်မ္ဂး ဒးစိုတ် သၞိင်ဇြဲသုံတုဲ ဒဒှ်ရ ကောဗၠာဲမိက်ဂွံမံင် ကရောမ် ဒေအ်ဗြဴဂှ် ဒှ်သဘာဝလိုက်မွဲရ
အရာမတတ်ၜက်ထောအ် ပရေင်သဘာဝ မပသ္ၚောဲထောအ် ကောဗၠာဲ နူကဵုမိဇြဟာန်ဂှ် ဒှ်အရာသဘာဝမွဲ ဟွံသေင်
ပကဵုညံင်စိုတ် ဂွံဇြသ္ၚောံ ညံင်စိုတ်ဟွံဂွံမိပ်မွဲရ
ကဗျဗွဲသၟဝ်ဝွံ နာဲတၟးဖၠင် ဇန်လဝ်တုဲ ဖ္ဍောတ်ဗှ်လဝ် ပ္ဍဲ ရမ္သာင်ဖဍောတ်ကဗျမန် အလန်ပထမ ပ္ဍဲဂိတုခ္ဍဲသဳ (၁၄) မံက် သၞာံ ၁၃၈၀ ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီု
ဂၠံင်ၚာင်ဒဵု
ဟဝ်တေဝ်ရာမည
သီုဖအိုတ် ညးချူလဝ် ထပှ်ဒွက် ပန်ဒွက်ဂှ် ပ္တိုန်ထ္ၜးဏာ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
ကဝေင်ဆာန် ဇြဟာန်မွဲ အဲဗှ်သၞာ ပိုဲညးၜါ တက်ကျာလဝ် သၟဝ်တၞံဆု ဇိုင်တၞအ်ဂြုန် စၟခုန်ကြမ် ပ္ဍဲဗ္တမ်ဂၠု ခိင်က္တဴအု ဂၞုရာင်ဂေါဝ် မောဝ်သာသာ
အဲဏအ်ဝါတ် ဒါတ်စၚဴ ဂၞဴဂွံပေင် ညံင်ဂွိုအ်အေင် ဟွံပၠေင်အ္ခိင် ဝိဝိင်မံင် သွက်ဒေအ်ဆာန် ကောဂ္စာန်ကၠောန် ကၟောန်ဂံင်င် မင်စၟဳမံင် ပယံင်ညိ မိဟွံအေင်
ဟိုတ်နူဝါတ် ဗြာတ်သတ်ဗြဴ ဗ္ဇဴခမ်သဳ ဒေအ်မင်စၟဳ တ္ၚဲသဳဏအ် ဟွံလအ်ထေင် ကၠုင်အာတ်ဏောင် မိဍောင်သၞံင် ဂွံပံင်ဟေင် မိပ်တိဒ္စေင် တ္ၚဲတၟေင်ဂှ် ဒှ်သက်သဳ
ဗိုက်ဂၠိက်ဓၠိင် ပူထၟိင်က္ဍိုပ် စိုပ်ဂ္တသ္ၚိ ဗွိုက်လ္တက်တၟိ တိထံက်က္ၜံင် ဂံင်ကၠုင်အာတ် ယိုက်နင်ဓုပ် ဂအုပ်ထဝ် ဂြောပ်လဝ်ယာတ် မိဂွံညာတ် အာတ်ခအဟ် ဒှ်တၠသ္ၚိ
ပန်အက္ခရ်မွဲယတိ
စှ်ၜါအက္ခရ် မွဲပိုဒ်
ပန်ပိုဒ် မွဲဒွက်
ကဗျ (ဝ) ဂိုဏ်ဂှ် မန်ပိုဲ ချူစဂၠိုင်ကွေဟ်အိုတ်ရ
နကဵု (ဝ) ဂိုဏ်ဏအ်ဂှ် အခိုက်ဂၠိုင်ကဵုသာ်ဂှ် အစာကဝိမန်ပိုဲ ချူကၠုင်ရ
ပၞောဝ်အခိုက်တအ်ဂှ် ဆန်တလောတ်အိန် (ဣန္ဒာဝံသာ
ဆန်တဝါက်ဇိုင်ချေဟ်
ဆန်တဝါက်ဇာဒိသိုင် ဒှ်တမ် နွံမဂၠိုင်ကဵု အခိုက်ရ
၃] (ကဗျမန်တြေံ) ကောန်ၜါစောဟ်အဴ စဴပန်ကၠံသ္အး စးဒစာံလ္ၚီ
ဂေါဝ်ဂပ်ခပ်သဳ ညးမတီသ္ဇိုင် ပြကိုဟ်ပိုင်ခြာ
စရာဲနာဲအဲ ညံင်နဲအာဒိ ရုပ်ဝိသာခါ
လအ်အာဂေါဝ်အာ သာဓာရာင်ဆာဲ ဂေါဝ်ဆောံမှာဲဏီ
ကဗျဝွံ ရံင်ကဵုပိုဒ် တတိယ စရာဲနာဲအဲ ဂှ်တုဲ ဒဒှ်ရ အစာကဗျဂှ် ညးဇန် ပတိုန်လဝ်စရာဲ မိဇြဟာန်ညး ဒဒှ်ရ မၞုံကဵု ရုပ်သာ်မကျေဝ်ဂေါဝ် ၜိုန်ရ အာယုက်ဇၞော် ကလိဂွံကောန် စဴ စေက်ကီုလေဝ် ရုပ်သာ်စရာဲကျေဝ်ဒၟံင်ဖိုဟ်
တုဲပၠန် ဆရုပ်သာ်သၟး ကျေဝ်ဟွံသေင် သီုလေပ်လိက်ပညာ ညံင်ဂၞကျာ်ဝိသာခါရ
မသုန်အက္ခရ် မွဲယတိ
စှ်သုန်အက္ခရ် မွဲပိုဒ်
ပန်ပိုဒ် မွဲဒွက်
ကဗျမန်တြေံ) ဍိုန်ဍိုန်လိုန်သောပါန် ကွာန်ကွာန်တွာ်ဟာန်အာ ၜါၜါဟွံခြာသာဲ
ညံင်ညံင်ရလေနာဲ ဟာဲဟာဲလပဂၠာန် ဌာန်ဌာန်ဇိုန်ကျာ်ဘာ
သိုက်သိုက်ဂွံဒရီု ဍီုဍီုဟီုဗမက် ညေံညေံဗ္ဒက်သိုန်အာ
ညာတ်ညးသီုၜါၜါ ဗဟ်ဗဟ်မခြာသ္ဍး ဖတ်ဖတ်ချိုတ်သၟးနာဲ
ကဗျဝွံ ဟိုတ်မဇန်လဝ် အက္ခရ်ကဆီု ၜါၜါ
ဥပမာ ဍိုန်ဍိုန်
ကွာန်ကွာန်
ၜါၜါ
ဒှ်တမ်တုဲ ဇၟာန်ကဝါန် ညးကော်စရ
ကဝါန် ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် ၜါၜါ
မွဲဆောရ
ပိုဒ်ပထမဂှ် ဍိုန်ဍိုန်လိုန်သောပါန် ကွာ်တိုန် ကၞိန်သောပါန် သိုက်သိုက်
ကွာန်ကွာန်တွာ်ဟာန်အာ ၜါၜါဟွံခြာသာဲ ဂှ် ညးၜါကွာ်ကၠုင် ကဝါန်ဝါန်ကဵုတောဲဆော
ပိုဒ်ဒုတိယဂှ် ညံင်ညံင်ရလေနာဲ ဟာဲဟာဲလပဂၠာန် ဌာန်ဌာန်ဇိုန်ကျာ်ဘာ ဟီုကဵုမၞိဟ်တြုဟ်ဂှ် ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် ဒှ်ဌာန်ကျာ်ဘာတုဲ ဇိုင်တဲလ္ပဂၠာန်ရ
ပိုဒ်တတိယဂှ် သိုက်သိုက်ဂွံဒရီု ဍီုဍီုဟီုဗမက် ညေံညေံဗ္ဒက်သိုန်အာ ဂှ် ဟီုဓရီုသိုက်သိုက်သာသာ ဍိုန်ဍိုန်ဍောတ်တ်
ညေအ်ညေအ်ဗ္ဒက်သိုန်အာ ဗ္ဒက် ဂှ် ဆိုက်ဗ္ဒက်
ပိုဒ်စတုတ္ထ မဒှ်ပိုဒ်လက္ကရဴအိုတ် ညာတ်ညးသီုၜါၜါ ဗဟ်ဗဟ်မခြာသ္ဍး ဖတ်ဖတ်ချိုတ်သၟးနာဲ ဂှ် ပၟိက်အစာကဗျဂှ် ညးချူလဝ် ဒဒှ်ရ ညးဂွံညာတ်ကေတ် ညးတၞဟ်ၜါၜါ မွဲဆော မတိုန်ကၠုင် ဘာကျာ်တုဲ ညးချပ်စိုပ်အာ ဇြဟာန်ဆာန်ညး မသာဲခြာသ္ဍးလဝ်တုဲ ဒုင်စသိုင် ညံင်ကဵု မဒးချိုတ်အာကီုရ
ဗှ်ကဗျဏအ် ချပ်ညာတ်အာ အခိုက်ကဝါ်ပၞာင်မန် ဗီုဝုတ်တ်ဗၠာဲဗၠာဲ ၜါၜါမွဲဆော မကွာ်တိုန်အာကဵုကျာ်ရ
ရံင်ကဵု မအရေဝ် သောပါန်တုဲ အစာကဗျဂှ် ညးရံင်ကဵု ဒၞာဲဗီုကျာ်မုဋ္ဌော(မုဟ်တဴ
ကျာ်လ္ဂုင်တအ်တုဲ မချူဇန်လဝ် ဒှ်မာန်ရ
တြဴအက္ခရ် မွဲယတိ
စှ်ဒစာံအက္ခရ် မွဲပိုဒ်
ပန်ပိုဒ် မွဲဒွက်
ကဗျမန်တြေံ) အသံဖံမေဃဝါန် လတူဍာန်အကာသ အဇလဝါစက်သြန်
အၚပ်ဖံထဝ်မုက်ပန် အခိုက်ဒသန်ဒသဝ် အၚပ်ဖံထဝ်စမၠး
အဒိတံသၞာံဂွာံဗြဲ အကးသၠောဲဂဒေက်က္ဍဝ် အၚဝ်ဂြောပ်လဝ်ထဝ်ဂၠး
အၚပ်မိတ်ဗဝဝ်လျး အရေဝ်ဟွံဂးကဵုမ အၚဝ်ဂၠိုင်ဟောံဇြသန်
ပိုဒ်ပထမ အသံဖံမေဃဝါန် လတူဍာန်အကာသ အဇလဝါစက်သြန်
အသံဖံ(ထဗိုန်) သၟိင်ဗြဲမေဃဝါန် လတူဂၠံအကာသတေအ်ဂှ် အဇ(တုပ်သၟဟ်)ညံင် ဇုက်လဝါ စက်သြန် (ညံင်ဇုက်လလဳ/ဆေဝ်ပၠေဲ) ရ
ပိုဒ်ဒုတိယ အၚပ်ဖံထဝ်မုက်ပန် အခိုက်ဒသန်ဒသဝ် အၚပ်ဖံထဝ်စမၠး
ဆက်ချူဏာ ပရူရမ္သာင်ဖံ သၟိင်ဗြဲမေဃဝါန်ရ
ပိုဒ်တတိယ အဒိတံသၞာံဂွာံဗြဲ အကးသၠောဲဂဒေက်က္ဍဝ် အၚဝ်ဂြောပ်လဝ်ထဝ်ဂၠး
ဂှ် အဒိတံသၞာံ ပ္ဍဲအခိင်တမ်သၞာံ ဗြဲဂူတုဲ အလုံမွဲသၠောဲဂၠးအကးဂှ် ဗြုက္ဍဝ်ဒၟံင် ညံင်ရဴ ညးကၠုင်ဂြောပ်လဝ် ညးကီုရ
ညးဂှ် ညးပတိုန်စလဝ် ဇကုညး ထဝ်ဂၠး ရ
ရံင်ကဵု ထဝ်ဂၠး တုဲ ဒဒှ်ရ မပစၞး ညးဗြဴမွဲ ဟီုဂွံရ
ပိုဒ်စတုတ္ထ အၚပ်မိတ်ဗဝဝ်လျး အရေဝ်ဟွံဂးကဵုမ အၚဝ်ဂၠိုင်ဟောံဇြသန်
ပ္ဍဲပိုဒ်ဏအ်ဂှ် အစာကဗျ မိက်ဂွံဟီု အၚောပ်စိုတ်ညးရ
ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် ဇကုညးဂှ် ညးပတိုန်စလဝ် ဗဝဝ်လျး မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဂအုံလျး ဂအုံထဝ် အဓိပ္ပါယ်တုပ်ကဵု ထဝ်ဂၠး ကီုရ
အရေဝ်ဟွံဂးကဵုမ အၚဝ်ဂၠိုင်ဟောံဇြသန် ဟီုဂှ် ဒဒှ်ရ ဟွံဂွံဟီုကဵု ကောဗၠာဲ
ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် ဟွံဂွံကဵု သွဟ်ဆာန် ကုကောဗၠာဲဂှ် ဒးဒုင်စသိုင်ဟောံဇြ ဗွဲမဂၠိုင်သန် ညံင်ကဵုအလုံမွဲဂၠးအကးမွဲ ကၠုင်ဂြောပ်ဍိုက်လဝ်ညးကီုရ
ထပှ်အက္ခရ် မွဲယတိ
ၜါစှော်မွဲအက္ခရ် မွဲပိုဒ်
ပန်ပိုဒ် မွဲဒွက်
ပြာန်မောဝ်လှောဝ်အနာင်ဍောင်သ္ဇုင် ဂမုင်ပ္ဍးဗဇးတမာဲ ထိုင်သာဲဂၠာဲဇာပ်ကသဝ်
ဝိဗလဲလမိုင်ဇြထဝ် လမဝ်ပၠန်ဗဒန်တဏး အကးပ္ဍီုဗြဲပလီုသြေင်
မ္ၚူဍုဟ်ဆက်ဗက်သာမရာင် ဂဒေအ်ဂွာင်တာင်ကအ်လဒု ဥတုမိပ်ဗနိပ်တ္ကအ်ကြေင်
ကာလဂှ်ဗဟ်ဣၚုဟ်ဟေင် မွဲဇရေင်ကေင်မခြာဂွီု လမျီုဟာရာစိုတ်သ္ဇက်လဝ်
ဒစာံအက္ခရ် မွဲယတိ
ၜါစှ်ောပန်အက္ခရ် မွဲပိုဒ်
ပန်ပိုဒ် မွဲဒွက်
သၠဆုသၠာပ်သၠာပ် ကျာဗယာပ်ချဳ ညာတ်သၠဆုချဳ ကၞုဲစမှဳကောန် ကၟဳလင်ဟေဝ်ယောန် ဍောန်ဝေင်ဗြိပ်ဗြိပ်
တတ္ထောယက္ခ တသိုင်စပြိပ် မာတ်မဗနိပ် ပြိပ်ဂွံစဏ ဒြေပ်အာယောန်ထ ပ္ဍဲကၞာင်ဆုကဝ်
တတ္တောဂစက် ဗမက်ကမၠေဝ် ညာတ်မကမၠေဝ် လင်ဟေဝ်ကော်ဒိုဟ် မာတ်လင်ဟေဝ်ဒိုဟ် ထိုင်တသိုင်ဒြဝ်
တ္ၚဲသဝ်ပလိုတ် ရာစိုတ်သ္ဇက်လဝ် ဒၞာဲပိုဲမဒ္ၚောဝ် ညးက္ဍဝ်ပလီု ဟိုတ်စိုတ်လီုက္ဍင် ဒးဒေင်က္ၜိပ်ပ်
ကဗျဝွံ နူလိက်မွဲကုမွဲ အရာတၞဟ်ခြာ နွံဒၟံင်ညိညရ
ကဗျဝွံလေဝ် ညံင်ကဗျမန်တြေံတၞဟ်တအ်ကီု တင်အဓိက ညးမိက်ဂွံဟီုဂှ် ညးစွံလဝ် ပ္ဍဲကၞောတ်ကဗျရ
ပထမပိုဒ်ဂှ် ညးချူလဝ် ပရူကျာပိုက်ကၠုင် တၞးဆုဒှ်သၠာပ်ပ်တုဲ ကၞုဲတအ် ကၟီတအ် လင်ဟေဝ်တအ် ဖေက်တုဲ ဗက်ဂၠာဲကောန်ဇကုရ
ဒုတိယပိုဒ်ဂှ် ဗီုဂစက် ကဵု ပြိပ် ပၠံင်စတုဲ ပြိပ်ဂွံဏာ တုဲကၞာင်ဆုကဝ်
တတိယပိုဒ်ဂှ် လင်ဟေဝ်ကော်ပဒေါအ် ကဵုဂစက် ဒြဝ်
ဂစက်ဒေါအ်တုဲ ထိုင်သာဲ ပၠံင်ကေတ်ဏာထောအ် ဒြဝ်ဂှ် ပၠန်
စတုတ္ထပိုဒ်ဂှ် တ္ၚဲသဝ် တ္ၚဲပၠိုတ်အာရ ဟိုတ်နူညးတၞဟ်ပလီုတုဲ ဗီုမိက်ဂွံဒှ်ဂှ် ဟွံကတဵုဒှ်တုဲ စိုတ်ဒးလီုရ
ဒစိတ်အက္ခရ် မွဲယတိ
ၜါစှ်ောထပှ်အက္ခရ် မွဲပိုဒ်
ပန်ပိုဒ် မွဲဒွက်
ကျာ်မွဲဒယဟ်ပြာထာ သာရကဝ် မဏ္ဍကဝ် ကယဝ်မြဟ်ဒှ်ကျာ်ၜါ ဝရကဝ်ကၠာ ကျာ်နာဲသာပြာကတ်ပိ
ကဝ်သာရမဏ္ဍဆာဲ နာဲဗောဓိ ကျာ်ပန်ဂ္ညိ သိဒ္ဓိမြဟ်ဒယဟ်ကၠံင် ဟံင်သတ်အဴ ဖျဴနိဗ္ဗာန်လောန်လောန်ဟေင်
ဘဒြကဝ် အသဝ်လောန်လစောန်ဂုန် ကျာ်မသုန် မနွံဂုန်ၜတ်ဟမာန် နိဒါန်ကဝ် ကယဝ်မြဟ်တဝဟ်တၟေင်
ဗြီုရံင်မွဲဒကဟ် ဒဒဟ်တၟေင် ဗြီုခုတ်စွံဟေင် လမေင်ဒဒှ်ကျာ် လမာ်ကဝ် အံသဝ်ဒယဟ်ဂၠိ
စှ်အက္ခရ်မွဲယတိ ၃၀ အက္ခရ် မွဲပိုဒ်
ပန်ပိုဒ် မွဲဒွက်
ကျာ်မွဲယဝ်သ္ဒဟ်ကၠာ ဂးသာရကပ္ပ ကျာ်ၜါမဏ္ဍ သမ္ဗုဗုဒ္ဓတွဟ်လဝ် ကျာ်ပိဝရကဝ် အသဝ်ဒယဟ်ပြာ
ကဝ်ရကျာ်သ္ဒဟ်ပန် ဂးသာရမဏ္ဍာ ကျာ်သ္ဒဟ်မသုန်ကၠာ ဂးမှာဘဒြကဝ် အစာတဝဵုလဝ် ယၟုကဝ်ကျာ်မဒှ်
ကဝ်သုန်အာရောင်ဂၠိုင် ကဝ်ကျာ်သ္ဒဟ်သ္ဇိုင်သန် ဂွံဂတာပ်ကျာ်ပၠန် သ္ဇိုင်သန်နူဂှ်တုန် ကဝ်ပိုဲဝွံနွံဂုန်သီုကျာ်မသုန်မြဟ်
ဇဖန်နာဲတအ်မြာ သာသနာကျာ်လၟုဟ် ဒါနမှတ်လဖဟ် ဂွံမြဟ်ဗွဲဂတ သ္ဂောအ်ဆဵုမေတ္တယျ ယဿဘောဂမြာ
Phasianus gallus Linnaeus
1758 စာင်ဍေဝ် (အၚ်္ဂလိက်
Red junglefowl
Burmese
တောကြက်) ဝွံ နကဵုယၟု သိပ္ပံမ္ဂး ညးကော်စ (Gallus gallus) မလုပ်လၟိဟ်ဇာတ်ဂကူ ဖသဳအနဳဒါဲ (Phasianidae) ဂကူစာင်မွဲဂကူရ
စာင်ဍေဝ်ဝွံ တန်တဴမံင်ကၠုင် ပ္ဍဲအာရှ အောန်အိုတ် သၞာံ ၅၀၀၀ ပြင်င်ရ
နူကဵုအာရှဂှ် လၟုဟ်ပြးဇးအာ အလုံလိုက်မွဲ သီုကဵုမလွဳနဒဒှ် သွက်ဂွံစဖျုန် ကေုာံ သွက်ဂွံစခၟာဲကီုရ
၂] စာင်ဍေဝ်ဂှ် ဟိုတ်နူဇဲခိုဟ် ဇဵုစဵုသၞ စဵုကဵုချိုတ်တုဲ ယဝ်ရမၞိဟ်မွဲ ဇဲခိုဟ်မ္ဂး ဂြိုဟ် ဇဲခိုဟ် ညံင်စာင်ဍေဝ် စဵုကဵုဗီုဏအ် ဟီုပတိုန်စကၠုင် ပ္ဍဲအရေဝ်မန်ဒှ်ကၠုင်ရ
စာင်ဍေဝ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် နူအိန္ဒိယ
လပါ်ဗၟံက် ဒေသအေန်ဒဝ်ချာင်နာ ကေုာံ ဍုင်ကြုက် လပါ်သၠုင်ကျာ
မလေရှာ ကေုာံ သေန်ကာပူ
ဖလိပိန်
ကေုာံ အေန်ဒဝ်နဳရှာတအ်ရ
စာင်ဍေဝ်ဂှ် ပ္ဍဲတကအ်ဟဝါဲအဳ ကေုာံ Kaua'i တအ်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ကီုရ
ဆဂး စာင်ဂြိုပ် ပ္ဍဲဒေသဏအ်ဂှ် ဒှ်ဂကူစာင်ဍေဝ် ဟွံသေင် စာင်ကွာန်ရ ရိုင်ကၠာတ်မၞိဟ်တုဲ ဒှ်အာစာင်ဂြိုပ်ရ
ပ္ဍဲတကအ် Christmas Island
Vanuatu ကေုာံ Mariana Islands တအ်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ် ဗီုဏအ်ကီုရ
စာင်ဍေဝ် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအာရှဂမၠိုင်ဂှ် လစှ်ေဂကူ ဟွံတုပ်ရေင်သကအ်တုဲ ပါ်လဝ်လစှ်ေဂကူ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ
စာင်ဍေဝ်ကၟက်ဂှ် နွံကဵု သောက်ဍုန်မဂၠိင် ကဝိုင်စှ်ေဒၟံင်တုဲ ဒှ်အသာ် လမ္စံက်
ဆဂး အသာ်ဂှ် ဒှ်ဒၟံင် သာ်ဍီု
သာ်သၚေက် ဟောမ်ဟောမ် မပလေဲဒၟံင်ရ
ၝောအ်ဂှ် နွံကဵုအသော်ဗကဗ
စာင်ၝောအ်မွဲဓဝ်ရ ဒှ်ညး လဒပ်ခၟာဲ
ရံင်စံင်ကောန်စာင်တအ်ရ
ၝောအ်လဝ် နဲနွံကီု လတူက္ဍိုပ်
ဆဂး ဍောတ်
အခိင်ကာလ စာင်ၝောအ်ဂှ် ဗက်မ္ဂး စာင်ကၟက်ဂှ် မကဵုရမ္သာင်ဂြဴ အံက် အေဝ်အေဝ် အာက် ရ
ရမ္သာင်ဂြဴစာင်ဍေဝ်ဂှ် ဂၠေအ်နူ ရမ္သာင်စာင်ကွာန်ဏီရ
ရမ္သာင်ဂြဴဂှ် ထပိုတ်ဓလေအ် ပ္ဍဲကဵုကၞောတ်ရ
၃] ပွမဂြဴဂှ် ဒဒှ်မကဵုသမ္တီ ကုစာင်ကၟက်တၞဟ်တအ် ဒဒှ်ရ ပ္ဍဲဒၞာဲပွဳပွူဏအ်ဂှ် ဇကုပိုင်လဝ် ဟွံကဵုအခေါင် ကုစာင်ကၟက်တၞဟ်ကၠုင် ပ္ဍဲအခိင်မဗက်ၝောအ်ရ
ပ္ဍဲဇိုင်ဍေဟ် လတူကောန်ဇိုင်တအ် လပါ်လက္ကရဴဂှ် နွံကဵု ဓရှ် သွက်ဂွံစကာ ပ္ဍဲကာမဇဵု ရေင်သကအ်ရ
စာင်ဍေဝ်တအ်ဂှ် ဒှ်ဂကူ မဟွံရုဲစၞမွဲရ
ဍေဟ်တအ် ဗက်ဂၠာဲခြးစ စၟစၟောန်
မဆုမဒုန်
သတ်ဆုတအ်ဒှ်တမ် စဖအိုတ်ရ
စာင်တအ်ဂှ် မလေပ်ဝေင်ခဗိုက်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူသၞေင်ဍေဟ်တအ် ကလိဒၟံင်တုဲ ခဗိုက်တအ်ဂှ် ဟွံဗာန်ဍေဟ်တအ်ရ
စာင်ဍေဝ်တအ် ပဝ်ပြဟ်ညံင်ကဵုဂစေံဂွံရ
အခိင်ဍေဟ်တအ် တိုန်ဍုန် လတူဓနိမ် လတူတၞံဆု ပ္ဍဲအခိင်တ္ၚဲဗၠိုတ် ဟွံသေင်မ္ဂး အခိင်မပါဲဘဲမွဲမွဲမ္ဂး ပဝ်ပြဟ်သၠုင်ဒၟံင်ကီုရ
စာင်ဍေဝ်အုက် မွဲကဵုမွဲ ပၠံင်ၝောအ်တုဲ မဇဵုရေင်သကအ်ဂှ် ဂွံဆဵုစမာန်ကီုရ
စာင်ဍေဝ်တအ်ဂှ် နူဂိတုမာတ် ကဵု ဂိတုမေဂှ် မလေပ်ခၟာဲတုဲ လဆောဝ်မ္ဂး ပ္ဍဲဂိတုအံက်တဝ်ပါလဝ် ဂွံဆဵုစဒှ်ဒၟံင်ကီုဂှ်ရ စာင်ဍေဝ်တအ် မလေပ်ခၟာဲ အခိင်ဟွံရုဲထေင်ကေတ်မာန်ရ
စာဍေင်တအ် မလေပ်ကၠောန်ကလောအ် ပ္ဍဲကမဵုဒုန်
ပ္ဍဲရာံလတူတိ
ဟွံသေင်မ္ဂး သၠုင်နူတိညိညဂှ် မလေပ်ကၠောန်ကလောအ်တုဲ ဖျေဟ်ခၟာဲရ
မွဲမွဲကလောအ် ခၟာဲ နွံစ ၅-၆ မဒှ်မာန်ရ
စာင်ၝောအ်ဟေင် လဒပ်တုဲ အခိင်လဒပ် နွံၜိုတ် ၂၀ တ္ၚဲဒှ်ရ
ကာလဍတ်ကၠုင်လေဝ် စာင်ၝောအ်ရ ညးမရံင်စံင် ဂၠာဲဗ္စ ကောန်တအ်ရ
အောက်ပါတို့သည် စာမျက်နှာ ရွေ့ပြောင်းမှုများ အားလုံး စာရင်း ဖြစ်သည်
ဘာကလျာဏမိတ္တ ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်သၞေဟ်ဝ
ပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ်
ဒေသရးမန် (တွဵုရးဍုင်ကရေင်
၁] သၞာံ ၁၃၈၄ ဂှ် ပ္ဍဲဘာဝွံ လုပ်လဝ်ဒဂိုန် ခမဳ ၃ ဇကု ထပိုယ် ၁ ဇကု
၁] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဓမ္မပါလ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၄၂
ဝှ် ၂၁
ဝှာင်ဏအ် ဒှ်ဝှာင် နူကဵု ဝီကီမီဒီယာ ကွန်မွန်းစ် တုဲ မဒှ်ဝှာင် မသုင်စောဲလဝ် နကဵုပရဝ်ဂျေတ် တၞဟ်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ
အရာမလဴထ္ၜး ပ္ဍဲဝှာင်တအ်ဂှ် မုက်လိက် မလဴထ္ၜး ဝှာင် ထ္ၜးကဵုလဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
ဍဵု လတူ စၟတ်တ္ၚဲ/အခိင် မွဲမွဲ သွက်ဂွံ ထ္ၜးကဵု ဝှာင် မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်
အရာမဆက်ဗက်ကၠုင် 2 pages link ကုဝှာင်ဏအ် ဂမၠိုင်ဂှ် - ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်အရာ ဝဳကဳတၞဟ် မစကာလဝ် ဝှာင်ဏအ်
ဗဵု more global usage ဝှာင်ဏအ်
ကထိနတ္ထာရောစ နာမေသ သဗ္ဗဗဒဒ္ဓေဟိ အနုညာတော ဗွဲမညဳသာကဵု ဂလာန် အ္စာအဋ္ဌကထာသာ်ဝွံ အရာကိစ္စပွမလလးက္ထိုန်မ္ဂးဂှ် ကျာ်တြဲဂမၠိုၚ်အိုဿီု မကလိလောန် မသ္ပအာပရိနိဗ္ဗာန်မတုဲအာတေံဂှ် သ္ပလဝ်အနုညာတ်ကဵုကၠုၚ် အခေါၚ် ကုခမဳသၚ်မဒှ်ကောန်ကျာ်အိုတ်ရ
ကျာ်တြဲဂေါတမပိုဲဏံပၠန်လေဝ် အတိုၚ်လ္အာကျာ်တြဲ တမၠာတမၠာတေံကီု တၞဟ်န ဂွံလလးက္ထိုန် သ္ပလဝ်အနုညာတ် ကဵုတဴအခေါၚ်ကုခမဳသၚ် မဒှ်ကောန်ကျာ်တံ ပၠန်ရောၚ်
သ္ပတမ်နူကဵုကျာ်တြဲ မသ္ပအနုညာတ် ကဵုအခေါင် သွက်ဂွံလလးက္ထိုန်တုဲ တွဵုရးဗုဒ္ဓဘာသာတံ မသ္ပဒတဴပ္ဍဲမန် ဍုၚ်ဗၟာအလုံကွာန် အလုံဘာအိုဿီု မွဲသၞာံမွဲဝါ ကဵုတဴဒါန်သ္ၚာက္ထိုန်လလး တဴက္ထိုန် ရိုဟ််ဟ်သၞာံ ဟွံဂွံပိုတ်အိုတ်ရ
ရံၚ်ကေတ်ကဵုမတ် လ္ပာ်သာသနာမ္ဂး သွက်ဂွံ အိုဟ်တၟိုဟ်မိပ်ကဵုစိုတ်ဗွဲမလောန်ရောင်
ကိစ္စအရာ မစပ်ကဵု လလးက္ထိုန်မွဲသာ်ဂှ်ပ္ဍဲပါဠိဝိနယ် မဟာဝဂ် တေံလေဝ် နဒဒှ် ကထိနက္ခန္ဓကမွဲကီု
ပ္ဍဲပါဠိဝိနယ်ပြဝးတေံလေဝ်နဒဒှ်ကထိနဘေဒမွဲကီုကျာ်တြဲတွံထ္ၜးစဳပျးလဝ်ကဵုရောင်
အ္စာအဋ္ဌကထာအ္စာဋဳကာတံ ညးဂမၠိုၚ်ပၠန်လေဝ်အရာမစပ်ကဵုကိစ္စလလးက္ထိုန်အိုဿီု သွက်ဂွံတီကေတ်မာန်ပံက်ထ္ၜးလဝ်ကဵုပွံက် အဓိပ္ပါယ်မတြးသၠောဲတဴရောၚ်
ပါဠိအဋ္ဌကထာဋဳကာတံဂှ် ဟိုတ်နူဒှ်ဒၟံၚ် နကဵုမာဂဓဘာသာ(ဘာသာပါဠိ)တုဲ ပူဂဵုဟွံဍိုဟ်ကေက် ဟွံဆိုက်ဗ္ဒက်ကေတ် ပ္ဍဲမာဂဓဘာသာ(ဘာသာပါဠိ)ဂှ် သွက်ဂွံတီကေတ်မာန်ဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထသက်က်ရ
ကိစ္စမစပ်ကဵုအရာလလးက္ထိုန်ဂှ် အလုံခမဳသၚ်
နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ပထမဆင့်) နာဲချေတ်သိုင် (၁၈၉၉-၁၉၈၇) (နိုင်ချစ်သောင်း) ဥက္ကဌ ဗော်သွးမန်အလုံဍုင်ရာမည တြေံဝွံ ဟိုတ်နူမဒှ်မၞိဟ် မစိစောန် ပ္ဍဲကွတ်ဓါတု ကေုာံ မယိုက်ဂၠေင်လဝ် ဓလေင်ဍုင် ကဆံင်ဝန်ဇၞော်တုဲ သၟိင်ဇၞော်ဓါတုလေဝ် ညးကော်ကီုရ
ဟိုတ်မရေင်တၠုင် ကၠောန်လဝ် သွက်ညးဍုင်ကွာန် ဗွဲမဇၞော်ကဵု ဒြဟတ် တၟေင်တၟဟ်တုဲ နူကဵု သၟိင်အလဵုအသဳဍုင် ဇိုန်နှင်ကဵု တဆိပ်ကြာ သဳရိပျံချဳ ကေုာံ နိုင်ငံဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ ကီုရ
ပ္ဍဲအခိင် ပၞာန်ဂၠးတိ အလန်ဒုတိယ မအာစိုပ်ဒတုဲဂှ် ညးရေင်တၠုင် ဖန်ကၠုင် ညံင်ကောန်ဂကူမန် ဂွံကလေင်စိုပ် ဍုင်ဗဂေါဟံသာဝတဳတုဲ ဒက်ပ္တန်ကၠုင် အရာပ်စဳပျးမန် ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါရ
မာံချေတ်သိုင်ဝွံ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၉၉ ဂိတုအံက်တဝ်ပါ ၁၆ ဂှ် ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲမိမ ဂကူမန်ၜါ နာဲအံင်ဒေါန် (နိုင်အောင်ဒွန်း) ကဵု မိမျမေ ပ္ဍဲကွာန်ကဒေါရ
အခိင်မံင်ဘာစိုပ်ဂှ် မိမညးၜါ ပအပ်စွံ ဘာအင်္ဂလိက်-ဗၟာ ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီု
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၁၆ ဂှ် ဂွံအံင်ဇၞးကေတ် တန်သတ္တမ နကဵုဂုဏ်တၟေင်တုဲ သွက်ဘာတန်သမၠုင်ဂှ် ကလိဂွံ လာပ်ထံက်ပင်ပညာ မကော်ဂး သကဝ်လာရှေပ်ရ
ကြဴနူဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၁၉ ဂှ် ဂွံအံင်ဇၞးကေတ် စှ်တန် ဘာသာသီုဖအိုတ် ဒစာံဘာသာဂှ် ဂွံအံင်ကေတ် နကဵုဂုဏ်တၟေင် ထပှ်ဘာသာ (အင်္ဂလိက်
လိက်အင်္ဂလိက် ရုဲစှ်
ဘာသာဗၟာ
ပါဠိ
သင်္ချာ မွဲ
သင်္ချာ ၜါ
ပထဝဳ) တုဲ ကလိဂွံလာပ်ဗ္တောန်ပညာကဝ်လိက်ရ
ပ္ဍဲဘာကဝ်လိက် တန်ဥပစာဂှ် ဘာသာသင်္ချာ
ဓာတုဗေဒ
ရူပဗေဒတအ်ဂှ် နကဵုဂုဏ်တၟေင်ဂှ် ဂွံအံင်ဇၞးကေတ်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၂၃ တဆိပ်ကြာသိပ္ပံဂှ် နကဵုဓာတုဗေဒဂှ် ဂွံအံင်ဇၞးကေတ် နကဵုဂုဏ်တၟေင်ရ
ဟိုတ်မကလိဂွံ စၟတ်ဂၠိုင်အိုတ် အလုံမွဲဍုင်ဗၟာတုဲ ဂွံဒုင်ပအပ်ကဵု လာပ်တဆိပ်ထဝ် ဦးရွှေလေး ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ သီုကလိဂွံလာပ် အာဗ္တောန်ပညာဍုင်မ္ၚးတုဲ အာတိုန်ဘာ ပ္ဍဲဍုင်အေန်ဂလာန် ဇရေင် Imperial College London ကဵု Royal College of Science
ညးဆက်တိုန်တက္ကသိုလ် လပါ်ဓါတုဗေဒ နူသၞာံ ၁၉၂၆ စဵုကဵုစိုပ် ၁၉၂၈ တုဲ ပသုတေသန ဘာသာဓာတုဗေဒတုဲ ကလိဂွံတဆိပ်ကြာ မဟာသိပ္ပံ (သုတေသန) ပ္ဍဲတက္ကသိုလ်လာန်ဒါန်ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ တဆိပ်ကြာ D
S ကဵု F
S လေဝ် ကလိဂွံအာကီုရ
ကလိဂွံ တဆိပ်ကြာတအ်တုဲ ကလေင်စဴ ဍုင်မိတိမဇကု ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၂၈ ဂှ် ဂွံဒုင်ခပတိုန် ပ္ဍဲဌာနဓာတုဗေဒ တက္ကသိုလ်လ္ဂုင် နဒဒှ် လစှ်ေကထိကတုဲ စိုပ်သၞာံ ၁၉၃၀ ဂှ် ဂွံဆပတိုန် နဒဒှ် သၟိင်ဇၞော်ဓာတုဗေဒ ကၟိန်ဍုင် ရ
နာဲချေတ်သိုင်ဝွံ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၅၈ ပ္ဍဲလက်ထက် အလဵုအသဳပၟင်ဍုင် ဂဥုပ်ဗိုလ်နေဝင်းဂှ် ဂွံခပတိုန် နဒဒှ် ဝန်ဇၞော် လပါ်ကွတ်စက်ကွတ်တဲ
သၟာကမၠောန် ကေုာံ ပရေင်ယေန်သၞာင် (စက်မှုလက်မှု
သတ္တုတွင်း
အလုပ်သမား နှင့် ယဥ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန) ရ
စိုပ်ခေတ် ဝန်ဇၞော်ဦးနုဂှ် ဂွံဒုင်ခပတိုန် ပ္ဍဲကမ္မတဳမကဵုကသပ်ဍုင်ရ
နကဵုတာလျိုင်အလဵုအသဳတုဲ ပ္ဍဲဂကောံကေင်ကာမန်ဂှ်လေဝ် နကဵုပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ်ဇၞော်ဂှ် နူကဵုသၞာံ ၁၉၅၄ စဵုကဵုစိုပ် ၁၉၆၂ ယိုက်ဂၠေင်လဝ်ကီုရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၅၀ ဂှ် နူကဵုကၟိန်ဍုင် ဇိုန်နှင်ကဵု တဆိပ် သဳရိပျံချဳ ကုနာဲချေတ်သိုင်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၀ ဂှ် ကံင်သဳကၟိန်ဍုင် ဇိုန်ကဵုတဆိပ် နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ပထမဆင့်) ရ
ပါဲနူ ကမၠောန်မဆေင်ကဵု အလဵုအသဳတုဲ ပ္ဍဲကမၠောန်ပရေင်မၞိဟ်
ပရေင်ပညာတအ်လေဝ် လုပ်ယိုက်ဂၠေင်လဝ် နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ
နဒဒှ် နာယက ဂကောံဂေါပက ကျာ်လ္ဂုင်
ဂကောံဇၞော်သုတေသန ဍုင်ဗၟာ နဒဒှ် ဥက္ကဋ္ဌ (၁၉၅၄-၁၉၈၂
နဒဒှ် ဒုဥက္ကဋ္ဌ ပ္ဍဲ ဂကောံအုပ်ဓုပ် ဘာတန်သမၠုင် မြို့မအမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်း
ကမ္မတဳအုပ်ဓုပ် ရုင်ဂဥုပ်ဇဳဝိတဒါန (ဗဟာန်) နဒဒှ်ဥက္ကဋ္ဌ (၁၉၇၄-၁၉၈၂
ပ္ဍဲဂကောံမန်ဇၞော်အိုတ် ဗော်သွးမန်အလုံဍုင်ရာမည ဂှ် နဒဒှ်ဥက္ကဋ္ဌ လေဝ် သၞာံဗွဲမဂၠိုင် ယိုက်ဂၠေင်လဝ်ရ
ပၞာန်ဂၠးတိအလန်ဒုတိယတုဲအာတုဲ တိဗ္ၚအကြာဗဂေါကဵု ပၞက်ပြေင် မွဲအခိင်တေအ် ဂလာအိန္ဒိယတအ် မကၠောန်လဝ်ဂှ် ပၞာန်အာစိုပ်ဒတုဲတုဲ တိတအ်ဂှ် မၞိဟ်ကၠောန်ဟွံမဲ သၠးဒၟံင်ရ
သွက်ဂွံကၠောန်တိဗ္ၚတအ်ဂှ် ဖျေဟ်ကဵုဒၞာဲ ကုကောန်မန်နူကဵု ခရိုင်သဓီု ကဵု ခရိုင်မတ်မလီုရ
နာဲချေတ်သိုင် ကေတ်တင်လတုပ်စိုတ် ကုသၟိင်ဍုင်တုဲ သီုပ္တန်လဝ် အရာပ်စဳပျးမန် ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါရ
နာဲချေတ်သိုင်ဝွံ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၃၆ ဂှ် ထပ်တဲ ကုမိလှမျေအ်တုဲ ညးတအ် ကလိဂွံ ကောန်တြုဟ် ပိတၠရ
က္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူမန် နာဲချေတ်သိုင်ဝွံ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၇ ဂိတုဂျူလာင် ၉ ဂှ် ကလိလောန်စဴအာ ဘဝပရလိုက် ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်ရ
ကအသူ(ကသော်ပါၚ်) (အေၚ်္ဂလိခ် အၚ်္ဂလိက်
Fourfinger threadfin
Indian salmon
ชื่อวิทยาศาสตร์
Eleutheronema tetradactylum) ဒှ်ကဍာ်ဖၞုၚ်ကေုာံ ဍာ်အကြာၜါ နွံပ္ဍဲဗဳဇကသော်ပါၚ် (Polynemidae) နွံဗီုပြၚ်ဂၠိၚ်ဟမေါမ် ဖျုန်ဇကုတီုลำ ကြဳလပါ်သ္ကဲ က္ဍိုပ်ဍောတ် သၟန်ပါဂၠိ ตามีเยื่อไขมันปกคลุมและอยู่ใกล้ปลายจะงอย ปากเฉียงขึ้นเล็กน้อย และมีฟันแหลมคม ลักษณะเด่นคือ ก้านครีบส่วนล่างของครีบหูแยกออกเป็นเส้นรยางค์ 4 เส้น ซึ่งภาษาพูดเรียกกันว่าหนวด มีครีบหลังแยกห่างกัน 2 อัน ครีบหางเป็นแฉกลึก ส่วนของลำตัวที่อยู่แนวสันหลังสีเทาปนเขียว ส่วนที่อยู่ถัดลงมาสีเนื้อและสีขาวเงิน ครีบหลังและครีบหางมีรอยแต้มสีเทาที่ปลาย ครีบอื่น ๆ สีเหลือง มีขนาดโดยเฉลี่ย 40-60 เซนติเมตร ขนาดใหญ่ที่สุดเท่าที่พบ 2 เมตร เป็นปลาที่หากินอยู่ตามหน้าดินที่เป็นดินโคลน บางครั้งเข้ามาหากินอยู่ในบริเวณน้ำกร่อยหรือน้ำจืด พบทั่วไปในอ่าวเปอร์เซีย
อินเดีย
อ่าวไทย
ปาปัวนิวกินี จนถึงออสเตรเลีย เป็นปลาเศรษฐกิจที่สำคัญ รับประทานได้ทั้งสดและแปรรูปทำเป็นปลาเค็ม
ဘာကအ်သင်္ဂဒါ ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကအ်ဍောတ်
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
တွဵုရးဍုင်မန်
အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သၞာံ ၂၀၂၁ နွံ ခမဳ ၃ ဇကု
၁] သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ခမဳ ၄ ဇကု
၂] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဥတ္တမ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၈၁
ဝှ် ၂၆
ကွာန်ကအ်ကဠတ်(အၚ်္ဂလိက်
Kawtkalawt
ကော့ကလော့)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ဂကောံကွာန်ကအ်ကဠတ်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၀၁၁
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကအ်ကဠတ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၀၇၀
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၃၁၉ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၄၃၈၉ တၠရ
ကဴကလအ်တိ (ဝါ) ကဴလံင်တိ (Aeginetia indica ( Indian broomrape [၁] ဟွံသေင်မ္ဂး forest ghost flower) ဂှ် ဒှ်ကဴ မတိုန်ဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု အာရှ မလုပ်ဝံသ Orobanchaceae မဒှ်တၞံ မလုပ်ဂဥုဲ holoparasitic မွဲဂကူရ
ကဴဝွံ မလေပ်တိုန် ပ္ဍဲအခိင်ဗြဲ ဒၞာဲတိမဍုက်ဍေက်တအ်ရ
၂] ကဴဝွံ ပ္ဍဲဍုင်ဗွဲမဂၠိုင် ဗီုကဵု ဍုင်နဳပဝ်တအ်မ္ဂး နဒဒှ် တၞံဂဥုဲမွဲ ကေုာံ တၞံမပူဇဴကလော် ပူဇဴကျာ်မွဲဂှ် စကာဒၟံင်ဂှ်ရ ညးဒေသညးတအ် ကော်စ တၞံကလောအ်ဂြိုပ်ရ
ဥပမာ ပ္ဍဲအခိင်သဘင် Teej မ္ဂး နဒဒှ် သင်္ကေတ သၟိင်သဳဝ ကဵု ပါရ်ဝတဳ တုဲ မလေပ်ပူဇဴ ပ္ဍဲကဵု ဘုတ်ကျာ်ဟိန္ဒူအိုတ်ရ
Category
Category
ဝၚ်ကံဗိန်ဍန်ဍန်[၁] မတုဲတေံ ရးဍုၚ်မန် ရမ္မာပူရ ညးကော် ရမ္မာဝတဳဂှ် ဨကရာဇ်မန် ပိုၚ်ပြဳလဝ်ရ
ပ္ဍဲကာလကျာ်တြဲ ဂွံဒစာံဝှ်ဂှ် ကျာ်တြဲမွဲဟာန် ကေုာံ ခမဳတၠအရှန်တံဂမၠိုၚ် ဂၚေၚ်ဒေသစရိတ် စိုပ်ကၠုၚ်ရာမညဌာနဳရ
နူဂှ် က္ညအာစိုပ်ဘာရသိစိတ္တ မၞုံပ္ဍဲ ဇရေၚ်ကၟာလ္စဇၞော်မွဲရ
ကာလဂှ် ကျာ်တြဲပကာဂအီရ
မှာထေရ် သာရိပိုတ်ညာတ်တုဲ လ္ၚောဝ်ပ္တီသၟာန် ကုကျာ်တြဲသာ်ဝွံရ
ယွံတၠဳပိုန်မၞုံကုပိုန်ကျာ်တြဲ မူဟိုတ်မွဲမွဲ က္တဵုဒှ်တုဲ မပကာဂအီရော
ယွံသာရိပိုတ် ပ္ဍဲကၟာလ္စဇၞော်ဝွံ ဃောအဲကျာ်ဒှ်ဘဝဂစေံတြေံတေံဂှ် လုကဴတြဴစှော်သၞာံ ပရိုက်ဘဲအန္တရာယ်ဟွံမွဲ မပတဴကၠုၚ် ဗွဲတသိုက်ရ
ပ္ဍဲဌာနဝွံ အဲကျာ် ပ ပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ
သာသနာအဲ ကျာ် တန်တဴဗၞတ်မသုန်လ္ၚီသၞာံရောၚ်
ညာတ်သာ်ဝွံတုဲ အဲကျာ်ပကာဂအီရ သာ်ဝွံကျာ်တြဲကဵု လဝ်ပယျးဒိုဟ်ရ
ကျာ်တြဲကဵုပယျးဒိုဟ်သာ်ဝွံတုဲ ရသိစိတ္တဂှ် ယွံတၠဳမၞုံကုပိုန်ကျာ်တြဲသွက်ပိုဲဍိက်တံ ဂွံရှ်ေေသှ်ေရဴဂဴပူဇဴလၟိန်ကာလမာန်ဂှ် ကဵုပိုဲဍိက်တံ ရှ်ေသှ်ေညိကျာ်သာ်ဝွံ လ္ၚောဝ်ပ္တီကျာ်တြဲရ
ကာလဂှ် ကျာ်တြဲဂှ် နကဵုဂၠးဇိုၚ်ပါဒ လိုန်ပေန် ပ္ဍဲဒၞဲာဘာရသိစိတ္တဂှ်တုဲ လၟာ်ဇိုၚ်ပါဒကျာ်ဂှ် ပြာကတ်တဴရ
ပ္ဍဲဒၞာဲကုန်ကျာ်တြဲမလိုန်ပေန်ဂှ် ကံပေန်ညးကော်ခဴစရ
ဗွဲကြဴကောန်ဂကူမန်တံ ဗ္ဒဟ်ကွာန်ဇရေၚ်ဂှ်တုဲ ကွာန်ဂှ် ညးကော်ကွာန်ကံပေန်ရ
နူဂှ် မြိပတ်အာတုဲ ကွာန်ကံဗိန် ညးကော်ခဴစကၠုၚ် ဒဵုကဵုလၟုဟ်ရောၚ်
ကွာန်ကံဍုၚ်လၟုဟ် မၞုံပ္ဍဲဗွဳပွူကွာန်ကံဗိန်ဂှ် ဒှ်ဂအာၚ်ဍုၚ်ရမ္မာဝတဳရောၚ်
ပ္ဍဲအရှာံဘုတ်ကံဗိန်ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲလၟာ်ဇိုၚ်ကျာ်တြဲ မလိုန်ပေန်လဝ်ရောၚ်
ဗွဳပွူဘာတန်မူလ မုက်ဂၞန်(၁) ဗၟံက်ကျာ်မတိၚ်ဂှ် ဒှ်ဒၞဲာကၟာလ္စဇၞော်ရောၚ်
သာ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲဝၚ်ဓာတ်ကျာ်မတိၚ်ရ
ဘဒန္တပညာဒဳပ[၂] ကွာန်ကအ်ဗိန်မဟာဝိဟာရ ဒှ်ကၠုၚ် မူလဟိတဓရ
ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ ယၟု= ဘဒန္တ ပညာဒဳပ ကွာန်
ဘာ = ကအ်ဗိန် ဘာဇၞော် ယၟုမိ
မ= နာဲဖျိုတ်
မိပျုက် ကောဇာ= ၁၂၈၀- သၞာံ သၠးဂၠံဂဝ် အာယုက်
သိက္ခာ
ဂိုဏ် = ၆၃
သုဓမ္မာ ဘဒန္တပညာဒဳပဝွံ ကၠိဂွံအာယုက် (၁၄) သၞာံတုဲ မိမၜါပအပ်ကုအ္စာ ဘဒန္တသဳလထေရ် ဘာကအ်ဍုၚ်တုဲ သ္ပကၠေံထပိုယ်သာမဏီရ
ကြဴနူဂှ် ကတ်လ္ၚတ်ကေတ် ကွတ်ပညာဇရေၚ်အ္စာတုဲ ၁၃၀၉ -သၞာံ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒန္တဝါရလၚ်္ကာရထေရ် ခယျမ္ၚး သ္ပအ္စာဥပ္ပဇ္ဇျာယ်တုဲ အာစိုပ်ဒဒှ်ပယျၚ် မထ္ၜၚ်သာသနာ ပ္ဍဲခဏ္ဍသိမ် ကွာန်ကအ်ဗိန် ဘာဇၞော်ရ
နိဿဲကေတ်နယ်ကယ် အ္စာသဳလထေရ် ကံဍုၚ်ဘဒန္တဝိမလ ကွာန်ကအ်ဗိန်ဘာဇၞော်
ဘဒန္တသြဘာသ ဘာဇၞော်မုဟ်နာၚ်
ဘဒ္ဒန္တကုသလ ဘာပလိုတ်ဂြိုပ်ကြုက်
ဘဒ္ဒန္တဂုဏဝံသထေရ် ဘာကျာ်ဇၞော်ဍုၚ်ပံၚ်
ဘဒန္တဝါယမထေရ် ခလံက်ခပြု
အ္စာဖျေံလိခ် ဒယှ်ဍုၚ်လ္ဂုၚ်
ဍုၚ်အၚ်ဝတံ၇
ပပ္တံနူ ၁၃၁၀ သၞာံဂှ် အံၚ်ဇၞးကေတ် တန်ဍောန်
ဒေါဝ်
ဇၞော်အလဵုအသီတုဲ ၁၃၁၆ သၞာံဂှ် ဂွံအံၚ်ဇၞးကေတ်တဆိပ် သာသနာဓဇ သဳရိပဝရဓမ္မာစရိယ နူအလဵုသဳပၠန်ရ
ဘဒန္တပညာဒဳပဝွံ ပပ္တံနူ ၁၃၁၈ သၞာံ စတမ်ဖျေံလိခ် ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ဗိန်ဘာမဟာဝိဟာရတုဲ ၁၃၃၂ သၞာံ ဒှ်ပဓာနမဟာနယက ပ္ဍဲဘာမဟာဝိဟာရ ကံဗိန်ဂှ်ရ
၁၃၂၈ သၞာံ ကောံဓရီုသၚ်ပံၚ်ကောံ စၞးသၚ်တံ ပ္ဍဲအလဵုသဳကံၚ်ဇြဳပၠန်ဂတးတုဲ ၁၃၃၅ သၞာံဂှ် ဒှ်ဟိတဓရ သံဃသမဂ္ဂဳကီု သီုဟိတဓရ ဂကောံရာမညအလုံဒေသရးမန်ရ
၁၃၄၂ သၞာံ ကောံဓရီုသၚ်ပံၚ်ကောံ သွက်သာသနာ သ္အးဇ္ၚး တန်ကြန် ဗျာပ်တြး ပ္ဍဲအလဵုအသဳသဝ်ယှေဝ်လေတ်ရ
အပ္ဍဲပေဲါဓရီုသၚ်တံဂှ် ရုဲစှ်ကေတ်နဒဒှ် သံဃသမုတ်တိကီု သီုကဵုသဇိုၚ်ဝန် ဗဟိုရ်သံဃနာယက ကၟိန်ဍုၚ်မန် ဗၟာရောၚ်
လိက်ဗွဟ်မန်တၟိ ပ ဒု တ ပြကိုဟ်အဘိဓမ္မတ္ထ သရူပသိၚ်္ဂဳ
မဟာဝိဟာရကမ္မဝါစာ
ထ္ၜးဂၠံၚ်တရဴ နိဗ္ဗာန်
လျးပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
နယ်ယမိက်
နယ်ပဌာန်
နယ်မာတိကာဓာတုကထာ
ကၠာဲဘာသာမန်ကီု သီုကဵုပြကိုဟ် ဂကောံရာမညတံ မတက်တြးကီုရ
ခန္တဳ မေတ္တာ သီုၜါ ယဝ်နွံ ပ္ဍဲဘုံမၞိဟ်ပိုဲ ၜိုဟ်သြိုဟ်ဒၟံၚ်ဟတုဲရ
စပ်ကဵုအရာဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယတုဲ ပရူပရာတအ်ဂှ် သၟိက်ဟီုကဠးကဵုညိရ
ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယကဵု ရာညမနိကာယဟီုဂှ် ရာမညနိကာယဂှ် နူကျာ်တြဲသ္ပပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ ဂွံ ၁၃၆ သၞာံဂှ် သောဏထေရ် ကဵု ဥတ္တရထေရ် တဳလပိုန်ၜါဇကု ပတန်သာသနာက္ညကၠုၚ်စိုပ် ပ္ဍဲဍုၚ်သဓီုတုဲ ခမဳတအ်ဂှ် "ရာမညနိကာယ" မဂွံဒုၚ်ယၟုအိုတ်ရ
အဆက်ရာမညနိကာယဂှ် ဗွဲကြဴခမဳဆပ္ပဋ(ဆပဒ) ကလေၚ်နူတ္ကံသိၚ်ဃဵုတုဲ ဒၟံၚ်တဴပ္ဍဲဍုၚ်ဖာသိမ်ရ
နူဂှ် ဆက်ကၠုၚ်ဟွံသ္ကုတ်ရ
ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၂၈၂ သၞာံ ဂိတုခ္ဍဲသဳ ဂကောံသၚ်မန်ရာမညနိကာယ ဒက်ပတန်လဝ်ပၠန်ရ
ဂကောံဝွံ ဒက်ပ္ဍဲကွာန်ကအ်နှာတ် မဟာထေရ်ပညာ နူကွာန်ပ္ၚတေံ ဒှ်ဥက္ကဌရ
ဗွဲကြဴဏအ် ၁၂၈၆ သၞာံ အလန်တတိယ ကောံဓရီု ပ္ဍဲကအ်နှာတ်ပၠန် ဂွံဆဵုညာတ်ကေတ်ရ
ရာမညနိကာယဟီုဂှ် ဟွံဟီုဂးဂိုဏ်တေံဂိုဏ်ဏအ်ရ
သၚ်မန်မ္ဂး ရာမညနိကာယဂိုဏ်ဖအိုတ် မဒးဒှ်ရောၚ်
ကမၠောန်ညးတအ်ကၠောန်လဝ် ဂွံဆဵုညာတ်ကေတ်ကဵု လိက်စၟတ်သမ္တီညးတအ်ရ
ယၟုဂိုဏ်လၟုဟ်ဗီုတေံ ဗီုဏအ်ဂှ် ယၟုဂိုဏ်မန်ဇေတ်တ်ဟွံသေၚ် ဂွံတီကေတ်ရ
ဘဒ္ဒန္တပညာဒဳပ (ကအ်ဗိန်) ပဓာနဟိတဓရ ၁၃၄၀ သၞာံ
ဂိတုဇှေ် (၁၀) မံက် အခိၚ်ဗ္တံ (၈) နာဍဳ ဌာန ကျာ်မြဟ်
ဘာကျာ် ကောံဓရီုပွိုၚ်သၞာံ မရနုက်ကဵု (၆) ဝါ ၁၃၅၂ သၞာံ ၜိုန်ကောန်ဂကူမန်
သၚ်မန်တံ ဒှ်သကအ်ဗ္ဒကီုလေဝ် ဟိုတ်နူယဲဝေဒနာပ္ဍဵုတုဲ အာယုက်အိုတ် အာယုသၚ်္ခါရပၠိုတ်အာ ညံၚ်ရဴသၟိၚ်ဂိတုတ္ၚဲ မပၠိုတ်အာကီုရ
အတိုင်စရင်မၞိဟ်မ္ဂး သၞာံ ၁၈၇၇ ဂှ် မၞိဟ် မပဒတဴ နွံ ၁
၄၀၀ တၠ
သၞာံ ၁၉၀၁ ဂှ် နွံ ၁
သၞာံ ၁၉၃၁ ဂှ် နွံ ၃
၄] စေတဳကျာ်မတိံ ဂကောံသၚ်သၟတ် ဗ္တောန်လိခ်ပတ်မန် ဥတုက္ညၚ် ကေုာံ ယေန်သၞာၚ်ဗုဒ္ဓဘာသာ(ကွာန်ကအ်ဗိန်) တ္ၚဲပသာ်ပေၚ် - သ္ဘၚ်ပလိုတ်ဇြဲဗောဓိ ကေုာံ ကဝါ်ကျာ်တြဲ (၂၈) ဇကု သဘၚ်မ္ၚဵုဖျေံပၞက်ထဝ် တိုက်ရံၚ်လိက်ဝၚ်တၠပညာ ကွာန်ကအ်ဗိန်တုဲ ဒှ်အာပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲဏံ ၁၃၈၀ သၞာံ
ဂိတုပသာ် ၅ မံက်
တ္ၚဲဗြဴဗတိ အခိၚ်နူဂယး ၈
၅၅ တုဲဒှ်အာ ဗွဲမအံၚ်ဇၞးရောၚ်အဴ
အလ်ဗာတ် အာင်သတာင် (အၚ်္ဂလိက်
Albert Einstein) (ၜံင် ၁၄ မာတ် ၁၈၇၉
စုတိ ၁၈ ဨပြဳ ၁၉၅၅) ဂှ် ဒှ်အစာသိပ္ပံ မခၞံဗဒှ် တဳအဝ်ရဳရူပဗေဒမွဲတၠတုဲ တ္ၚဲဏအ် မၞိဟ်တအ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ညးနဒဒှ် ညးမဖျေဟ်လဝ် ရိုဟ်ကၞက် တဳအဝ်ရဳမအဆက်စပ်ရ
ညးကလိဂွံ လာပ်နဝ်ဗဴ မဆေင်ကဵု ရုပ္ပဗေဒ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၂၁ ဟိုတ်နူညးပရူ Photoelectric effect ရ
အာင်သတာင်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် တၠပညာသိပ္ပံ ကိစ္စဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲကဵု ခေတ်၂၀ ဗွဝ်ကၠံတုဲ လညာတ်တဳအဝ်ရဳညး ပရေင်ကမၠောန်ညးမကၠောန်လဝ်ဂှ် ပ္ဍဲကဵုခေတ်ပိုယ်လၟုဟ်ဏအ် ဒှ်အရာသဇိုင်အဓိက ကိစ္စဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲအရာမကၠိုဟ်ကေတ် ပရူစက္ကဝါပိုယ်တအ်ရ
အလ်ဗာတ် အာင်သတာင် ၜံင် ပ္ဍဲ အလ်မ် (Ulm) မဒှ်ဍုင်မနွံ ပ္ဍဲဍုင်ဂျာမနဳ လပါ်သၠုင်ကျာ
ပ္ဍဲ ၁၄ မာချ် ၁၈၇၉
အပါညးဂှ် ဟေရ်မေန် အာင်သတာင်
မိညးဂှ် ပဴလဳနာ ကောချ် (Pauline Koch) ဆဂး ကြဴနူ ညးကတဵုဒှ်မၞိဟ်တုဲ ခြာဟွံလအ်ဂှ် ဂကောံသ္ၚိကၟိန်ညး ပြံင်အာမံင် မုန်ရှေန် (München) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၈၀ မဒှ်ဍုင် အပါညး ဟေရ်မေန် အာင်သတာင် (Hermann Einstein) မပံက် ရုင်ကမၠောန် ကပေါတ်လလဳ (Elektrotechnische Fabrik J
Einstein & Cie) ကရောမ်ကော/ဒေအ်ညး Jakob (အမူ/အနာဲ အယ်ဗာတ်)တအ်ရ
အပါညး ဟေရ်မေန်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်သၟာဗၞိက် ကေုာံ အေန်ဂျေန်နဳယာမွဲရ
ပ္ဍဲရုင်ကမၠောန်ညးတၟိဂှ် ညးကၠောန်ပ္တိတ် ဒါင်နမဝ် မပ္တိတ်ဓါတ်လလဳရ
စိုပ်သၞာံ ၁၈၈၅ ဂှ် ရုင်ကမၠောန်ဂှ် ထ္ၜးကပေါတ်ဇကု ပ္ဍဲပေါဲထ္ၜးကပေါတ်အံက်တဝ်ပါတုဲ ယၟုမြဟ် မၞိဟ်တီဂၠိုင်ကၠုင်တုဲ ကလိဂွံ ဗကန်ရာန် တၟာဂလိုင်ရ
၁] စိုပ်သၞာံ ၁၈၉၄ ဂှ် ရုင်ကမၠောန်ဂှ် ဟိုတ်နူ ညးတအ် ဟွံကလိဂွံ အခေါင်ဗလးပၟတ်လလဳ ပ္ဍဲဍုင်မုန်ရှေန် ကဵု ဍုင်သာဲမေန်တုဲ ညးတအ် ဒးကၟာတ်ဒေါအ်ထောအ် ရုင်ကမၠောန်ဂှ်ရ
၂] အလ်ဗာတ် အာင်သတာင် ပ္ဍဲအခိင်ကာလ မကလိဂွံ အာယုက် ၆ သၞာံဂှ်
ၜိုန်ရ ညးတေအ် ဒှ်မၞိဟ်မရှ်ေသှ်ေဂျူ (ယူဍ) မွဲကီုလေဝ်
လုပ်မံင်ဘာ ကာတ္တလေတ် ဘာပဳတာ (Petersshule)တုဲ ကာလကလိဂွံ အာယုက် ၉ သၞာံဂှ် ပြံင်အာမံင် ဘာLuitpold Gymnasium (တ္ၚဲဏအ် မကော်စ ဘာကဝ်လိက် အလ်ဗာတ် အာင်သတာင် Albert Einstein Gymnasium) ရ
၃] ဟိုတ်နူ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဟွံပြေပြံင်တုဲ မိမတအ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၉၄ ဂှ် ညးတအ် ပြံင်အာမံင် အဳတလဳ
မဳလာန် (Milan) ဗွဲကြဴညိ (Pavia)ရ
ဆဂး အယ်ဗာတ် အာင်သတာင် ဆက်မံင်အာ ပ္ဍဲမုန်ရှေန် သွက်ဂွံပတုဲဘာကဝ်လိက်ရ
အပါညးတေအ် နွံပၟိက် မိက်ဂွံကဵု အလ်ဗာတ် အာင်သတာင် ဒှ် အဳလက်ထရန်အေန်ဂျေန်နဳယာရ
အလ်ဗာတ် ဟွံဒးစိုတ် နဲဗတောန်လိက်ကဝ်လိက်ဂှ်တုဲ စိုပ်သၞာံ ၁၈၉၅ ဂှ် ညးတေအ်တိတ်ထောအ် နူဘာတုဲ အာကၠောန်ကမၠောန် ကရောမ်အပါညးတေအ်ရ
၄] အခိင်ညးကလိဂွံ အာယုက် ၁၆ သီုဟွံတုဲလဝ် ဘာကဝ်လိက်မွဲသာ် ညးတေအ် ကလိဂွံအခေါင် လုပ်စမ် သွက်ဂွံတိုန်ဘာတန်သမၠုင် ကွတ်စက် ပ္ဍဲဇြူရေချ် (Zürichs) ရ (ကဆံင် မတုပ် ကုတက္ကသိုလ်နဲပညာ)ရ
ၜိုန်ရ ပ္ဍဲကဵုဘာသာရူပဗေဒ ကဵု သင်္ချာဂှ် ကလိဂွံ စၟတ်သၠုင်အိုတ်ကီုလေဝ် ပ္ဍဲဘာသာတၞဟ် ညးတေအ် ဟွံမာန်တုဲ ညးတေအ် ဟွံအံင် လုပ်တိုန်ဘာ ဟွံဂွံရ
၅] ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးတေအ် ဒးကလေင်တိုန်ကဝ်လိက် သွက်ဂွံကလိဂွံအခေါင်လုပ်တက္ကသိုလ် ပ္ဍဲအာရုတ် (Aarau
Schweiz) ရ
တုဲဂှ် ညးတေအ် တိုန်ဘာတန်သမၠုင်ကွတ်စက်တုဲ ပန်သၞာံဂတဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၀၀ ဂှ် ညးတေအ် ကလိဂွံ ဒဳပလဝ်မာ ရ
၆] ပ္ဍဲအခိင်ညးတေအ် မပဒတဴ ပ္ဍဲဇြူရေချ်ဂှ် အလ်ဗာတ် ဒးပအပ်ထောအ် ဒဒှ် ကောန်ဍုင်ဂျာမနဳရ
အပါညးလေဝ် တုပ်စိုတ်ကီုရ
ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ညးတေအ် မပေင်အာယုက် ၁၇ သၞာံ နကဵုသၞောတ်ဍုင်ဂျာမနဳ ဇၟာပ်မၞိဟ်မပေင်အာယုက် ၁၇ ဒးလုပ်ပၞာန်ဂှ် ညးတေအ် ဟွံဒးလုပ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ညးတေအ် ဒှ်မၞိဟ် မသက်ကုဍုင်မွဲ[၇] တုဲ စိုပ်သၞာံ ၁၉၀၁ ဂှ် ညးတေအ် ကလိဂွံဒှ် ကောန်ဍုင် သွိတ်ဇြလာန်ရ
အယ်ဗာတ် အာင်သတာင် ဂွံစုက်လုက် ကုသမ္ဘာညးကၠာ မိလေဝါ Mileva Maric ဂှ် ပ္ဍဲအခိင်ညးမတိုန်ဘာ ပ္ဍဲဇြူရေချ်ဂှ်ရ
မိလေဝါလေဝ် တိုန်ဘာ ရူပဗေဒ ကေုာံ သင်္ချာကီုရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဘာဂှ် မၞိဟ်တြုဟ်သၟးရတိုန်တုဲ ပ္ဍဲမွဲဘာဂှ မိလေဝါမွဲရ ဒှ်မၞိဟ်ဗြဴ
ညးတအ် စုက်လုက် ရေင်သကအ်တုဲ မိလေဝါဂှ် မံင်ကရောမ် အလ်ဗာတ်အာင်သတာင်ကီုလေဝ် ကာလသွဟ်လိက်ဂှ် ညံင်ရဴအယ်ဗာတ် အာင်သတာင် မကလိဂွံ စၟတ်ခိုဟ်ဂှ် မိလေဝါ ဟွံကလိဂွံ သီုဟွံအံင်ရ
ဟိုတ်နူ မိလေဝါ တန်အာဂဝ်ဂၞဴတုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၀၃ ဂှ် ညးတအ်ညးၜါ ညးထပ်တဲရေင်သကအ်ရ
ညးတအ် ကလိဂွံ ကောန်တြုဟ်ၜါ
ဟာန်သ် အလ်ဗာတ် (၁၉၀၄) ကဵု Eduard (၁၉၁၀
ကောန်ဍောတ်ညးဂှ် ဒးဒုင်ပလံင်ဏာ ဒၞာဲလွဳလွတ် ဟိုတ်နူကဵု ယဲသကိဇြောဖြာနိ (မဒှ်ယဲမဆေင်ကဵုစိုတ်)တုဲ ချိုတ်အာ ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်ရ
ကောန်ဇၞော်ဂှ် ပြံင်အာမံင် ဍုင်အမေရိကာန် ကာလ်လဳဝှဝ်နဳယာတုဲ ဗွဲကြဴ ဒှ်အစာဘာတက္ကသိုလ်
ဟွံမဲ အဆက် ကုအပါညးတေအ်ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ အလ်ဗာတ် ကဵု မိလေဝါ ညးၜါ ကၠာဟွံစှ်ေဒၞာဲဂှ် ကလိဂွံလဝ် ကောန်ဗြဴမွဲဏီ လဳသေတ် (Lieserl
ဆဂး ပရူကောန်ၚာ်ဗြဴဏအ်ဂှ် ဟွံတီကၠးကၠးရ
ညးလ္ၚဵုဟီု ကောန်ၚာ်ဗြဴဂှ် ချိုတ်အာ ပ္ဍဲအခိင်ဍောတ်တ်
ညးလ္ၚဵုဟီု ကောန်ၚာ်ဗြဴဂှ် ဒးဒုင်လွဳဗ္စအတေင် / ဒးဒုင်ကေတ်ဏာ နူမိမတုဲ ကဵုညးတၞဟ်လွဳဗ္စ
၈] အလ်ဗာတ် ကဵု မိလေဝါ ပြးရေင်သကအ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၁၆
အာင်သတာင် ဒှ်မၞိဟ် မိက်ဂွံပြးတုဲ မိလေဝါ အာတ်မိက် သြန်လောဲ
သြန်မကလိဂွံ နူလာပ်နဝ်ဗဴဂှ် ဒးလောဲလဝ် ဗြဴဏအ်ပါကီုရ
ပ္ဍ္ဲအခိင်ဂှ် အာင်သတာင် ဟွံကလိဂွံလာပ်နဝ်ဗဴဏီရ
ဆဂး လအ်ကဵုပြဟ် ညးဒးကလိဂွံရောင်ဂှ်လေဝ် ညးတေအ်ဆိင်ဒးဒၟံင်ရ
မိလေဝါလေဝ် ဒှ်မၞိဟ်မကေင်တိုန်လဝ်ဘာ မဆေင်ကဵု ရူပဗေဒကီုတုဲ လိက်အာင်သတာင် မချူလဝ်ဂှ် ညးတေအ် ဗိုင်ချူပလေဝ်ကဵု မအရေဝ် မလိက်တုဲ မိလေဝါလေဝ် စှ်ေစိုတ် အာင်သတာင် ဒးကလိဂွံ လာပ်နဝ်ဗဴရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးတအ် တုပ်လဝ်စိုတ် ရေင်သကအ် ကာလကလိဂွံလှုဲနူ လာပ်နဝ်ဗဴမ္ဂး ဒးလောဲကဵုဗြဴညးတေအ်ရ
ပြးရေင်သကအ်တုဲ မိလေဝါ ကေုာံ ကောန်ၚာ် ပြံင်အာမံင် ဇြူရေချ်
ကာလ အာင်သတာင် ကလိဂွံ လာပ်နဝ်ဗဴ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၂၁ ဂှ် အတိုင်မကဵုလဝ် ဂတိပါင်ဂှ်ဟေင် သြန်ဗွဲမဂၠိုင် ညးတေအ် ပလံင်ဏာကဵု မိလေဝါရ
လှုဲတအ်ဂှ် မိလေဝါ ရာန်ကေတ် သ္ၚိဌာန် သွက်ဂွံလိင်စ ပ္ဍဲဍုင်ဇြူရေချ်ရ
၂ ဂျူလာင် ၁၉၁၉ ဂှ် အာင်သတာင် စှ်ေဒၞာဲတၟိပၠန်ရ
၉] အလန်ဏအ် ညးတေအ် စှ်ေဒၞာဲ ကုကောန်ၝာဲကောန်ဒေအ်ညးတေအ် အလ်သာ Elsa Löwenthal
အလ်သာဂှ် ကာလဍောတ်တ် ကလိဂွံလဝ် ယၟုလက္ကရဴ အာင်သတာင်ကီုရ
ကာလစှ်ေဒၞာဲ (တၠသ္ၚိတြေံ)ဂှ် ကေတ်စ ယၟုလက္ကရဴ တၠသ္ၚိတုဲ ယၟုလက္ကရဴဂှ် ဒှ်အာ Löwenthal ရ
အလ်သာဂှ် အာယုက်ဇၞော် နူအလ်ဗာတ် ပိ သၞာံ
နကဵု အိန်ထံင်ဏအ်ဂှ် ညးတေအ် ဟွံကလိဂွံ ကောန်ဇာတ်ရ
၁၀] ကြဴနူ မအံင်ကေတ် နူတက္ကသိုလ် သွက်ဂွံတိုန်ဘာ ပ္ဍဲဇြူရေချ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၀၀ ဂှ်တုဲ အာင်သတာင် ပတိုန်ကမၠောန် ပ္ဍဲကဵုတက္ကသိုလ်နာနာ နကဵုကဆံင်တၠပညာရ
လုကဴ ပွိုင်ၜါသၞာံ ညးတေအ် ဂၠာဲဒၟံင်ကမၠောန် ဒၞာဲတၠပညာကီုလေဝ် ဟွံအံင်ဇၞး
အစာဘာတအ်ကီု ပ္ဍဲကဵုဗွိုင်တၠပညာတအ်ကီုဂှ် အာင်သတာင်ဝွံ ဒးဒုင်စၟတ်သမ္တီလဝ် နဒဒှ် မၞိဟ်မာနသၠုင်မွဲ ကေုာံ မၞိဟ်စိုတ်ဟွံဂၠိင်မွဲဂှ်ရ သွက်ညးတေအ် ဂွံကလိဂွံ ကမၠောန် ပ္ဍဲတက္ကသိုလ် နကဵုဒၞာဲတၠပညာမွဲဂှ် ဝါတ်ဂါတ်ဒၟံင်ရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် အာင်သတာင် ကလိဂွံကမၠောန် မလုပ်စၞးညးမွဲမွဲ မွဲလစုတ်တ်ဟေင်တုဲ ဂွံဆတန်တဴဂျိုင်အာ လမျီုမာန်ဓဝ်ဟေင်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲအခိင်ကာလဂှ် ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး ဘဝညးတေအ် ဟွံညိင်ဝတ် ဟွံၜိုဟ်သြိုဟ်ရ
ကမၠောန်ဂှ် ဂၠာဲဟွံဂွံ မွဲလပါ်ဂှ်ပၠန် အပါညးတေအ် ဒးစုတိအာ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၀၂ ဂှ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ အပါညးတေအ် ဟွံဂွံဆဵုကေတ် ပရေင်အံင်ဇၞးညးတေအ်တုဲ ညာတ်ကေတ်ညးတေအ် နဒဒှ် မၞိဟ်ဟွံလုပ်အသုင်မွဲရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၀၃ ကြဴနူ ညးတေအ် မကလိဂွံ ကမၠောန်မလုပ်စၞးဂှ်မွဲလစုတ်ဂှ် ကလိဂွံအာကမၠောန် ပ္ဍဲဒၞာဲမရပ်စပ် ပရေင်စက် မဆေင်ကဵု မစၟတ်သမ္တီ အခေါင်အပိုင်ပြဳ ပ္ဍဲဍုင်ဗေရ်န် (Bern) ရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် အာင်သတာင် ဒးအေင်ဒုင်လဝ် သွက်ဂွံဂၠာဲကမၠောန် ပ္ဍဲတက္ကသိုလ်ဂမၠိုင်တုဲ ဒးကၠောန်အာကမၠောန် သွက်ဂွံဂွံလှုဲရ
အာင်သတာင် ကဵု ရဲညးတေအ် ပံက်ကမၠောန်မွဲ မကော်စ The Olympia Academy ပ္ဍဲဍုင်ဗေရ်န် မဒှ်ဒၞာဲမကောံရေင်သကအ်တုဲ ချပ်ဂၞန် ပရေင်ဒဿန ကေုာံ ပြသၞာ သိပ္ပံမသဘာဝဂမၠိုင်ရ
အာင်သတာင် ကလိဂွံ တဆိပ်ကြာဒံက်တာ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၀၅ နူကဵု တက္ကသိုလ် ဇြူရေချ် ရ
ပ္ဍဲအခိင် ညးမကၠောန်ဒၟံင် သွက်တဆိပ်ကြာဒံက်တာဂှ် ပါမောက္ခရူပဗေဒ အလ်ဖရေဒ် ကလေန်နာ (Alfred Kleiner) ဒှ်မၞိဟ် မစၞောန်ဂၠံင် ကုညးတေအ်
ညးတေအ် ချူလိက် ပရူရူပဗေဒ နကဵု က္ဍိုပ်လိက် "A New Determination of Molecular Dimensions
လိက်ဂှ် ကလိဂွံ ပစၞတ်သမ္တီ ပ္ဍဲဂိတုဂျူလာင် သၞာံ ၁၉၀၅ တုဲ ညးကလိဂွံ တဆိပ်ကြာဒံက်တာရ
ပ္ဍဲအခိင် အကြာသၞာံ ၁၉၀၂ စဵုကဵုစိုပ် ၁၉၀၆ အာင်သတာင် မကၠောန်ဒၟံင်ကမၠောန် ပ္ဍဲရုင်စၟတ်သမ္တီအခေါင်အပိုင်ပြဳဂှ်လေဝ် ညးတေအ် ချူလဝ် လိက်ပရေင် မဆေင်ကဵု ရူပဗေဒ ဗွဲမဂၠိုင်ကီုရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၀၅ ဂှ် ဒှ်သၞာံ အာင်သတာင် မချူပတိတ် လိက်ပရေင် မဆေင်ကဵုသိပ္ပံဂၠိုင်အိုတ်ရ
လိက်ပရေင်တအ်ဂှ် နူကဵု လိက်မဂ္ဂဇြေန်ရူပဗေဒ တက်ပ္တိတ်လဝ်ကီုရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ သၞာံ ၁၉၀၅ ဂှ် ဒှ်သၞာံ အာင်သတာင် မအံင်ဇၞး စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ
လိက်ပရေင်ပန် မချူလဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၀၅ ဂှ် ဒှ်လိက်သဇိုင်ရိုဟ်ကၞက် သွက်ရူပဗေဒ ခေတ်တၟိရ
ကြဴနူ ပၞာန်ဂၠးတိအလန်ပထမတုဲ ပရေင်ဒစဵုဒစး ဂကူဂျူ မကော်ဂး ဝါဒဒစဵုဒစးသေမိတေတ် (Antisemitism)ဂှ် ဒြဟတ်ဇၞော်တိုန် ပ္ဍဲဍုင်ဂျာမနဳရ
အာင်သတာင်လေဝ် ဒှ်မၞိဟ် ဂကူဂျူမွဲကီုတုဲ ဒးဒုင်တးပါဲ ဒစဵုဒစးကၠုင်ရ
ကြဴနူ ဝန်ဇၞော်ကာဍုင်သအာင်ဂျာမနဳ ညးမဒှ်ဂကူဂျူ Walther Rathenau မဒးဒုင်ဂစိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၂၂ ဂှ်တုဲ အာင်သတာင်လေဝ် ဒးဒုင်ဘပဠကၠုင် သွက်ဂွံဒးဒုင်ဂစိုတ် ကုညးစိုတ်ဂကူ သကာတ်မြဟ်တအ်ကီုရ
စိုပ်သၞာံ ၁၉၃၃ ဟေတ္တလာ ကလိဂွံအဝဵုဍုင်တုဲဂှ် အာင်သတာင် ဒးဒုင်စုတ်စောဲ ဒဒှ်ရ မၞိဟ်မဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ရူပဗေဒဂျူ ရ
အာင်သတာင် ပြံင်အာမံင်ထောအ် ပ္ဍဲအမေရိကာန်တုဲ ညးကလိဂွံကမၠောန် ပ္ဍဲအေန်သတဳကျုတ် သွက် လ္ၚတ်ဖန်ဗဒှ် (Institute for Advanced Study) ပ္ဍဲဍုင်ပရိန်စေတောန် တွဵုရးနယူဂျာသေယ် (Princeton
New Jersey) ရ
စိုပ်သၞာံ ၁၉၄၀ ဂှ် ညးကလိဂွံဒှ် ကောန်ဍုင်အမေရိကာန်ရ
ညးဆက်လ္ၚတ် လှာဲပတိုန် တဳအဝ်ရဳအဆက်စပ် (Relativity Theory) ကေုာံ ကွောန်တုမ်မေကာနိစ် (Quantum mechanics) ညး စဵုကဵု စုတိ ပ္ဍဲပရိန်စေတောန်ဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၅၅ ဂှ်ရ
ဂိတုအဝ်ဂေတ် ၂ သၞာံ ၁၉၃၉ ဂှ် အာင်သတာင် ချူဗစိုပ် လိက်ဂရင်ဗတီ ကုသမတအမေရိကာန် ဖရာန်ကလိန် (Franklin D
Roosevelt)သွက်ဂွံ စကၠောန်ရုင်မပ္တိတ် ဏျူကလဳယာမွဲရ
အာင်သတာင်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မပါလုပ် ပ္ဍဲအရာမချူလိက် Russell Einstein Manifesto မဒှ်လိက် ဗီုဂွံကၠောန်ပ္တိတ် ဏျူကလဳယျာရ
အလ်ဗာတ် အာင်သတာင် လမျီုတိတ်အာ ပ္ဍဲ ၁၈ ဨပြဳ ၁၉၅၅ ပ္ဍဲအခိင်နူဂယး ကြဴနူ မတိုန်စိုပ် ရုင်ဂဥုဲ ပ္ဍဲပရိန်စေတောန် ဂွံမွဲဗတံဂှ်ရ
ကာလညးစုတိဂှ် ညးကလိဂွံ အာယုက် ၇၆ သၞာံ
၁၁] ညးစုတိတုဲ ခြာဟွံလအ်ဂှ် သဝ်ဝန် Thomas Stoltz Harvey ဂၠံက်ပ္တိတ်ကေတ် ကၠေင်က္ဍဟ်ညး သီုကဵု ဟွံကလိဂွံ အခေါင် နူဂကောံသ္ၚိကၟိန်ညးရ
၁၂] ကၠေင်က္ဍဟ်ညးဂှ် ဂိုင်စွံလဝ် သွက်ဂွံဆက်လ္ၚတ်အာ အစောမ်စရာဲညးရ
ဇွညးမသှ်ေဒၟံင်ဂှ် ညးတအ် အာတိုပ်ထောအ် ဒၞာဲမၞိဟ်ဂမၠိုင် ဟွံဂွံတီကေတ် ဟွံမာန်ရ
သၞောဝ်လိက်မန် ဝွံ ဒှ်မုက်လိက် မူဂမျိုင် သွက်ဂွံချပ်ဂၞန် ပ္ဍဲအရာမဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ပဒတန်လိက်မန် နကဵု အေန်သတဳကျုတ်ဘာသာမန်ရ
နကဵု အေန်သတဳကျုတ်ဘာသာမန်ဂှ် ရန်တၟအ်လဝ် လ္ၚတ်သၞောဝ်လိက်မန်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ် တေသြရဳ မဆေင်ကဵု လိက်မန်နာနာတုဲ ဗွဲကြဴ ညံင်ဂွံ ဖျေဟ်ပဒတန်ကိုန်ဂစိုတ် လိက်မန်ရ
မကြိယာ မနွံကဵုကၟက် ပရးတုဲ ပမနာမ် (ဟွံသေင်မ္ဂး) ပရး ဒုင်ဂစိုတ် ကမ် လဒေါဝ် တုဲ ပမနာမ် ဥပမာ ကၠောန် (ကြိ
ကမၠောန် / ကလောန်
ကၠတ် (ကြိ
ကမၠတ် / ကလတ် ချ ဂှ် နူတမ် ကၠုၚ်နူ က ကဵု သ ၜါလဇံက် (က္သ
ကျှ
တုဲ ပ္တိတ်ရမ္သာင် ချ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ကာလ ကြိယာတအ်ဏအ် မပမနာမ်လေဝ် ဒးပရး
ဥပမာ ချူ (ကြိယာ
ကသူ (နာမ်) ချဴ (ကြိယာ
ကသဴ (သွဴ) (နာမ် ချဟ် (ကြိယာ
ကသှ် (နာမ်) ချတ် (ကြိယာ
ကသတ် (နာမ်) ချိုတ် (ကြိယာ) ကသိုတ် (မြိပတ် - ဂမ္စိုတ်) ဂမ္စိုတ် မကြိယာ ရမ္သာင်မွဲ မဒှ်ဗျည်ရမ္သာင်ဇြိုဟ်တအ် (peripheral voice) ပရးရမ္သာင်တုဲ ပမနာမ် (ဥပမာ - ရမ္သာင်ဇြိုဟ် ကဂှ် ဒှ် ခ
ရမ္သာင်ဇြိုဟ် ဂဂှ် ဒှ် ဃ)ဂှ် ဗွဲစၟတ် ဗျည်ရမ္သာင်သာဂှ် စုတ်ရမ္သာင်ဟ တုဲ ဒှ်အာ ရမ္သာင်ဇြိုဟ် ဟိုတ်ဂှ်ရ (က+ဟ= ခ) ဂှ်ရ ပရးရမ္သာင်တုဲ ပမနာမ်ရ
ဥပမာ (က+ဟ= ခ) ခံက် (ကြိယာ
ကဟံက် (နာမ်) ခါ် (ကြိယာ
ကဟာ် (နာမ်) ဆာန် (ကြိယာ
စဟာန်
မြိပတ် - ဇြဟာန်) ဇြဟာန် ဆာဲ (ကြိယာ
စဟာဲ (မြိပတ် - စရာဲ) သ္ၚ ဂှ် ဒှ်ဗျည် ရမ္သာင်ဇြိုင် ဟ
နဲမဖန်ဗဒှ်ဂှ် (သ+ဟ=သ္ၚ) စၞး ဟ ဂှ် ၚ လေဝ် ဒှ်မာန်
ဟိုတ်ဂှ်ရ ကြိယာ နကဵုဗျည် သ္ၚ တအ်ဂှ် ကာလမပ မနာမ်မ္ဂး ပရး
ဟွံသေင်မ္ဂး ဒုင် ဂစိုတ်ကမ်လဒေါဝ်
တင်စၟတ် ဟိုတ်မဗက် ကဵုရမ္သာင်တုဲ စၞး သ ဂှ် ဒှ်အာ ဇ ဗွဲမဂၠိုင်
တင်စၟတ် - ဟ ကဵု သ္ၚ ဂှ် မန်ကၞောတ်ၜဳ (မန်ရဝ်) တအ် ဟီုပါ်ရမ္သာင်ဒးဂၠိုင်
ဥပမာ သ္ၚောဲ (ကြိ
သမ္ၚောဲ (မြိပတ် - ဇမ္ၚောဲ) ဇမ္ၚောဲ
ဟု (ကြိ
သ္ၚု (နာမ်
ဝါကျ ဥပမာ - ဍုန်ပုင် သ္ၚုဣကြောဟ် စုတ်ဍာ်အောန် ပုင်ဟုအာ
သ္ၚေဝ် (ကြိ
သမ္ၚေဝ် (နာမ်
သ္ၚိတ် (ကြိ
သမ္ၚိတ်
မကြိယာ ရမ္သာင်မွဲ မဒှ်ဗျည်ရမ္သာင်သာတအ်ဂှ် ကိုန်ဂစိုတ်ဟွံမဲတုဲ ကေတ်ဗျည်တၞဟ်မွဲ စွံလက္ကရဴ
ဟွံသေင်မ္ဂး စွံဂတ တုဲ ပမနာမ်
ဗွဲမဂၠိုင် စုတ် ဏ/န ကြဴတုဲ ပနာမ်ဂှ် ဆဵုဂၠိုင်
ဗျည်ရမ္သာင်သာဂမၠိုင် - က
က (က + ဏ ) ဥပမာ ကှ်ေ (ကြိ
ကၞေဟ် (နာမ်
ကေပ် (ကြိ
ကၞေပ်
ယ (ယ + ဝ) ဥပမာ ယီု (ကြိ
ယဝီု (နာမ်
ယာံ (ကြိ
ယဝါံ (နာမ်
ယဵု (ကြိ
ယဝဵု (နာမ်) လဆောဝ် ဗွဲတၟေင်ပ္ဍဲလဟီု ဣဝဵု
စ (စွံ လ ဂတ) ဥပမာ စွံ (ကြိ
လစွံ
စဝ် (ကြိ
လစဝ်(နာမ်)(ဝါကျဥပမာ- လစဝ်ကွဳ ဒဳအာဍုင်လ္ဂုင်
စ + ဏ) ဥပမာ စ (ကြိ
စၞ (နာမ်
စံင် (ကြိ
စၞံင်/စဏံင် (နာမ်
တ (တ + ဏ) ဥပမာ တက် (ကြိ
တၞက် (နာမ်
တိုန် (ကြိ
တၞိန် (နာမ်
ပ (ပ + ဏ) ဥပမာ ပံက် (ကြိ
ပၞံက် (ပၞံက်) (ကြိယာပံက် မန်တြေံ ချူ ပေါက် တုဲ ပ္ဍဲမနာမ် ပၞောက်
ပိုက် (ကြိ) ပၞိက် (နာမ်
သ (သ + ဏ) ဥပမာ သူ (ကြိ) သၞူ (နာမ်) (နသၞူ - န သွက်ဂွံသူသြောအ်
သာတ် (ကြိ
သၞာတ် (နာမ်) (မြိပတ် - ခၞာတ်
မကြိယာ ရမ္သာင်မွဲ မဒှ်ဗျည်ရမ္သာင်သာတအ်ဂှ် ကိုန်ဂစိုတ်ဟွံမဲတုဲ ကေတ်ဗျည်တၞဟ်မွဲ စွံလက္ကရဴ
ဟွံသေင်မ္ဂး စွံဂတ တုဲ ပမနာမ်
ဗွဲမဂၠိုင် စုတ် မ ကြဴတုဲ ပနာမ်ဂှ် ဆဵုဂၠိုင်
ဗျည်ရမ္သာင်ဇြိုင်ဂမၠိုင် - ဂ
ဂ ဂံင် (ကြိ
ဂၟံင်
ဇ ဇိက်(ကြိ
ဇၟိက်(နာမ်
ဇူ (ကြိ
ဇၞူ(နာမ်
ဒ ဒန် (ကြိ
ဒၞန် (နာမ်
ဒက် (ကြိ
ဒၞက် (နာမ်
ရ ရတ် (ကြိ
ရနတ် (မြိပတ် နတ်/နောတ်) နောတ်
လ လီု (ကြိ
လၞီ (နာမ်
မကြိယာ ဗျည်မွဲမ ဍ
ၜ ပြံင်လှာဲ လမ
သွိုရ်အး(-ို) မ္ဂး ပြံင်လှာဲ သွိုရ် ဣ) ဟွံသေင်မ္ဂး သွိုရ် ဥ ဍ (လ + မ) ဥပမာ ဍောင် (ကြိ
လမောင်/လၟောင်
ဍုဟ် (ကြိ) လမုဟ်
ရ (လ + မ) ဥပမာ ရိုဟ် (ကြိ) လၟိဟ် (နာမ်
ရေင် (ကြိ) လၟေင်
ၜ (လ + မ) ဥပမာ ၜိုဟ် (ကြိ) လမုဟ် (ဥတုကျာၜိုဟ်ဂှ် ဒှ်အာ ဥတုမုဟ်ကျာ
ဍာ်ၜိုဟ်ဟ် ဂှ် ဍာ်လမုဟ်
ဍောင်ၜိုတ် (ကြိ
လၟောင်လၟိတ် (နာမ်
ၜတ် (ကြိ) လမတ်/လၟတ် (လဆောဝ်ဒှ်အာ ကၟတ်
ကၠောန်)ၜိုတ် (ကြိ
ကမၠောန်)လၟိတ်/လမိတ်
ပ္ဍဲကဵု အရေဝ်မန် ကြိယာနွံဂၠိုင်ကွေဟ်ဟ်ရ
ဟိုတ်နူ ကြိယာမန် မနွံဂၠိုင်ဂှ်ရ ပ္ဍဲကဵုအရေဝ်မန် ဒးစကာ ဝိဘတ် (prepositon) အောန်ရ
တုဲပၠန် အရာတၟေင် ပ္ဍဲကဵု အရေဝ်မန် မွဲပၠန်ဂှ် ဇၟာပ်ပ် ကြိယာဂှ် စုတ် "ပ / ဖ/ ဗ" မွဲမွဲ ဂတတုဲ ပြံင်လှာဲ ဂကူကြိယာမာန်ရ
ပ္ဍဲကဵု အခိင်လဵု မစုတ် ပ
အခိင်လဵု မစုတ် ဖ
အခိင်လဵု မစုတ် ဗ ဂှ် တန်တဴဒၟံင် ဗျည် ဗွဲကြဴဂှ်ရ
ဗျည်ဗွဲကြဴဂှ် ယဝ်ရဒှ်ဒၟံင် ဗျည်ရမ္သာင်ပထမမ္ဂး စုတ် "ပ" ဟွံသေင်မ္ဂး "ဖ
သွက်ဗျည်ရမ္သာင်ဒုတိယမ္ဂး စုတ် "ဗ
ပ္ဍဲအရာမပြံင်သၠာဲ ဂကူကြိယာဝွံ ဟိုတ်မဒှ် အရာမပြံင်သၠာဲ မကဵုအဓိပ္ပါယ် မပကဵု ညံင်ဂွံ ကၠောန်ပဂှ်ရ ပါဲနူ အက္ခရ် ပ
အက္ခရ်ပိဝွံတုဲ အက္ခရ်တၞဟ် စကာဟွံဂွံရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဖ ကဵု ဗ တအ်ဂှ် ဒှ်အက္ခရ် တမ်ရိုဟ် မကၠုင် နူ "ပ" ဖအိုတ်ရ
ဥပမာ ကြိယာ "မံက်
ယဝ်ရ စကာ နဒဒှ် သကမ္မကြိယာ (ကြိယာမနွံပၟိက်ကမ်) မနွံပၟိက် မိက်ဂွံကဵု ပံက်အဓိပ္ပါယ် မပ ညံင်ဂွံမံက်
မပ ညံင်ညးတၞဟ် ဂွံဆဵုမ္ဂး ဒးချူ "ဗၟံက်
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး "မ" ဂှ် ပ္တိတ်ရမ္သာင်ဒုတိယ
ထၟံက် ဗီုဏအ် ချူမ္ဂး ဟွံစှ်ေကဵု သၞောတ်လိက်မန်ရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ထ ဂှ် ဟွံလုပ်လၟိဟ် အက္ခရ်တမ်ရိုဟ် "ပ
ကြိယာ မဟွံဒးကေတ် ကမ် မွဲသာ်လေဝ် ကၠောန်ဗဒှ် ဝါကျ ဍိုက်က်ပေင်င်ရုမ်ဂပ်ဂှ် ညးကော်စ အကမ္မကြိယာ (intransitive verb
ဥပမာ - တ္ၚဲမံက်တိုန် လတူဒဵု
အဲဂံက်ဍာ်ဗြဲ
ဗြဲဇၞော်ဂူ
အကမ္မကြိယာ ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် စုတ်ဂတဂှ် အက္ခရ် "ပ" ဟွံသေင်မ္ဂး "ဖ" ဟွံသေင်မ္ဂး "ဗ"တုဲ ကၠောန်ဗဒှ် သကမ္မကြိယာ (Transitive Verb) ကြိယာမနွံပၟိက်ကမ်
ညးဗၟံက်ရုပ်ရဴကမၠောန်
ညးဗဂံက် ဍာ်ကမ္တဴ
ညးဗဂူ ဗြဲရတ်
ကြိယာ မသ္ဒးကေတ် ကမ်ဟေင် ဝါကျဍိုက်ပေင်ဂှ် ညးကော်စ သကမ္မကြိယာ (Transitive Verb) မဂွံအဓိပ္ပါယ် ကြိယာမသ္ဒးကေတ်ကမ်
အဲစပုင်
ညးသုင်ဍာ်
သကမ္မကြိယာဂှ် ယဝ်ရစုတ် အက္ခရ်ပိမ (ပ
ဗ) မွဲမွဲ ဗွဲဂတ သွက်ကလိဂွံ အဓိပ္ပါယ် မပ ညံင်ဂွံကၠောန်မ္ဂး ညးကော်စ ဒွိကမ္မကြိယာ (Double Transitive Verb) မဂွံအဓိပ္ပါယ် ကြိယာကမ်ၜါ
အဲဗ္စပုင် ကဵုကောန်င္ၚာ်
ညး ဖျုင်ဍာ် ကဵုရဲမကၠုင်လ္ၚောဝ်ကျာ်
ဇၟာပ်ပ် မကြိယာ စုတ် အက္ခရ် "မ" ဂတတုဲ စကာ နဒဒှ် နာမဝိသေသန
တုဲပၠန် ဇၟာပ်ပ် မနာမ် အတိုင်ဂှ် စွံလက်ကြဴမနာမ်မ္ဂး ဒှ်နာမဝိသေသန ဖအိုတ်
ဥပမာ - မၞိဟ်မကျေဝ် (မၞိဟ် (နာမ်
မကျေဝ် (နာမဝိသေသန
ကျေဝ် (ကြိယာ
မၞိဟ်ကမျေဝ်
မၞိဟ် (နာမ်
ကမျေဝ် (နာမ် - ဆဂး ဒၞာဲဏအ် စကာ နဒဒှ် နာမဝိသေသန)) သ္ၚိဆု
သ္ၚိ (နာမ်
ဆု (နာမ် - ဆဂး ဒၞာဲဏအ် စကာ နဒဒှ် နာမဝိသေသန) အက္ခရ်လ္ၚဵု ၜါလ္ဇံက်မ္ဂး ဒှ်အာ ရမ္သာင်တၟိမွဲ
သွက်အက္ခရ်စဏအ် ဒးစွံသတိ ကာလပိုယ် မချူ မနာမ်မ္ဂး လ္ဇံက် ဟွံဂွံ
ဥပမာ သွ (ရမ္သာင် ခွ) ဟိုတ်ဂှ်ရ မကြိယာ သှ် ကာလပိုယ် ပမနာမ် ဒှ်အာ သဝဟ်
ယဝ်ရ ပိုယ်လ္ဇံက်ချူမ္ဂး ရမ္သာင်တိတ်အာ (ခွဟ်) တုဲ သ္ၚောဲအာကဵု မကြိယာတမ် "သှ်" တေအ်ဂှ်ရ အတိုင်သၞောတ်လိက်မန်မ္ဂး သဝဟ် ဒးချူဗီုဏအ်
အက္ခရ်လမ္ဇံက် ရမ္သာင်တၟိ တိတ် သီုဖအိုတ်ဂှ် - သွ (ရမ္သာင် - ခွ) သ္ဇ (ရမ္သာင် - ဇြ) ကွ (ရမ္သာင် - ကွ) သၞ (ရမ္သာင် - နှ) သၠ (ရမ္သာင် - လှ) မံင် (ကြိယာ) မတန် မပဒတဴ ပ္ဍဲကဵု ဒၞာဲမွဲမွဲ
ဥပမာ - အဲမံင် ပ္ဍဲကွာန်
အဲမံင် ပ္ဍဲဝါ
ဒၟံင် (ကြိယာဝိသေသန) မဗမံက်ထ္ၜး ဒဒှ်အဃောမတန် အဃောမရေင်တၠုင်
ဥပမာ - လၟုဟ် အဲကၠောန်ဒၟံင် ကမၠောန်
ကမၠောန်တုဲတှ်ေ အဲဗက်အာ
အဲမံင်ဒၟံင် ပ္ဍဲဘာလကျာ်
အဲဂၠာဲဒၟံင်ဗှ်ေ ဗှ်ေအာဒၟံင် အလဵုရော
ဒမံင် (နာမ်) ဒၞာဲဒတန် သွက်ဂွံပဒတဴ ဗီုကဵု သ္ၚိ
ဌာန်
ဥပမာ - မၞိဟ်ဂှ် အာကၠုင်ဒၟံင်တွဵုတုဲ ဌာန်ဒမံင် ဍေဟ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ် ဟွံမဲ
လက္ချန်ကၟေက်ကရောန်နွံဂၠိုၚ်မံၚ်တုဲ သ္ဂောံကလေၚ်ပံၚ်ဒြဟတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် မွဲပဠောပ်ဓဝ်ပၠန် ဝါတ်ဒၟံၚ်ရ
ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်ရ ကာလလၟုဟ်ဝွံ အလုံကောန်ဂကူပိုဲသီုဖအိုတ် သွက်ဂွံပံၚ်ကောံညးသ္ကံဂှ် ကိစ္စဇၞော်ဒၟံၚ်တုဲ မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်ကၟိန်ဍုၚ်ဂှ် စေဲါစပ်ဗော်ပါတဳ
စေဲါစပ်ဝါဒ
စေဲါစပ်အတ္တ ကဵုဗက်စဆန္ဒ ဂတိတံဂမၠိုၚ် ဒးသ္အးဇ္ၚးကၠေံတုဲ မၞိဟ်အာက္ဍိုပ်ကၟိန်ဍုၚ်တပ်ပ်မွဲ ဒးကဵုဒှ်ရ
လ္ပါ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ်လေဝ် ဒးကၠိုဟ်လဝ် ဇြိုဟ်ဟ်နက်က်ရ
ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ပိုဲဏံ ဂကူဂမၠိုၚ် ပါတဳပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂမၠိုၚ်
ဂကောံဂမၠိုၚ်ကေုာံတၚ်ဒုၚ်ကေတ်ဓရ် ပတှ်ေဂမၠိုၚ် ကဵုပရေၚ်ဂကောံမၞိဟ်တံဂှ် တီကေတ်လဝ်သၠေက်က်သၠံၚ်ၚ်သောဲသောဲဗြောဲဗြောဲမ္ဂးခိုဟ်ရ
သယံဇာတ နတိတ်ဒၟံၚ်လ္တူတိသၟဝ်တိကေုာံ နူဗလးၜဳတံဂှ်ကီု
ရုၚ်ကမၠောန်ဂမၠိုၚ်ကီု ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်နာနာ ဗီုမလေပ်နွံကဵု ၚုဟ်မး ပ္ဍဲပထမဝဳရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် မမံက်ဂတဝ်ဒၟံၚ် လ္ပါ်အာယှသ္ကုတ်ဒိုဟ်အဂၞဲဏံဂှ် နအလဵုဇကု ဒးတီကေတ်လဝ် တၚ်ဏှ်စိစိပေါတ်ထေက်ရ
နဲသာ်ဏံမှ စပ်ကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်အတိက်
ပစ္စုပ္ပန်
အနာဂတ်တံ ၜတ်ကၞာတ်ကေတ်တုဲ မၞုံကဵုအသဝ်ဂုဏ် စိုန်သ္ကီု ပ္ဍဲအရာပြုပြေၚ်ဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ်မာန်
လဟဵုဒက်ပ္တန်ကၟိန်ဍုၚ် ခေတ်ဇၟောဝ်ဍာ်မာန်ရ
ပ္တန်ဇြဟတ် စဵုဒၞာ (သွက်ဂွံစဵုဒၞာ)ဂှ်လေဝ် မ္ဒးဓဇက်ကဵုမာန်ကီုရ
ဒက်ပ္တဴသိုၚ်ခၞံပ္တန်အာ ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဇကုမာန်တုဲ အဓိကပိုန်ဒြပ်မတိတ်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲကဵုကၟိန်ဍုၚ်ပိုဲဂှ် ဒှ်သြောံသ္ၚုရတုဲ သွက်ဘဝရဲသၟာဗ္ၚသၟာကမၠောန်တံ ဂွံဍိုပ်ဍဴတဴတက်တိုန်ဂှ် ဒးပံက်ဂၠံၚ်လးကဵုဍာန်မာန်ရ
ပဲါနူဂှ် လ္ပါ်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် မပ္တံကဵုသွံရာန်လှာဲဂတး ပၠောပ်ဗၞိက်ပ္တိတ်ဗၞိက်အပ္ဍဲဍုၚ် မ္ၚးဍုၚ် ရုၚ်ကမၠောန် ရုၚ်စက် ဒက်ပ္တန်တုဲ ဂွံဒုၚ်စသိုၚ်အာ ပ္ဍဲပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဗၠးဗၠးၜးၜးမာန်ဂှ် ဒးဖန်ဖက်ကဵုမာန်ရ
လ္တူ္မတုဲ ကၠုၚ်တေံဂှ် ကံက်သုၚ်စောဲအာတၚ်ဏှ်ကြက်ရိုဟ်ဍေံမ္ဂး တရဴအနာဂတ်ကၟိန်ဍုၚ်ပိုဲ ပၞော်ဗ္တၚ်ဍေံ ဖဲါပံက်ကၠုၚ်ကဵုဝၚ်တၟိမွဲကဏ္ဍမတွံဂး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ပရေၚ်ပၞာန် ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်
ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်တံဂမၠိုၚ် ဂွံမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ရ
မၞိဟ်တၟိ စိုတ်တၟိစိုပ်ကၠုၚ်အခေတ်တၟိ ဒှ်ကာလသာမယ သွက်ဂွံဒက်ပ္တန်ဍုၚ်တၟိရတုဲ ဟွံဒရုဲကဆံၚ်မၞိဟ် ဟွံဒရုဲ
ဂကူဘာသာ ဟွံဒးရုဲ အလေံအထ
ဟွံဒးရုဲမသဂကူလဂွံကဵု ကမၠောန်ဒတုဲဖဵု သွက်ကၟိန်ဍုၚ် သွက်ကောန်ဂကူဟီုတှ်ေ ပံၚ်ကောံကဝါ်ဒတောဲအာ ညးသ္ကံထေက်ရ
ဆဂး မၞိဟ်မၞုံတဴကဵုလညာတ်သၠဲလး
မၞုံတဴကဵုစိုတ်ဓါတ်ပြဲ အသဝ်ဂုဏ်
အစောန်စရာဲ
စိုန်သကီုတဴ လ္တူစၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်
ပရေၚ်တိဍာ်ပထဝဳ
ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တံဂှ် ထေက်ကဵုဒးဂွံအခေါၚ် ကဵုဂွံလုပ်ပြာပ်ကေတ်စိုပ်ဒၞာဲခုၚ် ပဵုနူကဵုရဲအစောဲအတ္တ အစေဲါဂိုဏ် ဗက်စဆန္ဒာဂတိတံဂှ်ဏီရ
လိက်ပရေင် မဆေင်ကဵု ကောန်ပျူတာဂမၠိုင် ကဏ္ဍဏအ်ဂှ် ကဏ္ဍလစှ်ေ နွံဆ အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၂ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၂
ကွာန်ကအ်ခဗုဲ(အၚ်္ဂလိက်
Kawtbwee
ကော့ဘွီးရွာ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ဂကောံကွာန်ကအ်ခဗုဲ
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၀၀၃
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကအ်ခဗုဲ မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၆၇၈
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၀၈၈ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၅၇၆၆ တၠရ
ပ္ဍဲ မုက်လိက်ဏအ် လိက် ဟွံမဲဏီရ
မၞး ဂၠာဲကေတ် စရၚ်မုက်လိက် ပ္ဍဲ မုက်လိက်တၞဟ်မ္ဂး ကလိဂွံမာန်ရောၚ်
မဂၠာဲဗှ်စၟတ်သမ္တီကေတ်လဝ်
ဟွံသေၚ်မ္ဂး ခၞံကၠောန် လိက်မုက်ဏအ်ညိ
လိက်ပရေၚ်ဝွံ ဒှ်လိက်ပရေၚ် ချူကၠာဲလဝ်ပရူ ပရေၚ်ကူသာန်မၞိဟ် (ပွမသွံရာန်မၞိဟ် နဒးဒှ်ဗၞိက်) အဓိပ္ပါယ် UN မပံက်လဝ်ရ
လိက်ပရေၚ်ဝွံ ဒှ်လိက်ပရေၚ်နူလိက်အုပ် လညာတ်တၞောဝ်သၟတ်တၟိ မဒှ်ရ
ရန်တၟအ်ကဵုသွက်ဂွံပတိတ်ပရဲ လတူမၞိဟ်မွဲမွဲတုဲ သွက်ရဂွံကလိဂွံတၚ်တုပ်စိုတ် နူညးမအုပ်ဓုပ်တုဲ မပ္တံပွမကဵုၚုဟ်မး(ဝါ)ပွမကဵု ဂုဏ်ဖိုလ်မွဲမွဲကီု နနဲဂၠိုၚ်ကဵုသာ် စန်ဒက် သီကေတ် နကဵုဗီုပြၚ်ပလံၚ်
ပွမပြံၚ်လှာဲ
ပွမကဵုဒါန်
ပွမ ဒုၚ်တဲ
ပွမခြိုၚ်စွံလဝ်တံသီုဖအိုတ်ပါလုပ်ကီုရ
ပရေၚ် ကူသာန်မၞိဟ်ဝွံ ဖံက်ပကဝ် အခေါၚ်အရာမၞိဟ်
အခေါၚ်သၟာကမၠောန်သၟးဟွံက ဂဗုတ်ရာဇာဝတ်လေဝ်ဒှ်မံၚ်ကီုရ
အတိုၚ်လိက် ကုလသမဂ္ဂ မစၞောန်ထၜးလဝ်ဂှ် ပရေၚ်ကူသာန်မၞိဟ်ဝွံ နကဵုဂကောံတတ်ကၠောံ ရးဍုၚ်တအ် ဒှ်ဖံက်ပကဝ် ဂကူဂဗုတ်ရာဇာ၀တ်ရ
မၞိဟ်မွဲမွဲဝွံ ကၠောန်ပရေၚ်ကမၠောန် ကူသာန်မၞိဟ် ဗွဲတၟေၚ် လ္တူမၞိဟ်ဖံက်ပကဝ် ဂကူဂဗုတ် ကိစ္စဏံဂှ် ညံၚ်ဂွံကေတ်အရေဝ်မဒှ်ရ
အတိုၚ်ပိုဒ်အရေဝ် ဥပဒေ စၟတ်(၂၉) ဂကောံ သၟာကမၠောန်ရးဍုၚ်ဂမၠိုၚ် (ILO) မဒုၚ်လဝ်တဲဝွံ ဒးဒုၚ်စကာကမၠောန်ဗွဲအဓမ္မဟီုဂှ် ဟိုတ်(သွက်) ဂွံကဵုဒုဟ် ပ္ဍဲမၞိဟ်မွဲမွဲနွံတုဲ မၞိဟ်ဒးဒုၚ်စကာ ကၠောန်ကမၠောန်ဂှ် စိုတ်ဆန္ဒညး ဟွံပါမွဲသာ်ကီုလေဝ် ဒးဒုၚ်ကၠောန်ဏာကမၠောန်တံဂှ်မဒှ်ရ
ဍုၚ်မပါလုပ် ထပက်လဝ် စၟတ်တဲတံဝွံ နကဵုသၞောဝ် ကောန်ဂကောံ သမဂ္ဂ သၟာကမၠောန်ရးဍုၚ်ဂမၠိုၚ်မ္ဂး ပိုဒ်ဂလာန် ဥပဒေ စၟတ်(၂၉) ပရေၚ်စကာကမၠောန် ဗွဲအဓမ္မ မနွံဂၠိုၚ်ကဵုသာ်တံ ဒှ်မာန်မ္ဂး ညံၚ်ဂွံအိုတ်အးအာ ပ္ဍဲကဵုအခိၚ်ကာလဂၠေံဂၠေံ ဗွဲပြဟ်ဏံမာန် ဒးဗတိုက်သရိုဟ်သ္အးထောံ ဏောၚ်ဂှ် တာလျိုၚ်နွံမံၚ်သီုဖအိုတ်ရ
ပၞောဝ်ကဵု ဥပဒေဍုၚ်သေံ ပရေၚ်စဵုဒၞါ ဗတိုက်ပလီု ကူသာန်မၞိဟ် ဘဳအဳ ၂၅၅၁ ဂှ်မ္ဂး ကမ္မတဳစဵုဒၞါ ဗတိုက်ပလီု ကူသာန်မၞိဟ် ဘဳအဳ ၂၅၅၁ ဂှ်မ္ဂး ကမ္မတဳစဵုဒၞါ ဗတိုက်ပလီု ကူသာန်မၞိဟ် (နဘာသာသေံ ကမ္မတဳ ပဝ်ခဝ်မဝ်) ဂှ် နအလဵုဇကု ဂအုပ်၀န်ဇၞော် က္ဍိုက်ပ်တုဲ ၀န်ဇၞော်ဂမၠိုၚ် ပါလုပ်ဒက်လဝ် ဂကောံမွဲကီုရ
မၞိဟ်ကလိလောန် ဖံက်ပကဝ်ဂဗုတ် ကူသာန်မၞိဟ်မ္ဂး ဒးဒုၚ်သ္ၚိစာတ်(ထံၚ်) သ္ပပ္တံနူ (၄) သၞာံ စဵုကဵုစိုပ်(၁၀)သၞာံ (ဝါ) ဒဏ်သြန် ဒ္စါံလက်ၜါတ် စဵုကဵုၜါကိုဋ် ၜါတ် ယဝ်ကလိလောန်ဂဗုတ် မၞိဟ်မၞုံအာယုက် အကြာ (၁၅)သၞာံ လ္တူကဵု သၟဝ် (၁၈)သၞာံမ္ဂး ဒးဒုၚ်သ္ၚိစာတ် နူ(၆)သၞာံ စဵုကဵုစိုပ် (၁၂) သၞာံ (ဝါ) ဒဏ်သြန် မွဲကိုဋ်ၜါတ် စဵုကဵုစိုပ် ကိုဋ်ပန်လက် ယဝ်ကလိလောန် ဂဗုတ် မၞိဟ်အာယုက် သၟဝ် (၁၅)သၞာံ (ဝါ) ဒဏ်သြန် မွဲကိုဋ်တြဴလက်ၜါတ် စဵုကဵုစိုပ် ပိကိုဋ် ၜါတ်
ပ္ဍဲရးဍုၚ်ဗၟာဝွံ ကောန်ဍုၚ်အရၚ် ကောဒေံပိုဲ မပ္တံကဵု ကချေၚ်
ကရေၚ်
ကယျာ
ချေၚ်
ယခါၚ်
သေံတအ်ဂှ် နွံတဴဗွဲမဂၠိုၚ်ရ
ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲကဵုဂကောံကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာဝွံ မံၚ်တဴမွဲဍုၚ် သုၚ်တဴမွဲဍာ် ညံၚ်ကောန်မွဲမိ မွဲဗုၚ်မွဲကြုတ်ရ
ဂၠးဍုၚ်ပိုဲ ဃောဒှ်ဘဝဍိက် သၟဝ်တဲအၚ်္ဂလိပ်တေအ်ဂှ် အလဵုအသဳဗျိတိယှတအ်ဂှ် ညံၚ်စၞေဟ်ပလန်ကဵုဍေံတအ် ဟွံသၟဟ်ရထပါ်ပရးထကးဆီတုဲ အုပ်ဓုပ်လဝ်ရ
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ကောန်ဍုၚ်အရၚ် ကောဒေံပိုဲဂမၠိုၚ် တၞဟ်နသ္ဂောံတိတ်ဗၠး နူဘဝဍိက်ဂှ် ဆီကောံညဳသာ ဂစာန်ရုန်ဒရေၚ်တၠုၚ်တဴရ
ဟိုတ်ညဳသာသၟဟ်န်ဂှ်ရ ဂၠးဍုၚ်ပိုဲကလိဂွံဗၠးၜးရ
ဗၠးၜးဂၠးဍုၚ်ပိုဲ ဂွံတန်ကြန်အာ ဒဵုကဝ်တူဂှ် ကောဒေံပိုဲဂမၠိုၚ် ချိုတ်မွဲကတိုၚ် ဂျိုၚ်မွဲထကဝ် စွံလဝ်စိုတ်ခိုၚ်ၚ် သၞသတြုဂြိုဟ်ပလီုဗၠးၜးဍုၚ်ပိုဲဂှ် နကဵုဇြဟတ်ညဳသာ ပိုဲတဝ်စၞေဟ် လၞိန်ဗပိန်ကၠေံရောၚ်
ပသာ်ရော ဗၠးၜးဍုၚ်ပိုဲဂှ် ညံၚ်သ္ဂောံစိုပ်ကၠုၚ်တုဲပိုဲ ဒုၚ်ဖအိုတ်လဝ် ဆီပဠက် လမျီုရိုဟ်လၟိဟ်ဂၞန်ဟွံမာန် ဂစာန်ရေၚ်တၠုၚ်တုဲ ကလိဂွံလဝ်ရောၚ်
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဍုၚ်ပိုဲပိုဲမၚ်
ပရေၚ်အာဲကၟာဲ ဍုၚ်မိတိမပိုဲဂှ် ပါ်ပရအ်စသိုၚ်ညဳညဳရောၚ်
ကြုက်ဂါမဏိ ဂြိုဟ်ကၠုၚ်ကဵုဍုၚ်ပိုဲဂှ် သရာဲမန်ဗညာဓရေမ် ဗ္တိုက်ပ္တိတ်မာန်အာဂှ် ပြာကတ်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဝၚ်ရဟွံသေၚ်ဟာ
ပိုဲညးဂမၠိုၚ်လေဝ် ညံၚ်သရာဲမန် ဗညာဓရေမ် မၚ်မွဲသ္ဍိက်ဆာန် ဂၠးဍုၚ်မိတိမပိုဲဂှ် ဒးမၚ်မွဲအာ ဂကောံကၟိန်ဍုၚ်ပိုဲရောၚ်[၁
မုက်လိက် ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ဆက်စပ် ကဵုမုက်လိက်တမ်
၃ ခုအား ပြသခဲ့သည်
ကဝိမင်ဍိက်လဝွံ မိမညးဂှ် ဒှ်ဇာတိ နူလမိုင် ကဵု ဝါခရူတုဲ ဗွဲကြဴညးမံင် ပ္ဍဲဒေါဝ်မြုဍုင်မတၟ ပ္ဍဲဂၠံင်ဖျာရ
ညးဝွံအဃောဒှ်ဗၠာဲ အဃောဂၠာဲမိတ်ဒါန်ဂှ် မတ်ၜါ ဂၠုအာတုဲ သွက်ဂွံ ဆက်ချူအာလိက်ဂှ် ဝါတ်ဂါတ်အာတၟာဂလိုင်ရ
ဆဂး ဟွံဒေါအ် ဆက်ခၞံဒၟံင်ပြကိုဟ်ဏီဖိုဟ်ဟီုမာန်ရ
ဗီုလဵုညးခၞံရောဂှ် ကေတ်ဟွံဒးရ
ဒးအံင်သဝ်ကွေဟ်ဟ်
ရံင်ကေတ်သာ်ဝွံတုဲ ညးဝွံ ဒှ်အစာကဝိ နူဘဝသၟတ် ကၠာဟွံပေင်အာယုက် ၂၀ ဒှ်မာန်ရ
တုဲပၠန် ယၟုညးဂှ် ပ္ဍဲပဏာမလိက်ဗွဲမဂၠိုင် ဂွံကေတ်ဒၟံင်ဂှ်ရ
ညးဝွံ ဒှ်အစာကဝိမဒယှ်မွဲဂှ် ဟီုမာန်ရ
အရာမဒှ်အံသဝ် လတူညး မွဲပၠန်ဂှ် ဂလာန်ရာဒၞာညးရ
သ္ဍးဘုံကၟိန်သွဝ် စှ်ေတန်ဂၠံဂဝ်မိ
ပထာဝရညိ သီုမန်ပိဘာသာ
မဂွံအဓိပ္ပါယ် အခိင်ရ စသိုင်ပိုန်ဍုင်သွဝ်တုဲ ဒးကၠုင်ကတဵုဒှ်မၞိဟ်မ္ဂး ပ္ဍဲဂကူမန်မွဲမွဲ ပၞောဝ်ကဵုမန်ပိဘာသာဂှ်ဟေင် ကဵုဂွံဒှ်ဒၟံင်လၟိုန်ညိ
ရံင်ကေတ်ရာဒၞာဝွံတုဲ ၜိုတ်လဵုစိုတ်ဓါတ် ဆာန်ဂကူမန်ဂှ် ပိုဲတအ်ဆိင်ခယျကေတ်မာန်ရ
လိက်သဳဓတ်/လိက်ပထမဗောဓိဂှ် ညးခၞံလဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၁၆၀ ဂိတုမြေက္ကသဵု ၁၄ စွေက်ဂှ်ရ
အကြီုဒဒှ်ရ နာဲညးခေတ္တပိ
သ္ဍးဘုံကၟိန်သွဝ် စှ်ေတန်ဂၠံဂဝ်မိ
ပထာဝရညိ သီုမန်ပိဘာသာ
ကဝိမင်ဍိက်လ နာမအဲသေင်ဟာ
ဟိုတ်ကံပကတူ ခနှံလဝ်နူတမၠာ
ဃောဒတိုန်ဗၠာဲ ဃောဂၠာဲမိတ်ပြဝါ
ကံဂှ်ကၠုင်ကြတ် ဆေဝ်ဒုက္ခဝေဒနာ
ညံင်သၟးသိန္နေရု စှ်ဗ္ဒန်စက္ခုဒွါ
ညံင်ဂိတုဒွံမတ်ဗြဲ နဲဂှ်ဥပမာ
လံညိဗ္ဒန်အာ သီုၜါနဲအန္ဓ
ဒဒှ်မပိုင်ခြာလင်္ကာကွတ်ဆန္ဒ
ချူကှ်ေဟွံညာတ်ပၠန် ပိုဒ်ဗျည်အက္ခရ
သ္ဂောံဆန်ဗ္ဒဟ်လဝ်ညိ သ္တီုတိရောက
သ္ဇိုင်သန်လၟိတ်ရ ဖဵုဗ္ဒေက်ယာယသၟတ်
ပိုန်မၞိဟ်သီုပိုန်သွဝ် လွဳမာန်သီုဗွဝ်ရတ်
စသိုင်ဖဲလဲ အဴဗွဲကြဴအနာဂတ်
ဒဒှ်ကျာ်တြဲမွဲ ဟၟဲညးပ္တောံၜတ်
ကဵုအဲဂွံဒှ်သၟတ် ပ္ဍဲအနာဂတ်ညိ
မတၟဍုင်ပသီဟံသာ ပြဲမြိဂၠိ
မန်ဒိုင်သီုမန္ဒ မညှဇၞော်ဣိဒ္ဓိ
ပၞောဝ်ကဵုရးမန်ပိ ဇာတိဒှ်မညှ
လမိုင်ဝါခရူဍုင်ၜါဒှ်မူလ
မဒှ်ဓိပ္ပတိကၠာ သန္ထာန်မိကဵုမ
ကာလစဳဇန် ဆက်ပိုဒ်ဗျည်အက္ခရ
ပ္ဍဲဒေါဝ်မြုဍုင်မတၟ ဒေသသ္ဗာန်ဖျာ
လ္ၚီကၠံတရဴစှ်ေ (၁၁၆၀) ဒှ်သွဴသက္ကရာဇ်
မြေက္ကသဵုပုဏ္ဏမဳဒိဋ္ဌဳစှ်ပန်ကၠာ
ပ္ဍဲတ္ၚဲဗြဗ္တိ နကျတ်ကြိတ္တိကာ
ပယာံလက်မကဝ် ဇန်လဝ်အက္ခရာ
ဣိန္ဒောဒေဝတာ ရီုဗင်သ္ဍံင်သွာညိ
ပ္ဍဲဒေါဝ်ရးမန်ပိ တြးလဝ်ညာဏ်ညိတုဲ ( ) ဘာသာမန် (ဝါ) အရေဝ်မန် (အင်္ဂလိက်
Mon Language
Burmese
မွန်ဘာသာ) ဂှ် ဒှ်ဂကောံအရေဝ် သြသထြောအေရှတေတ် (Austroasiatic language) မဒှ် အရေဝ်တမ်မူလ ရးအာရှအဂၞဲမွဲရ
ဂကောံအရေဝ် သြသထြောအေရှတေတ် ဂှ် ဒှ်အရေဝ် ဂကူဗွဲမဂၠိုင် မဟီုဂးဒၟံင် ပ္ဍဲၝောအ်ဒေသအာရှအဂၞဲတုဲ ပ္ဍဲအိန္ဒိယ
ဘင်္ဂလာဒေသ်
နဳပဝ် ကေုာံ ဒေသပယျဵု ဍုင်ကြုက် လပါ်သၠုင်ကျာလေဝ် ပြးဇး နွံဒၟံင် ညိညကီုရ
ဂကူမဟီုအရေဝ် သြသထြောအေရှတေတ် သီုဖအိုတ် စၟတ်သမ္တီလဝ် နွံ (၁၆၈) ဂကူကီုလေဝ် ဆဂကူ ဗဳယေတ်နာမ်
ဂကူခမေန် ကေုာံ ဂကူမန်တအ်ဟေင် မၞုံကဵု ရာဇဝင် မဇၞော်လှဲလးရ
အရေဝ်မန်တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ဇၞော်မောဝ်ကၠုင်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ၜိုတ် မလောန်ကၠုင် သၞာံ ၅၅၀၀ သၞာံ အခိင် ဂကူမန်ကဵု ဂကူခမာ စပြးဇးရေင်သကအ် ဟီုမာန်ရ
နူအခိင်ၜိုတ် အေဒဳ (၃) ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဂကူမန်တအ် စုက်လုက် ကုဂကူအန္ဒိယတုဲ လွဳစ မအက္ခရ်ညးတအ်တုဲ ဖန်ဗဒှ်ပတိုန် လိက်ဂကူဇကုရ
ရံင်ကဵု ပရေင်ယေန်သၞာင်မၞိဟ်တုဲ ဂကူမန် မစချူလိက် ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ်အခိင်ၜိုတ် အေဒဳ ၃ ဗွဝ်ကၠံမဒှ်မာန်ရ
ဆဂး လိက်တၟအ် ၜိုတ်မဂွံဆဵု နကဵုဘာသာမန်ဂှ် ပ္ဍဲအေဒဳ ၆ ဗွဝ်ကၠံ) ဂကူမန် ပ္ဍဲခေတ်ဒွါရဝတဳ (လၟုဟ်ဒၞာဲဍုင်သေံထာဲ ကဵု ဍုင်လဴ) ကေုာံ ဒၞာဲဍုင်ဗၟာ လၟုဟ်ရ
အရေဝ်မန်တ္ၚဲဏအ် စနူကဵု အေဒဳ (၃) ဗွဝ်ကၠံဏအ် ဟီုဂွံရ
လိက်မန် ခေတ် (၆) ဗွဝ်ကၠံဂှ် နကဵု ဗီုပြင်အက္ခရ် ၜိုန်ရ တၞဟ်ခြာကဵု ခေတ်သဓီု ကဵု ဗုကာံ တၟာဂလိုင်ကီုလေဝ် ရံင်ကဵု မဝေါဟာရတအ် တုပ်ရေင်သကအ်တုဲ စၟတ်သမ္တီ နဒဒှ် မွဲခေတ် မကော်စ အရေဝ်မန်တြေံ ဂွံရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ အရေဝ်မန် ခေတ်အကြာ (အေဒဳ ၆- ၁၂ ဗွဝ်ကၠံ) ဂှ် ဒှ်အရေဝ် မန်တြေံ မစၟတ်သမ္တီကေတ်မာန်ရ
အရေဝ်မန်လဒေါဝ်ဂှ် စနူ ၜိုတ် (၁၂-၁၅) ဗွဝ်ကၠံ မဒှ်အခိင် တၠညးမိစောဗု ဓမာန်ညး သၟိင်ဓမ္မစေတဳတုဲ လိက်ကြဴနူဂှ် (၁၅-၁၉) ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဒှ် မန်တၟိ မြဴသာ်ဝွံ ပါ်ဂွံရ
ဂကူမန်ဂှ် ဒးဒုင်ဘဲပၞာန် ကုဗၟာမဂၠိုင်ကဵုအလန်တုဲ ပရေင်အရေဝ် လိက်မန်လေဝ် ပြံင်နှဴကုဗၟာ ဗွဲမဂၠိုင်ကီုရ
ဂကူမန် မဒးဒုင်ဘဲပၞာန် အောင်ဇေယျ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၇၅၇ ဂှ် သီုဒးဒုင် ဂစိုတ်ပဠက်ဂကူကီုတုဲ အရေဝ်မန်ဂှ် ဍန်လျစှ်ေအာ စဵုကဵုကြပ်ကၠက်ရ
ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ် မၞိဟ်မဟီုအရေဝ်မန်ဂွံ နွံစ ၜိုတ် ဒစာံ ကိုဋ်ဒှ်ရ
ကဆံၚ်မၞိဟ်လဒေါဝ် စာရေ
ညးလေပ်ပညာ
အ္စာဘာ
ကေုာံ ညးယိုက်ဝန်နူကုမ္ပဏဳ ကေုာံ အလဵုအသဳတအ်ဂှ် ဗွဲယေဘူယျမ္ဂး ကော်ခဴစ ကဆံၚ်မၞိဟ်လဒေါဝ် (en-Middle class)ရ
သွက်ဗုၚ်ဂၞဴဇကု ဇကုဂၠာဲစမာန် ကုကဆံၚ်မၞိဟ်တအ်ဂှ် ကော်ခဴစပၠန်ရ
ဆ္ဂး အဓိပ္ပါယ်ပ္ဍဲလိက်ကၞပ်ဏအ်ဝွံ အဓိပ္ပါယ်တုပ်ကဵု ဗွဲလ္တူတေံအိုတ်သီုဟွံသေၚ်က္ဍၚ်ရ
ပ္ဍဲကဵုဂၠံၚ်တရဴဇက်တိုန်တိုၚ်ပ္ကဴ ကောန်ဂကူမန်ဍာ်ဇမၠိုၚ်ဂှ် သွက်ဗုၚ်ဂၞဴကောန်ဇာတ်ဇကု ပတှ်ေဇြဟတ်ဇကုတုဲ သွက်ဒးပတှ်ေစညးဂမၠိုၚ်ဟွံမွဲ ပူဂဵုလ္တူလိုၚ်မာန် နကဵုဍာ်ဓတ်ဇကုဇကု ကုကဆံၚ်မၞိဟ်တအ်ဂှ် မကော်ခဴစ ကဆံၚ်မၞိဟ်လဒေါဝ်ရ
ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲဍုၚ် ဍုၚ်ကွာန်ဇကုသ္ဂောံဇၞော်မောဝ်တဴတက်တိုန်ပၠန်ဂှ် ကဆံၚ်မၞိဟ်လဒေါဝ်တအ် သ္ဂောံဇၞော်မောဝ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်မ္ဒးသ္ပဂရုစွံအရီုဇၞော်ဇၞော်ပၠန်ရ
ပ္ဍဲကဵုဂၠံၚ်တရဴဗၠးၜးကောန်ဂကူဂှ် သွက်ဂွံဖန်ဖက်ကေတ်ကံကုသဵုဇကုမာန် သွက်ဂွံယိုက်ဂၠေၚ်တာလျိုၚ် ကောန်ဇါတ်သ္ၚိဌာန်မာန် ၜါပြကာဝွံ နနဲသဟဇာတစှ်ေစှ်ေ သွက်ဂွံဗၟံက်ရုပ်ရဴ ကၠောန်ၜိုတ်အာကုကဆံၚ်မၞိဟ်တအ်ဂှ် လိက်ကၞပ်[၁]ဏအ် ရန်တၟအ်အဓိကဇၞော်ဇၞော်ဝွံရ
ဘာကအ်ကြောပ် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ကြောပ်
ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက်
ဒေသရးမန် (တွဵုရးဍုင်ကရေင်
သၞာံ ၂၀၂၄ ဂှ် သင်မလုပ်ဒဂိုန် ခမဳ ၇ ဇကု ထပိုယ် ၉ ဇကု
၁] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဝိစက္ခဏ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၆၀
ဝှ် ၄၀
ဘဒ္ဒန္တကောသလ္လ (ယၟုပြာကတ်တဴ တၠဂုဏ်အစာဗဳအေ) ဝွံ ဒှ်ကျာ်ဇၞော်ဘာသုခကာရဳ ဍုင်ဗဂေါတုဲ သီုဒှ်အစာလိက် ကေုာံ အစာခၞံပြကိုဟ်မဆေင်ကဵု လိက်ပရိယတ်ရ
ကျာ်ဇၞော်ကောသလ္လဝွံ က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၇
၁၉၄၁ (သက္ကရာဇ် ၁၃၀၂ ဂိတုမာ် ၇ စွေက်) တ္ၚဲစန် ဇရေင်မိမၜါ နာဲသိုက်ဒေန်
မိအေဒေန် ပ္ဍဲ အရာပ်ကၠချောတ် (လၟုဟ် အရာပ်ယာန်မျဝ်အံင်) ဍုင်ရေဝ်ရ
၁][၂] အခိင်မကလိဂွံ ထပှ်သၞာံ တိုန်ဘာသ္ၚိ တန်မူလ
ဍုင်ရေဝ်
တ္ၚဲတိင် တ္ၚဲသဳလ် မဒှ်တ္ၚဲကမာတ်ဘာမ္ဂး တိုန် ဘာလကျာ် ဘာဖလဇေတဝန်
ဍုင်ရေဝ် သွက်ဂွံ ဗ္တောန်လိက်မန်ရ
သၞာံ ၁၉၅၆ ဂှ် ဂွံအံင်ကေတ်စှ်တန် နူဘာတန်သမၠုင်အလဵုအသဳ ဍုင်ရေဝ်ရ
တိုန်ကဝ်လိက်မတ်မလီု ၂ သၞာံ
တက္ကသိုလ်လ္ဂုင် ၂ သၞာံတုဲ သၞာံ ၁၉၆၀ ဂှ် က္လိဂွံတဆိပ်တြာဗဳအေ ရ
သၞာံ ၁၉၆၂ ဂိတုမာတ် ၂၅ (သက္ကရာဇ် ၁၃၂၃ ဖဝ်ရဂိုန် ၅ စွေက်) တ္ၚဲအဒိုတ်
ပဥပ္ပဇ္ဇျာယ် ကုကျာ်ဇၞော်အစာဓမ္မသာရထေရ် မနွံပိုန် ဘာမှိင်စိင်
ဍုင်ရေဝ်တုဲ အာစိုပ် ဒဒှ်ခမဳပယျင် မသၠုင်ပြဲ ပ္ဍဲဗုဒ္ဓသီ
ဘာဖာလဇေတဝန် ဍုင်ရေဝ်ရ
ကျာ်ဇၞော်ကောသလ္လ ဒှ်ခမဳတုဲ ကတ်လ္ၚတ်လိက်ပရိယတ် ပ္ဍဲဘာဖာလဇေတဝန် ဗၞတ် ၅ သၞာံဂှ် ဂွံအံင်ဇၞးကေတ် တန်ဍောတ်
ဒေါဝ်
ဇၞော်ဂမၠိုင်ရ
သၞာံ ၁၉၆၉ ဂှ် ဂွံအံင်ကေတ် တန်ဖျေဟ်လိက်ၜါပြကိုဟ်
သဳလက္ခန် ကဵု အဋ္ဌသာလိနဳ ပ္ဍဲဘာသာသနာမဏ္ဍိုန်
ဍုင်ဗဂေါတုဲ သၞာံ ၁၉၇၄ ဂှ် ပြကိုဟ်အာစိုပ်ဒတုဲ ဂွံဂုဏ်တၟေင်တုဲ က္လိဂွံ တဆိပ်သိရဳပဝရဓမ္မာစရိယ (အလဵုအသဳ) ပ္ဍဲတိုက်လိက် ကျာ်ဇၞော် (ဖယျာဂျဳ) ဍုင်မာန္တလေရ
သၞာံ ၁၉၈၂ ဂှ် သွက်သ္ဂောအ်လ္ၚတ် ပရေင်သာသနာ ပ္ဍဲဍုင်သအာင်တုဲ ပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်သေံ ဗၞတ်မွဲသၞာံတုဲ သၞာံ ၁၉၇၅ ဂှ် က္ညအာ ဍုင်သဳရိလင်္ကာတုဲ က္လိဂွံ တဆိပ်တြာ မဟာဝိဇ္ဇာ (အေမ်အေ) နူကလျာဏဳတက္ကသိုလ် (University of Kelaniya
က္လိဂွံ တဆိပ်ထဝ် ပ္ဍဲဘာသာအင်္ဂလိက် နူအကွာဲနာတ်ကဝ်လိက် (Aquinas College) ဍုင်ကောလမ္ဗရ
နူဂှ် ဆက်တိုန် တန်Ph
D သွက်တဆိပ်ဒံက်တာဂှ် ဂွံတီကေတ် မိအံက် ယဲက္ဍင်တုဲ သၞာံ ၁၉၈၉ ဂိတုဒဳဇြေမ္ဗာ ၃ ဂှ် က္လေင်စဴကၠုင် ဒဳဇြေမ္ဗာ ၈ ဂှ် ဂွံဆဵု ကုမိအံက်တုဲ ဂတဂှ် ၜိုတ် ၁၀ တ္ၚဲဂှ် မိအံက် ကလိလောန်စဴအာ ဘဝပရလိုက်ရ
ၜိုန်ရ မိက်ဂွံက္လေင်ဆက်တိုန်ဘာကီုလေဝ် ဟိုတ်နူဟိုတ် နာနာသာ်တုဲ သီုဟွံကလေင်အာရ
ဗွဲကြဴ ဂွံဒှ် ကျာ်ဇၞော်ဘာသုခကာရဳတုဲ ဖျေဟ်ဒၟံင် လိက်ပရိယတ် ဘာသာမန် ပ္ဍဲဘာဂှ်ရ
ဂွံဒုင်ဗ္ဂိန် တဆိပ်တြာ အဂ္ဂမဟာဂန္ထဝါစကပဏ္ဍိတ နူအလဵုအသဳ လိက် ကြက်ဝင်မန်
ကျာ်စေတဳဒဵုထဝ်ဝွံ မၞုံတၞုၚ်ကွာန်ပါၚ်ယၚ်ဒိန် တွဵုရးဍုၚ်မန် လ္တူက္ဍုဟ်ဒဵုထဝ်လပါ်ဒိုဟ်ပလိုတ်ကွာန်ပါၚ်ယၚ်ဒိန်မဒှ်ရ
လၟုဟ်ကော်(ပွိုၚ်ဍုၚ်ခေါဇာ
ဒၞာဲဒဵုမဒက်ပတိုန်လဝ်ကျာစေတဳဝွံ မၞုံယၟု(ဒဵုထဝ်)ဝွံတုဲ ကျာ်ဒဵုထဝ်ဟေၚ်ကော်ခဴတဴရ
ကျာ်စေတဳဝွံ နွံတၞုၚ်ကွာန်လပါ်ဒိုဟ်ပလိုတ်လ္တူက္ဍုဟ်ဒဵုထဝ်မဒှ်ရ
ယဝ်မဒၟံၚ်လ္တူကျာ်စေတဳဂှ်မ္ဂး လပါ်ပလိုတ်ဂွံဆဵုကေတ်တ္ကံကၠဵု တ္ကံဇၞော်ကေုာံၜဳမှာသၟိတ်ဇၞော် ကော်စၜဳရေဝ်မဒှ်ရ
အခိၚ်တေံ အကြာသၞာံခရေတ် 1985-1990 တေံဂှ် ဘာတန်မူလကောန်ဂကူမန်ကွာန်ပါၚ်ယၚ်ဒိန်ဂှ်လေဝ် နွံဒၟံၚ်လ္တူက္ဍဟ်ဒဵု(ကျာ်စေတဳဒဵုထဝ်)ဝွံရ
လပါ်ဒိုဟ်သၠုၚ်ကျာပၠန်ဂှ် ကွာန်ပါၚ်မ္ၚဵု ကျာ်ကြုၚ်စၠန် ပြၚ်ၜဳပါၚ်မ္ၚဵု ဂွံဆဵုတဴမာန်
လပါ်ဒိုဟ်သၟဝ်ကျာဂှ်ပၠန် ပြၚ်ၜဳယၚ်ရေဝ်
ကွာန်သာဲခေါမ်
စဵုကဵုစိုပ်ပါၚ်ၜဳတေံဂွံဆဵုအာမာန်ရ
လပါ်ဒိုဟ်ဗၟံက်ဂှ်ပၠန် နွံကွာန်ယၚ်ဒိန်(ညးဒေသတံကော်စ ယၚ်ဒိန်လ္တူ
ကေုာံဒဵုဇၞော်ကၠအ်သွဝ်ညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဆဵုအာမွဲကောန်မတ်မာန်
စိုပ်အခိၚ်ဂိတုဘတ်ယဝ်နွံလ္တူကျာ်စေတဳဝွံမ္ဂး ဂွံဆဵုဒိုဟ်ပန်လ္တူအာကာသညးဍုၚ်ကွာန်တံဗလးဂီုဂဵုဍာဲဒၟံၚ်ပေၚ်ပြးအလုံဒိုဟ်ပန်ဆဵုကၠးဖ္ဍးတဴတုဲ ဍိုက်ပေၚ်ကဵုအာရီုမတ်ဇၟာပ်ညးမဆဵုမာန်
သေလ်မး မက်ဝိလ် (Miss Selma Marthan Maxville) (ၜံင် ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၆
၁၈၈၃ - စုတိ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၈
၁၉၅၀) ဝွံ ဒှ်အစာဂဥုဲ (nurse) အမေရိကာန် မကၠောန်ကမၠောန် ပ္ဍဲရုင်ဂဥုဲ အမေရိကာန် ဍုင်မတ်မလီု နူအယုက် ၃၃ စဵုကဵု မစပေန်ဇြေန် ပ္ဍဲအယုက် ၅၇ သၞာံရ
ညးဝွံ ဒှ်မၞိဟ် မဟီုအရေဝ်မန် ဂွံခိုဟ်ဟ်တုဲ စိုတ်ထတ် မိက်ဂွံကၠောန် ကမၠောန် အကြာဂကူမန်ရ
စိုပ်သၞာံ ၁၉၄၀ ဂှ် အတိုင်ပၟိက်ဆန္ဒညး ညးမိက်ဂွံ ပံက်ရုင်ဂဥုဲ ပ္ဍဲကွာန်ရးဂမၠိုင်ဂှ် ညးရာန်သ္ၚိမွဲ ပ္ဍဲ ကွာန်ကၟာဝက်
အရာပ်ဝါယာပ်ရ
သ္ၚိဂှ် သီုဒှ် သ္ၚိညးမပဒတဴ သီုကဵု ဒှ်ရုင်ဂဥုဲညးရ
သက္ကရာဇ် ၁၉၄၈ အင်္ဂလိက် ကဵုသၠးပွး ကုဍုင်ဗၟာတုဲ ကောန်ဂကူမန် ကောန်ဂကူကရေင်တအ် အာတ်မိက်ကၠုင် အခေါင်အရာ ကောန်ဂကူညးတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူ အလဵုအသဳဗၟာ ဟွံပစၟတ်သမ္တီတုဲ ပ္ဍဲအပ္ဍဲဍုင် (ဝါ) ပရေင်ပၠန်ဂတးမန် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
ညံင်ညးမဟီု ဍုင်ဒှ်ပၞာန် ကွာန်ဒှ်ဒမၠကီု ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၉၅၀ ဂှ် ဟိန် ညးမကလေင်စဴ ကၠုင် နူ မတ်မလီု နူမဖ္ဍိုက်ပလံင်ဏာ မၞိဟ်ယဲဂှ် ဒမၠတအ် ဗတိုက်တံင်ကေတ်ဏာညးရ
ရဲကွာန်တအ် အာရီုပ္တိတ်နင်ညး နူဒမၠဂှ် ၜိုန်ရ ဂွံတိတ်ဗၠးကီုလေဝ် အဃောမစဴကၠုင် နကဵုကွဳဂၠဴဂှ် ဒမၠတအ် ပန်ကဵု သေနာတ်စက်တုဲ ညးကီု သီုကဵု ကောန်ဂကူမန် ၁၀ တၠ ဒးချိုတ်အာရ
သေလ်မး မက်ဝိလ် ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲဍုင် ခေပ် (Cape Town) တွဵုရး မိသ်သဳသ်သိပ်ပဳ (Mississippi) ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်
ကြဴနူ မိညး ဒးထောအ်အာတုဲ ညးတိုန်ဘာအစာဂဥုဲ (Nurse s training) ပ္ဍဲဘာ သင်လူဝေတ် (St
Louis
ညးမိက်ဂွံကၠောန် ကမၠောန်ပ္တန်သာသနာခရေတ်တုဲ ညးတိုန်လဝ် ဘာသၠပတ်သမ္မာ ပ္ဍဲဍုင် Nashville
Tennessee ရ
ကာလညး ကလိဂွံအာယုက် ၃၃ ဂှ် ညးတိတ်နူ အမေရိကာန် သွက်ဂွံအာကၠောန်ကမၠောန်လွဳယဲ ကေုာံ ပ္တန်သာသနာခရေတ် ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီုရ
ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေန်ပါ သၞာံ ၁၉၁၆ ဂှ် ညးစိုပ် မတ်မလီု တုဲ ညးလုပ်ကၠောန် သွက် ရုင်ဂဥုဲ Ellen Mitchell Memorial Hospital (ရုင်ဂဥုဲ ဗၞုဟ်ဂုဏ် အဳလ်လေန် မိတ်ရှလ်) တ္ၚဲဏအ် မကော်စ ရုင်ဂဥုဲအမေရိကာန် ဂှ်ရ
ရုင်ဂဥုဲဝွံ ဒှ်ရုင်ဂဥုဲ ဂကောံသင်ဗလိုက် ခရေတ်ယာန်တုဲ ပ္ဍဲကရောမ်ညးတအ် မလွဳယဲဂှ် ညးကၠောန်အာ ကမၠောန်ပ္တန်သာသနာခရေတ်ရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဒှ်အခိင် မကလေင်သြိုင်ရုင်ဂဥုဲတုဲ ညးလေဝ် ပါလုပ် ပ္ဍဲအရာ မဖျေဟ်ဗီု ရုင်ဂဥုဲကီုရ
ညးစိုပ်ဍုင်မတ်မလီု ခြာဟွံလအ်ဂှ် ညးစဗ္တောန် အရေဝ်မန် သီုကဵု ပံက်ဒၞာဲလွဳယဲ ပုဂ္ဂလိကဇကု ကီုရ
သွက်ဂွံသြိုင်ရုင်ဂဥုဲဂှ် သြန်တမ်အဓိကဂှ် နူကဵု သေဌဳကြုက် ဦးချစ်လှိုင်း ဂှ် ၁၀၀၀၀ ရူပဳ
သေဌဳဂလာဟိန္ဒူ ဘာဗူ ရောကမုဒ် (Baboo Rookamund) ကဵုဒၞာဲတိ သွက် Mt
Hope
သေဌဳမူသလေန် အဟမေတ် ခသေမ် ဇဳဝ (Ahmed Kasim Jeewa)ဂှ် ၁၀၀၀ ရူပဳ
အလဵုအသဳဍုင်ဗၟာဂှ် ၅၀၀၀ ရူပဳ ကေုာံ ခရိတ်မဂွံဆက်ထိင်အာဂှ် မွဲသၞာံ ၁၅၀၀ ရူပဳ ပွိုင်မသုန်သၞာံ
အလဵုအသဳခရိုင် မွဲသၞာံ ၅၀၀ ပွိုင်မသုန်သၞာံဆက်က်
ဗွဲကြဴ မသုန်သၞာံပေင်တုဲ ဆက်ကဵုအာ သၞာံတၟာလအ်ဏီရ
ရုင်ဂဥုဲဂှ် ပါဲနူလွဳယဲတုဲ သီုပံက် တန်ဗ္တောန် အစာဂဥုဲကီုရ
ပ္ဍဲရုင်ဂဥုဲဂှ် အစာသဝ်ဂကူအင်္ဂလိက်
အမေရိကာန် ကေုာံ အစာသဝ် အစာဂဥုဲ ဂကူကရေင်
ဂကူဗၟာ
ဂကူမန်တအ် လုပ်ကၠောန်ဒၟံင်ရ
ပၞောဝ် အစာဂဥုဲဂမၠိုင်ဂှ် အစာဂဥုဲ ဂကူမန် မိလှယဉ် ညးမအာတိုန် ဘာအစာဂဥုဲ ပ္ဍဲအမေရိကာန် ကလိဂွံဒဳဂရဳ R
degree တုဲ ကလေင်စဴကၠုင် ဍုင်မန်တုဲ လုပ်ကၠောန် ပ္ဍဲရုင်ဂဥုဲဂှ်ကီုရ
မိလှယဉ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မထိင်ဒဝ် အခိင်ဗတံ (the first night supervisor) ကၠာအိုတ်ရ
ပ္ဍဲအခိင်ယဲကပ် မကတဵုဒှ် အလုံဍုင်ဂှ် (pandemic of influenza) ဍုင်မတ်မလီုလေဝ် ဒးကပ်ဂှ်ကီုရ
ကောန်ၚာ် နူဂေဟာကောန်ကၠင် (orphanage) ကေုာံ မိဗြဴ မဍုန်တောမ် သွက်ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ်လေဝ် ဒးတိုန်စိုပ်ကၠုင် ရုင်ဂဥုဲကီုရ
ၜိုန်ရ ညးတၞဟ်တအ် ဒြေပ်ဒဴပါဲထောအ်ကီုလေဝ် ဒံက်တာ Gifford ကဵု သေလ်မး မက်ဝိလ် ဟွံပါဲ ဆက်လွဳအာ မၞိဟ်ယဲတအ်ရ
ပ္ဍဲအခိင်ယဲဗြန် (smallpox epidemic) မကတဵုဂှ် အစာဂဥုဲ သေလ်မး ဗက်အာ ထပက်ဂဥုဲစဵုဒၞာ နကဵုၚုဟ်မးတန်တန် ကုညးဍုင်ကွာန်တအ်ရ
မေတ် မက်ဝိလ်ဂှ် စိုတ်ညး ထတ်ဒၟံင် သွက်ဂွံပံက်ရုင်ဂဥုဲ ပ္ဍဲဒေသကွာန်ဂြိုပ်တအ် ဗွဲမလောန်ရ
ကၞောတ်တဲ စိုပ်သၞာံ ၁၉၄၀ ဂှ် ညးဂွံစပေန်ဇြေန်တုဲ ညးဂွံအခေါင်ကၠောန် အတိုင်ပၟိက် လၚောပ်စိုတ်ညးတုဲ ညးရုဲစှ် သွက်ဂွံပံက် ရုင်ဂဥုဲ ပ္ဍဲ ကွာန်ကၟာဝက် အရာပ်ဝါယာပ် ရ
မပံက်ရုင်ဂဥုဲ ပ္ဍဲ အရာပ်ဝါယာပ် ဂှ် ညးဆိင်ကေတ်လဝ် ညံင်ရဲကွာန်ဇိုင်င်တအ် ဂွံကၠုင်စလောဲသွာလေဝ် ဒှ်မာန်ရ
ရုင်ဂဥုဲညးဂှ် သီုဒှ် သ္ၚိညးကီုရ
ပ္ဍဲရုင်ဂဥုဲဂှ် အခန်သွက်မၞိဟ်ယဲ နွံပန်ခန်ရ
ဂိတုဒဳဇြေန်ပါ ၁၉၄၁ ဂှ် ပရိုင်မ္ဂး ဂျပေန်လုပ်ဗတိုက် ဟဝ်နဝ်လူလူ ကဵု မိနဳလာဂှ် ဂွံမိင်ကေတ်ရ
ကြဴနူဂှ် မုဟွံလအ် ကၠာဟွံစိုပ် တ္ၚဲခရေတ်သမာတ်ဏီ (၂) တ္ၚဲဂှ် ဒဒှ်ရ ဂျပေန်ထောအ်ဗုမ် ပ္ဍဲလ္ဂုင် မၞိဟ်ချိုတ်အာ ၜိုတ်လ္ၚီ
မၞိဟ်ဒးဝပ်လေဝ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင်ဂှ် ပရိုင်တမ္ညဝ် တကိုတ်တၚဵုဒၟံင် ပ္ဍဲ မတ်မလီု ရ
ပ္ဍဲ တ္ၚဲခရေတ်သမာတ် ဂှ်လေဝ် ဍုင်လ္ဂုင် ဒးဒုင်ထောအ်ဗုမ် ကုဂျပေန်ပၠန်ရ
ဂလာ နူအိန္ဒိယတအ်လေဝ် စပြံင်တိတ်ဒၟံင် နူဍုင်ဗၟာရ
ခြာဟွံလအ်ဂှ် ဍုင်မတ်မလီု လေဝ် ဒးဒုင်ထောအ်ဗုမ် ကုဂျပေန်ကီုရ
ပ္ဍဲဍုင်ရုင်ဂဥုဲ အမေရိကာန်မၞုံဂှ် ဒးဖေက်ဂၠိုင်တုဲ ကောန်ကမၠောန် နူရုင်ဂဥုဲဂှ် ပါဲဓလေတ်မံင် ဒၞာဲတၞဟ်အိုတ်ရ
အခိင်ဂျပေန် စသီဂွံအာ ထဝါဲ ကဵု ကအ်ကြိက်ဂှ် ရုင်ကလုတ်အမေရိကာန် လလောင်တြး ညံင်ကောန်ဍုင်ညးတအ် ဂွံတိတ်ထောအ် နူဍုင်ဗၟာရ
ညးတၞဟ်တအ် ဗွဲတၟေင် ညးမၞုံကောန်ဇာတ်တအ် စဒြေပ်တိတ်ဒၟံင် နူဍုင်အိုတ်ကီုလေဝ် မေတ် မက်ဝိလ် ဂှ် သှ်ေဒၟံင် ပ္ဍဲအကြာကွာန်ဏီဖိုဟ်ရ
အကာဲအရာ ပရေအ်ကွေဟ်ဟ်တုဲ မေတ်မက်ဝိလ် စိုပ်ကၠုင် မတ်မလီု တုဲ ကဵုညးယဲတအ် စဴသ္ၚိညးကဵုညးအိုတ်ရ
တုဲဂှ် ညးတအ် တိတ်နူ ဍုင်မတ်မလီု ဍိုတ်ကွဳပၟတ် ပ္ဍဲ မတ္တမ တိုန်အာ လ္ဂုင်ရ
အတိုင်လိက်စၟတ်သမ္တီညးတအ်မ္ဂး ဟိုတ်နူ က္ၜင်ကျာဂျပေန် ထောအ်ဗုမ်တုဲ ကွဳပၟတ်ညးတအ် ဒးဒေါအ် ပိပိအလန်ရ
ညးတအ် စိုပ်လ္ဂုင်တုဲ ညးတအ် ဆက်တိတ်အာ ဍုင်အိန္ဒိယရ
စိုပ်သၞာံ ၁၉၄၅ ပၞာန်ဂျပေန် ဒးတိတ်အာ နူဍုင်မန်ဗၟာတုဲ ပ္ဍဲဂိတုဨပြဳဒုတိယသတ္တာဟဂှ် မေတ် မက်ဝိလ် ကလေင်စိုပ်ကၠုင် မတ်မလီု နူအာသာံ (Assam) ဍုင်အိန္ဒိယရ
မန်ကဵုကရေင် ပံင်ကောံတုဲ သီဍုင်မတ်မလီုတုဲ ဗၟာကော်နင် ဒပ်ပၞာန်ကချေင်
ဒပ်က္ၜင်ဗၟာ ပန်ကဵုအမၠံက်တုဲ မန်ကဵုကရေင် ဒးတိတ်ထောအ် နူဍုင်မတ်မလီုကီုလေဝ် ပ္ဍဲဒေသကွာန်တအ်ဂှ် ဟွံၜိုဟ်သြိုဟ်ဏီဖိုဟ်ရ
တၞဟ်နမဂွံထိင် မၞိဟ်လုပ်တိတ်ကွာန်ဂွံတုဲ ညးဇၞော်ကွာန်ကၟာဝက် ကၟာတ်လဒဵု ဟွံကဵု မေတ်မက်ဝိလ် ပဒတဴ ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ကေင်ဒှ်လဝ် မွဲလစုတ်ကီုရ
ဗွဲကြဴ ညးဆက်လွဳအာဒၟံင်ယဲ ပ္ဍဲသ္ၚိရုင်ဂဥုဲညး ပ္ဍဲကၟာဝက်ဂှ်ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၈ ဂှ် ဒံက်တာ နူရုင်ဂဥုဲအမေရိကာန်ဂှ် နကဵုကွဳစက်မၞိဟ်ယဲဘာကျာ် (Church World Service Ambulance) ဂေတ်အာ အကြာကွာန်ဂမၠိုင် သွက်ဂွံလွဳယဲရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဟိုတ်နူ ဒမၠကတဵုဒၟံင်တုဲ မၞိဟ်လ္ၚဵု ဟွံကဵုဒြဟတ် ကုအစဳအဇန်ဂှ်ရ
ဒံက်တာဂှ် ဂေတ်အာ လုပ်ပ္ဍဲရုင်ဂဥုဲ အကြာကွာန်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲကၟာဝက်ဂှ်မ္ဂး ရုင်ဂဥုဲ မေတ်မက်ဝိလ် ကဵု ရုင်ဂဥုဲ မောင်ဖိုငွေ ဂှ် လုပ်တုဲ စှ်ေအာ ဂၠံင်ဇြပ်ဗုတေအ်ရ
လဆောဝ်မ္ဂး ပၞာန်မင်ဒဒန်တအ် ကၟာတ်တုဲ ပရေင်လန်လွဳယဲဂှ် ညးတအ် အာဟွံဂွံလေဝ် နွံကီုရ
လဆောဝ် ကဵုထောအ် ကောန်ပၞာန်မင်ဒဒန်ဗၟာ လှုဲမွဲၜါ ရူပဳမ္ဂး ဆက်အာဂွံပၠန် ဗီုဗီုဏအ် ကတဵုဒှ်ဒၟံင်ရ
ဗွဲတၟေင် သွက် မေတ်မက်ဝိလ်မ္ဂး ဒမၠတအ် ထေင်ကေတ် မၞိဟ်လှုဲဂၠိုင်တုဲ မလေပ်ခတိုက်ပၠံင်ကေတ် ဒြပ်ရတ်ညး ဒးစဂၠိုင်ရ
ပ္ဍဲဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၈
၁၉၅၀ မေတ်မက်ဝိလ် ဖ္ဍိုက်ဏာ မၞိဟ်ယဲၜါ သွက်ဂွံထ္ၜးယဲ ပ္ဍဲရုင်ဂဥုဲမတ်မလီုရ
ကာလညးမကလေင်စဴဂှ် မမျတေန် ညးမတုဲလဝ် ဘာအစာဂဥုဲ ကေုာံ ဣမိ မွဲ ဗက်စှ်ေအာ ကရောမ်ညး သွက်ဂွံ ဗိုင်ကၠောန် ပ္ဍဲကမၠောန်ညးရ
ၜိုတ်တ္ၚဲဒတုံတိဂှ် မမျတေန် ကဵု ညးဒဳကွဳစက် ကိုစစ်အင်း ကလေင်စိုပ်အာ ရုင်ဂဥုဲတုဲ လဴဗ္စ ဒဒှ်ရ မေတ်မက်ဝိလ်ဂှ် ဒမၠတအ် ခတိုက်တံင်ဏာ ပ္ဍဲဒၞာဲဒဒန်ဂျိုကာ အကြာပါင်ဂၠံင် ကွာန်တဂေါန်ဒိုင် ကဵု ကၟာဝက် ရ
ဒမၠတအ် အာတ်လဝ် သြန် ၂၈၀၀၀ ရူပဳ ကဵုထဝ် လျိုင် ၁၀ ဒကေဝ်ရ
ဒမၠတအ်ဟီုလဝ် သြန်ကဵုထဝ် ဒးပလံင်နင် နကဵုကွဳစက်တုပ်ပ်တုဲ ကာလပလံင်ပၠန် မၞိဟ် ဂၠိုင်နူၜါ ကၠုင်ဟွံဂွံ
သြန်ဂှ် ဒးစိုပ် တ္ၚဲယး စှ်နာဍဳရ
နူကဵု ဌာနရုင်ဂဥုဲဂှ် ဆက်ဏာ ရုင်ဗဟဵုပတန်သာသနာ
ရုင်ကလုတ်အမေရိကာန်
ကေုာံ အလဵုအသဳရ
နူကဵု ဗဟဵုပတန်သာသနာ ဒံက်တာ သဝါတ် (Dr
Sword) နူရုင်ကလုတ်အမေရိကာန် (Mr
Ballard Donnell) စှ်ေကၠုင် လဝါဲဂှ်ရ
ညးတအ် ချပ်ရေင်သကအ်တုဲ ဒဒှ်ရ ဟွံကဵုသြန်မအာတ်မိက်ဂှ် ညးတအ် ဖျေဟ်ထောအ်သ္ဂုတ်သွာတ်ရ
မၞိဟ်မကၟာတ်လဝ်မုက်မွဲ ဗဒေါအ်ကွဳစက် ပ္ဍဲဂၠံင်တုဲ ကဵုဏာလိက် မွဲတၞး ကဵုသ္ၚိ မေတ် မက်ဝိလ် ပ္ဍဲကၟာဝက်ရ
ဒမၠဂှ် ဖျအ်ဖျေဟ်ညိ
ထဝ် လျိုင်စှ် ကဵု သြန် ၂၀၀၀၀ ရူပဳ (၆၅၀၀ ဒဝ်လာ) ရ
ခြာဟွံလအ်ဂှ် လိက်နူ မေတ် မက်ဝိလ် မချူလဝ် နကဵုတဲညးမွဲတၞး စိုပ်ကၠုင်ရ
ပ္ဍဲလိက်ဂှ် ညးချူလဝ် I know you don t have thee money
They say they will kill me if they don t get it
That will be all right
အဲတီ ပ္ဍဲမၞးတအ် လှုဲဂလိုင်ဂှ် ဟွံမဲဂှ်
ဍေဟ်တအ်ဟီု ဍေဟ်တအ် ဂစိုတ်အဲဏောဝ် ယဝ်ရ ဍေဟ်တအ် ဟွံဂွံ လှုဲဂှ်တှ်ေ
ဣဏအ်လေဝ် ခိုဟ်ဒၟံင်ဖအိုတ်ရ
လိက်ဂှ် အစာယှိုဲလေန် မဒှ်အစာဘာ နူကွာန်ကၟာဝက် အာကဵုရုင်ဂဥုဲရ
အစာယှိုဲလေန်ဂှ် ညးဗိုင်မံင် ကဵုကရောမ် အစာၝောအ်ဂဥုဲၜါ ကေုာံ အစာဓရ်သၠပတ်သမ္မာဂမၠိုင် မသှ်ေဒၟံင် ပ္ဍဲသ္ၚိဂှ်ရ
မေတ် မက်ဝိလ် ဒးဒုင်ရပ်ဂွံအာ ဒစိတ်တ္ၚဲရ
ပၟင်ဂၠဴ နူကွာန်ပါင်ကၟာမွဲတၠ မင်ဒၟံင်ဂၠဴသကအ် ပ္ဍဲဇရေင် ဝါကၟာဆေက်ဂှ်တုဲ အာဆဵုစုတ် မေတ် မက်ဝိလ် မဒးကြိုင်လဝ် နကဵုဇုက်ဇရှ်ေ ပ္ဍဲတာဲဝါမွဲ
ခါတ်လဝ် သီုကသအ်ရ
အတိုင်လိက်စၟတ်သမ္တီမ္ဂး ပၟင်ဂၠဴဂှ် ဒှ်ဂလာမုသလေန်ရ
ပၟင်ဂၠဴဂှ် အာလဴကဵု ညးဇမၞော်ကွာန် ကွာန်ပါင်ကၟာ နာဲ(ဘိုးသိန်း)ရ
သွက်ဂွံအာကေတ်ပ္တိတ် အစာဂဥုဲအမေရိကာန်ဂှ် ညးဇၞော်ကွာန်ကီု သီုကဵုကောန်ညးဇမၞော် ညးမဒှ် အစာဘာပၞာန်မန် နာဲပါန်ဂျ (ပန်းဇ) ပကောံဂွံမၞိဟ် ဗၞတ် ၂၀ တၠတုဲ တိတ်အာ နကဵုကွဳဂၠဴ (၅) ဖဍိုက်ရ
ညးတအ် ဂွံဏာ လွဟ်သေနာတ်ဂြိုပ် ပိပန်ဇကောအ် သီုကဵုဂတေက်ဇဵု သွက်ဂွံ ဂတေက်ကုတ် ဒယိုင်တာဲရ
ကာလ မေတ် မက်ဝိလ် မဆဵုကောန်ကွာန်တအ်ဂှ် ညးဍာ်ရမတ်ပြဟ်စှ်ေဖေါင်င်တုဲ ဟီုတိုန် ဗီုမန် တင်ဂုန်ကဵု ကောန်တအ် ဗွဲမလောန်ရ
ကောန်တအ် ယဝ်ရ ဂဗဆဵုကဵု ရဲဍေဟ်တအ်တှ်ေ ကောန်တအ် ဒုင်တဝ်စၞေဟ်ကဵုဍေဟ် မာန်ညိဟာ
ရဲဍေဟ်တအ်ဂှ် နွံကဵုသေနာတ်စက်ဏောင်
ဇမၞော်ကွာန်ဂှ်ဟီု လ္ပဒှ်ဓဝိင် လမျီုဒးအိုတ်တ် ပိုဲတဝ်စၞေဟ်အာဏောင်
ဂးတုဲ ဂတေက်ကုတ် ဒယိုင်တာဲတုဲ ပတိတ်ဗလးဏာ မေတ် မက်ဝိလ် နူဒယိုင်တာဲ
ဆဂး ဇုက်ဇရှ်ေမခါတ်လဝ်ကသအ် ပ္ဍဲကအ်တဲဂှ် ပတိတ်ဟွံဂွံ
အတိုင်ဂှ် ဖ္ဍိုက်ပတိုန် လတူကွဳဂၠဴတုဲ ဇက်ကလေင်စဴကွာန် ဗွဲမမိပ်ဇြိပ်အိုတ်ရ
ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၈
၁၉၅၀ (ဖဝ်ရဂိုန် ၁၃ မံက်) အခိင်နူဂယး ပယာံအရှိဏ်စာ် ရံင်ညာတ်ရုပ်မၞိဟ်ဗၠေင်င် ကွဳဂၠဴ ၅ ဖဍိုက် ကောန်မန် ၂၀ ဂလာမုသလေန်မွဲ
အစာၝောအ်အမေရိကာန်မွဲ ရဲကွာန်တအ် မကော်ဒၟံင် (ဗိုလ်မှ) ဂှ် စိုပ်ကုန်ဂၠံင်ကွဳပၟတ် ပလိုတ်ကွာန်တဂေါန်ဒိုင် ဒမၠတအ် အောပ်မာမင်ဒၟံင်တုဲ ဟွံဟီုဂး မွဲသာ် ပန်ကရိုဟ်စုတ် နကဵုသေနာတ်စက် သီုမၞိဟ် သီုဂၠဴ ပါဲဒဴလေဝ် ဟွံဂတာပ် ကောန်မန် ၁၂ သီုကဵု ကမ္မတဳနာဲပါန်ဂျ သီုကဵု မေတ်မက်ဝိလ် မၞုံကဵုတဲ ဇုက်ဇရှ်ေပသဲဂှ် ဒးချိုတ်အာ ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်ရ
ဒမၠ မဂွံလဝ် သီုသေနာတ်စက်ဂှ် အလဵုအသဳဗၟာတအ် ဟီု ဒှ်ဒပ်ပၞာန်စဵုဒၞာကောန်ပၞာန်မန်
ဒမၠဂကူမန်ကီုလေဝ် အတိုင် ညးဒေသတအ် မဟီုမ္ဂး ဒမၠဂှ် ဒှ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ရဲဘော်ဖြူ တအ်ရ
ဍုင်ဗၟာ ကလိဂွံသၠးပွးတုဲ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဒကးအာ ဂၠိုင်ကဵုထာင်ရ
သခင်သန်းထွန်း က္ဍိုက်က္ဍိုပ်တုဲ ရဲကောန်မျူနေတ်တအ်ဂှ် ပါ်တိတ်အာ ဂြိုပ် မွဲက္ဍိုပ်
ပါဲနူဂှ်တုဲ ဦးဖိုးကွန်း က္ဍိုက်က္ဍိုပ်တုဲ ရဲဘော်ဖြု တိတ်အာဂြိုပ် မွဲက္ဍိုပ်
ဗိုလ်မှူးအောင် က္ဍိုက်က္ဍိုပ်တုဲ ရဲဘော်ဝါ ဂှ်မွဲက္ဍိုပ် ပြးဇးအာရ
ပ္ဍဲပေါဲဗတိုက် ကရေင်ကဵုမန် လုပ်သီဍုင်ဂှ် ဒပ်ရဲဘော်ဖြူတအ် ပံင်ကဵု ဒပ်အလဵုအသဳတုဲ ဗတိုက်ကဵု ဒပ်ကရေင် ဒပ်မန်တုဲ ကရေင်ကေုာံမန် ဒးဆုတ်တိတ် နူအင်စိင်ရ
ဒပ်ရဲဘော်ဖြူတအ်ဂှ် နဒဒှ် ဗီုပြင်ဒမၠ ဗက်ခတိုက်တံင်မၞိဟ်
ဗက်ခတိုက်ပၠံင်စ နူဗွဲတၟေင် ကောန်ဍုင်အရင်မန်တအ်ရ
စိုပ်သၞာံ ၁၉၅၈ ဂှ် ဒပ်ရဲဘော်ဖြု ပအပ်လွဟ် ကုအလဵုအသဳရ
ကြဴနူဂှ် ဟွံလအ်မွဲသာ် ညးတာလျိုင်အလဵုသဳတအ် ပြာပ်စိုပ်ကၠုင်တုဲ ဇွမေတ်မက်ဝိလ် မွဲဂှ် ညးတာလျိုင် အလဵုသဳဗမာ ကေုာံ မၞိဟ်တာလျိုင်ရုင်ကလုတ်အမေရိကာန်တအ် ကေတ်ဖျဴဏာ ဍုင်မတ်မလီုတုဲ ညးကၠောန် သဘင်ဖျေဟ်ကမ္မဌာန်ညး ပ္ဍဲမတ်မလီုဂှ် အစာဓရ်မန် နာဲဖဝ်ယိင် (Saya Po Yein) မဒှ်ညး မစဳရေင် ကမ္မဌာန်တုဲ ဒွက်ဓမ္မ အင်္ဂလိက်
မန် ပိဘာသာ ပူဇဴဏာလဝ်ရ
ဇွကောန်ကွာန်မန် ၁၂ တၠဂှ် ရဲကွာန်ပါင်ကၟာတအ် စဳရေင်စံင်ဇွ ဂြဇုတ်တုဲ တၞဟ်နဂွံသမ္တီ ပရူဂှ်တုဲ ညးတအ် ဒက်ပတန်လဝ် စေတဳဍောတ် ပ္ဍဲဇရေင် ပါင်ဂၠံင်ကျာ်ကကၠဴ သၠိုင်စုတ်လဝ်ဇုတ်ညးတအ်ပ္ဍဲစေတဳ ဍောတ်ဂှ် သီုကဵုခုတ်လဝ်ယၟု လွမ်းစေတီ (စေတဳဇြငံ) မဂးရ
သၟိၚ်ကမၠၚ်ဝွံဂွံမသသၟိၚ်ပကၚ်ရၚ်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳထပှ်ဂိတုရ
သၟိၚ်ဝွံ မၞုံစိုတ်သ္ကာတ်မြဟ် ဂြိုဟ်စာလာန် မလေပ်ပလီုကောန်သမ္ဘာညး
သၟိၚ်ထပှ်ဂိတုတုဲ စုတိစဴအာသွဝ်ရ
ဝှာင်ဏအ် ဒှ်ဝှာင် နူကဵု ဝီကီမီဒီယာ ကွန်မွန်းစ် တုဲ မဒှ်ဝှာင် မသုင်စောဲလဝ် နကဵုပရဝ်ဂျေတ် တၞဟ်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ
အရာမလဴထ္ၜး ပ္ဍဲဝှာင်တအ်ဂှ် မုက်လိက် မလဴထ္ၜး ဝှာင် ထ္ၜးကဵုလဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
ဍဵု လတူ စၟတ်တ္ၚဲ/အခိင် မွဲမွဲ သွက်ဂွံ ထ္ၜးကဵု ဝှာင် မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်
အရာမဆက်ဗက်ကၠုင် 11 pages link ကုဝှာင်ဏအ် ဂမၠိုင်ဂှ် - ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်အရာ ဝဳကဳတၞဟ် မစကာလဝ် ဝှာင်ဏအ်
ဗဵု more global usage ဝှာင်ဏအ်
ပ္ဍဲဝှာင်ဏအ်ဂှ် နွံဒၟံင် နကဵုအရာမဗပေင်စုတ်လဝ်ရ
မဒှ်အရာ မဗပေင်စုတ်လဝ် နူကဵု ကမ္မရာ ဒဳဂျဳတေဝ် ဟွံသေင်မ္ဂး နူသကေန်နာ မွဲမွဲ ဒှ်မာန်ရ
ယဝ်ရ ဝှာင်ဂှ် ဒးဒုင်ပလေဝ်ပလေတ် နူတမ်မူလဍေဟ်မ္ဂး
အရာလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဟွံမံက် ပ္ဍဲဝှာင်ဂှ် ဒှ်မာန်ရ
ဘာသၝောဲထံၚ် วัดสระบัวทองဝွံမဒှ်ဘာမန်ဍုၚ်သေံနကဵုဒေသခရိုၚ်ဍုၚ်သုဖါန်ၜေအ်ရဳရ
ဆ္ဂးနကဵုဘာဂှ်ဝွံညးမဗ္တောန်ကဵုလိက်မန်ဟွံမွဲကီု
ညးမထိၚ်ဒက်လိက်မန်ဟွံမွဲကီုဟိုတ်နူပရေၚ်နာနာသာ်ဟေၚ်ရဒးဒှ်မံၚ်ညံၚ်ဘာသေံ
ကွာန်ကုန်ဗဒဝ်(အၚ်္ဂလိက်
Koonbtaw
ဇီးကုန်းရွာ အၚ်္ဂလိက်
Zeekone)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
ဂကောံကွာန်ကုန်ဗဒဝ်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၃၂
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကုန်ဗဒဝ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၃၈၀
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၈၂ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၇၆၂ တၠရ
ကိစ္စစပ်ကဵုပရူပရာ "မာ်မွဲစွေက် တ္ၚဲဂကူမန်" လဂွံတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ် "ကောန်ဓရီုပရေၚ်ကောန်ဂကူမန် - သၞာံ (၂၀၂၂)[၁] ဌာနညဳသာ" ဂှ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ သ္ပသ္ကိုပ်သ္ကတုဲ ဂိတုမေ (၂) စဵုစိုပ်မေ (၅) ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်အာ ကောံဓရီုပရေၚ်ဂကူမန် (သၞာံ ၂၀၂၂) ပ္ဍဲဗဒိုပ်ညဳသာ (ဌာနပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန်ဗဟဵု) နွံရ
တၚ်ရန်တၟံ ကောံဓရီုပရေၚ်ဂကူမန်ဏံဂှ် သွက်ဂွံသဳကၠဳကိစ္စချူခၞံအာ သ္ဇိုၚ်မူကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံဖေဝ်ဒရာကီု
သဳကၠဳ အာ ကိစ္စချူခၞံသ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေ ဒက်ပ္တန်ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ဍုၚ်မန် ညံၚ်ဂွံကိတ်ညဳကဵု ကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံဖေဝ်ဒရာကီု
တုဲတှေ် သ္ၚဳဂၠိပ်သ္ပအာဒတန် ဆေၚ်စပ်ကဵု မူဝါဒဆေၚ်စပ်ကဵု လၟေၚ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူကဏ္ဍနာနာသာ်ကီုတုဲ ကၠောန်အာကောံဓရီုပရေၚ်ဂကူ ပွိုၚ် (၄) တ္ၚဲ သာ်ဏံ ဒုညးဍိုပ် ကမ္မတဳကၠောန်ဗဒှ်ကောံဓရီု နာဲဗညာလဴ (ကေၚ်ကာဗဟဵု ဗွိုၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်) ဟီုထ္ၜးရ
ညးစၞးတိုန်ကောံဓရီုပရေၚ်ဂကူမန်ဂှ် ညးစၞးဗွိုၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်
ညးစၞးဗွိုၚ်ပယျဵု ကေုာံ ဍုၚ်သေံ
ညးစၞးဗွိုၚ်မန်ဍုၚ်သၟာၚ် သ္ပစၞး ဗွိုၚ်ညးကဵုညးတုဲ ဖန်ဇန်လဝ်နွံရောၚ်ဂှ်လေဝ် ဂွံတီကေတ်ရ
ညးစၞးဂမၠိုၚ်ဂှ် ဗွိုၚ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ (၃၀) တၠ
ဗော်ညဳသၟဟ်မန် (၃၀) တၠ
ညးစၞးသွာၚ်ခမဳသၚ် (၃၀) ဇကု
သွာၚ်ဂကောံမဟာဇန် (၄၅) တၠ
ပူဂဵုဘိက်ထေက် (၂၀) တၠကဵု ဂကောံဘိက်ထေက်ဂမၠိုၚ် ဘိက်လဝ်နွံရ
ကောံဓရီုဇၞော်ပရေၚ်ဂကူမန်ဝွံ ဇၟာပ်ပ္ၚံက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တတ်ကၠောံမွဲမွဲပ္ၚံက်မ္ဂး ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ကေုာံ ခမဳ သၚ်မန်
သွာၚ်မဟာဇန်တံ ပံၚ်ကောံတုဲ စပ်ကဵုပရေၚ်ဓဝ်ညဳသာဂကူမန်ကီု
စပ်ကဵုသ္ဇိုၚ်သၞောဝ်မူကၟိန်ဍုၚ်ကီု
သ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေဒက်ပ္တန်ဍုၚ်မန် (တွဵုရးဍုၚ်မန်) ကီု လၟေၚ်လၟေၚ် ကၠောန်ကၠုၚ် ကောံဓရီုဇၞော်ပရေၚ်ဂကူမန်နွံရ
တုဲကၠုၚ်သၞာံ (၂၀၁၆) ဂိတုအဝ်ဂါတ် (၂၂-၂၃-၂၄) တေံလေဝ် ညးစၞးဗွိုၚ်ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်ဂမၠိုၚ်ကီု
သွာၚ်ခ မဳသၚ်ကီု
သွာၚ်ဂကောံမဟာဇန်မန်နာနာတံကီု ညးစၞး (၄၀၀) တၠပြၚ်တိုန်စိုပ်တုဲ ကဏ္ဍပရေၚ်ဒက်ပ္တန်ဓဝ်ညဳသာ ဂကူကီု
ကဏ္ဍသ္ဂောံချူခၞံမူဝါဒ ကၟိန်ဍုၚ်ဖေဝ်ဒရာတုဲ ကၠောန်ကၠုၚ်လဝ် ကောံဓရီုဇၞော်ပရေၚ်ဂကူမန် (၂၀၁၆) ပ္ဍဲကွာန်ကံပှ်လှ်
ပွိုၚ်ဍုၚ်လှာဒကှ် ပွိုၚ် (၃) တ္ၚဲရ
နာဲကျာန်သိင် (ဗၟာ - ကျန်စိန်) (ၜံင် ဂိတုအဝ်ဂါတ် ၁၉၅၁ - စုတိ တ္ၚဲအဒိုတ် ဇာန္နဝါရဳ ၅
၁၉၇၅) ဒှ်သ္ဂံင် ကောန်ပၞာန် သွက်ဗၠးၜးဂကူမန် မဒှ်ကောန်ဗော်ဍုင်မန်တၟိ နကဵုလျိုင် ကမ္မတဳပွိုင်ဍုင် မုဟ်ဍုင်
အဃောမစှ်ေဒၟံင်တာလျိုင် ဒှ်ပေါဲဗတိုက် ကုပၞာန်အလဵုအသဳဗၟာ ပ္ဍဲကၟာဆေက် မၞုံပလိုတ် ကွာန်အခေါန်ဒေင် (တံခွန်တိုင်ရွာ)တုဲ ပြဟ်လလုဲအာရ
နာဲကျာန်သိင်ဝွံ ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲသ္ၚိကၟိန် သၟာဗ္ၚ
ယၟုအပါညး နာဲလှကျေ မိညး မိအေထ
ညးဒှ်ကောန်ဇၞော်အိုတ်တုဲ ဒေအ်ညး သီုဖအိုတ် နွံ ၉
ပၞောဝ်ကဵုဒေအ်ညးဂမၠိုင်ဂှ် နာဲသုန်ဓန်ဂှ် ဒှ်အစာချူလိက် အစာဝင် ကေုာံ မၞိဟ်မချဳဓရာင် သွက်အခေါင်အရာဂကူမန်မွဲရ
ညးကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲကွာန်ပါင်ကမာ
ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်တုဲ ညးမံင်လဝ် ဘာတန် ၁၀ ပ္ဍဲဘာအလဵုအသဳ (အထက ၁
မုဟ်ဍုင်
ကာလ ညးမကလိဂွံအာယုက် ၁၉ သၞာံ
အခိင် နာဲကျာန်သိင် မကလိဂွံအာယုက် ၂၀ ဂှ် ရန်တၟအ်ကဵု အခေါင်ဗၠးၜးကောန်ဂကူမန်တုဲ တိတ်အာ တိဍာ်ဗၠးၜး လုပ်ကၠောန် ပ္ဍဲဗော်ဍုင်မန်တၟိရ
မဂွံယိုက်ဂၠေင် နဒဒှ် ကမ္မတဳပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်ရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် (သၞာံ ၁၉၇၄) အလဵုအသဳဗၟာ နေဝင်းတအ် နကဵုနဲဗျူဟာ မထပိုတ်ဇွောအ်မ
မထပိုတ်သြန်ဘဏ္ဍာ
မထပိုတ်အဆက်ကုညးဍုင်ကွာန်
မထပိုတ်ဒြဟတ်ပၞာန်ရဲပၠန်ဂတး မကော်ခဴစ ထပိုတ်ပန်ထပိုတ် (ဖြတ်လေးဖြတ်)ဂှ် သ္ဒးဖအိုတ်ထောအ် သပုန်တအ်ရောင်ဂှ် လလောင်တြးလဝ်ရ
ဒၞာဲရဲပၠန်ဂတးတအ် မၞုံဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် ထပက်မုက်ပၞာန် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ
သွက်ဂွံ ယိုက်ကပေါတ်ကရိယာပၞာန်
ဇွောအ်မပၞာန်တုဲ ဗက်ရပ် ညးဍုင်ကွာန် နဒဒှ်ပဝ်တာတုဲ ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဒးဖေက်လကိုတ် ဒးပါဲဓလေတ်ဒၟံင် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာအိုတ်ရ
ညးပဝ်တာတအ်ဂှ် ပ္ဍဲမုက်ပၞာန်ဂှ် နဒဒှ်ခဒုင် ဍေဟ်တအ်လေဝ် ဍေဟ်တအ် စကာဒၟံင်ကီုရ
ပ္ဍဲဂိတုဇာန္နဝါရဳ ၁
၁၉၇၅ (မြေက္ကသဵု ၅ စွေက်)ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် ကၠုင်ဗိုင်ရပ်ဏာ မအံက်ညး နာဲလှကျေ ပ္ဍဲသ္ၚိညး နကဵုဒုဟ် ဟိုတ်ကောန်ဇကု မတိတ်ဂြိုပ် ပသပုန် ကုအလဵုအသဳဗၟာရ
ဂတဂှ် ပန် တ္ၚဲ ပ္ဍဲဇာန္နဝါရဳ ၅ အခိင်လဒေါဝ်တ္ၚဲဂှ် ကမ္မတဳပွိုင်ဍုင် နာဲကျာင်သိင် ဒးအာလွဟ် ပ္ဍဲပေါဲဗတိုက် ကၟာဆေက်ဂှ် ဒးပြဟ်လလုဲအာရ
ကောန်သ္ဂံင်ညးတအ် ကေတ်ဏာ ဇွညးဟွံဂတာပ် ဆလွဟ်ညးဟေင် ကေတ်ဏာဂွံရ
တ္ၚဲယးဂတဂှ် ကောန်ပၞာန်ဗမာတအ် ဂေတ်စှ်ေကၠုင်မွဲဝါပၠန်တုဲ ညးတအ် ရေက်ကုတ်ကေတ်ဏာက္ဍိုပ် နာဲကျာန်သိင်တုဲ ဇွညးမဟၟဲက္ဍိုပ်ဂှ် ကောန်ပၞာန်ဗမာတအ် တိုပ်ထောအ်လဝ် ပ္ဍဲကရးဇိုင်ၜဳ ကၟာဆေက်ဂှ်ရ
ကောန်ပၞာန်ဗမာတအ် ဂွံဏာက္ဍိုပ်ညးတုဲ အာဖ္ဍုန်စွံလဝ် လတူဒလိုင်ဇုတ် ပ္ဍဲသုသာန်မုဟ်ဍုင် ဟီုဂးဒၟံင် က္ဍိုပ်ရဲသပုန် (သူပုန်ဗိုလ်) ညးဍုင်ကွာန်တအ် အာကျောဝ်ဗဵုဒၟံင် သေဲသေဲအိုတ်ရ
ကရောံဂှ် ကောန်ပၞာန်ဗမာနူ တမ်ဒပ် ၆၂ ဂှ် ကဝါ်နင် အပါနာဲကျာင်သိင် တုဲ ကဵုကၠုင်ကျောဝ်ဗဵု မုက်ကောန်ဂၠုညး အလန်လက်ကြဴအိုတ်ကီုရ
နာဲသုန်ဓန် ရန်ကဵု ကောညးတုဲ ညးချူလဝ် ကဗျ မွဲပိုဒ်ဂှ် မဒှ်ကၠောန်ဂၠု နူမအံက် - နာဲလှကျေ
မိအံက် - မိအေထ
ဇာတိကွာန် - ပါင်ကမာ
ပတိုန်ပယျင်ဒှ်ခမဳပ္ဍဲ ဘာကၠအ်ကြုက်
ကွာန်ပါင်ကမာ
ကာလညးပြဟ်လလုဲအာဂှ် တၠဂုန်အစာတိဿ ညးမဒှ်အနာဲကျာ်(ဘာကျာ်သြဳမည် ဍုင်လဂုင်) ကညကၠုင်ကဵုသဳ တွဟ်ဓဝ် ပ္ဍဲတ္ၚဲပကုသဵုပေင်ထပှ် ဂှ်ရ
မာတ်ကာယဒးချိုတ်
လမျီုလေဝ်ဒးအိုတ်
ရန်တၟအ်ဟွံပၠိုတ်အာ
က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန်တမၠာ
နွံလညာတ်သ္ၚောဲကၠာ
မန်ပိုယ်ဂွံတန်အာ
ဂစာန်လ္ၚတ်ဂၠိုက်ဂၠာဲ
အာဲကၟာဲဂကူမန်
စဳကၠးညာန်ပညာ
ကေက်သ္ကာကွတ်ပညာ
တဝ်စၞေဟ်ပၠန်ဂတး
ဗၠးၜးမန်သေင်ဟာ
သက္ကရာဇ်တ္ၚဲ လ္ၚီပိကၠံကၠာ ၁၂ ဒှ်ပၠန် ခ္ဍဲသဳညန် ၂ မံက်တုန်သ္ကဲ ဒှ်တ္ၚဲအ္ၚာ ပျာံတုန်ကၠာ ၂ နာဍဳတွံ ဒှ်ရဗ္တံ စာန်သိင် ကော်စံ ပ္ဍဲဂၠံသြိုဟ်ချာဲ ကောန်ဗၠာဲမိရောင်
ဒိ ပု အာ
ကွာန်ကရေပ်တၟအ်ရေၚ် ဝွံ ဒှ်ကွာန်မန် နွံပ္ဍဲ (16
576861"N
970485E) တွဵုရးဍုၚ်ကရေၚ်
ပွိုၚ်ဍုၚ်ကအ်ကြိက်တုဲ နွံဇိုၚ်ၜဳဂြာၚ် သြၚ်လပါ် သၠုၚ်ကျာရ
ဇမၞော်ကွာန်ဂှ် သီုဖအိုတ် နွံၜိုတ် 0
75 mi2 ရ
ဗၟံက်ကွာန်ကရေပ်ဝွံ နွံဘာလကျာ်မွဲ ပ္ဍဲဘာလကျာ်ဂှ် နွံကျာ်စေတဳမွဲရ
ကွာန်ကရေပ်ဝွံ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၈ဂှ် သ္ၚိ သီုဖအိုတ် နွံ ၜိုတ် ၂၀၀ မတုဲ မၞိဟ်နွံ ၜိုတ် မသုန်ကၠံဒှ်မာန်ရ
ဟိုတ်နူကွာန်ဂှ် နွံဇိုၚ် ၜဳဂြာၚ်တုဲ လပါ်သၟဝ်ကျာမ္ဂး နကဵုတရဴဍာ်ဂှ် ဆက်စၠောအ်အာ ဍုၚ်တၞဟ် ဗီုမတ်မလီုတအ်မာန်တုဲ လပါ်သၟဝ်ကျာဂှ် နူကွာန်ကရေပ် ဂၠံၚ်ဆက်စၠောအ် မအာကွာန်ကအ်ခတဝ် နွံမွဲတၞုဟ်တုပ်ပ်ရ
နူဂှ် မွဲကဆံၚ် ဆက်အာ ကွာန်တၞဟ်ဟ်တအ်မာန်ရ
နူကွာန်ကရေပ် ဂွံစိုပ် ကွာန်ကအ်ခတဝ်ဂှ် နွံ 0
75 တိုၚ်ရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ကွာန်ဝွံ ဟိုတ်မနွံ ပ္ဍဲလတူတိသမၠုၚ် အကြာဝါဗိုၚ် (ဝါ) တိဗလးသဝ် မဗိုၚ်ဂေတ်လဝ်တုဲ ကအ် ညးကော်စတုဲ ၀၀ ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ၀၀ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ယၟုကွာန်၀၀ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ၀၀ရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ကွာန်ဝဝဝဝွံ ဒှ်မန်တြေံမွဲတုဲ နူအခိၚ်လဵု မစပ္တန်လဝ်ရောဂှ် နကဵု သက်သဳ သုတေသနဝၚ် ခိုၚ်ၚ်ဂှ် ဟွံဂွံတီလဝ်ဏီရ
ပ္ဍဲခေတ်ဟံသာဝတဳ ဒြဟတ်ခိုဟ် (ၜိုတ် အေဒဳ တေအ်ဂှ် ကွာန်ဝွံ ပါလုပ် ပ္ဍဲရးမတ္တမ ၃၂ ဍုၚ် ပ္ဍဲရးဍုၚ်ဝဝရ
ကြဴနူ အဝဵုသြဇာဂကူဗၟာ နူဗုကာံ ဓလီုဂွံအာ ရာမညဒေသ ဍုၚ်မန်တုဲ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၂၈၁/၁၂၈၆ ဂှ် မဂဒူ ကောန်ဍုၚ်တကအ်ဝါန် (ဍုၚ်ဝါန်) ပုန် ကုသၟိၚ်စဍုၚ်ဗၟာ အလိမ်မာမၚ် (အလိမ္မာမၚ်း)တုဲ ကလေၚ်ပ္တန် ဍုၚ်ဗၠးၜးမန် ပ္ဍဲဍုၚ်မတ္တမရ မဂွံဒုၚ်ယၟု သၟိၚ်ဝါရဳရောဝ် မဒှ်ယၟု ဘာသာသေံ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမဒတုံပြဟ်နူသွဝ် ရ
မန်ပ္ဍဲဗဂေါ အခမန် လေဝ် ပုန်ကဵု သၟိၚ်ဗုကာံကီုတုဲ ဒက်ပ္တန် ဍုၚ်ဗၠးၜးကီုရ
ကာလတၠဖြာ မပိုၚ်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳဂှ် ဍုၚ်မန်ဟံသာဝတဳ ကဵု ဍုၚ်မန်မတ္တမ ဒက်မိတ်ရေၚ်သကအ် နမကဵုစ ကောန်ဝုတ်ရေၚ်သကအ်ရ
တၠဖြာ ပစၞာဲ ဂစာန်ဂစိုတ် သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ်ဂှ် ဂွံတီကေတ်တုဲ ညးရပ်ကြိုၚ်ထောအ် တၠဖြာရ
ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ စိုပ်အာ သၟဝ်တဲ သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ်ရ
ဟိုတ်တၠဖြာ မဂစာန်ပုန်တုဲ ညးဒးဂစိုတ်ထောအ် တၠဖြာရ
သၞာံ ၁၃၄၈ သၟိၚ်ဗညာဥူ တိုန်နန် ဍုၚ်မတ္တမ ရ
ဟိုတ်နူ ဗြတ္ထၜ ကဵု လိုက်ဖြာတအ် ပသပုန်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၃၆၃ ဂှ်တုဲ သၟိၚ်ဗညာဥူ ဒးဒဴအာမံၚ် ဍုၚ်ဝါန်
စိုပ်သၞာံ ၁၃၆၉ ဂှ် သၟိၚ်ဗညာဥူ ဟိုတ်ကလေၚ်စဴ ဍုၚ်မတ္တမ ဟွံဂွံတုဲ ဒးအာမံၚ် ပ္ဍဲဗဂေါရ
တၠညးဗညာဥူ ဟွံမဲတုဲ ကောန်ညး တၠညးရာဇာဓိရာဇ် ဂွံတိုန်နန်ဟံသာဝတဳရ
စိုပ်သၞာံ ၁၃၈၈ ဂှ် တၠညးရာဇာဓိရာဇ် သီဂွံအာ ဍုၚ်မတ္တမ ကေုာံ မတ်မလီုရ
စနူဂှ်တုဲ ဍုၚ်မတ္တမ နဒဒှ် ဍုၚ်သၟိၚ်ဨကရာဇ် မပဒတဴဂှ် ဒးအိုတ်အာရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ရာမညနိကာယ ဘာဗၟံက်[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်] ရာမညနိကာယ ဘာဗၟံက်ဝွံ နွံ လပါ်ဗၟံက်ကွာန်တုဲ မဒှ်ဘာတြေံအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝ ဏအ်ရ
ဘာဝွံ ပ္ဍဲအခိၚ် ကျာ်ဇၞော်ဝိမလဂှ် ခၞံဗဒှ်လဝ်သီမွဲရ
ပါဲနူသီတုဲ ဇြပ်သဘၚ်ဓရ်
ဇြပ်မၚ်သဳလ်တအ်လေဝ် နွံကီုရ
မၞိဟ်ဇေတ် ဟွံထောံဂကူ မြမောဝ်ဇေတ် ဟွံထောံသၟူ" တဝှ်ဝွံ ဇၟာပ်ပ်တၠပညာ ထိုၚ်သးတဴအိုတ်ရ
သတ်တိရစ္ဆာန် မပ္တံကဵုကၠဵုတံ မၚ်မွဲကၠုၚ်ဂကူကၠဵုဂှ် ပ္ဍဲသုတ်ဇာတ်နိပါတ် နဒဒှ်သာဓက ဂွံဆဵုညာတ်ကေတ်မာန်ရ
သတ်မတွံဂး မၞိဟ်ဂှ် ဂမြၚ်ညာဏ် ပြဲသၠုၚ်လ္တူနူတိရစ္ဆာန် ကၠံဆ လ္ၚီဆ ဟွံကတုဲ တာလျိုၚ်မၚ်မွဲဂကူ ဘာသာ သာသနာဂှ် ဗွဲမပြေပြံၚ် ဟွံယိုက်ဂၠေၚ်မ္ဂး ယုတ်မာလ္တူနူ တိရစ္ဆာန် ကၠံဆ လ္ၚီဆဟွံကဂှ် သ္ဒးကၠိုဟ်လဝ်ထေက်ရ
ဂကူကၠဵုဂှ် ရမျာၚ်ကၠဵုဟေၚ်လေပ်ရ
ရမျာၚ်ဗ္ဂဲ ရမျာၚ်ချေံဍေံဗြုဟွံလေပ် ဂကူမန်ဂှ် မူရဴရမျာၚ်မွဲ သ္ဂောံဗြုရော
လိက်ပတ် ယေန်သၞာၚ် အရေဝ် ဝေါဟာ ဘာသာဇကုဟွံလေပ် ဟွံမၚ်မွဲ ဟွံဟီုမ္ဂး မၞိဟ်မဖှ်သာ်ဂှ်ကဵု ကၠဵုညးဂှ်ခိုဟ်ရော ဗစာရဏာအိုတ်ညိ
ပ္ကဴဂမၠိုၚ် နွံသၟူအြမာဲ မြမောဝ်ဍေံကဵုဍေံအိုတ်ရ
ပ္ကဴမၠဵုဂှ် သၟူအမြာဲ ပ္ကဴမၠဵုမောဝ်ဇောဝ်တုဲ ပ္ကဴပ္ၚာတုန် သၟူအမြာဲပ္ကဴပ္ၚာမောဝ်ပ္ဍးတဴရ
သၟူအြမာဲပ္ကဴအိုတ်သီုတံဂှ် ဗက်အလိုက်ကျာတုဲဟေၚ် မောဝ်ဇောဝ်အာမာန်ရ
ဒစးကျာမောဝ်ဇောဝ်အာဟွံမာန်ဆ္ဂး သၟူအြမာဲပရိယတ်ဂှ် လၟောဝ်အာသီုအလိုက်ကျာ သီုဒးစးကျာတုဲ မောဝ်ဇောဝ်အာ ပန်ဒိုဟ် ဒစာံဒိုဟ်မာန်ရ
ဒၞဲါဝွံ မိက်သ္ဂောံဟီုဂး "မြမောဝ်ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ" မဒှ်ရောၚ်
ရာမည- မည-မန် ဂှ် လဂွံကဵုမန်ရ
နိကာယဂှ် ဂကောံဂိုဏ် မဒှ်ရ
ပရိယတ္တိဂှ် ပၞောဝ်သာသနာပိတန် ပရိယတ္တိသာသနာမ္ဂးရ
ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ပရိယတ္တိသာသနာ ဂကောံဂိုဏ်ရာမည
ရာမည နိကာယပရိယတ္တိဝွံ ဗြီတိတ်ကၠုၚ် နူဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ မဒှ်ရ
တၞဟ်နပရိယတ္တိ သာသနာ တၠီမၞုံကုပိုဉ်ကျာ်တြဲ သ္ဂောံတန်တဴအာ လုကဴကာလအဓာန်ဗွဲမလံလကာဖာဂှ် သၚ်ရာမညနိကာယလေဝ် နွံတာလျိုၚ်တုဲ တၞဟ်နတာလျိုၚ် ဂွံပြေအာ လ္တူသာသနာ သၚ်ရာမညနိကာယဂမၠိုၚ် တံၚ်တဲဗလဲပၞး စိုတ်သၟဟ်ဒှ်မွဲ ညံၚ်ခပေဲါဟွံဂွံပြး ခၟာဲဟွံဂွံထကး ကၠးစိုတ်ကၠိုဟ်စိုတ် ကေုာံ ရေၚ်သ္ကံတုဲ ရာမညနိကာယပရိယတ္တိဂှ် ဂံါကွာ်လုပ်ကၠုၚ် ပွိုၚ် ၂၅ သၞာံ သ္ဘၚ်သြန်ရတ်မဒှ်ရ
ကွာန်ဝဝဝဝွံ ဒှ်မန်တြေံမွဲတုဲ နူအခိၚ်လဵု မစပ္တန်လဝ်ရောဂှ် နကဵု သက်သဳ သုတေသနဝၚ် ခိုၚ်ၚ်ဂှ် ဟွံဂွံတီလဝ်ဏီရ
ပ္ဍဲခေတ်ဟံသာဝတဳ ဒြဟတ်ခိုဟ် (ၜိုတ် အေဒဳ တေအ်ဂှ် ကွာန်ဝွံ ပါလုပ် ပ္ဍဲရးမတ္တမ ၃၂ ဍုၚ် ပ္ဍဲရးဍုၚ်ဝဝရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ရာမညနိကာယ ဘာဗၟံက်[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်] ရာမညနိကာယ ဘာဗၟံက်ဝွံ နွံ လပါ်ဗၟံက်ကွာန်တုဲ မဒှ်ဘာတြေံအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝ ဏအ်ရ
ဘာဝွံ ပ္ဍဲအခိၚ် ကျာ်ဇၞော်ဝိမလဂှ် ခၞံဗဒှ်လဝ်သီမွဲရ
ပါဲနူသီတုဲ ဇြပ်သဘၚ်ဓရ်
ဇြပ်မၚ်သဳလ်တအ်လေဝ် နွံကီုရ
မၞိဟ်ဇေတ် ဟွံထောံဂကူ မြမောဝ်ဇေတ် ဟွံထောံသၟူ" တဝှ်ဝွံ ဇၟာပ်ပ်တၠပညာ ထိုၚ်သးတဴအိုတ်ရ
သတ်တိရစ္ဆာန် မပ္တံကဵုကၠဵုတံ မၚ်မွဲကၠုၚ်ဂကူကၠဵုဂှ် ပ္ဍဲသုတ်ဇာတ်နိပါတ် နဒဒှ်သာဓက ဂွံဆဵုညာတ်ကေတ်မာန်ရ
သတ်မတွံဂး မၞိဟ်ဂှ် ဂမြၚ်ညာဏ် ပြဲသၠုၚ်လ္တူနူတိရစ္ဆာန် ကၠံဆ လ္ၚီဆ ဟွံကတုဲ တာလျိုၚ်မၚ်မွဲဂကူ ဘာသာ သာသနာဂှ် ဗွဲမပြေပြံၚ် ဟွံယိုက်ဂၠေၚ်မ္ဂး ယုတ်မာလ္တူနူ တိရစ္ဆာန် ကၠံဆ လ္ၚီဆဟွံကဂှ် သ္ဒးကၠိုဟ်လဝ်ထေက်ရ
ဂကူကၠဵုဂှ် ရမျာၚ်ကၠဵုဟေၚ်လေပ်ရ
ရမျာၚ်ဗ္ဂဲ ရမျာၚ်ချေံဍေံဗြုဟွံလေပ် ဂကူမန်ဂှ် မူရဴရမျာၚ်မွဲ သ္ဂောံဗြုရော
လိက်ပတ် ယေန်သၞာၚ် အရေဝ် ဝေါဟာ ဘာသာဇကုဟွံလေပ် ဟွံမၚ်မွဲ ဟွံဟီုမ္ဂး မၞိဟ်မဖှ်သာ်ဂှ်ကဵု ကၠဵုညးဂှ်ခိုဟ်ရော ဗစာရဏာအိုတ်ညိ
ပ္ကဴဂမၠိုၚ် နွံသၟူအြမာဲ မြမောဝ်ဍေံကဵုဍေံအိုတ်ရ
ပ္ကဴမၠဵုဂှ် သၟူအမြာဲ ပ္ကဴမၠဵုမောဝ်ဇောဝ်တုဲ ပ္ကဴပ္ၚာတုန် သၟူအမြာဲပ္ကဴပ္ၚာမောဝ်ပ္ဍးတဴရ
သၟူအြမာဲပ္ကဴအိုတ်သီုတံဂှ် ဗက်အလိုက်ကျာတုဲဟေၚ် မောဝ်ဇောဝ်အာမာန်ရ
ဒစးကျာမောဝ်ဇောဝ်အာဟွံမာန်ဆ္ဂး သၟူအြမာဲပရိယတ်ဂှ် လၟောဝ်အာသီုအလိုက်ကျာ သီုဒးစးကျာတုဲ မောဝ်ဇောဝ်အာ ပန်ဒိုဟ် ဒစာံဒိုဟ်မာန်ရ
ဒၞဲါဝွံ မိက်သ္ဂောံဟီုဂး "မြမောဝ်ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ" မဒှ်ရောၚ်
ရာမည- မည-မန် ဂှ် လဂွံကဵုမန်ရ
နိကာယဂှ် ဂကောံဂိုဏ် မဒှ်ရ
ပရိယတ္တိဂှ် ပၞောဝ်သာသနာပိတန် ပရိယတ္တိသာသနာမ္ဂးရ
ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ပရိယတ္တိသာသနာ ဂကောံဂိုဏ်ရာမည
ရာမည နိကာယပရိယတ္တိဝွံ ဗြီတိတ်ကၠုၚ် နူဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ မဒှ်ရ
တၞဟ်နပရိယတ္တိ သာသနာ တၠီမၞုံကုပိုဉ်ကျာ်တြဲ သ္ဂောံတန်တဴအာ လုကဴကာလအဓာန်ဗွဲမလံလကာဖာဂှ် သၚ်ရာမညနိကာယလေဝ် နွံတာလျိုၚ်တုဲ တၞဟ်နတာလျိုၚ် ဂွံပြေအာ လ္တူသာသနာ သၚ်ရာမညနိကာယဂမၠိုၚ် တံၚ်တဲဗလဲပၞး စိုတ်သၟဟ်ဒှ်မွဲ ညံၚ်ခပေဲါဟွံဂွံပြး ခၟာဲဟွံဂွံထကး ကၠးစိုတ်ကၠိုဟ်စိုတ် ကေုာံ ရေၚ်သ္ကံတုဲ ရာမညနိကာယပရိယတ္တိဂှ် ဂံါကွာ်လုပ်ကၠုၚ် ပွိုၚ် ၂၅ သၞာံ သ္ဘၚ်သြန်ရတ်မဒှ်ရ
ကွာန်ဝဝဝဝွံ ဒှ်မန်တြေံမွဲတုဲ နူအခိၚ်လဵု မစပ္တန်လဝ်ရောဂှ် နကဵု သက်သဳ သုတေသနဝၚ် ခိုၚ်ၚ်ဂှ် ဟွံဂွံတီလဝ်ဏီရ
ပ္ဍဲခေတ်ဟံသာဝတဳ ဒြဟတ်ခိုဟ် (ၜိုတ် အေဒဳ တေအ်ဂှ် ကွာန်ဝွံ ပါလုပ် ပ္ဍဲရးမတ္တမ ၃၂ ဍုၚ် ပ္ဍဲရးဍုၚ်ဝဝရ
ရာမညနိကာယ ဘာဗၟံက်ဝွံ နွံ လပါ်ဗၟံက်ကွာန်တုဲ မဒှ်ဘာတြေံအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝ ဏအ်ရ
ဘာဝွံ ပ္ဍဲအခိၚ် ကျာ်ဇၞော်ဝိမလဂှ် ခၞံဗဒှ်လဝ်သီမွဲရ
ပါဲနူသီတုဲ ဇြပ်သဘၚ်ဓရ်
ဇြပ်မၚ်သဳလ်တအ်လေဝ် နွံကီုရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ရာမညနိကာယ ဘာပလိုတ်ဝွံ နွံလပါ်ပလိုတ်ကွာန်တုဲ မဒှ်ဘာမခၞံဗဒှ်လဝ် ကြဴနူဘာဗၟံက်ညိရ
ဘာဝွံ ပတန်လဝ် ပ္ဍဲအခိၚ်ကျာ်ဇၞော်စန္ဒိမာ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၆၇၀ တေအ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်မၚ်မဲကၠုၚ်ဘာဝွံ သီုဖအိုတ် ဂွံ ၁၀ အဆက်ရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝဝွံ ကျာ်စေတဳ သီုဖအိုတ် နွံ ၃ တၞုၚ်
ကျာ်လဒေါဝ်ဂှ် ဒှ်ကျာ် ကျာ်သြဳကွာန်တုဲ မၞိဟ်ကၠုၚ်ဗဵုလ္ၚောဝ်ဂၠိုၚ်အိုတ်ရ
ပါဲနူဂှ် ကျာ်စေတဳ ပ္ဍဲဘာလကျာ်လေဝ် နွံကီုရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
အဓိက ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကွာန်ဝဝဝ ဝွံ ဒှ်ကမၠောန်ဗ္ၚ ကေုာံ တဵုတၞံခၜိုတ်ရဝ်ပါရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ပရေၚ်ဗၞိက် စၞစသုၚ်တအ်လေဝ် နွံစ ညိညကီုရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝဝွံ နာဲဘာဗတောန်လိက်အလဵုအသဳ တန်သဇိုၚ်မူလ (၂) မတုဲ တန်လဒေါဝ် နွံမွဲရ
ပ္ဍဲဘာလကျာ်လေဝ် ဒှ်ဒတန် ဗ္တောန်လိက် သွက်ကောန်ၚာ်တအ်ကီုရ
ဘာကအ်ဘာဂြင် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်လဝဲ
တၟအ်ကၞေင်
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
တွဵုရးဍုင်မန်
အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သၞာံ ၂၀၂၁ နွံ ခမဳ ၄ ဇကု
ထပိုယ် ၂ ဇကု
၁] သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ခမဳ ၇ ဇကု
၂] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တမာလာသိပ္ပ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၆၂
ဝှ် ၄၂
ကုံကမာန် (Saffron) [၁] ဂှ် ဒှ်ကသဝ် နူပကဴ ကြဴကုသ် သတိဝုသ် (Crocus sativus
တၞံပကဴဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် ကော်စ တၞံကြဴကုသ်ကုံကမာန် ရ
ကသဝ်ဇုက် အသာ်ဗကေတ် မတိတ်ဒၟံင် လဒေါဝ်ပကဴဂှ် ပလှ်ကေတ် စဲဗကှ်တုဲ စုတ်ပ္ဍဲသွ
စုတ်ပ္ဍဲဂဥုဲ ကေုာံ ပဍာ်ဂဥုဲရ
ကုံကမာန်ဂှ် နူကဵု ခေတ်တမၠာတမၠာတေအ်ရ ဒှ်ဒၟံင် ကပေါတ်မနွံကဵု င္ၚုဟ်မးမွဲရ
၂][၃][၄] တမ်မူလ ကုံကမာန် ဂှ် ၜိုန်ရ ဟွံဂွံတီကေတ် ကၠးကၠးကီုလေဝ်[၅] ပတှ်ေကေတ် ဍေဟ်စေန်ဆက်ကၠုင် နူကဵု အဳရာန်
၆] ဆဂး ဍုင်ဂရိတ် ကေုာံ Mesopotamia လေဝ် စှ်ေစိုတ် မဒှ် ဒၞာဲမူလ ကုံကမာန်ကီုရ
Harold McGee ဟီု တၞံဏအ်ဂှ် နူကဵု ခေတ်ဗရိုတ်တေအ် ဗဒါဲဂရိတ်ဂှ် စတဵုလွဳဒၟံင်ရ
ကြဴကုသ်သတိဝုသ် ဂှ် ကၠာဲကၠုင် နူကဵု တၞံ Crocus cartwrightianus
၇] မဒှ်တၞံ သီုကော်စ တၞံကုကမာန်အရိုင် "wild saffron"ရ
၈][၉][၁၀] တၞံကုံကမာန်ဂှ် ပြးချာဲအာ ဒေသယူရေယှ နူဂှ် စိုပ်အာ အာဖရိသၟဝ်ကျာ
အမေရိက သၟဝ်ကျာ ကေုာံ ဒေသသြသေနဳယျာ Oceania တအ်ရ
သၟူ ကုံကမာန်ဂှ် မောဝ်တုဲ နွံကဵု အသာ်ထဝ်/မိတ်
အတိုင်စၟတ်သမ္တီဝင်မ္ဂး မၞိဟ်တအ် စကာကၠုင် ကုံကမာန် နူကဵု ဘဳသဳၜိုတ် ၇ ဗွဝ်ကၠံတေအ်ရ
၁၁] တုဲပၠန် ပဗၞိက် မသွံရာန်ဒၟံင် နူကဵုသၞာံ မဂၠိုင်ကဵု လ္ၚီရ
ပ္ဍဲကဵု ၂၁ ဗွဝ်ကၠံဂှ် ကုံကမာန် ၜိုတ်မပ္တိတ် ပ္ဍဲမွဲဂၠးတိ သီုဖအိုတ်ဂှ် ၉၀%ဂှ် တိတ်နူ ဍုင်အဳရာန်ရ
၁၂][၁၃] ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံအမေရိကာန်မ္ဂး ကုံကမာန် မွဲကဳလဝ်ဂှ် သြန်ဒဝ်လာ မသုန်လ္ၚီတုဲ ကုံကမာန်ဂှ် ပၞောဝ်ကဵု ကပေါတ်မဆလာဂမၠိုင် ဒှ်ကပေါတ်င္ၚုဟ်မးက္ဍင်အိုတ်မွဲရ
၁၄] "ကုံကမာန်" ဂှ် ဒှ်အရေဝ်မန် မလွဳဗ္စလဝ် နူကဵု သံသကြိုတ် ကုံကုမာ (Ku kumā कुंकुमा) လဆောဝ်ချူ ကုင်ကုမ Ku kuma ရ
ပ္ဍဲဍုင်မန် တၞံဏအ် ဟွံမဲကီုလေဝ် ဟိုတ်မလုပ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဂြန်ဂဥုဲ ကေုာံ ကာလဍုန်ပုင်ဒါမ်ပေါက်မ္ဂး စုတ်ဒၟံင်ကီုရ
မအရေဝ် အင်္ဂလိက် "saffron" ကၠုင်နူ အရေဝ်ပြင်သေတ်တြေံ safran မဒှ်မအရေဝ် မကၠုင်နူ လေတ္တေန် safranum
လေတ္တေန်ဂှ် ကေတ်နူ အရေဝ်အာရာပ် za'farān
အာရာပ်ဂှ်ကေတ် ကေတ်နူအရေဝ်ပါသဳ zarparan မဂွံအဓိပ္ပါယ် "အသာ်ထဝ် gold strung [၁၆] တၞံကုံကမာန် မတဵုလွဳ ပ္ဍဲကၠအ်ဂှ် ဍေဟ်ကဴ ပ္ဍဲအခိင်ကၞောတ်သၞာံ တၞံမတိုန်ပ္ဍဲဂြိုပ်ဂှ် အခိင်လဵုမကဴဂှ် ဟွံတီရ
ပ္ဍဲဒေသၜဳလဒေါဝ်တိဂှ် တၞံအရိုင်တအ်လေဝ် ကဴပ္ဍဲအခိင်ကၞောတ်သၞာံ ဒှ်မာန်ကီုရ
၈] တၞံကုံကမာန်ဂှ် ဒှ်တၞံ ဂကူဖျောန်မွဲတုဲ မဒှ်တၞံ ဂကူမနွံကဵု လိင်တြိကလာပ်ရုပ် (sterile triploid form) မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဇၟာပ်ဗဳဇဂှ် မနွံကဵု ခရဝ်မဝ်သောမ် ဟဝ်မုန်စန်ပိပိတုဲ ဒက်ပတန်လဝ် နကဵုခရဝ်မဝ်သောမ် သီုဖအိုတ် ၂၄ ရ
၈] ဍောင်ပကဴ ကုံဂမာန် အသာ်ကဴခဍောင်ဂှ် ကၠောန်ပ္တိတ် မဍေဟ်တုဲ ပြဟ်စှ်ေပ္ဍဲတိ
မဍေဟ်ဂှ် ဍတ်ဒှ်ကၠုင် က္ဍိုပ်တုဲ တၞံတၟိတိုန်ရ
က္ဍိုပ်ဍေဟ်ဂှ် ဒးဂၠံက်တုဲ ဂိုင်စွံ
စိုပ်အခိင် ကလေင်တဵုပၠန်ရ
က္ဍိုပ်ဍေဟ်မွဲဂှ် ဂျိုင်မွဲဆ မွဲရာသဳဟေင်ရ
က္ဍိုပ်တြေံဂှ် ကလေင်ပတိတ်ကဵု က္ဍိုပ်တၟိ စဵုကဵုစှ်က္ဍိုပ် သွက်ဂွံဆက်တိုန် ရာသဳဂတဂှ်ပၠန်ရ
၁၇] က္ဍိုပ်ဍေဟ်ဂှ် ဍောတ်
အသာ်ဗတေင် ကလိတ်ဒၟံင် နွံစ တၟာ5 centiမဳတာs (2 in) နကဵု ဗွဲလၞင်
လပါ်သၟဝ် ထပှ်ေ
ထဍမ်တုဲ နွံကဵု ကသော်လပါ်လတူ တုပ်ညံင် က္ဍိုပ်လသိုင်
၈] တၞံဍေဟ်ဂှ် ကလုတ် တိတ် အကြာ ၅-၁၁ တုဲ ဟွံမဲ ကုတၞးလျးသံယိုဂ် မကော်စ တၞးcataphylls တအ်ရ
ကာလခမောမ်ဍေဟ်တိတ်ကၠုင်မ္ဂး တၞးဂရောမ် မစဵုဒၞာလဝ် ခမောမ်ဍေဟ် နွံအကြာ ၅-၁၁တၞး မဗါန်ဒၟံင်ခမောမ်ဍေဟ်ရ
တဝ်ဍေဟ်သောဲတုဲ မတုပ်ညံင်တၞးဂှ် နွံတၟာ1 3 milliမဳတာs (0
04 0
12 in) ဗွဲလၞင်
ကာလကဴရာင်တိတ်မ္ဂး ဂရောပ်မတုပ်တၞးဂှ် ဒှ်အရာမထိင်ဒဝ်လဝ် ဍောင်ပကဴဍေဟ်ရ
တဝ်ပကဴဍေဟ်ဂှ် နွံကဵု ဍောင်ပ္ကဴမွဲ မနွံကဵု ကထိုက် တြဴကထိုက်ရ
၈] ကြဴနူကဴတုဲ တၞံဍေဟ် ပ္တိတ်တၞးဍေဟ်ဇေတ်တ် ဇၟာပ်တၞးဂှ် နွံစဵုကဵု ဇမၠိင်40 centiမဳတာs (16 in) ရ
Only in October
after most other flowering plants have released their seeds
do its brilliantly hued flowers develop
they range from a light pastel shade of lilac to a darker and more striated mauve
၁၈] The flowers possess a sweet
honey-like fragrance
Upon flowering
the plants are 20 30 centiမဳတာs (8 12 in) in height and bear up to four flowers
A three-pronged style 25 30 milliမဳတာs (1
2 in) in length
emerges from each flower
Each prong terminates with a vivid crimson stigma
which are the distal end of a carpel
၁၇][၈] The saffron crocus
unknown in the wild
probably descends from Crocus cartwrightianus
It is a triploid that is "self-incompatible" and male sterile
it undergoes aberrant meiosis and is hence incapable of independent sexual reproduction all propagation is by vegetative multiplication via manual "divide-and-set" of a starter clone or by interspecific hybridisation
၁၉][၇] The plants fare poorly in shady conditions
they grow best in full sunlight
Fields that slope towards the sunlight are optimal (i
south-sloping in the Northern Hemisphere
Planting is mostly done in June in the Northern Hemisphere
where corms are lodged 7 15 centiမဳတာs (3 6 in) deep
its roots
stems
and leaves can develop between October and February
၈] Planting depth and corm spacing
in concert with climate
are critical factors in determining yields
Mother corms planted deeper yield higher-quality saffron
though form fewer flower buds and daughter corms
Italian growers optimise thread yield by planting 15 centiမဳတာs (6 in) deep and in rows 2 3 centiမဳတာs (0
2 in) apart
depths of 8 10 centiမဳတာs (3 4 in) optimise flower and corm production
Greek
Moroccan
and Spanish growers employ distinct depths and spacings that suit their locales
sativus prefers friable
loose
low-density
well-watered
and well-drained clay-calcareous soils with high organic content
Traditional raised beds promote good drainage
Soil organic content was historically boosted via application of some 20 30 tonnes (20 30 long tons
22 33 short tons) of manure per hectare
Afterwards
and with no further manure application
corms were planted
၁၇] After a period of dormancy through the summer
the corms send up their narrow leaves and begin to bud in early autumn
Only in mid-autumn do they flower
Harvests are by necessity a speedy affair
after blossoming at dawn
flowers quickly wilt as the day passes
၁၈] All plants bloom within a window of one or two weeks
၁၈] Stigmas are dried quickly upon extraction and (preferably) sealed in airtight containers
၁၉] The high retail value of saffron is maintained on world markets because of labour-intensive harvesting methods
which require some 200
000 saffron stigmas to be hand-picked from 70
000 crocus flowers for each 1 ပံင် (0
45 kg) of saffron product
၃][၂] Forty hours of labour are needed to pick 150
000 flowers
One freshly picked crocus flower yields an average 30 milliဂရာမ်s (0
0011 oz) of fresh saffron or 7 milliဂရာမ်s (0
00025 oz) dried
roughly 150 flowers yield 1 ဂရာမ် (0
035 oz) of dry saffron threads
to produce 12 ဂရာမ်s (0
42 oz) of dried saffron
1 ပံင် (0
45 kg) of flowers are needed
1 ပံင် (0
45 kg) of fresh saffron yields 0
2 အံင်သs (5
7 g) of dried spice
၁၇] Saffron contains some 28 volatile and aroma-yielding compounds
dominated by ketones and aldehydes
An aroma chemical analysis showed that the main aroma-active compounds were safranal the main compound responsible for saffron aroma 4-ketoisophorone
and dihydrooxophorone
Saffron also contains nonvolatile phytochemicals
၂၁] including carotenoids
including zeaxanthin
lycopene
and various α- and β-carotenes
The yellow-orange colour of saffron is primarily the result of α-crocin
This crocin is trans-crocetin di-(β-D-gentiobiosyl) ester
it bears the systematic (IUPAC) name 8
8-diapo-8
8-carotenoic acid
This means that the crocin underlying saffron's aroma is a digentiobiose ester of the carotenoid crocetin
၂၁] Crocins themselves are a series of hydrophilic carotenoids that are either monoglycosyl or diglycosyl polyene esters of crocetin
၂၁] Crocetin is a conjugated polyene dicarboxylic acid that is hydrophobic
and thus oil-soluble
When crocetin is esterified with two water-soluble gentiobioses
which are sugars
a product results that is itself water-soluble
The resultant α-crocin is a carotenoid pigment that may make up more than 10% of dry saffron's mass
The two esterified gentiobioses make α-crocin ideal for colouring water-based and non-fatty foods such as rice dishes
၂၂] The bitter glucoside picrocrocin is responsible for saffron's pungent flavour
၂၃] Picrocrocin (chemical formula
C 16H 26O 7
systematic name
4-(β-D-glucopyranosyloxy)-2
6-trimethylcyclohex-1-ene-1-carbaldehyde) is a union of an aldehyde sub-molecule known as safranal (systematic name
6-trimethylcyclohexa-1
3-diene-1-carbaldehyde) and a carbohydrate
It has insecticidal and pesticidal properties
and may comprise up to 4% of dry saffron
Picrocrocin is a truncated version of the carotenoid zeaxanthin that is produced via oxidative cleavage
and is the glycoside of the terpene aldehyde safranal
၂၄] When saffron is dried after its harvest
the heat
combined with enzymatic action
splits picrocrocin to yield D glucose and a free safranal molecule
၁၇] Safranal
a volatile oil
gives saffron much of its distinctive aroma
၂၂][၂၅] Safranal is less bitter than picrocrocin and may comprise up to 70% of dry saffron's volatile fraction in some samples
၂၄] A second molecule underlying saffron's aroma is 2-hydroxy-4
6-trimethyl-2
5-cyclohexadien-1-one
which produces a scent described as saffron
dried hay-like
၂၄] Chemists find this is the most powerful contributor to saffron's fragrance
despite its presence in a lesser quantity than safranal
၂၄] Dry saffron is highly sensitive to fluctuating pH levels
and rapidly breaks down chemically in the presence of light and oxidising agents
It must
therefore
be stored away in air-tight containers to minimise contact with atmospheric oxygen
Saffron is somewhat more resistant to heat
Saffron is not all of the same quality and strength
Strength is related to several factors including the amount of style picked along with the red stigma
Age of the saffron is also a factor
More style included means the saffron is less strong gram for gram because the colour and flavour are concentrated in the red stigmas
Saffron from Iran
Spain and Kashmir is classified into various grades according to the relative amounts of red stigma and yellow styles it contains
Grades of Iranian saffron are
sargol" (red stigma tips only
strongest grade
pushal" or "pushali" (red stigmas plus some yellow style
lower strength
bunch" saffron (red stigmas plus large amount of yellow style
presented in a tiny bundle like a miniature wheatsheaf) and "konge" (yellow style only
claimed to have aroma but with very little
if any
colouring potential
Grades of Spanish saffron are "coupé" (the strongest grade
like Iranian sargol
mancha" (like Iranian pushal
and in order of further decreasing strength "rio
standard" and "sierra" saffron
The word "mancha" in the Spanish classification can have two meanings
a general grade of saffron or a very high quality Spanish-grown saffron from a specific geographical origin
Real Spanish-grown La Mancha saffron has PDO protected status and this is displayed on the product packaging
Spanish growers fought hard for Protected Status because they felt that imports of Iranian saffron re-packaged in Spain and sold as "Spanish Mancha saffron" were undermining the genuine La Mancha brand
Similar was the case in Kashmir where imported Iranian saffron is mixed with local saffron and sold as "Kashmir brand" at a higher price
In Kashmir
saffron is mostly classified into two main categories called "mongra" (stigma alone) and "lachha" (stigmas attached with parts of the style
Countries producing less saffron do not have specialised words for different grades and may only produce one grade
Artisan producers in Europe and New Zealand have offset their higher labour charges for saffron harvesting by targeting quality
only offering extremely high-grade saffron
In addition to descriptions based on how the saffron is picked
saffron may be categorised under the international standard ISO 3632 after laboratory measurement of crocin (responsible for saffron's colour
picrocrocin (taste
and safranal (fragrance or aroma) content
၂၆] However
often there is no clear grading information on the product packaging and little of the saffron readily available in the UK is labelled with ISO category
This lack of information makes it hard for customers to make informed choices when comparing prices and buying saffron
Under ISO 3632
determination of non-stigma content ("floral waste content") and other extraneous matter such as inorganic material ("ash") are also key
Grading standards are set by the International Organization for Standardization
a federation of national standards bodies
ISO 3632 deals exclusively with saffron and establishes three categories
III (poorest quality
and I (finest quality
Formerly there was also category IV
which was below category III
Samples are assigned categories by gauging the spice's crocin and picrocrocin content
revealed by measurements of specific spectrophotometric absorbance
Safranal is treated slightly differently and rather than there being threshold levels for each category
samples must give a reading of 20 50 for all categories
These data are measured through spectrophotometry reports at certified testing laboratories worldwide
Higher absorbances imply greater levels of crocin
picrocrocin and safranal
and thus a greater colouring potential and therefore strength per gram
The absorbance reading of crocin is known as the "colouring strength" of that saffron
Saffron's colouring strength can range from lower than 80 (for all category IV saffron) up to 200 or greater (for category I
The world's finest samples (the selected
most red-maroon
tips of stigmas picked from the finest flowers) receive colouring strengths in excess of 250
making such saffron over three times more powerful than category IV saffron
Market prices for saffron types follow directly from these ISO categories
Sargol and coupé saffron would typically fall into ISO 3632 category I
Pushal and Mancha would probably be assigned to category II
On many saffron packaging labels
neither the ISO 3632 category nor the colouring strength (the measurement of crocin content) is displayed
However
many growers
traders
and consumers reject such lab test numbers
Some people prefer a more holistic method of sampling batches of threads for taste
aroma
pliability
and other traits in a fashion similar to that practised by experienced wine tasters
၃] However
ISO 3632 grade and colouring strength information allow consumers to make instant comparisons between the quality of different saffron brands
without needing to purchase and sample the saffron
In particular
consumers can work out a value for money based on price per unit of colouring strength rather than price per gram
given the wide possible range of colouring strengths that different kinds of saffron can have
Despite attempts at quality control and standardisation
an extensive history of saffron adulteration
particularly among the cheapest grades
continues into modern times
Adulteration was first documented in Europe's Middle Ages
when those found selling adulterated saffron were executed under the Safranschou code
၁၈] Typical methods include mixing in extraneous substances like beetroot
pomegranate fibres
red-dyed silk fibres
or the saffron crocus's tasteless and odourless yellow stamens
Other methods included dousing saffron fibres with viscid substances like honey or vegetable oil to increase their weight
Powdered saffron is more prone to adulteration
with turmeric
paprika
and other powders used as diluting fillers
Adulteration can also consist of selling mislabelled mixes of different saffron grades
Thus
high-grade Kashmiri saffron is often sold and mixed with cheaper Iranian imports
these mixes are then marketed as pure Kashmiri saffron
a development that has cost Kashmiri growers much of their income
Safflower is a common substitute sometimes sold as saffron
The spice is reportedly counterfeited with horse hair
corn silk
or shredded paper
Tartrazine or sunset yellow have been used to colour counterfeit powdered saffron
In recent years
saffron adulterated with the colouring extract of gardenia fruits has been detected in the European market
This form of fraud is difficult to detect due to the presence of flavonoids and crocines in the gardenia-extracts similar to those naturally occurring in saffron
Detection methods have been developed by using HPLC and mass spectrometry to determine the presence of geniposide
a compound present in the fruits of gardenia
but not in saffron
The various saffron crocus cultivars give rise to thread types that are often regionally distributed and characteristically distinct
Varieties (not varieties in the botanical sense) from Spain
including the tradenames "Spanish Superior" and "Creme
are generally mellower in colour
flavour
and aroma
they are graded by government-imposed standards
Italian varieties are slightly more potent than Spanish
Greek saffron produced in the town of Krokos is PDO protected due to its particularly high-quality colour and strong flavour
Various "boutique" crops are available from New Zealand
France
Switzerland
England
the United States
and other countries some of them organically grown
In the US
Pennsylvania Dutch saffron known for its "earthy" notes is marketed in small quantities
၁၈][၁၈] Consumers may regard certain cultivars as "premium" quality
The "Aquila" saffron
or zafferano dell'Aquila
is defined by high safranal and crocin content
distinctive thread shape
unusually pungent aroma
and intense colour
it is grown exclusively on eight hectares in the Navelli Valley of Italy's Abruzzo region
near L'Aquila
It was first introduced to Italy by a Dominican friar from inquisition-era Spain
But the biggest saffron cultivation in Italy is in San Gavino Monreale
Sardinia
where it is grown on 40 hectares
representing 60% of Italian production
it too has unusually high crocin
picrocrocin
and safranal content
Another is the "Mongra" or "Lacha" saffron of Kashmir (Crocus sativus 'Cashmirianus
which is among the most difficult for consumers to obtain
နွံပၟိက် ဗၟံက်ထ္ၜးတင်နိဿဲ] Repeated droughts
blights
and crop failures in Kashmir combined with an Indian export ban
contribute to its prohibitive overseas prices
Kashmiri saffron is recognizable by its dark maroon-purple hue
making it among the world's darkest
နွံပၟိက် ဗၟံက်ထ္ၜးတင်နိဿဲ] In 2020
Kashmir Valley saffron was certified with a geographical indication from the Government of India
၂၇] Almost all saffron grows in a belt from Spain in the west to Kashmir in the east
In 2014
250 tonnes (250
000 kg) were produced worldwide
၁၄] Iran is responsible for 90 93% of global production
with much of their produce exported
၁၃] In the 21st century
cultivation in Greece and Afghanistan increased
Morocco and India were minor producers
In Italy
saffron is produced primarily in Southern Italy
especially in the Abruzzo region
၁၉] but it is also grown in significant numbers in Basilicata
Sardegna
၁၉] and Tuscany (especially in San Gimignano
Prohibitively high labour costs and abundant Iranian imports mean that only select locales continue the tedious harvest in Austria
Germany
and Switzerland among them the Swiss village of Mund
whose annual output is a few kilograms
Microscale production of saffron can be found in Australia (mainly the state of Tasmania
Canada
Central Africa
China
Egypt
parts of England France
Israel
Mexico
New Zealand
Sweden (Gotland
Turkey (mainly around the town of Safranbolu
the United States (California and Pennsylvania
၃][၂၁] Greece is a saffron producer with a history of 3 centuries of cultivation of a saffron called Krokos Kozanis
having started exports to the United States in 2017
Saffron prices at wholesale and retail rates range from US$500 to US$5
000 per pound
or US$1
100 11
000/kg
In Western countries
the average retail price in 1974 was $1
000 per pound
or US$2
200 per kilogram
၃] In February 2013
a retail bottle containing 0
06 ounces (1
7 g) could be purchased for $16
26 or the equivalent of $4
336 per pound or as little as about $2
000/pound in larger quantities
A pound contains between 70
000 and 200
000 threads
Vivid crimson colouring
slight moistness
elasticity
and lack of broken-off thread debris are all traits of fresh saffron
Saffron's aroma is often described by connoisseurs as reminiscent of metallic honey with grassy or hay-like notes
while its taste has also been noted as hay-like and sweet
Saffron also contributes a luminous yellow-orange colouring to foods
Saffron is widely used in Persian
Indian
European
and Arab cuisines
Confectioneries and liquors also often include saffron
Saffron is used in dishes ranging from the jewelled rice and khoresh of Iran
the Milanese risotto of Italy
the paella of Spain
the bouillabaisse of France
to the biryani with various meat accompaniments in South Asia
One of the most esteemed use for saffron is in the preparation of the Golden Ham
a precious dry-cured ham made with saffron from San Gimignano
Common saffron substitutes include safflower (Carthamus tinctorius
which is often sold as "Portuguese saffron" or "açafrão
annatto
and turmeric (Curcuma longa
Saffron has a long history of use in traditional medicine
၂၈][၂၉] Saffron has also been used as a fabric dye
particularly in China and India
and in perfumery
၃၀] It is used for religious purposes in India
၃၁]ထာမ်ပလိက်
Clear left Dried saffron is 65% carbohydrates
6% fat
11% protein (table) and 12% water
In one tablespoon (2 grams
a quantity much larger than is likely to be ingested in normal use) manganese is present as 29% of the Daily Value
while other micronutrients have negligible content (table
Genes and transcription factors involved in the pathway for carotenoid synthesis responsible for the colour
flavour and aroma of saffron were under study in 2017
Saffron constituents
such as crocin
crocetin
and safranal
were under preliminary research for their potential to affect mental depression
၃၂][၃၃] Some doubts remain on the origin of saffron
၅] but it is believed that saffron originated in Iran
၆] However
Greece and Mesopotamia have also been suggested as the possible region of origin of this plant
sativus is possibly a triploid form of Crocus cartwrightianus
၁၀][၉] Saffron crocus slowly propagated throughout much of Eurasia and was later brought to parts of North Africa
North America
and Oceania
Conflicting theories explain saffron's arrival in South Asia
Kashmiri and Chinese accounts date its arrival anywhere between 2500 and 900 years ago
၃၆][၃၇][၃၀] Historians studying ancient Persian records date the arrival to sometime prior to 500 BC
၂၂] attributing it to a Persian transplantation of saffron corms to stock new gardens and parks
၃၈] Phoenicians then marketed Kashmiri saffron as a dye and a treatment for melancholy
Its use in foods and dyes subsequently spread throughout South Asia
Buddhist monks wear saffron-coloured robes
however
the robes are not dyed with costly saffron but turmeric
a less expensive dye
or jackfruit
၃၉] Monks' robes are dyed the same colour to show equality with each other
and turmeric or ochre were the cheapest
most readily available dyes
Gamboge is now used to dye the robes
၄၀] The Minoans portrayed saffron in their palace frescoes by 1600 1500 BC
they hint at its possible use as a therapeutic drug
၃၄][၄၃] Ancient Greek legends told of sea voyages to Cilicia
where adventurers sought what they believed were the world's most valuable threads
၁၈] Another legend tells of Crocus and Smilax
whereby Crocus is bewitched and transformed into the first saffron crocus
၁၈] Ancient perfumers in Egypt
physicians in Gaza
townspeople in Rhodes
၁၈] and the Greek hetaerae courtesans used saffron in their scented waters
perfumes and potpourris
mascaras and ointments
divine offerings
and medical treatments
၁၈] In late Ptolemaic Egypt
Cleopatra used saffron in her baths so that lovemaking would be more pleasurable
၁၈] Egyptian healers used saffron as a treatment for all varieties of gastrointestinal ailments
၁၈] Saffron was also used as a fabric dye in such Levantine cities as Sidon and Tyre in Lebanon
၁၈] Aulus Cornelius Celsus prescribes saffron in medicines for wounds
cough
colic
and scabies
and in the mithridatium
၄၄] Saffron was a notable ingredient in certain Roman recipes such as jusselle and conditum
၄၅][၄၆][၄၇][၄၈] Such was the Romans' love of saffron that Roman colonists took it with them when they settled in southern Gaul
where it was extensively cultivated until Rome's fall
With this fall
European saffron cultivation plummeted
Competing theories state that saffron only returned to France with 8th-century AD Moors or with the Avignon papacy in the 14th century AD
၁၈] Similarly
the spread of Islamic civilisation may have helped reintroduce the crop to Spain and Italy
၁၈] The Essex town of Saffron Walden
named for its new specialty crop
emerged as a prime saffron growing and trading centre in the 16th and 17th centuries but cultivation there was abandoned
saffron was re-introduced around 2013 as well as other parts of the UK (Cheshire
Europeans introduced saffron to the Americas when immigrant members of the Schwenkfelder Church left Europe with a trunk containing its corms
Church members had grown it widely in Europe
၁၈] By 1730
the Pennsylvania Dutch cultivated saffron throughout eastern Pennsylvania
Spanish colonies in the Caribbean bought large amounts of this new American saffron
and high demand ensured that saffron's list price on the Philadelphia commodities exchange was equal to gold
၁၈] Trade with the Caribbean later collapsed in the aftermath of the War of 1812
when many saffron-bearing merchant vessels were destroyed
၁၈] Yet the Pennsylvania Dutch continued to grow lesser amounts of saffron for local trade and use in their cakes
noodles
and chicken or trout dishes
၁၈] American saffron cultivation survives into modern times
mainly in Lancaster County
Pennsylvania
၁၈] Books
ကသဳတိ (ဗွဲမဂၠိုင် ဟီု တိချဳ) (အၚ်္ဂလိက်
earthquake ) ဂှ် ဒှ် အရာ ဗလးတိ မုက်လတူ ချဳတိုန် မွဲတဲဓဝ် ဟိုတ်နူ အသိင်ဒြဟတ် သၟောန်တၟအ်ဂလး (lithoshere) ဇီုပေါတ် ရေင်သကအ်တုဲ လပှ်ကသဳတိ (seismic wave) က္တဵုဒှ်ကၠုင်ရ
ကသဳတိဂှ် ဗဒှ်ကဵု အသိင် ကဆံင်နာနာ နူ မနွံအသိင်သာသာ မုဟွံတီကေတ်
စဵု အသိင် မသကာတ်မြဟ် မဓရိုဟ် ကလာင်ပတိုန် ကိရိယာ
မၞိဟ် လတူကျာ
ပလီုသလေက်ထောအ် အလုံဍုင်မွဲမာန်ရ
ကသဳတိ က္တဵုဒှ်မ္ဂး ပ္ဍဲ ဗလးတိ မုက်လတူဂှ် ချဳတိုန်
ဟွံသေင်မ္ဂး ခတဝ်တိုန် ဟွံသေင်မ္ဂး ဆုဲပြံင်အာတအ် က္တဵုဒှ်ကၠုင်မာန်ရ
ယဝ်ရ ကသဳတိ က္တဵုဒှ် ပ္ဍဲ ၜဳမ္ဂး ဍာ်ၜဳ ကလိုက်တုဲ ၜဳကလိုက် မကော်ဂး သူနာမဳ က္တဵုဒှ်ကၠုင်မာန်ရ
လဆောဝ်မ္ဂး ကသဳတိဂှ် ဗဒှ်ကဵု ကသုဲတိ (landslides) ဗလးတိ မုက်လတူဂှ် ဆုဲကဆေတ်ပြံင်အာလေဝ် ဒှ်မာန်ကီုရ
ကသဳတိ ဟွံသေင်မ္ဂး အရေဝ်မန်ခေတ်လၟုဟ် (ဝါ) အရေဝ်အရာပ် တိချဳဂှ် အရာတိမချဳ သီုဖအိုတ်ဂှ် ကော်ဒၟံင်ရ
သီုကဵု ဟိုတ်နူ သဘာဝ ဟွံသေင်
ဟိုတ်နူ မၞိဟ်မကၠောန်ပတုဲ လပှ်ကသဳတိ က္တဵုဒှ်ကၠုင်ဂှ်လေဝ် ကော်စဒၟံင် ကသဳတိကီုရ
ကရောင်ကသဳတိ (ဝါ) ဂၠံင်တိချဳ မကော်ဂး နဘာသာအင်္ဂလိက် Tectonic earthquakes ဂှ် နွံဒၟံင် ဒၞာဲ ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲ ဂၠးတိဝွံရ
ပ္ဍဲဒၞာဲ ကရေက်ဂၠးတိဂမၠိုင် မစုက်လုက် ရေင်သကအ်တအ်ဂှ် ဒှ် ကရောင်ကသဳတိရ
အခိင်ကာလ သၟောန်တၟအ်ဂလးၜါ ပေါတ် ရေင်သကအ် ကဆေတ် ရေင်သကအ်
ဟွံသေင်မ္ဂး ကရေက်ဂၠးတိမွဲဂှ် ကဆေဝ်သဝ်စှ်ေ
ဟွံသေင်မ္ဂး ကရေက်ဂၠးတိမွဲဂှ် ကဆံင်သၠုင်တိုန်မ္ဂး ကသဳတိ က္တဵုဒှ်ကၠုင်ရ
လဆောဝ်မ္ဂး ဟိုတ်နူ အသိင်ဟွံထတ်တုဲ ဇွိုင်လပှ်ကသဳတိဂှ် ဟွံတိုန်စိုပ် စဵု ဗလးတိ မုက်လတူ
လဆောဝ်တိုန်စိုပ် ညိည
အသိင် ထတ် ဇွိုင်လပှ်ကသဳတိ ကၠုင်တက်စိုပ် ဗလးတိ မုက်လတူထတ်မ္ဂး အသိင်ကသဳတိ ထတ်ရ
၁] အဓိက ဟိုတ်ကသဳတိ မဂွံက္တဵုဒှ် နွံ ပိသာ်
သီုပိသာ်ဂှ် က္တဵုဒှ်ကၠုင် ဟိုတ်နူ ဂတှ်ေတိ ပေါတ်ဒး ရေင်သကအ် မတွဟ်ဂး သၟောန်ဂတှ်ေတိၜါ ကဆေတ်အာ
ဟွံသေင်မ္ဂး သၟောန်ဂတှ်ေတိၜါဂှ် မွဲဂှ် ကဆေဝ်သဝ်စှ်ေ
မွဲပၠန်ဂှ် သၟောန်ဂတှ်ေတိၜါ မွဲလပါ်ဂှ် ကဆံင်သၠုင်တိုန်
There are three main types of fault
all of which may cause an interplate earthquake
normal
reverse (thrust
and strike-slip
Normal and reverse faulting are examples of dip-slip
where the displacement along the fault is in the direction of dip and where movement on them involves a vertical component
Many earthquakes are caused by movement on faults that have components of both dip-slip and strike-slip
this is known as oblique slip
The topmost
brittle part of the Earth's crust
and the cool slabs of the tectonic plates that are descending into the hot mantle
are the only parts of our planet that can store elastic energy and release it in fault ruptures
Rocks hotter than about 300 °C (572 °F) flow in response to stress
they do not rupture in earthquakes
၂][၃] The maximum observed lengths of ruptures and mapped faults (which may break in a single rupture) are approximately 1
000 km (620 mi
Examples are the earthquakes in Alaska (1957
Chile (1960
and Sumatra (2004
all in subduction zones
The longest earthquake ruptures on strike-slip faults
like the San Andreas Fault (1857
1906
the North Anatolian Fault in Turkey (1939
and the Denali Fault in Alaska (2002
are about half to one third as long as the lengths along subducting plate margins
and those along normal faults are even shorter
Normal faults occur mainly in areas where the crust is being extended such as a divergent boundary
Earthquakes associated with normal faults are generally less than magnitude 7
Maximum magnitudes along many normal faults are even more limited because many of them are located along spreading centers
as in Iceland
where the thickness of the brittle layer is only about 6 kiloမဳတာs (3
7 mi
၄][၅] Reverse faults occur in areas where the crust is being shortened such as at a convergent boundary
Reverse faults
particularly those along convergent plate boundaries
are associated with the most powerful earthquakes
megathrust earthquakes
including almost all of those of magnitude 8 or more
Megathrust earthquakes are responsible for about 90% of the total seismic moment released worldwide
၆] Strike-slip faults are steep structures where the two sides of the fault slip horizontally past each other
transform boundaries are a particular type of strike-slip fault
Strike-slip faults
particularly continental transforms
can produce major earthquakes up to about magnitude 8
Strike-slip faults tend to be oriented near vertically
resulting in an approximate width of 10 km (6
2 mi) within the brittle crust
၇] Thus
earthquakes with magnitudes much larger than 8 are not possible
In addition
there exists a hierarchy of stress levels in the three fault types
Thrust faults are generated by the highest
strike-slip by intermediate
and normal faults by the lowest stress levels
၈] This can easily be understood by considering the direction of the greatest principal stress
the direction of the force that "pushes" the rock mass during the faulting
In the case of normal faults
the rock mass is pushed down in a vertical direction
thus the pushing force (greatest principal stress) equals the weight of the rock mass itself
In the case of thrusting
the rock mass "escapes" in the direction of the least principal stress
namely upward
lifting the rock mass
and thus
the overburden equals the least principal stress
Strike-slip faulting is intermediate between the other two types described above
This difference in stress regime in the three faulting environments can contribute to differences in stress drop during faulting
which contributes to differences in the radiated energy
regardless of fault dimensions
For every unit increase in magnitude
there is a roughly thirtyfold increase in the energy released
For instance
an earthquake of magnitude 6
0 releases approximately 32 times more energy than a 5
0 magnitude earthquake and a 7
0 magnitude earthquake releases 1
000 times more energy than a 5
0 magnitude earthquake
An 8
6 magnitude earthquake releases the same amount of energy as 10
000 atomic bombs of the size used in World War II
၉] This is so because the energy released in an earthquake
and thus its magnitude
is proportional to the area of the fault that ruptures[၁၀] and the stress drop
Therefore
the longer the length and the wider the width of the faulted area
the larger the resulting magnitude
The most important parameter controlling the maximum earthquake magnitude on a fault
however
is not the maximum available length
but the available width because the latter varies by a factor of 20
Along converging plate margins
the dip angle of the rupture plane is very shallow
typically about 10 degrees
၁၁] Thus
the width of the plane within the top brittle crust of the Earth can become 50 100 km (31 62 mi) (Japan
2011
Alaska
1964
making the most powerful earthquakes possible
The majority of tectonic earthquakes originate in the ring of fire at depths not exceeding tens of kilometers
Earthquakes occurring at a depth of less than 70 km (43 mi) are classified as "shallow-focus" earthquakes
while those with a focal-depth between 70 and 300 km (43 and 186 mi) are commonly termed "mid-focus" or "intermediate-depth" earthquakes
In Subduction zones
where older and colder oceanic crust descends beneath another tectonic plate
deep-focus earthquakes may occur at much greater depths (ranging from 300 to 700 km (190 to 430 mi
၁၂] These seismically active areas of subduction are known as Wadati Benioff zones
Deep-focus earthquakes occur at a depth where the subducted lithosphere should no longer be brittle
due to the high temperature and pressure
A possible mechanism for the generation of deep-focus earthquakes is faulting caused by olivine undergoing a phase transition into a spinel structure
၁၃] Earthquakes often occur in volcanic regions and are caused there
both by tectonic faults and the movement of magma in volcanoes
Such earthquakes can serve as an early warning of volcanic eruptions
as during the 1980 eruption of Mount St
Helens
၁၄] Earthquake swarms can serve as markers for the location of the flowing magma throughout the volcanoes
These swarms can be recorded by seismometers and tiltmeters (a device that measures ground slope) and used as sensors to predict imminent or upcoming eruptions
၁၅] A tectonic earthquake begins as an area of initial slip on the fault surface that forms the focus
Once the rupture has initiated
it begins to propagate away from the focus
spreading out along the fault surface
Lateral propagation will continue until either the rupture reaches a barrier
such as the end of a fault segment
or a region on the fault where there is insufficient stress to allow continued rupture
For larger earthquakes
the depth extent of rupture will be constrained downwards by the brittle-ductile transition zone and upwards by the ground surface
The mechanics of this process are poorly understood
because it is difficult either to recreate such rapid movements in a laboratory or to record seismic waves close to a nucleation zone due to strong ground motion
၁၆] In most cases the rupture speed approaches
but does not exceed
the shear wave (S-wave) velocity of the surrounding rock
There are a few exceptions to this
Supershear earthquake ruptures are known to have propagated at speeds greater than the S-wave velocity
These have so far all been observed during large strike-slip events
The unusually wide zone of damage caused by the 2001 Kunlun earthquake has been attributed to the effects of the sonic boom developed in such earthquakes
Slow earthquake ruptures travel at unusually low velocities
A particularly dangerous form of slow earthquake is the tsunami earthquake
observed where the relatively low felt intensities
caused by the slow propagation speed of some great earthquakes
fail to alert the population of the neighboring coast
as in the 1896 Sanriku earthquake
၁၆] During an earthquake
high temperatures can develop at the fault plane so increasing pore pressure consequently to vaporization of the ground water already contained within rock
၁၇][၁၈][၁၉] In the coseismic phase
such increase can significantly affect slip evolution and speed and
furthermore
in the post-seismic phase it can control the Aftershock sequence because
after the main event
pore pressure increase slowly propagates into the surrounding fracture network
၂၀][၁၉] From the point of view of the Mohr-Coulomb strength theory
an increase in fluid pressure reduces the normal stress acting on the fault plane that holds it in place
and fluids can exert a lubricating effect
As thermal overpressurization may provide positive feedback between slip and strength fall at the fault plane
a common opinion is that it may enhance the faulting process instability
After the mainshock
the pressure gradient between the fault plane and the neighboring rock causes a fluid flow which increases pore pressure in the surrounding fracture networks
such increase may trigger new faulting processes by reactivating adjacent faults
giving rise to aftershocks
၂၀][၁၉] Analogously
artificial pore pressure increase
by fluid injection in Earth's crust
may induce seismicity
Tides may induce some seismicity
Most earthquakes form part of a sequence
related to each other in terms of location and time
၂၁] Most earthquake clusters consist of small tremors that cause little to no damage
but there is a theory that earthquakes can recur in a regular pattern
၂၂] Earthquake clustering has been observed
for example
in Parkfield
California where a long term research study is being conducted around the Parkfield earthquake cluster
၂၃] An aftershock is an earthquake that occurs after a previous earthquake
the mainshock
Rapid changes of stress between rocks
and the stress from the original earthquake are the main causes of these aftershocks
၂၄] along with the crust around the ruptured fault plane as it adjusts to the effects of the mainshock
၂၁] An aftershock is in the same region of the main shock but always of a smaller magnitude
however they can still be powerful enough to cause even more damage to buildings that were already previously damaged from the mainshock
၂၄] If an aftershock is larger than the mainshock
the aftershock is redesignated as the mainshock and the originalmain shock is redesignated as a foreshock
Aftershocks are formed as the crust around the displaced fault plane adjusts to the effects of the mainshock
၂၁] Earthquake swarms are sequences of earthquakes striking in a specific area within a short period
They are different from earthquakes followed by a series of aftershocks by the fact that no single earthquake in the sequence is obviously the main shock
so none has a notable higher magnitude than another
An example of an earthquake swarm is the 2004 activity at Yellowstone National Park
၂၅] In August 2012
a swarm of earthquakes shook Southern California's Imperial Valley
showing the most recorded activity in the area since the 1970s
၂၆] Sometimes a series of earthquakes occur in what has been called an earthquake storm
where the earthquakes strike a fault in clusters
each triggered by the shaking or stress redistribution of the previous earthquakes
Similar to aftershocks but on adjacent segments of fault
these storms occur over the course of years
and with some of the later earthquakes as damaging as the early ones
Such a pattern was observed in the sequence of about a dozen earthquakes that struck the North Anatolian Fault in Turkey in the 20th century and has been inferred for older anomalous clusters of large earthquakes in the Middle East
၂၇][၂၈] Shaking of the earth is a common phenomenon that has been experienced by humans from the earliest of times
Before the development of strong-motion accelerometers
the intensity of a seismic event was estimated based on the observed effects
Magnitude and intensity are not directly related and calculated using different methods
The magnitude of an earthquake is a single value that describes the size of the earthquake at its source
Intensity is the measure of shaking at different locations around the earthquake
Intensity values vary from place to place
depending on distance from the earthquake and underlying rock or soil makeup
၂၉] The first scale for measuring earthquake magnitudes was developed by Charles F
Richter in 1935
Subsequent scales (see seismic magnitude scales) have retained a key feature
where each unit represents a ten-fold difference in the amplitude of the ground shaking and a 32-fold difference in energy
Subsequent scales are also adjusted to have approximately the same numeric value within the limits of the scale
၃၀] Although the mass media commonly reports earthquake magnitudes as "Richter magnitude" or "Richter scale
standard practice by most seismological authorities is to express an earthquake's strength on the moment magnitude scale
which is based on the actual energy released by an earthquake
၃၁] It is estimated that around 500
000 earthquakes occur each year
detectable with current instrumentation
About 100
000 of these can be felt
၃၃][၃၄] Minor earthquakes occur nearly constantly around the world in places like California and Alaska in the U
as well as in El Salvador
Mexico
Guatemala
Chile
Peru
Indonesia
the Philippines
Iran
Pakistan
the Azores in Portugal
Turkey
New Zealand
Greece
Italy
India
Nepal and Japan
၃၅] Larger earthquakes occur less frequently
the relationship being exponential
for example
roughly ten times as many earthquakes larger than magnitude 4 occur in a particular time period than earthquakes larger than magnitude 5
၃၆] In the (low seismicity) United Kingdom
for example
it has been calculated that the average recurrences are
an earthquake of 3
6 every year
an earthquake of 4
5 every 10 years
and an earthquake of 5
6 or larger every 100 years
၃၇] This is an example of the Gutenberg Richter law
The number of seismic stations has increased from about 350 in 1931 to many thousands today
As a result
many more earthquakes are reported than in the past
but this is because of the vast improvement in instrumentation
rather than an increase in the number of earthquakes
The United States Geological Survey (USGS) estimates that
since 1900
there have been an average of 18 major earthquakes (magnitude 7
9) and one great earthquake (magnitude 8
0 or greater) per year
and that this average has been relatively stable
၃၈] In recent years
the number of major earthquakes per year has decreased
though this is probably a statistical fluctuation rather than a systematic trend
၃၉] More detailed statistics on the size and frequency of earthquakes is available from the United States Geological Survey
၄၀] A recent increase in the number of major earthquakes has been noted
which could be explained by a cyclical pattern of periods of intense tectonic activity
interspersed with longer periods of low intensity
However
accurate recordings of earthquakes only began in the early 1900s
so it is too early to categorically state that this is the case
၄၁] Most of the world's earthquakes (90
and 81% of the largest) take place in the 40
000-kiloမဳတာ-long (25
000 mi
horseshoe-shaped zone called the circum-Pacific seismic belt
known as the Pacific Ring of Fire
which for the most part bounds the Pacific Plate
၄၂][၄၃] Massive earthquakes tend to occur along other plate boundaries too
such as along the Himalayan Mountains
၄၄] With the rapid growth of mega-cities such as Mexico City
Tokyo and Tehran in areas of high seismic risk
some seismologists are warning that a single earthquake may claim the lives of up to three million people
၄၅] While most earthquakes are caused by movement of the Earth's tectonic plates
human activity can also produce earthquakes
Activities both above ground and below may change the stresses and strains on the crust
including building reservoirs
extracting resources such as coal or oil
and injecting fluids underground for waste disposal or fracking
၄၆] Most of these earthquakes have small magnitudes
The 5
7 magnitude 2011 Oklahoma earthquake is thought to have been caused by disposing wastewater from oil production into injection wells
၄၇] and studies point to the state's oil industry as the cause of other earthquakes in the past century
၄၈] A Columbia University paper suggested that the 8
0 magnitude 2008 Sichuan earthquake was induced by loading from the Zipingpu Dam
၄၉] though the link has not been conclusively proved
၅၀] The instrumental scales used to describe the size of an earthquake began with the Richter magnitude scale in the 1930s
It is a relatively simple measurement of an event's amplitude
and its use has become minimal in the 21st century
Seismic waves travel through the Earth's interior and can be recorded by seismometers at great distances
The surface wave magnitude was developed in the 1950s as a means to measure remote earthquakes and to improve the accuracy for larger events
The moment magnitude scale not only measures the amplitude of the shock but also takes into account the seismic moment (total rupture area
average slip of the fault
and rigidity of the rock
The Japan Meteorological Agency seismic intensity scale
the Medvedev Sponheuer Karnik scale
and the Mercalli intensity scale are based on the observed effects and are related to the intensity of shaking
Every earthquake produces different types of seismic waves
which travel through rock with different velocities
Propagation velocity of the seismic waves through solid rock ranges from approx
3 km/s (1
9 mi/s) up to 13 km/s (8
1 mi/s
depending on the density and elasticity of the medium
In the Earth's interior
the shock- or P-waves travel much faster than the S-waves (approx
relation 1
The differences in travel time from the epicenter to the observatory are a measure of the distance and can be used to image both sources of earthquakes and structures within the Earth
Also
the depth of the hypocenter can be computed roughly
Upper crust soils and unconsolidated sediments
2 3 km (1
9 mi) per second Upper crust solid rock
3 6 km (1
7 mi) per second Lower crust
6 7 km (3
3 mi) per second Deep mantle
13 km (8
1 mi) per second
Light sediments
2 3 km (1
9 mi) per second in Earths crust
4 5 km (2
1 mi) per second Deep mantle
7 km (4
3 mi) per second As a consequence
the first waves of a distant earthquake arrive at an observatory via the Earth's mantle
On average
the kilometer distance to the earthquake is the number of seconds between the P- and S-wave times 8
၅၁] Slight deviations are caused by inhomogeneities of subsurface structure
By such analysis of seismograms
the Earth's core was located in 1913 by Beno Gutenberg
S-waves and later arriving surface waves do most of the damage compared to P-waves
P-waves squeeze and expand the material in the same direction they are traveling
whereas S-waves shake the ground up and down and back and forth
၅၂] Earthquakes are not only categorized by their magnitude but also by the place where they occur
The world is divided into 754 Flinn Engdahl regions (F-E regions
which are based on political and geographical boundaries as well as seismic activity
More active zones are divided into smaller F-E regions whereas less active zones belong to larger F-E regions
Standard reporting of earthquakes includes its magnitude
date and time of occurrence
geographic coordinates of its epicenter
depth of the epicenter
geographical region
distances to population centers
location uncertainty
several parameters that are included in USGS earthquake reports (number of stations reporting
number of observations
and a unique event ID
၅၃] Although relatively slow seismic waves have traditionally been used to detect earthquakes
scientists realized in 2016 that gravitational measurements could provide instantaneous detection of earthquakes
and confirmed this by analyzing gravitational records associated with the 2011 Tohoku-Oki ("Fukushima") earthquake
၅၄][၅၅] The effects of earthquakes include
but are not limited to
the following
Shaking and ground rupture are the main effects created by earthquakes
principally resulting in more or less severe damage to buildings and other rigid structures
The severity of the local effects depends on the complex combination of the earthquake magnitude
the distance from the epicenter
and the local geological and geomorphological conditions
which may amplify or reduce wave propagation
၅၆] The ground-shaking is measured by ground acceleration
Specific local geological
geomorphological
and geostructural features can induce high levels of shaking on the ground surface even from low-intensity earthquakes
This effect is called site or local amplification
It is principally due to the transfer of the seismic motion from hard deep soils to soft superficial soils and the effects of seismic energy focalization owing to the typical geometrical setting of such deposits
Ground rupture is a visible breaking and displacement of the Earth's surface along the trace of the fault
which may be of the order of several meters in the case of major earthquakes
Ground rupture is a major risk for large engineering structures such as dams
bridges
and nuclear power stations and requires careful mapping of existing faults to identify any that are likely to break the ground surface within the life of the structure
၅၇] Soil liquefaction occurs when
because of the shaking
water-saturated granular material (such as sand) temporarily loses its strength and transforms from a solid to a liquid
Soil liquefaction may cause rigid structures
like buildings and bridges
to tilt or sink into the liquefied deposits
For example
in the 1964 Alaska earthquake
soil liquefaction caused many buildings to sink into the ground
eventually collapsing upon themselves
၅၈] Physical damage from an earthquake will vary depending on the intensity of shaking in a given area and they type of population
Undeserved and developing communities frequently experience more severe impacts (and longer lasting) from a seismic event compared to well developed communities
၅၉] Impacts may include
With these impacts and others
the aftermath may bring disease
lack of basic necessities
mental consequences such as panic attacks
depression to survivors
၆၀] and higher insurance premiums
Recovery times will vary based off the level of damage along with the socioeconomic status of the impacted community
Script error
The module returned a nil value
It is supposed to return an export table
Earthquakes can produce slope instability leading to landslides
a major geological hazard
Landslide danger may persist while emergency personnel are attempting rescue work
၆၁] Earthquakes can cause fires by damaging electrical power or gas lines
In the event of water mains rupturing and a loss of pressure
it may also become difficult to stop the spread of a fire once it has started
For example
more deaths in the 1906 San Francisco earthquake were caused by fire than by the earthquake itself
၆၂] Tsunamis are long-wavelength
long-period sea waves produced by the sudden or abrupt movement of large volumes of water including when an earthquake occurs at sea
In the open ocean
the distance between wave crests can surpass 100 kiloမဳတာs (62 mi
and the wave periods can vary from five minutes to one hour
Such tsunamis travel 600 800 kilometers per hour (373 497 miles per hour
depending on water depth
Large waves produced by an earthquake or a submarine landslide can overrun nearby coastal areas in a matter of minutes
Tsunamis can also travel thousands of kilometers across open ocean and wreak destruction on far shores hours after the earthquake that generated them
၆၃] Ordinarily
subduction earthquakes under magnitude 7
5 do not cause tsunamis
although some instances of this have been recorded
Most destructive tsunamis are caused by earthquakes of magnitude 7
5 or more
၆၃] Script error
The module returned a nil value
It is supposed to return an export table
Floods may be secondary effects of earthquakes
if dams are damaged
Earthquakes may cause landslips to dam rivers
which collapse and cause floods
၆၄] The terrain below the Sarez Lake in Tajikistan is in danger of catastrophic flooding if the landslide dam formed by the earthquake
known as the Usoi Dam
were to fail during a future earthquake
Impact projections suggest the flood could affect roughly 5 million people
၆၅] One of the most devastating earthquakes in recorded history was the 1556 Shaanxi earthquake
which occurred on 23 January 1556 in Shaanxi
China
More than 830
000 people died
၆၇] Most houses in the area were yaodongs dwellings carved out of loess hillsides and many victims were killed when these structures collapsed
The 1976 Tangshan earthquake
which killed between 240
000 and 655
000 people
was the deadliest of the 20th century
၆၈] The 1960 Chilean earthquake is the largest earthquake that has been measured on a seismograph
reaching 9
5 magnitude on 22 May 1960
၃၃][၃၄] Its epicenter was near Cañete
Chile
The energy released was approximately twice that of the next most powerful earthquake
the Good Friday earthquake (27 March 1964
which was centered in Prince William Sound
Alaska
၆၉][၇၀] The ten largest recorded earthquakes have all been megathrust earthquakes
however
of these ten
only the 2004 Indian Ocean earthquake is simultaneously one of the deadliest earthquakes in history
Earthquakes that caused the greatest loss of life
while powerful
were deadly because of their proximity to either heavily populated areas or the ocean
where earthquakes often create tsunamis that can devastate communities thousands of kilometers away
Regions most at risk for great loss of life include those where earthquakes are relatively rare but powerful
and poor regions with lax
unenforced
or nonexistent seismic building codes
Earthquake prediction is a branch of the science of seismology concerned with the specification of the time
location
and magnitude of future earthquakes within stated limits
၇၁] Many methods have been developed for predicting the time and place in which earthquakes will occur
Despite considerable research efforts by seismologists
scientifically reproducible predictions cannot yet be made to a specific day or month
၇၂] While forecasting is usually considered to be a type of prediction
earthquake forecasting is often differentiated from earthquake prediction
Earthquake forecasting is concerned with the probabilistic assessment of general earthquake hazard
including the frequency and magnitude of damaging earthquakes in a given area over years or decades
၇၃] For well-understood faults the probability that a segment may rupture during the next few decades can be estimated
၇၄][၇၅] Earthquake warning systems have been developed that can provide regional notification of an earthquake in progress
but before the ground surface has begun to move
potentially allowing people within the system's range to seek shelter before the earthquake's impact is felt
The objective of earthquake engineering is to foresee the impact of earthquakes on buildings and other structures and to design such structures to minimize the risk of damage
Existing structures can be modified by seismic retrofitting to improve their resistance to earthquakes
Earthquake insurance can provide building owners with financial protection against losses resulting from earthquakes
Emergency management strategies can be employed by a government or organization to mitigate risks and prepare for consequences
Artificial intelligence may help to assess buildings and plan precautionary operations
the Igor expert system is part of a mobile laboratory that supports the procedures leading to the seismic assessment of masonry buildings and the planning of retrofitting operations on them
It has been successfully applied to assess buildings in Lisbon
Rhodes
Naples
၇၆] Individuals can also take preparedness steps like securing water heaters and heavy items that could injure someone
locating shutoffs for utilities
and being educated about what to do when the shaking starts
For areas near large bodies of water
earthquake preparedness encompasses the possibility of a tsunami caused by a large earthquake
From the lifetime of the Greek philosopher Anaxagoras in the 5th century BCE to the 14th century CE
earthquakes were usually attributed to "air (vapors) in the cavities of the Earth
၇၇] Thales of Miletus (625 547 BCE) was the only documented person who believed that earthquakes were caused by tension between the earth and water
၇၇] Other theories existed
including the Greek philosopher Anaxamines' (585 526 BCE) beliefs that short incline episodes of dryness and wetness caused seismic activity
The Greek philosopher Democritus (460 371 BCE) blamed water in general for earthquakes
၇၇] Pliny the Elder called earthquakes "underground thunderstorms
တ္ကံကၠဵုဝွံ နွံပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ်သၠုၚ်ကျာ (လၟုဟ်)ကော်(ပွိုၚ်ဍုၚ်ခေါဇာ) ကေၚ်မိၚ်ညးဗျုဗျုတံလဴမံၚ်ဂှ်တှ်ေ ရဲသၟာတမ္ၚာကၠောန်ဓမၚ်တံ အဃောဍိုက်ဂၠုၚ် ဒဳတိတ်အာၜဳသွက်ဂွံယာပတိုန်ဇာမဒၞက်ပီုလဝ်ၚုဲက(ကောန်ၚာ)တံဂှ် ပ္ဍဲအဃောဒဳကၠုၚ်ဂၠုၚ်စက်တဝ်တပ်ကဵုတ္ကံဝွံတုဲ ဂွံဆဵုကေတ်ကၠဵုမွဲဟဳကၠုၚ်ဍာ်တုဲ ပဒတဴတိုန်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲတ္ကံဝွံတုဲ နူစဂှ်ဟေၚ် မွဲပါၚ်ဒှ်ၜါပါၚ်တုဲ စဵုကဵုလၟုဟ်ကော်စတ္ကံကၠဵုရ
ၜဳရေဝ်ရေၚ်ဆက်တုဲ ဍိုက်ပေၚ်ကဵုသဘာဝတ္ကံကွေံကွေံ
ပ္ဍဲတ္တံဝွံ ၜိုန်ရဍောတ်နွံဆၜိုတ်ၜါဨကကီုလေဝ် တၞံသတ်ဆုသတ်ဒုန်ဗွဲသဘာဝဍေံကၠတ်လဝ်ကေတ်ကေတ်တံဂှ်လေဝ်နွံစုၚ်ရ
မပ္တံတၞံသိၚ်ဃဵု
တၞံကြုက်
တၞံမြာၚ် ဗွဲတုန်
တ္ကံဝွံလေဝ် နွံထီုမွဲလဒေါဝ်တ္ကံဂှ်ရ
ပ္ဍဲထီုဝွံ ဂစေံကဝတံနွံဂၠိုၚ်ကဵုလက်ကိုတ်ဇူဒီုတဴပ္ဍဲထီုဝွံရ
တုဲပၠန် တၞုၚ်တ္ကံတဝ်တပ်အာကဵုတ္ကံဇၞော်ဂှ်တှ်ေ တၟံမဂၠိၚ်တိတ်ဗၠိုက်ဍာ်ညိညဂှ် ညးကော်စတၟံဗတကျာံရ
ဟိုတ်နူတၟံဝွံဂၠိၚ်တိတ်အာညံၚ်ရဴဗ္တကျာံဂှ်ဟေၚ် တၟံဗ္တကျာံကော်စဒၟံၚ်စဵုကဵုလၟုဟ်ရ
ပ္ဍဲဗလးတၟံနွံသ္ကဲသ္ကဲတၟံဝွံလေဝ် တၟံတံဂှ် ဍိုက်ပေၚ်ကဵုသဘာဝနွံကၠုၚ်ဗီုတြေမ်တြေမ်ဟွံကေၚ်ဗဂဵုလဟဵုပလေဝ်လဝ်တံဂှ် ဗီုပြၚ်ဂကူဇဳစုၚ်နာနာသာ်နွံရ
ဗွဲကြဴတက်ဗီုနာနာပ္ဍဲတ္ကံဝွံတုဲ ပတိုန်စုတ်ကဵုဏောၚ်
တ္ကံဝွံပၠန် ဒှ်ဒၞာဲဇူဒီုအခိၚ်မန်ကဵုဗၟာလုပ်မံၚ်ဗတိုက်ဂှ်တှ်ေ ညးကွာန်တအ်ဗွဲမဂၠိုၚ် အခိၚ်ဂြိုပ်ပၞာန်ဗၟာရပ်(ဗဝ်တာ)မ္ဂး နကဵုဂၠုၚ်စက်ဟေၚ် ဂြိုပ်တိတ်ကၠုၚ်နူသၞေဟ်တုဲ အာဇူဒီုဒၟံၚ်ပ္ဍဲတ္ကံဝွံအိုတ်ရ
အခိၚ်ပၞာန်ဗၟာစဴဟွံမွဲရတှ်ေ နူတၞုၚ်ကွာန်ပါၚ်ယၚ်ဒိန်နွံခြာၜိုတ်မွဲတိုၚ်ဂှ် ဗြဴဗြဴၝောံၝောံသှ်ေဒၟံၚ်ပ္ဍဲကွာန်တံ နကဵုယာတ်အရံၚ်လဝိၚ်ထ္ၜးနၚ်ကဵုတြုံတြုံရဲနွံပ္ဍဲတ္ကံတံဆဵုတုဲ သာ်ဝွံစဴကွာန်လုပ်ကွာန်ဂွံ သာ်ဝွံရ
တ္ကံဆက်နွံကြပ်ကြပ်မဆဵုအာနမတ်ဂှ်တှ်ေ နွံတ္ကံမွဲလပါ်ဒိုဟ်ပလိုတ်တပ်တပ်ၜိုတ်ၜါပိတိုၚ်ဂှ် တ္ကံဇၞော်နွံမွဲရ
ၜဳရေဝ်ကော်ခဴစရ
တိုက်ဥရောပဂှ် နွံသမၠဲ ၜိုတ်10
000 km2 (3
000 sq mi)တုဲ ဂြောပ်ကေတ်လဝ်ဒၞာဲ လတူဂၠးတိဏအ် ၜိုတ် ၂% (၆
၈% ဨရဳယျာတိ)တုဲ မဒှ် တိုက်ဍောတ်အိုတ် မရနုက်ကဵု ၜါ
နကဵု ပရေင်ဍုင်ကွာန်မ္ဂး ပ္ဍဲဥရောပဂှ် ပါ်လဝ် နကဵုဍုင် ၜိုတ် မသုန်စှ်ောဍုင်တုဲ ဍုင်ရုရှာဂှ် ဒှ်ဍုင်သမၠဲဇၞော်အိုတ်တုဲ လၟိဟ်မၞိဟ်လေဝ် ဂၠိုင်အိုတ်ကီုရ
ဇမၞော်တိ ဥရောပ ၃၉% ဂှ် ဒှ်ဍုင်ရှရှာတုဲ လၟိဟ်မၞိဟ် ပ္ဍဲဥရောပ ၁၅% ဂှ် နွံပ္ဍဲရှရှာရ
အိုတ်မွဲတိုက် ဥရောပဂှ် လၟိဟ်မၞိဟ်နွံ ၜိုတ် ၇၄၁ မဳလဳယာန် (ၜိုတ် ၁၁% လၟိဟ်မၞိဟ်ဂၠးတိ) as of 2018
၂][၃] ရာသဳဥတု ဥရောပဂှ် တန်တဴဒၟံင် ကုဓါတ်ဂမ္တဴ နူကဵုၜဳအန္တာလာန်တိစ်တုဲ ပ္ဍဲတိုက်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် မနွံကဵု ဥတုၜိုဟ်
ဥတုကညင်
ဒေသမကြပ်ညောန် ကုၜဳတအ် ဥတုပြံင်လှာဲလောဲ နူကဵု ဒေသမသ္ၚောဲကဵုၜဳတအ်ရ
ယေန်သၞာင် အခိုက်မၞိဟ်ဥရောပဂှ် ဒှ်ဂကောံမၞိဟ်ရးပလိုတ် မစေန်ဆက်ကၠုင် နူကဵုဂရိတ်တမၠာ ကေုာံ ရောမတမၠာ
၁၀][၁၁]ကြဴနူ အေန်ပါယျာရောမ သရိုဟ် ပ္ဍဲ ၄၇၆ အေဒဳ ကေုာံ ကောန်မၞိဟ်တအ် ပြံင်မံင်ပဒတဴဒေသနာနာတုဲ ခေတ်တြေံဥရောပ စိုပ်ကၞောတ်အိုတ်တုဲ ဒှ်ကၠုင် ခေတ်လဒေါဝ် မဒှ်ခေတ် လညာတ်ဘာသာခရေတ်ယာန် မဓလီုလဝ်ရ
နူဂှ် လညာတ်ကောန်မၞိဟ်ရေနာသာန်
ပါန်ကွတ်ရေနာသာန် ကေုာံ ကွတ်သိပ္ပံရေနာသာန် ကတဵုဒှ်တုဲ အရာဂှ် ဗဒှ်ကဵု ခေတ်တၟိဥရောပ
စတမ်နူ ခေတ်ဂမၠာဲ (Age of Discovery) နကဵု ဂကူပဝ်တူဂြဳ ကေုာံ ဂကူသပိန်တအ် တိတ်တရဴ ဗက်ဂၠာဲဒၞာဲတၟိ
အရာတၟိတုဲ ဥရောပဂှ် ဒှ်ကၠုင်အရာအဓိက ပ္ဍဲကေင်ကာဂၠးတိ (ဝါ) ကောန်ဥရောပ ပကဵု ညံင်ဂၠးတိ ဂွံဆက်စၠောအ်ရေင်သကအ်ရ
အကြာ ဗွဝ်ကၠံ ၁၆ ကဵု ၂၀ ဂှ် အဝဵုသြဇာ ဥရောပ မပကဝ်လဝ်နဳ ကုတိုက်တၞဟ် ဗီုကဵု တိုက်အမေရိက
တိုက်အာဖရိက ကြပ်သီုဖအိုတ် ကေုာံ တိုက်အဝ်သတြေလျ ကေုာံ တိုက်အာရှ ဒၞာဲဗွဲမဂၠိုင်တအ်ရ
ခေတ်ပညာ (Age of Enlightenment
နူဂှ် တဝ်စၞေဟ်ပြင်သေတ် (French Revolution) ကေုာံ ပၞာန်နပောလေယာန်ဂမၠိုင်တအ်ဂှ် ဗဒှ်ကဵု လညာတ်ပရေင်ဍုင်ကွာန်
ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ အခိုက်မၞိဟ် ပ္ဍဲကဵုတိုက်ဂှ် ညံင်ဂွံပြံင်လှာဲ နူကၞောတ် ၁၇ ဗွဝ်ကၠံ စဵုကဵု တမ်လဒေါဝ် ၁၉ ဗွဝ်ကၠံရ
တဝ်စၞေဟ်ကွတ်စက် (Industrial Revolution) ဂှ် စကတဵုဒှ် ပ္ဍဲဗြိတိန် ပ္ဍဲကၞောတ် ၁၈ ဗွဝ်ကၠံ
အရာဏအ်ဂှ် ပကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ်
ပရေင်မၞိဟ် ဥရောပပလိုတ် ဂွံပြံင်လှာဲ ဂွံဇၞော်မောဝ်ရ
ပၞာန်ဂၠးတိၜါအလန်ဂှ် စကတဵုဒှ် နူကဵု တိုက်ဥရောပ
ပၞာန်ဂၠးတိတအ်ဂှ် ဖန်ကဵု ညံင်ဂွံဖအောန်ဖျေဟ် ပရေင်ဥရောပပလိုတ် မအုပ်ဓလီုဂၠးတုဲ စတမ်နူ လဒေါဝ် ၂၀ ဗွဝ်ကၠံဂှ် ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံသဵုဗိယေတ် ကဵု ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံအမေရိက ဒှ်ကၠုင် မၞိဟ်အုပ်ဓလီုဂၠးတိရ
၁၂] ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ပၞာန်လၜိုဟ်ဂှ် ဥရောပ ပါ်အာၜါက္ဍိုပ် မကရေက်ဂှ် ဒှ်ဂကောံနေတဝ် မဒှ်ဂကောံပလိုတ်
မွဲဂကောံဂှ် ဂကောံလိက်ကသုက်ဝါသဝ် မဒှ်ဂကောံဗမံက်
ဗီုဏအ် ကတဵုဒှ်လဝ် စဵုကဵု တဝ်စၞေဟ် ၁၉၈၉ ကေုာံ ကၟာင်ပါလေန်သရိုဟ်ရ
ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၄၉ ကံင်သဳဥရောပဂှ် ဒက်ပ္တန် နကဵုလညာတ်မ္ဂး သွက်ဂွံဒက်ပ္တန် ပရေင်သၟဟ်န်ဥရောပ ကေုာံ တၞဟ်နဂွံဝေင်ပါဲ ပၞာန်ဗွဲကြဴရ
ပရေင်ပံင်ကောံဂှ် ဍုင်ပ္ဍဲဥရောပဗွဲမဂၠိုင် တုပ်စိုတ် ဒးဂၞပ်ကၠုင်တုဲ ဍုင်ဗွဲမဂၠိုင် ဒက်ပ္တန်ကၠုင် ဥရောပသမဂ္ဂ မကော်ဂး အဳယူ သွက်ဂွံဆက်ပံင်တောဲကၠောန် ကိစ္စ ပရေင်ဍုင်ကွာန်
ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မဒှ်သၞောတ် မနွံအကြာ ကောန်ဖေဒေရေရှေန် (confederation) ကဵု သၞောတ်ဖေဒေရရှေန် (federation)ရ
၁၃] ဥရောပသမဂ္ဂဂှ် နူတမ်မူလ ဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ဥရောပပလိုတ်
စတမ်နူ ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံသဵုဗိယေတ် သရိုဟ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၁ ဂှ်တုဲ ဆက်သမၠဲပတိတ် လပါ်ဗမံက်ရ
လှုဲ မစကာ ပ္ဍဲကဵု ဍုင်မလုပ်လဝ် ဥရောပသမဂ္ဂ ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ်သြန်ယူရဝ်တုဲ သီုဒှ်သြန်လဒေါဝ် မစကာ ပ္ဍဲကဵု ဍုင်ဥရောပဂမၠိုင်ရ
တုဲပၠန် ပ္ဍဲဥရောပဂှ် စပ်ကဵု ကိစ္စမၞိဟ်လုပ်တိတ်ဂှ် ပံင်တောဲကၠောန်မွဲစွံ နကဵု ဂကောံရှေန်ဂေန်တုဲ ပ္ဍဲဂကောံဂှ် ဍုင်ကောန်ဂကောံ အဳယူကီု သီုကဵု ဍုင်ဟွံလုပ်အဳယူဂှ် ပံင်တောဲလဝ် နွံရ
In classical Greek mythology
Europa (ဂရိတြေံ
Ε ρώπη
Eur pē) was a Phoenician princess
One view is that her name derives from the ancient Greek elements ε ρύς (eurús
wide
broad" and ψ (ōps
ōpós) "eye
face
countenance
hence their composite Eur pē would mean "wide-gazing" or "broad of aspect
၁၄][၁၅][၁၆] Broad has been an epithet of Earth herself in the reconstructed Proto-Indo-European religion and the poetry devoted to it
၁၄] An alternative view is that of R
Beekes who has argued in favor of a Pre-Indo-European origin for the name
explaining that a derivation from ancient Greek eurus would yield a different toponym than Europa
Beekes has located toponyms related to that of Europa in the territory of ancient Greece and localities like that of Europos in ancient Macedonia
၁၇] There have been attempts to connect Eur pē to a Semitic term for "west
this being either Akkadian erebu meaning "to go down
set" (said of the sun) or Phoenician 'ereb "evening
west
၁၈] which is at the origin of Arabic Maghreb and Hebrew ma'arav
Michael A
Barry finds the mention of the word Ereb on an Assyrian stele with the meaning of "night
the country of] sunset
in opposition to Asu "[the country of] sunrise
Asia
The same naming motive according to "cartographic convention" appears in Greek νατολή (Anatol "[sun] rise
east
hence Anatolia
၁၉] Martin Litchfield West stated that "phonologically
the match between Europa's name and any form of the Semitic word is very poor
၂၀] while Beekes considers a connection to Semitic languages improbable
၁၇] Next to these hypotheses there is also a Proto-Indo-European root *h1regʷos
meaning "darkness
which also produced Greek Erebus
နွံပၟိက် ဗၟံက်ထ္ၜးတင်နိဿဲ] Most major world languages use words derived from Eur pē or Europa to refer to the continent
Chinese
for example
uses the word Ōuzhōu
which is an abbreviation of the transliterated name Ōuluóbā zhōu ( ) (zhōu means "continent
a similar Chinese-derived term Ōshū
is also sometimes used in Japanese such as in the Japanese name of the European Union
Ōshū Rengō
despite the katakana Yōroppa
being more commonly used
In some Turkic languages
the originally Persian name Frangistan ("land of the Franks") is used casually in referring to much of Europe
besides official names such as Avrupa or Evropa
ဝှာင်ဏအ် ဒှ်ဝှာင် နူကဵု ဝီကီမီဒီယာ ကွန်မွန်းစ် တုဲ မဒှ်ဝှာင် မသုင်စောဲလဝ် နကဵုပရဝ်ဂျေတ် တၞဟ်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ
အရာမလဴထ္ၜး ပ္ဍဲဝှာင်တအ်ဂှ် မုက်လိက် မလဴထ္ၜး ဝှာင် ထ္ၜးကဵုလဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
From left to right
In some countries this may not be legally possible
if so
Rursus grants anyone the right to use this work for any purpose
without any conditions
unless such conditions are required by law
Christian Cross Jewish Star of David Hindu Aumkar Islam Hilal Buddhist Wheel of Dharma Shinto Torii Sikh Khanda Bahá'í star Jain Ahimsa Symbol ဍဵု လတူ စၟတ်တ္ၚဲ/အခိင် မွဲမွဲ သွက်ဂွံ ထ္ၜးကဵု ဝှာင် မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်
အရာမဆက်ဗက်ကၠုင် page links ကုဝှာင်ဏအ် ဂမၠိုင်ဂှ် - ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်အရာ ဝဳကဳတၞဟ် မစကာလဝ် ဝှာင်ဏအ်
ဗဵု more global usage ဝှာင်ဏအ်
ပ္ဍဲဝှာင်ဏအ်ဂှ် နွံဒၟံင် နကဵုအရာမဗပေင်စုတ်လဝ်ရ
မဒှ်အရာ မဗပေင်စုတ်လဝ် နူကဵု ကမ္မရာ ဒဳဂျဳတေဝ် ဟွံသေင်မ္ဂး နူသကေန်နာ မွဲမွဲ ဒှ်မာန်ရ
ယဝ်ရ ဝှာင်ဂှ် ဒးဒုင်ပလေဝ်ပလေတ် နူတမ်မူလဍေဟ်မ္ဂး
အရာလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဟွံမံက် ပ္ဍဲဝှာင်ဂှ် ဒှ်မာန်ရ
ပ္ဍဲခန္ဓကာယပိုဲ ယဝ်ရရံၚ်အာကဵု ခန္ဓာဗဒ Anatomy မ္ဂး သ္ပတမ်နူသော်က္ဍိုပ် စဵုကဵုစိုပ်ဂတာဇိုၚ်ဂှ် တာလျိုၚ်ညးကဵုညး ပရေၚ်ကမၠောန်ညးကဵုညး နွံမံၚ်သီုဖအိုတ်ရ
ပ္ဍဲခန္ဓကာယပိုဲဝွံ မပ္တံကဵုကၠေၚ်က္ဍဟ် ကောန်တၟံကၟက်ဂြိုဟ် ဂြိုဟ်တံဝွံ ဒးကၠောန်ကမၠောန်ဂၠိုၚ်အိုတ်ရ
ယဝ်ခါရဍေံတံယောၚ်ယာမွဲမွဲသာ်မ္ဂး က္တဵုဒှ်ယဲဝေဒနာသၟးဟွံက စဵုကဵုကဆံၚ်ကဵုဘဲအန္တရာဲကဵုလမျီုဒှ်မာန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ညံၚ်ဍေံတအ် ဟဂွံယောၚ်ယာအာဂှ် ပိုဲဒးသ္ပလွဳပရာ ပိုဲဒးသ္ပဂရုဇၞော်ဇၞော်ရောၚ်
လိက်ပရေၚ်ဏအ်ဝွံ ဆေၚ်စပ်ကဵုပရေၚ်ထတ်ယုက်တုဲ မိက်ဂွံပ္တိုန်ထ္ၜးဏာကဵု ပရူယဲဂြိုဟ်ဝွံရောၚ်[၁
ဒၞဲါဂြိုဟ်ဝွံ ယဝ်ရပိုဲရံၚ်အာကဵု ခန္ဓာဗေဒမ္ဂး နွံဒၟံၚ်သၟဝ်ထိုၚ်စၞးလ္ပာ်ပဲါရ
လ္တူဂြိုဟ်တပ်ပ်ဂှ် တဝ်ပၠံၚ်ဍာ်ကၠၚ်ကၟတ်နွံတဴရ
ဂြိုဟ်ဝွံ နွံဒၟံၚ်လ္ပာ်ဗုၚ်ဂတမုက်တုဲ လက္ကရဴဂြိုဟ်ဝွံ ကၟက်ဂြိုဟ် (ကျောက်ကပ်) လေဝ်နွံတဴၜါမကီုရ
ပရေၚ်ကမၠောန်ဂြိုဟ် တာလျိုၚ်ဂြိုဟ်ဒးကၠောန် အရိုဟ်ဟ်တ္ၚဲဂှ် နွံတဴ ၄ သာ်ရ
ဂြိုဟ်ဝွံ ဒးကၠောန်ကမၠောန် ဂၠိုၚ်ဒၟံၚ်တုဲ ညံၚ်ဍေံဟွံဂွံ ယောၚ်ယာအာမွဲမွဲသာ်ဂှ် ပိုဲဒးသ္ပလွဳပရာရောၚ်
ယဝ်ခါရ ဍေံယောၚ်ယာအာမွဲမွဲသာ်မ္ဂး က္တဵုဒှ်ယဲဂြိုဟ်ဂုဟ်မာန်ရောၚ်
ယဲဂြိုဟ်ဂုဟ်ဝွံ က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်နူကဵုစၟယဲ မၞုံယၟု Viral Hepatitis ရ
စၟယဲ Viral Hepatitis ဝွံ မၞုံတဴ (၅) သာ် မသုန်ဂကူရ
စၟယဲဂကူ A
စၟယဲဂကူ Hepatitis B (HB
စၟယဲဂကူ Cytomegalovirus (C
စၟယဲ ဂကူ D
စၟယဲ ဂကူ E ရဴဝွံ နွံတဴ (၅) ဂကူရ
စၟယဲ (၅) ဂကူဏံဝွံ စၟယဲဂကူ A
E တအ်ဂှ် ဍေံဟွံကဵုအန္တရာဲကဵုပိုဲမၞိဟ်တံရ
ပူဂဵုက္တဵုဒှ်ယဲဂြိုဟ်ဂုဟ် ဟိုတ်နူစၟယဲဂကူတဏအ်ဝွံ ခြာဟွံလအ် ကလေၚ်ဗၠးအာပၠန်ရောၚ်
ယဝ်ရ က္တဵုဒှ်ကၠုၚ် ယဲဂြိုဟ်ဂုဟ် ဟိုတ်နူစၟဂကူယဲ B
C မ္ဂး ဗွဲမပြဟ်ဒုၚ်လွဳထောံညိ
ယဝ်ခါရဒုၚ်လွဳလွတ်လဇုဲလဇအာမ္ဂး ဒးအိုတ်လမျီုချိုတ်မာန်ဒၟံၚ်ရောၚ်
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲခန္ဓကာယပိုဲမၞိဟ်တံ က္တဵုဒှ်ဒၟံၚ်ယဲဂြိုဟ်ဂုဟ်ဏံရောၚ် ယဝ်ခါရဒှ်သံသယမ္ဂး စၟဳစၟတ်ဆီတုဲ ယဝ်ရနွံဒၟံၚ်ဏီမ္ဂး ဒုၚ်လွဳထောံဗွဲမပြဟ်ညိ
မၞိဟ်ဗီုလဵုက္တဵုဒှ်ယဲဂြိုဟ်ဂုဟ်ဏံရောဟီုတှ်ေ - မၞိဟ်တအ်ဏအ်ဝွံ က္တဵုဒှ်ယဲ ဂြိုဟ်ဂုဟ်ဂၠိုၚ်အိုတ်ရောၚ်
ယဲဂြိုဟ်ဂုဟ်ဝွံ ဒၞါနူကဵုအန္တရာဲကုလမျီုပိုဲမၞိဟ်တအ်မာန်ဒၟံၚ်တုဲ မုဟိုတ်ပိုဲဂွံက္တဵုဒှ် ယဲဏအ်ရောဟီုတှ်ေ ပိုဲဒးပိုက်တမ်တုဲ ဒးဂၠာဲရိုဟ်ရောၚ်
ဆီပိုဲမၞိဟ်တအ်ဝွံ မဆီဗု
မဆီဗ္ကေတ်
Plasma (ပလသမာ) ဍာ်လကေဝ်ဆီ နွံတဴရ
ကမၠောန်မဆီဗုဝွံ ကာလစၟယဲနူမ္ၚးလုပ်စိုပ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲခန္ဓကာယပိုဲမ္ဂး သွက်ဂွံဗ္တိုက်သရိုဟ်ထောံရ
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် စၟယဲညံၚ်ရဴစၟဇွဟ်တံ
စၟယဲHIVတအ်
စၟယဲဂြိုဟ်ဂုဟ်တအ်ဝွံ မဆီဗု ဗ္တိုက်ပလီုဟွံမာန်ရ
စၟယဲဂြိုဟ်ဂုဟ်ဝွံ ဟိုတ်နူမဆီဗု ဗတိုက်ပလီုဟွံမာန်ရ လုပ်စိုပ်ကၠုၚ်ခန္ဓကာယပိုဲ တုဲမ္ဂး ကလေၚ်ပလီုပလာ်ထောံ မဆီဗုတံတုဲ ယဝ်ခါရလုပ်စိုပ်အာပ္ဍဲဂြိုဟ်မ္ဂး ပိုဲမၞိဟ်တအ်က္တဵုဒှ်ယဲဂြိုဟ်ဂုဟ်မာန်ရောၚ်
ပိုဲက္တဵုဒှ်ယဲဂြိုဟ်ဂုဟ်ဏအ်တုဲ ဗီုလဵုလက်သန်ယဲမံက်ရောဟီုတှ်ေ - မပ္တံကဵုဇကုဂမ္တဴတအ် စံၚ်ပရံၚ် ဂအအ်တအ် ဍောၚ်ၜိုတ် ချိုတ်ဇိုၚ်တဲ မၞိဟ်ဒှ်ယဲဇြဟတ်ဆီအောန် ခန္ဓကာယမၞိဟ်ယဲဇြာဲစှ်ေ သိုက်က် အခိၚ်ဗ္တံတိက်မ္ဂး ပလက်ဇၞော်တိတ် ခယျာအာအရံၚ်သာ်မိတ် အရံၚ်သာဂဗိုၚ် ဗုၚ်ဂိစၚ်မံၚ်တဝ်တဝ်ကဵုဂြိုဟ် ဒၞဲါတဝ်ကဵုဂြိုဟ်နွံဂှ် ယဝ်ရဂၠာမ်ရံၚ်မ္ဂး ကလောံဒၟံၚ်သီုကြံၚ်မ္ၚိုဟ် မုက်မတ်မၞိဟ်ဒှ်ယဲဂြိုဟ်ဂုဟ်ဖျိုဟ်ဂတးမံၚ် ဂွေၚ်မတ်ခလံက် ဒးနက်ဒၟံၚ် ဖျုန်ဇကုစၞာံဒှ်အရံၚ်သာ်မိတ် မပ္တံကဵုသာ်ဏအ် လက်သဏ်ယဲမံက်တိတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ
ယဲဂြိုဟ်ဂုဟ်ဏအ်ဝွံ ဗီုလဵုပိုဲသ္ဂောံဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ်ရော ဟီုတှ်ေ - ဗွဲကိုပ်ကၠာပိုဲဒးရံၚ်လက်သဏ်ယဲကၠာရောၚ်
လက်သဏ်ယဲ မံက်ဒၟံၚ်မပ္တံကဵု ဖျုန်စၞာံဒှ်အရံၚ်သာ်မိတ် ပ္ဍဵုဗုၚ်တဝ်ကဵု ဂြိုဟ်မ္ဂး ကလောံမ္ၚိုဟ်ဒၟံၚ် သီုဇကုက္တဴဒၟံၚ်မ္ဂး ဒးဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ် ယဲဏအ်ထေက်ရ
ညံၚ်သ္ဂောံတီသတ်ယဲဏအ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်ဂှ် ကဵုစၞောန်ကဵုမၞိဟ်ယဲ အာစၟဳစၟတ်ဆီ အာတက်ဒ္ၚေါဝ်ဓါတ် ပ္ဍဲရုၚ်ဂဥုဲမ္ဂး သာတုဲ တီချိုတ်ပၠိုတ်ဂၠိုၚ်ရ
မိက်ဂွံ ပတိုန်ဂလာန်တၟိကီု
မိက်ဂွံသၟာန် မွဲမွဲကီုမ္ဂး ဍဵုဗွဲလတူ (တဲပုင်) "စုတ် ပရူပရာ
တုဲမ္ဂး စုတ်က္ဍိုပ်လိက် အရာဇကု မိက်ဂွံပတိုန်ထ္ၜး
မိက်ဂွံ ကဵုလညာတ်
လုပ်သဳကၠဳ ပရူပရာမနွံဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက်ဏအ်မ္ဂး ဍဵု ဗွဲလတူ (တဲပုင်) "ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်
တုဲမ္ဂး သၟဝ် ပရူဂှ် ဇကု တက်စုတ်
ကမ္မာအင်္ဂလိက်)တုဲ ချူလညာတ်ဇကု
ချူတုဲမ္ဂး ဍဵုသင်္ကေတ ထပက်စၟတ်တဲ လတူ (တဲပါဲ
ကာလဂှ်မ္ဂး ယၟုဇကု အခိင်ဇကုမကဵုလဝ်လညာတ်ဂှ် စၟတ်သမ္တီအာရ
မအရေဝ်မ္ဂး ထပိုယ်ဏအ် မန်ပိုယ် စစကာကၠုင် နူအခိင်လဵု ဒှ်မာန်ရော
ပ္ဍဲကဵု ခေတ်သၟိင်ဓမ္မစေတဳ ကဵု မိစောဗု (မန်လဒေါဝ်) ပ္ဍဲလိက်တၟအ်ညးတအ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် စကာလဝ် သာမဏဳ ရ
Htawmonzel (ဓရီု) ၀၁
၅ ဂျောန် ၂၀၂၀ (+0630)အကြောင်းပြန်ရန် မအရေဝ်ဏအ် ကၠုင်နူ အမတ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ချိုတ်ဟွံလေပ်
Htawmonzel (ဓရီု) ၀၁
၅ ဂျောန် ၂၀၂၀ (+0630)အကြောင်းပြန်ရန် အခေတ်တ္ၚဲဏအ် ကဏ္ဍဝေါဟာရ ကဏ္ဍသုတေသနလေဝ် ကေတ်မံၚ်ဒၞဲါတုဲ ကဏ္ဍဝေါဟာရ သုတေသနလေဝ် ဒှ်မာန်မ္ဂး ပံက်ကဵုလဝ်သွာၚ်မ္ဂး ခိုဟ်ညိ
emergence and improtance မွဲကီုရ
Aue Nai (ဓရီု) ၀၇
၁၉ အဝ်ဂေတ် ၂၀၂၀ (+0630)အကြောင်းပြန်ရန် ကုံပရေၚ် (မနာမ်) (ကုံပြေၚ် သာ်ဏအ်လေဝ် ချူ
အဝဲမစှ်ေဒၞာဲဝဲါဂွံ
အဝဲမပအိန်ထံၚ်ဂွံ
အဝဲမသၞက်ကရောဲဂွံ
ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်(အၚ်္ဂလိက်
Mon Wikipedia)ဂှ် ဒှ် မုက်လိက် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ အေန်တာနေတ် နဘာသာမန်မွဲရ
နူ ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ပါဲနူ နကုဘာသာအင်္ဂလိက်မွဲတုဲ နကုဘာသာတၞဟ်တအ်လေဝ် ဒးပံက်ကၠောန်ကီုရောင် နူ ဝဳကဳမဳဒဳယာ ဖံင်ဒေယှေန် စှ်ေစိုတ်တုဲ ဖန်ဗဒှ်ပတိုန် နအရေဝ်ဘာသာတၞဟ်တအ်ကီုရ
နကုဘာသာမန်ဂှ် အတိုင်စၟတ်သမ္တီမ္ဂး ညးတအ် စပံက်ကၠောန်လဝ် နကုမုက်လဒပ် (incubator) နူ ဂိတုဂျူလာင် သၞာံ ၂၀၀၉ တေအ်ရ
သွက်မုက်လိက်ဂတကၠာအိုတ် နဘာသာမန်ဂှ် နကုယၟု ညးလွပ် Jose77 ခၞံကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲ ဂိတုဂျူလာင် ၅
၂၀၀၉
ပ္ဍဲဂှ် ညး ခၞံဗဒှ်လဝ် သီုဖအိုတ် သွက် (၁၀၇) ဂကူ
ဆဂး လုကဴ ပွိုင်ဒစိတ်သၞာံဂှ် မုက်လိက်မန်ဂှ် လမျီု ဟွံလုပ်
မၞိဟ် လုပ်ကၠောန် ဟွံမဲ
စိုပ်သၞာံ ၂၀၁၈ ဂိတုဂျူလာင်ဂှ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ကေုာံ ဂကူမန်တၞဟ်တအ် စလုပ်ကၠောန်တုဲ မုက်လိက်လဒပ် သွက်ဘာသာမန်ဂှ် လမျီုစလုပ်ကၠုင်တုဲ စိုပ်သၞာံ ၂၀၁၉ နဝ်ဝေမ်ပါ ၄ ဂှ် ကလိဂွံဒတန် မုက်လိက်မန်မွဲရ
မအရေဝ် ဝဳကဳ (Wiki) ဝွံ ဒှ် အရေဝ် ဂကူဟဝါဲ (Hawaiian) မနွံ ပ္ဍဲ သဟရးအမေရိကာန် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ပြဟ်/မြက်စာ [၁]တုဲ ပဳဒဳယာ ဂှ် ကၠုင်နူ မအရေဝ်ဂရိတ် paideia (παιδεία) မဂွံအဓိပ္ပါယ် ပညာ
ဗတောန်ဖျန် ရ
၂] ဟိုတ်ဂှ်ရ ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဂှ် ဒှ် မအရေဝ် ဟဝါဲ ကု အရေဝ်ဂရိတ် ၜါဏအ် ပံင်တုဲ ဂွံအဓိပ္ပါယ် ပညာမကလိဂွံပြဟ်ဟ်
ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် မ္ဂး ဂွံ အဓိပ္ပါယ် ပညာမကလိဂွံပြဟ်ဟ် နဘာသာမန်
လိက်ကၞပ် မဆေင် ကုပညာနာနာဂှ် ဒှ် လိက် Encyclopedia (ဗၟာကၠာဲလဝ် စွယ်စုံကျမ်း
ဟိုတ်ဂှ်ရ ရမ္သာင်ဂမြဴဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် နဘာသာအင်္ဂလိက်မ္ဂး "The Free Encyclopedia
Encyclopedia ဂှ် နဘာသာမန် ဟွံမဲကၠုင် ခိုဟ်ဟ်ဏီတုဲ အစာထောန်ဝေ ပ္ဍဲ အဘိဓာန်ညး ညး ချူလဝ် ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ
ပြကိုဟ်အညာ
၃] တုဲပၠန် ဒုင်သဇိုင် ကုအရေဝ်ဗၟာတုဲ ပြကိုဟ်စုင်လေင် ဗီုဏအ်လေဝ် မၞိဟ် ကၠာဲလဝ် ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳယာဏအ် ကီုရ
ဆဂး ဗွဲကြဴညိ နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ကာလလုပ်ဗိုင်ကၠောန် ပ္ဍဲ ကမၠောန်စမ်ၜတ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာမန်ဂှ် ညး ပတိုန်ထ္ၜး ဒဒှ်ရ encyclopedia ဂှ် နဘာသာမန် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ မ္ဂး ကိတ်ညဳဂၠိုင်အိုတ်ရ
ဗိသ္တာဂှ် နူတမ် ဒှ် ဘာသာသံသကြိုတ်မွဲတုဲ မန်ခေတ်တြေံ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲ လိက်မန်ခေတ်ဗုကာံဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဂၠိုင်ရ
အဓိပ္ပါယ် ဗိသ္တာဂှ် မလှဲလး ညံင်ရဴၜဳမှာသၟိတ် တုဲ ရမ္သာင်ဂမြဴ ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်ဂှ် ဒှ်အာ ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ မသက္ကုင္ၚုဟ်မး ရ
မုက်လိက်လဒပ် သွက်ဘာသာမန်ဂှ် ခၞံဗဒှ်လဝ် နူ ဂိတုဂျူလာင် သၞာံ ၂၀၀၉ တေအ်ဂှ် နဂကူမန် လုပ်စုတ် မလိက်မန်ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ် တၠဂုန်အနန္တမန် နကုယၟုညးလွပ် Anontamon ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ဂိတုမာတ် ၁၂
၂၀၁၅
နူဂှ်ပၠန် နာဲသိုက်ဆာန် (SaikChan)ဂှ် ပ္ဍဲ ၂၀ အံက်တဝ်ပါ ၂၀၁၆
ဇၞးအံင် (Jaenehaong) ပ္ဍဲ ၁၆ သေပ်တေမ်ပါ ၂၀၁၇ မြဴသာ်ဝွံ လုပ်ချူစုတ်ညိည ဗီု က္ဍိုပ်လိက် ကေုာံ လိက်ဆဝ်မ္ၚုဟ် ကေုာံ မုက်လိက်ဂၠေအ်အ်ကီုလေဝ် လမျီု ဟွံဂွံလုပ် မၞိဟ်မလုပ်ကၠောန် ဟွံမဲရ
စိုပ် ဂိတုဂျူလာင် ၁၇
သၞာံ ၂၀၁၈ ဂှ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ နကုယၟု ညးလွပ်(Htawmonzel) လုပ်ဗိုင်ကၠောန် ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာဘာသာမန်ရ
စနူဂှ်တုဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာဘာသာမန်ဂှ် ကလေင်ချဳကၠုင်တုဲ ညးမကေတ်တာလျိုင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဍုင်ဗၟာ (ဂကူဗၟာ) ဒေါက်တာကြည်ဖြိုးထက် (Kyi Phyo Htet) နကုယၟုညးလွပ် (Ninjastrikers)ကီု
ဂကူမန်တၞဟ် ဗီုကုတၠဂုဏ်အနန္တမန်တအ်ကီု ကလေင်စချဳဓရာင်ကၠုင် ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်ပၠန်ရ
ပါဲနူဂှ် တၠဂုန်အာလောက ညးမတိုန်ဒၟံင်တက္ကသိုလ်မဟဳဍန် ဍုင်သေံ တန်မာသတာ နကုယၟု ညးလွပ်(Aue Nai) ဂှ် ပံင်တောဲ ဗိုင်ကၠောန်ကၠုင် ပ္ဍဲ ကမၠောန်ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်ကီုရ
ပ္ဍဲဂိတုဂျူလာင်ဂှ် မုက်လိက်တၟိ တိုန်ဂွံအာ ၃၂ မုက်
ဂိတုဂတဂှ် အဝ်ဂေတ် မုက်လိက်တၟိ တိုန်ဂွံ ၃၅ မုက်
ဂိတုသေတ်တေမ်ပါ မုက်လိက်တၟိ ဒှ်အာ စဵုကဵု ၁၇၇ မုက်
ဂိတုအံက်တဝ်ပါဂှ် အသိင်ဍိုန်အာညိ မုက်လိက်တၟိဒှ်အာ ၆၃ မုက်
၄] ဂိတုအံက်တဝ်ပါ ၃၀
၂၀၁၈ ဂှ် နူ ညးကောပ်ကာဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာတအ် စၟတ်သမ္တီ နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ နဒဒှ် မၞိဟ် Administrator သွက် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာမန်
ခြာဟွံလအ် ပ္ဍဲ ဂိတုနဝ်ဝေမ်ပါ ၁၂ ဂှ် တၠဂုန်အာလောက (အဲနာဲ) လေဝ် ဂွံ စၟတ်သမ္တီ နဒဒှ် မၞိဟ် Administrator မွဲ ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်ကီုရ
၅] အတိုင်သၞောဝ်ဝဳကဳပဳယာမ္ဂး ပ္ဍဲပရဝ်ဂျေတ်မစမ်ၜတ် (လဒပ်)ဂှ် အောန်အိုတ် ညးလွပ်ပိတၠ ဒးလုပ်ချဳဓရာင်ဒၟံင် ဆက်က် အောန်အိုတ် ပိဂိတုမ္ဂး ဂွံစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ပရဝ်ဂျေတ် မချဳဓရာင်ဒၟံင်မွဲရ
ပ္ဍဲ ပရဝ်ဂျေတ် သွက်မန်ဏအ်ဂှ် ၜိုန်ရ ဂကူမန်တအ် ဗွဲမဂၠိုင် လုပ်ချဳဓရာင်ဒၟံင်ကီုလေဝ် မၞိဟ်မချဳဓရာင် ဟွံဂွံပိုတ်သကုတ်ဂှ် အောန်ကွေဟ်ဟ်ရ
ယဝ်ရဇကု ဟွံဆက်ချဳဓရာင်မ္ဂး (ဝါ) လၟိဟ်အပိုင်အခြာ ဟွံဍိုက်ပေင်မ္ဂး ပ္ဍဲ ဒၞာဲသ္ၚေဝ်ဂၠေပ်မုက်လိက်ဂှ် ယၟုဇကု ဒှ်အာ အသာ်ပတေင်တုဲ ယဝ်ရ ဇကုချဳဍိုက်ပေင်မ္ဂး ယၟုဇကု ဒှ် အသာ်လမ္စံက်ရ
ကလေင်ရံင် ညးလွပ် မချဳဓရာင်ဆက်က်မ္ဂး နူ ဂိတုအဝ်ဂေတ်ဂှ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ
တၠဂုန်အာလောက နကုယၟုလွပ် (အဲနာဲ) ကု ဒေါက်တာကြည်ဖြိုးထက် နယၟုလွပ် (Ninjastrikers) ညးပိ (ဂကူမန်ၜါ ဂကူဗၟာမွဲ)ဝွံဟေင် ဒှ် မၞိဟ်မချဳဓရာင် ဍိုက်ပေင်ရ
၄] ဂိတုဒဳဇြေန်ပါ ၁၄ ဂှ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ အာတ်ပတိုန်ထ္ၜး ကု ကမ္မတဳအရေဝ်ဘာသာ (Language Committee) ညံင်ဂွံစၟတ်သမ္တီကဵု ပရဝ်ဂျေတ် သွက်ဂကူမန် နဒဒှ် ပရဝ်ဂျေတ် မချဳဓရာင်ရုံဂပ်တုဲ ညံင်ဂွံပတိတ်ကဵု မုက်လိက်တၞဟ်ခြာရ
ဒဳဇြေန်ပါ ၁၇
၂၀၁၈ ဂှ် နူ ကမ္မတဳအရေဝ်ဘာသာ လလောင်တြး ဒဒှ်ရ ညးတအ် ချပ်သွက်ဂွံပဒတန် ပရဝ်ဂျေတ်ဘာသာမန်ရ
ညးတအ် ကဵု အခိင် စဵုကဵု ဂိတုဒဳဇြေန်ပါအိုတ် သွက်မၞိဟ်ဒစဵုဒစးတအ်ရ
ဂိတုဒဳဇြေန်ပါအိုတ် မၞိဟ်ဒစဵုဒစး ဟွံမဲရ
ဆဂး ပရေင်စက် ယောင်ယာကီု မၞိဟ်တာလျိုင် ပ္ဍဲ ဝဳကဳမဳဒဳယာတအ် ဟွံကၠောန်ကမၠောန်တုဲ ပရဝ်ဂျေတ် ဗွဲမဂၠိုင် ဆေအ်ဒေါအ်ဒၟံင်တုဲ ကမၠောန် မခၞံကဵု မုက်လိက် သွက်ဘာသာမန်ဂှ်လေဝ် ဒေါအ်ညိင်အာ အတိုင်ဂှ်ရ
ဟိုတ်နူ ဟွံကလိဂွံလောဲလောဲတုဲ မၞိဟ်မပါလုပ်တအ် အောန်စှ်ေအာကီုလေဝ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ
တၠဂုန်အာလောကတအ် ဆက်ကၠောန်ဒၟံင် ဟွံပိုတ်သကုတ်ရ
အကြာဂှ် မၞိဟ် လုပ်ချူ ဂွံလအ်ညိ ကၠေအ်အာပၠန် ဗွဲကြဴ မံက်ကၠုင်ပၠန်တအ်လေဝ် နွံကီုရ
အတိုင်စရင်မ္ဂး မၞိဟ်မကေင်လုပ်ကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲ ပရဝ်ဂျေတ်ဏအ် သီုဖအိုတ် နွံ (၅၀) တၠ
အခိင်မကလိဂွံဒတန် ပ္ဍဲ ဂိတုဂျူလာင် ဂှ်မ္ဂး မၞိဟ်မချဳဓရာင် ယၟုမဂျိုင်ဒၟံင် သီုဖအိုတ် (၆) တၠဂှ် ဒှ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ
ဗိုလ်ရိန်မန်ဇြာ
ဝိညာဏ်ထဝ်
ဒေါက်တာကြည်ဖြိုးထက်
ရိန်ဂျာမန်
တၠဂုန်အာလောက (အဲနာဲ)တအ်ရ
ဂိတုအဝ်ဂေတ်ဂှ်လေဝ် မၞိဟ်တအ်ဏအ်ပၠန်ရ
၄] ဟိုတ်ဂှ်ရ ခၟာဲပညာဗိသ္တာ နဘာသာမန် မကော်ဂး ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ဝွံ Jose77 ဒှ် မၞိဟ်မဖျေဟ်လဝ်တုဲ ညံင်ခၟာဲဂွံဍတ်ဂှ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ
တၠဂုန်အာလောက
ဒေါက်တာကြည်ဖြိုးထက်
နာဲဝိညာဏ်ထဝ် (ဗိုလ်ရိန်မန်ဇြာ ကု ရိန်ဂျာမန် ဂှ် ဒှ် အကံက်တၞဟ်ခြာ နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာကီုရ) ကေုာံ ဂကူမန်
ဂကူတၞဟ်တအ်လေဝ် ဗိုင်ပါလုပ်ကၠောန်လဝ် ၜိုတ်သၟဟ်အစောမ်
လဒပ်ပ္တိတ်လဝ်ဒြဟတ်တုဲ ဂွံဍတ်ပါ်ကၠုင်ရ
နသၞောဝ်ဝဳကဳမဳဒဳယာမွဲပၠန်ဂှ် တၞဟ်နဂွံပဒတန် အရေဝ်ဘာသာမွဲမွဲဂှ် ဒးကေတ် ဒတန် နူ တၠပညာ မဆေင် ကုအရေဝ်ဘာသာဂှ်ရ
သွက်ဘာသာမန်ဂှ် ပတိုန်ကဵုလဝ်ယၟု တၠပညာအရေဝ်ဘာသာမန်ၜါတၠ
တၠဂုဏ်အစာကေလာသ (ဂုဏ်သေံ) အစာလိက် ဘာကၠအ်ပၞဟ် ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ကေုာံ နာဲသုန်ဓန် ညးမပဒတဴ ပ္ဍဲ ဍုင်သေံ ကေုာံ အစာချူလိက်မန်
လိက်သေံရ
ဆဂး ဟိုတ်နူ နူ ကမ္မတဳအရေဝ်ဘာသာ ဝဳကဳမဳဒဳယာ ဟွံကၠောန် ကမၠောန်တုဲ န ကမ္မတဳဂှ် ဟွံဒှ်ကေတ်အဆက် ကုတၠပညာမန်ၜါတၠဂှ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးဂကောံ နူကမ္မတဳ Steven White ပတိုန်ထ္ၜး ဟိုတ်နူ မၞိဟ် နူ ကမ္မတဳ ဟွံကၠောန်ကမၠောန်တုဲ စဵုကဵုလၟုဟ် ဟွံဂွံပဒတန်ဏီဂှ်ရ
ၜိုန်ရ ဟွံကလိဂွံ တင်ပဒတန် နူ တၠပညာကီုလေဝ် ညံင်ဂွံပဏာဒတန် အတိုင်ဂှ်ရ
ယဝ်ရ ညးမွဲမွဲ ဒစဵုဒစး လတူအရေဝ်ဘာသာဂှ်မ္ဂး ညးမဒစဵုဒစးဂှ် ဒးဂၠာဲကဵု တၠပညာအရေဝ်ဘာသာဂှ်မွဲရောင်
ပ္ဍဲ အခိင် ၄၈ နာဍဳ မၞိဟ်ဂှ် ဒးကဵု အဳမေလ် သွက်ဂွံ ဆက်ကဵု တၠပညာဂှ်ရောင်
နကုတၠပညာဂှ် ကလိဂွံအခိင် ပွိုင် ၇ တ္ၚဲ သွက်ဂွံကဵု သွဟ်သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် လတူဘာသာဂှ်ရ
၆]ဆဂး တၞဟ်နသၞောဝ်ဟွံဂွံလီုတုဲ နကုကမ္မတဳ Amir E
Aharoni ကေတ် တာလျိုင်တုဲ ဂၠာဲ တၠပညာဘာသာမန်ရ
ညးတအ် ကဵုလဝ် အခိင် ပွိုင်မွဲဂိတု ဂိတုသေတ်တေန်ပါအိုတ်မ္ဂး ဒးတုဲရ
ဆဂး ဂိတုသေတန်တေန်ပါအိုတ် ညးတေအ် ဟွံကလိဂွံ
ညးတေအ် ဟွံဆက် ကုတၠပညာဂကူမန်
စၞး မဆက် ကုတၠပညာ ဂကူမန်ဂှ် ညးတေအ် မိက်ဂွံကဵု ဂကူတၞဟ် ပ စၟတ်သမ္တီရ
ဂိတုအံက်တဝ်ပါ ၈ ဂှ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ချူ ကုကမ္မတဳတအ်ဂှ် ဒဒှ်ရ ဟိုတ်နူ ဟွံပစၟတ်သမ္တီ လတူ တၠပညာမန်တုဲ ပရေင်ကမၠောန်ဏအ် ဒးဒေါအ်ဒၟံင် အတိုင်ဏအ်ဂှ် ဒှ်ဟွံထေက်ရ
၇]တုဲဂှ် မၞိဟ်စၞး နူကမ္မတဳ Jon Haarald Søby နူ ဍုင်နဝ်ဝေ ကေတ်အဆက် ကုတၠပညာဂကူမန်ၜါတၠ တၠဂုဏ်အစာကေလာသ
ကေုာံ နာဲသုန်ဓန် ကီု နကုအလဵုဇကုညး ဂၠာဲ မၞိဟ်တၠပညာတၞဟ်မွဲတၠတုဲ သီုညးပိ ပဒတန် ဒဒှ်ရ လိက်မချူလဝ်တအ်ဂှ် ဒှ် လိက်ဘာသာမန် ဇေတ်တ်ရ
ဂိတု အံက်တဝ်ပါ ၁၄ ဂှ် ညး ချူပတိုန် ကုကမ္မတဳအရေဝ်ဘာသာ ဒဒှ်ရ ညး ကလိဂွံ သွဟ် နူတၠပညာဂမၠိုင်ပိတၠ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ယဝ်ရ မၞိဟ်မွဲမွဲဆဵု ဒစဵုဒစး လတူ မုက်လိက်ဘာသာမန်နွံမ္ဂး အပ္ဍဲပွိုင် ၇ တ္ၚဲဂှ် ဒစဵုဒစးမာန်ရ
ပေင် ၇ တ္ၚဲတုဲ ယဝ်ရ မၞိဟ် ဒစဵုဒစး ဟွံမဲမ္ဂး ညး ပဒတန် နကုအလန်လက္ကရဴအိုတ် သွက်ဂွံ ခၞံဗဒှ် မုက်လိက်မန်တၞဟ်ခြာရ
၈] ဂိတုအံက်တဝ်ပါ ၁၇ သၞာံ ၂၀၁၉ဂှ် နကု Jon Harald Søby စရပ် ကမၠောန် သွက်ဂွံခၞံဗဒှ် မုက်လိက်မန်တၞဟ်ခြာရ
အံက်တဝ်ပါ ၂၂ ဒဝ်မိန် သွက်မုက်လိက်မန် ဂှ် လမျီု လုပ်
ဍဵုနူဂှ်မ္ဂး ကလေင်ပညုင်ဏာ ဇရေင် မုက်လိက်စမ် incubator
wikimedia
org တေအ်ရ
စိုပ်နဝ်ဝေမ်ပါ ၆
၂၀၁၉ ဂှ် လိက် နူ မူစွမ် သီုဖအိုတ်တအ်ဂှ် စၠောအ်ပၠုပ် ပ္ဍဲ မုက်လိက်ဒတန် တုဲအိုတ်
တုဲ မုက်လိက် ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်ဂှ် ခၞံဗဒှ်အာစိုပ်ဒတုဲ
နူ ဘဝလဒပ်ဂှ် က္ဍတ်ပါ်တိုန်ကၠုင်ရ
ဟိန္ဒူ ဂှ် ဒှ်ဘာသာစၜုဲစၜော် မဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိ မရနုက်ကဵုပိရ
ဘာသာဟိန္ဒူဂှ် ဒှ်ဘာသာ မကၠုင် နူဍုင်အိန္ဒိယ ကေုာံ မနွံကဵု ဓမ္မ ဟွံသေင်မ္ဂး ဒ္ဂေတ်လၟေတ် မဆေင်ကဵု ဘဝ [note ၁]တုဲ မၞိဟ်ပ္ဍဲဒေသ ဆာပ်တိုက် အိန္ဒိယ (Indian subcontinent) ကေုာံ ဍုင်အာရှ အဂၞဲဂမၠိုင် လျိုင်ပတှ်ေဒၟံင်ရ
ဘာသာဟိန္ဒူဂှ် မဂွံစၟတ်သမ္တီ ဒှ် ဘာသာတြေံအိုတ် ပ္ဍဲကဵုဂၠးတိဝွံ
note ၂] တုဲ ညးမလျိုင်ပတှ်ေ ကေုာံ တၠပညာ ပရေင်ဘာသာတအ်ဟီု ဘာသာဟိန္ဒူဂှ် ဒှ်ဘာသာသနာတနဳဓမ္မ (Sanātana Dharma
မဂွံအဓိပ္ပါယ် "ဒၠောအ်ဗတောန် ထာဝရ (the eternal tradition
ဟွံသေင်မ္ဂး "ဂၠံင်တရဴထာဝရ (eternal way
လက္ကရဴ တၞောဝ်ဝင်ဘဝ ကောန်မၞိဟ်တအ်ရ
၄][၅] တၠပညာတအ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ဘာသာဟိန္ဒူဂှ် ဒှ်ဘာသာမွဲ မပံင်ပကောံလဝ် [note ၃] ဟွံသေင်မ္ဂး ဒှ် ဘာသာမွဲ သမ္ဘာရလဝ်[၆][note ၄] အခိုက်ပြဝေဏဳ ကေုာံ ယေန်သၞာင် ကောန်ဍုင်အိန္ဒိယဂမၠိုင်[၇][note ၅] နူကဵု တမ်ရိုဟ်အခိုက်ကၞာမူလ နာနာသာ်[၈][note ၆]တုဲ ဟွံမဲ ကုညးခၞံဗဒှ်ရ
၉] အရာမကော်ခဴ သမ္ဘာရဟိန္ဒူ မဒှ် အခိုက်ကၞာ ဓဝ်ပတှ်ေဂမၠိုင် မပံင်ပကောံလဝ်တုဲ မကော်ဂး ဘာသာဟိန္ဒူခေတ်လၟုဟ်ဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲအကြာ ဘဳသဳ ၅၀၀ ကဵု အေဒဳ ၃၀၀
၁၀] ကြဴနူ ပယာံကာလဝေဒ (နူ ဘဳသဳ ၁၅၀၀ စဵုကဵု ဘဳသဳ၅၀၀) မစိုပ်ကၞောတ်အိုတ်အာတုဲ
၁၀][၁၁] ဇၞော်မောဝ်တိုန် အခိင်ခေတ်လဒေါဝ် အိန္ဒိယ
မဒှ်ခေတ် ကိုပ်ကၠာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဟွံမံက်ဂတဝ် ပ္ဍဲဍုင်အိန္ဒိယဏီဂှ်ရ
၁၂] ဟီုမွဲသာ်ပၠန် ဟိန္ဒူဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲအခိင်လဒေါဝ် အကြာ ကြဴနူ ခေတ်ဝေဒအိုတ်
ကၠာနူ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဟွံကတဵုဒှ်ဏီရ
ပ္ဍဲကဵု ဘာသာဟိန္ဒူဂှ် ၜိုန်ရ နွံကဵု လညာတ်ဒဿနဂမၠိုင်ကီုလေဝ် ပရေင်ဘာသာဂှ် ဒက်ပတန် ပါ်ပရအ်လဝ် နကဵု လညာတ်သမ္တီ
အခိုက်အလိုက်
ပရူစက္ကဝါ
ပရူပရာကျာ်ဂမၠိုင် ကေုာံ ဒၞာဲဒတန် ဘာသာဂမၠိုင်ရ
လိက် ဘာသာဟိန္ဒူတအ်ဂှ် နွံၜါဗီု
ြုတိ" ဒဒှ်မမိင်ကေတ် ကဵု "သ္မြတိ" ဒဒှ်မသမ္တီလဝ်
လိက်တအ်ဂှ် ဒှ်လိက်ဒ္ဂေတ်လၟေတ်ကျာ်
လိက်ဒဿန
ကေုာံ လိက်အာဂီုဝင်ကျာ်ဂမၠိုင် (ဒဏ္ဍာရဳ
အဂမိစပူဇယ
ကေုာံ စမြိုင်ဘုတ်ဘာဂမၠိုင်ရ
၁၃] ပြကိုဟ်ဇၞော်ဇၞော်ဂမၠိုင်မ္ဂး မပတံကဵု လိက်ဝေဒဂမၠိုင်
Vedas ကဵု လိက်ဥပနိသဒဂမၠိုင် (Upanishads
လိက်ပုရဏာံဂမၠိုင် (Puranas) လိက်မဟာဘရတ(Mahabharata
လိက်ယာမယန (လိက်သၟိင်ရာံ) (Ramayana) ကေုာံ လိက်အာဂမသတအ် (Āgama (Hinduism)|Āgamas)ရ
၁၄][၁၅] တင်ဂၞင် ကေုာံ ပွံက်အဓိပ္ပါယ် နူကဵုလိက်တအ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်အရာအဓိက ကိစ္စဇၞော် ပ္ဍဲဘာသာဟိန္ဒူကီုလေဝ်
စပ်ကဵု ဗီုကံက်အဓိပ္ပါယ် နူလိက်တအ်ဂှ် လညာတ်တၞဟ်ခြာ ရေင်သကအ် နွံဗွဲမဂၠိုင်တုဲ အရာလဵု မဒှ်အရာဓဝ်ဍာံ အရာလဵု မဒှ်အခိုက်ကၞာဂှ် လညာတ်ဟွံတုပ် ရေင်သကအ်အိုတ်ရ
၁၆] တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ တိုင်ပ္ကဴဘဝ ပ္ဍဲကဵု ဘာသာဟိန္ဒူဂှ် နွံပန်သာ်
ဣဏအ်ဂှ် ညးကော်ဂး ပုရုၑ
ါရထပန် (Puru ārtha
ညးမ္ဂး ပန်သာ်ဂှ်ရော "ဓမ္မ" ပွမဒ္ဂေတ် ကေုာံ ကေတ်တာလျိုင်
အာရ်ထ" (Artha) ပွမကၠောန်
ကာမ" ပွမထၞေန်စေန်စပ် ကေုာံ "မောက်ၐ
ပွမတိတ်ဗၠး နူဘဲသံသာ ပွမဒးမချိုတ် ကေုာံ ပွမကလေင်ဂျိုင်ရ
၁၇][၁၈] ကာမ မဒှ်အရာ မပကဵု ညံင်ဂွံချဳဓရာင် ညံင်ဂွံထၞေန်စပ်တုဲ ဇလိင်ကဵု ဘဝသံသာ မတွဟ်ဂး ပွမချိုတ် ပွမဒှ်တုဲ နကဵုဂၠံင်တရဴယောဂ/ပၟဝ်ဓဝ် ဂှ် ဗစိုပ်ကဵု မောက်ၐ
၁၅][၁၉] ပ္ဍဲဘာသာဟိန္ဒူဂှ် နွံကဵု အရာမကၠောန်ပ မပတံကဵု ပူဇဴ
ဖ္ဍောတ်ဗှ်
ပၟဝ်ဓဝ်
သဘင်လၟေင်သၞာံဂမၠိုင် ကေုာံ ပွမအာဂၠောဲအာလ္ၚောဝ်ကျာ်ဂမၠိုင်ရ
ညးလ္ၚဵုဂှ်မ္ဂး သၠးထောအ် ဘဝပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ ပရေင်အရပ်အရာဝတ္ထုဂမၠိုင်တုဲ မံင်နဒဒှ် ဘဝခမဳ မကော်ဂး သညေ္ညသ သွက်ကလိဂွံ မောက်ၐ
၂၀]ဒလောအ်ဗတောန် ဟိန္ဒူ လၟိုန်ထာဝရဂှ် ညံင်ဂွံ နွံကဵုစိုတ် ပွမတပ်တး
ဝေင်ပါဲ ပရေင်ပျဲပျာံ ဂစိုတ်သတ် မနွံကဵုလမျီု
ဒးနွံကဵု ဓဝ်ခန္တဳ ပွမအေင်ဒုင်
မဒးနွံစိုတ်တန်ကြန်
မဒးနွံကရုဏာ အကြာညးမွဲကုမွဲရ
web ၁][၂၁] ဂကောံဂိုဏ်ဟိန္ဒူဇၞော်အိုတ် နွံပန်ဂိုဏ်
ဂိုဏ်ဝါဒဗိသၞုဟ် (Vaishnavism
ဂိုဏ်ဝါဒသဳဝ (Shaivism
ဂိုဏ်ဝါဒသကတ (Shaktism) ကေုာံ ဂိုဏ်ဝါဒသမာရတိ (Smartism)တအ်ရ
၂၂] ဟိန္ဒူဂှ် ဒှ်ဘာသာမစၜုဲစၜော် ဇၞော်အိုတ် မရနုက်ကဵုပိ ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်တုဲ
ကုညးမလျိုင်ပတှ်ေ ဘာသာဟိန္ဒူဂှ် ညးကော်စ ကောန်ဟိန္ဒူ
သီုဖအိုတ် နွံစ ၜိုတ် ၁
၁၅ ဗဳလဳယာန် မဒှ်လၟိဟ်မၞိဟ်ဂၠးတိ ၜိုတ် ၁၅-၁၆
web ၂][၂၃] ပ္ဍဲဍုင်အိန္ဒိယ
ဍုင်နဳပဝ်
ဍုင်မဝ်ရိဂျုတ် (Mauritius)တအ်ဂှ် ဒှ်ဍုင် မၞိဟ်မရှ်ေသှ်ေ ဟိန္ဒူဂၠိုင်အိုတ်ရ
တုဲပၠန် ပ္ဍဲတကအ်ပါလဳ ဍုင်အေန်ဒဝ်နဳရှာဂှ်လေဝ် ဒှ်မၞိဟ် မရှ်ေသှ်ေ ဟိန္ဒူဂၠိုင်ကီုရ
၂၄] ပါဲနူဂှ်တုဲ ဂကောံမၞိဟ်ဟိန္ဒူဂှ် ပ္ဍဲကဵု တကအ်ကာရိဗ်ဗေန်(Caribbean) ဍုင်အာရှအဂၞဲ
ပ္ဍဲအမေရိကသၟဝ်ကျာ
ယူရောပ်
Oceania
အာဖရိက ကေုာံ ပ္ဍဲဍုင်တၞဟ်တအ်လေဝ် နွံကီုရ
၂၅][၂၆] မအရေဝ်မ္ဂး ဟိန္ဒူ ဝွံ စေန်ဆက်ကၠုင် နူကဵု အရေဝ်အေန်ဒိ-အာရဳယာန်[၂၇]/သံသကြိုတ်[၂၈] နကဵုမအရေဝ်တမ် သိန္ဒု (Sindhu)ရ
၂၈][၂၉] နကဵုလညာတ် အစာပါမောက္ခ Asko Parpola မ္ဂး အရေဝ်တြေံတြဟ်အဳရာန်နဳယာန် (Proto-Iranian) ရမ္သာင် သ(*s) ဒှ်အာ> ဟ ဂှ် ကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲအကြာ ဘဳသဳ ၈၅၀ ၆၀၀ ရ
နွံပၟိက် ဗၟံက်ထ္ၜးတင်နိဿဲ] ဟိန္ဒူ နဒဒှ် နကဵုယၟု ဘာသာမစၜုဲစၜော်မွဲဂှ် စစၟတ်သမ္တီကၠုင် ပ္ဍဲအခိင် ဗြိတိန် မလုပ်ပကဝ်လဳနဳ ပ္ဍဲဍုင်အိန္ဒိယရ
ကိုပ်ကၠာနူဂှ်မ္ဂး ကောန်ဍုင်အိန္ဒိယတအ် ဟိန္ဒူဂှ် နဒဒှ်ဘာသာ မတၞဟ်ခြာ နူကဵု အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ဂကူညးတအ်မွဲဂှ် ဟွံစၟတ်သမ္တီလဝ်တုဲ ဟိန္ဒူဂှ် သီုဒှ်ဂကူ
အခိုက်ကၞာ မၞိဟ်မပဒတဴ ပ္ဍဲဒေသဂှ် သီုဖအိုတ်ရ
၃၀][page needed] ယၟုမ္ဂး "ဟိန္ဒူ" ဂှ် နူတမ်တေအ် ဒှ်ယၟုၜဳအေန်ဒူ (Indus River) မနွံဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ခေတ်လၟုဟ် ဍုင်ပါကာတ်သတာန် ကဵု အိန္ဒိယလပါ်သၟဝ်ကျာရ
၂၈][note ၇] နကဵုလညာတ် Gavin Floodမ္ဂး "ယၟုဂကောံမၞိဟ် မကော်ဂး ဟိန္ဒူ ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲကဵု အရေဝ်ပါသဳ (အဳရာန်) မကော်စ ဂကောံမၞိဟ်/ဂကူ မပဒတဴ ဗဒါဲၜဳအေန်ဒူ မဒှ်မအရေဝ် မကၠုင်နူ သံသကြိုတ်သိန္ဒု
၂၈] ဗွဲမကၠးဖ္ဍးဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်တၟအ် Darius I (550 486 BCE) မချူလဝ် ပ္ဍဲဘဳသဳ ၆ ဗွဝ်ကၠံဂှ်ရ
၃၁] ယၟုမ္ဂး ဟိန္ဒူ မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵု အခိင်တမၠာတေအ်ဂှ် ဒှ်ယၟု ပထဝဳမွဲတုဲ ဟွံဒှ် ယၟုမပစၞး ဘာသာမစၜုဲစၜော်မွဲရ
၂၈] ယၟုမ္ဂး "ဟိန္ဒူ" နဒဒှ် ဘာသာမစုဲစၜော်မွဲဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵု လိက်ကြုက် နူကဵု ခေတ် ၇ ဗွဝ်ကၠံအေဒဳ မစၟတ်သမ္တီလဝ် ပရူဘာသာရးပလိုတ် နကဵု Xuanzang
၃၁] တုဲပၠန် ပ္ဍဲ ၁၄ ဗွဝ်ကၠံဂှ် လိက်ပါသဳ Futuhu's-salatin နကဵု'Abd al-Malik Isami ရ
note ၈] Thapar ဟီု မအရေဝ်မ္ဂး ဟိန္ဒူဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ကိုပ်ကၠာတေအ် နကဵု ဟေပတဟိန္ဒု (heptahindu) ပ္ဍဲAvesta မတုပ်ကဵု သပ္တ သိန္ဒု (sapta sindhu
hndstn (ပတိတ်ရမ္သာင် ဟိန္ဒုသတာန် (Hindustan)) ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်တၟအ် သသနဳယာန် (Sasanian inscription) နကဵု အေဒဳ ၃ ဗွဝ်ကၠံတုဲ ယၟုဂှ် မကော်စ ဒေသ ပ္ဍဲအာရှသၠုင်ကျာ ဗွဲဒိုဟ်ဗာယပ်ရ
၃၈] မလိက်အာရာပ် အယ်-ဟိန်ဒ (al-Hind) ဂှ် ရန်တၟအ် မကော်စ ဂကူမၞိဟ် မပဒတဴ ပ္ဍဲမွဲဒမြိပ် ၜဳအေန်ဒု ရ
၃၉] မအရေဝ်အာရာပ်ဝွံလေဝ် ကေတ်နူကဵု မအရေဝ်ပါသဳ နူကဵုအခိင်ပါသဳ ကိုပ်ကၠာအေဿလာမ် ဟွံကတဵုဒှ် မရန်တၟအ် ဂကောံမၞိဟ် ပ္ဍဲဍုင်အိန္ဒိယဂမၠိုင်ရ
ၜိုတ် ၁၃ ဗွဝ်ကၠံဂှ် ယၟုဍုင် ဟိန္ဒူသတာန် (Hindustan) ဂှ် ဒှ်ယၟုတၞဟ် သွက်ဂကူအိန္ဒိယဂမၠိုင်
မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဍုင်ဟိန္ဒူ (ဟိန္ဒူသန္ထာန်)ရ
၄၀][note ၉] မအရေဝ် ဟိန္ဒူ ဂှ် ဗွဲကြဴ စချူကၠုင် ပ္ဍဲလိက်သံသကြိုတ် မပ္တံကဵု ပ္ဍဲလိက် ရာဇတရန္ဂိနဳ (Hinduka
1450) တုဲပၠန် ပ္ဍဲ အကြာ ၁၆-၁၈ ဗွဝ်ကၠံဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲလိက်ဘာသာဗင်္ဂါလဳ လိက်ဂေါဒိယာ ဝိသနဝ (Gaudiya Vaishnava) သီုကဵု ပ္ဍဲလိက် စိန္တယ ဆရိတံရိတ (Chaitanya Charitamrita) ကေုာံ စိန္တယ ဘဂဝတ (Chaitanya Bhagavata)တအ်ရ
လိက်တအ်ဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜး ဗီုဟိန္ဒူ မတၞဟ်ခြာ နူကဵု မုသလေန်ရ
မုသလေန်ဂှ် ညးကော် ပ္ဍဲလိက်ဂှ် ယဝနဿ မဂွံ အဓိပ္ပါယ် ညးသအာင်/ညးဍုင်သအာင် ဟွံသေင်မ္ဂး မ္လေစ္ဆ (Mleccha) မဂွံအဓိပ္ပါယ် "အရိုင်
ပ္ဍဲကဵု လိက် ဘက္တ မလ (Bhakta Mala) မချူလဝ် "ဟိန္ဒူ ဓမ္မ"ရ
၄၁] စိုပ်ၜိုတ် ၁၈ ဗွဝ်ကၠံ ကောန်ဗၞိက် ရဲယူရောပ်တအ် စိုပ်ကၠုင် အိန္ဒိယတုဲ ဘာသာစၜုဲစၜော် အိန္ဒိယဂှ် ကော်စ ဟိန္ဒူ (Hindus)ရ
ဘာသာဟိန္ဒူဂှ် စပ်ကဵု ပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ ကေုာံ အခိုက်ပြဝေဏဳတုဲ နွံလညာတ်နာနာသာ်ကီုလေဝ် မၞိဟ်ကဆံင်မသၠုင်ပြဲ မစၟတ်သမ္တီလဝ် ဗီုကဵု လကျာ် ဟွံမဲ
ညးမကလိဂွံလဝ် အဝဵုအသဳ မဆေင်ကဵုဘာသာ ညးမရှ်ေသှ်ေတအ် သ္ဒးကဠင်အမိင်ဟေင် ဗီုဏအ်လေဝ် ဟွံမဲ
ဂကောံပကင်ရင်အုပ်ဓုပ် ဟွံမဲ
ပရောဗက် ဟွံမဲ
ဒးရှ်ေသှ်ေ ကျာ်မွဲဇကုဟေင် ဗီုဏအ် ဟွံစၟတ်သမ္တီလဝ်တုဲ ၜိုတ်ဂလိုင်ဇကု မနွံပၟိက်ဂှ် ဇကုရုဲစှ်တုဲ ရှ်ေသှ်ေဂွံ
တုဲပၠန် အရာအိုတ်သီုဂှ် နဒဒှ်ညံင်ရဴကျာ်ဖအိုတ် စွံစိုတ်တုဲ ရှ်ေသှ်ေဂွံ
တုဲပၠန် ဇကုရုဲစှ်ကေတ် ကျာ်မွဲဇကုဓဝ်တုဲ ရှ်ေသှ်ေလေဝ်ဂွံ
မွဲဟွံရှ်ေသှ်ေ ဇကုမွဲဓဝ် မမံင်ကေတ်တ်လေဝ်ဂွံ
ကျာ် ဒေဝတဴ ဟွံမဲ စှ်ေစိုတ်ဗီုဏအ်လေဝ်ဂွံ
ဟွံသေင်မ္ဂး စၞးမရှ်ေသှ်ေကျာ် ဒေဝတဴတအ်ဂှ် စွံအဓိက စေတနာလတူကောန်မၞိဟ် ဗီုဏအ်လေဝ်ဂွံကီုရ
၄၂][၄၃][၄၄] လညာတ် မဆေင်ကဵု ပြသၞာ မဆေင်ကဵု ဓဝ်ပတှ်ေ ကေုာံ အခိုက်မံင်စံင်ဘဝ မပတံကဵု မဟွံစဖျုန်
ဂၠံင်တရဴမဟွံပကီုပရာပ်
မပတှ်ေကေတ် ချိုတ်တုဲ ကလေင်ဒှ်
သီုကဵု ကဆံင်ဂကူမၞိဟ်တအ်ဂှ် ဒှ်အရာမဒးပါ်ပါဲတုဲ မဒှ်အရာ မဒးဒ္ဂေတ်ဗက်ဟေင် ဟွံသေင်ရ
၃၀][page needed] ဟိုတ်နူ ပ္ဍဲကဵု ဘာသာဟိန္ဒူဂှ် နွံကဵုအခိုက်ကၞာ ကေုာံ လညာတ်ဗွဲမလှဲလး မသက်ကုပယျဵုတုဲ ဂွံပံက်ပွံက် အရာလဵု မဒှ် ဘာသာဟိန္ဒူ ဒှ်အရာ မလောဲသွာမွဲ ဟွံသေင်ရ
၂၈] ဟိန္ဒူဂှ် ဒှ်အာဘာသာ "ဗီုပိုယ် မနွံပၟိက် မိက်ဂွံ ကံက်အဓိပ္ပါယ်ဂှ် ကံက်ကေတ်ဂွံရ
၄၅] ဟိုတ်ဂှ်ရ ဟိန္ဒူဂှ် ပံက် ပွံက်နာနာသာ် မပ္တံကဵု နဒဒှ် ဘာသာမစ္ၜုဲစ္ၜော်မွဲ
နဒဒှ် ဘာသာအခိုက်ကၞာမွဲ
a religious tradition
နဒဒှ် ဒတန်မဖန်ဗဒှ် သွက်ဂွံ လျိုင်ပတှ်ေဘာသာမွဲ
ကေုာံ နဒဒှ် ဒ္ဂေတ်လၟေတ်သွက်ဘဝမွဲရ
၄၆][note ၁] နကဵု လညာတ် စၟတ်သမ္တီ ကောန်ရးပလိုတ်တအ်မ္ဂး ဟိန္ဒူဂှ် ဒှ်ဘာသာ မလျိုင်ပတှ်ေမွဲ မတုပ်ညံင်ရဴ ဘာသာတၞဟ်သအာင်တအ်ကီုရ
ပ္ဍဲအိန္ဒိယ မအရေဝ်မ္ဂး ဓမ္မ/ဓရ် ဂှ် အဓိပ္ပါယ်လှဲလး နူကဵု လညာတ် ဗီုရဲရးပလိုတ်တအ် မကၠိုဟ်လဝ်ဏီရ
ပွမလ္ၚတ် ပရူအခိုက်ကၞာ ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ အိန္ဒိယဂှ် ဒှ်ပွံက် ဘာသာဟိန္ဒူရ
ဝါ) ဘာသာဟိန္ဒူဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ဘာသာ အိန္ဒိယရ
၄၇] စတမ်နူ ၁၉၉၀တအ်တုဲ ပရူဘာသာဟိန္ဒူ ကေုာံ အရာမဆက်စပ် ကုဟိန္ဒူဂှ် ဒှ်အရာမပါ်ပါဲ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပ္ဍဲကဵု ဂကောံဗွိုင်တၠပညာ ဘာသာဟိန္ဒူတအ်ကီု[၄၈][note ၁၀] သီုကဵု ဗွိုင်တၠပညာရးပလိုတ်တအ်ရ
၄၉][note ၁၁] ဘာသာဟိန္ဒူ မကော်ဒၟံင်လၟုဟ်ဂှ် ပါ်ကရေက် ဂိုဏ်ဇၞော်ဇၞော် မဂၠိုင်ကဵုပြာကာဂွံမာန်ရ
အတိုင်အခိုက်တြေံ (ဝါ) အတိုင်ဝင်မ္ဂး နွံ ဆဋ္ဌဒေသနာ (တြဴဒေသနာ
ၜါဂိုဏ်
ဝေဒန္တ ကေုာံ ယောဂ မြဴသာ်ဝွံ ဗွဲအပြောမ်ပါ်ကေတ်မာန်ရ
၅၀]ယဝ်ရ ပါ်နကဵု ဂကောံကျာ်ဒေဝတဴဂမၠိုင်မ္ဂး ပ္ဍဲကဵုဟိန္ဒူဂှ် ပါ်ဂွံပန်ဝါဒ - ဂကောံကျာ်ဗိသၞုဟ်ဂှ် ဝါဒဗိသၞုဟ်
ဂကောံကျာ်သဳဝဂှ် ဝါဒသဳဝ
ဂကောံကျာ်ဒေဝဳဂှ် ဝါဒသကတ
ကေုာံ ဂကောံဒေဝတဴမသုန်သမာရတိဂှ် ဝါဒသမာရတိ
၅၁][၅၂] ဘာသာဟိန္ဒူ သီုပတှ်ေကေတ် ညးတၠဣဓိ မပ္တံကဵု ဒေဝတဴဂမၠိုင်
ကျာ်တၠဣဓိကြဳဇှ် မွဲဇကုကီု သီုကဵု ဗွဲမဂၠိုင်
တုဲပၠန် ဒေဝတဴတအ်ပၠန်လေဝ် ဗွဲမဗဗွဲ ကုမဆေင်စပ် ကုညးဂှ် ညးနွံဣဓိကြဳဇှ် နကဵုကဆံင်နာနာသာ်ရ
၅၃] အရာတၟေင်တၞဟ် မနွံ ပ္ဍဲဘာသာဟိန္ဒူဂှ် ညးတအ် ပတှ်ေကေတ် ဒဒှ်ရ နွံကဵု အာတမင် (ātman) (နာမ် ကေုာံ အဲ
အာတမင်ဂှ် နွံကဵု မကလေင်ကတဵု (ချိုတ်တုဲ ကလေင်ဒှ်
တုဲပၠန် ကမ်
သီုကဵု ပတှ်ေကေတ် ပ္ဍဲဓမ္မ
ဓမ္မဟီုဂှ် (တာလျိုင်
အရာမဍာံ
သၞောဝ်/သဳလ်
အရာမဒးဇၞော်ပၟဝ်
ဒ္ဂေတ် ကေုာံ ဂၠံင်တရဴဒ္ဂေတ်ဘဝတအ်ဂှ် လုပ်လၟိဟ်ဓရ်ဖအိုတ်ရ
Subnotes Introductory Origins Texts ထာမ်ပလိက်
Z148 Research on Hinduism Audio on Hinduism
တင်လတုပ်စိုတ်ခေန်သလာဂေဝ် (Kanslergadeforliget) ဟီုဂှ် ဒှ်တင်လတုပ်စိုတ် ကိစ္စဇၞော် ပ္ဍဲလက်ထက်အလဵုအသဳသတဴနိုန် ဍုင်ဒိန်မက် အကြာသၟာပရေင်ဍုင်ကွာန် ဝါဒတဲပုင် ကဵု တဲပါဲ ပ္ဍဲ ၃၀ ဇာန်နဝါရဳ ၁၉၃၃ ရ
တင်လတုပ်စိုတ်ဂှ် ကလိဂွံလဝ် ပ္ဍဲတိုက်ခန် သကိုပ်ဝန်ဇၞော်သတဴနိုန် မနွံ ပ္ဍဲဂၠံင်ခေန်သလာဂေဝ်
အရာပ်သြသတာဗဝ် (Østerbro) ဍုင်ဂဝ်ပေန်ဟုက်ဂေန်တုဲ ကဵုလဝ်ယၟု တင်လတုပ်စိုတ် အတိုင်ယၟုဂၠံင်ဒၞာဲသ္ၚိဂှ်ရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန် ရဲဝါဒတဲပုင် ကဵု ရဲဝါဒတဲပါဲတအ် ပညဳပညပ် ကေတ်တင်လတုပ်စိုတ် ရေင်သကအ် ပ္ဍဲကၠတ်ထဝ် ဟွံဂွံတုဲ စၞးဂှ် သကိုပ်ဝန်ဇၞော်သတဴနိုန် ညးကော်ဘိက် မၞိဟ်စၞး နူကဵုဗော်ဒစဵုဒစး ဒြဟတ်ဇၞော်အိုတ် ဗော်လေတ်ဗရဴဒဳမဝ်ကရေတ်တေန် ကေုာံ ဂကောံအလဵုအသဳ နူကဵုဗော်သဵုယှေဝ်ဒဳမဝ်ကရေတ် ကေုာံ ဗော်သဵုယှေဝ်လေတ်ဗရဴ ပ္ဍဲသ္ၚိညးတေအ် ပ္ဍဲတ္ၚဲအဒိုက်ရ
ပ္ဍဲပရေင်ဆဵုဂဗ ချပ်ဂၞန်ရေင်သကအ်ဂှ် ကလိဂွံ တင်လတုပ်စိုတ် တၞဟ်နသၟာဗ္ၚ ညးမတဵုသြောအ်ဂြာင်တအ်ကီု သီုကဵု ညးလွဳကၠိက်ဂၠဴတအ် ဂွံပြိုင်ဗကာန် ပ္ဍဲဗွဝ်ဖျာဂၠးတိမာန်တုဲ ၚုဟ်သြန်ဍုင်ဒိန်မက်ဂှ် ဖျေဟ်ထောအ် ၁၀ % (သြန်ခရဝ်နာ ဒိန်မက် ၂၂
၄၀ မ္ဂး ကလိဂွံ သြန်ပံင် ဗြိတိန် မွဲပံင်
ဖျအ်ဖျေဟ် ၚုဟ်သြန်ဗီုဏအ်မ္ဂး သြောအ်
ဖျုန်
ဍာ်တှ် မပတိတ် နူဍုင်ဒိန်မက်ဂှ် ၚုဟ်အောန်စှ်ေအာ ပ္ဍဲဍုင်မ္ၚးမ္ဂး မၞိဟ်ရာန်စဂၠိုင်ကၠုင်တုဲ အခက်အခုဲသၟာဗ္ၚတအ် သွံကပေါတ်ဇကုဟွံဂွံဂှ် ဂွံတိတ်ဗၠးအာမာန်ရ
တုဲပၠန် နကဵုကၠတ်ထဝ်ဍုင် ညံင်ဂွံခၞံသၞောဝ်ဥပဒေ ဒဒှ်ရ ပ္ဍဲပွိုင်မွဲသၞာံ နကဵုတၠကမၠောန်တအ် လံက်အောက် (lockout) ဟွံဂွံတုဲ နကဵုသၟာကမၠောန်တအ်လေဝ် ဗဂပ်ဗဗေင်ဟွံဂွံရ
လံက်အောက် ဟီုဂှ် တၠကမၠောန်တအ် ဟိုတ်နူ ဇကုဟွံကလိဂွံ အတိုင်ပၟိက်ဆန္ဒဇကုတုဲ ဗဒေါအ်ထောအ် ရုင်စက်ဇကု
ဗဂပ်ဗဗေင် ဟီုမ္ဂးဂှ် သၟာကမၠောန်တအ် ဟွံကလိဂွံ အတိုင်ပၟိက်ဆန္ဒဇကုတုဲ ဟွံစှ်ေကမၠောန်
နူကဵု သၞာံ ၁၉၂၀တအ်ဂှ်ရ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်အမေရိကာန်ဂှ် လုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲကဵု ဂကောံဍုင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ဇၞော် မဓလီုလဝ် ပ္ဍဲဂၠးတိဂှ်ရ
သၞာံမဂၠိုင်ကဵုစှော် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အမေရိကာန် တိုန်ဒၟံင်သိုက်က်ရ
ဆဂး ပ္ဍဲကၞောတ်သၞာံ ၁၉၂၉ ဂှ် ကောလာဟလကတဵုဒှ်ကၠုင် ဒဒှ်ရ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်/ဗွဝ်ဖျာသတံက် အမေရိကာန် ဒတုံစှ်ေရောင်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ကုမၞိဟ်မရာန်လဝ် ရှေယ်ယျာတအ်ဂှ် ဂစာန်သွံ ရှေယ်ယျာဇကုအိုတ်ရ
ဟိုတ်နူရှေယ်ယျာဂှ် မၞိဟ်သွံဂၠိုင် မၞိဟ်ရာန်အောန်တုဲ ၚုဟ်မးရှေလ်ယျာဂှ် အောန်စှ်ေအာရ
ပ္ဍဲကဵု တ္ၚဲညိညဂှ် ဗွဝ်ဖျာသတံက်အမေရိကာန် ဒတုံစှ်ေ ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်တုဲ ပရေင်ရုသံင် ကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲဗွဝ်ဖျာသတံက် အမေရိကာန်ရ
ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ပရေင်ပၠုပ်ကပေါတ် ပ္ဍဲဍုင်အမေရိကာန်ဂှ် ဒးရပ်စပ်ကၠုင် ဗွဲမတေင်ဂြတ်ရ
ဟိုတ်နူအမေရိကာန် ဖန်ဇန် ပတေင်ပတိုန် သၞောဝ်မပၠုပ်ကပေါတ် ဍုင်ညးတအ်တုဲ ပရေင်ဗၞိက် သွံရာန် ပ္ဍဲဂၠးတိလေဝ် ထုဲထံင်ကၠုင်တုဲ ပရေင်သွံရာန် ပ္ဍဲဂၠးတိ အောန်စှ်ေအာ ၁/၃ (ပိဂအုံမွဲဂအုံ) ရ
၁] ပရေင်ရုသံင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၃၁ ဂှ် ဇီုကပိုက် ပ္ဍဲဍုင်ဒိန်မက် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ
ဟိုတ်ပရေင်ရုသံင်ဂှ် ကပေါတ်ဗ္ၚ မပ္တံကဵု ဖျုန်
ဍာ်တှ်
သြောအ်ဂြာင်တအ် မပၠုပ်ဒၟံင် ဍုင်ဗြိတိန် ကဵု ဍုင်ဂျာမနဳဂှ် မွဲတဲတုဲ ပၠုပ်ဟွံဂွံ အောန်စှ်ေအာရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ သၟာဗ္ၚ ဍုင်ဒိန်မက်တအ် ဒးဆဵုဂဗ အခက်အခုဲ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်တုဲ ဟိုတ်နူလေဲခတှ် ဟွံမာန်တုဲ ဒးသွံတိဗ္ၚဇကုအတေင်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် ဗွဲမဂၠိုင်ရ
ဟိုတ်နူ သၟာဗ္ၚတအ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဟွံခိုဟ် လှုဲဟွံမဲ ပ္ဍဲတဲတုဲ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်တၞဟ် မပ္တံပတိတ်ကပေါတ်တအ်လေဝ် မၞိဟ်ရာန်စ အောန်စှ်ေအာကီုတုဲ ပရေင်ရုသံင်ဂှ် ကၠောအ်အာ ဇရေင်ပရေင်ကမၠောန်တၞဟ်တအ်ကီုတုဲ မၞိဟ်တအ် ကမၠောန်ဟွံမဲ ကတဵုဒှ်ကၠုင်တုဲ မၞိဟ်သၟာကမၠောန်ပိဂအုံမွဲဂအုံဂှ် ကမၠောန်ဟွံမဲအိုတ်ရ
ပ္ဍဲကသီု သၞာံ ၁၉၃၂-၃၃ ဂှ် ပြသၞာအကြာသၟာကမၠောန်ကဵု တၠကမၠောန် ကတဵုဒှ် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ
တၠကမၠောန်တအ်ဂှ် အာတ်မိက် ညံင်ဂွံဖျအ်ဖျေဟ် ၚုဟ်ဒြဟတ်ကမၠောန် ၂၀
ဟိုတ်နူ ကောန်ကမၠောန်တအ် ဟွံဒုင်တဲတုဲ တၠကမၠောန်တအ် လံက်အောက် (ကၟာတ်ထောအ် ရုင်ကမၠောန်
လုကဴ ဟွံဒုင်တဲ ၚုဟ်ဒြဟတ်ကမၠောန် ၜိုန်နွံပၟိက်မ္ဂး ဟွံပံက်ကမၠောန်ရ
ဟိုတ်နူသၟာကမၠောန်တအ် ဟွံကၠောန်ကမၠောန်တုဲ ဒှ်ဝါတ်ဂါတ် သွက်စသုင် ဟွံမဲရ
ဟိုတ်နူ ကတဵုဒှ်ဒၟံင် ဗီုဏအ်တုဲ နကဵုအလဵုအသဳ နူဗော်သဵုယှေဲဒဳမဝ်ကရေတ် ကဵု ဗော်သဵုယှေဲလေတ်ဗရဴ ဒှ်ဖန်ဇန် ရပ်စပ်ရ
၁] သွက်ဂွံရပ်စပ် ဖန်ဇန် ပရေင်ရုသံင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်တုဲ ပ္ဍဲကဵုကၠတ်ထဝ်ဂှ် ပညဳပညပ် ရေင်သကအ် ဟွံဂွံရ
နကဵုဗော်ကန်သာဗေထေတ် မဒှ်ဗော် မပစၞး ညးတၠကမၠောန်တအ်ဂှ် ဟွံဒုင်တဲရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ သကိုပ်ဝန်ဇၞော်သတဴနိုန် ကော်ဘိက် မၞိဟ်စၞး နူဗော်လေတ်ဗရဴ မဒှ်ဗော်ဒစဵုဒစး ဒြဟတ်ဇၞော်အိုတ် မပစၞး ဂကောံမၞိဟ်သၟာဗ္ၚ
ဗော်သဵုယှေဲဒဳမဝ်ကရေတ် မဒှ်ဗော်အလဵုအသဳ ကေုာံ မပစၞး ဂကောံမၞိဟ်သၟာကမၠောန်တအ် ဆဵုဂဗ ပ္ဍဲသ္ၚိညးတေအ် ပ္ဍဲ တ္ၚဲအဒိုက် မဒှ်တ္ၚဲကၟာတ်ရုင် ဂိတုဇာန်နဝါရဳ ၃၀ သၞာံ ၁၉၃၃ ဂှ်ရ
ကြဴနူ မဟီုဂး ချပ်ဂၞန်ရေင်သကအ် ဗွဲမလအ်တုဲ ကလိဂွံအာ တင်လတုပ်စိုတ် ရေင်သကအ်ရ
အဓိက တင်လတုပ်စိုတ်ဂှ် ညံင်ဍုင်ဒိန်မက် ဂွံတိတ်ဗၠး နူကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် ဟိုတ်နူအသိင်အလိန်ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ရုသံင် နူကဵုဂၠးတိ မစတမ် နူကၞောတ်သၞာံ ၁၉၂၉ တေအ်ဂှ်ရ
တင်အဓိက ပ္ဍဲလတုပ်စိုတ်ဂှ် နွံပိကဏ္ဍ
၁) ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မဆေင်ကဵုကမၠောန်ဗ္ၚဂှ် နကဵု မဖျအ်ဖျေဟ် ၚုဟ်သြန်ဍုင်ဂှ် ကလေင်ယာက္ဍိုပ်မာန်ကၠုင်ပၠန်
၂) ဖျအ်ဖျေအ် အခေါန်တိဂမၠိုင်
ပရေကဵု သြန်ခတှ်ဗာန် ကုညးဍုင်ကွာန် ဟိုတ်နူပရေင်ပိုန်ဒြပ်
ပဒေါအ် ကေုာံ ကေတ်တင်တုပ်စိုတ် အကြာတၠကမၠောန် ကေုာံ သၟာကမၠောန်
ဖျုန်ဂၠဴသၟာဗ္ၚတအ် မပ္တိတ်လဝ် သွံဟွံတိတ်ဂှ် ရာန်ကေတ်
အရာမထိင်ညံင်ဟွံဂွံဒှ်ရုသံင်ဂှ် ဓလိင်ထောအ် အပိုင်အခြာအခိင်
ဟိုတ်နူ တင်လတုပ်စိုတ်ဂှ်တုဲ သၟာဗ္ၚတအ် ဂွံအခေါင်သၠးကဵု ခတှ်
တုဲပၠန် ပရေင်သွံကပေါတ်ညးတအ် ကုဍုင်မ္ၚးဂှ် ဟိုတ်နူ လှုဲၚုဟ်သဝ်စှ်ေတုဲ ကပေါတ်ဒိန်မက် ပ္ဍဲဍုင်တၞဟ် ၚုဟ်အောန်စှ်ေတုဲ ကပေါတ်ဒိန်မက် ဂွံသွံခိုဟ် ပ္ဍဲဍုင်မ္ၚးတုဲ သၟာဗ္ၚတအ် ဆက်ပတိတ်ကပေါတ်မာန်ကၠုင်
နကဵုတင်လတုပ်စိုတ်ဂှ်ရ နကဵုသၞောဝ်ပတန်ခုတ်လဝ် ၚုဟ်ဒြဟတ်ကမၠောန် အောန်အိုတ်
တၠကမၠောန်တအ် ကဵုအောန်နူဂှ် ဟွံဂွံ
တုဲပၠန် ပွိုင်မွဲသၞာံ တၠကမၠောန်တအ် အခေါင်လံက်အောက် ဟွံမဲ
ညံင်ရဴဂှ်ကီု နကဵု သၟာကမၠောန်တအ် အခေါင်ဗဂပ်ဗဗေင်ဟွံမဲ
နကဵုနဲဏအ်ဂှ် စဵုဒၞာပရေင်ပြသၞာ အကြာတၠကမၠောန် ကဵု သၟာကမၠောန်တအ်ရ
ပ္ဍဲကောံဓရီုဂှ် ဝန်ဇၞော်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် C
Bramsnæs ညးဟွံဒုင်တဲ
ညးညာတ်ကေတ် ဖျဟ်ဖျေဟ် ၚုဟ်မးသြန်မ္ဂး အရာလပါ်ပရေအ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်မာန်
Munch ညးဟွံဒုင်တဲ ပ္ဍဲပရေင်တင်တုပ်စိုတ်ဂှ်တုဲ ကၠာချပ်ရေင်သကအ် ဟွံတုဲဂှ် ညးတေအ်ဟီု ညးမံင်စ ဟွံခိုဟ်တုဲ တိတ်ထောအ် နူကဵု ပရေင်ကောံဓရီုဂှ်
ၚုဟ်သြန်ခရဝ်ဏာ နူကဵု ၂၀ မ္ဂး မွဲပံင်ဗြိတိန်ဂှ် ဖျအ်ဖျေဟ် ၂၂
၅၀ ခရဝ်နာ မွဲပံင်
မဒှ်ၚုဟ်သြန် သဝ်အာနူ ၚုဟ်သြန်အဝ်သတေလျာ ကဵု နျူဇြဳလာန်ရ
ဟိုတ်ဍေဟ်ဂှ် ကပေါတ်ဗ္ၚ နူအဝ်သတေလျာ ကဵု နျူဇြဳလာန်ဂှ် ဟိုတ်နူၚုဟ်တန်နူ ကပေါတ်ဗ္ၚ နူဒိန်မက်တုဲ ကောန်ဍုင်ဗြိတိန်တအ် ဟွံရာန်စ ကပေါတ်နူဒိန်မက်
မဖျေဟ်ထောအ် ၚုဟ်သြန်တုဲ ကပေါတ်ဗ္ၚဒိန်မက်ဂှ် ဒးရာန်ကဵု သြန်ပံင်ဗြိတိန်မ္ဂး ၚုဟ်တန်နူ ကပေါတ်အဝ်သတေလျာ ကဵု နျူဇြဳလာန်မာန်ရ
နကဵု ဗော်လေတ်ဗရဴဂှ် မိက်ဂွံကဵု ဖျအ်ဖျေအ် ၚုဟ်သြန် စဵုကဵု ၂၅
ညးၜါလပါ် ဟွံတုပ်စိုတ် ရေင်သကအ်တုဲ ကောံဓရီုဂှ် လအ်အာ ပွိုင် ၁၈ နာဍဳတုဲ ကလိဂွံအာ တင်လတုပ်စိုတ် ၂၂
၂] အရာကိစ္စဇၞော် ကတဵုဒှ် ဟိုတ်နူ တင်လတုပ်စိုတ်ခေန်သလာဂေဝ်ဝွံမွဲဂှ် ဒိန်မက်မဖျအ်ဖျေဟ် ၚုဟ်သြန်ဇကုဗီုဏအ်ဂှ် အေန်ဂလာန် ဟွံဒုင်တဲတုဲ ဒးကေတ်ကၠုင် တင်တုပ်စိုတ် စပ်ကဵု ပရေင်ကူသာန်သွံရာန် အကြာဍုင်ၜါရ
နူကဵု မသွံရာန် ရေင်သကအ် ဗွဲမဗၠးၜးဂှ် ဒးကေတ်ကၠုင် တင်တုပ်စိုတ် လတူပရေင်သွံရာန်တအ်ရ
၃] တင်တုပ်စိုတ်တအ်ဂှ် ဇၟာပ်ပိသၞာံမွဲအလန် ဒးကေတ်ရေင်သကအ်ရ
အင်္ဂလိက်ဂွံဒုင်တဲ ပရေင်ဒိန်မက် မဖျအ်ဖျေဟ် ၚုဟ်သြန်ဇကုဂှ် နကဵုဒိန်မက် သ္ဒးရာန် ကပေါတ်နူအင်္ဂလာန်ဂၠိုင်င်ကီုရောင် ဥပမာ ဒိန်မက် သ္ဒးရာန် တၟအ်ချး နူကဵုအေန်ဂလာန်ဂၠိုင်င်ရ
ပရေင်အပြံင်အလှာဲ ပရေင်မၞိဟ် မကော်ဂး (socialreform) ဍုင်ဒိန်မက် ဂွံကတဵုဒှ်ကၠုင် ဗွဲကြဴဂှ်လေဝ် ဟိုတ်နူကဵု တင်လတုပ်စိုတ်ဝွံရ
ခဏ်ထ္ၜးစေတနာဂှ်ပၠန် ဗွဲအစောံကာမကဵုဖိုလ် ကမ် ၄ ပြကာ ရဴသာ်ဝွံ ကမ်တိတ်ဒှ် ၄ ပြကာရ
ပၞောဝ် ၄ ပြကာဂှ် ကုသိုလ် အကုသိုလ် ပဌမဇဴစေတနာ မလေပ်က္တဵုဗဒှ်ကဵုဖိုလ် ပဝတ္တိပ္ဍဲဘဝဂတမတ်ပစ္စုပ္ပန်ဂှ် ဒိဋ္ဌဓမ္မဝေဒနဳယကမ် မ္ဂးယၟုရ
ကုသိုလ် အကုသိုလ်
သတ္တမဇဴစေတနာ မလေပ်က္တဵုဒှ်ကဵု ဖိုလ်ပဋိသန္ဓိ ဖိုလ်ပဝတ္တိပ္ဍဲဘဝမသက္ကုခြာ
ပ္ဍဲဒုတိယဘဝဂှ် ဥပပဇ္ဇဝေဒနဳယကမ်မ္ဂးယၟုရ
၁] သတ္တမဇဴစေတနာဝွံ ဍေံဂွံကဵုဖဵုပဋိသန္ဓိဍာံရောင်
ဖဵုပဝတ္တိဂှ် ဍေံကဵုမာန်ရ
ဖဵုပဋိသန္ဓိဂှ် ယဝ်ဍေံဟွံကဵုမ္ဂး - ဖဵုပဝတ္တိဂှ်လေဝ် ဍေံကဵုဖဵုဟွံမာန်ရ
ပ္ဍဲကာလသက်သၟိင်စုတိချိုတ်အာဂှ်
ဒှ်အခေါင်ဒှ်ဒၞဲါသွက်သတ္တမဇဴစေတနာမကဵုဖဵုရ
ဂပ်ဝ်သမ္တီ
စရင်ဓရ်ကုသဵု မပ္တံကဵုဒါနကီု
ပွသရာံပါပ်အကုသဵုမပ္တံကဵုပါဏာတိပါတကီု ဟိုတ်ဍေံလေဝ်ပ္တုဲကဵုကိစ္စတံဂှ်တံဂှ်စိ
သတ္တမဇဴစေတနာဂှ် အတ္တသာမိကစေတနာ- ရဴဝွံကော်ခဴစရ
သတ္တမဇဴစေတနာဝွံ ဟိုတ်မဒှ်စေတနာ ဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ်မဖျေံသန္နိဌာန်စိ- သန္နိပကစေတနာ ရဴဝွံလေဝ် ကော်ခဴစဏီရ
အပရာပရိယ ဝေဒနဳယကမ်မ္ဂးဂှ် - ပတမ်နူတတိယဘဝတုဲ
စဵုကဵုမကလိဂွံ နိဗ္ဗာန်တေံ
အခေါင်သၟဟ်ရထမ္ဂး
ကုသဵု အကုသဵုစေတနာဇဴဒေါဝ် ၅ တန်လေဝ် က္တဵုဒှ်ကဵုဖဵု ပ္ဍဲပဋိသန္ဓိ ပ္ဍဲပဝတ္တိဂှ် အပရာပရိယဝေဒနဳယကမ်မ္ဂးယၟုရ
ဂလာန်ဂှ် ဒှ်ဍာံစၟတ်ဟာ - ထံက်ကဵုပါဠိသာဓကမ္ဂး အပရာပရိယဝေဒနဳယ ကမ္မရဟိတော ဟိ သံသာရေ သံသရန္တောနာမ နထ္တိ[၂] တုဲ ဂလာန်ဂှ် ဒှ်ဍာံစၟတ်ရ
အဟောသိကမ်မ္ဂးဂှ် ပထမဇဴစေတနာ ဟွံကဵုဖဵုပ္ဍဲဘဝပစ္စုပ္ပန် ဂတမတ်ဂှ်ကီု
သတ္တမဇဴစေတနာဟွံကဵုဖဵု ပ္ဍဲဒုတိယဘဝဂှ်ကီု
သ္ပတမ်နူတတိယဘဝတုဲ စဵုကဵုဘဝမကၠိဂွံနိဗ္ဗာန်တေံ စေတနာဇဴဒေါဝ် ၅ တန် ဟွံကဵုဖဵုဂှ်ကီု စေတနာဂမၠိုင်တံဂှ် ဒှ်အာ အဟောသိကမ် သီုဖအိုတ်ရ
၁][၃][၄][၅][၆][၇] မၠာ်သ္ၚဳရံင်ရ
ကၠောန်ၜိုတ်ပ္တိတ်ဇြဟတ် ဆန်ၜန်လဝ်ကဵု ဥပပဇ္ဇဝေဒနဳယကံ ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠင် ၜိုန်နွံတဴကီုလေဝ် ဆကမ်မွဲဓဝ်ဂှ်ဟေင် ဍေံမကဵုဖဵုပဋိသန္ဓိမာန်ရ
ကမ်သၟေဟ်နူမွဲတအ်ဂှ် ဍေံကဵုဖဵုပဋိသန္ဓိဟွံမာန်အိုတ်ရ
အယာံမာတ်ဖဵုပဝတ္တိဂှ်လေဝ် ယဝ်ဍေံဟွံကဵုဖဵုပၠန်မ္ဂး ဍေံဒှ်အဟောသိကမ်အိုတ်ရ
ပ္ဍဲအရာမကလိလောန်ဒုဟ် အလုံပဉ္စနန္တရိယကမ် ၅ ဂှ်ကီုလေဝ်
ကမ်မၞုံကဵုအစောံသတ္တိဇၞော်အိုတ် ဒုဟ်ဇြိုင်အိုတ် သံဃဘေဒကမ်ဂှ်ဟေင် ဍေံမကဵုဖဵုပဋိသန္ဓိ ပ္ဍဲဘဝမသက်သၟိင်
ပ္ဍဲဒုတိယဘဝရ
အနန္တရိယကမ်
မသၟေဟ်နူဂှ် ဍေံဟဂွံကဵုဖဵုအိုတ်တုဲ ဍေံဒှ်အဟောသိကမ်အိုတ်ရ
ပ္ဍဲအရာမကလိဂွံသမာပတ် အလုံ ၈ ပြကာဂှ်ကီုလေဝ် ဆသမာပတ်မွဲဓဝ်ဂှ်ဟေင် ဍေံမကဵုဖဵုပဋိသန္ဓိရ
သမာပတ်မသၟေဟ်တအ်ဂှ် ဍေံဟွံကဵုဖဵုတုဲ
ဍေံဒှ်အဟောသိကမ်အိုတ်ရ [၁] [၉][၁၀] တေံမၠာ်သ္ၚဳရံင်ရ
ကၠိဂွံနိဗ္ဗာန် သံသာစက်ပိုန်သ္ကုတ်အိုတ်အာတုဲဟေင် မဒှ်အဟောသိကမ်ရ
ဗၞတ်လလအ်ဟွံဂွံက္လိနိဗ္ဗာန်ဏဳမ္ဂး ဗၞတ်ဂှ်ဍေံဒှ်အဟောသိကမ်ဟွံမာန်ဏီရ [၁][၃][၆] ကီုမၠာ်သ္ၚဳရံင်ရ
တင်စၟတ်
သံသာစက်မ္ဂးယၟုဂှ် ပဋိသန္ဓိစိုတ်
ဘဝင်စိုတ်
ဝဳထဳစိုတ်
စုတိစိုတ်မဒှ်ရ
သာ်ဝွံပ္ဍဲ [၄] တေံမၠာ်သ္ၚဳရံင်ရ
၂၀၀၈ သၞာံ
သၞိင်စေတနာ-လျးဖိုလ်ဒါန်
ပြကိုဟ်
ဥတ္တရာလင်္ကာရ
ဘဒ္ဒန္တ
ဘာဒဵု
ကွာန်အနင်
ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကျာ်ခမဳဂှ် နွံ ပ္ဍဲၜဳ
နူဇိုင်သြင် တိတ်အာမ္ၚး ၜိုတ်မွဲဖာလုမ်
ပ္ဍဲ ဍုင်ကျာ်ခမဳ
ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
တွဵုရးဍုင်မန်
ဒှ်ကျာ် မလုပ်ဝင်တြေံမွဲတုဲ ညးဂမၠိုင် ပတှ်ေကေတ် နွံကဵု ဣဒ္ဓိမွဲရ
အတိုင်စၟတ်သမ္တီဝင်မ္ဂး ကျာ်ခမဳဝွံ ဒှ်ကျာ်မွဲဇကု မသၟိင်တကအ်သိင်္ဃိုင် ဒေဝါနံပိယတိဿ ပအဓိဋ္ဌာန်တုဲ ဖဳဗလးဏာ သီုဖအိုတ် ရုပ်ကျာ် ၄ ဇကုရ
အတိုင်ဝင်မ္ဂး သၟိင်ဒေဝါနံပိယတိဿဂှ် သွက်မၞိဟ်တအ် ဂွံရှ်ေသှ်ေ စ္ၜုဲစ္ၜော်တုဲ သၟိင်အိန် နိမိတ်ဗဒှ်ကဵု ပဋိမာရုပ် ပန်ဇကုရ
နကဵု သၟိင် ရန်တၟအ် ကုညးဂမၠိုင် မနွံဌာန်သအာင်တအ် ဂွံဗဵုလ္ၚောဝ်တုဲ ညးဖဳဗလးဏာ ဇရေင်ၜဳမှာသၟိတ်ရ
ပၞောဝ်ကဵု ကျာ်ပန်ဇကုဂှ် ကျာ်ပဝ်လဝ် မနွံ ပ္ဍဲဍုင်သဓီုဂှ် မွဲဇကု
မွဲဇကုပၠန်ဂှ် ညးလ္ၚဵုဟီု စိုပ် ဖာသီ
လ္ၚဵုဟီု စိုပ်ရးယခေင်
မွဲဇကုဂှ် စိုပ် ဍုင်ထဝါဲ ကျာ်မုတ္ထဳ
သၟေဟ်မွဲဇကုဂှ် စိုပ်ဍုင်ဇိုင်ၜဳ (လၟုဟ် ကော်စ ဍုင်ကျာ်ခမဳ) ဝွံရ
ကျာ်ပဋိမာရုပ် မစိုပ်ကၠုင် ဇရေင်ဍုင်ဇိုင်ၜဳဂှ် ကၠုင်ဒေါအ်တန်ဒၟံင် ဒၞာဲကျာ်စေတဳဨကာဒသ မနွံ ပ္ဍဲၜဳ မဒှ်ကျာ် သၟိင်တမၠာတအ် မပတန်လဝ်တုဲ သၠုဲစုတ်လဝ် ဓါတ်သော် ၁၁ တၞုင်ရ
အတိုင်ဝင်မ္ဂး ညးဍုင်ကွာန်တအ် ၜိုန်ရ နိမန် ကေတ်ဏာ နူကဵု ဒၞာဲဂှ် ဂၠိုင်ကဵုအလန် ဂၠိုင်ကဵု နဲကီုလေဝ် ပြံင်ပ္တိတ်ဏာ နူကဵု ဒၞာဲဂှ် ဟွံမာန်ရ
ကၞောတ်တဲ ဗြဴကၟာဲ မဍိုက်ပေင်တဴကဵု သဳလ်မသုန်မွဲ ပအဓိဋ္ဌာန်တုဲ နိမန်တုဲ ပ္ဍဲသာသနာ ၂၃၇
ဂိတုမြေက္ကသိုလ်ပေင်ဂှ် ဂွံပြံင်ဏာမာန် နူဒၞာဲဂှ်ရ
ကျာ်ပဋိမာရုပ်ဂှ် ဗွဲကိုပ်ကၠာ ၜိုန်ရ စွံလဝ်မုက် ဗွဲဒိုဟ်ဗမံက်ကီုလေဝ် ရုပ်ကျာ်ဂှ် က္လေင်ဂတးအာ လပါ်ဗွဲဒိုဟ်သၠုင်ကျာပၠန်ရ
ဟိုတ်ကျာ်ဂှ် ဂွံဂတးမုက် လပါ်သၠုင်ကျာဂှ် ဟိုတ်နူ ညးစၟဳရံင်အာဒၟံင် ကျာ်မုတ္ထဳ မနွံ ပ္ဍဲဍုင်ထဝါဲဂှ် ဒှ်မာန်ရောင် မၞိဟ်တအ် ပတှ်ေလဝ်ရ
ဟိုတ်နူ မစၟဳရံင်အာဒၟံင် ဗီုဏအ်တုဲ နကဵု ဘာသာမန် ကျာ်စမဳ ညးကော်စရ
နူကဵု ကျာ်စမဳဂှ် မြိပတ်အာတုဲ ဒှ်အာ ကျာ်ခမဳ
ဟိုတ်နူ ကျာ်ဝွံတုဲ ယၟုဒေသဂှ်လေဝ် ယၟုတမ်မူ ဍုင်ဇိုင်ၜဳဂှ် မြိပတ်အာတုဲ မၞိဟ်တအ် ကော်စ ဍုင်ကျာ်ခမဳ ကီုရ
၁] ကျာ်စေတဳဨကာဒသဂှ် လီုလာ်တုဲ သှ်ေဒၟံင် ဆတၟအ်ဂၠံဓါတ်သၟးရ
ကျာ်စေတဳဂှ် မၞိဟ်တအ် ကၠောန်ဘုတ်တုဲ ကျာ်ပဋိမာရုပ်ဂှ်လေဝ် အာစုတ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ဒၞာဲဂၠံဓါတ်တၟအ်ဂှ်ကီုရ
ဘုတ်ကျာ်ခမဳဂှ် ၜိုတ်လဵု ဍာ်ဇၞော်ဇၞော် ဟွံပၠိုတ်ဍာ်ဂှ် ဒၟာနူ ဣဒ္ဓိကျာ်ဂှ်ရောင်ဂှ်လေဝ် ပတှ်ေကေတ်လဝ်ရ
ဟိုတ်နူ ကျာ်ဂှ် မနွံသၟဝ်ဂှ်တုဲ လတူဂှ် ညးဟွံကဵု အခေါင် ကုမၞိဟ်ဗြဴတအ်တိုန်ရ
တၞဟ်န ညးဗြဴတအ် ဂွံဗဵုလ္ၚောဝ်ကီုတုဲ ညးကၠောန်ကဵုလဝ် ဇြပ်လ္ၚောဝ်ကျာ် ဗဒါဲဂှ်မွဲရ
သၞာံ ၁၂၈၇ ဂှ် ဘုတ်ကျာ်ဂှ် တူအာပၟတ်တုဲ ဥူချေတ်လှာင် အာဂတပၠတရဴတုဲ က္လေင်သြိုင် နကဵု ဘုတ်ကျာ်တိုက်ရ
သဘင်ကျာ်ခမဳဂှ် ညးကၠောန်ဒၟံင် ဇၟာပ်သၞာံ နူဂိတုဝှ် ၁၂ မမံက် စဵုကဵု ဂိတုဝှ်ပေင်ရ
အခိင်သဘင်ကျာ်ဂှ်မ္ဂး မၞိဟ် ကၠုင်လ္ၚောဝ်ကျာ် နကဵု ကွဳစက်ကီု သီုကဵု ဂၠုင် နူကဵု ဒေသနာနာရ
စၚ်ဟီုတွံ ပါ်ပရအ်ကွတ်နဲကဲ တၚ်နၚ်ပရိုၚ် Share Arena
Information Technology "ရန်တၟံကဵု ကွတ်ပညာနဲကဲတၚ်နၚ်ပရိုၚ် (Information Technology) ဂွံတဴတက်ဖောအ်ဗြေဝ်အာ အြကာကောန်ဂကူမန်တုဲ ပိုယ်ရဲစိုတ်လေပ်စကဵု ကွတ်ပညာနဲကဲတအ် ကၠောန်ဗဒှ်တဴ "စၚ်ဟီုတွံ ပါ်ပရအ်ကွတ်နဲကဲတၚ်နၚ်ပရိုၚ်" Share Arena
Information Technology ရောၚ်
အစီအဇန်ကၠောန်ဗဒှ် ကေတ်အဆက်- မာံအာနန်
မာံအံၚ်ဆာန်သြန် ပူဂဵုညးကၠုၚ်ဟီုတွံလဴထ္ၜး ပ္ဍဲစၚ်ဟီုတွံ အလန်ပထမ အစီအဇန်ဟီုတွံဂှ် သရောပ်ထောံတၚ်နၚ်တုဲ နကိုဝ် Workshop ချပ်ဂၞန်ဂၠာဲသွဟ် ပရူပရာ ယူနီခတ်မန်တုဲ အုပ်ကၠေအ် နိဂီု အစဳအဇန် Share Arena ရ
ဒုၚ်စဳရေၚ် အစဳအဇန်ဗလးရုပ် Live
မၞး စိုပ်အာ ဇရေင် မုက်လိက်လေန် မဟွံဂွံကၠောန်လဝ်ဏီရ
သွက်ဂွံ ခၞံကၠောန် မုက်လိက်ဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲခံက်အင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် စတက်စုတ် မလိက်ညိ (မိက်ဂွံ ဆက်တီ ပရူဏအ်မ္ဂး ဆက်ကျောဝ် ပ္ဍဲ[ညိ
ဟိုတ်နူဗၠေတ်တုဲ မၞး စိုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ်မ္ဂး ဍဵု back တုဲ ကလေင်အာ ဒၞာဲတြေံညိ
သတိ မၞး ဟွံဂွံ လုပ်လံက်အေန်လဝ်ရ
IP address မၞး မံက်ဒၟံင်ရောင် ယဝ်ရ မၞးကၠောန်သ္ပ ပရေင်ပလေဝ်ပလေတ်မွဲမွဲမ္ဂး
ယဝ်ရ လုပ်လံက်အေန် ဟွံသေင်မ္ဂး ခၞံကၠောန် အကံက်မွဲမ္ဂး
ပရေင်ပလေဝ်ဒါန်မၞး တြးပတိတ် နကဵု ယၟုသုင်စောဲ မၞးရောင်
ကွာန်ကုန်ဍောတ်(အၚ်္ဂလိက်
Koondoot
ကုန်းကလေးရွာ အၚ်္ဂလိက်
Konekalay)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
ဂကောံကွာန်မုဟ်ရိုတ်ဍောတ်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၅၈
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်မုဟ်ရိုတ်ဍောတ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၈၂၇
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၅၅၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၆၃၈၁ တၠရ
အရေဝ်အင်္ဂလိက်ဂှ် ဒှ်အရေဝ် အေန်ဒဝ်ယူရောဗိယာန်မွဲတုဲ ပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံအရေဝ် ဂျာမာန်နေတ်ပလိုတ် ပ္ဍဲဂကောံအရေဝ်ဂျာမာန်နေတ်တအ်ရ
အရေဝ်အင်္ဂလိက် တမ်မူလဂှ် ကၠုင်နူ ဂကူဂျာမာန်နေတ် မဒှ်အရေဝ် မဟီုဂးဒၟံင် ပ္ဍဲဒေသဇိုင်ၜဳသၟဝ်ကျာ (North Sea) မကော်စ ခေတ်လၟုဟ် အရေဝ် အင်္ဂလဝ်-ဖရိတ် (Anglo-Frisian) ရ
အရေဝ်ဖရိတ်တၟိဂှ် ကြပ် ကဵု အရေဝ်အင်္ဂလိက်ဂၠိုင်ရ
အရေဝ် လဝ်ဂျာမာန်/လဝ်သက်သဝ် (Low German/Low Saxon) လေဝ် ကြပ်ကဵု အရေဝ်အင်္ဂလိက် ကီုရ
အရေဝ်အင်္ဂလိက်တြေံ ဂှ် ပြံင်လှာဲဂၠိုင်တုဲ ညးကော်စ အရေဝ်အင်္ဂလိက်လဒေါဝ်
နူဂှ် ဟိုတ်နူ ပရေင်ပြံင်လှာဲ ကတဵုဒှ်ဂၠိုင်တုဲ ညးစၟတ်သမ္တီ အရေဝ်အင်္ဂလိက်တၟိ ရ
အရေဝ်အင်္ဂလိက်တြေံ ကဵု အင်္ဂလိက်လဒေါဝ်ဂှ် ကတဵုဒှ်အာ အရေဝ်ဂကူတၞဟ် ဗီုကဵု အရေဝ်သကတ်
အရေဝ်ဖိန်ဂလဳယာန် (Fingallian Forth) ကဵုအရေဝ် ဘာဂေ (Bargy (Yola)) ပ္ဍဲ အာဲယာလာန်ဂှ်ရ
အရေဝ်အင်္ဂလိက်ဂှ် စၟတ်သမ္တီ ပ္ဍဲဂကောံအရေဝ် ဂျာမာန်နေတ်
မူဟိုတ်ရောမ္ဂး အရေဝ်ညးတအ် တုပ်ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုအရေဝ် ဂကောံဂျာမာန်နေတ် ဗီုကဵု အရေဝ်ဒါတ်
အရေဝ် ဂျာမာန်
အရေဝ်သွိတ်ဒေတ်
အရေဝ်ဒိန်နေတ် တအ်ရ
အရေဝ်တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူ မၞုံကဵု အရာမတုပ် တၞောဝ်မစေန်ဆက်ကၠုင် နူဂကောံအရေဝ် ဂျာမေန်နေတ်တမၠာ (Proto-Germanic) တုပ်ရ
အရာမတုပ်တအ်ဂှ် ဒဒှ် မၞုံကဵု ကြိယာ (modal verbs) ဥပမာ can
might
be တအ်တုပ်
မၞုံကဵု ရမ္သာင် ကြိယာဇြိုင် ကြိယာသာ
အပ္ဍဲဂကောံအရေဝ် ဂျာမာန်နေတ်ဂှ်ပၠန် အရေဝ်အင်္ဂလိက်ဂှ် ကြပ်ညောန် ကုအရေဝ်ဖရိတ်ဂၠိုင်ရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး အရေဝ်ၜါဝွံ ဗီုကဵု ရမ္သာင်ဗျဉ် မပြံင်လှာဲ တအ်ဂှ် တုပ်ရေင်သကအ် ဂၠိုင်ကွေဟ်ဟ်ရ
အင်္ဂလိက် ကြိယာ ဒယှ်ေ sing
sang
sung
ဒါတ် zingen
zong
gezongen
ဂျာမာန် singen
sang
gesungen (ကြိယာရမ္သာင်ဇြိုင်) · အင်္ဂလိက် ကြိယာ ဂြိုင် laugh
laughed
ဒါတ် ကဵု ဂျာမန် lachen
lachte (ကြိယာရမ္သာင်သာ) · အင်္ဂလိက် ဇိုင် foot
ဒါတ် voet
ဂျာမာန် Fuß
နဝ်ဝေ ကဵု သွိတ်ဒေတ် fot ( /f/ ဂှ် ပြံင်လှာဲကၠုင် နကဵု အရေဝ်အေန်ဒဝ်ယူရောဗိယာန်တြေံ *p) (Compare Latin pes
stem ped
Modern Greek πόδι pódi
Russian под pod
Sanskrit पद् pád) · အင်္ဂလိက် cheese
ဖရိတ် tsiis (ch ကဵု ts မဒှ်အရာရမ္သာင်တုပ်
ဂျာမာန် Käse ဒါတ် kaas (k without palatalisation) အရေဝ် အင်္ဂလိက် တြေံအိုတ်ဂှ် ညးကော်စ အင်္ဂလိက်တြေံ ဟွံသေင်မ္ဂး အင်္ဂလဝ်-သက်သဝ် (ၜိုတ် အေဒဳ ၅၅၀-၁၀၆၆
အင်္ဂလိက်တြေံဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် နူ လစှ်ေအရေဝ် ဂျာမေန်တေတ် ဒေသၜဳသၟဝ်ကျာ (North Sea Germanic dialects) မဒှ်အရေဝ် မဟီုဂးကၠုင် နူတမ်ဝါဒိ ပ္ဍဲဒေသ ဇိုင်ၜဳဖရိတ် (coasts of Frisia
တွဵုရး လဝ်ဝါ သက်သဝ်နဳ (Lower Saxony) မဒှ် ဒၞာဲတွဵုရးမွဲ ပ္ဍဲဍုင်ဂျာမနဳ တ္ၚဲဏအ်
ဂျတ်လာန်/ယူလာန် (Jutland) မဒှ် ဒၞာဲတိဍုင်ဒိန်မက် မွဲဒၞာဲ တ္ၚဲဏအ်
ကေုာံ ဒေသ ဍုင်သွိတ်ဒေန် လပါ်သၠုင်ကျာ မဒှ်ဂကူတၞောဝ် ဂျာမာန်နေတ် မကော်စ ဂကူအင်္ဂလေသ်
ဂကူသက်သဝ်
ဂကူဂျတ်/ယူ တအ်ရ
ပ္ဍဲၜိုတ် အေဒဳ (၅) ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဂကူအင်္ဂလဝ်-သက်သဝ်ဂှ် ပြံင်မံင် ပ္ဍဲဒေသ ဗြိတိန် မဒှ်ဒၞာဲ ပရေင်အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ရဝ်မာန် မလီုလာ်လဝ်ဂှ်ရ
သၞာံၜိုတ် အေဒဳ (၇) ဗွဝ်ကၠံဂှ် အရေဝ်တၞောဝ်ဂျာမာန်နေတ် မဒှ်အရေဝ် အင်္ဂလဝ်-သက်သဝ်ဂှ် ဓလီုဂွံအာ ပ္ဍဲဒၞာဲ ဗြိတိန် ဂှ်တုဲ ကေတ်ထောအ်ဒၞာဲ အရေဝ် ရဝ်မာန်-ဗြိတိန် ရ
အရေဝ် မနွံ ပ္ဍဲဗြိတိန် တ္ၚဲဏအ် ဗြိတဝ်နေတ်
သေလ်တေတ် ကေုာံ လေတ္တေန်ဂှ် စိုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲအခိင် ရာမာန်မသီဒေသဂှ်ရ
အင်္ဂလာန် ကဵု အင်္ဂလိက် (မူလ Ænglaland
Ænglisc) ဂှ် ဒှ်ယၟု နူကဵု အင်္ဂလေသ် ရ
အင်္ဂလိက်တြေံဂှ် ပါ်အာ ပန်ဂကူ (dialect) - အရေဝ်အင်္ဂလိယေန် (Anglian
အရေဝ်မာသိန်(Merciean) ကဵု နဝ်ထုမ်ဘရိန် (Northumbrian
အရေဝ်သက်သဝ် (Saxon
အရေဝ်ကေန်တေသ် ကဵု သက်သဝ်ပလိုတ်
စနူအခိင် ဨကရာဇ်အလ်ဖရိတ် (King Alfred) ပလေဝ် ပရေင်ပညာ ပ္ဍဲအခိင် ၉ ဗွဝ်ကၠံဂှ် အဝဵုသၟိင်ဨကရာဇ် ဝေသ်သေက် (kingdom of Wessex) သြဇာဓလီုပရးတုဲ အရေဝ်သက်သဝ်ပလိုတ်ဂှ် ဒှ်အရေဝ်လိက် အရေဝ်လဒေါဝ်ရ
လိက်ကဗျ epic poem Beowulf ဂှ် ချူလဝ် နကဵုအရေဝ်သက်သဝ်ပလိုတ်တုဲ ကဗျဂှ် ဒှ်ကဗျ အင်္ဂလိက် တြေံအိုတ်မွဲရ
ဒွက် Cædmon s Hymn ဂှ် ချူလဝ် နကဵုအရေဝ် နဝ်ထုမ်ဘရိန်
အရေဝ် အင်္ဂလိက်တၟိ ဂှ် ဇၞော်မောဝ်ကၠုင် နူအရေဝ်မာသိန် တုဲ အရေဝ်သကတ်ဂှ် ဇၞော်မောဝ်ကၠုင် နူ နဝ်ထုမ်ဘရိန် ရ
လိက်တၟအ်တြေံ ဂၠေအ်ဂၠေအ် မချူလဝ် နကဵု အရေဝ် အင်္ဂလိက်တြေံ ဂှ် စကာလဝ် အက္ခရ် ရုနေတ် မဒှ်အက္ခရ် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲဒေသဍုင်ဒိန်မက်
သွိတ်ဒိန် ကေုာံ နဝ်ဝေ ရ
ၜိုတ် ၆ ဗွဝ်ကၠံဂှ် ညးတအ် လွဳကေတ် အက္ခရ်လေတ္တေန်
အက္ခရ်ရုနေတ် လ္ၚဵုလေဝ် ပံင်နှဴ ကုအက္ခရ်လေတ္တေန်တုဲ ဆက်စကာအာဒၟံင်ဖိုဟ်ရ
အက္ခရ်ရုနေတ် wynn ƿ and thorn þ
ကေုာံ and the modified Latin letters eth ð
and ash æ
အင်္ဂလိက်တြေံဂှ် တၞဟ်ခြာ ကဵု အင်္ဂလိက်လဒေါဝ် တၟာဂလိုင်တုဲ သွက်မၞိဟ် မဟီု အရေဝ်အင်္ဂလိက် ပ္ဍဲ (၂၁) ဗွဝ်ကၠံဏအ် ဂွံကၠိုဟ်ကေတ်ဂှ် ဇြိုင်ကွေဟ်ရ
သဒ္ဒါအင်္ဂလိက်တြေံဂှ် တုပ်ကဵုသဒ္ဒါ လိက်ဂျာမာန်ခေတ်လၟုဟ်တုဲ ကြပ်တုပ် ကုလိက် ဖရိတ်တြေံရ
မနာမ်
မဝိသေသန
မစၞးနာမ် ကေုာံ ကြိယာတအ်ဂှ် မအိုတ် ကုမဟွံကိုန်ဂစိုတ်ဂၠိုင်တုဲ လိက်တအ်ဂှ် ကိုန်ဂစိုတ်အောန် အောန်နူ အင်္ဂလိက်တၟိ တၟာဂလိုင်ရ
အင်္ဂလိက်တၟိဂှ် he
his မ္ဂး ဒးစကာ နကဵုကြိယာကိုန်အောန်
I have
he has) ပ္ဍဲသဒ္ဒါအင်္ဂလိက်တြေံ ဂှ် ပ္ဍဲနာမ်လေဝ် ဗွဲမဗဗွဲကဵုလၟိဟ် ဒးပြံင်လှာဲကဵု ကီုရ
တၞဟ်န မဂွံတီ ဗီုကၞောတ်ပိုဒ် လိက်အင်္ဂလိက်တြေံတုဲ လိက် Matthew 8
20 နူအေဒဳ ၁၀၀၀ ဂှ် ကၠာဲစၠောအ်ထ္ၜးကဵု ဗီုအင်္ဂလိက်တၟိ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ
Foxas habbað holu and heofonan fuglas nest Fox-as habb-að hol-u and heofon-an fugl-as nest- fox-nom
pl have-prs
pl hole-acc
pl and heaven-gen
sg bird-nom
pl nest-acc
pl "Foxes have holes and the birds of heaven nests" ပ္ဍဲအခိင် အကြာ အေဒဳ (၈) ဗွဝ်ကၠံ ကဵု (၁၂) ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဘာသာအင်္ဂလိက် ပြံင်လှာဲအာ ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ လိက်ပ္ဍဲခေတ်ဂှ် ညးကော်စ အင်္ဂလိက်လဒေါဝ် ရ
အင်္ဂလိက်လဒေါဝ် ဂှ် ဗွဲတၟေင် မဂွံစၟတ်သမ္တီကေတ် ပ္ဍဲအခိင် ဍုင်အင်္ဂလာန် မဒးဒုင်သီ ကုသၟိင်ဂကူနဝ်မာန် တၠညးဝဳလဳယာန် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၀၆၆ တုဲ ဆက်တုဲ မကတဵုဒှ်ဂၠိုင်ဂှ် ပ္ဍဲအကြာသၞာံ ၁၂၀၀-၁၄၅၀ ရ
ဗွဲကိုပ်ကၠာ အသိင်အလိုန် ကဝ်လဝ်နဳ ဂကူနဝ်မာန် ပ္ဍဲဒေသ ဗြိတိန်လပါ်လတူ ပ္ဍဲ (၈) ကဵု (၉) ဗွဝ်ကၠံဂှ် ပကဵု ညံင် အရေဝ်အင်္ဂလိက်တြေံ မဂွံဒုင်နှဴကဵု အရေဝ် နဝ်သေတြေံ (ဒိန်မက်/နဝ်ဝေတြေံ) မဒှ်အရေဝ် ဂကူဂျာမာန်နေတ် သၟဝ်ကျာ
အရေဝ်နဝ်သေဂှ် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲဒေသ ဒိန်နလဝ် ကဵု အကြာဒေသယံက် မၞုံ လပါ်သၟဝ်ကျာကဵုဗၟံက် မဒှ်ဒၞာဲဂကူနဝ်သေ (ဒိန်မက်/နဝ်ဝေ) မအုပ်ဓလီု ပကဝ်လဝ်နဳဂှ် မအရေဝ်နဝ်သေ ဓလီုလုပ်ဂၠိုင်ရ
အရေဝ်နဝ်သေတအ်ဂှ် စဵုကဵုတ္ၚဲဏအ် ပ္ဍဲဂကူသကတ် ကဵု အရေဝ် အင်္ဂလိက်လပါ်သၟဝ်ကျာဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဒၟံင်ဏီဖိုဟ်ရ
ပ္ဍဲအေဒဳ ၉၂၀ ကာလဒေသ လေန်သေ (Lindsey) ကလေင်စိုပ် သၟဝ်တဲ အင်္ဂလဝ်-သက်သဝ် ပၠန်ဂှ် အရေဝ်နဝ်သေဂှ် ဇာပ်လုပ်အာ ပ္ဍဲအရေဝ်အင်္ဂလိက်ရ
အရေဝ်အင်္ဂလိက် မစ ကဵု th ဗီုကဵု they
them
their တအ်ဂှ် ဒှ်အရေဝ် နဝ်သေ ပ္ဍဲအရေဝ်ညးတအ် မစကဵု h- (hie
hera) တအ်ရ
နကဵု ဂကူနဝ်မာန် မလုပ်သီပိုင်ပြဳလဝ် အင်္ဂလာန် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၀၆၆ ဂှ် အရေဝ်နဝ်မာန်တြေံ စလုပ်ဂွံအာ ပ္ဍဲအရေဝ်အင်္ဂလိက်တြေံ တုဲပၠန် အရေဝ်ရဝ်မာန် မဒှ်အရေဝ် မစုက် ကုအရေဝ်ပြင်သေတ်တၟိ လေဝ် ဓလီုလုပ် ပ္ဍဲအရေဝ်အင်္ဂလိက်ကီုရ
အရေဝ်နဝ်မာန်ဂှ် ပါလုပ် ပ္ဍဲအရေဝ်အင်္ဂလိက် နကဵု အင်္ဂလဝ်-နဝ်မာန်
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး အရေဝ်နဝ်မာန် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဒှ်အရေဝ်ရုင် အရေဝ်သၟိင်တၠတုဲ ညးဍုင်ကွာန်ဓမ္မတာတအ်ဂှ် ဆက်ဟီုအာဒၟံင် အရေဝ် အင်္ဂလဝ်-သက်သဝ် ဖိုဟ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ အရေဝ်နဝ်မာန်ဂှ် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအရေဝ် မဆေင် ကဵုသၟိင်တၠ
ပရေင်ဍုင်ကွာန်
ပရေင်သၞောဝ်
ပရေင်မၞိဟ်တအ်ရ
ဟိုတ်နူအရေဝ်ၜါဂှ် ပံင်နှဴတုဲ ပရေင်ပြံင်လှာဲ ကတဵုဒှ်အာ ပ္ဍဲအရေဝ်အင်္ဂလိက် ဗွဲမဂၠိုင်ရ
စိုပ်သၞာံ ၜိုတ် ၁၂ ဗွဝ်ကၠံဂှ် အရေဝ် အင်္ဂလိက်လဒေါဝ်ဂှ် တုဲဒှ်ဍိုက်ပေင်အာရ
အရာဟွံတုပ် အကြာ အရေဝ်နဝ်မာန် ကဵု အရေဝ်အင်္ဂလိက်ၜါဂှ်လေဝ် ပံင်နှဴဒှ်အာမွဲရ
အရေဝ်ဂှ် ဆက်စကာအာ စဵုကဵုစိုပ် အခိင်ၜိုတ် ၁၅၀၀ ဗွဝ်ကၠံရ
ဝင်အရေဝ် အင်္ဂလိက် ဂတဂှ် ဒှ်အရေဝ် အင်္ဂလိက်တၟိ အစ (၁၅၀၀-၁၇၀၀) ရ
လိက်အင်္ဂလိက်တၟိအစဂှ် စဖန်ဗဒှ် အရာ မဗပိုတ်ရမ္သာင် Great Vowel Shift (၁၃၅၀-၁၇၀၀) မဒှ် အရာမဖန် ညံင်လိက်အင်္ဂလိက် ဂွံဂတာပ်ခေတ် ကေုာံ ဖျေဟ်ကိုန်ဂစိုတ်လိက် (linguistic standardisation) ရ
မဗပိုတ်ရမ္သာင်ဂှ် မအရေဝ်အင်္ဂလိက် မဟီုဝါတ်တအ်ဂှ် ဖန် ညံင်ဂွံဟီု ကော်စလောဲသွာ ညံင်ဂွံဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ကိုန်ဂစိုတ်လိက်ရ
မုက်လိက် "ဓရီုကျာ
ဌာနဝန်ဇၞော်ဂမၠိုင်" ဝွံ ဒှ်မုက်လိက်ကမၠောန် သွက် အေန်သတဳကျုတ်ဘာသာမန် ဂွံချပ်ဂၞန်
ကဵုကသပ် ရေင်သကအ် ဗီုလဵု သ္ဂောအ်ကော်စ နကဵုဘာသာမန်ရ
ဝေါဟာရ နကဵုဘာသာအင်္ဂလိက် /ဗၟာ တအ်ဂှ် ယဝ်ရ မၞးတီ ဗီုလဵု မကော်စ ဗီုမန်မ္ဂး ချူစုတ် ဗွဲသၟဝ် မဝေါဟာရဂှ်ညိ
သာ်ဂှ်ဟွံသေင် ယဝ်ရ မၞးစှ်ေစိုတ် မအရေဝ်ဝွံ နကဵုဘာသာမန် ကော်ဗီုဏအ်မ္ဂး ကိတ်ညဳ ကုအခိုက်မန်မ္ဂးလေဝ် အတိုင်ကသပ်မၞးဂှ် ချူစုတ် ဗွဲသၟဝ်ဝွံညိ
ကသပ်မၞး မကဵုတအ်ဂှ် ဒှ်ဂုဏ်ဖိုလ် ကုကမၠောန်ဝွံ ဗွဲမဇၞော်ကဵု ဒြဟတ်တုဲ ပိုယ်တင်ဂုန် လတူမၞးရ
ကိုပ်ကၠာအိုတ် Ministry of Foreign Affairs (နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန) Ministry of President Office (နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန) Ministry of Home Affairs (ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန) Ministry of Defense (ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန) Ministry of Border Affairs (နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန) Ministry of the Office of the State Counsellor (နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံရုံးဝန်ကြီးဌာန) Ministry of Information (ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန) Ministry of Union Government Office (ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲံရုံးဝန်ကြီးဌာန) Ministry of Religious Affairs & Culture (သာသနာရေးနှင်ံ ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန) Ministry of Agriculture
Livestock and Irrigation (စိုက်ပျိုးရေး
မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန) Ministry of Transport and Communications (ပို့ဆောင်ရေးနှင့်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန) Ministry of Natural Resources & Environmental Conservation (သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန) Ministry of Electricity & Energy (လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန) Ministry of Labour
Immigration & Population (အလုပ်သမား
လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန) Ministry of Commerce (စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန) Ministry of Education (ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန) Ministry of Health & Sports (ကျန်းမာရေးနှင့်အားကစားဝန်ကြီးဌာန) Ministry of Planning
Finance and Industry (စီမံကိန်း
ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန) Ministry of Investment and Foreign Economic Relations (ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန) Ministry of construction (ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန) Ministry of Social Welfare
Relief & Resettlement (လူမှုဝန်ထမ်း
ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန) Ministry of Hotels and Tourism (ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန) Ministry of Ethnic Affairs (တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန) Ministry of International Cooperation (အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဝန်ကြီးဌာန
ဖွဲ့စည်းခြင်းနှင့် တာဝန်ပူးတွဲထမ်းဆောင်ခြင်း
ထာမ်ပလိက်
Infobox Buddhist termသဳ မသုန် (Sanskrit
pañcaśīla
Pali
pañcasīla
or five rules of training (Sanskrit
pañcaśik apada
Pali
pañcasikkhapada
၁][၂])[၄] ဝွံ ဒှ်ဒ္ဂေတ်ဝတ်ပၟိက်ကိစ္စမဇၞော် သွက် ကောန်ဗုဒ္ဓဘာသာ (Buddhist lay people )တအ် သ္ဂောံဗက်မၚ်မွဲအာရ
သဳ မသုန်ဂှ် ဒှ်သဇိုၚ် ဇၟာပ်ကောန်ဗုဒ္ဓဘာသာတအ် သ္ဒးဒဂိုန်ဒ္ဂေတ်အာ ဍောၚ်ဓဝ်သဳလ သွက်မၞိဟ်တအ် ဂွံမၚ်မွဲအာ ဒ္ဂေတ်စရိုတ်မခိုဟ်ဆာဲရ
သဳ မသုန် ဟီုဂှ်တုန် မ္ဒးဝေၚ်ပါဲပွမဂစိုတ်မနွံကဵုလမျီု
မ္ဒးဝေၚ်ပါဲကၠတ်ကေတ်ဒြပ်ညး
မ္ဒးဝေၚ်ပါဲပလီုကောန်သမ္ဘာညး
မ္ဒးဝေၚ်ပါဲပွမဟီုဂလာန်လာန်စ (ဂလောန်မုသာ
ကေုာံ မ္ဒးဝေၚ်ပါဲအရက်သုရာ တအ်ရောၚ်
ပ္ဍဲတွံဒၠောအ်ဗ္တောန်ဓရ်ကျာ်ဗုဒ္ဓဂှ် သ္ဒးမၚ်မွဲလဝ်စိုတ် ပၟဝ်ဓရ်ဝိပတ်သနာ ကေုာံ လွဳပရာလဝ်ဓရ်မဂ္ဂၚ်ဒစာံ သ္ဂောံဗၠးတိတ်ဒဒိုက်ဝဲသံသာ ပဇၞူမတ်ကဵုဍုၚ်ဇၞော်နိဗ္ဗာန် ဌာန်မၜိုဟ်ဩိုဟ်ရောၚ်
ပ္ဍဲကဵု အဒ္ဂေတ်လၟေတ်အခိုက်ကၞာ မဟာယန[ Mahāyāna] ဂှ် လဆောဝ် ဟီုဂးစ နဒ ဒှ် သဳ သာရဝကညာဏ[the Śrāvakayāna precepts ] တုဲ ဍေံစှ်ေစးဒၟံၚ်ကဵု သဳ ဗောဓိသတ္တ [the <i id="mwMQ">bodhisattva</i> precepts] ရောၚ်
သဳ မသုန် မဒှ်သဇိုၚ်ဒၠောအ်ဗ္တောန်ဒဒက်တဴကဵုတွံဍောၚ်ဓရ်ဗုဒ္ဓဘာသာ သွက်မၞိဟ်သာမည ကေုာံ ညးဂမၠိုၚ် မလွဳပရာတဴဍောၚ်ဓရ် တအ်ရ
သ္ၚေဝ်ရံၚ်အခန်ကဏ္ဍမစှ်ေသၞောတ် မဆေၚ်ကဵု ပ္ဍဲလောနိတိကောန်ဗုဒ္ဓဘာသာတအ်မ္ဂး တုပ်တဴညံၚ်ရဴ ပညပ်စှ်ပြကာ ပ္ဍဲ Abrahamic religions[၅][၆] (ဝါ) ဒ္ဂေတ်လၟေတ်စှ်သာ်မဒဒက်တဴကဵု ဝါဒကောန်ဖျူသှာတ် [Confucianism] ရ
သဳလ ဝွံ ဆေန်ဆက်ဒၟံၚ်ကဵု ဝါဒမစွံၚုဟ်မးကဵုအရပ်အရာ[ utilitarianist
deontological]ကေုာံ သဳလ [virtue ] မဆက်ဗဒက်ကဵု လောကနိတိရ ဆဂး သၞာံ ၂၀၁၇ 2017
ယၚ်ဝေါဟာဝါဒ ညးကၟိန်ဍုၚ်ပလိုတ်တအ် မကော်ဂးဒၟံၚ်ဂှ် ဒးဒုၚ်ဒစဵုဒစး
ဒးဒုၚ်တးပါဲဂၠိုၚ်ဗွဲမလောန် တၠပညာတအ်ဟွံဒုၚ်တဲရောၚ်
သဳဝွံ ပ္တဝ်ဏာကဵု အခေါၚ်အရာမၞိဟ် ဟိုတ်နူ ဒှ် ဓမ္မတာအလုံလိုက်မွဲ
တုဲပၠန် တၠပညာလ္ၚဵုတအ် ဟီုပတိုန်ဂလာန် သဳလဏအ်ဂှ် ဍေံဖဍိုက်ဗပေၚ်ကဵု သဘဴဓရ်အခေါၚ်အရာမၞိဟ်မာန်ရောၚ်
ကွာန်ကုန်သာယာ(အၚ်္ဂလိက်
Tharyarkone
သာယာကုန်းရွာ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်ရေဝ်
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
ဂကောံကွာန်ကအ်ကွေဟ်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၂၂၀၂၁၆
၁] အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကအ်ကွေဟ်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၅၇၃
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၆၆၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၃၂၃၇ တၠရ
ကမ္မရှေန်မာဲ ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ (ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်) (အၚ်္ဂလိက်
Union Election Commission
အတိုကောက် UEC) ဝွံ ဒှ်ဂကောံ မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ကဆံင်ကၟိန်ဍုင် သွက်ဂွံကၠောန် ပ္ဍဲကေင်ကာ သဘင်မာဲ အတိုင်သၞောဝ်ဥပဒေဍုင်ဗၟာ မဆေင်ကဵု သဘင်မာဲရ
မပ္တံကဵု ကမၠောန်ပဒတန် မၞိဟ်စၞး မဒုင်ရုဲမာဲ
ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန် မဒုင်ရုဲမာဲ ကေုာံ ကမၠောန် မကၠောန်ဗဒှ် သဘင်မာဲဂမၠိုင်ရ
၂] အတိုင်သၞောဝ်မ္ဂး ကမ္မရှေန်ဝွံ နကဵုအလဵုအသဳဍုင် ခပ္တန် ကမ္မရှေန်ဝွံတုဲ ကမ္မရှေန်ဝွံ ဗွဲမဗၠးၜး ပ္ဍဲကမၠောန်မဆေင်ကဵု သဘင်မာဲဂှ် အခေါင်ကၠောန် နွံပေင်င်ရ
သၞာံ ၂၀၁၀ ဂိတုမာတ် ၈ ဂှ် နကဵုစၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုင် ခၞံဗဒှ် ပဒတန် သၞောဝ်ဥပဒေ ကမ္မရှေန်သဘင်မာဲကၟိန်ဍုင်တုဲ စဒက်ပ္တန်လဝ် ကမ္မရှေန်သဘင်မာဲကၟိန်ဍုင်ရ
ကမ္မရှေန်မာဲ ကၟိန်ဍုင်ဂှ် နကဵုအလဵုအသဳ ဒက်ပ္တန်အာ နကဵု မၞိဟ်မပေင်တဴ ကုအင်္ဂလက်သန် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
၃] သၞာံ ၂၀၁၀ ဂိတုမာတ် ၀၈ ကမ္မရှေန် မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ကံင်သဳကၟိန်ဍုင်ၜိုဟ်သြိုဟ်သာယာ ကေုာံ ဇၞော်မောဝ် (နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ) -[၂][၄] သၞာံ ၂၀၁၁ ဂိတုမာတ် ၃၀ ကမ္မရှေန် မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု သမ္မတကၟိန်ဍုင် - သၞာံ ၂၀၁၆ ဂိတုမာတ် ၃၀ ကမ္မရှေန် မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု သမ္မတကၟိန်ဍုင် -[၅] ကမ္မရှေန်ဝွံ နကဵုအလဵုအသဳ အေန်အေဝ်ဒဳ မခပတိုန်လဝ်တုဲ ဒးဒုင်ပါ်ပါဲ ဒဒှ်ရ မဗက်မုက်
မၞိဟ်နူကဵု ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳဂှ်ရ ကဵုတိတ်ထောအ် နူဗော်ဇကုတုဲ ကဵုလုပ်ကၠောန် ပ္ဍဲကမ္မရှေန်
ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်လ္ၚဵု ဗီုကဵု ပွိုင်ဍုင်ဒဂုင် (ဍုင်လ္ဂုင်) အတိုင် ဒေါ်သက်သက်ခိုင် မလဴထ္ၜး ကုကောန်ဗော်ညးမ္ဂး ဥက္ကဋ္ဌ ကမ္မရှေန်သဘင်မာဲဂှ် ရုဲစှ်ပတိုန်မၞိဟ် သမ္ဘာ ညးအုပ်ကာနာနာ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ
ပါဲနူဂှ်လေဝ် မၞိဟ်အဓိက ပ္ဍဲဗော်အေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ပတိတ်ထောအ် နူစရင်ကောန်ဗော်တုဲ ကဵုပဥက္ကဋ္ဌ ကမ္မရှေန်သဘင်မာဲ
၆] ကာလသဘင်မာဲတုဲ ဒဒှ်ရ မာဲဂှ် ဟွံဗဗွဲဓဝ်ဂးတုဲ ၜိုန်ရ ညးဂမၠိုင်အာတ်မိက် ကဵုဗဵု စရင်မာဲကီုလေဝ် ဟွံကဵုအခေါင်တုဲ ကၞောတ်တဲ နကဵုဟိုတ် မာဲအဓမ္မဝွံ နကဵုပၞာန် မဒးထိင်ထောအ် အဝဵုဍုင်ရ
သၞာံ ၂၀၂၁ ဖေဖဝ်ဝါရဳ (၂) ကမ္မရှေန် မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဥက္ကဋ္ဌ ကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင်[၇] - နကဵု ကမ္မရှေန်ဏအ် ကော်ဆဵုဂဗ ကော်ဘိက် ဆဵုဂဗကု ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂမၠိုင် အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲကဵု ၂၆ ဇာန်နဝါရဳ
၂၀၂၁ ပ္ဍဲကဵု ရုင်ကမ္မရှေန်သဘင်မာဲကၟိန်ဍုင်
နေပျဳတဝ်ဂှ် ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန် တိုန်စိုပ် ၅၃ ဗော်တုဲ သၟေဟ် ၃၈ ဗော်ဂှ် ဟွံတိုန်စိုပ်ရ
ဗော်မတိုန်စိုပ် ၅၃ ဗော်ဂှ်
ကွာန်ကအ်ကြိက်(အၚ်္ဂလိက်
Letpan
လက်ပန်ရွာ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ဂကောံကွာန်ကအ်ကြိက်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၀၅၃
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကအ်ကြိက် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၀၇၄
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၁၈၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဂှ် ၂၂၅၈ တၠရ
In consideration of a week-long internet block in Iran
Wikipedia Asian Month 2019 contest has been extended for a week past November
The articles submitted till 7th December 2019
59 UTC will be accepted by the fountain tools of the participating wikis
Please help us translate and spread this message in your local language
Wikipedia Asian Month international team
MediaWiki message delivery (ဓရီု) ၂၀
၂၇ နဝ်ဝေမ်ပါ ၂၀၁၉ (+0630) I wonder there is Mon version of Wikipedia here
I see many articles wrongly use Burmese nga "င" instead of Mon nga "ၚ
So I propose to convert all "င" to "ၚ" on every page (as well as "င်" to "ၚ်
This can be done by my bot if you accept
Octahedron80 (ဓရီု) ၀၇
၁၈ အဝ်ဂေတ် ၂၀၂၀ (+0630)[ကလေင်လိက်] PS In case of converting nga in page titles
they must be renamed manually
Octahedron80 (ဓရီု) ၀၇
၁၈ အဝ်ဂေတ် ၂၀၂၀ (+0630)[ကလေင်လိက်] သ္ပဂုန်တုဲမကၠာဲစုတ်ကဵု နကဵုအရေဝ်ဘာသာဇကုညိအဴ
Here's what you need to know
If you have questions or concerns about this Beta Feature
please contact me
Whatamidoing (WMF) (ဓရီု) ၁၀
၁၀ အံက်တဝ်ပါ ၂၀၂၀ (+0630) The Universal Code of Conduct Phase 2 drafting committee would like comments about the enforcement draft guidelines for the Universal Code of Conduct (UCoC
This review period is planned to begin 17 August 2021
Community and staff members collaborated to develop these draft guidelines based on consultations
discussions
and research
These guidelines are not final but you can help move the progress forward
Provide comments about these guidelines by 17 October 2021
The committee will be revising the guidelines based upon community input
Everyone may share comments in a number of places
Facilitators welcome comments in any language on the draft review talk page or by email
Comments can also be shared on talk pages of translations
at local discussions
or during round-table discussions and conversation hours
There are planned live discussions about the UCoC enforcement draft guidelines
The facilitation team supporting this review period hopes to reach a large number of communities
Having a shared understanding is important
If you do not see a conversation happening in your community
please organize a discussion
Facilitators can assist you in setting up the conversations
Discussions will be summarized and presented to the drafting committee every two weeks
The summaries will be published here
If you have any questions
please contact Ramzy Muliawan
the facilitator for ESEAP region
MediaWiki message delivery (ဓရီု) ၂၁
၁၇ အဝ်ဂေတ် ၂၀၂၁ (+0630)[ကလေင်လိက်] Voting for the 2021 Board of Trustees election is now open
Candidates from the community were asked to submit their candidacy
After a three week long Call for Candidates
there are 19 candidates for the 2021 election
The Wikimedia movement has the opportunity to vote for the selection of community-and-affiliate trustees
By voting
you will help to identify those people who have the qualities to best serve the needs of the movement for the next several years
The Board is expected to select the four most voted candidates to serve as trustees
Voting closes 31 August 2021
The Wikimedia Foundation Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's operations
The Board wants to improve their competences and diversity as a team
They have shared the areas of expertise that they are currently missing and hope to cover with new trustees
Learn more about candidates
Learn about the Board of Trustees
Vote
Read the full announcement
Best
The Elections Committee -- MediaWiki message delivery (ဓရီု) ၀၇
၁၈ အဝ်ဂေတ် ၂၀၂၁ (+0630)[ကလေင်လိက်] This is a short message with an update from the Movement Charter process
The call for candidates for the Drafting Committee closed September 14
and we got a diverse range of candidates
The committee will consist of 15 members
and those will be (s)elected via three different ways
The 15 member committee will be selected with a 3-step process
The community elections will take place between October 11 and October 24
The other process will take place in parallel
so that all processes will be concluded by November 1
For the full context of the Movement Charter
its role
as well the process for its creation
please have a look at Meta
You can also contact us at any time on Telegram or via email (wikimedia2030@wikimedia
org
Best regards
RamzyM (WMF) ၁၅
၂၁ သေပ်တေမ်ပါ ၂၀၂၁ (+0630) Hello
this is just a reminder that the Universal Code of Conduct Draft Enforcement Guidelines are open for review and comment
The Drafting Committee will start working on revisions and improvement in less than two weeks (October 17
so it is important that you give them your ideas and opinions soon
There is now a short
simple version of the Draft Guidelines here to make your review easier
If possible
also help translate the short version into more languages
We will also hold one last conversation hour on October 15
2021 03
00 and 14
00 UTC
On behalf of the Drafting Committee
much thanks to everyone who has given ideas so far
We hope to hear from more of you - the Guidelines will be much stronger if more opinions are included
Best regards
RamzyM (WMF) ၁၃
၆ အံက်တဝ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)[ကလေင်လိက်] Voting for the election for the members for the Movement Charter drafting committee is now open
In total
70 Wikimedians from around the world are running for 7 seats in these elections
Voting is open from October 12 to October 24
2021
The committee will consist of 15 members in total
The online communities vote for 7 members
6 members will be selected by the Wikimedia affiliates through a parallel process
and 2 members will be appointed by the Wikimedia Foundation
The plan is to assemble the committee by November 1
2021
Best
Kaarel Vaidla Movement Strategy & Governance Team
Wikimedia Foundation ၁၇
၁၂ အံက်တဝ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)[ကလေင်လိက်] Universal Code of Conduct News Issue 4
October 2021 Read the full newsletter Welcome to the fourth issue of Universal Code of Conduct News
This newsletter will help Wikimedians stay involved with the development of the new code and will distribute relevant news
research
and upcoming events related to the UCoC
RamzyM (WMF) ၀၀
၁၅ အံက်တဝ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)[ကလေင်လိက်] We are excited to announce the reopening of the Movement Strategy Implementation Grants
This program fund projects that advance a specific Movement Strategy initiative
The projects can be big or small
but they must all make a case for advancing one initiative
Read all about it
what to apply for
and how to apply
Please do encourage others to apply as well
Best regards
RamzyM (WMF) ၁၆
၂၁ အံက်တဝ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)[ကလေင်လိက်] The Movement Charter Drafting Committee election and selection processes are complete
The committee will convene soon to start its work
The committee can appoint up to three more members to bridge diversity and expertise gaps
If you are interested in engaging with Movement Charter drafting process
follow the updates on Meta and join the Telegram group
With thanks from the Movement Strategy and Governance team Best
RamzyM (WMF) ၂၀
၁ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)[ကလေင်လိက်] Hello
I have made a request for interface admin rights for myself at ဝဳကဳပဳဒဳယာ
Requests_for_adminship#Request_for_Interface_Admin_Access
Thanks
Ninja Strikers « » ၁၃
၂၀ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)[ကလေင်လိက်] Hello
Like English Wikipedia
Myanmar Wikipedia and other Wikpedias
I would like to activate 'WP' namespace as an alias of NS_PROJECT (ဝဳကဳပဳဒဳယာ
Please discuss if you have any comments or concerns
I will take this request to Phabricator after 7 days if there is no objection
Thank you
Ninja Strikers « » ၁၃
၂၀ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)[ကလေင်လိက်] Join us for the 1st ESEAP Regional Education Meeting on 27th November 2021 at 7
00 UTC
We are using this as an opportunity to strengthen the EduWiki network
explore collaboration opportunities
and identify common practices or challenges that are faced by our community members in different regions of the world
Learn and share your projects
tools
or ideas with the education community in the ESEAP region
We are excited to hear from these wonderful speakers
Read more about this event here
ESEAP Regional Meeting You may join as a sharer by adding your own agenda or send an email to dangbrazal@gmail
com to be included in the participants list
Thank you
Best
EduWiki Outreach Collaborators Community Specialists Team MediaWiki message delivery (ဓရီု) ၁၄
၂၃ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)[ကလေင်လိက်] Thank you for your continued comments and ideas on the Universal Code of Conduct enforcement guidelines
Your responses have helped to build a stronger Universal Code of Conduct
If you have not already provided your comments
now is the time as the drafting committee has been meeting to update the enforcement guidelines
The drafting committee wants to consider all comments as they make their updates
Please submit any comments by the end of November
The Committee hopes to finish its revisions before the end of the year
and the revised guidelines will be published as soon as they have been completed
The next steps for the Universal Code of Conduct include conversations about ratification of the enforcement guidelines
There will be a conversation about ratification on November 29
The Wikimedia Foundation will make recommendations to the Board of Trustees about the ratification of the guidelines in December
The recommendations will inform the next steps in the Universal Code of Conduct process
Best
RamzyM (WMF) ၁၅
၂၆ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)[ကလေင်လိက်] The Board of Trustees is preparing a call for feedback about the upcoming Board Elections
from January 7 - February 10
2022
While details will be finalized the week before the call
we have confirmed at least two questions that will be asked during this call for feedback
While additional questions may be added
the Movement Strategy and Governance team wants to provide time for community members and affiliates to consider and prepare ideas on the confirmed questions before the call opens
We apologize for not having a complete list of questions at this time
The list of questions should only grow by one or two questions
The intention is to not overwhelm the community with requests
but provide notice and welcome feedback on these important questions
Do you want to help organize local conversation during this Call
Contact the Movement Strategy and Governance team on Meta
on Telegram
or via email at msgwikimedia
Reach out if you have any questions or concerns
The Movement Strategy and Governance team will be minimally staffed until January 3
Please excuse any delayed response during this time
We also recognize some community members and affiliates are offline during the December holidays
We apologize if our message has reached you while you are on holiday
Best
Movement Strategy and Governance RamzyM (WMF) (talk) ၁၁
၂၇ ဒဳဇြေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)[ကလေင်လိက်] The Call for Feedback
Board of Trustees elections is now open and will close on 7 February 2022
With this Call for Feedback
the Movement Strategy and Governance team is taking a different approach
This approach incorporates community feedback from 2021
Instead of leading with proposals
the Call is framed around key questions from the Board of Trustees
The key questions came from the feedback about the 2021 Board of Trustees election
The intention is to inspire collective conversation and collaborative proposal development about these key questions
There are two confirmed questions that will be asked during this Call for Feedback
There is one additional question that may be presented during the Call about selection processes
This question is still under discussion
but the Board wanted to give insight into the confirmed questions as soon as possible
Hopefully if an additional question is going to be asked
it will be ready during the first week of the Call for Feedback
Join the conversation
Best
Movement Strategy and Governance RamzyM (WMF) ၀၉
၁၁ ဇာန်နဝါရဳ ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] Movement Strategy and Governance News Issue 5
January 2022 Read the full newsletter Welcome to the fifth issue of Movement Strategy and Governance News (formerly known as Universal Code of Conduct News
This revamped newsletter distributes relevant news and events about the Movement Charter
Universal Code of Conduct
Movement Strategy Implementation grants
Board elections and other relevant MSG topics
This Newsletter will be distributed quarterly
while more frequent Updates will also be delivered weekly or bi-weekly to subscribers
Please remember to subscribe here if you would like to receive these updates
RamzyM (WMF) ၁၃
၁၄ ဇာန်နဝါရဳ ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] Dear ESEAP project communities
I am reaching out to you today about an additional question to the Call for Feedback about Board of Trustees elections that I posted above
The Board has approved an additional question which we seek feedback to
How should affiliates participate in the elections
Affiliates are an important part of the Wikimedia movement
Two seats of the Board of Trustees due to be filled this year were filled in 2019 through the Affiliate-selected Board seats process
A change in the Bylaws removed the distinction between community and affiliate seats
This leaves the important question
How should affiliates be involved in the selection of new seats
The Board of Trustees is seeking feedback about this last question especially
although not solely
from the affiliate community
Everyone is invited to share proposals and join the conversation in the Call for Feedback channels
In addition to collecting online feedback
the Movement Strategy and Governance team will organize several video calls with affiliate members to collect feedback
These calls will be at different times and include Trustees
On behalf of the Movement Strategy and Governance team
RamzyM (WMF) ၀၉
၂၂ ဇာန်နဝါရဳ ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] The Community Development team at the Wikimedia Foundation is supporting the creation of a global
community-driven Leadership Development Task Force
The purpose of the task force is to advise leadership development work
The team is looking for feedback about the responsibilities of the Leadership Development Task Force
This Meta page shares the proposal for a Leadership Development Task Force and how you can help
Feedback on the proposal will be collected from 7 to 25 February 2022
Best
RamzyM (WMF) ၁၈
၉ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] Hello everyone
The Wikimedia Foundation Board of Trustees released a statement on the ratification process for the Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines
The Universal Code of Conduct (UCoC) provides a baseline of acceptable behavior for the entire movement
The UCoC and the Enforcement Guidelines were written by volunteer-staff drafting committees following community consultations
The revised guidelines were published 24 January 2022 as a proposed way to apply the policy across the movement
There is a list of changes made to the guidelines after the enforcement draft guidelines review
Comments about the guidelines can be shared on the Enforcement Guidelines talk page on Meta-wiki
To help to understand the guidelines and process
the Movement Strategy and Governance (MSG) team will be hosting Conversation Hours on 4 February 2022 at 15
00 UTC
25 February 2022 at 12
00 UTC
and 4 March 2022 at 15
00 UTC
Join the conversation hours to speak with the UCoC project team and drafting committee members about the updated guidelines and voting process
The timeline is available on Meta-wiki
The voting period is March 7 to 21
All eligible voters will have an opportunity to support or oppose the adoption of the Enforcement guidelines
and share why
See the voting information page for more details
Many participants from across the movement have provided valuable input in these ongoing conversations
The UCoC and MSG teams want to thank the Drafting Committee and the community members for their contributions to this process
Sincerely
Movement Strategy and Governance Wikimedia Foundation RamzyM (WMF) ၂၃
၁၂ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] The Movement Strategy and Governance (MSG) team is hosting Conversation Hours on Universal Code of Conduct enforcement ratification on 25 February 2022 at 12
00 UTC and 4 March 2022 at 15
00 UTC
Please sign-up for these conversation hours to interact with the project team and the drafting committee about the updated enforcement guidelines and the ratification process
See the Conversation Hour summaries for notes from 4 February 2022
For more information
contact either team by email
msgwikimedia
org or ucocprojectwikimedia
org Best
RamzyM (WMF) (ဓရီု) ၀၉
၂၂ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] The Call for Feedback
Board of Trustees elections is now closed
This Call ran from 10 January and closed on 16 February 2022
The Call focused on three key questions and received broad discussion on Meta-wiki
during meetings with affiliates
and in various community conversations
The community and affiliates provided many proposals and discussion points
The reports are on Meta-wiki
This information will be shared with the Board of Trustees and Elections Committee so they can make informed decisions about the upcoming Board of Trustees election
The Board of Trustees will then follow with an announcement after they have discussed the information
Thank you to everyone who participated in the Call for Feedback to help improve Board election processes
Best
Movement Strategy and Governance RamzyM (WMF) ၁၅
၃ မာတ် ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] Hello
The Movement Strategy and Governance team of the Wikimedia Foundation would like to invite you to the next event about "Regional and Thematic Hubs
The Wikimedia Movement is in the process of understanding what Regional and Thematic Hubs should be
Our workshop in November was a good start (read the report
but we're not finished yet
Over the last weeks we conducted about 16 interviews with groups working on establishing a Hub in their context (see Hubs Dialogue
These interviews informed a report that will serve as a foundation for discussion on March 12
The report is planned to be published on March 9
The event will take place on March 12
00 to 16
00 UTC on Zoom
Interpretation will be provided in French
Spanish
Arabic
Russian
and Portuguese
Registration is open
and will close on March 10
Anyone interested in the topic is invited to join us
More information on the event on Meta-wiki
Best regards
Kaarel Vaidla Movement Strategy Hello everyone
The ratification voting process for the revised enforcement guidelines of the Universal Code of Conduct (UCoC) is now open
Voting commenced on SecurePoll on 7 March 2022 and will conclude on 21 March 2022
Please read more on the voter information and eligibility details
The Universal Code of Conduct (UCoC) provides a baseline of acceptable behavior for the entire movement
The revised enforcement guidelines were published 24 January 2022 as a proposed way to apply the policy across the movement
You can read more about the UCoC project
You can also comment on Meta-wiki talk pages in any language
You may also contact the team by email
ucocprojectwikimedia
org Sincerely
Movement Strategy and Governance Wikimedia Foundation RamzyM (WMF) ၀၇
၁၁ မာတ် ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] Hello everyone
Thank you to everyone who participated in the feedback period for the Leadership Development Working Group initiative
A summary of the feedback can be found on Meta-wiki
This feedback will be shared with the working group to inform their work
The application period to join the Working Group is now open and will close on April 10
2022
Please review the information about the working group
share with community members who might be interested
and apply if you are interested
Thank you
From the Community Development team RamzyM (WMF) ၂၂
၁၄ မာတ် ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] The Community Resilience and Sustainability team at the Wikimedia Foundation is hosting a conversation hour led by its Vice President Maggie Dennis
Topics within scope for this call include Movement Strategy
Board Governance
Trust and Safety
the Universal Code of Conduct
Community Development
and Human Rights
Come with your questions and feedback
and let's talk
You can also send us your questions in advance
The meeting will be on 24 March 2022 at 15
00 UTC (check your local time
You can read details on Meta-wiki
Looking forward to seeing you on the call
RamzyM (WMF) ၁၉
၂၁ မာတ် ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] Greetings
The ratification voting process for the revised enforcement guidelines of the Universal Code of Conduct (UCoC) came to a close on 21 March 2022
Over 2300 Wikimedians voted across different regions of our movement
Thank you to everyone who participated in this process
The scrutinizing group is now reviewing the vote for accuracy
so please allow up to two weeks for them to finish their work
The final results from the voting process will be announced here
along with the relevant statistics and a summary of comments as soon as they are available
Please check out the voter information page to learn about the next steps
You can comment on the project talk page on Meta-wiki in any language
You may also contact the UCoC project team by email
ucocprojectwikimedia
org Best regards
Movement Strategy and Governance RamzyM (WMF) ၀၇
၂၅ မာတ် ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] Hello everyone
The Community Development team at the Wikimedia Foundation is supporting the creation of a global
community-driven Leadership Development Working Group
The purpose of the working group is to advise leadership development work
Feedback was collected in February 2022 and a summary of the feedback is on Meta-wiki
The application period to join the Working Group is now open and is closing soon on April 10
2022
Please review the information about the working group
share with community members who might be interested
and apply if you are interested
Thank you
From the Community Development team RamzyM (WMF) ၂၀
၃၁ မာတ် ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] Hello
The Movement Communications and Movement Strategy and Governance teams invite you to discuss the 2022-23 Wikimedia Foundation Annual Plan
a plan of record for the Wikimedia Foundation's work
These conversations continue Maryana Iskander's Wikimedia Foundation Chief Executive Officer listening tour
The conversations are about these questions
You can find the schedule of calls on Meta-wiki
The information will be available in multiple languages
Each call will be open to anyone to attend
Live interpretation will be available in some calls
Best regards
RamzyM (WMF) ၂၂
၁၄ ဨပြဳ ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] Movement Strategy and Governance News Issue 6
April 2022 Read the full newsletter Welcome to the sixth issue of Movement Strategy and Governance News
This revamped newsletter distributes relevant news and events about the Movement Charter
Universal Code of Conduct
Movement Strategy Implementation grants
Board of trustees elections and other relevant MSG topics
This Newsletter will be distributed quarterly
while the more frequent Updates will also be delivered weekly
Please remember to subscribe here if you would like to receive future issues of this newsletter
RamzyM (WMF) ၁၃
၁၆ ဨပြဳ ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] The Community Affairs Committee of the Wikimedia Foundation Board of Trustees would like to thank everyone who participated in the recently concluded community vote on the Enforcement Guidelines for the Universal Code of Conduct (UCoC
The volunteer scrutinizing group has completed the review of the accuracy of the vote and has reported the total number of votes received as 2
Out of the 2
283 votes received
a total of 1
338 (58
6%) community members voted for the enforcement guidelines
and a total of 945 (41
4%) community members voted against it
In addition
658 participants left comments with 77% of the comments written in English
We recognize and appreciate the passion and commitment that community members have demonstrated in creating a safe and welcoming culture that stops hostile and toxic behavior
supports people targeted by such behavior
and encourages good faith people to be productive on the Wikimedia projects
Foundation staff who have been reviewing comments have advised us of some of the emerging themes
and as a result we have decided as Community Affairs Committee to ask the Foundation to reconvene the drafting committee and to undertake another community engagement to refine the enforcement guidelines based on the community feedback received from the recently concluded vote
For clarity
this feedback has been clustered into 4 sections as follows
Other issues may emerge during conversations
and particularly as the draft Enforcement Guidelines evolve
but we see these as the primary areas of concern for voters and are asking staff to facilitate review of these issues
After further engagement
the Foundation should re-run the community vote to evaluate the revamped Enforcement Outline to see if the new document is then ready for its official ratification
Further
we are aware of the concerns with the note 3
1 in the Universal Code of Conduct Policy
We are directing the Foundation to facilitate a review of this language to ensure that the Policy meets its intended purposes of supporting a safe and inclusive community
without waiting for the planned review of the entire Policy at the end of year
Again
we thank all who participated
thinking about these critical and difficult challenges and contributing to better approaches across the movement to working together well
Best
Rosie Rosie Stephenson-Goodknight (she/her) Acting Chair
Community Affairs Committee Wikimedia Foundation Board of Trustees RamzyM (WMF) ၀၉
၂၅ ဨပြဳ ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] The Board of Trustees seeks candidates for the 2022 Board of Trustees election
Read more on Meta-wiki
The 2022 Board of Trustees election is here
Please consider submitting your candidacy to serve on the Board of Trustees
The Wikimedia Foundation Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's operations
Community-and-affiliate selected trustees and Board-appointed trustees make up the Board of Trustees
Each trustee serves a three year term
The Wikimedia community has the opportunity to vote for community-and-affiliate selected trustees
The Wikimedia community will vote to fill two seats on the Board in 2022
This is an opportunity to improve the representation
diversity
and expertise of the Board as a team
Who are potential candidates
Are you a potential candidate
Find out more on the Apply to be a Candidate page
Thank you for your support
Movement Strategy and Governance on behalf of the Elections Committee and the Board of Trustees RamzyM (WMF) ၂၂
၂၅ ဨပြဳ ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] <languages/> The Movement Strategy and Governance team is looking for community members to serve as election volunteers in the upcoming Board of Trustees election
The idea of the Election Volunteer Program came up during the 2021 Wikimedia Board of Trustees Election
This program turned out to be successful
With the help of Election Volunteers we were able to increase outreach and participation in the election by 1
753 voters over 2017
Overall turnout was 10
1 percentage points more
and 214 wikis were represented in the election
But a total of 74 wikis that did not participate in 2017 produced voters in the 2021 election
Can you help change the participation
Election volunteers will help in the following areas
Volunteers should
Do you want to be an election volunteer and ensure your community is represented in the vote
Sign up here to receive updates
You can use the talk page for questions about translation
Best regards
RamzyM (WMF) ၁၆
၅ မေ ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] Hello all
Following up my previous message about the Leadership Development Working Group
the Community Development Team has completed the candidate selection process and is happy to announce fifteen volunteers that are beginning work on this project
Thank you for your support and participation throughout the process
For the Community Development team
RamzyM (WMF) ၂၂
၁၂ မေ ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] Hello all
I d like to share an update on the work on the Enforcement Guidelines for the Universal Code of Conduct (UCoC
Please let me know if you have any questions about these next steps
On behalf of the UCoC Project team
RamzyM (WMF) ၁၉
၃၀ မေ ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] The 2022 Board of Trustees election Call for Candidates has now closed
This Call led 12 candidates from the community to submit their applications
Learn more about the 2022 Board of Trustees candidates
The Analysis Committee will now consider the candidates applications with the skills and criteria provided by the Board
The trustees seek certain skills and competencies to improve the capacity of the Board
After the Analysis Committee completes their review
the ratings of each candidate will be published
These ratings are for informational purposes only
For more information about the 2022 Board election
you may find the timeline
voting information and other ways to get involved on Meta-wiki
Thank you for your support
Movement Strategy and Governance on behalf of the Elections Committee and the Board of Trustees RamzyM (WMF) ၁၀
၁ ဂျောန် ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] Hi all
This message covers two upcoming activities for the 2022 Board of Trustees election
The Board of Trustees election will have an Election Compass to support voters in their decision-making process
Eligible voters can propose statements in July and vote on which statements are used in the Election Compass in late July
Please visit the Election Compass page for more information
Join conversations with the 2022 Board of Trustees candidates July 27 to August 7
Each candidate will have a one hour conversation with the community
Each conversation will be recorded and made available for future viewing
Live interpretation will be available
Languages available will be announced when the dates are set
These conversations will be scheduled with the candidates once the results of the Affiliate Selection are available
That information will be shared on the 2022 Board of Trustees election campaign events page
Best
Movement Strategy and Governance on behalf of the Board Selection Task Force and the Elections Committee RamzyM (WMF) ၀၇
၁၁ ဂျူလာင် ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] Movement Strategy and Governance News Issue 7
July-September 2022 Read the full newsletter Welcome to the 7th issue of Movement Strategy and Governance News
The newsletter distributes relevant news and events about the implementation of Wikimedia's Movement Strategy recommendations
other relevant topics regarding Movement governance
as well as different projects and activities supported by the Movement Strategy and Governance (MSG) team of the Wikimedia Foundation
The MSG Newsletter is delivered quarterly
while the more frequent Movement Strategy Weekly will be delivered weekly
Please remember to subscribe here if you would like to receive future issues of this newsletter
RamzyM (WMF) ၁၁
၁၈ ဂျူလာင် ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] Hi everyone
The Affiliate voting process has concluded
Representatives from each Affiliate organization learned about the candidates by reading candidates statements
reviewing candidates answers to questions
and considering the candidates ratings provided by the Analysis Committee
The selected 2022 Board of Trustees candidates are
You may see more information about the Results and Statistics of this Board election
Please take a moment to appreciate the Affiliate Representatives and Analysis Committee members for taking part in this process and helping to grow the Board of Trustees in capacity and diversity
These hours of volunteer work connect us across understanding and perspective
Thank you for your participation
Thank you to the community members who put themselves forward as candidates for the Board of Trustees
Considering joining the Board of Trustees is no small decision
The time and dedication candidates have shown to this point speaks to their commitment to this movement
Congratulations to those candidates who have been selected
A great amount of appreciation and gratitude for those candidates not selected
Please continue to share your leadership with Wikimedia
Thank you to those who followed the Affiliate process for this Board election
You may review the results of the Affiliate selection process
The next part of the Board election process is the community voting period
You may view the Board election timeline here
To prepare for the community voting period
there are several things community members can engage with in the following ways
Best
Movement Strategy and Governance This message was sent on behalf of the Board Selection Task Force and the Elections Committee RamzyM (WMF) ၀၇
၂၀ ဂျူလာင် ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] Hi all
Volunteers in the 2022 Board of Trustees election are invited to vote for statements to use in the Election Compass
You can vote for the statements you would like to see included in the Election Compass on Meta-wiki
An Election Compass is a tool to help voters select the candidates that best align with their beliefs and views
The community members will propose statements for the candidates to answer using a Lickert scale (agree/neutral/disagree
The candidates answers to the statements will be loaded into the Election Compass tool
Voters will use the tool by entering in their answer to the statements (agree/disagree/neutral
The results will show the candidates that best align with the voter s beliefs and views
Here is the timeline for the Election Compass
The Elections Committee will select the top 15 statements at the beginning of August Best
Movement Strategy and Governance This message was sent on behalf of the Board Selection Task Force and the Elections Committee RamzyM (WMF) ၁၅
၂၆ ဂျူလာင် ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] Hi all
I am reaching out to you today with an update about the timing of the voting for the Board of Trustees election
As many of you are already aware
this year we are offering an Election Compass to help voters identify the alignment of candidates on some key topics
Several candidates requested an extension of the character limitation on their responses expanding on their positions
and the Elections Committee felt their reasoning was consistent with the goals of a fair and equitable election process
To ensure that the longer statements can be translated in time for the election
the Elections Committee and Board Selection Task Force decided to delay the opening of the Board of Trustees election by one week - a time proposed as ideal by staff working to support the election
Although it is not expected that everyone will want to use the Election Compass to inform their voting decision
the Elections Committee felt it was more appropriate to open the voting period with essential translations for community members across languages to use if they wish to make this important decision
The voting will open on August 23 at 00
00 UTC and close on September 6 at 23
59 UTC
Best regards
Matanya
on behalf of the Elections Committee RamzyM (WMF) ၁၈
၁၅ အဝ်ဂေတ် ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] Hi everyone
The Community Voting period for the 2022 Board of Trustees election is now open
Here are some helpful links to get you the information you need to vote
If you are ready to vote
you may go to SecurePoll voting page to vote now
You may vote from August 23 at 00
00 UTC to September 6 at 23
59 UTC
To see about your voter eligibility
please visit the voter eligibility page
Best
Movement Strategy and Governance This message was sent on behalf of the Board Selection Task Force and the Elections Committee RamzyM (WMF) and VChang (WMF) ၂၃
၂၃ အဝ်ဂေတ် ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] Hello everyone
The Movement Strategy Forum (MS Forum) is a multilingual collaborative space for all conversations about Movement Strategy implementation
We are inviting all Movement participants to collaborate on the MS Forum
The goal of the forum is to build community collaboration
using an inclusive multilingual platform
The Movement Strategy is a collaborative effort to imagine and build the future of the Wikimedia Movement
Anyone can contribute to the Movement Strategy
from a comment to a full-time project
Join this forum with your Wikimedia account
engage in conversations
and ask questions in your language
The Movement Strategy and Governance team (MSG) launched the proposal for the MS Forum in May 2022
There was a 2-month community review period
which ended on 24 July 2022
The community review process included several questions that resulted in interesting conversations
You can read the Community Review Report
We look forward to seeing you at the MS Forum
Best regards
Movement Strategy and Governance Team RamzyM (WMF) and VChang (WMF) ၂၂
၃၀ အဝ်ဂေတ် ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] Hello
The Community Voting period of the 2022 Board of Trustees election started on August 23
2022
and will close on September 6
2022 23
59 UTC
There s still a chance to participate in this election
If you did not vote
please visit the SecurePoll voting page to vote now
To see about your voter eligibility
please visit the voter eligibility page
If you need help in making your decision
here are some helpful links
Best
Movement Strategy and Governance VChang (WMF) & RamzyM (WMF) ၁၉
၂ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] Hello everyone
The Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines Revisions committee is requesting comments regarding the Revised Enforcement Draft Guidelines for the Universal Code of Conduct (UCoC
This review period will be open from 8 September 2022 until 8 October 2022
The Committee collaborated to revise these draft guidelines based on input gathered from the community discussion period from May through July
as well as the community vote that concluded in March 2022
The revisions are focused on the following four areas
The Committee requests comments and suggestions about these revisions by 8 October 2022
From there
the Revisions Committee anticipates further revising the guidelines based on community input
Find the Revised Guidelines on Meta
and a comparison page in some languages
Everyone may share comments in a number of places
Facilitators welcome comments in any language on the Revised Enforcement Guidelines talk page
Comments can also be shared on talk pages of translations
at local discussions
or during conversation hours
There are a series of conversation hours planned about the Revised Enforcement Guidelines
please see Meta for the times and details
The facilitation team supporting this review period hopes to reach a large number of communities
If you do not see a conversation happening in your community
please organize a discussion
Facilitators can assist you in setting up the conversations
Discussions will be summarized and presented to the drafting committee every two weeks
The summaries will be published here
On behalf of the UCoC Project Team
RamzyM (WMF) & VChang (WMF) ၂၂
၉ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] Hi everyone
Thank you to everyone who participated in the 2022 Board of Trustees election process
Your participation helps seat the trustees the community seeks on the Wikimedia Foundation Board of Trustees
These are the preliminary results of the 2022 Board of Trustees election
You may see more information about the Results and Statistics of this Board election
The Board will complete their review of the most voted candidates
including conducting background checks
The Board plans to appoint new trustees at their meeting in December
Best
Movement Strategy and Governance This message was sent on behalf of the Board Selection Task Force and the Elections Committee VChang (WMF) and RamzyM (WMF) ၂၁
၂၂ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] Hi all
The Wikimedia sound logo contest has officially launched
welcoming scores of submissions from around the world
From 13 September to 10 October 2022
everyone
everywhere is invited to play a part in The Sound of All Human Knowledge
If you want to learn more about sound logos
need help with your submission
or if you have a great idea for one
but don't know how to capture it
join this conversation with our technical partner MassiveMusic on 29 September 2022
00-16
00 UTC
Sign up directly on Zoom
Sound Logo Team
Arupako-WMF (ဓရီု) ၁၅
၂၆ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] Dear Wikimedians
Thank you for participating in the review of the Revised Enforcement Draft Guidelines for the Universal Code of Conduct (UCoC
The UCoC project team and the UCoC Enforcement Guidelines Revisions Committee appreciate you all taking the time to discuss the guidelines
suggest changes
and ask questions
This community review period lasted from 8 September 2022 to 8 October 2022
Over the past four weeks
the UCoC project team has collected valuable community input from various channels
including three conversation hours sessions
where Wikimedians could get together to discuss the revised UCoC Enforcement Guidelines
The Revisions Committee will review community input when they reconvene in the second week of October 2022
The UCoC project team will support them in providing updates as they continue their work and will continue to inform the community about all important developments and milestones as the Committee prepares the final version of the UCoC Enforcement Guidelines that is currently scheduled for a community-wide vote in mid-January of 2023
On behalf of the UCoC Project Team
VChang (WMF) & RamzyM (WMF) ၁၇
၂၀ အံက်တဝ်ဗါ ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] Hello all
During the 2022 Wikimedia Summit
the Movement Charter Drafting Committee (MCDC) presented the first outline of the Movement Charter
giving a glimpse on the direction of its future work
and the Charter itself
The MCDC then integrated the initial feedback collected during the Summit
Before proceeding with writing the Charter for the whole Movement
the MCDC wants to interact with community members and gather feedback on the drafts of the three sections
Preamble
Values & Principles
and Roles & Responsibilities (intentions statement
The Movement Charter drafts will be available on the Meta page here on November 14
2022
Community wide consultation period on MC will take place from November 20 to December 18
2022
Learn more about it here
With the goal of ensuring that people are well informed to fully participate in the conversations and are empowered to contribute their perspective on the Movement Charter
three Ask Me Anything about Movement Charter" sessions have been scheduled in different time zones
Everyone in the Wikimedia Movement is invited to attend these conversations
The aim is to learn about Movement Charter - its goal
purpose
why it matters
and how it impacts your community
MCDC members will attend these sessions to answer your questions and hear community feedback
The Ask Me Anything sessions accommodate communities from different time zones
Only the presentation of the session is recorded and shared afterwards
no recording of conversations
Below is the list of planned events
On the Meta page you will find more details
Zoom links will be shared 48 hours ahead of the call
Call for Movement Charter Ambassadors Individuals or groups from all communities who wish to help include and start conversations in their communities on the Movement Charter are encouraged to become Movement Charter Ambassadors (MC Ambassadors
MC Ambassadors will carry out their own activities and get financial support for enabling conversations in their own languages
Regional facilitators from the Movement Strategy and Governance team are available to support applicants with MC Ambassadors grantmaking
If you are interested please sign up here
Should you have specific questions
please reach out to the MSG team via email
strategy2030@wikimedia
org or on the MS forum
We thank you for your time and participation
On behalf of the Movement Charter Drafting Committee
RamzyM (WMF) & VChang (WMF) ၂၀
၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] The Wikimedia Movement Strategy implementation is a collaborative effort for all Wikimedians
Movement Strategy Implementation Grants support projects that take the current state of a Movement Strategy Initiative and push it one step forward
If you are looking for an example or some guide on how to engage your community further on Movement Strategy and the Movement Strategy Implementation Grants specifically
you may find this community engagement package helpful
The goal of this community engagement package is to support more people to access the funding they might need for the implementation work
By becoming a recipient of this grant
you will be able to support other community members to develop further grant applications that fit with your local contexts to benefit your own communities
With this package
the hope is to break down language barriers and to ensure community members have needed information on Movement Strategy to connect with each other
Movement Strategy is a two-way exchange
we can always learn more from the experiences and knowledge of Wikimedians everywhere
We can train and support our peers by using this package
so more people can make use of this great funding opportunity
If this information interests you or if you have any further thoughts or questions
please do not hesitate to reach out to us as your regional facilitators to discuss further
We will be more than happy to support you
When you are ready
follow the steps on this page to apply
We look forward to receiving your application
Best regards
Movement Strategy and Governance Team Wikimedia Foundation VChang (WMF) and RamzyM (WMF) ၂၃
၉ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] Dear all
The Movement Charter Drafting Committee (MCDC) is currently collecting community feedback about three draft sections of the Movement Charter
Preamble
Values & Principles
and Roles & Responsibilities (statement of intent
How can you participate and share your feedback
The MCDC is looking forward to receiving all types of feedback in different languages from the community members across the Movement and Affiliates
You can participate in the following ways
The community consultation session for the ESEAP region will take place on Friday
9 December 2022 at 09
00-10
30 UTC
The session will be held on Zoom
the link will be shared at the page 48 hours before the session
Live interpretation in Chinese
Japanese
and Indonesian will be available
The conversations will not be recorded
except for the section where participants are invited to share what they discussed in the breakout rooms
The facilitation team will take notes and produce a summary report afterwards
If you want to learn more about the Movement Charter
its goals
why it matters and how it impacts your community
please watch the recording (in English) of the Ask Me Anything about Movement Charter sessions which took place earlier in November 2022
You can also watch the recording in Chinese and in Japanese
Thank you for your participation
On behalf of the Movement Charter Drafting Committee
RamzyM (WMF) and VChang (WMF) ၀၇
၂ ဒဳဇြေမ်ဗါ ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] Hi all
We are in the middle of the community consultation period on the three draft sections of the Movement Charter
Preamble
Values & Principles
and Roles & Responsibilities (statement of intent
You are invited to attend the community consultation session for East Asia
South East Asia
and the Pacific region (ESEAP) which will take place on Friday
9 December 2022 at 09
00-10
30 UTC
The session will be held on Zoom
please join the meeting via this link
Live interpretation will be available in Indonesian
Japanese
and Mandarin Chinese
This community consultation period will end on 18 December 2022
The Movement Charter Drafting Committee (MCDC) encourages everyone who is interested in the governance of the Wikimedia movement to share their thoughts and opinions on the draft content of the Charter
Apart from joining the live conversation
you can also share your feedback via different channels provided below
You can also find the ESEAP facilitators from the Movement Strategy and Governance team at the ESEAP 28th Community Meeting on Sunday
11 December 2022 to share your thoughts
Let us know if you have any questions
Thank you for your participation in this community consultation
Best regards
Movement Strategy and Governance Team
Wikimedia Foundation RamzyM (WMF) & VChang (WMF) ၁၃
၉ ဒဳဇြေမ်ဗါ ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] Hi everyone
On behalf of the Movement Charter Drafting Committee (MCDC
we would like to thank everyone who has participated in our first community wide consultation period on the Movement Charter
People from across the Movement shared their feedback and thoughts on the content of the Movement Charter
If you have not had the chance to share your opinion yet
you are welcome to do so still by giving the drafts a read and filling out the anonymous survey
which is accessible in 12+ languages
The survey will close on January 2
2023
You are invited to continue to share your thoughts with the MCDC via email too
movementcharter@wikimedia
What s next
The Movement Strategy and Governance team will publish the final report with the summary of the feedback received in January 2023
It will be shared with the MCDC and the communities via different distribution channels
After receiving the final report
the MCDC will review the suggestions and communicate the changes by providing an explanation on how and why suggestions were or were not adopted in the next versions of the drafts
There will be additional ways to engage with the Movement Charter content in 2023
including early feedback on a proposed ratification process and new drafts of different chapters in the second quarter of 2023
We invite you to sign-up to the MCDC monthly newsletter
it will be delivered to the Talk page of your choice
Monthly updates are available on Meta to remain updated on the progress of the MCDC
Interested people can still sign-up to become a Movement Charter Ambassador (MC Ambassador) to support their community
The MC Ambassadors Program grant program will restart accepting applications from both individuals and groups ahead of the next round of consultations in the second quarter of 2023
We thank you for your participation
time and effort in helping to build the Charter for our Movement
On behalf of the Movement Charter Drafting Committee
RamzyM (WMF) & VChang (WMF) ၁၈
၁၆ ဒဳဇြေမ်ဗါ ၂၀၂၂ (+0630)[ကလေင်လိက်] Hello all
In mid-January 2023
the Enforcement Guidelines for the Universal Code of Conduct will undergo a second community-wide ratification vote
This follows the March 2022 vote
which resulted in a majority of voters supporting the Enforcement Guidelines
During the vote
participants helped highlight important community concerns
The Board s Community Affairs Committee requested that these areas of concern be reviewed
The volunteer-led Revisions Committee worked hard reviewing community input and making changes
They updated areas of concern
such as training and affirmation requirements
privacy and transparency in the process
and readability and translatability of the document itself
The revised Enforcement Guidelines can be viewed here
and a comparison of changes can be found here
How to vote
Beginning January 17
2023
voting will be open
This page on Meta-wiki outlines information on how to vote using SecurePoll
Who can vote
The eligibility requirements for this vote are the same as for the Wikimedia Board of Trustees elections
See the voter information page for more details about voter eligibility
If you are an eligible voter
you can use your Wikimedia account to access the voting server
What happens after the vote
Votes will be scrutinized by an independent group of volunteers
and the results will be published on Wikimedia-l
the Movement Strategy Forum
Diff and on Meta-wiki
Voters will again be able to vote and share concerns they have about the guidelines
The Board of Trustees will look at the levels of support and concerns raised as they look at how the Enforcement Guidelines should be ratified or developed further
On behalf of the UCoC Project Team
RamzyM (WMF) & VChang (WMF) ၁၈
၁၁ ဇာန်နဝါရဳ ၂၀၂၃ (+0630)[ကလေင်လိက်] Hello all
The voting period for the revised Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines is now open
Voting will be open for two weeks and will close at 23
59 UTC on January 31
2023
Please visit the voter information page on Meta-wiki for voter eligibility information and details on how to vote
For more details on the Enforcement Guidelines and the voting process
see our previous message
On behalf of the UCoC Project Team
RamzyM (WMF) & VChang (WMF) ၁၉
၁၈ ဇာန်နဝါရဳ ၂၀၂၃ (+0630)[ကလေင်လိက်] Hello all
The vote on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines is now closed
The results will now be counted and scrutinized to ensure that only eligible votes are included
Results will be published on Meta and other movement forums as soon as they become available
as well as information on future steps
Thank you to all who participated in the voting process
and who have contributed to the drafting of Guidelines
On behalf of the UCoC Project Team
RamzyM (WMF) & VChang (WMF) ၁၈
၃ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၃ (+0630)[ကလေင်လိက်] The recent community-wide vote on the Universal Code of Conduct revised Enforcement Guidelines has been tallied and scrutinized
Thank you to everyone who participated
After 3097 voters from 146 Wikimedia communities voted
the results are 76% in support of the Enforcement Guidelines
and 24% in opposition
Statistics for the vote are available
A more detailed summary of comments submitted during the vote will be published soon
From here
the results and comments collected during this vote will be submitted to the Board of Trustees for their review
The current expectation is that the Board of Trustees review process will complete in March 2023
We will update you when their review process is completed
On behalf of the UCoC Project Team
RamzyM (WMF) & VChang (WMF) ၂၂
၁၄ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၃ (+0630)[ကလေင်လိက်] Hello everyone
Wikimedia Foundation Legal Department is organizing a feedback-cycle with community members to discuss updating the Wikimedia Terms of Use
The Terms of Use (ToU) are the legal terms that govern the use of websites hosted by the Wikimedia Foundation
We will be gathering your feedback on a draft proposal from February through April
The draft will be translated into several languages
with written feedback accepted in any language
This update comes in response to several things
As part of the feedback cycle two office hours will be held
the first on March 2
the second on April 4
For further information
please consult
On behalf of the Wikimedia Foundation Legal Team
RamzyM (WMF) & VChang (WMF) ၀၅
၂၂ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၃ (+0630)[ကလေင်လိက်] Hello all
an important update on the UCoC Enforcement Guidelines
The vote on the Enforcement Guidelines in January 2023 showed a majority approval of the Enforcement Guidelines
There were 369 comments received and a detailed summary of the comments will be published shortly
Just over three-thousand (3097) voters voted and 76% approved of the Enforcement Guidelines
You can view the vote statistics on Meta-wiki
As the support increased
this signifies to the Board that the current version has addressed some of the issues indicated during the last review in 2022
The Board of Trustees voted to ratify the Enforcement Guidelines
The resolution can be found on Foundation wiki and you can read more about the process behind the 2023 Enforcement Guidelines review on Diff
There are some next steps to take with the important recommendations provided by the Enforcement Guidelines
More details will come soon about timelines
Thank you for your interest and participation
On behalf of the UCoC Project Team
RamzyM (WMF) & VChang (WMF) ၂၂
၂၃ မာတ် ၂၀၂၃ (+0630)[ကလေင်လိက်] Hello all
The Universal Code of Conduct project team has completed the analysis of the comments accompanying the ratification vote on the revised Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines
All respondents to the vote had the opportunity to provide comments regarding the contents of the revised Enforcement Guidelines draft document
A total of 369 participants left comments in 18 languages
compared to 657 commenters in 27 languages in 2022
The Trust and Safety Policy team completed an analysis of these results
categorizing comments to identify major themes and areas of focus within the comments
The report is available in translated versions on Meta-wiki here
Please help translate into your language
Again
we are thankful to all who participated in the vote and discussions
More information about the Universal Code of Conduct and its Enforcement Guidelines can be found on Meta-wiki
On behalf of the Universal Code of Conduct project team
RamzyM (WMF) & VChang (WMF) ၂၁
၃၁ မာတ် ၂၀၂၃ (+0630)[ကလေင်လိက်] Hello everyone
The Movement Charter Drafting Committee (MCDC) will propose a ratification methodology for the future Movement Charter on April 10
2023
The proposed ratification methodology is a result of learnings from previous ratification processes
The MCDC will organize a consultation period with the Wikimedia Movement to hear feedback on the proposed ratification methodology from April 10 to 28
2023
People will be invited to share their feedback on the questions mainly via the Meta Talk page discussion
on the Movement Strategy Forum
and during the community conversation hours
The MCDC welcomes your input on some open questions
Join the community conversation hours The MCDC invites everyone interested in sharing their feedback on the proposed methodology to join the community conversation hours
When signing up
please leave a comment if you need language support
Please note that language interpretation will be provided if at least 3 people expressed interest to participate in the following languages
Arabic
Mandarin Chinese
French
German
Indonesian
Japanese
Polish
Portuguese (Brazilian
Russian and Spanish
Thank you
On behalf of the Movement Charter Drafting Committee
RamzyM (WMF) & VChang (WMF) ၂၂
၆ ဨပြဳ ၂၀၂၃ (+0630)[ကလေင်လိက်] Hello everyone
The Wikimedia Foundation elections committee (Elections Committee) is
from today until April 24
seeking an additional 2 4 members to help facilitate the Wikimedia Foundation Board of Trustee (Board) selection process
The 2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees election is being planned
New members are invited to join the Elections Committee
The Elections Committee oversees the Board of Trustees community seat selection process
Join the committee and contribute your valuable skills and ideas to the Trustee selection process
There are eight community- and affiliate-selected seats on the Wikimedia Foundation Board
The wider Wikimedia community votes for community members to occupy these seats
In 2024
the Elections Committee will oversee this selection process for the community- and affiliate-selected seats with expiring terms
This process will be supported by the Wikimedia Foundation
Elections Committee members sign up for three-year terms and will be asked to sign a confidentiality agreement
Members can expect to contribute 2 5 hours per week before the selection process and 5 8 hours per week during the selection process
As an Elections Committee member
you will be responsible for
New members should have the following qualities
If you would like to volunteer for this role
please submit your candidacy by April 24
2023 23
59 on this Meta-Wiki page
You can read the full announcement here
Thank you in advance for your interest
If you are not interested but know someone who might be
share this message with them
Please let me know if you have questions
On behalf of the Elections Committee
RamzyM (WMF) & VChang (WMF) ၂၂
၁၂ ဨပြဳ ၂၀၂၃ (+0630)[ကလေင်လိက်] Hello all
The [[<tvar name="mcdc">m
Special
MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee</tvar>|Movement Charter Drafting Committee]] (MCDC) has started to collect input from the Wikimedia movement on the [[<tvar name="mcm">m
Special
MyLanguage/Movement Charter/Ratification</tvar>|proposed methodology for the ratification of the Movement Charter]] from April 10 to 28
2023
Ratification of the [[<tvar name="mc">m
Special
MyLanguage/Movement Charter</tvar>|Movement Charter]] is planned to take place in early 2024 according to the timeline
There are [[<tvar name="mcm2">m
Special
MyLanguage/Movement Charter/Ratification</tvar>|six questions]] that the MCDC requests your input on
Please share your feedback by
If you have any questions
kindly let us know
On behalf of the Movement Charter Drafting Committee
RamzyM (WMF) & VChang (WMF) ၂၀
၁၄ ဨပြဳ ၂၀၂၃ (+0630)[ကလေင်လိက်] The main purpose of this message is to share with you the draft annual plan of the Wikimedia Foundation for the coming fiscal year from July 2023 to June 2024
The summary of the annual plan is available in multiple languages
Some Excerpts from the Annual Plan Draft The Wikimedia Foundation has remained in a period of transition
It welcomed new leadership last year
including a new Chief Executive Officer and Chief Product and Technology Officer
Additionally
the Foundation has navigated conversations with global communities on a range of important issues
from a future charter defining roles and responsibilities
to how we raise shared resources through banner fundraising
This year's Annual Plan attempts to provide more clarity on multi-year strategic issues that do not have quick fixes
and more detailed information on how the Foundation operates
For the second consecutive year
the Wikimedia Foundation is anchoring its annual plan in the movement's strategy to advance equity
The intention is to connect the Foundation's work even more deeply with the Movement Strategy Recommendations to make even deeper progress towards the 2030 Strategic Direction
This year
the Foundation is recentering its plan around Product and Technology
emphasizing our unique role as a platform for people and communities collaborating on a massive scale
If you are interested to learn more
you can find detailed information on this meta page
Requesting Your Feedback Your feedback is highly appreciated
whether being on Meta discussion page or sharing at your local discussion space
Your comments and reflections will help improve the proposal before the Foundation s Board of Trustees considers the plan and budget in their June meeting
Community Conversations Everyone is also invited to participate in the virtual conversation on 30th April 2023 at 6am UTC (check your local time here
which is planned for participants from the Asia Pacific timezone
Kindly see the Diff calendar here
Lisa Seitz Gruwell
Chief Advancement Officer and Deputy to the Chief Executive Officer will be joining the call to share more and learn about your thoughts
You can find the information relating to virtual conversations on the collaboration page
We look forward to seeing you in the upcoming conversation
VChang (WMF) ၂၀
၂၅ ဨပြဳ ၂၀၂၃ (+0630)[ကလေင်လိက်] <languages/> Dear Communities and individual contributors in the ESEAP Regional Cooperation
The ESEAP Interim Hub Committee's mandate shall conclude with Wikimania 2023
culminating with their handover to a new ESEAP Preparatory Council
This Preparatory Council will continue to define
until its completion
ESEAP's Roles and Responsibilities document
The Council shall also finalize ESEAP's pilot grant plan for the first year
concluding with the ESEAP Conference in 2024
The Preparatory Council will consist of 9 seats
Should your community wish to nominate a candidate
please nominate your community with the name of the candidate by August 19th
The voting will be happening betwen August 20nd and September 2nd
Should you (individual contributor) want to nominate an individual
please nominate the person by August 19th
The voting will be happening between August 20nd and September 2nd
With the time being so short
we need your cooperation and participation as soon as possible
The election for the seats will be held on the this Meta page
Let's move forward together
Sincerely
ESEAP Interim Hub Committee VChang (WMF) ၁၅
၁၇ အဝ်ဂေတ် ၂၀၂၃ (+0630)[ကလေင်လိက်] မ္ၚဵုရအဴ Mon Wikipedians
Apologies as this message is not in your language
သ္ပဂုန်တုဲမကၠာဲစုတ်ကဵု နကဵုအရေဝ်ဘာသာဇကုညိအဴ
The WMF Language team plans to enable the Section and Content translation tools to Mon Wikipedia by default
Also
the team is considering adding machine translation (MT) support with MinT to the tools
MinT may be providing limited support for your language
so we want to make sure it is useful for the community
For this
my team would like members of your community to
Below is background information about the tools and how you can test them
Background information Section Translation extends the capabilities of Content Translation to support mobile devices
On mobile
the tool will
MinT (Machine in Translation) is a machine translation service hosted in the Wikimedia Infrastructure
It is designed to provide translations from many MT models
The model available for your Wikipedia is the MADLAD-400 open-source translation model
Our request The MADLAD-400 MT is available for your Wiki in our test instance
We want you to test it (translate sentences and paragraphs from articles) in our test instance
Let us know in this thread if the quality of the automatic translation generated is okay to enable it in Mon Wikipedia along with the Section and Content translation tool
Our plans to enable the tools and the machine translation support We plan to deploy the tools with the MT support by the 4th of March
If there are no objections from your community
we will deploy them
We want to provide the tools in the way they best serve the community
so we are open to make further adjustments after the deployment based on the experience of the community
We look forward to getting your feedback in this thread
Thank you
On behalf of the WMF Language team
UOzurumba (WMF) (ဓရီု) ၀၉
၁၅ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၄ (+0630)[ကလေင်လိက်] မ္ၚဵုရအဴ Wikipedians
Apologies
as this message is not written in your native language
သ္ပဂုန်တုဲမကၠာဲစုတ်ကဵု နကဵုအရေဝ်ဘာသာဇကုညိအဴ
The Wikimedia Foundation Web team will be enabling dark mode here on your Wikipedia by February 2025 now that pages on your wiki have passed our checks for accessibility and other quality checks
Congratulations
For context
the Web team has concluded work on dark mode
on some wikis
the option is not yet available for logged-out users
this is likely because many pages do not yet display well in dark mode
As communities make progress on this work
we enable this feature on additional wikis once per month
If you notice any issues after enabling dark mode
please create a page
Reading/Web/Accessibility for reading/Reporting/xx
wikipedia
org in MediaWiki (like these pages
and report the issue in the created page
Thank you
On behalf of the Wikimedia Foundation Web team
UOzurumba (WMF) ၀၄
၂၂ ဇာန်နဝါရဳ ၂၀၂၅ (+0630)[ကလေင်လိက်] မ္ၚဵုရအဴ Mon Wikipedians
Apologies as this message is not in your language
သ္ပဂုန်တုဲမကၠာဲစုတ်ကဵု နကဵုအရေဝ်ဘာသာဇကုညိအဴ
The WMF Language and Product Localization team proposes enabling an entry point called "Contribute" to your Wikipedia
Therefore
enabling this entry point in your Wikipedia will help contributors quickly discover available tools and immediately click to start using them
This entry point is designed to be a central point for discovering contribution tools in Mon Wikipedia
Who can access it Once it is enabled in your Wikipedia
newcomers can access the entry point automatically by just logging into their account
click on the User drop-down menu and choose the "Contribute" icon
which takes you to another menu where you will find a self-guided description of what you can do to contribute content
as shown in the image below
An option to "view contributions" is also available to access the list of your contributions
For experienced contributors
the Contribute icon is not automatically shown in their User drop-down menu
They will still see the "Contributions" option unless they change it to the "Contribute" manually
We have gotten valuable feedback that helped us improve its discoverability
it is ready to be enabled in other Wikis
One major improvement was to make the entry point optional for experienced contributors who still want to have the "Contributions" entry point as default
We plan to enable it on mobile for Wikis
where the Section translation tool is enabled
In this way
we will provide a main entry point to the mobile translation dashboard
and the exposure can still be limited by targeting only the mobile platform for now
If there are no objections to having the entry point for mobile users from your community
we will enable it by 17th June 2025
We welcome your feedback and questions in this thread on our proposal to enable it here
Suppose there are no objections
we will deploy the "Contribute" entry point in your Wikipedia
We look forward to your response soon
Thank you
On behalf of the WMF Language and Product Localization team
UOzurumba (WMF) (ဓရီု) ၁၁
၄ ဂျောန် ၂၀၂၅ (+0630)[ကလေင်လိက်
If you disagree with its speedy deletion
please explain why on this page
If this page obviously does not meet the criteria for speedy deletion
or you intend to fix it
please remove this notice
but do not remove this notice from pages that you have created yourself
ကွာန်စဳပျး(အၚ်္ဂလိက်
Sanpya
စံပြ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
ဂကောံကွာန်ဍုင်ဖိန်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၂၂၀၂၁၉
၁] အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဍုင်ဖိန်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၀၂၃
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၁၃၁ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၄၁၅၄ တၠရ
ခွေသေ (အၚ်္ဂလိက်
Khway Se
ခွေးသေ အၚ်္ဂလိက်
Khway Thay)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ ရးဨရာဝတဳ
ခရိုင်ဖာသီ
ပွိုင်ဍုင်ဖာသီ
ဂကောံကွာန်ဝါသေံ
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၆၀၁၈၉
ကွာန်ကအ်ဝါန်(အၚ်္ဂလိက်
Kawtwan
ကော့ဝမ်းရွာ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ဂကောံကွာန်ကအ်ခဗုဲ
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၀၀၄
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကအ်ခဗုဲ မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၆၇၈
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၀၈၈ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၅၇၆၆ တၠရ
ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် သၞာံ ၂၀၂၀တအ် (အၚ်္ဂလိက်
Mon political situation year 2020s) ဂှ် ဒှ်ပရူပရာ မဆေင်ကဵု ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကောန်ဂကူမန် မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲဗွိုင်ကာလ အကြာ သၞာံခရေတ် ၂၀၂၀ ကဵု ၂၀၃၀
သဘင်မာဲ စၠတ်ထဝ်နာနာ မကၠောန်ပလဝ် ပ္ဍဲကဵု သၞာံ ၂၀၂၀ ဂှ် နကဵု ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ မဒှ် ဗော်ဒဝ်အံင်သာန်သုကျဳဂှ် ၜိုတ်မဆိင်လဝ် ဟွံက က္လိဂွံဇမၞး ဂၠိုင်နူကဵု သဘင်မာဲမတုဲကၠုင်ဏီဂှ်ရ
ကိုပ်ကၠာ သဘင်မာဲဂှ် ညးလ္ၚတ်ပရေင်ဍုင်ကွာန်တအ် လ္ၚတ်တော်လဝ် နကဵု ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ က္လိဂွံဇမၞး ဗီုတြေံ ဟွံမာန် နကဵုဟိုတ် မတွဟ်ဂး ဗော်ကောန်ဍုင်အရင်ဂမၠိုင် မပြးဒၟံင် ၜါပိဗော်ဂှ် ညးတအ် ပ္ကောံဒှ်မွဲဗော်တုဲ ပ္ဍဲကဵု တွဵုရးဂမၠိုင်ဂှ် ဗော်ကောန်ဍုင်အရင်တအ် ဇၞးဂၠိုင်မာန်
တုဲပၠန် အခိင်အလဵုအသဳ အေန်အေဝ်ဒဳ မဂွံလဝ် အဝဵုဍုင်မသုန်သၞာံဂှ် ပရေင်ပြံင်လှာဲ လပါ်ခိုဟ်မွဲမွဲ ထ္ၜးရုပ်ရဴကမၠောန်ဟွံမာန်တုဲ ပါဲနူ ဒၞာဲဒြဟတ် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံဇၞော်ကွေဟ်ကွေဟ်ဂှ် ဗော်တၞဟ်တအ် ဂွံဇၞးဂၠိုင်တုဲ နကဵု ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ မွဲဓဝ် စဵုကဵု မဒက်အလဵုအသဳမာန်ဂှ် က္လိဂွံမာဲ ဟွံမာန်
ဟိုတ်ဂှ်ရ နကဵု ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ သ္ဒးပံင်တောဲ ကုဗော််ကောန်ဍုင်အရင်တအ်တုဲဟေင် ဒက်အလဵုအသဳမာန်ရ
နကဵု ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်လေဝ် နူမဒှ်ဒၟံင် ၜါဗော်ဂှ် ဒက်ပ္တန် ဗော်ညဳသၟဟ်မန် တုဲ ဒှ်ကၠုင်မွဲဗော်
တုဲပၠန် ဒက်မဟာမိတ် ကုဗော်ကောန်ဍုင်အရင်ဂမၠိုင် နူတွဵုရးတၞဟ်တၞဟ်တုဲ ချဳဓရာင်ကၠုင် ပရေင်ဍုင်ကွာန် မွဲစွံ
ရံင်ကဵု အကာဲအရာ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ တင်သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်တုဲ နကဵု ဗော်ညဳသၟဟ်မန် ဟီုတွဟ် သွက်ဂွံ ပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု အလဵုအသဳပံင်ကောံတုဲ လုပ်ပြိုင်မာဲရ
ဆဂး နကဵု ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ညးတအ်ဟီု ညးတအ် လုပ်ပြိုင်မာဲ သွက်နကဵုဗော်ညးတအ် မွဲဓဝ်ဟေင် ညံင်ဂွံဆက်ဒက် အလဵုအသဳမာန်ပၠန်ရ
ကြဴနူ အေန်အေဝ်ဒဳ မဂွံဒှ် အလဵုအသဳတုဲ ဂၠံင်တရဴပရေင်ဍုင်ကွာန် စပ််ကဵု အခေါင်ကောန်ဍုင်အရင်လေဝ် နူကဵု ကောန်ဍုင်အရင်တအ် မဒးနွံကဵု အခေါင်အရာဂကူဂှ် ပြံင်လှာဲကၠုင် အခေါင်အရာကောန်ဍုင်ရ
ပ္ဍဲအခိင်ကာလ တဝှ်သဘင်မာဲဂှ် ဒဒှ်ရ ပရေင်ဟွံဓဝ်ယာ
ပရေင်ဝဵုစၞာဲတအ် နွံဒၟံင်ဂှ် ပ္ဍဲကဵုပရိုင်ဂမၠိုင်
ပရေင်ပါ်ပါဲဂမၠိုင် ဟီုဂး ချူဒၟံင်အိုတ်ရ
သဘင်မာဲတုဲ နကဵု ဗော်ဒစဵုဒစးတအ် ဟွံပေင်စိုတ် လတူသွဟ်မာဲဂှ်ရ
နကဵု ဗော်ညဳသၟဟ်မန် လေဝ် ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်ပသောင်ပရိုင် ဒဒှ်ရ ပရေင်မလီဠာန်
မမာဲစၞာဲ သွက်ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ နွံဒၟံင် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဟီုဂးလဝ်ရ
နကဵု ဒပ်ပၞာန်လေဝ် အာတ်မိက်ကၠုင် ကမ္မရှေန်မာဲ သွက်ဂွံ က္လေင်သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပ္သောင်ကဵု ကိစ္စမာဲဂှ် ဇၞော်ကဵု ဒြဟတ်ရ
နကဵု ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဟီု "ပွမလီမာဲဂှ် ဒှ်အရာမပၠံင်သီကေတ် အဝဵုဍုင် ဗွဲအနိက်အထက်မွဲတုဲ ဒှ်အရာ မဒစဵုဒစး ကုသၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေသဳမွဲရ
နကဵု ဒပ်ပၞာန် သွက်ဒဳမဝ်ကရေသဳ ဂွံက္လေင်စိုပ် ဂၠံင်မဍာံ ဂၠံင်ဒွးတုဲ ညးတအ် ဒးထိင်ကေတ် အဝဵုဍုင် ပ္ဍဲတ္ၚဲမပံက်ပါလဳမာန်တၟိ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁
၂၀၂၁ ဂှ်ရ
ပၞာန်ထိင်အဝဵုဍုင်တုဲ ဒက်ပ္တန် ကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင်
နကဵု ကံင်သဳဂှ် အာတ်မိက်ကၠုင် ဗော်ကောန်ဍုင်အရင်တအ် သွက်ဂွံပလံင်မၞိဟ်စၞးဇကု ပ္ဍဲကံင်သဳဂှ်ရ
ဗော်ကောန်ဍုင်အရင်လ္ၚဵု ဟွံပလံင်နဗော်
စၞးဂှ် ပလံင်နကဵု ပူဂိုလ်
ဗော်ညဳသၟဟ်မန်ဂှ် နကဵုမာဲဂကောံကေင်ကာ လပါ်ဂၠိုင် တုပ်စိုတ် ပလံင်မၞိဟ်စၞး နကဵုဗော်တုဲ ပလံင်ဏာ ဒံက်တာဗညာအံင်မဵု ရ
ကိစ္စဏအ် သွက်ကောန်ဗော် ဟွံဒးဂၞပ်တအ် နုက်တိတ် နူကဵု ဗော်ညဳသၟဟ်မန် က္တဵုဒှ်ကၠုင်ရ
မွဲလပါ်ဂှ် ညးဍုင်ကွာန် ဗွဲတၟေင် ကောန်ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတအ် ထ္ၜးဆန္ဒ
နူကဵု မထ္ၜးဆန္ဒ ဗွဲမၜိုဟ်သြိုဟ်ဂှ် ဒှ်ကၠုင် ပရေင်ပလီုပလာ်
မွဲလပါ်ဂှ်လေဝ် နကဵု သၟိင်တၠတအ် (ဗၠာဲသၟိင် / သၞာဲဒဴ) လၞိန်ဗပိန် နကဵုဒြဟတ်တုဲ ကၞောတ်တဲ ညးဍုင်ကွာန်တအ် တိတ်ဂြိပ် ဇရေင်တိပၠန်ဂတး တုဲ ဒက်ပ္တန် ဒပ်ပၞာန်ဒစဵုဒၞာညးဍုင်ကွာန် မကော်ဂး ဒပ်ပဳဒဳအေပ် (PDF) သၟာပရေင်ဍုင်ကကွာန် ရဲဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ညးမတိတ်ကၠုင် မ္ၚးတအ်ဂှ် ဒက်ပ္တန် ကမ္မတဳမပစၞးစၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုင် (Committe Representing Pyidaungsu Hluttaw CRPH) နူဂှ်မွဲကဆံင် ဒက်ပ္တန် အလဵုအသဳညဳသၟဟ်ကောန်ဂကူ မကော်ဂး အေန်ယူဂျဳ (National Unity Government) ရ
နကဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိဂှ် ဆက်ထိင်အာ ပရေင်ဒေါအ်ပန်ပှ်ော ကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာရ
ညးဍုင်ကွာန် မဒဴတိတ်ကၠုင် သွက်ဂွံဆက်လုပ် ပေါဲဗတိုက် နကဵုလွဟ်ဂှ် ပံင်ကဵု ဒပ်ကရေင်ကေအေန်ယူ
ဒပ်ကချေင် ကေအေန်အဝ်
ဒပ်ပလံင်တအ်ရ
ကောန်ဂကူမန်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ညာတ်ကေတ် နကဵုမန်လေဝ် ဒပ်ပၞာန် မပန်ကဵု ဒပ်ပၞာန် သ္ဒးနွံကီုရောင်တုဲ ဒက်ပ္တန်ပတိုန် ဒပ်တၟိ ဒပ်စဵုဒၞာဍုင်မန်
ပါဲနူဏအ်လေဝ် ဒပ်တၞဟ် မံက်တိတ်ကၠုင် နွံဗွဲမဂၠိုင်ကီုရ
ဒပ်ပဳဒဳအေပ်တအ် ဗွဲကြဴ ဂွံကၠုင်ဒြဟတ် လေပ်ကၠုင် ကွတ်ပၞာန်တုဲ ဗက်ဗတိုက် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ
တုဲပၠန် မၞိဟ်မဆက်စပ် ကုအလဵုအသဳ မကော်ဂး နကဵုဘာသာဗၟာ (ဒလံ) တုဲ ဗက်ဂစိုတ်ထောအ် မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင်ရ
အကြာဂှ် ပေါင်မသၟိင် ဗီုကဵု အစာဘာ
ညးအုပ်ဓုပ်ကွာန်
ကောန်ဗော်ကျဖေတ် တအ်လေဝ် ဒှ်ပွန်တုဲ ဒးဒုင်ဂစိုတ် တၟာဂလိုင်ကီုရ
သွက်ဂွံလၞိန်ဗပိန် ဒပ်ကရေင် ဒပ်ပဳဒဳအေပ်တအ်ဂှ်တုဲ နကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာ နကဵုပၞာန်တိုက် ပၞာန်ကျာဂှ် စကာကၠုင်ရ
ပ္ဍဲဒေသအကြာကွာန်မန်ဂှ် ဟွံဒးဘဲပၞာန်တပ်တပ်ရ
ဆဂး ဗွဲကြဴ နကဵု ဒပ်ကရေင်ဟီု "ပိုယ်ဗဒှ်ပၞာန် ပ္ဍဲကွာန်ပိုယ်မ္ဂး ကောန်ဍုင်ကွာန်ပိုယ်ပၠန်ရ လေင်
ဟိုတ်ဂှ်ရ စၞးဂှ် ပိုယ်ဒးဗဒှ် ပေါဲဗတိုက် ပ္ဍဲကွာန်ဂကူတၞဟ်
အတိုင်လဟီုဂှ်ရ ဒပ်ကရေင် ကေုာံ ပဳဒဳအေပ်တအ်ဂှ် စၞးမလုပ်ဗတိုက် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ
ရုင်သၟိင်တၠ
ရုင်ဗၠာဲသၟိင် ပ္ဍဲဒေသညးတအ်ဂှ် လုပ်အာ ကွာန်မန် ဗီုကဵု ကွာန်ကအ်ဗိုတ် ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက်
ကွာန်သၞေဟ်ခြေင် ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်တုဲ ဗဒှ်ပေါဲပၞာန် အပ္ဍဲကွာန်မန်ရ
နကဵု ဒပ်ကရေင် ဒပ်ပဳဒဳအေပ်တအ်ဂှ် လုပ်ကၠုင် ကွာန်မန်တုဲ ညးဍုင်ကွာန်မန်တအ် ဖေက်ဘဲပၞာန် ဒြေပ်တိတ် နူကွာန်
ဒပ်ပဳဒဳအေပ်တအ် စံင် သ္ၚိညးဇၞော်ကွာန်မန်တုဲ ဟွံကဵု အခေါင် ကုညးဍုင်ကွာန်ပလိုတ်ပၟတ်
ပၟတ်ဂှ် ကၠောအ်ကၞာန်တုဲ ကွာန်ကအ်ဗိုတ်တူအာ
ဟိုတ်နူ ဒပ်ကရေင် ဒပ်ပဳဒဳအေပ်တအ် နွံပ္ဍဲကွာန်တုဲ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ လုပ်ပန် နကဵု အမၠံက်
နကဵုက္ၜင်ကျာတုဲ သ္ၚိသရိုဟ်လီု
မၞိဟ်ဒးချိုတ်တအ် ဒှ်ကၠုင်ကီုရ
နကဵု ဒပ်ပဳဒဳအေပ်တအ်ဂှ် ချူလိက် အာတ်လှုဲ ကုညးဍုင်ကွာန်မန်
တံင်မၞိဟ်တုဲ မိက်လှုဲတအ်လေဝ် နွံကီုရ
ပ္ဍဲသဘင်မာဲ ၂၀၁၅ တေအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ကလိဂွံမာဲဗွဲမဂၠိုင်တုဲ ဓလီုလဝ် ပ္ဍဲစၠတ်ထဝ်ၜါကဆံင်ကီု သီုကဵု စၠတ်ထဝ်ရးဂမၠိုင်တုဲ သီုကဵုအလဵုအသဳကၟိန်ဍုင် ကေုာံ ရးဂမၠိုင်ရ
ပ္ဍဲမွဲဒမြိပ် အာယုက်အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဒၞာဲဗွဲမဂၠိုင် ပရေင်ဟွံသၟဟ်န် ကယျာန်ဓဝါတ် က္တဵုဒှ်လဝ် နွံရ
ဗီုကဵု ယၟုဒဒန်တကအ်ခၟိုင် ရုပ်ဗရိုတ် ဂဥုပ်ဗိုလ်အံင်သာန် တုဲပၠန် အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳ ကဵု ဂကူကောန်ဍုင်အရင်ဂမၠိုင်လေဝ် လညာတ်တၞဟ်ခြာတၞဟ်တအ် က္တဵုဒှ်လဝ် နွံကီုရ
နကဵုကောန်ဍုင်အရင်တအ် စၞးမကဵုဒြဟတ် ကုဗော်အေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန် အပ္ဍဲဂကူ ဇကုကဵုဇကု ကေုာံ အကြာကောန်ဍုင်အရင်တအ်ဂှ် ပံင်ကောံရေင်သကအ်တုဲ ညံင်ဂွံဇၞးမာဲဂှ် ဂ္စာန်ကၠုင်ရ
၁] နကဵုဗော်အေန်အေဝ်ဒဳလေဝ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် မဆေင်ကဵု အခေါင်အရာကောန်ဍုင်အရင်တအ်ဂှ် နူသဘင်မာဲ သၞာံ ၂၀၁၅ ကဵု သွက်သဘင်မာဲ သၞာံ ၂၀၂၀ ဂှ် ပြံင်လှာဲအာရ
အတိုင်လိက်လလောင်တြး ပရေင်ဍုင်ကွာန် သွက်အခေါင်ကောန်ဍုင်အရင်တအ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၅ ဂှ် ပ္ဍဲအခန် ၁ ပိုဒ်ဇၞော် ၃ ဂှ် "မဒုင်သဇိုင် ကုမူဝါဒ အခေါင်ဗၠးၜး
ကဆံင်တုပ် ကေုာံ အခေါင်ပတန်သၞောဝ်အလဵုဇကုတုဲ ဒက်ပတန်အာ ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံဖက်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ" (လွတ်လပ်ခွင့်
တန်းတူရေး နှင့် ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့် စသည့် မူဝါဒများကို အခြေခံ
ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုကြီး ကို တည်ထောင်ရန် ကြိုးပမ်းသွားမည်
သွက်သၞာံ ၂၀၂၀ဂှ် စၞးဒၞာဲဂှ် ဒှ်အာ "အခေါင်ကောန်ဍုင်ဂမၠိုင် မတုပ်သၟဟ် ကေုာံ ညံင်ဂွံဒက်ပတန်အာ ကၟိန်ဍုင်ဒဳမဝ်ကရေသဳဖက်ဒရေဝ် မနွံကဵု အခေါင်ပတန်သၞောဝ်အလဵုဇကု ( တန်းတူညီမျှသောနိုင်ငံသားအခွင့်အရေးများနှင့်ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်ရရှိပြီး ဒီမိုကရေစီ ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေး
ပ္ဍဲကဵု ဂၠံင်တရဴပရေင်ဍုင်ကွာန် အေန်အေဝ်ဒဳ မပြံင်လှာဲဏအ်ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမကလိဂွံမာဲဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ပကင်ရင်တုဲ သၞောတ်ဖက်ဒရေဝ်ဂှ် ဒှ်လစှ်ေဂမၠိုင် သၟဝ်ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံတုဲ ကလေင်ပံင်ကောံတုဲ ပကင်ရင်ရ
၂] နကဵုဗော် ပရေင်ဍုင်မန် မဒှ်ဒၟံင်ၜါဂှ် ပံင်ကောံဒှ်မွဲတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ဗော်ညဳသၟဟ်မန်ဂှ် ပ္ဍဲသဘင်မာဲ ၂၀၂၀ ဂိတုနဝ်ဝေမ်ဗါ ၈ ဂှ် နကဵု ဗော်ညဳသၟဟ် လုပ်ဒုင်ရုဲ သီုဖအိုတ် ၆၂ ဒၞာဲ
ပ္ဍဲကဵု တွဵုရးဍုင်မန်ဂှ် ပါဲနူ ပွိုင်ဍုင်သဓီု ကဵု ပွိုင်ဍုင်ၜဳကလေင်တုဲ သၟေဟ် ၈ ပွိုင်ဍုင်ဂှ် ဒၞာဲဆန္ဒမာဲ ၁၀ ဒၞာဲ
စၠတ်ထဝ်ညးဍုင်ကွာန် ၈ ဒၞာဲ
စၠတ်ထဝ်ကောန်ဂကူ ၁၀ ဒၞာဲ ကေုာံ ဒၞာဲဝန်ဇၞော်ကောန်ဂကူဗၟာမွဲဒၞာဲ
သွက်စၠတ်ထဝ်တွဵုရးဍုင်မန်ဂှ် ၁၇ ဒၞာဲ
ပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်မန်သၟးဂှ် သီုဖအိုတ် ၃၅ ဒၞာဲ
တွဵုရးကရေင် ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက်
ဖာအင်
ကဵု လှာဒကှ်ဂှ် သွက်စၠတ်ထဝ်ကောန်ဂကူ ၄ ဒၞာဲ
သွက်စၠတ်ထဝ်ညးဍုင်ကွာန်ဂှ် ၂ ဒၞာဲ
တုဲပၠန် သွက်စၠတ်ထဝ်တွဵုရးဂှ် စၞးဝန်ဇၞော်ဂကူမန် မွဲဒၞာဲ
အမာတ်စၠတ်ထဝ် ၆ ဒၞာဲ
သီုဖအိုတ် ၁၂ ဒၞာဲ
ရးတၞင်သဳဂှ် ပွိုင်ဗိက်
ဍာ်ဗု ဂှ် သွက်စၠတ်ထဝ်ကောန်ဂကူ ၂ ဒၞာဲ
စၠတ်ထဝ်ညးဍုင်ကွာန် ၁ ဒၞာဲ
စၠတ်ထဝ်ရးဂှ် ၃ ဒၞာဲ သီုဖအိုတ် ၈ ဒၞာဲ
ရးလ္ဂုင်ဂှ် ပွိုင်ဍုင် ဒဵုပုင်
စမ်းချောင်း
ဥက္ကလာသၠုင်ကျာ
ယှိုဲပျဳတာ ကေုာံ ထာန်တပေန်တအ်ဂှ် သွက်စၠတ်ထဝ်ကောန်ဂကူ ၁ ဒၞာဲ
စၠတ်ထဝ်ရး ၆ ဒၞာဲ သီုဖအိုတ် ၇ ဒၞာဲ လုပ်ဒုင်ရုဲစှ်ရ
၃] တော်ကဵု သဘင်မာဲမတုဲကၠုင်မ္ဂး ကလိဂွံဇမၞး ဒၞာဲဂၠိုင်ကၠုင်ရ
သီုဖအိုတ် သွက်စၠတ်ထဝ်ကောန်ဂကူ ကေုာံ စၠတ်ထဝ်ညးဍုင်ကွာန်ဂှ် ၅ ဒၞာဲ
သွက်စၠတ်ထဝ်တွဵုရးဂှ် ၆ ဒၞာဲ
နူကဵု တွဵုရးကရေင် သွက်ဒၞာဲဝန်ဇၞော်ကောန်ဍုင်အရင်မန်ဂှ် မွဲတၠ
ကြဴနူ သွဟ်မာဲဂမၠိုင်မတိတ်တုဲ ညးအုပ်ကာနာနာ ဗော်ညဳသၟဟ်မန် နာဲလျးတၟး ဟီု " ပ္ဍဲကဵုပွိုင်ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂတဏအ်မ္ဂး အတိုင်ဂၠံင်တရဴ ပရေင်ဍုင်ကွာန် မဖျေဟ်လဝ်ဂှ် အပ္ဍဲဗွိုင်စၠတ်ထဝ်ကီု သီုကဵု မ္ၚးစၠတ်ထဝ်ဂှ် သၠုင်အသိင်တုဲ ဆက်ချဳဓရာင်အာရောင်
ပ္ဍဲဗွိုင်စၠတ်ထဝ်မ္ဂး သၞောဝ်သဇိုင် ၂၀၀၈ ဂှ် ညံင်ဂွံဒှ်ပလေဝ်ဂှ် ပံင်တောဲ ကုဂကောံကောန်ဍုင်အရင် ကေုာံ ဂကောံဒဳမဝ်ကရေသဳတအ်တုဲ ကၠောန်အာရောင်
ပ္ဍဲဗွိုင်မ္ၚးစၠတ်ထဝ်ဂှ်မ္ဂး ညံင်ရဴ သဘင်သဳကၠဳပင်လံင် ၂၁ ဗွဝ်ကၠံ ညံင်ဂကောံပရေင်ဍုင်ကွာန် သီုဖအိုတ် ဂွံပါလုပ်တုဲ ညံင်ကလိဂွံတင်လတုပ်စိုတ် သၞောတ်ဖက်ဒရေဝ်ဂှ် ဂစာန်ကၠောန်အာရောင်
နကဵု ဗော်ညဳသၟဟ်မန်ဂှ် ရန်တၟအ်လဝ် သွက်ဂွံပါလုပ် အပ္ဍဲအလဵုအသဳပံင်ကောံတုဲ အခေါင်အရာဂကူမန် ကေုာံ ဖိုလ်ဂုဏ်တွဵုရးဍုင်မန် ညံင်ဂွံမံက်ကၠုင် ဂၠိုင်င်ဂှ် ဂစာန်အာရောင် ဟီုလဝ်ရ
၁] ပ္ဍဲကဵု တွဵုရးဍုင်မန်ဂှ် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ကလိဂွံ ၃၁ ဒၞာဲ
ဗော်ညဳသၟဟ်မန် ကလိဂွံ ၁၁ ဒၞာဲ
သီုဖအိုတ် ဗော်ၜါဝွံဟေင် ဂွံဒုင်ရုဲစှ်ရ
၄] ရံင်နကဵု အလုံမွဲကၟိန်ဍုင်မ္ဂး သွက်ခုင်ပါလဳမာန် သီုဖအိုတ် ၄၇၆ ခုင်ဂှ် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ မဒှ်ဗော်သၟဝ်ဒဝ်အံင်သာန်သုကျဳ ကလိဂွံ ၃၉၆ ခုင်
ဗော်မထံက်ဂလာန် ဒပ်ပၞာန် ဗော်ကျဖောတ် ကလိဂွံ ဆ ၃၃ ခုင်
ဗော်ဂကူသေံဇၞော် ကလိဂွံ ၁၅ ခုင်
ဗော်ယခေင် ၈ ခုင်
နကဵုဗော်ညဳသၟဟ်မန် ကလိဂွံ ၅ ခုင်တုဲ သၟေဟ်ဂှ် ဗော်ကောန်ဍုင်အရင်တၞဟ်တအ် ကလိဂွံညိညရ
၅]သဘင်မာဲဂှ် ဟွံစှ်ေကဵုဗဗွဲဓဝ်
နကဵုဗော်ကျဖောတ်
ဒပ်ပၞာန်ကီု သီုကဵု ဗော်ကောန်ဍုင်အရင်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု ဗော်ညဳသၟဟ်ဂကူမန်လေဝ် ပတိုန်ထ္ၜးကဵုလဝ် ကမ္မရှေန်သဘင်မာဲ UEC
ကေုာံ သမ္မတဍုင်ရ
တုဲပၠန် နကဵုဗော်တအ်ဏအ် နွံပၟိက် မိက်ဂွံလ္ၚတ်စရင်မာဲဂမၠိုင်တုဲ အာတ်မိက် စရင်မာဲဂမၠိုင်ကီုလေဝ် နကဵု ကမ္မရှေန်မာဲဂှ် ထ္ၜးဟိုတ်ကဵု အခေါင်အရာပူဂိုလ်ဂမၠိုင်တုဲ ဟွံကဵုအခေါင်ဗဵုစရင်တအ်ရ
၆] ညးပါ်ပါဲတအ် တော်ကေတ်မ္ဂး နကဵုကမ္မရှေန်မာဲဂှ် ဖန်လီလာန်လဝ်မာဲ ဇၟာပ်ဇၟာပ်ဒၞာဲရောင်
လ္ၚတ်ရံင် မမာဲ ကေုာံ လၟိဟ်မၞိဟ်ဂမၠိုင်မ္ဂး ဒဒှ်ရ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ မွဲမွဲကၠတ်ကေတ်လဝ်မာဲ မွဲမွဲပွိုင်ဆန္ဒမာဲမ္ဂး ထပ်စုတ်လဝ် မမာဲအလီနွံဒၟံင် အကြာ ၁၀၀၀၀ စဵုကဵု ၂၀၀၀၀ နွံရောင်ဂှ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ဒုင်သဇိုင် ကုတင်ဂၞင်လၟိဟ်မာဲဂမၠိုင်တုဲ ဟီုလဝ်ရ
ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲကဵု ပွိုင်ဍုင်ပံင်ဂှ် ဟိုတ်နူ မိကောန်ဆာန် ဒှ်မၞိဟ် မပၠုပ်ဂလာန် စပ်ကဵု ယၟုဒဒန်တကအ်ခၟိုင်ဂှ် လၟိဟ်မာဲအလီ ၜါလက်ပြင်ပြင် လီလဝ်ရောင်ဂှ် ညးဟီုပါ်ပါဲလဝ်ရ
၇] မိသုမန် (မိစုမန်) ညးမရေင်တၠုင် ညံင်ဗော်ညဳသၟဟ်မန် ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ် သ္ဂောအ်ဇၞးမာဲဂှ် ပ္ဍဲ ဂိတုနဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၃ ပံက်အမှု စောဲဒုဟ် ကု ဒေါ်ခင်မျိုးမြင့် ညးမဒှ်အလံင်အမာတ် နူဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတုဲ ညးမဇၞးလဝ်မာဲ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ် သွက်စၠတ်ထဝ်တွဵုရးပွိုင်ဆန္ဒမာဲ စၟတ် (၁) နကဵုဒုဟ် ဒဒှ်ရ ဒေါ်ခင်မျိုးမြင့် ဂှ် ကုမၞိဟ်ဟွံမဲ ပ္ဍဲစရင်မာဲဂှ် ကဵုစုတ်မာဲအတေင်
စကာအဝဵုသြဇာ ကဆံင်အမာတ်စၠတ်ထဝ်တွဵုရးတုဲ ဘပဠညးဍုင်ကွာန် ညံင်ဂွံကဵုစုတ်မာဲ ဗော်ဇကု
တုဲပၠန် ပ္ဍဲအရာမဓရတ် ဟီုဘပဠဂှ် ကၠောန်ပလဝ် အပ္ဍဲအရှာံမာဲ ၂၀
၃၀ ပေ
တင်မဟီုလဝ်တအ်ဂှ် ဗၠေတ်ဒၟံင် ကုသၞောဝ်သဘင်မာဲတွဵုရးပိုဒ်ဇၞော် ၆၁ ကဵု ၆၂
၉] ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ က္လိဂွံဇမၞးမာဲဂၠိုင်အိုတ်တုဲ သွက်ဂွံ ဆဵုဂဗ ကုဗော်ကောန်ဍုင်အရင်ဂမၠိုင်ဂှ် နကဵုဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ကဵုတာလျိုင် ကု သကိုပ်ဝန်ဇၞော်ရးမကွေ ဒေါက်တာအောင်မိုးညို
သကိုပ်ဝန်ဇၞော်တွဵုရးကရေင် ဒေါ်နန်းခင်ထွေးမြင့် ကဵု ညးစၞးစၠတ်ထဝ်ကောန်ဂကူ နူတွဵုရးကချေင် ဦးအင်ထုံခါးနော်ဆမ် တအ် ညးပိ
ကြဴနူ မအာဆဵု ကုဗော်ဂကူကချေင်
ဂကူလဳသူ
တုဲကၠုင်စိုပ် ဍုင်မတ်မလီု သွက်ဂွံဆဵုဂဗ ကုဗော်မန် ဂှ် ဆိင်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဇာန်နဝါရဳ ၅
၂၀၂၁ ဂှ်ရ
နကဵု ဗော်ညဳသၟဟ်ဂကူမန်ဂှ် အာတ်မိက်လဝ် ပရေင်ဆဵုဂဗဂှ် တၞဟ်နမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ ရေင်သကအ်တုဲ သ္ဒးဒှ် ပ္ဍဲဒၞာဲဗၠးၜးမွဲဒၞာဲရ
ဆဂး နကဵု ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳဂှ် နူကဵု ဗဟဵုညးတအ် ဖျေဟ်လဝ် ဒးဆဵုဂဗ ပ္ဍဲရုင်ဗော်ညးတအ်ဟေင်တုဲ ဟိုတ်နူဟွံကလိဂွံ တင်လတုပ်စိုတ် ဒၞာဲသွက်ဂွံဆဵုတုဲ ပရေင်ဆဵုဂဗဂှ် လီုအာရ
၁၀][၁၁] သွက်ဂွံဆဵုဂဗ ဗီုဏအ်ဂှ် နကဵု အေန်အေဝ်ဒဳ ပလံင်ဗစိုပ်လဝ် လိက်ကု ဗော်ဍုင်ကောန်အရင် သီုဖအိုတ် ၃၉ ဗော်
၁၂] နကဵု ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳဂှ် သွက်ဂွံ ဆက်ပံက် ပါလဳမာန်ဂှ် ဆက်ကၠောန်အာ အတိုင်လၟေင်ကမၠောန် မွဲလပါ်ဂှ် နကဵုရဲဒပ်ပၞာန် ကေုာံ ဗော်ကျဖေတ်တအ်ဂှ် ဆက်ပ္တိတ်ဒၟံင် လိက်လလောင်တြး
ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်ပသောင်ပရိုင် ကိစ္စသွဟ်မာဲ ကေုာံ မာဲဟွံဗဗွဲဓဝ်ဂှ်ရ
နူကဵု ဒဳဇြေန်ပါ ၂၃
၂၀၂၀ စဵုကဵု ဇာန်နဝါရဳ ၁၆ ဂှ် နကဵုဒပ်ပၞာန် ကၠောန်သဘင်ပသောင်ပရိုင် ဂွံအာ သီုဖအိုတ် ၂၀ အလန်
သဘင်ပသောင်ပရိုင် အလန်လက္ကရဴအိုတ်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲကဵု ဇာန်နဝါရဳ ၂၆ ပ္ဍဲကဵု တိုက်ထ္ၜးပျးပၞာန်
နေပျဳတဝ်
ပ္ဍဲဂှ် နကဵုဒပ်ပၞာန် အလုံမွဲကၟိန်ဍုင် ပွိုင်ဍုင်နွံ ၃၁၄ ပွိုင်ဍုင်ဂှ် စၟဳစၟတ်ရံင် စရင်မာဲ ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်တုဲ ဂွံဆဵုကေတ် စရင်မာဲထပ်ဒၟံင်
စရင်မာဲမဖန်ကၠောန်ဗဒှ်လီဠာန်လဝ်တအ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် သီုဖအိုတ် နွံ ၇
၇၂၅ တၠ
ပါဲနူဂှ်တုဲ မၞိဟ်မွဲ မနွံကဵုစရင်မာဲ ၜါပိပွိုင်ဍုင်ဂှ်လေဝ် နွံဒၟံင်ပၠန်တုဲ သီုဖအိုတ် လၟိဟ်မာဲဟွံဗဗွဲဓဝ် နွံဒၟံင် ၈ ပြကောဋိကိုဋ်ပြင်င်ဂှ် ညးတအ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ
၁၃] အစာပရိုင်မွဲသၟာန်တုဲ ညးမပသောင်ပရိုင် ဂဥုပ်ဗိုလ်ဇော်မင်းထွန်းဟီု "နကဵုဒပ်ပၞာန်ဂှ် ဟိုတ်နူဏအ်တုဲ ဟွံသီအဝဵုဂှ် ဟီုဟွံမာန်
၁၄] စပ်ကဵု တင်မပတိုန်ထ္ၜး ဒဒှ်ရ သဘင်မာဲသၞာံ ၂၀၂၀ ဟွံစှ်ေကဵုဗဗွဲဓဝ်ဂှ် ဇာန်နဝါရဳ ၂၈ဂှ် နကဵုကမ္မရှေန်သဘင်မာဲ (UEC) ကလေင်ခၠေဝ်ဟီု "သဘင်မာဲသၞာံ ၂၀၂၀ ဂှ် စရင်မာဲဗၠေတ်ယောင်ယာညိညနွံကီုလေဝ် ညံင်ရဴဒပ်ပၞာန်စုတ်စောဲ ဒဒှ်ရ ပရေင်မဟွံဂွံစှ်ေကဵုသၞောဝ်ဂှ် ဟွံမဲ
အတိုင်ဒပ်ပၞာန် မအာတ်မိက်လဝ် နကဵုကမ္မရှေန်မာဲ ပ္ညဳကုအလဵုအသဳတုဲ ညံင်ဂွံဂၠာဲသွဟ်ဂှ် နကဵုကမ္မရှေန်သဘင်မာဲဟီု "အတိုင်သဇိုင်ဥပဒေမ္ဂး ကမ္မရှေန်သဘင်မာဲဂှ် ကလိဂွံလဝ် အဝဵုကၞောတ်အထောတ်ရတုဲ နကဵုကမ္မရှေန် သွက်ဂွံပ္ညဳ ကုအလဵုအသဳ ပ္ဍဲသၞောဝ် ဟွံဗၟံက်ထ္ၜးလဝ်
၁၅] ဇာန်နဝါရဳ ၂၈ နကဵု ဂဥုပ်ဗိုလ်ဇမၞော် မင်းအောင်လှိုင် ကဵုဗစိုပ်လိက် ဇရေင်ဒဝ်အံင်သာန်သုကျဳ နကဵုတၞးလိက် မချူလဝ် နကဵုတဲ ဘာသာဗၟာဂှ် ကလေင်ကၠာဲလဝ် နကဵုဘာသာမန် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
တင်မနွံပၟိက်ဒပ်ပၞာန် စၟတ်တ္ၚဲ ၂၈
၂၀၂၁ ၁
သဘင်မာဲ မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၀ ဂိတုနဝ်ဝေမ်ပါ (၈) ဂှ် ပ္ဍဲစရင်မာဲတမ်မူလဂမၠိုင်ဂှ် အဆံင်ပွိုင်ဍုင်
ရး ကေုာံ တွဵုရးဂမၠိုင် နကဵုအလုံမွဲကမိန်ဍုင်ဂှ် ကလေင်စၟဳစၟတ်ရံင်မ္ဂး ဂွံဆဵုကေတ် စရင်ယၟုထပ်ဒၟံင်
ဂၞန်စၟတ်သမ္တီကောန်ဍုင် တုပ်ဒၟံင်
မၞိဟ်အာယုက် လတူ (၁၀၀) နွံဗွဲမဂၠိုင်
ၜိုတ်မဂွံဆဵုကေတ်မ္ဂး လၟိဟ်မၞိဟ် (၁၀
၁၁၆) ဂှ် စရင်ထပ်ဒၟံင်တုဲ မဒးဒှ်သံသယျမာန် ဂွံဆဵုကေတ်လဝ်ဂှ်ရ သ္ဒးပံက်ဂကောံစၟဳစၟတ်တုဲ ကလေင်စၟဳစၟတ်ကဵုညိ
ပ္ဍဲအရာမကလေင်စၟဳစၟတ်စရင်မာဲတအ်ဂှ် နကဵု "UEC" ၜိုန်ရ သ္ဒးကၠောန် နဒဒှ် အဓိကကီုလေဝ်
လတူ "UEC" ဂှ် ဓဝ်ပတှ်ေ ဟွံမဲတုဲ
ညံင်ဂွံဒက်ကဵု "UEC" တၟိ
ကာလဒက်ပၠန်ရ မၞိဟ်ပူဂိုလ် မနွံကဵုဓဝ်ယာ နူကဵုဒပ်ပၞာန်လေဝ် ညံင်ဂွံပါလုပ်
နကဵု "UEC" တၟိ ပ္ဍဲအခိင်ကာလ မကလေင်စၟဳစၟတ်ဒၟံင် လၟိဟ်မမာဲ မဒးဒှ်သံသယ ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ဂှ် နကဵုအမိင်အသံ သမ္မတ ညံင်ဂွံပဆုဲထောအ် ကမၠောန်မကော်စၠတ်ထဝ် အလန်တတိယ တုဲပၠန် အရာမနွံပၟိက် မဒးကၠောန်တအ်ဂှ် စနူတ္ၚဲဏအ် (၂၈
၂၀၂၁) တုဲ ဆက်ကၠောန်အာညိ
စရင်အင် အတိုင် ဒပ်ပၞာန်မဂၠာဲဆဵုလဝ််တအ်ဂှ်လေဝ် ကရောမ်လိက်ဏအ်ဂှ် တောဲဗစိုပ်လဝ်ကီုရ
အတိုင် တင်မနွံပၟိက် ဒပ်ပၞာန်ဏအ် ယဝ်ရ ဟွံကၠောန်ဖန်ကဵုမ္ဂး နကဵုဒပ်ပၞာန် ဆက်ရေင်တၠုင်ကၠောန်အာ အတိုင်သဇိုင်သၞောဝ်ဥပဒေလဒက်ပတန် ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံသမ္မတဗၟာ သၞာံ ၂၀၀၈
ဂဥုပ်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် ပရေင်စဵုဒၞာဒပ်ပၞာန် (စၞး) [၁၆] ၂၉ ဇာန်နဝါရဳ ဂှ် နူကဵု ဂကောံလ္ၚတ်သဘင်မာဲ ၁၂ ဂကောံ အပ္ဍဲဍုင် လလောင်တြး
နကဵုဒပ်ပၞာန်ကီု ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်တအ်ကီု ဒုင်တဲ လတူသွဟ်မာဲတုဲ ပ္ဍဲအခိင်မစၠောအ်တဲ အဝဵုဍုင်ဂှ် ညံင်ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂွံၜိုဟ်သြိုဟ် ဗိုင်ရီုဗင်ကဵုညိ
၁၇] ပါဲနူဂှ်တုဲ နကဵု သံဃမဟာနာယကကီု သီုကဵု ရုင်ကလုတ်ဍုင်နာနာ ဖတိုက်ဖအောဝ် ညံင်ဂွံပသောင်ပြသၞာ ဗွဲမၜိုဟ်သြိုဟ်
၁၈] ဇာန်နဝါရဳ ၃၁ ဂှ် နကဵုဒပ်ပၞာန် လလောင်တြး ဒဒှ်ရ ဂကောံဍုင်နာနာတအ် ညံင်ဟွံဂွံထံက်ဂလာန် လတူသွဟ်မာဲ မကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲနဝ်ဝေမ်ဗါ (၈
တုဲပၠန် ပ္ဍဲလိက်လလောင်တြးဂှ် ဆက်ချူလဝ် နကဵုဒပ်ပၞာန်ဂှ် အတိုင်သဇိုင်သၞောဝ် ၂၀၀၈ ဗွဲမကိတ်ညဳ ကုဍာ်ဒကေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳဂှ် ဆက်ကၠောန်အာ စပ်ကဵုသဘင်မာဲဂှ်ရောင်
၁၉] ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁
၂၀၂၁ ဂှ် နကဵု ဒုတိယသမ္မတ(၁) ဦးမြင့်ဆွေ ညးမဒှ်သမ္မတ မဂွံဒုင်ခပ္တိုန်လဝ် နူကဵုသွာင်ပၞာန် နူသၞာံ ၂၀၁၆ မာတ် ၁၅ ဂှ် မဂွံဒုင်ရုဲစှ်ပ္တိုန် နဒဒှ်သမ္မတ (ယာယဳ)တုဲ ပ္တိတ်လိက်အသံ စၟတ် (၁/၂၀၂၁
ပ္ဍဲလိက်အသံဂှ် ချူလဝ် ဒဒှ်ရ သဘင်မာဲမကၠောန်လဝ်ဂှ် ဟိုတ်နူ ဒစဵုဒစး ကုသၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ
ဗၠေတ်ယောင်ယာဒၟံင် ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ ဒစဵုဒစးဒၟံင် ကုတၠုင်လအာ ဒဳမဝ်ကရေသဳ မတွဟ်ဂး အဝဵုကၞောတ်အထောတ်ဍုင် သ္ဒးစှ်ေကၠုင် နူညးဍုင်ကွာန်ရ
သွက်ဂွံပသောင်ပြသၞာစရင်မာဲဂှ် နကဵု ကမ္မရှေန်မာဲကီု သီုကဵု ညးမဂွံလဝ်အဝဵုဂှ် တးပါဲဒၟံင်ရ
ကောံဓရီုစၠတ်ထဝ်ဂှ် ညံင်ဂွံပဆုဲကဵု မအာတ်မိက်လဝ်ဂှ်လေဝ် ဟွံပဆုဲကဵု
အတိုင်သဇိုင်ဥပဒေ (၂၀၀၈) ပိုဒ်ဇမၞော် ၄၁၇ မ္ဂး အရာဝွံ ဒှ်အရာ မကေမ်ဇြာပ်ကေတ် အဝဵုဍုင် နကဵုနဲအဓမ္မတုဲ အရာဝွံ မပကဵု ညံင်ပရေင်ညဳသၟဟ်ကောန်ဂကူဂမၠိုင် ဂွံလီု
တုဲပၠန် ပရေင်ရုသံင်လေဝ် ကတဵုဒှ်ဒၟံင်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ သွက်ဂွံဆက်အာ တရဴဒဳမဝ်ကရေသဳဂှ် ဝါတ်ဂါတ်
ဟွံလောဲသွာကၠုင်ရ
တၞဟ်နဂွံ စၟဳစၟတ်စရင်မာဲ
ကေတ်အရေဝ် လတူ ညးမကလိလောန်လဝ်ဒုဟ်တအ်ဂှ်တုဲ အတိုင်သဇိုင်ဥပဒေ (၂၀၀၈) ပိုဒ်ဇမၞော် ၄၁၈ ပိုဒ်လပါ် (က)ဂှ် အဝဵုပတန်သၞောဝ်
အဝဵုပကင်ရင်
အဝဵုသ္ဂုတ်သွာတ်သၞောဝ်တအ်ဂှ် ပအပ်ကဵု ဂဥုပ်က္ဍိုက်က္ဍိုပ်ပရေင်စဵုဒၞာဒပ်ပၞာန်ရ
အကာဲအရာကာတၟေင်ဂှ် ဆက်စပ် အလုံမွဲပယျဵုကမိန်ဍုင်တုဲ အတိုင်သဇိုင်ဥပဒေ ပိုဒ်ဇမၞော် ၄၁၇ စနူတ္ၚဲဝွံတုဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ
၂၀][၂၁][၂၂] ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁ အခိင်ဂယး ကိုပ်ကၠာ တ္ၚဲဟွံတၟးဂှ် ဒဝ်အံင်သာန်သုကျဳ
သမ္မတဝေန်မျေအ်
ကေုာံ မၞိဟ်ဇၞော် နူကဵုဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဗွဲမဂၠိုင် နကဵုပၞာန် ကၠုင်ကော်ဏာရ
၂၃]တုဲ နူကဵု ဌာနတဳဝဳ မြဝတဳ လလောင်တြး ဒဒှ်ရ နကဵုဍုင် လလောင်တြးလဝ် အကာဲအရာကာတၟေင်
ပွိုင်မွဲသၞာံရ
၂၄] ပ္ဍဲတ္ၚဲပၞာန်သီအဝဵုဂှ် ကောန်ဍုင်ဗၟာၜိုတ် ၂၀၀ ကောံရေင်သကအ်တုဲ အာထၜးဆန္ဒ ဂတမုက်ရုင်ကလုတ်ဗၟာ ပ္ဍဲဍုင်က္ၜင်ကံက်
ရးနိဂီုသေံ
၂၅] ထၜးဆန္ဒဂှ် နကဵုဗၠာဲသၟိင်သေံ လုပ်ပသောင်တုဲ တုဲဒှ်အာ
ညးထၜးဆန္ဒၜါတၠ ဒးအာဝပ်တုဲ ဒးတိုန်ရုင်ဂဥုဲ
မၞိဟ်ၜါတၠ ဒးဒုင်ရပ်
၂၆]ညံင်ရဴဂှ်ကီု ကောန်ဍုင်ဗၟာ မနွံပ္ဍဲတဝ်ကျဝ်
ရးနိဂီုဂျပါန်တအ် ကောံအာ ဂတမုက် တက္ကသိုလ်ကုလသမဂ္ဂတုဲ ထ္ၜးဆန္ဒ ဒစဵုဒစး ပၞာန်သီအဝဵု
၂၇] နကဵုအပ္ဍဲဍုင်ဂှ် ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂ ဗတံ ၈ နာဍဳ မၞိဟ်ညိည ရပ်လဝ် ဗီုရုပ် ဒဝ်အံင်သာန်သုကျဳတုဲ တိတ်ထ္ၜးဆန္ဒ ၜိုတ် ၁၅ မိနေတ်
၂၈] တ္ၚဲယး ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၄ ဂတမုက်တက္ကသိုလ်ဂဥုဲမာန္တလေ မၞိဟ်ၜိုတ် ၃၀ တၠ တိတ်ထ္ၜးဆန္ဒတုဲ ဒးဒုင်ရပ်
၂၉][၃၀] စနူဂှ်တုဲ လၟိဟ်မၞိဟ် မတိတ်ထ္ၜးဆန္ဒဂှ် ဂၠိုင်တိုန် ရိုဟ်ဒဒှ်တ္ၚဲ ကၠောအ်ကြပ်မွဲ အလုံဍုင်တုဲ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၈ ဂှ် အလဵုအသဳပ္တိတ် အမိင်တိတ်ဗတံဟွံဂွံ တုဲပၠန် မၞိဟ်ဂၠိုင်နူမသုန် ကောံဟွံဂွံ နကဵုပိုဒ်ဇၞော် ၁၄၄
ဆဂး ပရေင်ထၜးဆန္ဒဂှ် ဟွံဍိုန်စှ်ေ ဆက်ဂၠိုင်တိုန်
ပ္ဍဲ ၂ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၁ ဂှ် သၟာကမၠောန်ပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ ပေါင်မသၟိင်ဂမၠိုင် ဒၞာဲဗွဲမဂၠိုင် အလုံမွဲဍုင် သီုကဵု ဍုင်ဇၞော်နေပျဳတဝ်
ဖန်ဗဒှ် ကာမ်ပုင်ဟွံကလင်အမိင် (a national civil disobedience campaign) နကဵုမဒစဵုဒစး လတူပၞာန်သီအဝဵု
၃၁][၃၂]"ပရေင်ချဳဓရာင် ဒဒှ်မဟွံကလင်အမိင် ညးဍုင်ကွာန် - Civil Disobedience Movement" ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် မုက်လိက်ဝှုက်ၜောက်မွဲဂှ် ပွိုင်ၜါတ္ၚဲ မၞိဟ်ဗွက်ကြဴ ဒှ်အာ ၁၀၀
၀၀၀ ပြင်င်
၃၃]သၟာကမၠောန်ပရေင်ထတ်ယုက် နူကဵု ရုင်ဂဥုဲဍုင် ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠင် စုတ်လဝ်တဆိပ်ပ္ဍဲသြိုဟ်တုဲ ထ္ၜးဆန္ဒ ဒဒှ် မဟွံမဲပၟိက် လတူပၞာန်သီအဝဵုရ
၃၄][၃၅] ကောန်ဍုင်လ္ဂုင်တအ် ထ္ၜးဆန္ဒတက်စေဝ် ပ္ဍဲအခိင်သဝ်တ္ၚဲ နဒဒှ် မဒစဵုဒစး လတူပၞာန်သီအဝဵု
၃၆][၃၇] ပ္ဍဲဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂
အခိင်သဝ်တ္ၚဲ ၈ နာဍဳဂှ် လတူဍုင်လ္ဂုင် မၞိဟ်ညိည တိတ်ထ္ၜးဆန္ဒ ကရေဲဗလးကဵုဒဝ်အံင်သာန်သုကျဳ ပွိုင်ၜိုတ် ၁၅ မိနေတ်
၃၈] နကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာလေဝ် သီကေတ်အဝဵုဍုင်တုဲ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂ ဂှ် ဒက်ပ္တန် ကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင် ဗွဲကိုပ်ကၠာ နကဵု မၞိဟ်စၞး ၁၁ တၠ (မၞိဟ်စၞး နူပၞာန် ၈ တၠ
ညးဍုင်ကွာန် ၃ တၠ)ရ
၅][၃၉] ပ္ဍဲ ၄ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၁ မၞိဟ်စၞး နူကဵု ညးဍုင်ကွာန် မသုန်တၠ ထပ်စုတ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ကံင်သဳဂှ်တုဲ ဒှ်အာ နူကဵု ဒပ်ပၞာန် ၈ တၠ
နူညးဍုင်ကွာန် ၈တၠတုဲ သီုဖအိုတ် ဒှ်အာ ၁၆ တၠ
၄၀][၄၁] ပ္ဍဲကဵု ကံင်သဳဂှ် မၞိဟ်မပါလုပ် နူကဵု ညးဍုင်ကွာန် (၈)တၠဂှ် ဒှ် စိုင်းလုံးဆိုင် ညးမဒှ် ဥက္ကဋ္ဌစၠတ်ထဝ်တွဵုရးသေံဇၞော် နူကဵု ဗော်ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (ကျဖောတ်
ဦးသိန်းညွန့် နူကဵု ဗော်အမျိုးသားဒီမိုကရေစီပါတီ(သစ်
ဦးခင်မောင်ဆွေ နူကဵု ဗော် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီအင်အားစု
ဖဒိုမန်းငြိမ်းမောင် နူကဵုဗော်ညးဍုင်ကွာန်ကရေင် (ကရင်ပြည်သူ့ပါတီ
ဒေါ်အေးနုစိန်
နူကဵု ဗော်ကောန်ဂကူယခေင် (ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ
စောဒန်နီယယ် နူကဵု ဗော်ဒဳမဝ်ကရေတ်တွဵုရးဍုင်ကရေင်ဍာဲ (ကယားပြည်နယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ) (နုက်တိတ် နူဗော်
၄၂] ဦးခင်မောင်ဆွေ ကဵု ဦးသိန်းညွန့်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မဒက်ပ္တန် ဗော် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီအင်အားစု တုဲ ဗော်ဂှ် ဒှ်ဗော်မပါ်တိတ်ကၠုင် နူကဵု ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳမွဲရ
ဖဒိုမန်းငြိမ်းမောင်ဂှ် ဒှ်က္ဍိုပ်သကိုပ် ဗော်ကောန်ဂကူကရေင် (ကေအေန်ယူ) တြေံမွဲတၠရ
၄၂] သွက်ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု ကံင်သဳဏအ်ဂှ် အလဵုအသဳပၞာန် အာတ်မိက် ဗော်တၞဟ်တအ်ကီုရ
ဗော်လ္ၚဵုဒုင်တဲတုဲ ဗော်လ္ၚဵု တးပါဲအိုတ်ရ
၄၃] ဗော်မဒုင်တဲတအ်ဂှ် ဒှ် ဗော်ကြံ့ခိုင်ရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ
အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အင်အားစုပါတီ
အမျိုးသားဒီမိုကရေစီပါတီသစ်
ကရင်ပြည်သူ့ပါတီ
ရခိုင်အမျိုးသားပါတီကေုာံ ဗော်ညဳသၟဟ်ဂကူမန်
၄၄] ဗော်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ပ္ဍဲကဵု ကံင်သဳဂှ် ၜိုန်ရ ဟွံပါလုပ်ကီုလေဝ် လုပ်ကေတ်တာလျိုင် ပ္ဍဲဒၞာဲ မပ္တံကဵု ဝန်ဇၞော် ကၟိန်ဍုင်
တွဵုရး
ရးဇမၞော်ဂမၠိုင်လေဝ် နွံကီုရ
မဂွံအာတ်မိက်ဖိုဟ် နကဵုဗော် ဟွံဒုင်တဲဂှ် ဒှ် ဗော် အရှိုချင်းအမျိုးသားပါတီ[၄၅]ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (SNLD) ကေုာံ လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ တအ်ရ
၄၃] ပ္ဍဲအခိင် အလဵုအသဳပၞာန် မအာတ်မိက်နင် ဗော်ညဳသၟဟ်မန် ညံင်ဂွံဗလးကဵု မၞိဟ်စၞးမွဲဂှ် နကဵု ဗော်ညဳသၟဟ်မန် ကော်ကောံဓရီုကေင်ကာဗဟဵု ကောံဓရီုရေင်သကအ် ပ္ဍဲရုင်ပိုင်ခေတ်
ဍုင်မတ်မလီု ပ္ဍဲဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၆
၂၀၂၁ ဂှ်တုဲ နကဵုမာဲလပါ်ဂၠိုင်ဂှ် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် တုပ်စိုတ် သွက်ဂွံပလံင်မၞိဟ်စၞးရ
မၞိဟ်စၞး သွက်ဂွံပလံင်ဂှ် တုပ်လဝ်စိုတ် နာဲဒံက်တာဗညာအံင်မောဝ်
ညးမဂွံဒုင်ရုဲစှ်မာဲ နူကဵု ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် သွက်စၠတ်ထဝ် ညးဍုင်ကွာန်ရ
မုဟိုတ်သ္ဂောအ်ရုဲစှ် ပလံင်မၞိဟ်စၞးရောဂှ် နကဵု နာဲလျးတၟး ညးမဒှ် ညးအုပ်ကာနာနာဗော် ပသောင်ကလးကဵု "နကဵု ပရေင်ဆဵုဂဗဝင်အတိက်မ္ဂး အဝဵုဍုင် စိုပ်အာ တဲပၞာန်တုဲ ယဝ်ရဗတိုက်စဵုဒစးမ္ဂး ပရေင်ဆီပါ်ဍာ်ဇွောဝ် ကတဵုဒှ်မာန်ရ
ညးဍုင်ကွာန် ဒှ်ဒဒိုက်
စၞးဂှ် နကဵုဗော်ပိုယ် ရုဲစှ်ကေတ် နဲကဲမဟီုချပ်ဂၞန် ပသောင်ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲခုင်
တုဲပၠန် အတိုင်ဂၠံင်တရဴ ပရေင်ဍုင်ကွာန်ပိုယ် မရန်တၟအ်လဝ် သွက်ဂွံဒက်ပ္တန် သၞောဝ်ဖေဝ်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳဂှ်လေဝ် ပိုယ်တအ် ဆက်ပညဳပညပ်အာကီုရ
၄၆] စပ်ကဵု နကဵု ဗော်ညဳသၟဟ်မန် မပလံင်မၞိဟ်စၞးဇကု ပ္ဍဲ ကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင်ဂှ် နကဵု ကောန်ဗော်တအ် ဗွဲမဂၠိုင် ဟွံဒးဂၞပ်တုဲ နကဵု ညးဂကောံကမ္မတဳဗဟဵု ၁၂ တၠ ထ္ပက်စၟတ်တဲတုဲ အာတ်မိက် ညံင်ဂွံကော် ကောံဓရီုကမ္မတဳဗဟဵုရ
၄၇] ရန်တၟအ်လဝ် သွက်ဂွံကော် ကောံဓရီု ဂကောံဗဟဵုကမ္မတဳ ပ္ဍဲကဵု ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၂ ဂှ်ကီုလေဝ်
ထ္ၜးဟိုတ် ကုယဲကဝ်ဝိဒ်-၁၉ ကေုာံ သၞောဝ်ဍုင်ပိုဒ် ၁၄၄ မဒှ်သၞောဝ် မၞိဟ်ဂၠိုင်နူ မသုန်တၠ ကောံဟွံဂွံတုဲ ကောံဓရီုဂှ် ပဆုဲထောအ်တ္ၚဲရ
၄၈] ပ္ဍဲကောံဓရီုကေင်ကာဗဟဵု မဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ပလံင်မၞိဟ်စၞးဂှ် ကေင်ကာ ၂၆ တၠတုပ်စိုတ်
၁၀ တၠ ဒစဵုဒစးတုဲ ၂ တၠ မံင်လဒေါဝ်
ကေင်ကာဗဟဵု ညးဟွံတုပ်စိုတ် (၁၃) တၠ ဟွံဒုင်တဲရ
၄၉] ပ္ဍဲဂှ် လညာတ်ဒှ်ဒၟံင် ပိသာ်
မွဲသာ်ဂှ် ပလံင်ထေက်
မွဲဂှ် ပလံင်ဟွံထေက်
သၟေဟ်မွဲဂှ် ပလံင် နကဵုပူဂိုလ်
လ္ပပလံင် နကဵု ဗော်
သွက်ညးမဟွံထံက်ဂလာန်တအ်ဂှ် ညးဟီု အရာဏအ်ဂှ် ဒစဵုဒစးဒၟံင် ကုသၞောဝ်ဗော် ဒဒှ်ရ နကဵုဗော်ဒးဗတိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုရောင်
လၟုဟ်ဂှ် အာပံင်ကဵု တၠအဝဵု
ဟိုတ်နူဏအ်တုဲ ညးဍုင်ကွာန် ဗွဲတၟေင် ဂကူဗၟာ ကေုာံ ဂကူမန် ညးမထံက်ဂလာန် လတူဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတအ် ဟီုဗျိၜေဟ်လက်ဒၟံင် ဗော်ညဳသၟဟ်မန်တုဲ ဥပဓိရုပ် ဗော်စှ်ေ မြဴသာ်ဝွံ ညးတအ် ညာတ်ကေတ်ရ
၅၀] ကောံဓရီုဗဟဵုကမ္မတဳဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲကဵု ဂိတုမာတ် ၁၅ ပ္ဍဲဍုင်ဇြပ်ဗု
ဂကောံကမ္မတဳဗဟဵု သီုဖအိုတ် နွံ ၉၀ တၠ
ညးမတိုန်စိုပ်ဟွံမာန် ၄ တၠ
မၞိဟ်ဟွံဒုင်တဲ နကဵုဗော် ပလံင်မၞိဟ်စၞးဇကု ပ္ဍဲကမ္မတဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင်ဂှ် နွံ ၂၆ တၠ
မၞိဟ်မထံက်ဂလာန် နကဵုဗော် ပလံင်မၞိဟ်စၞးဇကု ပ္ဍဲကမ္မတဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင် နွံ ၆၀ တၠ
၅၁] ဟိုတ်နူ မၞိဟ်လပါ်ပလံင်မၞိဟ်စၞး နကဵုဗော် ကလိဂွံမာဲလပါ်ဂၠိုင်တုဲ ဂတဂှ် မွဲၜါတ္ၚဲ ဂကောံကေင်ကာ ကေုာံ ဗဟဵုကမ္မတဳလ္ၚဵုတအ် သီုဖအိုတ် ၃၄ တၠ ပ္တိုန်လိက် နုက်တိတ် နူကဵု ဗော်ညဳသၟဟ်မန်ရ
ပ္ဍဲဇာန္နဝါရဳ ၂၆
၂၀၂၃ ဂှ် ကမ္မရှေန်မာဲ ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ ချူပ္တိတ် သၞောဝ်စၟတ်သမ္တီဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်
မပါ်လဝ် ဂကူ ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန် ၜါဂကူ
ဗော်ပရေင်ကွာန် မစန်ဒက် အလုံမွဲကၟိန်ဍုင်
ကဵု ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန် မစန်ဒက် ပ္ဍဲတွဵုရး ဟွံသေင်မ္ဂး ပ္ဍဲရးဇၞော်မွဲမွဲ
သွက်ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန် မစန်ဒက် အလုံကၟိန်ဍုင်မ္ဂး နူကဵု မကလိဂွံ စၟတ်သမ္တီတုဲ အပ္ဍဲပွိုင် ၉၀ တ္ၚဲဂှ် အောန်အိုတ် ကောန်ဗော် ဒးပေင် မွဲကိုဋ်
သြန်ဂအုံဗော် ဒးနွံ မွဲလ္ၚီကိုဋ်
တုဲပၠန် ရုင်ဗော် ပွိုင်ဍုင်ဂမၠိုင် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်ဂှ် ကဝက် ဒးပံက်မာန်
တုဲပၠန် ကာလစိုပ်အခိင် သဘင်မာဲမ္ဂး နကဵုဗော်ဂှ် ကဝက်ဒၞာဲပြင်ပြင် ဒးဒုင် လုပ်ပြိုင်
သွက်ဗော်မစန်ဒက် အပ္ဍဲတွဵုရး/ရးဇၞော်မွဲမ္ဂး နူစ မကလိဂွံ အခေါင်တုဲ အပ္ဍဲ ၉၀ တ္ၚဲဂှ် ကောန်ဗော် အောန်အိုတ် မွဲလ္ၚီ
သြန်ဗော် ၁၀၀ကိုဋ်
ရုင် ၅ ပွိုင်ဍုင် ဒးနွံ
အခိင်သဘင်မာဲမ္ဂး အောန်အိုတ် မွဲဒၞာဲ ဒးဒုင်ရုဲ
နူစ စၟတ်တ္ၚဲ သၞောဝ်ဂှ် မပဒတန်တုဲ အပ္ဍဲ ၆၀ တ္ၚဲဂှ် ဗော်ဂှ် ဒးပ္တိုန်စၟတ်သမ္တီ
၅၂] နကဵု ဗော်ညဳသၟဟ်မန် ပ္ဍဲဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၁
၂၀၂၃ ဂှ် ကောံဓရီု ကမ္မတဳဗဟဵု ပ္ဍဲရုင်ဌာန်ဂအုပ်ဗော် ဍုင်မတ်မလီုတုဲ နကဵု ဗော်ညဳသၟဟ်မန် ဒက်ပ္တန်အာ ဗော်ကဆံင်တွဵုရး (မန်) တုဲ ပ္တိုန်စၟတ်သမ္တီဗော်ရ
သွက် တွဵုရးဍုင်ကရေင်ဂှ် ညးတာလျိုင် တွဵုရးဍုင်ကရေင်တအ် ချပ်ဂၞန်ရေင်သကအ်တုဲ ဆက်ရေင်တၠုင်အာရ
၅၃] နကဵု ဒေသ တွဵုရးကရေင် ကဵု ရးတၞင်သဳဂှ် ၜိုန်ရ မိက်ဂွံ ဆက်ပ္တိုန်စရင် နကဵု ယၟု ဗော်ညဳသၟဟ်မန် (တွဵုရးဍုင်ကရေင်
ဗော်ညဳသၟဟ်မန် (ရးတၞင်သဳ) ကီုလေဝ်
ကာလ ညးတွဵုရးဍုင်ကရေင်တအ် ပ္တိုန်စၟတ်သမ္တီ ဗော်ဂှ် နကဵု ကမ္မရှေန်မာဲ ဟွံကဵုအခေါင်တုဲ သွက်တွဵုရးဍုင်ကရေင်ဂှ် ဒးသၠာဲထောအ် နကဵု ယၟု ဗော်တောတက်မန်
နကဵု ဂၠံင်တရဴ မူဝါဒ ပရေင်ဒတူလိုင်တအ်ဂှ် အတိုင် ဗော်ညဳသၟဟ်မန် ရ[၅၄] ဗော်ညးဗြဴ(မန်) မဒက်ပ္တန်လဝ် နူသၞာံ ၂၀၁၄ တေအ်ဂှ် သၞာံ ၂၀၂၃ ကမ္မရှေန်မာဲ ကၠောန်ခၞံ သၞောဝ်ဥပဒေ မဆေင်ကုဗော်ဍုင်ကွာန်တၟိတုဲ နကဵု ဗော်ညးဗြဴ(မန်) ပ္တိုန်ပၠုပ်လဝ်စရင် နဒဒှ် ဗော်မစန်ဒက် အလုံမွဲကၟိန်ဍုင်ရ
၅၅] ကြဴနူပၞာန်သီအဝဵုဍုင်တုဲ ဂကောံမၞိဟ်ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတအ် ဒက်ပ္တန် အလဵုအသဳညဳသၟဟ်ကောန်ဂကူ
တုဲပၠန် ညးစိုတ်မထတ် သွာင်ပၞာန်တအ်ဂှ် ဒက်ပ္တန် ဒပ်ပၞာန် မကော်ဂး ဒပ်ဒစဵုဒၞာညးဍုင်ကွာန် (People's Defence Force PDF) ရ
၅၆] ဒပ်ဝွံ ပ္ဍဲ ဂိတုမေ ၈
၂၀၂၁ဂှ် နကဵုအလဵုအသဳပၞာန် စၟတ်သမ္တီလဝ် နဒဒှ် ဂကောံပကီုပရာပ်မွဲရ
၅၇] ပ္ဍဲကဵု အကြာဂကူမန်လေဝ် ကုမၞိဟ်မဒစဵုဒစး ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတုဲ မဒးဒြေပ်ဒဴတိတ် နူဍုင်ကွာန်ဇကုတအ်ဂှ် လုပ်ပံင်တောဲ ကုဗော်ဍုင်မန်တၟိဟာ
သာ်ဂှ်ဟွံသေင် ဒက်ပ္တန် ဒပ်တၟိဟာဂှ် ဒှ်ကၠုင်တုဲ ဟိုတ်နူကဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဟွံပလီု တင်လတုပ်စိုတ် ဒေါအ်ပန်ပှ်ောတုဲ စၞးမလုပ်ပံင် ပ္ဍဲဗော်ဍုင်မန်တၟိဂှ် ဒက်ပ္တန် ဒပ်စဵုဒၞာဍုင်မန် သ္ကုတ်သၠုင်ကျာ ပ္ဍဲဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၇
၂၀၂၁ ဂှ်ရ
၅၈] တင်ပတိုန်ဂလာန် နူကဵု ညးမဒက်ဒပ်ဝွံမ္ဂး ယဝ်ရ မန်ဇကု ဟွံဒက်လဝ် ဒပ်ဗီုဏအ်မ္ဂး ညးတၞဟ်ကၠုင် ဒက်ဒပ်ပ္ဍဲဒေသမန်ဇကုမ္ဂး ဇကုဖန်ဝါတ်ရ
ဇကုဒက်လဝ် ဒပ်မ္ဂး ညးတၞဟ်တအ် လုပ်ပံင်တောဲ ကုဇကုတုဲ ဒှ်ဒြဟတ်ဇကုရောင်
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒက်စဵုဒၞာဍုင်မန်ဂှ် ဟီုလဝ် ဒပ်စဵုဒၞာဍုင်မန်ဂှ် ဒက်ပတန်လဝ် နကဵုဂကူမန် ကေုာံ ဂကူ
ဘာသာ မပဒတဴ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်လဵုဟွံဟီု ကေုာံ မၞိဟ်မနွံစိုတ် တွဵုရးဍုင် ဂွံခိုဟ်စတအ် သီုဖအိုတ် လုပ်မာန်ကီုလေဝ် ပ္ဍဲကဵုနတဲဂှ် ကောန်ဒပ် သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒှ်ဂကူမန် သီုဖအိုတ်ရ
၅၉] ကောန်တွဵုရးဍုင်မန် ညးမဟီုအရေဝ်ဗၟာ (ဝါ) ဂကူဗၟာ မနွံပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်မန်တအ်ဂှ် ဍေဟ်တအ် ဟွံလုပ် ဒပ်စဵုဒၞာဍုင်မန် ဝွံတုဲ စၞးဂှ် ဍေဟ်တအ် ဒက်ပ္တန် ဒပ်ဍေဟ်ကဵုဍေဟ် ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ရေဝ်သၟးဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ မဗတိုက်ကဵုအလဵုအသဳ သီုဖအိုတ် နွံပန်ဂကောံ
ယေဗလူ (ရေးဘီလူး
YSTF
MSRO (Mon State Revolutionary Union
YGF (Ye Guerrilla Force
ရေးပြောက်ကျားတပ်ဖွဲ့
စတမ်နူ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၂
၂၀၂၂ ဂှ် ဂကောံဗၟာတအ်ဏအ်ဂှ် ဍေဟ်တအ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နဒဒှ် ဂကောံမဟာမိတ် ရေင်သကအ်ရ
၆၀] နကဵု ကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင် မကော်ဂး အလဵုအသဳပၞာန်ဗၟာဂှ် ဒက်လဝ် ကမ္မတဳပညဳပညပ် ပရေင်ညဳသၟဟ်ဍုင် ကေုာံ ခၞံဗဒှ်ဓဝ်ၜိုဟ်လလံ (အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ) မွဲရ
ဥက္ကဋ္ဌကမ္မတဳဏအ်ဂှ် ဒှ် ဂဥုပ်ဗိုလ်ဇၞော်မေန်အံင်လှာင် (မင်းအောင်လှိုင်) တုဲ ကမၠောန်ကမ္မတဳဏအ်ဂှ် သွက်ဂွံဆဵုဂဗ ကုဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂမၠိုင် မနွံအပ္ဍဲဍုင် ကေုာံ သွက်ဂွံ သဳကၠဳ ပရေင်ၜိုဟ်လလံ ကုဗော်လွပ်လွဟ် ဗွဲတၟေင် ဗော်လွပ်လွဟ်ကောန်ဍုင်အရင်တအ်ရ
နကဵု မေန်အံင်လှာင်ဂှ် လလောင်တြးလဝ် သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် နဒဒှ် သၞာံပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ်တုဲ ပဋိပက္ခလွဟ် မကတဵုဒှ်ဒၟံင် အပ္ဍဲဍုင် အလုံအိုတ်သီု သ္ဒးညိင်ၜိုဟ်အာရောင်ဂှ် လလောင်တြးလဝ်ရ
၆၁] နကဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဂွံဒုင်ကော်ဘိက်ကီုတုဲ ပ္ဍဲဂိတုမေ ၂၃ ဂှ် အာဆဵုဂဗ ကုမေန်အံင်လှာင်ရ
နူကဵု လပါ်ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကာလမအာဆဵုဂဗဂှ် အာတ်မိက် ပ္ဍဲသၞောဝ်သဇိုင်လဒက်ပ္တန်ဍုင်ဖက်ဒရေဝ်ဂှ် ညံင်တွဵုရးဂမၠိုင် မနွံကဵု သဇိုင်သၞောဝ်ဥပဒေလဒက်ပ္တန် တွဵုရး
တုဲပၠန် နကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ညံင်ဂွံကဵု ဂတိပါင် သွက်ဂွံဒက်ပတန်အာ သၞောတ်ကၟိန်ဍုင်ဖက်ဒရေဝ်ဂှ် နကဵု မေန်အံင်လှာင် ဟီုဒဒှ်ရ ဟိုတ်နူသဘင်မာဲ ၂၀၂၀ဂှ် ဟွံဒှ်ဗဗွဲဓဝ်တုဲ ညးတအ် ဒးထိင်ထောအ်အဝဵုဍုင်
စိုပ်သၞာံ ၂၀၂၃ ဂိတုအဝ်ဂေတ်တေအ်မ္ဂး သွက်ဂွံကၠောန်အာ သဘင်မာဲနွံရ
တုဲမ္ဂး ညးတအ် ပအပ်အဝဵု ကုအလဵုအသဳ မဇၞးမာဲဂှ်ရောင်
၆၂] နူကဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိဂှ် ဒု-ဥက္ကဋ္ဌဇၞော် နာဲအံင်မေန်
ညးအုပ်ကာနာနာ နာဲဝေန်လှ
ကေင်ကာ နာဲဗညာလဴ တအ် အာဆဵု ကုမေန်အံင်လှာင် ပ္ဍဲနေပျဳဒဝ် ပ္ဍဲ ဘုရင့်နောင်ဧည့်ရိပ်သာ ဧည့်ခန်းမရ
၆၃] ညံင်ရဴဗော်ဍုင်မန်တၟိကီု ဂကောံလွပ်လွဟ်တၞဟ်တအ် မပ္တံ ကုဗော်ညဳသၟဟ်ဍုင်ဝ (UWSP
ဗော်ဇၞော်မၟောဝ်ဍုင်သေံ (SSPP
ဒပ်မဟာမိတ်ဒဳမဝ်ကရေသဳကောန်ဂကူ (NDAA) မကော်ဂး ဂကောံမာင်လာ
ဗော်ဗၠးၜးဍုင်ယခေင် (ALP
ကံင်သဳကလေင်ဒက်ပတန်ဍုင်သေံ (RCSS
ကံင်သဳၜိုဟ်လလမ်ကောန်ဂကူကရေင် (KNLA-PC
ဂကောံပၠတရဴကောန်ဂကူဗၠးၜးပအိုအ် (PNLO
ဒပ်ကရေင်မရေင်တၠုင်ဖိုလ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ (DKBA) တအ်ဂှ် အာဆဵုဂ္ဗ ကုမေန်အံင်လှာင်တုဲ ဒပ်ဟွံဒုင်တဲဆဵုဂှ် ဂကောံဗၠးၜးဍုင်ကချေင် (KIO
ဗော်သွးကောန်ဂကူကရေင် (KNU
ဗော်ဇၞော်မၟောဝ်ကောန်ဂကူကရေင်ဍာဲ (KNPP
ဗော်ပၠတရဴကောန်ဂကူချေင် (CNF)တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူ အလဵုအသဳပၞာန် ဟွံဘိက်ကော် ဂကောံလွပ်လွဟ် ဒပ်ဒစဵုဒၞာညးဍုင်ကွာန် (PDF) ကေုာံအလဵုအသဳညဳသၟဟ်ကောန်ဂကူ ဟွံပါလုပ်တုဲ ဇကုတအ်လေဝ် ဟွံကၠုင်ကီုရ
၆၄] ပ္ဍဲကာလ မဆဵုဂဗ အလန်ဒုတိယဂှ် သေမ်တေပ်ဗါ ၂၆ ဂှ် ဂကောံလွပ်လွဟ်ဒေသသၟဝ်ကျာ ပိဂကောံ
ဗော်ဇၞော်မၟောဝ်ဍုင်သေံ (SSPP
ဗော်ညဳသၟဟ်ဍုင်ဝ (UWSP
ဒပ်မဟာမိတ်ဒဳမဝ်ကရေသဳကောန်ဂကူ (NDAA) တအ် ပံင်ကောံတုဲ ဆဵုဂဗရ
ပ္ဍဲဂှ် နကဵု SSPP အာတ်မိက် တၞဟ်နကောန်ဂကူဂမၠိုင် ပရေင်ညဳသၟဟ်ဂွံဒှ်တုဲ တွဵုရးသွက်ဗၟာမွဲဂှ် ဒးဒက်ပ္တန်ပ္တိုန်ထေက်
နကဵုဗော်ညဳသၟဟ်ဍုင်ဝ ဂှ် အာတ်မိက် ညံင်ဂွံဗၟံက်ပ္တိုန်ကဵု တွဵုရးဍုင်ဝ အပ္ဍဲသၞောဝ်ရ
သွက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် တွဵုရးဍုင်ဝဂှ် နကဵု မေန်အံင်လှာင် တုပ်လဝ်စိုတ်တုဲ
သွက်ဂွံဒက်ပ္တိုန် တွဵုရးဂကူဗၟာဂှ် နကဵု မေန်အံင်လှာင် မုဟွံကလေင်ဟီုလဝ်ရ
၆၅] ဂိတုအံက်တဝ်ဗါ ၁၁
၂၀၂၂ ဂှ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကဵု ဂဥုပ်သကိုပ်ဗိုလ်ဇၞော် မေန်အံင်လှာင် ဆဵုဂဗရေင်သကအ် အလန်ဒုတိယ ပ္ဍဲကဵု ဗဒမ်ကၟုဲဇၞူဖရင်နံင် (ဘုရင့်နောင်ရိပ်သာဧည့်ခန်းမဆောင်)ရ
ညးတာလျိုင် လပါ်ဗော်ဍုင်မန်တၟိဂှ် ဒုဥက္ကဋ္ဌ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ နာဲအံင်မေန်
ဂကောံကေင်ကာဗဟဵု နာဲဗညာလဴ
ဂကောံကမ္မတဳဗဟဵု နာဲအေမ်သိုက်ဆာန် ညးလပါ် ပၞာန်ဗၟာဂှ် ဥက္ကဋ္ဌ ကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင်
ဂဥုပ်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် ပရေင်စဵုဒၞာဒပ်ပၞာန် ဂဥုပ်ဗိုလ်ဇၞော်မေန်အံင်လှာင်
ဒုဥက္ကဋ္ဌ ကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင်
ဒုဥက္ကဋ္ဌဂဥုပ်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် ပရေင်စဵုဒၞာဒပ်ပၞာန်
ဂဥုပ်သကိုပ်က္ဍိုက်က္ဍိုပ်ပၞာန်တိုက် ဒုတိယဂဥုပ်ဗိုလ်ဇၞော် စိုးဝင်း
ဂကောံကံင်သဳစၟိန်ပြမာန် ဂဥုပ်ဗိုလ်ဇၞော် မြထွန်းဦး
ဒုတိယ ဂဥုပ်ဗိုလ်ဇၞော် မိုးမြင့်ထွန်း
ဒုတိယဂဥုပ်ဗိုလ်ဇၞော် ရာပြည့် တအ် ဒှ်ရ
၆၆] အံက်တဝ်ဗါ ၁၅ ဂှ် နကဵုဗော်ဍုင်မန်တၟိ ပ္တိတ်လိက်လလောင်တြး ဒဒှ်ရ သွက်ဂွံဆက်ချပ်ဂၞန် ပ္တိုန်လညာတ် ကုကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင် မဆေင် ကုသၞောဝ်ဥပဒေသဇိုင် ၂၀၀၈ ပ္ဍဲကိစ္စ ဇရာ ၁
ကဵု ဇရာ ၂
အခေါင်လဵု မထေက်ကဵု ဆက်စွံ ပ္ဍဲဇရာ ၁ (အခေါင်အလဵုအသဳကၟိန်ဍုင်
အခေါင်လဵု မထေက်ကဵု ဒးစွံ ပ္ဍဲဇရာ၂ (အခေါင်အလဵုအသဳတွဵုရး)ဂှ်တုဲ တုပ်လဝ်စိုတ် သွက်ဂွံကလေင်ဆဵုညးသကအ်ပၠန် နွံရ
၆၇] ဂိတုအံက်တဝ်ဗါ ၁၁
၂၀၂၂ ဂှ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကဵု ဂဥုပ်သကိုပ်ဗိုလ်ဇၞော် မေန်အံင်လှာင် ဆဵုဂဗရေင်သကအ် အလန်ဒုတိယ ပ္ဍဲကဵု ဗဒမ်ကၟုဲဇၞူဖရင်နံင် (ဘုရင့်နောင်ရိပ်သာဧည့်ခန်းမဆောင်)ရ
ညးတာလျိုင် လပါ်ဗော်ဍုင်မန်တၟိဂှ် ဒုဥက္ကဋ္ဌ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ နာဲအံင်မေန်
ဂကောံကေင်ကာဗဟဵု နာဲဗညာလဴ
ဂကောံကမ္မတဳဗဟဵု နာဲအေမ်သိုက်ဆာန် ညးလပါ် ပၞာန်ဗၟာဂှ် ဥက္ကဋ္ဌ ကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင်
ဂဥုပ်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် ပရေင်စဵုဒၞာဒပ်ပၞာန် ဂဥုပ်ဗိုလ်ဇၞော်မေန်အံင်လှာင်
ဒုဥက္ကဋ္ဌ ကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင်
ဒုဥက္ကဋ္ဌဂဥုပ်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် ပရေင်စဵုဒၞာဒပ်ပၞာန်
ဂဥုပ်သကိုပ်က္ဍိုက်က္ဍိုပ်ပၞာန်တိုက် ဒုတိယဂဥုပ်ဗိုလ်ဇၞော် စိုးဝင်း
ဂကောံကံင်သဳစၟိန်ပြမာန် ဂဥုပ်ဗိုလ်ဇၞော် မြထွန်းဦး
ဒုတိယ ဂဥုပ်ဗိုလ်ဇၞော် မိုးမြင့်ထွန်း
ဒုတိယဂဥုပ်ဗိုလ်ဇၞော် ရာပြည့် တအ် ဒှ်ရ
၆၈] ပ္ဍဲကဵု ဂကောံမဒေါအ်လဝ်ပန်ပှ်ော ကုအလဵုအသဳဗၟာ သီုဖအိုတ် နွံ ၁၀ ဂကောံဂှ်
၇ ဂကောံဂှ် ပံင်ကောံတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ဂကောံပၠတရဴချပ်ဂၞန်သဳကၠဳ ကိစ္စၜိုဟ်လလံဍုင် ကေုာံ ပရေင်ကမၠောန်ၜိုဟ်လလံ (နိုင်ငံတော်
ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးရေးအဖွဲ့ နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ် ဦးဆောင်အဖွဲ့) (PPST) ရ
ပ္ဍဲဂကောံဂှ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိလေဝ် ပါလုပ်ဒၟံင်ကီုရ
ကိစ္စဓရီုသဳကၠဳ ပရေင်ၜိုဟ်လလံဂှ် ဗွဲကိုပ်ကၠာ နကဵု ဂကောံညးကဵုညး ဆဵုဂဗ ရေင်သကအ် ကုအလဵုအသဳဗၟာတုဲ ဗွဲကြဴ သွက်ဂွံဆဵု နကဵုဂကောံရ
နကဵု ဂကောံဏအ် သွက်ဂွံအာသဳကၠဳ ပရေင်ကမၠောန်ၜိုဟ်လလံ ပ္ဍဲနေပျဳဒဝ်ဂှ် နူကဵု အလဵုအသဳဗၟာ ကော်ဘိက်တုဲ ဆဵုဂဗ ပွိုင်ပန်တ္ၚဲ နူဒဳဇြေမ်ဗါ ၂၇ စဵုကဵု ၃၀
၂၀၂၂
နူကဵုဂကောံ ၇ ဂကောံဂှ်[၆၉] မၞိဟ်စၞး လပါ်အလဵုအသဳဗၟာဂှ် ကောံဓရီုဂှ် မၞိဟ်စၞး နူကဵု ကံင်သဳကလေင်ဒက်ပ္တန်ဍုင်သေံ (သျှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စဳ) (RCSS) ကဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဟွံတိုန်စိုပ်ရ
နကဵု ဂကောံ (၇)ဗော်ဏအ် အာတ်မိက်လဝ် အလဵုအသဳဗၟာ ညံင်ဂွံဒှ်ဆဵု ပ္ဍဲဇင်မာဲကၠာကီုလေဝ် နကဵုအလဵုအသဳဗၟာ ဟွံဒုင်တဲရ
၇၀] ဂကောံမတိုန်စိုပ် ၅ ဂကောံပံင်ကောံတုဲ ပ္ဍဲ ၂၉ ဒဳဇြေမ်ဗါ ၂၀၂၂ ဂှ် ပ္တိတ်လိက်လလောင်တြးမွဲ
ပ္ဍဲတ္ၚဲဒုတိယဂှ် ဂွံအာ တင်စၟတ်သမ္တီ (၅) တင် ကဵု တင်လတုပ်စိုတ် (၄) တင်
တင်လတုပ်စိုတ် (၄) တင်ဂှ် တင်သွက်ဂွံဒးပလေဝ် သဇိုင်သၞောဝ် ၂၀၀၈ သီုဖအိုတ် (၁၀) တင်ဂှ် နဒဒှ် တင်ပတိုန်ထ္ၜး (မူအပြောမ်) ဂှ် ပါလုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲကဵု (၄) တင် ဗွဲလတူဂှ်ရ
၇၁] ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၃-၁၅
၂၀၂၃ ဂှ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ နကဵုမၞိဟ်စၞး ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ နာဲအံင်မေန်
ဖက်ဆောညးအုပ်ကာ နာဲဝေန်လှ
ကေင်ကာဗဟဵု နာဲဗညာလဴ ကေုာံ နာဲအံင်မ္ၚဵု ဆဵုဂဗ ကုဂကောံသဳကၠဳပရေင်ၜိုဟ်လလံကၟိန်ဍုင် (နိုင်ငံတော်
ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးရေးအဖွဲ့) နကဵုမၞိဟ်စၞး လပါ်အလဵုအသဳဗၟာ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးမြင့်ထွန်း
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မင်းနိုင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဝင်းဗိုလ်ရှိန် ပ္ဍဲနေပျဳဒဝ်တုဲ သဳကၠဳပ္တိုန်ထ္ၜး ရေင်သကအ် လ္တူတင်မဒးပလေဝ်ထေက် ပ္ဍဲသၞောဝ်သဇိုင် ၂၀၀၈ ပ္ဍဲအရာမဒက်ပ္တန် သၞောဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ ကေုာံ ဖေက်ဒရေဝ်ဂှ်ရ
၇၂] တုဲပၠန် ကိစ္စဇၞော်မမောဝ်ဒေသ
ကိစ္စဗတောန်လိက်မန် ကေုာံ ကိစ္စနာနာတအ်ဂှ် ပ္ညဳပ္ညပ်ရေင်သကအ်တုဲ ပ္ဍဲတင်လတုပ်စိုတ်ဂမၠိုင်ဂှ် ထ္ပက်လဝ်စၟတ်တဲနွံရ
၇၃] ဂျောန် ၂၆-၂၈
၂၀၂၃ ဂှ် နကဵု ဂကောံလွပ်လွဟ်မဒေါအ်ပန်ပှ်ောဂမၠိုင် (၅) ဂကောံ - တအ် ဆဵုဂဗ ကုညးစၞး ကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင်ဗၟာ သွက်ဂွံ ချပ်ဂၞန် ကိစ္စကမၠောန်နတဲ ပ္ဍဲအရာမပလေဝ်သၞောဝ်သဇိုင် ၂၀၀၈ အတိုင်မဂွံလဝ် တင်လတုပ်စိုတ် မတုဲကၠုင်တေအ်ဂှ်ရ
ပ္ဍဲပရေင်ဆဵုဂဗဏအ်လေဝ် ညံင်ရဴ အလန်ကိုပ်ကၠာတေအ်ပၠန် နကဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကေုာံ ကံင်သဳကလေင်ဒက်ပ္တန်ဍုင်သေံ (RCSS) တအ် ၜိုန်ရ ဒှ်ဗော်မဒေါအ်လဝ်ပန်ပှ်ောကီုလေဝ် ဟွံတိုန်စိုပ်လဝ်ရ
၇၄] နကဵုဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဟီုလဝ် ကုအလဵုအသဳပၞာန်ဂှ် ဂၠံင်တရဴ သွက်ဂွံပသောင်ကလး ပရေင်ဍုင်ကွာန်ကီု
ဗီုဂွံ ဒက်ပ္တန် သၞောဝ်ဖေက်ဒရေဝ်ဍုင်ကီုတုဲ ဒှ်ဒၟံင်အိုတ်ရတုဲ ကိစ္စသွက်ဂွံ ဆက်သဳကၠဳအာပၠန်ဂှ် ဟိုတ်နူ ဟွံမဲရတုဲ နကဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဟွံဆက်ဆဵုဂဗ ကိစ္စပရေင်သဳကၠဳ ပရေင်ဍုင်ကွာန်ရ
ဆဂး နူကဵု အလဵုအသဳပၞာန် အာတ်မိက်နင် သွက်ဂွံဆဵု ကုညးတာလျိုင် ကဆံင်ဒုဥက္ကဋ္ဌ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ မွဲဝါပၠန်တုဲ ပ္ဍဲဂိတုဂျူလာင် ၅-၆
၂၀၂၃ ဂှ် ဒုဥက္ကဋ္ဌ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ နာဲအံင်မေန် ကေုာံ ညးတာလျိုင်တၞဟ်တအ် အာဆဵုဂဗ ကုညးစၞးအလဵုအသဳပၞာန် ပ္ဍဲနေပျဳဒဝ်ပၠန်ရ
ပ္ဍဲကဵု နကဵု အလဵုအသဳပၞာန် ဟီု ညးတအ် သွက်ဂွံ ကၠောန်သဘင်သဳကၠဳပရေင်ၜိုဟ်လလံ နွံဒၟံင်ရ
နကဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဗီုလဵု စှ်ေစိုတ်
နကဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ က္လေင်ဟီု နကဵုအကာဲအရာ ပရေင်ဍုင်ကွာန် လၟုဟ်မ္ဂး ဂကောံအဓိကဂမၠိုင် သီုကဵု ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ညံင်ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲသဘင်သဳကၠဳဂှ်
တုဲပၠန် ဒပ်လွပ်လွဟ်အဓိကတအ် သီုဖအိုတ် တိုန်စိုပ် သဳကၠဳမာန်ဟေင် ပရေင်သဳကၠဳပရေင်ၜိုဟ်လလံဂှ် အံင်ဇၞးမာန်ရ
သာ်ဂှ်ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ၜိုဟ်လလံ ဂွံက္တဵုဒှ်မာန် ဟွံလောဲသွာ
တုဲပၠန် နကဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိဂှ် ဆက်ဒုင်လဝ်တဲ ပရေင်ၜိုဟ်လလံ အကြာအလဵုအသဳ ကေုာံ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ မနွံဒၟံင်လၟုဟ်
တုဲပၠန် ပတှ်ေဒုင်ကေတ်လဝ် သွဟ်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂှ် သှ်ပလး နကဵု နဲကဲ ဆဵုဂဗသဳကၠဳ ရေင်သကအ်ဟေင် က္လိဂွံသွဟ်မာန်ရ
၇၅] စတမ်နူ ဂိတုဂျူလာင် ဒုတိယသတ္တာဟဂှ် နကဵု ဒပ်ပၞာန် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ နကဵု ကယျိုင် ကေုာံ လွဟ်ပေင်ပေင်ဂှ် ဂေတ်လန် ပ္ဍဲကဵု ကွာန်မန်ဂမၠိုင် မနွံ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်ရ
နူသၞာံ ၁၉၉၅ ပ္ဍဲတင်လတုပ်စိုတ် ဒေါအ်ပန်ပှ်ော ကုအလဵုအသဳနဝတတေအ်ဂှ် နကဵုဗော်ဍုင်မန်တၟိ နူတိဍာ် မနွံပလိုတ်ဂၠံင်ကွဳစက် မတ်မလီု-ဇြပ်ဗု-ရေဝ်-ထဝါဲဂှ် ဒးနုက်တိတ်လဝ်ရ
ပ္ဍဲ ဂျူလာင် ၅-၆ ဂှ် နကဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဆဵုဂဗလဝ် ကုအလဵုအသဳပၞာန်ဂှ် ဂွံလဝ် တင်တုပ်စိုတ် ဒဒှ်ရ နကဵု ကရောင်ပၞာန် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ အခေါင်ကဵုဂီုကၠီု ကွာန်မန် မနွံပလိုတ်ဂၠံင်ကွဳစက်ဂှ် ဒှ်မာန်ရ
ဟိုတ်နူ ဒပ်ပၞာန်ကရေင် ကေုာံ ဒပ်ပဳဒဳအေပ်တအ် လုပ်ပထုဲ လုပ်ဗဒှ်ပၞာန် အကြာကွာန်မန်ဂမၠိုင်တုဲ ညးဍုင်ကွာန်မန်ဂမၠိုင် ဂွိင်ဖေက်ဒၟံင်ဂှ် ညာတ်ကေတ် ကောန်ပၞာန်ဇကု လုပ်ကၠုင် ကဵုဂီုကၠီု ပ္ဍဲကွာန်မန်ဇကုဂှ် မိပ်ဇြိပ် ဒုင်တၠုင်တဴအိုတ်ရ
၇၆] နကဵု အလဵုအသဳပၞာန် ကၠောန်သဘင် စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲလိက်ကသုက်အေန်သဳအေ ပေင် ၈ သၞာံ
နကဵု အလဵုအသဳပၞာန် ဘိက်လဝ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ မၞိဟ်ဒစာံတၠဂှ် နကဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဗလးဏာ မၞိဟ်ပိတၠ
ကေင်ကာဗဟဵု မွဲတၠ
ကမ္မတဳဗဟဵု ၂ တၠ
အခိင်ကာလ မဂွံဆဵုကု ဥက္ကဋ္ဌအလဵုအသဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင် ဂအုပ်ဗိုလ်ဇၞော် မေန်အံင်လှာင်ဂှ် နကဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ပ္တိုန်ဂလာန် ညံင်ဂွံ ကော်ဆဵုဂဗ ကုဂကောံလွပ်လွဟ် မကတဵုဒှ်ကၠုင်တၟိတၟိ ဗီုကဵု ပဳဒဳအေပ်တအ်ကီုဂှ် နကဵု မေန်အံင်လှာင်ဟီု နကဵုညး ပဳဒဳအေပ်ဂှ် ညးတအ် စွံကဆံင်တုပ် ကုဗော်ကောန်ဍုင်အရင်ဂမၠိုင် ဟွံမာန်
ယဝ်ရ ဆဵုဗဂ သဳကၠဳ ပရေင်ဍုင်ကွာန်မ္ဂး ဒှ်အာ အကေင်တုဲ ဗွဲကြဴလေဝ် ဆက်ကတဵုဒှ်ကၠုင်ပၠန်မာန်
အသိင်ဍေဟ်အိုတ်မ္ဂး ဍေဟ်ဒေါအ်အာ ကေတ်တ်
နကဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဟီု နကဵု ဂဥုပ်ဗိုလ်ဇၞော်မေန်အံင်လှာင်ဟီုဒၟံင် ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံအနာဂတ်ဂှ် ဒက်ပတန်အာ နကဵု ဒေသ
ဟွံဒက်ပ္တန် နကဵု ဂကူဂှ် ကောန်ဂကူ မကလိဂွံ တွဵုရးတုဲတုဲတအ်ကီု သီုကဵု ကောန်ဂကူ မဂစာန်ဒၟံင် ညံင်ဂွံဂွံ တွဵုရးတအ် ဒှ်ဒၟံင် ဂဝိင်
လတူလဟီုဂှ် နကဵု မေန်အံင်လှာင် က္လေင်ဟီု
အရာဏအ်ဂှ် ဒှ်အရာ မပလေဝ်လောဲသွာမွဲ ဟွံသေင်
ပ္ဍဲကဵု သၞောဝ်လဒက်ပ္တန်ဍုင် ၂၀၀၈ ဏအ်ဂှ်လေဝ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဂကူနွံ နကဵုဒေသနွံဒၟံင်တုဲတုဲရ
မွဲတင်ပၠန် နကဵု ညးစၞး ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကလေင်ဟီုဂှ် ဟိုတ်နူ ဂကောံလွပ်လွဟ်တအ် မကြပ်ညောန်စိုပ်ကၠုင် ဇရေင်ကွာန်မန်တအ်တုဲ နကဵု ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ အာပန်ကဵု က္ၜင်ကျာတုဲ ဒးသ္ၚိဌာန် ညးဍုင်ကွာန်
ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဒှ်ဒဒိုက်
ကိစ္စတအ်ဏအ် မိက်ဂွံကဵု သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်ညိ
နကဵု မေန်အံင်လှာင် ဟီုကဵု ညးတာလျိုင် လွာဲဂှ် ညံင်ဂွံစၟဳစၟတ် ဟီုကဵု ဂဥုပ်ပၞာန်ဒိုဟ်အဂၞဲရ
၇၇] သၞာံ ၂၀၂၄ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၄ ဂှ် ညးအုပ်ကာနာနာ ဗဟဵု နာဲဇဲယ
ဒုညးဂအုပ်က္ဍိုက်ပ်ဒပ်ပၞာန် ဒုသကိုပ်ပၞာန် စၠန်ထဝ် ကေုာံ က္ဍိုပ်သကိုပ်ဗော်
ကောန်ဗော် ဗွဲမဂၠိုင် လလောင်တြး သွက်ဂွံ ဗတိုက်ကဵု အလဵုအသဳပၞာန်ဗၟာရ
၇၈] တုဲဂှ် နူကဵု ဗော််ဍုင်မန်တၟိ ပ္တိတ် လိက်မကဵုသမ္တီ ကုညးဍုင်ကွာန် မွဲတၞးကီုရ
ပ္ဍဲလိက်မကဵုသမ္တီဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ဒဒှ်ရ ဂကောံမပါ်တိတ်ဏအ်ဂှ် အာစန်ဒက်ကေတ် ခရိုင်မတ်မလီုတုဲ ပါ်တိတ်အာ နူကဵု ဗော်ရ
နကဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဆဝ်မ္ၚုဟ်လဝ် ညးဍုင်ကွာန် သွက်ဂွံ ဗိုင်စန်ဒက် ညးမပါ်တိတ်တအ် ညံင်ဂွံ က္လေင်လုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲကဵု ဗော်ပၠန်ရ
၇၉] ဆဂး ညးဍုင်ကွာန်မန်တအ် ဗွဲမဂၠိုင် ဟွံညာတ်ကေတ် ဂကောံနာဲဇဲယတအ်ဂှ် ပါ်တိတ် နူဗော်ဍုင်မန်တၟိ
ညာတ်ကေတ် နကဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဖန်နဲပြယာဲပၞာန်
ဝေင်ပရေင်ဍုင်ကွာန်တုဲ မဖန်လဝ်ရောင်
၈၀] ဂိတုအံက်တဝ်ဗါ ၁၀
၂၀၂၂ ဂှ် ဒပ်စဵုဒၞာၜိုဟ်လလမ်ဂကူမန် ဂဥုပ်ဗိုလ် နာဲရှံင် (နိုင်ရှောင်) အာယုက်ဇၞော်တုဲ တာလျိုင်ဂဥုပ်ဗိုလ်ဂှ် ပ္အပ်ကဵု ကောန်စဴဇကု နာဲအံင်ထောန်
တုဲပၠန် နကဵု ဒပ်စဵုဒၞာၜိုဟ်လလမ်ဂှ် ဟီု
နကဵု ဒပ်ဇကုဂှ် ပ္အပ်လဝ်လွဟ် ကုအလဵုအသဳဗၟာ ပေင်အာ ၁၂ သၞာံတုဲရလေဝ် ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ် ဟိုတ်နူကဵု ရဲပၠန်ဂတး ဗွဲတၟေင် ဒပ်ဒစဵုဒၞာညးဍုင်ကွာန် မကော်ဂး ပဳဒဳအေပ်တအ် ဂစိုတ်ဒၟံင် ညးဍုင်ကွာန်
ညးဓလေင်ကာဍုင်
ဥက္ကဋ္ဌကွာန်တအ်တုဲ နကဵု ဒပ်စဵုဒၞာၜိုဟ်လလမ်ဂကူမန် ဒုင်အသံ အမိင် ပၞာန်အလဵုအသဳဗၟာတုဲ နဒဒှ် ဒပ်ညးဍုင်ကွာန်ဒေသ (ဌာနေပြည်သူ့စစ်) ဂှ် က္လေင်ရပ်လွဟ်ပၠန်ရောင် မြဴသာ်ဝွံ လလောင်တြးလဝ်ရ
ဒပ်စဵုဒၞာၜိုဟ်လလမ်ဂကူမန်ဝွံ ဒှ်ဒပ် မပါ်တိတ် နူဗော်ဍုင်မန်တၟိ နကဵု က္ဍိုက်က္ဍိုပ် ဂဥုပ်ဗိုလ်အံင်နာင် နူသၞာံ ၂၀၀၈ တေအ်ရ
သၞာံ ၂၀၀၉ ဂဥုပ်ဗိုလ် နာဲယှံင် ညးမဒေါအ် ဇူနူဗော်ဍုင်မန်တၟိ လုပ်ပံင် ကုဂဥုပ်ဗိုလ်အံင်နာင်ရ
သၞာံ ၂၀၁၀ အံက်တဝ်ဗာ ၁၀ ဂှ် နကဵု ဒြဟတ်ကောန်ဒပ် ၂၆၈
လွဟ်ဇၞော် လွဟ်ဍောတ် ၇၂ ဇကိုအ်ဂှ် လုပ်ဖျေဟ်လွဟ် ကု ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဂဥုပ်ဌာနပၞာန်ရးအဂၞဲရ
သၞာံ ၂၀၁၂ နာဲအံင်နာင် စုတိအာတုဲ စၞးဂှ် နာဲရှံင် (ရှောင်) ဒှ်ဂဥုပ်ဗိုလ် နဒဒှ် ဥက္ကဋ္ဌ ဒပ်ဝွံရ
လၟုဟ် နာဲရှံင် အာယုက်ဇၞော်တုဲ ပ္အပ်ကဵု ကောန်စဴဇကု နာဲအံင်ထောန်ရ
၈၁] ကံင်ဇြဳဖေဝ်ဒရေဝ်ဍုင်မန် (အၚ်္ဂလိက်
Mon State Federal Council (MSFC
မွန်ပြည်ဖက်ဒရယ်ကောင်စဳ) ဂှ် ဒှ် ဂကောံကံင်ဇြဳ မဒက်ပ္တန်လဝ် နကု သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်လ္ၚဵု သွက်ဂွံ ဗမံက် ရုပ်ရဴကမၠောန် ပဋိညာဥ်ဖေဝ်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ (ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစဳပဋိညာဥ်) မဒှ် ပဋိညာဥ် အလဵုအသဳညဳသၟဟ်ကောန်ဂကူ (အေန်ယူဂျဳ) သွက်တွဵုရးမန် ရ
၈၂] နကု ကံင်ဇြဳဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် ဌာနနာနာသာ် သီုကဵု ဌာနပရေင်စဵုဒၞာ နကုယၟု ဒပ်ပၠန်ဂတးဍုင်မန် ရ
ဒပ်ပၞာန် ဗၠးၜးဍုင်မည် ဂှ် ကောန်ဂကူမန် ညးမိက်ဂွံ သၠုင်ပ္တိုန် ပရေင်ဒပ်ပၞာန်မန်တုဲ အာတိုန်လဝ် ဘာပၞာန် ပ္ဍဲ ဒပ်ပၞာန် ဗၠးၜးဂကူတအင် (TNLA
ဒက်မိတ် ဗွဲတၟေင် ကုဂကူတၞောဝ်ဗဳဇမတုပ် ကုမန် ဂကူဝ
ဂကူပလံံင် တုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ်
ကြဴနူ ဒပ်ကရေင် ကေအေန်ယူ မကလိဂွံ ဒြဟတ်မၞိဟ် ဒြဟတ်လွဟ် နူကဵု ဒပ်ဒစဵုဒၞာညးဍုင်ကွာန် မကော်ဂး ပဳဒဳအေပ်တအ်တုဲ ဒၞာဲတိဍာ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ သြဇာတဴ ဒေသကၞောတ်ၜဳရေဝ်ဂှ် သွက်ဂွံ ပံက်ဗဒှ် ဒပ်မဟာ (၈) ဂှ် ဖန်ဇန်လဝ်ရ
နကဵု ဒုသကိုပ်က္ဍိုက်က္ဍိုပ်ပၞာန်ကေအေန်ယူ ဘောကျော်ဟဲ ကော်သဘင်သဳကၠဳ သကိုပ်ဒပ်ကရေင်ဂမၠိုင်တုဲ နူကဵု သဘင်သဳကၠဳဂှ် ညးတအ် တုပ်စိုတ် သွက်ဂွံ ပံက်ဒပ်မဟာ(၈) ပ္ဍဲကဵု ဒေသကၞောတ်ၜဳရေဝ် မဒှ်ဒၞာဲ တိဍာ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ သြဇာတဴရ
ဒပ်မဟာ (၈) ဂှ် ပါ်ပ္တိတ် ဒြဟတ် နူကဵု ဒပ်မဟာ (၆) တမ်ဒပ် (၂၇
တမ်ဒပ် (၂၈) ကဵု တမ်ဒပ် (၂၉) တုဲပၠန် ကရောင်ပၞာန်ကၠဗတာင် (ကျားဖြူစစ်ကြောင်း
ကရောင်ပၞာန်ဒဵုဒၞး (ဒေါနစစ်ကြောင်း
ကရောင်ပၞာန်နာ်ဍာဲ (နဂါးနီစစ်ကြောင်း
ကရောင်ပၞာန်ဒဵုဗျု (တောင်ညိုစစ်ကြောင်း)တအ်ဂှ် နဒဒှ် ဒပ်မဟာ(၈) မြဴသာ်ဝွံ ပံက်လဝ်ရ
သကိုပ်ဒပ်မဟာဂှ် ခပ္တိုန်လဝ် သကိုပ်တမ်ဒပ် (၂၇) သကိုပ်ဒပ် ယာန်နာင် (ရန်နိုင်) မကော်ဂး နယ်ဒါထူး မြဴသာ်ဝွံ နူကဵု Rehmonnya Institute for Civic Engagement - RICE ဂွံတီကေတ်ရ
၈၃] စပ်ကဵု ကိစ္စဝွံ နကဵု ကရေင်ကေအေန်ယူ မုဟွံလလောင်တြး ဗဗွဲဏီကီုလေဝ် ပရေင်ကမၠောန် မဗၟံက်ရုပ်ရဴပၞာန် ပ္ဍဲဒေသတိဍာ်မန်တအ်ဂှ် စဗၟံက်ကၠုင် နူကဵု ၜိုတ်ဂိတုဂျောန်
၂၀၂၃ ဂှ်ရ
ကြဴနူ ပၞာန်ထိင်အဝဵုဍုင် ပ္ဍဲဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁
၂၀၂၁ တုဲ ဗွဲတၟေင် ကောန်ဗော် ကေုာံ မၞိဟ်မထံက်ဂလာန် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတအ် ဒြေပ်ဒဴတိတ် ပ္ဍဲကဵု တိပၠန်ဂတး ဒၞာဲကောန်ဍုင်အရင်ဂမၠိုင် ဗွဲတၟေင် ဒေသချေင်
ဒေသကချေင်
ဒေသကရေင်ဍာဲ ကေုာံ ဒေသကရင်ရ
ဟိုတ်နူ မၞိဟ်မထံက်ဂလာန် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင် ဒြေပ်စိုပ်ကၠုင် ဒၞာဲဇကု
အာတ်မိက် ညံင်ဂွံဗတောန် ကဵုကွတ်ပၞာန်
အရီုအဗင်လွဟ်တအ်တုဲ ဒပ်ကောန်ဍုင်အရင်တအ်ဏအ် ပါဲဟွံဂွံ ဒေါအ်ဟွံဂွံ ဒးဗ္တောန် ကဵုကွတ်ပၞာန် ကေုာံ အရီုအဗင်လွဟ်ရ
ညးမထံက်ဂလာန် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတအ်ဂှ် လေပ်ကွတ်ပၞာန်တုဲ ဒက်ပ္တန်ပတိုန် ဒပ်ဒစဵုဒၞာညးဍုင်ကွာန် ရ
ဗွဲကိုပ်ကၠာ ရန်တၟအ်လဝ် ဗ္တောန်ကဵု ကွတ်ပၞာန်တုဲ ညံင်မၞိဟ်တအ်ဂှ် ဂွံက္လေင်စဴ ဒေသညးတအ်တုဲ ကဵုညးတအ် ဆက်လုပ်အာ ပေါဲဗတိုက် ပ္ဍဲဒေသညးတအ်ရ
ညံင်ရဴ မၞိဟ်မလေပ် ကွတ်ပၞာန်တုဲ က္လေင်လုပ်ပၠန်ဂတး ပ္ဍဲဒေသဇကု နွံကီု
ဟိုတ်နူပရေင်ဂီုကၠီု မၞိဟ်မက္လေင်စဴတအ်ဂှ် ဒးဒုင်ရပ် ဗွဲမဂၠိုင် ဒှ်ကၠုင်တုဲ ဒပ်ပဳဒဳအေပ်တအ်ဂှ် သှ်ေတန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဒေသ ကောန်ဍုင်အရင်တအ်ဂှ်ရ
ဟိုတ်နူဏအ်တုဲ ပေါဲဗတိုက် အကြာ ဒပ်ကောန်ဍုင်အရင်တအ်ဂှ် ကဵု ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ က္တဵုဒှ် ဗွဲမသကာတ်မြဟ်ကီုရ
သၞာံ ၂၀၂၃ ဂိတုအံက်တဝ်ဗာ ၂၇ ဂှ် ဒပ်မဟာမိတ်ကောဒေအ်ပိ မတွဟ်ဂး ဒပ်ပၞာန်ယခေင် (Arakan Army - AA) (ဒပ်ယခေင်
ဒပ်ပၞာန်ဒဳမဝ်ကရေတ္တေစ်ကောန်ဂကူမျာန်မာ (Myanmar National Democratic Alliance Army - MNDAA (ဒပ်ကဝ်က
ဒပ်ပၞာန်ဗၠးၜးကောန်ဂကူတအင် (Ta'ang National Liberation Army -TNLA) (ဒပ်တအင်) တအ် လလောင်တြး ပရေင်ပၞာန် ၁၀၂၇
ပရေင်ပၞာန်ဏအ် နကုရဲပၠန်ဂတးတအ် ပ္ဍဲဒေသသေံသၟဝ်ကျာဂှ် သိမ်ဂွံအာ ဒပ်မဟာပၞာန်တိုက် စၟတ်(၁၆) မနွံ ပ္ဍဲဍုင်သိန္နဳ
ဂဥုပ်အုပ်ဓုပ်ဒေသလံက်ကိုင်
တမ်ဒပ်ဗွဲမဂၠိုင် ကောံကု ၁၈ ဍုင် သီဂွံအာရ
နကုကြုက် ပ္ညဳတုဲ ဆဵုဂဗ ပ္ဍဲ တွဵုရးယူနာန်
ဍုင်ကူမေန်
ဟဝ်တေတ်ဟာင်ဂေန်တုဲ က္လိဂွံ တင်လတုပ်စိုတ် ရေင်သကအ် ဒေါအ်ပန်ပှ်ော ရေင်သကအ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၂၄ ဂိတုဇာန္နဝါရဳ ၁၁ ဗတံ ၉ နာဍဳရ
ပၞာန်ပ္ဍဲဒေသယခေင်ဂှ် ဟွံဆက်စပ် ကုပရေင်တုပ်စိုတ်ဟာင်ဂေန်
၈၄] ဟိုတ်နူ နူကဵု ပၞာန်ဗၟာ အာဗတိုက် ဒပ်တအင် မနွံ ပ္ဍဲဍုင် ကျံက်မေဝ် ကီု
သီုကဵု ပန်ဍုင်သိန္နဳ
ကွတ်ခါင်
နံင်ချိုဝ်
မဝ်မိတ်
မဝ်ကုတ်တုဲ သၞာံ ၂၀၂၄ ဂိတုဂျောန် ၉ ဂှ် နကုဒပ်တအင် လလောင်တြး ဒဒှ်ရ ပၞာန်ဗၟာ ပလီု တင်လတုပ်စိုတ်တုဲ ပရေင်ပၞာန်၁၀၂၇ ဂှ် ဆက်ပြေင်အာပၠန်ရောင်ရ
၈၄] ကြဴနူ ပရေင်ကလိုက်ကၟဵု ပရေင်ပၞာန် နကဵုဂကောံလွပ်လွဟ်ကရေင် ကေုာံ ဂကောံဒစဵုဒၞာညးဍုင်ကွာန် မကော်ဂး ပဳဒဳအေပ်တအ် သၠုင်ပတိုန်အသိင် ပေါဲဗတိုက် ကေုာံ ပရေင်ပကီုပရာပ်
ပရေင်ပလီုပလာ်နာနာတုဲ ညးဍုင်ကွာန်မန် ဗွဲတၟေင် ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်ဂှ် ဒးဒုင်ဘဲပၞာန် ဂၠိုင်အိုတ်ရ
ပါဲနူ ဘဲပၞာန် မကတဵုဒှ် ပ္ဍဲကွာန်ဇကုတုဲ နူကဵု ရဲဂကောံလွပ်လွဟ် ပဳဒဳအေပ်တအ်ဂှ် သွက်ဂွံရာန်လွဟ် ကေုာံ ခရိတ်စသုင် ကောန်ဒပ်ညးတအ်တုဲ ဓရတ်သြန် နူကဵု ညးဍုင်ကွာန်မန် ဗွဲတၟေင် ညးတၠပိုန်ဒြပ်
ကေုာံ နူညးအုပ်ဓုပ်ကွာန်မန်တအ်ရ
နူကဵု ညးအုပ်ဓုပ်ကွာန်မန် ဗီုကဵု ကွာန်ကွာန်ပါင်မ္ၚဵုဂှ် မွဲမွဲအလန် ဒးဒုင်ဓရတ်သြန် ၄၀၀ ကိုဋ်
ညးဇၞော်ကွာန်တအ် ဒးဒုင်ဓရတ် ဗီုဏအ်မ္ဂး သွက်ဂွံဂွံသြန်တအ်ဂှ် ဒးဂၠာဲဗက် အကြာကောန်ကွာန်
ယဝ်ရ ဟွံကဵုမ္ဂး ညးဇၞော်ကွာန်တအ်ဂှ် နကဵုဒုဟ် မၞိဟ်မကဵုပရိုင်သၞ (ဒလံ) ဂးတုဲ ကၠုင်ပန်ဂစိုတ်ထောအ်ရ
၈၅] ဒပ်ကရေင် နကဵုသကိုပ်ဒပ် ဗိုလ်စောအယ်စေးဝါး ကေုာံ ဒပ်ဒစဵုဒၞာညးဍုင်ကွာန် (ဗၟာ) မကော်ဂး ပဳဒဳအေပ်တအ် ပံင်တောဲတုဲ ပၠဒပ် Lion Battalion Commando တုဲ ဇာန္နဝါရဳ ၁
၂၀၂၃ ဂှ် စိုပ်ကၠုင် ဇရေင် အကြာကွာန်ကအ်ပံက်ရ
ဇာန္နဝါရဳ ၂၁ ဂှ် ဒပ်တအ်ဏအ် လုပ်မံင်ဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ကျာ် ဗဒါဲကွာန်ကအ်ဗိုတ် (ကာန္နဳ)ရ
နကဵုဒပ်အလဵုအသဳဗၟာ ဒပ်ခမရ ၅၄၅ ဂွံတီကေတ်တုဲ လုပ်ကၠုင် ကွာန်ကအ်ဗိုတ်
ဒပ်ခမရ ၅၄၅ မံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် အခိင် နူဂယး ၜိုတ် ၁ နာဍဳ ပ္ဍဲဇာန္နဝါရဳ ၂၂ ဂှ် ဒပ်ခမရ ၅၄၅ ဂှ် တိတ်အာ နူကွာန်ကအ်ဗိုတ်တုဲ အာမံင်ဒၟံင် ကွာန်ဗဒါဲဂှ် ကွာန်ကအ်ကာ ရ
ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ တိတ်အာ နူကွာန်ကအ်ဗိုတ် ဗက်ဟွံဂတာပ် ဒပ်ကရေင် ဗိုလ်စောအယ်စေးဝါး ကဵု ဒပ်ပဳဒဳအေပ်တအ်ဂှ် လုပ်ကၠုင် ကွာန်ကအ်ဗိုတ်ရ
နကဵု ဒပ်ဗၟာခမရ ၅၄၅ ဂှ် ခဍိုန်ပန်နင် အမၠံက် လပါ်ကွာန်ကအ်ဗိုတ် ကေုာံ ကွာန်က္ဍိုပ်ဒဒန်တအ်ရ
ဇာန္နဝါရဳ ၂၃ ဂှ် နကဵု ဒပ်ဗၟာခမရ ၅၄၅ ဂှ် လုပ်ကြပ်ကၠုင် ကဵုကွာန်ကအ်ဗိုတ်တုဲ ဒှ်ပေါဲဗတိုက် ကုဒပ်ကရေင်ဗိုလ်စောအယ်စေးဝါး ကဵု ဒပ်ပဳဒဳအေပ် မနွံဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ်ရ
ပ္ဍဲဂှ်ရ ဒပ်ကရေင် ကဵု ဒပ်ပဳဒဳအေပ်တအ် စံင်ထောအ် ရုင်အုပ်ဓုပ်ကွာန်ရ
၈၆] ဟိုတ်နူ ကောန်ပၞာန်ကရေင် ကေုာံ ကောန်ပၞာန်ပဳဒဳအေပ်တအ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠင် မံင်ဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ်တုဲ ရဲကွာန်တအ် ဖေက် ဒှ်ပေါဲဗတိုက် ကုပၞာန်အလဵုအသဳဗၟာတုဲ စဒြေပ်ဒဴတိတ် နူကွာန်ဂှ်ရ
အတိုင်ညးဍုင်ကွာန်တအ် မဒှ်ဂဝိင်ဂှ်ရပေါဲဗတိုက် အကြာ ဒပ်ပၞာန်အလဵုအသဳဗၟာ ကဵု ဒပ်ကရေင် ကဵု ဒပ်ပဳဒဳအေပ် က္တဵုဒှ် အပ္ဍဲကွာန်
နကဵု ပၞာန်အလဵုအသဳ သီုစကာ နကဵု က္ၜင်ကျာရ
ဟိုတ်နူဏအ်တုဲ ကောန်ကွာန် မနွံဗဒါဲကွာန်ကအ်ဗိုတ် (ကာန္နဳ) ကွာန်ဂြိုပ်ကြုက်
ကွာန်ကဍိုပ်ဒဒန်
ကွာန်ကအ်ကျာ်
ကွာန်သာယာဝတဳ
ကွာန်ကအ်ကာ
ကအ်ခိုက်) သီုဖအိုတ် ၉ ကွာန် ဒးဒြေပ်ပါဲ ဘဲပၞာန်ဂှ်ရ
၈၇] ဇာန္နဝါရဳ ၂၄
၂၀၂၃ဂှ် နကဵု ဒပ်ကရေင် ကဵု ဒပ်ဒစဵုဒၞာညးဍုင်ကွာန် (ဗၟာ) မကော်ဂး ပဳဒဳအေပ်တအ်ဂှ် စံင်သ္ၚိ ညးဍုင်ကွာန် နကဵုဒပ်ကရေင် ကေုာံ ပဳဒဳအေပ်တအ် မစုတ်စောဲလဝ်ဒုဟ် မၞိဟ်ဒစုက်ဒလုက် (ဒလံ) ကေုာံ သ္ၚိကောန်ပၞာန်ညးဍုင်ကွာန်တအ်ရ
၈၆][၈၇] ကောန်ကွာန်တအ် ဂွိင်ဖေက် ပၟတ်ကၠောအ် ကုသ္ၚိတၞဟ်တုဲ ၜိုန်ရ ဗက်ပလိုတ်ပၟတ်ကီုလေဝ် နကဵုကောန်ပၞာန်ကရေင် ကဵု ကောန်ပၞာန်ဗၟာပဳဒဳအေပ်တအ် ဟွံကဵုပလိုတ်တုဲ ပၟတ်ဂှ် ကၠောအ်ကၞာင် သ္ၚိပ္ဍဲကွာန်ကအ်ဗိုတ် (ကာန္နဳ
ပွိုင်ဍုင်ကြုင်ဒဵု
ဒေသရးမန် တူအာ သီုဖအိုတ် ၂၀ မ
ဟိုတ်နူ ဒးမကမ်ဇၞော်တုဲ ဒးအာသ္ၚိ ၂ မရ
၈၇] ဇာန္နဝါရဳ ၂၆ ဂှ် ကောန်ပၞာန်ကရေင် ကဵု ကောန်ပၞာန်ပဳဒဳအေပ်တအ် ကၠုင်သ္ၚိၝောအ်မၞိဟ်ကွာန်တုဲ ကပေါတ်ပ္ဍဲသ္ၚိညးဂှ် ကၠတ်ဂၠံက်ကေတ်ဏာတုဲ သ္ၚိဂှ် စံင်ထောအ်ရ
ကောန်ကွာန်သၟေဟ် မနွံ ပ္ဍဲကွာန်တအ် ၜိုန်ရ လုပ်ပြာ်ကီုလေဝ် ဍေဟ်တအ် ဟွံကဵု အခေါင်ပလိုတ်ပၟတ်
ညံင်သ္ၚိကရပ်ဇိုင်တအ် ဟွံဂွံတူဟေင် ဍေဟ်တအ် ကဵုအခေါင်စကာပက်ဍာ်ရ
၈၈][၈၉] ကောန်ကွာန် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒြေပ်ဒဴ ဇရေင် မၞိဟ်ညးတအ် မတီညာတ် ဗီုကဵု မနွံ ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီု
ကြေဝ်ဏာ
ခအံင်ကြေဟ်တအ်တုဲ ဗွဲမဂၠိုင် စိုပ်အာ ဇရေင် ကွာန်သာံလှေဝ်ဂၠိုင်ရ
နူကဵု ဘာလကျာ်မန်ဂမၠိုင်လေဝ် ကော်ဒုင်တၠုင် သွက်ဂွံပဒတဴ ပ္ဍဲကဵု ဘာညးတအ်ကီုရ
ဇာန္နဝါရဳ ၂၅ ဂှ် ခမဳသင် ကေုာံ ခရှ် ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက်တအ် ကောံဓရီု ပ္ဍဲဘာကွာန်ကအ်ဂူတုဲ ဒက်ပ္တန် ဂကောံရီုဗင်ဘဲပၞာန်တုဲ နကဵု ဂကောံဏအ် ဒုင်တဲ မဒါန်ဂမၠိုင်ကီု မဒါန်တအ် ညံင်ဂွံ စိုပ် ညးဒၟုင်ဒါန် (ဝါ) ညးလဒဴပၞာန်တအ်ရ
နကဵု ဂကောံဝွံဂှ် ဖန်ဇန် ရံင်စံင် ဗ္စဖျုင်လဝ် ညးလဒဴပၞာန်တအ်ရ
၉၀] ဇာန္နဝါရဳ ၂၇ ဂှ် ပၞာန်သီုၜါလပါ် ဆုတ်တိတ် နူကွာန်ကအ်ဗိုတ် (ကာန္နဳ) တုဲ ကောန်ကွာန် မၞိဟ်တြုဟ်တြုဟ်တအ်လေဝ် ကလေင်စဴအာ သ္ၚိဇကု သိုက်သိုက်ကီုရ
၉၁] ပ္ဍဲအခိင် အဃောမဒှ်ဒၟံင်ပၞာန်ဂှ်လေဝ် ရဲကွာန်ကအ်ဗိုတ်လ္ၚဵု တၞဟ်နဂွံမင်မဲအာကွာန်ဂးတုဲ ဆက်တန်တဴအာဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် နွံရ
သ္ၚိဌာန် ညးတၠသ္ၚိ ဟွံမဲတအ်ဂှ် ဒြပ်ရတ်ညးတအ် ဒးဒုင်ကၠတ်ဂၠံက်ဏာလဝ်လေဝ် နွံကီုရ
၉၂] ဟိုတ်နူပေါဲဗတိုက် အကြာ ဒပ်ကရေင် ဗိုလ်စောအယ်စေးဝါး ကဵု ဒပ်ပဳဒဳအေပ်တအ် ဒှ်ပေါဲဗတိုက် ပ္ဍဲအကြာကွာန်ဝွံတုဲ ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ဗိုတ်ဂှ် သ္ၚိဒးတူအာပၟတ် ၂၁ မ
ကွာန်ညောင်ရိပ်ဂှ် သ္ၚိတူအာ ၁၈ မ
သ္ၚိဒးလီုအာ ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ဗိုတ်ဂှ် ၃ မ
ကွာန်ညောင်ရိပ်ဂှ် ၁ မ
ကွာန်ဂြိုပ်ကြုက်ဂှ် ၇ မ
ညးဍုင်ကွာန် ဒးအာဝပ် ၂ တၠ
၈၆] ၂၀၂၃ ဂိတုဂျောန် ၁၆ အခိင်သဝ်တ္ၚဲ ၄း၃၀ ဂှ် နူကဵု ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ခလရ ၃၁ မဖျေဟ်လဝ်ဒပ် ပ္ဍဲဍုင်ခေါဇာဂှ် ဟိုတ်မပသဘင်တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ်တုဲ ပန်ပၠုပ်နင် အမၠံက်မွဲမ ဒတုံစှ်ေ ပ္ဍဲအရာပ်ဝင်တၟအ်တုဲ ဒးအာ မိဌေကျဳ အာယုက် ၄၀ မဒှ်ကောန် နာဲအံင် မိလှ အဃောမဟုံဒၟံင်ဍာ်တုဲ ဒးချိုတ်အာ ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်
၉၃] ၂၀၂၃ ဂိတုဂျောန် ၂၂ အခိင်နူဂယး ၁၀ဂှ် နူကဵု ဒပ်ပဳဒဳအေပ် (ယေဗလူ) လုပ်ပန်ဂစိုတ်ထောအ် မိခင်စန်းကြွယ် မညးဒှ် ကောန်ကမၠောန် ရုင်စၟတ်သမ္တီစရင်မၞိဟ် ဍုင်လၟိုင်ရ
၉၄] ဟိုတ်နူဏအ်တုဲ စတမ်နူ ဂျောန် ၂၆
၂၀၂၃ ဂှ် ရုင်သၟိင် မနွံ ပ္ဍဲဍုင်လၟိုင်သီုဖအိုတ် ပါဲနူ ရုင်ဌာနပရေင်ထတ်ယုက်မွဲတုဲ ပြံင်အာစွံလဝ် ပ္ဍဲဍုင်ရေဝ် ဖအိုတ်ရ
၉၅] ၂၀၂၃ ဂိတုဂျောန် ၂၄ ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ကရေင်ကေအေန်ယူ (KNU) ကဵု ဒပ်စဵုဒၞာညးဍုင်ကွာန် မကော်ဂး ဒပ်ပဳဒဳအေပ် (PDF) တအ် ပံင်ကောံတုဲ လုပ်တံင်ဏာ မာန္နေဂျာ မွဲတၠ ကေုာံ ညးရပ်စရင် ၜါတၠ ကမ္မဏဳပၟတ်လလဳ Southern Myanmar Development SMD နူကဵု ရုင်ကမၠောန် သၞေဟ်ပြင်ဗ္တဳ ကွာန်ဒဵုကြေင်တုဲ အာတ်မိက်လဝ် သြန်ဂၠိုင်ကဵုကၠံကိုဋ် (ဆဂး ဟွံတီ ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ်) ရ
ဟိုတ်နူဏအ်တုဲ နူကဵု ဒပ်အမၠံက်ဗၟာ အမတ ၃၁၇ မနွံ ပ္ဍဲကွာန်ဝါဘာဂှ် ခဍိုန်ပန်ပၠုပ်ဏာ အမၠံက် လပါ်ကွာန်ကရေင် မနွံဗမံက် ကွာန်သၞေဟ်ခြေင် မပ္တံကဵု ကွာန်ကၠအ်လဳမဴ
အံင်သာယာ
ၝောအ်လၟိုင်
ကၞေင်တၟအ်တအ်ရ
၉၆] ၂၀၂၃ ဂိတုဂျောန် ၂၅ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ကရေင်ကေအေန်ယူ (KNU) ကဵု ဒပ်စဵုဒၞာညးဍုင်ကွာန် မကော်ဂး ဒပ်ပဳဒဳအေပ် (PDF) တအ် ပံင်ကောံတုဲ လုပ်ပန် ဗဒိုပ်ဗၠာဲသၟိင် ပ္ဍဲကွာန်သၞေဟ်ခြေင် ပ္ဍဲအခိင်လပါ်ဂယး ၁၁း၀၀တုဲ ဒှ်ပေါဲဗတိုက် ပွိုင်ၜိုတ် ၄ နာဍဳ
ဒပ်အမၠံက် အမတ ၃၁၇ မနွံ ပ္ဍဲကွာန်ဝါဘာဂှ် ခဍိုန်ပန်နင် အမၠံက်တုဲ ဒးအာ သ္ၚိရဲကွာန်
မၞိဟ်မနွံ အပ္ဍဲသ္ၚိဂှ် ၄ တၠ ဒးအာဝပ်တုဲ ညးဗြဴမွဲ အာယုက် ၁၆ သၞာံဂှ် ဒးချိုတ်အာ ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်ရ
အခိင်ၜိုတ် ၄ နာဍဳသဝ်တ္ၚဲဂှ် က္ၜင်ကျာပၞာန် MI-35 နူဂအုပ်ပၞာန်ရးအဂၞဲ စိုပ်ကၠုင်တုဲ ဂေတ်ပဝ်ဒၟံင် လတူကွာန်
ဒၞာဲမဒှ်သံသယဂှ် ပန်ကဵု သေနာတ်စက်
ထောအ်ဖျေဟ်ဗုမ် နွံရ
၉၇] ၂၀၂၃ ဂိတုဂျောန် ၂၆ ဂှ် ပ္ဍဲကွာန်ဒူရာ
အဃောညးဍုင်ကွာန်တအ် မဖျေဟ်ဒၟံင်ကမ္မဋ္ဌာန် ပ္ဍဲသုဿာန်ဍုင်တြေံဂှ် ဒပ်ပဳဒဳအေပ် (ယေဗလူ) တအ် လုပ်ပန်တုဲ မၞိဟ်တြုဟ်မွဲတၠ မနွံ အာယုက် ၆၄ နာဲသဵုအံင် (ဦးစိုးအောင်) ဒးချိုတ်အာ
မၞိဟ်ဗြဴမွဲတၠ မနွံယၟု မဇင်မာနွယ် ဇာတိကုန်ဓမင်
ကွာန်အစေန် ဒးအာ မကမ် ပ္ဍဲဒဳ လပါ်ပါဲရ
၉၈] ၂၀၂၃ ဂိတုဂျောန် ၂၇ ဂှ် နကဵု ဒပ်ကရေင် ကေုာံ ပဳဒဳအေပ်တအ် ထ္ၜးဟိုတ် မဂွံဆဵုကေတ် ကယျိုင်ဗၠာဲသၟိင် ပ္ဍဲကွဳစက်ဂဒေါအ် (Passager Bus) တုဲ စံင်ထောအ် ကွဳစက်ဂဒေါအ်ဂှ် ပ္ဍဲဗဒါဲ ကွာန်ၝောအ်လၟိုင် ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်ရ
နူကဵု ဂိတုဂျောန် ၁၀
၂၀၂၃ ဂှ် နကဵု ဒပ်ပၞာန်ကရေင်ကေအေန်ယူ (KNLA) တမ်ဒပ် ၂၇ လလောင်တြးလဝ် ဒဒှ်ရ ကွဳစက် မဒြေပ်အာကၠုင် ပ္ဍဲကဵု ဂၠံင်ဇၞော်စၟတ် (၈) မဒှ်ဂၠံင်ဇၞော် ကမၠောအ်ဍုင် မတ်မလီု - မုဟ်ဍုင် - ဇြပ်ဗု - ရေဝ် - ထဝါဲ - ဗိက်ဂှ် နကဵု ဒပ်ညးတအ် စၟဳစၟတ်အာရောင်
ကွဳစက်လဵုဟွံဟီု သီုကဵု ကွဳစက် သၟာပၠန်ဂတး ဂကူနာနာတအ်လေဝ် ညံင်ဂွံဒုင်စၟဳစၟတ် ကုညးတအ်ဂှ် လလောင်တြးလဝ်ရ
ယဝ်ရ ဟွံဒုင်စၟဳစၟတ်မ္ဂး ဒးဒုင်ကဵု ဘဲပရိုက်မာန်ဒၟံင်ဂှ်လေဝ် ဟီုလဝ်ရ
စတမ်နူ ဂိတုဂျောန် ၁၅ ဂှ်တုဲ နကဵု ဒပ်ကရေင် ကဵု ဒပ်ပဳဒဳအေပ်တအ် ပံင်တောဲတုဲ စၟဳစၟတ်ကၠုင် ကွဳစက်နာနာရ
၉၉] ၂၀၂၃ ဂိတုဂျောန် ၃၀ ဂှ် နူကဵု ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ခလရ ၃၁ ဗက်လလောင်တြး နကဵု စက်သမၠဲရမ္သာင် ပ္ဍဲဒေသ ပွဳပွူ ဍုင်ခေါဇာ
ဒဒှ်ရ ညးဍုင်ကွာန်တအ် ညံင်ဟွံဂွံမံင် ပ္ဍဲကၠအ်တုဲ ညံင်ဂွံစဴမံင် ပ္ဍဲကွာန်ရ
၁၀၀] သၞာံ ၂၀၂၃ နူစ ဂိတုနဝ်ဝေမ္ဗာ ၁၀ ဂှ် ဒပ်ကရေင်ကေအေန်ယူ ကဵု ဒပ်ပဳဒဳအေပ် ပံင်တောဲတုဲ လုပ်ဗတိုက် ဗဒိုပ်ဗၠာဲသၟိင် ကေုာံ ဗဒိုပ်ပၞာန်ကင်ဒဒန် ဒဒန်ၜါသွာင် (ၜဳကဍတ်) ရ
ရဲဂကောံလွပ်လွဟ်ကရေင် ကဵု ပဳဒဳအေပ်တအ် သီဂွံ ဒဒန်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲ နဝ်ဝေမ္ဗာ ၁၇ ဂှ် ခတိုဟ်ပကဝ်ထောအ်ရ
ဟိုတ်နူ အသိင် ပေါဲဗတိုက်ဂှ် သကာတ်မြဟ်ကၠုင်တုဲ ညးဒေသ ကွာန်ၜါသွာင်
ကွာန်ကုန်မြာင်
ကွာန်မတေဲ
ကွာန်ဘာဒဵု
ကွာန်လှာဂဇိုင်
ကွာန်တၟအ်ထကး
ကွာန်တၟအ်ဗြဴ
ကွာန်ကၞာလဵု
ကွာန်ကအ်ပှ်လှ်
ကွာန်ကအ်ချး ၜိုတ် ၁၀ ကွာန် ဒးဒြေပ်ပါဲဒဴတိတ် နူကဵု ကွာန်ဇကုအိုတ်ရ
၁၀၁] အတိုင် ရဲကွာန်မတေဲ ညးမဆက်ပဒတဴ ပ္ဍဲကွာန်ဟီုမ္ဂး ကောန်ပၞာန်ကရေင် ကဵု ကောန်ပၞာန်ပဳဒဳအေပ်တအ်ဂှ် အာပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲဘာလကျာ် (ဘာသဳရိမင်္ဂလ) ဂှ်တုဲ နကဵု က္ၜင်ကျာပၞာန်ဗၟာ ကၠုင်ပန်ဒၟံင် ဘာဂှ်ရ
ညးလသာသ္ၚိဌာန် ဟိုတ်နူ ဘဲပၞာန် လ္ၚဵုတအ်ဂှ် အာပဒတဴ ပ္ဍဲဘာကလျာဏမိတ္တ ကွာန်ဆု
ညးလ္ၚဵု အာပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာလွဳမာန်ရတ်မန်
ဍုင်ကၟာဝက်ရ
၁၀၂] ဒပ်ကရေင် ကဵု ဒပ်ပဳဒဳအေပ်တအ်ဂှ် ဆက်အာဗတိုက် ဗဒိုပ်ကင်ဒဒန် ဒဒန်ထီုမၠဵု ပ္ဍဲ နဝ်ဝေမ္ဗာ ၂၇ (ပ္ဍဲ တ္ၚဲကထိုန်ပေင်) တုဲ ဒှ်ပေါဲဗတိုက် ပွိုင်ၜိုတ် ၂၀ မိနေတ်
တုဲပၠန် ဒပ်ကရေင် ကဵု ဒပ်ပဳဒဳအေပ်တအ်ဂှ် အာပန် ရုင်စက်တိဗဳလာတ် MCL မနွံ ပ္ဍဲဒဵုတၟအ်သာဲဂှ်ရ
နကဵု ဒပ်ပၞာန်ဗၟာလေဝ် ပန်ပလံင်ဏာ နကဵု လွဟ်ဇမၞော်
ကွာန် မနွံ ဇိုင်ဒဵုတၟအ်သာဲ ကွာန်ကအ်ဒုန် ကအ်ပၞဟ်တအ်ဂှ် ကောန်ကွာန်တအ် ဖေက်ဘဲပၞာန်တုဲ ဒးဒြေပ်ပါဲဒဴတိတ် နူကဵုကွာန်ဇကုကီုရ
၁၀၃] ဒပ်ကရေင် ကဵု ဒပ်ပဳဒဳအေပ်တအ် အခိင်မနွံ ပ္ဍဲကွာန်မန်ဂမၠိုင် ဗီုကဵု ကွာန်မတေဲဂှ် ကပေါတ်ဒြပ်ရတ် ညးဍုင်ကွာန် ပါဲနူ ကပေါတ်စသုင်တုဲ ကပေါတ်မကေတ်ဏာ လောဲလောဲတအ်ဂှ် ကၠတ်ဂၠံက်ကေတ်ဏာတုဲ ပ္ဍဲၜိုတ် ဒဳဇြေမ္ဗာ ၂၈ ဂှ် နကဵု ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ လုပ်ဗတိုက် ဒပ်ကရေင် ကဵု ဒပ်ပဳဒဳအေပ် မနွံ ပ္ဍဲ ကွာန်မတေဲဂှ်တုဲ သ္ၚိဌာန်လီုလာ်အာ ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင်ရ
ကရေင် ကဵု ဗၟာပဳဒဳအေပ်တအ် ဆုတ်တိတ် နူကဵုကွာန်ဂှ်တုဲ ကပေါတ်ဒြပ်ရတ် ညးဍုင်ကွာန် အရာမကေတ်ဏာဂွံ သီုဖအိုတ် သီုကဵု ကပေါတ်မကေတ်ဏာဝါတ်ဝါတ် ဗီုကဵု ကပေါတ်ပရိဘောဂ မပ္တံ ကုခုင်ဂဇအ်
ခုင်သတဳ
ဒူကမုဟ် (ကဠာဂံက်ဂံက်
ကပေါတ်သ္ၚိ မပ္တံ ကုထၟာဲ
ပ္ၚာန်
ကပေါတ်ဗွိုက်လတက် ဂၠိက် ယာတ် ပလောအ်
ဖုန်
ကွဳလိုန်ဓါတ်တအ်ဂှ် ကောန်ပၞာန်ဗၟာတအ် သီဖ္ၜောဝ်ဖ္ဍိုက်ကေတ်ဏာ နကဵုကွဳစက်ဇၞော်ဇၞော် ပ္ဍဲဂတမုက် ညးဍုင်ကွာန်တအ်ရ
၁၀၄] ၂၀၂၃ ဂျောန် ၂၂ ဂှ် အခိင်ၜိုတ် ၃ နာဍဳသဝ်တ္ၚဲဂှ် ရုပ်ကင် သွက်ဂွံမင်မဲ ကွးဘာ ဘာတန်သမၠုင် ဍုင်ကၟာဝက်ဂှ် ဗုမ်ခတိုဟ်တုဲ ပၟင်ကင် (ဂကောံဒပ်မင်ကွာန်) နာဲမျဵုလွေန်ဂှ် ချိုတ်အာ ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ် နာဲတေန်လှာင်ဂှ် ဒးအာဝပ် ပ္ဍဲတဲတုဲ ဒးပ္တိုန်ဏာ ရုင်ဂဥုဲမုဟ်ဍုင်ရ
၁၀၅] ၂၀၂၃ ဂျောန် ၂၉
အခိင်နူဂယး ၄ နာဍဳဂှ် ဒပ်ကရေင်ကေအေန်ယူ တမ်ဒပ် ၂
နူကဵု ဒပ်မဟာ (၁) ပံင်တောဲ ကုဒပ်ပဳဒဳအေပ်တအ်တုဲ ခတိုဟ်ပလီုထောအ် ဒဒန်ကြုင်အိက် မဒှ်ဒဒန်စၟတ် ၁၃၂/၃ မနွံအကြာ တိုင် ၁၃၁/၆ ကဵု ၁၃၁/၇ မဆက်စၠောအ်လဝ် ဂၠံင်ဇၞော် လ္ဂုင်-မတ်မလီု မနွံ ပွိုင်ဍုင်သဓီုကဵု ပွိုင်ဍုင်ၜဳကလေင်တုဲ ဒဒန်မွဲကရေက်ဂှ် ကဝ်လီုအာရ
အခိင်ဗုမ်ခတိုဟ်ဂှ် ကွဳစက်မနွံလတူဒဒန်ဂှ် ၃ ဖ္ဍိုက်ဂှ် ၂ ဖ္ဍိုက်ဂှ် ဒတုံကရောမ်ဒဒန်ဂှ်တုဲ မွဲချိုတ်အာမွဲ
သၟေဟ်မွဲတၠဂှ် ဒးဝပ် ဗွဲမဇၞော်ကဵု ဒြဟတ်ရ
အခိင်ဂယး ၜိုတ် ၈း၀၀ နာဍဳ ဂကောံသၟိင်တၠ ကေုာံ ကောန်ပၞာန်ဗၟာတအ် ကၠုင်ရံင်ဒဒန်ဂှ် ဒးဒုင်ထောအ် ဗုမ်နကဵုဒရုမ် ၅ မတုဲ ကောန်ပၞာန်ဗၟာ ၁၂ တၠ
ဗၠာဲသၟိင် ၉ တၠ
ညးအုပ်ဓုပ်ဍုင် ၂ တၠ
ဂကောံဗလိုတ်ပၟတ် ၃ တၠ ဒးအာဝပ်ရ
ပါဲနူ ကောန်ပၞာန်မွဲတၠ မဒးဝပ် သကာတ်မြဟ်ဂၠိုင်ညိတုဲ သၟေဟ်ဂှ် ဟွံဒးဂွိင်ရ
၁၀၆] ဟိုတ်နူဒဒန် သှ်ေမွဲကရေက်ဓဝ် ကွဳစက် အာဂွံမွဲမဓဝ်တုဲ ညးဍုင်ကွာန်တအ်
သၟာဗၞိက်တအ် ဒှ်တင်ဝါတ်ဂါတ် အိုတ်အခိင်တၟာဂလိုင်ရ
ဘာကုန်မိပ်ဇြိပ် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကုန်မိပ်ဇြိပ်
ပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ်
ဒေသရးမန် (တွဵုရးဍုင်ကရေင်
၁] သၞာံ ၁၃၈၄ ဂှ် ပ္ဍဲဘာဝွံ လုပ်လဝ်ဒဂိုန် ခမဳ ၅ ဇကု ထပိုယ် ၃ ဇကု
၁] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဓမ္မိက သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၄၅
ဝှ် ၂၆
ကွာန်ကအ်ချ ဟီုဂှ် ဒှ်ကွာန် မနွံပ္ဍဲ ပွိုင်ဍုင်လၟိုင် ဗဒါဲကွာန်ကအ်ဍောတ် ဗွဲဒိုဟ်ဗာယပ်ရ
နူကွာန်ကအ်ဍောတ် ဂၠံင်တၞုင်ကွာန် ဗွဲဒိုဟ်ဗာယပ်ဂှ် ၀
၂၈ တိုင်မ္ဂး စိုပ်ကွာန်ကအ်ချ မစိုပ်ဒၞာဲကျာ်စေတဳ ကေုာံ ရုပ်ထဝါဲဇၞော်မွဲရ
နူတၞုင်ကွာန်ကအ်ချ လပါ်ဗာယပ်ဂှ် နွံဂၠံင်မအာကဵုသၞေဟ်ၜဳ
ဂွံစိုပ်သၞေဟ်ၜဳဂှ် သီုဖအိုတ် နွံ ၀
၈၄ တိုင်ရ
ကွာန်ကအ်ချဝွံ ဒှ်ကွာန်တၟိ ပတန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၃၄၅ ဂိတုမာ်မွဲစွေက် (၁၇ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၉၈၄) ရ
ကွာန်ကအ်ချဝွံ သၞာံသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၄၅ ဂိတုမာ် ၁ စွေက်ဂှ် နဒဒှ်ကွာန် စပ္တန်ကၠုၚ်လဝ်ရ
ကွာန်ဂှ် အခိၚ်စပ္တန်ဂှ် ဌာန်တိရဲကွာန်ကအ်ဍောတ်တအ် မကၠောန်စဒၟံၚ်ကၠအ်သွဝ်ဂှ် အလဵုအသဳတအ် သဳကေတ်ထောံဂူယာ မၞုံဌာန်ကအ်ချအိုတ်တုဲ ပ္တန်ကၠုၚ်လဝ်ရ
ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် နာဲချဲ ဒှ်ကံၚ်ဇြဳ လ္ပါ်ကအ်ချဏအ်တုဲ ညးကေုာံသၟာၜတ်တိအလဵုအသဳတအ် ဖန်ဖက်ၜတ်ဂအာၚ်သ္ၚိ မုက် (၄၀) တၚ် (ပေ) ဇမၠိၚ် (၆၀) တၚ်
ကာလဂှ် ပ္ဍဲဒၞဲါကၠအ် နာဲကောန်ဂလာဂှ် သ္ပသၠာတ်ဖျာဇၞော်ဒၞဲါဂှ် လၟုဟ်ဖျာဇၞော်လေဝ် ဟွံဒှ် ဒှ်ဒၟံၚ်ဂအာၚ်သ္ၚိနာဲဂျပါန်
နာဲအံၚ်နာၚ်တအ်ရ
ဟိုတ်ဍေံဂှ် ဒၟါနူဥက္ကဌာကွာန်ကၠာတေံ ညးတအ်ကၠတ်သွံစလဝ်တိဂှ်ရ
ဒၞဲါကၠအ်ပါနော်လောဲ (အပါနော်မိကောန်လှ)ဂှ် သ္ပခဠာတ် ဘာတန်မူလအလဵုအသဳ (တၚ်စၟတ်
ဘာတန်အလဵုအသဳတြေံဂှ် ရိုဟ်လဝ်တုဲ ကလေၚ်သိုၚ်ဖျုဲနၚ်လ္ပာ်ပလိုတ် သၠာတ်မခ္ဍံကျာ)ရ
တိသုသာန်ဂှ် သ္ပလဝ်ပ္ဍဲအကြာကၠအ် နာဲခေဲါ+မိသုၚ် ကဵုကၠအ်နာဲပု
ကၠအ်နာဲမံက်+မိမဳဂှ် သ္ပဂအာၚ်သ္ၚိ လၟုဟ်မ္ဂး ဒၞဲါကၠအ်ညးတအ်ဂှ် နူခဠာတ်မခ္ဍမ်ကျာစဵုကဵုစိုပ် သ္ၚိနာဲအိုၚ်သိုဝ်မန်+မိယှိုဲဥ တအ်လၟုဟ်
ဒၞဲါကၠအ် နာဲသာန်အာန်+ မိကျဳ (မိဆာန်) ဂှ် ဒှ်ဒၞဲါကၠအ်ဝါဗ္ၚ နာဲမျေတ်တုၚ်+မိကြဳဝန်လၟုဟ်
ဒၞဲါကၠအ်နာဲဝေါတ်+ မိပလေဝ်ခေန်ဂှ် ဒှ်ဍာန်ပလိုတ် ဗ္ဒဲါကၟာၚ်ဘာကအ်ချလၟုဟ်
ဒၞဲါကၠအ်နာဲဓါဲဂှ် ဒှ်ဒၞဲါမှာထေရ်ဂုတ် ဘာကအ်ချလၟုဟ်
သ္ၚိနာဲကောန်ပေဲ ကၠာတေံဂှ် နွံဗ္ဒဲါတၞံဇြဲဗောဓိကျာ်ကအ်ချ ဒၞဲါသ္ၚိညးဂှ် လၟုဟ်ဒှ်ဒၟံၚ်အရှာံကျာ်စေတဳကအ်ချရ
ကၠအ်နာဲဝေအ်+ မိကျေန်သိၚ် ကၠာတေံဂှ် နွံသၠုၚ်ကျာ ဘာကအ်ချ
ကၠအ်နာဲဟုက်ရှၚ်+ မိဒေံ ဍောတ် ကၠာတေံဂှ် နွံဗၟံက်ဘာကအ်ချ ဍာန်အာဝါဝၚ်ခရဳ
ကၠအ်နာဲချေတ်လှေၚ်+မိဇြေန်ဂှ် နွံဒၞဲါကၠအ် နာဲအံၚ်ချေတ်+ မိယေန်မျေတ်လၟုဟ်
လက်ထက်ပၞာန်ဂၠးကဝ်ဒုတိယတုဲတေံ ပ္ဍဲဒၞါကွာန်ကအ်ချလၟုဟ်ဝွံ အလဵုအသဳတအ် သ္ပလဝ်တိဒၞဲါသတ်တိရစ္ဆာန်တအ် ဂၠဲါစ (စားကျက်မြေ) အိုတ်ရ
ပ္ဍဲဒၞဲါတိဝွံ အခိၚ်တေံ သ္ၚိဌာန်ဘာကၟာဟွံမွဲဏီ ဒှ်ဒၟံၚ်တိအလဵုသဳတအ်တုဲ ညးတအ်ကဵုလဝ်အခေါၚ် ကဵုကၠောန်ဂူယာ ဗဒှ်ကွာန်ဟွံသေၚ်
အခိၚ်တေံ ပၞာန်ဒၟံၚ်ဟဂှ် ရဲကွာန်ကအ်ဍောတ်ဂမၠိုၚ် ဂြိပ်ပၞာန်တုဲ ကၠုၚ်အောပ်ဗ္ဒဒၟံၚ် ပ္ဍဲဂြိပ်ကအ်ချဝွံအိုတ်ရ
ဗွဲကြဴ ဒၞါဲဂြိုပ်အောပ်ဗ္ဒဒၟံၚ်ဂှ် ဒၞဲါညးအေပ်ညးကၠောန်ဂူယာ ကၠအ်သွဝ်အိုတ်ရ
ပ္ဍဲကာလဂှ် ရဲကွာန်ကအ်ဍောတ်ဂမၠိုၚ် တိတ်ကၠုၚ် ကၠောန်စဂူယာ (ကၠအ်သွဝ်) တဵုလဝ်သီုတၞံဗၜိုတ်ဏဳရ
ဗွဲကြဴဝွံ ပ္ဍဲကၠအ်ညးညးသိုၚ်သ္ၚိတုဲ သ္ၚိဌာန်စဒှ်တိုန်ရဳရဳ (ညိညိ)ရ
သ္ၚိပ္ဍဲကအ်ချဂမၠိုၚ် အရာပလိုတ် သ္ၚိဗွဲမဂၠိုၚ်က္တဵုဒှ်ကၠုၚ် သ္ၚိမိဝုတ်အဵု (မိယာဲမိတေန်သုၚ်
နာဲက္ဍိုပ်ဗ္စံက် (အပါနာဲကောန်ပေဲ
နာဲဝေါတ်
နာဲဓဲါ
နာဲၜံၚ်ဂၠိၚ်+ မိချေတ် သာ်ဝွံ ဂွံညာတ်ကေတ်အိုတ်ရ
အရာပ်ဗမံက် သ္ၚိဗွဲမဂၠိုၚ် မပ္တံသ္ၚိနာဲထေက်+မိၚိုဲအိုၚ်
နာဲညောအ်+မိဂျေန် (မိမနာဲကောန်ဖ) နာဲအိုၚ်+မိယျေအ် (အပါမိဏိုအ်
နာဲဗယှိုယ်
နာဲရှူ
နာဲမံၚ်ဒုဲ+မိရှုၚ်
နာဲသိၚ်တိက်+မိၚိုယ်ကျဳ
နာဲထောန်ကျဳ
နာဲလေဝ်+မိလုၚ်
နာဲက္ဍိုပ်ဇၞော်+မိကောန်ခရဳ
မိဏိ
နာဲခေန်မိုၚ်+မိဏု
နာဲဝေန်မိုၚ်+မိမေစုၚ်
အရာပ်သၟဝ်ကျာ နာဲချေတ်သုၚ် (နာဲအမံက်)+မိမဳ သာ်ဝွံ ၜိုန်ရဟွံကော်စကွာန်ကီုလေဝ် သ္ၚိက္တဵုဒှ်ကၠုၚ် ညံၚ်ရဴကွာန်ဍောတ်တ်မွဲကီုရ
ပ္ဍဲအခိၚ်တေဴ နာဲချဲ+မိကျဳ ဒှ်ဒၟံၚ်ကံၚ်ဇြဳ (ကောၚ်စီ-Council) ဂကောံအုပ်ဓုပ် ဒေသန္တရ ကွာန်ကအ်ဍောတ် ညးပိုၚ်ပြဳလဝ် လ္ပာ်တိဍာ်ကအ်ချဝွံတုဲ ကိစ္စပ္တန်ကွာန်ကအ်ချဂှ် နာဲချဲကဵုနာဲဟေၚ်ပတိုန်လိက်ကဵုအလဵုအသဳတအ်တုဲ သွက်သ္ဂောံပ္တန်ကွာန်ဂှ် ကသပ်ဍိုက်ပေၚ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ
ကာလဂှ် ညးတအ်လေဝ် ပံၚ်တောဲကၠုၚ်ကဵုအလဵုသဳတအ်အိုတ်ကီုရ
ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် အလဵုအသဳတအ် တၚ်လဝ်ဒၞဲါပ္တန်ကွာန် နွံၜါဒၞဲါ ပ္ဍဲကအ်သၚ်္ဂဒါမွဲဒၞဲါ
ပ္ဍဲကအ်ချမွဲဒၞဲါ
ပၞောဝ်ၜါဒၞါဲဏအ် ပ္ဍဲဒၞဲါလဵု နိမိတ်အၚ်္ဂလက်သဏ်ကွာန် ဍိုက်ပေၚ်ရော ညးတအ်ချပ်စန်စာညးသ္ကအ်တုဲ ဒှ်ပ္တန်ကၠုၚ်ကွာန် ပ္ဍဲတိဍာ်ကအ်ချရ
ပ္ဍဲဌာန်တိဍာ်ဝွံ ဟိုတ်အာကၠုၚ်စလောဲသွာတုဲ မၞိဟ်ဒးတတ်အာကၠုၚ်ဒၟံၚ် ဟွံပိုတ်သ္ကုတ် မပ္တံကဵုဝါဒဒန်ကၞုဲ
ဝါဝၚ်ခရဳ
ကြုၚ်ဝၚ်ခရဳကဵု သီုဂွံအာလ္ပာ်သၞေဟ်ဂဒေံါ ကအ်လ္ဂုတ် သၞေဟ်ခရေၚ်တေံလောဲသွာကီုရောၚ်
ဆ္ဂး ဒၟါနူအလဵုသဳတအ် သ္ပလဝ်တိဍာ် ဒၞဲါတိရစ္ဆာန်တအ်ဇူဒီုဂှ်ရ ဒၞဲါဝွံ ယဝ်ရမိက်သ္ဂောံပ္တန်ကွာန်မ္ဂး ဒးထပ်ကဵုစၞးဒၞဲါတိ တၞဟ်သ္အာၚ်မွဲဒၞဲါရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒးထပ်လဝ်စၞးဒၞဲါတိကၠအ် နာဲကျဳညိုဲ+မိမျဂျဳ နွံသၠုၚ်ကျာပါၚ်ကြုၚ်သၞေဟ်ဂဒေံါတေံရ
ကွာန်ကအ်ချဝွံ နူသၞာံစဒှ်ကွာန် ၁၃၄၅ သၞာံဂှ် စဵုကဵုလၟုဟ် သ္ၚိဒှ်ဂွံဗၞတ် (၃၀၀) မပြၚ်ညိ
ပတိုန်ကွာန်တုဲ သ္ၚိစသိုၚ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ်သ္ၚိနာဲကျာန် မိခဝေဲါ(မိမ မိမျေတ်သာန်) ကဵု နာဲမျေတ်သဵု မိဖဲလှတအ်ရ
ရဲကွာန်ကအ်ချဏအ် တၟေၚ်မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် ညးလ္ၚဵုတအ် သိုၚ်လဝ်သ္ၚိတုဲ ကၟာတ်လဝ်တြၚ်သ္ၚိ တိတ်ကၠောန်စ ပ္ဍဲဍုၚ်မ္ၚး
ညးလ္ၚဵုမွဲစွံ ရာန်လဝ်ဂအာၚ်သ္ၚိတုဲ သီုဟွံဂံၚ်သိုၚ်သ္ၚိဏီလေဝ် နွံကီုရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂအာၚ်သ္ၚိကအ်ချ သီုဖအိုတ်ဂှ် နွံဗၞတ် (၇၀၀) ဂအာၚ်ပြၚ်ရောၚ်
ကွာန်ပိုဲဝွံ သ္ၚိဗွဲမဂၠိုၚ်တအ်ဂှ် သိုၚ်လဝ်ကဵုဆုသၟးဂၠိုၚ်တုဲ သ္ၚိတိုက်ကဵုသ္ၚိဒုန်လေဝ် နွံအိုတ်ဏီရ
ရဲကွာန် ကအ်ချလၟုဟ်ဝွံ ညးတအ်ပြံၚ်ကၠုၚ်နူကဵုကွာန်နာနာ မပ္တံကွာန်ကအ်ဍောတ်
ကအ်လ္ဂုတ်
ကအ်ဗိန်
တ္ကအ်ခၟိုၚ်
ဝၚ်ဒါတုဲ ဂကူလေဝ်စုၚ်တၞုၚ် မပ္တံမန် ဗၟာ တအ် သ္ပဒတဴဒၟံၚ်အိုတ်ရ
ပၞောဝ်ဂကူဂမၠိုၚ် ဂကူမန်နွံဒၟံၚ်ဗၞတ် (၇၅%) က္ဍိုပ်ကၠံဒှ်ရ
ကမၠောန်ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် မပ္တံကမၠောန်ပဳသ္ကဝ်
ပရန်
ဝါဗ္ၚ
ကၠအ်ဗၜိုတ်ကီု သီုသွံဖျာမပ္တံကၚုဲ
သၞေဝ်ကေဝ် ဖျာကပေါတ်သကှ် ( Grocery) နာနာ
ဖျေံဇာပ္ဍဲၜဳဒှ်တမ် သာ်ဝွံ ဒှ်ကမၠောန်ဂမျိုၚ်လမျီု ရဲကွာန်ကအ်ချတအ်အိုတ်ရ
ဟီုကၠးကၠးမ္ဂး မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုၚ်တအ်ဂှ် တိတ်ကၠောန်စဍုၚ်မ္ၚးမပ္တံဍုၚ်သေံ
ဍုၚ်မလေဝ်သျှာဂှ် ဂၠိုၚ်ညိရ
ကအ်ချဂှ် ယဝ်ရပါ်ပိုဒ်မ္ဂး "ကအ်" ဂှ် မွဲပိုဒ်
ချ"ဂှ် မွဲပိုဒ်
ကအ်ဟီုဂှ် လဂွံကဵုအရေဝ် ဝေါဟာမန်မ္ဂး နွံၜါသာ်
ဍာ်ၜဳဗိုၚ်လဝ်တုဲ ပ္ဍဲလဒေါဝ်ဂှ် ကအ်(တ္ကအ်) နွံဒၟံၚ်ဂှ် ညးကော်ခဴစ ကအ်မွဲ မပ္တံကအ်လ္ဂုတ် (တ္ကအ်သ္ကုတ်) ကအ်ခၟိုၚ် (တ္ကအ်ခၟိုၚ်) ကအ်ပဉ္စလိုၚ် (တ္ကအ်ပဉ္စလိုၚ်
မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် ပ္ဍဲသြၚ်ဝွံ ဒၞဲါလ္ၚဵုဂှ် ဒှ်တိဗလးဖအိုတ်ဟွံသေၚ် ဒၟါနူကုန်သၠုၚ်ဒၟံၚ်ညိတုဲ ကော်ခဴစကအ်ဂှ်မွဲ မပ္တံကအ်ချ
ကအ်ဗိန် ကအ်ပံက် ကအ်မိတ် ကအ်ကျာ် ဂွံဆဵုကေတ်မာန်ရ
ဟီုပရူကအ်မ္ဂး မိက်သ္ဂောံထမံက်ထ္ၜးကဵု ကအ်နွံပ္ဍဲပွဳပွူ ကွာန်ကအ်ချညိ
ပ္ဍဲပွဳပွူဝွံ ကအ်နွံ (၉) ကအ်ရ
လဂွံကဵုပိုဒ်ဝေါဟာ "ချ" ဂှ် တၞံချ (တၞံသတ်ချ-သတ်ဍေံခၞာစဂွံ) ရ
အတိုၚ်အပါနော် နာဲရှၚ် (အာယုက် -၈၇) ကအ်ဍောတ် လဴဂှ်မ္ဂး ပ္ဍဲဒၞဲါဘာပၞၚ်ဓရ် (ဇြပ်သဘၚ်ဓရ်) ဘာကအ်ချလၟုဟ်ဝွံ ကၠာတေံသိုၚ်လဝ် ဘာဆု သၞာံ ၁၃၀၂ ဂှ် မွဲမ
နူကၠာဟွံဂွံသိုၚ်ဘာဆုက္ဍၚ်ဂှ် ပ္ဍဲဒၞဲါဂအာၚ်ဘာဆုဂှ် တၞံချနွံဒၟံၚ်မွဲတၞံ
တၞံချဂှ် သတ်ကွေံကွေံတုဲ မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုၚ် ကၠုၚ်ကပှ်စဒၟံၚ်အိုတ်ရ
ပ္ဍဲဒၞဲါဂှ် ဗွဲကြဴဏအ် သ္ပဟိုတ်နူကဵုဒးသိုၚ်ဘာဆု နွံဒၟံၚ်ဂှ်ရ တၞံချဂှ် ဒကာဘာတအ် ဗဗိုၚ်ထောံရ
ဟိုတ်ဂှ် ရပိုဒ်ၜါ ဝေါဟာၜါမဂှ် ဆက်စုက်မ္ဂး "ကအ်ချ" ကော်ခဴစရ
ပ္ဍဲဂူယာကၠအ်သွဝ်ဝွံ ကၠာတေံ ဒၞါနူတၞံချမွဲတၞံဂှ် ညးဂမၠိုၚ်ကော်ခဴစ "ကအ်ချ" ဗွဲကြဴပ္တန်ကွာန်တုဲ "ကွာန်ကအ်ချ" သာ်ဝွံ ဍုက်ကၠုၚ် ပါၚ်ညးဂမၠိုၚ်အိုတ်ရ[၁
သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ဂေတ်ကၠုၚ်စိုပ်ပၠန် ၁၃၄၅ သၞာံ
ပယျာံဂိတုမာ်ပြဲ ပ္ဍဲမွဲစွေက်ကွေံ ဒးအခိၚ်အခါ သာမယကံၚ်ဇြဳဒယှ် ဒှ်ဣချဳအချဲ နိဿဲကဵုအလဵုသဳရ
ဂြိုပ်ကအ်ချ သ္ပထောံကွာန် သ္ပသုသာန်ဗ္ဒဲါကၠအ် နာဲခဲါ ကၠအ်အပါနော်လောဲ သ္ပခဠာတ်ဘာဗမာ ကၠအ်အနာဲကောန်ဂလာ သ္ပခဠာတ်ဖျာဇၞော် ကၠအ်အမံက် သ္ပဂအာၚ်သ္ၚိဌာန် ဒးအာသီုကၠအ်ဣကျဳသာအာန် မျေတ်သိုဝ်ကဵု အနာဲကျာန် သိုၚ်လဝ်သ္ၚိမွဲဍာန် ဌာန်ကၠအ် ပလေဝ်ခေန်အဝေါတ် တိဗၠးသၞောဝ်ဂး ဒးသီုအနာဲဓဲါ ဗဒါဲကျာ်ကအ်ချ ၚးသ္ပခဠာတ်ပေဲါ အဝေအ်ကျေန်သိၚ် ဟုက်ရှၚ်ဒေံဍောတ် ပယျဵုတိၜက်သၞောတ် ပေါတ်ဂါပ်ကုန်ကအ်ချ အရှူညယေန် အဇြေန်ချေတ်လှေၚ် လေၚ်ရမွဲဘဝ ဂွကဵုညးသေၚ်ဟာ
ကအ်ချကွာန်မန် ခန်လွာပွိုၚ်ဍုၚ်လၟိုၚ် တွဵုရးဍုၚ်မန်ပိုၚ် လၟိဟ်ဂအာၚ်ဂၠိုၚ်ဂၠၚ်သန် ဖန်ဖက်လဝ်ဂှ် ဗၞတ်ထပှ်ကၠံပြၚ် လ္ပဘိၚ်ဘၚ်စွံသၠေဟ်ပၟာ ကွာန်ပိုဲသာယာ ပြာထာနွံမ္ၚဵု ကၠုၚ်ဗဵုဝေၚ်ညိကလောပၠုၚ် ပိုဲတအ်ဒုၚ်တၠုၚ်ရအဴ နဍောၚ်ပ္ကဴပဳတဳရလေဝ်[၁
ကွာန်သ္ၚိကျာ(အၚ်္ဂလိက်
Danikyar
ဓနိကြာ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
ဂကောံကွာန်မင်ဂၠန်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၂၂၀၂၂၂
၁] အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်မင်ဂၠန်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၁၇၄
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၂၁၃ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၂၃၈၇ တၠရ
North America is a continent entirely within the Northern Hemisphere and almost all within the Western Hemisphere
It can also be described as a northern subcontinent of the Americas
It is bordered to the north by the Arctic Ocean
to the east by the Atlantic Ocean
to the southeast by South America and the Caribbean Sea
and to the west and south by the Pacific Ocean
North America covers an area of about 24
000 square kilometers (9
000 square miles
about 16
5% of the Earth's land area and about 4
8% of its total surface
North America is the third-largest continent by area
following Asia and Africa
and the fourth by population after Asia
Africa
and Europe
In 2013
its population was estimated at nearly 579 million people in 23 independent states
or about 7
5% of the world's population
if nearby islands (most notably around the Caribbean) are included
North America was reached by its first human populations during the last glacial period
via crossing the Bering land bridge approximately 40
000 to 17
000 years ago
The so-called Paleo-Indian period is taken to have lasted until about 10
000 years ago (the beginning of the Archaic or Meso-Indian period
The classic stage spans roughly the 6th to 13th centuries
The pre-Columbian era ended in 1492
with the beginning of the transatlantic migrations of European settlers during the Age of Discovery and the early modern period
Present-day cultural and ethnic patterns reflect interactions between European colonists
indigenous peoples
African slaves
immigrants
and the descendants of these groups
Owing to Europe's colonization of the Americas
most North Americans speak European languages such as English
Spanish or French
and their states' cultures commonly reflect Western traditions
ထာမ်ပလိက်
Toclimit
ကံင်သဳ ဘာသာဒိန် (ဒိန်နေတ်
Dansk Sprognævn) (DSN) ဂှ် ဒှ် ကံင်သဳ အလဵုအသဳဍုင် မနွံ သၟဝ် ဌာနဝန်ဇၞော် ကာယေန်သၞာင်
မဒှ်ဂကောံ မဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ပဒတန် ပွံင်မအက္ခရ်လိက် ကေုာံ ဗီုပတိတ် ရမ္သာင် မလိက် ဒိန်နေတ်ရ
နကဵုကံင်သဳဏအ် ကၠောန်ပ္တိတ် အဘိဓာန်ဒတန်ပွံက်မအက္ခရ် ဒိန်နေတ် (retskrivningsordbog) ကေုာံ ပရိုင် နူ ကံင်သဳ ဘာသာဒိန် (Nyt fra Sprognævnet) မချူလဝ် ပရူ မဆေင်ကဵု မအရေဝ်ဒိန်နေတ် ကေုာံ ပရေင်ကမၠောန် နူကဵု ကံင်သဳဂှ်ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ နကဵု ကံင်သဳဏအ် ပကောံမအရေဝ် ဒိန်နေတ် တၟိတၟိ
တုဲပၠန် တာလျိုင် သွက်ဂွံဒုင်သၟာန်သှ် ယဝ်ရ ညးမွဲမွဲ သၟာန်နင် စပ်ကဵု လိက်ဒိန်နေတ် ဗီုမဂွံချူ ကေုာံ ဗီုမဂွံသုင်စောဲရ
ကံင်သဳဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နူကဵုသၞာံ ၁၉၅၅ တေအ်ရ
ကမၠောန်အဓိက ကံင်သဳဏအ် သွက် ဘာသာဒိန် နွံ ပိ သာ်
ကံင်သဳ ဘာသာဒိန် ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု သၞောဝ်ဥပဒေဍုင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
ကောန်ကမၠောန် ကံင်သဳ ဘာသာဒိန် တအ်ဂှ် သ္ဒးလ္ၚတ်ဒၟံင် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် အရေဝ်ဘာသာ နကဵု မဗှ် လိက်ပရိုင်
လိက်မဂ္ဂဇြေန်
ဗှ်လိက် ကေုာံ ကလင်ရေဒဳယော ကေုာံ ဗဵု တဳဗဳတအ်ရ
မအရေဝ်တၟိ မကလိဂွံတအ်ဂှ် သ္ဒးဂိုင်ဒေပ်စုတ် ပ္ဍဲကဵု ဗွဝ်ဒေတာဝေါဟာရ (orddatabase) နကဵု လလဳကီု သီုကဵု ချူဂိုင်စွံလဝ် ပ္ဍဲလိက်စၟတ်သမ္တီ ကံင်သဳရ
ဇၟာပ်ပ် ဝေါဟာရ မွဲမွဲမဂှ် သ္ဒးနွံကဵု ဝါကျ ဥပမာ ဗီုမဂွံစကာ ဂၠိုင်ကဵုဗီုရ
လၟုဟ်မ္ဂး မအရေဝ်ဝေါဟာရ တၞဟ်ခြာ ၜိုတ် ၃၀၀
၀၀၀ မဂှ် နွံကဵု ဥပမာ ဗီုမစကာ ၜိုတ် ၁ ပြကောဋိကိုဋ်ရ
ဗွဝ်ဒေတာဂှ် မွဲမွဲသၞာံ ဂၠိုင်တိုန်ဒၟံင် ၜိုတ်အကြာ ၂
၀၀၀-၃
၀၀၀ မ
ဗွဝ်ဒေတာဝေါဟာရ ဂှ် တုပ်ညံင်ရဴ အဘိဓာန်ဂမျိုင် မဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ဗီုမအရေဝ် ဝေါဟာရ ဒိန်မက် ဇၞော်မောဝ်ဂၠိုင်တိုန်ဒၟံင် နူကဵု သၞာံ ၁၉၅၀တအ်ရ
ဗွဝ်ဒေတာဝေါဟာရ ဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ဗီုလဵု အရေဝ်ဒိန်နေတ် မဇၞော်မောဝ် ဂၠိုင်တိုန်ဒၟံင်ဟေင်ရ
ဆၜိုတ် မဝေါဟာရ နူကဵု ကံင်သဳတအ် မပစၟတ်သမ္တီဟေင် ပၠုပ်စုတ်လဝ် ဟွံသေင်
ဇၟာပ်အရေဝ် ဝေါဟာရ ခိုဟ်ကီု ပရေအ်ကီုဂှ် ပကောံစွံလဝ် ပ္ဍဲဗွဝ်ဒေတာဂှ်ဖအိုတ်ရ
နမပကောံလဝ် ဗီုဏအ်တုဲ နူကဵု ဗွဝ်ဒေတာဂှ် လ္ၚတ်ကေတ် တၠုင်လအာ ဇၞော်မောဝ် လိက် ကေုာံ အရေဝ်ဒိန်နေတ်ဂွံရ
ဗွဝ်ဒေတာဝေါဟာရဂှ် ဒှ်ကပေါတ်အပြောမ် သွက် ကံင်သဳ ဂွံကၠောန် ကမၠောန်ညးတအ်ဂွံရ
မလိက် မပကောံလဝ်တအ်ဂှ် နကဵုမၞိဟ်အပ္ဍဲ ကံင်သဳဂှ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်
ကဵုကသပ် ကေုာံ ပသုတေသန
တုဲပၠန် နကဵုမၞိဟ်မ္ၚးလေဝ် ဗွဝ်ဒေတာတအ်ဂှ် စကာဂွံဒၟံင်ကီုရ
ဥပမာ ကုညးမိက်ဂွံ ပသုတေသန ဆေင်ကဵုမအရေဝ် ဗီုကဵုကွးဘာတအ် လုပ်စကာဂွံကီုရ
နကဵု ကံင်သဳဂှ် သှ်ကဵု ကံင်သဳဂှ် ပွိုင်မွဲမွဲသၞာံ ဂလာန်သမာန် ၜိုတ် ၁၄
၅၀၀ မဂွံဒုင်သၟာန်ဒၟံင်ရ
ဗွဲမဂၠိုင် နကဵု ကမ္မဏဳပုဂ္ဂလိက ကေုာံ ရုင်အလဵုအသဳ ကေုာံ အေန်သတဳကျုတ်နာနာ ဗီုကဵု ဘာတအ်ဂှ် ဆက်ဖုန် ဟွံသေင်မ္ဂး ချူလိက်တုဲ သၟာန်အိုတ်ရ
နကဵု မၞိဟ်ပူဂိုလ်မွဲမွဲလေဝ် သၟာန် ကံင်သဳ နွံတၟာဂလိုင်ကီုရ
ညးလဵုဟွံဟီု သၟာန်ဂွံတုဲ ဟွံဒးကဵု ၚုဟ်မးရ
ကံင်သဳဘာသာဒိန် ဝွံ ဒှ်ဌာနမပဒတန် ဗီုလဵုဂွံပံင် မအက္ခရ်ဂမၠိုင်တုဲ နကဵုကံင်သဳဂှ် ပလေဝ်ဒါန် ကေုာံ ပတိတ် လိက်အဘိဓာန်ဒတန်ပွံင်မအက္ခရ်
အဘိဓာန်ဒတန်ပွံင်မအက္ခရ် မလုပ်သၞောဝ် (den officielle danske retskrivningsordbog) ပ္တိတ်လဝ် အလန်လက်ကရဴအိုတ်ဂှ် ဒှ် စတုတ္ထမူ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၂ (တတိယမူ သၞာံ ၂၀၀၁
ဒုတိယမူ သၞာံ ၁၉၉၆
ပထမမူ ၁၉၆၈
ပါဲနူဂှ်တုဲ နကဵု ဝေပ်သာက် အေန်တာနေတ် dsn
dk ဂှ် ဇၟာပ်ပ်သၞာံ ချူပၠုပ်စုတ်ဒၟံင် ဝေါဟာရတၟိတၟိဂမၠိုင်ရ
၁] နကဵုသၞောဝ်မ္ဂး ဇၟာပ်ပ် အေန်သတဳကျုတ် ရုင်အလဵုအသဳ ကေုာံ ဘာဗတောန်လိက်တအ်ဂှ် သ္ဒးချူဗက် အတိုင် အဘိဓာန်ဒတန်ပွံင်မအက္ခရ် (Retskrivningsordbogen) နူကဵု ကံင်သဳဏအ် မပတိတ်လဝ်ဂှ်ရ
ကမ္မဏဳ ကေုာံ ပူဂိုလ်တအ် (ကြပ်)သီုဖအိုတ် ဒ္ဂေတ်ဗက် ချူအတိုင်အဘိဓာန်ဂှ်ရ
ပ္ဍဲကဵု ဥပဒေ သၞောဝ်ပဒတန် မလိက်ဒိန်နေတ်ဂှ် ချူဗၟံက်လဝ် ဗွဲတြး ညးလဵု သ္ဒးဒ္ဂေတ်ဗက် အတိုင် လိက်မပလဝ်ဒတန်ဂှ်ရ
အဘိဓာန်ဒတန်ပွံင်မအက္ခရ်ဂှ် နွံဝေါဟာရ ၜိုတ် ၆၄
၀၀၀ မ မဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ဝေါဟာရတအ် ဗီုလဵု ဂွံပံင် မအက္ခရ် တုဲပၠန် သၞောဝ်ဗီုစကာ အခိင်လဵု ချူအက္ခရ်ဇၞော်
အခိင်လဵု ချူအက္ခရ်ဍောတ်
ဒၞာဲလဵု ပါ်ချူ ဒၞာဲလဵု ပကောံချူတအ် ဒှ်တမ်ရ
ကံင်သဳ ဘာသာဒိန် ဝွံ ဒက်ပတန်လဝ် နကဵု ဂကောံညးစၞးဂမၠိုင် ကဵု ဂကောံပကင်ရင် အေန်သတဳကျုတ် သုတေသန ကေုာံ ပရိုင်တင်ဂၞင် (et forsknings- og informationsinstitut) နကဵုဗီုပြင်ၜါကရေက်
ဟီုမွဲသာ်ပၠန် နကဵု သွာင်ပကင်ရင် ကေုာံ သွာင်တၠပညာ ရ
ပ္ဍဲကဵု ဂကောံညးစၞးဂမၠိုင်ဂှ် နွံကဵု မၞိဟ်စၞး ၄၀ တၠ နူကဵု ဌာနနာနာ ညးမကၠောန်ဒၟံင် ကမၠောန် မဆေင်ကဵု အရေဝ်ဘာသာဒိန်နေတ်
ဥပမာ နူဝန်ဇၞော်ဂမၠိုင် မပတံကဵု ဌာနသၟိင်ဍုင်
ဌာနရုင်ဗစာ (သၞောဝ်ဓဝ်
ဌာနပရေင်ပညာ
ဘာတက္ကသိုလ်
ဂကောံရေဒဳယော ကေုာံ ဂကောံတဳဗဳ
ဂကောံအစာဘာ
ဂကောံအစာပရိုင်
ဂကောံအစာကၞေဟ်
သၟာဇာတ်တအ်ရ
ဇၟာပ်ပ်ဌာန ကေုာံ ဂကောံတအ်ဂှ် ပလံင်ပတိုန် မၞိဟ်စၞး နူကဵုဇကု စဵုကဵုပိတၠဂွံမာန်ရ
ကောန်ဂကောံတအ်ဂှ် ဇၟာပ်ပ် ၄ သၞာံ မွဲအလန် ကလေင်ရုဲစှ်တၟိတုဲ ဂကောံညးစၞးတအ်ဂှ် အောန်အိုတ် မွဲသၞာံ မွဲဝါ ပကောံဓရီုရ
ဂကောံပကင်ရင်ဂှ် ဒးကေတ်တာလျိုင် လပါ်သြန်ဘဏ္ဍာ ကေုာံ ဗျူဟာပရေင်ဇၞော်မောဝ်ဂကောံ
စပ်ကဵု သွာင်ပရေင်ကွတ်ပညာ မဆေင်ကဵု အရေဝ် ဝေါဟာရဂှ် နူကဵု ဂကောံပကင်ရင်တအ် ရုဲစှ်လဝ် တၠပညာမဆေင်ကဵု အရေဝ်ဝေါဟာရဂမၠိုင်ရ
တာလျိုင် ဂကောံတၠပညာဏအ်ဂှ် ကဵုကသပ် စပ်ကဵု မအရေဝ်ဝေါဟာရ ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် လတူအရေဝ်ဝေါဟာရ ကေုာံ ပတိတ် လိက်ကၞပ်ဂမၠိုင် သီုကဵု လိက်လၟေင်ပရိုင်ရ
ပ္ဍဲကဵု ဂကောံပကင်ရင်ဂှ် မၞိဟ်စၞး မခပတိုန် နူကဵု ဌာနဝန်ဇၞော်ကာယေန်သၞာင်ဂှ် ၁ တၠ
နူကဵု ဂကောံညးစၞးဂမၠိုင် ၅ တၠ
ကောန်ကမၠောန် ပ္ဍဲ အေန်သတဳကျုတ် လပါ်သုတေသန ဂှ် ၁ တၠ
သီုဖအိုတ် နွံ ညးပကင်ရင် ၇ တၠရ
အေန်သတဳကျုတ် သုတေသန ကေုာံ ပရိုင်တင်ဂၞင်ဂှ် ရေင်တၠုင် ကမၠောန်သုတေသန လၟေင်တ္ၚဲ
ပါဲနူဂှ်တုဲ အေန်သတဳကျုတ်ဏအ်ဂှ် သီုဒှ် ညးရေင်တၠုင်ကမၠောန် သွက် ဂကောံညးစၞး ကေုာံ တၠပညာမရုဲစှ်ဂမၠိုင်ရ
စဵုကဵု သၞာံ ၂၀၁၀ ကံင်သဳဝွံ စွံလဝ် ရုင်ဗဟဵု ပ္ဍဲတက္ကသိုလ်ကဝ်ပေန်ဟုက်ဂေန် တုဲ သၞာံ ၂၀၁၀ ဂိတုမေဂှ် ရုင်ဗဟဵုဂှ် အာပြံင်စွံ ပ္ဍဲကဵု ဌာနပကင်ရင် မဆေင်ကဵု ယေန်သၞာင် ပ္ဍဲဂၠံင် H
Andersens Boulevard 2 ရ
၂]ကြဴနူဂှ် ပန်သၞာံ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၄ ရုင်ဗဟဵုဂှ် ပြံင်အာ စွံလဝ် ပ္ဍဲ Radiohuset ဂၠံင် Worsaaesvej 19
စနူ ၁ ဨပြဳ ၂၀၁၉ ဂှ် ရုင်ဂှ် ပြံင်စိုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု Bogense ရ
လိက်ပရေင် မဆေင်ကဵု ပရေင်ဆက်စၠောအ်ဂမၠိုင် ကဏ္ဍဏအ် နွံ ဆၜိုတ် အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ
တၞံကနိ (အၚ်္ဂလိက်
Nypa fruticans) နကဵုဘာသာအင်္ဂလိက် ဗွဲမဓမ္မတာ မကော်စ nipa palm
nipa
mangrove palm[၃] ဝွံ လုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲဂကောံဗဳဇ Arecaceae တုဲ တမ်မူလ တိုန်ဒၟံင် ပ္ဍဲဇိုင်ၜဳအိန္ဒိယ ကေုာံ ၜဳပါသဳဖိက် ရ
ပၞောဝ်ကဵု ဂကူတၞံသတ်ဗြဴဂမၠိုင်ဂှ် တၞံကနိမွဲဟေင် ဒှ်တၞံဂြိုပ်ကရး (mangrove biome) ရ
တုဲပၠန် ဂကူတၞံဝွံ ဒှ်တၞောဝ်ဗဳဇ Nypaတုဲ ပ္ဍဲလစှ်ေဂကောံ (subfamily) Nypoideae ဂှ် နွံ ဆဂကူဏအ်မွဲဂကူဓဝ်ဂှ်ရ ညးကော်စ ဂကူတၞံမဝ်နဝ် (monotypic taxa) ရ
၄] တၞံကနိဝွံ နကဵုဘာသာဗၟာ ညးကော်စ "ဓနိ" ဂှ် ဗွဲစၟတ်ကၠုင်နူ အရေဝ်မန် "ကနိ" သာ်ဂှ်ဟွံသေင် အရေဝ်မန်တမၠာ မကော်စ "ဓနိ" လေဝ် ဒှ်မာန်ရ
ရံင်နကဵုဝင်မ္ဂး ဂကူမန် ဂွံစုက်လုက် ကုၜဳဍာ်ဖၞုင်ကၠာ နူဂကူဗၟာတုဲ ယၟုတၞံဆု မတိုန် ပ္ဍဲဒေသဍာ်ဖၞုင်တအ်ကီု ကပေါတ်အရပ်အရာ မဆေင်ကဵုၜဳ ပ္ဍဲဍာ်မှာသၟိတ်တအ်ကီုဂှ် ဗၟာတအ် ကေတ်နူမန် နွံဂၠိုင်ကွေဟ်ဟ်ရ
ဂကူယခေင်တအ် ကော်စ တၞံဓနိ "ရီအုန်းပင်" မဂွံအဓိပ္ပါယ် တၞံသတ်ဗြဴဍာ် ရ
၅] တၞံကနိဂှ် တၞးကဵု ထာင်ကနိဂှ် ဒှ်အသာ်သၚေက်
တၞးကနိဂှ် ဒှ်ဒၟံင် ဂကူထာင် မတုပ်ညံင်ရဴ တၞးသတ်ဗြဴကီုရ
ဆဂး တၞးကနိဂှ် သၠဍေဟ် ဇၞော်နူတၞးသတ်ဗြဴရ
ထာင်ကနိဂှ် စဵုကဵု ၉ မဳတာ (၃၀ ပေ) သၠုင်မာန်ရ
ထာင်ကနိ ဒၞာဲသကုတ်လပါ်သၟဝ် မဒှ်တၞံဍေဟ်ဂှ် ဇၞော်ဒၟံင်တုဲ ညးကော်စ ဒဳကနိရ
ကဴကနိဂှ် တိုန်ကၠုင် နူက္ဍိုပ်ဍေဟ် အကြာဒဳတအ်တုဲ နွံကဵုအသာ်ဍာ်မိတ်
ဗကေတ်ရ
ကဴဍေဟ်ဂှ် ပတိတ်ကဵု သတ်မၞုံသၞေက်မကြံင် မွဲမွဲမ နွံတၟာ ၂၅ ဇြေန်ဒဳမဳတာတုဲ နွံကဵု ခနိင်ရ
၆][၇] တၞံကနိ တိုန် ပ္ဍဲတိကတာၜဳၜတ်တ် ကေုာံ ဒၞာဲဍာ်လပှ်ဟွံသကာတ်မြဟ်တအ်ရ
တၞံကနိဂှ် ဒၞာဲဍာ်မစိုပ်မာန်တအ်ဂှ် မဍေဟ်ဟဳအာတုဲ မလေပ်တိုန်မာန်ကီုရ
ဗွဲမဂၠိုင် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲပြင်ၜဳ ကေုာံ ကြုင် မနွံ ပ္ဍဲၜဳပါသဳဖိက် နူဍုင်အိန္ဒိယ စဵုကဵုစိုပ် တကအ်ပါသဳဖိက် ရ
ပ္ဍဲမွဲမွဲသၞာံ ယဝ်ရတိကှ် ဟွံလအ်မ္ဂးလေဝ် ဍေဟ်ဂျိုင်မာန်ကီုရ
တၞံကနိဂှ် ဒှ်တၞံမတိုန် ပ္ဍဲဒေသဍာ်ဖၞုင်တုဲ ပ္ဍဲဒၞာဲဍာ်ဖၞုင်မအောန်တအ်ဂှ် ဍေဟ်တိုန်စ ဟွံခိုဟ်ဒှ်မာန်ရ
၈] ညးတအ် ထေင်ကေတ် တမ်မူလဍေဟ် ကၠုင်နူ ဒေသဟာဲနာန် (Hainan region) နူဍုင်ကြုက်
တကအ်ရယုကျု (Ryukyu Islands) ဘင်္ဂလာဒေသ် (Bangladesh) အိန္ဒိယ
သိရိလင်္ကာ
တကအ်အာဒမာန် ကေုာံ နိကဝ်ပါ
မန်ဗၟာ
ကာမ္ဗောဒဳယာ
ဗိယေတ်နာမ်
ဗောရ်နေယဝ်
ဂျာပါ
မလုကု
မလေရှာ
ဖလိပိန်
သုလဝေသဳ
သုမတ္တရာ
the Bismarck Archipelago
New Guinea
the Solomon Islands
the Caroline Islands
Queensland
ကေုာံ the Australian လပါ်သၟဝ်ကျာတအ်ရ
ပါဲနူဒေသတအ်ဏအ်တုဲ ပ္ဍဲနိဂျေနဳယျာ (Nigeria
the Society Islands of French Polynesia
the Mariana Islands
Panama
ကေုာံ Trinidadတအ်လေဝ် တိုန်ဒၟံင် နကဵုသဘာဝကီုရ
၂] ဍုင်ဂျပေန် ပ္ဍဲတကအ် အာဲရိအဝ်မဝ်တာ Iriomote Island ကေုာံ တကအ် ဥချဳဗနရိ (Uchibanari Island)တအ်ဂှ် ဒှ်ကၞောတ်ပယျဵု မပြးချာဲတိုန်မာန် ပ္ဍဲလပါ်သၟဝ်ကျာရ
၁][၉] တၞးကနိဂှ် ထပက်သၠတုဲ ကၟဳသ္ၚိ စဵုဗဒင်
တၞးကနိဂှ် ဟိုတ်ဟွံဒးစၟတုဲ မံင်လအ် စဵုကဵုပိသၞာံ မြဴသာ်ဝွံ ဂးလဝ်ရ
တၞးကနိဂှ် တာန်ကၠံက်
တာန်နလေဝ် ဂွံကီုရ
ထာင်ကနိ ကေုာံ ဒဳကနိကှ်ကှ်ဂှ် စံင်ပအှော်
ပ္ဍဲတကအ် Roti ကဵု Savu ဂှ် ဒဳကနိဂှ် ဍာ်ကနိဂှ် ညးဖျုင်ကၠိက် ပ္ဍဲအခိင်ကညင်
ညးတအ်ဟီု ဖျုန်ကၠိက် ဂွံရှ်ခိုဟ်
တၞးကနိၜတ်တ်ဂှ် ပသၠသၟူၜံက်
ပ္ဍဲဍုင်မန်
ဍုင်ဖလိပိန်
ဍုင်မလေရှာ ကေုာံ ဍုင်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ကဴကနိဂှ် ညးတအ်ရပ်တုဲ ပတိတ်ဍာ် မကော်ဂး ဍာ်ကနိရ
သတ်ကနိၜတ်တ် ကၠာဍေဟ်ဟွံကြံင်ဂှ် စ နွံကဵု ရှ်ဍာတ်
ဗီုရပ်ဍာ်ကနိဂှ် ကၠာသတ်ကနိ ဟွံကြံင်က္ဍင်ဂှ် နူကဵုသတ်ဍေဟ် ၜတ်စှ်ေၜိုတ် တြဴၝောအ်တဲတုဲကုတ် တုဲမ္ဂး ဍာ်ဍေဟ်ဂွံတိတ်ဂွံဂှ် ဒှ်ကမေအ်ဖဍိုန်လဝ်ဍေဟ်ရ
ဍေဟ်ကဝ်အာမ္ဂး ဍာ်ဟွံတိတ်ရ
တုဲမ္ဂး ဍာ်စတိတ်ကၠုင်ရ
ဍာ်မတိတ်ကၠုင်ဂှ် ဒုင်ကေတ် နကဵုဍေင်ဒုန်
ဍေင်ပလာသတေတ်
ဟွံသေင်မ္ဂး ပလင်ဂွံရ
မွဲတ္ၚဲမ္ဂး အာဗက်ဍာ်ဍေဟ် ၜါအလန်
ဇၟာပ်ဇကုမအာကေတ်ဍာ်မ္ဂး ပ္ဍဲတၞုင်ဂှ် ရေက်တၟိ ကရဳကရဳ ၜိုတ်ကဝက်သေန်ဒဳမဳတာ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဍာ်မတိတ်လဝ်ဂှ် ဟိုတ်နူခြပ်ကှ်အာတုဲ ပထေင်ဍာ်တိတ်ဍေဟ် ကၟာတ်အာမာန်ဂှ်ရ ဒးရေက်ကဵုတၟိရ
မွဲမွဲတဝ်မ္ဂး ရေက်ဂွံစဵုကဵု ၃၀ တ္ၚဲဒှ်ရ
တုဲမ္ဂး တၞံကနိဂှ် ဍေဟ်စပတိတ်ကဴ/ဇဝ်တၟိပၠန်ရ
၁၀] ဍာ်ကနိမတိတ်ကၠုင် နူတၞံဍေဟ်ဂှ် နွံရှ်ဍာတ်ရ
တၞဟ်နဂွံဂွံ ကြံင်င် ညံင်ဂွံကတင် သုင်ဂွံဗၜူဂှ် ဒးစုတ်လဝ် ပ္ဍဲဍေင် မဟွံကြာတ်လဝ်တအ်ဂှ်ရ
ဘာသာမန် (ဝါ) အရေဝ်မန် (အၚ်္ဂလိက်
Mon Language
မွန်ဘာသာစကား) ဂှ် ဒှ်ဂကောံအရေဝ် သြသထြောအေရှတေတ် (Austroasiatic language) မဒှ် အရေဝ်တမ်မူလ ရးအာရှအဂၞဲမွဲရ
ဂကောံအရေဝ် သြသထြောအေရှတေတ် ဂှ် ဒှ်အရေဝ် ဂကူဗွဲမဂၠိုင် မဟီုဂးဒၟံင် ပ္ဍဲၝောအ်ဒေသအာရှအဂၞဲတုဲ ပ္ဍဲအိန္ဒိယ
ဘင်္ဂလာဒေသ်
နဳပဝ် ကေုာံ ဒေသပယျဵု ဍုင်ကြုက် လပါ်သၠုင်ကျာလေဝ် ပြးဇး နွံဒၟံင် ညိညကီုရ
ဂကူမဟီုအရေဝ် သြသထြောအေရှတေတ် သီုဖအိုတ် စၟတ်သမ္တီလဝ် နွံ (၁၆၈) ဂကူကီုလေဝ် ဆဂကူ ဗဳယေတ်နာမ်
ဂကူခမေန် ကေုာံ ဂကူမန်တအ်ဟေင် မၞုံကဵု ရာဇဝင် မဇၞော်လှဲလးရ
အရေဝ်မန်တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ဇၞော်မောဝ်ကၠုင်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ၜိုတ် မလောန်ကၠုင် သၞာံ ၅၅၀၀ သၞာံ အခိင် ဂကူမန်ကဵု ဂကူခမာ စပြးဇးရေင်သကအ် ဟီုမာန်ရ
နူအခိင်ၜိုတ် အေဒဳ (၃) ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဂကူမန်တအ် စုက်လုက် ကုဂကူအန္ဒိယတုဲ လွဳစ မအက္ခရ်ညးတအ်တုဲ ဖန်ဗဒှ်ပတိုန် လိက်ဂကူဇကုရ
ရံင်ကဵု ပရေင်ယေန်သၞာင်မၞိဟ်တုဲ ဂကူမန် မစချူလိက် ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ်အခိင်ၜိုတ် အေဒဳ ၃ ဗွဝ်ကၠံမဒှ်မာန်ရ
ဆဂး လိက်တၟအ် ၜိုတ်မဂွံဆဵု နကဵုဘာသာမန်ဂှ် ပ္ဍဲအေဒဳ ၆ ဗွဝ်ကၠံ) ဂကူမန် ပ္ဍဲခေတ်ဒွါရဝတဳ (လၟုဟ်ဒၞာဲဍုင်သေံထာဲ ကဵု ဍုင်လဴ) ကေုာံ ဒၞာဲဍုင်ဗၟာ လၟုဟ်ရ
အရေဝ်မန်တ္ၚဲဏအ် စနူကဵု အေဒဳ (၃) ဗွဝ်ကၠံဏအ် ဟီုဂွံရ
လိက်မန် ခေတ် (၆) ဗွဝ်ကၠံဂှ် နကဵု ဗီုပြင်အက္ခရ် လိက်မန်ဒွါရဝတဳဂှ် တၞဟ်ခြာကဵု ခေတ်သဓီု ကဵု ဗုကာံ တၟာဂလိုင်ကီုလေဝ် ရံင်ကဵု မဝေါဟာရတအ် တုပ်ရေင်သကအ်တုဲ စၟတ်သမ္တီ နဒဒှ် မွဲခေတ် မကော်စ အရေဝ်မန်တြေံ ဂွံရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ အရေဝ်မန် ခေတ်အကြာ အေဒဳ ၆- ၁၂ ဗွဝ်ကၠံ ဂှ် ဒှ်အရေဝ် မန်တြေံ မစၟတ်သမ္တီကေတ်မာန်ရ
အရေဝ်မန်လဒေါဝ်ဂှ် စနူ ၜိုတ် (၁၂-၁၅) ဗွဝ်ကၠံ မဒှ်အခိင် တၠညးမိစောဗု ဓမာန်ညး သၟိင်ဓမ္မစေတဳတုဲ လိက်ကြဴနူဂှ် ၁၅-၁၉ ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဒှ် မန်တၟိ မြဴသာ်ဝွံ ပါ်ဂွံရ
ဂကူမန်ဂှ် ဒးဒုင်ဘဲပၞာန် ကုဗၟာမဂၠိုင်ကဵုအလန်တုဲ ပရေင်အရေဝ် လိက်မန်လေဝ် ပြံင်နှဴကုဗၟာ ဗွဲမဂၠိုင်ကီုရ
ဂကူမန် မဒးဒုင်ဘဲပၞာန် အံင်ဇေယျ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၇၅၇ ဂှ် သီုဒးဒုင် ဂစိုတ်ပဠက်ဂကူကီုတုဲ အရေဝ်မန်ဂှ် ဍန်လျစှ်ေအာ စဵုကဵုကြပ်ကၠက်ရ
ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ် မၞိဟ်မဟီုအရေဝ်မန်ဂွံ နွံစ ၜိုတ် ဒစာံ ကိုဋ်ဒှ်ရ
အကင ဘာသာမန် (ဝါ) အရေဝ်မန်ဂှ် ဒှ်ဂကောံအရေဝ် သြသထြောအေရှတေတ် (Austroasiatic language) မဒှ် အရေဝ်တမ်မူလ ရးအာရှအဂၞဲ
ဂကောံအရေဝ် သြသထြောအေရှတေတ် ဂှ် ဒှ်အရေဝ် ဂကူဗွဲမဂၠိုင် မဟီုဂးဒၟံင် ပ္ဍဲၝောအ်ဒေသအာရှအဂၞဲတုဲ ပ္ဍဲအိန္ဒိယ
ဘင်္ဂလာဒေသ်
နဳပဝ် ကေုာံ ဒေသပယျဵု ဍုင်ကြုက် လပါ်သၠုင်ကျာလေဝ် ပြးဇး နွံဒၟံင် ညိညကီုရ
ဂကူမဟီုအရေဝ် သြသထြောအေရှတေတ် သီုဖအိုတ် စၟတ်သမ္တီလဝ် နွံ (၁၆၈) ရ
မဂွံစၟတ်သမ္တီ ဂကောံဂကူမွဲဂကောံတုပ်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုတၠုင်လအာ အရေဝ်ရ
ဂကူသြသထြောအေရှတေတ်တအ်ဂှ် နွံကဵု ရမ္သာင်ၜါ ရမ္သာင်ဇြိုင် ကဵု ရမ္သာင်သာ ဥပမာ က (ရမ္သာင်သာ
ရမ္သာင်ဇြိုင် ဒၞာဲက ဂှ် ဂ
ရမ္သာင်သာဂၠိင် ခ ဂှ် ကာလဒှ်အာ ရမ္သာင်ဇြိုင်ဂၠိင်မ္ဂး ဒှ်အာ ဃ
ညံင်ရဴ ဂကူမစုက်ကဵုဂကောံဂကူဂှ် ဂကူတိဗက်တဝ်ပါမာတအ် မၞုံကဵု ရမ္သာင်တိုန်စှ်ေဂှ် ပ္ဍဲဂကူသြသထြောအေရှတေတ် တအ် ဟွံမဲရ
တုဲပၠန် တၟေင် ရမ္သာင် ဂကူ သြသထြောအေရှတေတ် မွဲပၠန်ဂှ် ဒဒှ်မၞုံကဵု ရမ္သာင်မထတ် ရမ္သာင်ဇြိုဟ်တုဲ ပတိတ်ရမ္သာင် နကဵု ပိဗီု လ္ၚဵု ပန်ဗီုရ
နကဵုမန်မ္ဂး ပတိတ်ရမ္သာင် ပန်ဗီု (က ခ ဂ ဃ
ပါဲနူဂှ်တုဲ မအရေဝ်တမ် ဗီုကဵုမဂၞန်တအ်ဂှ် တုပ်ရေင်သကအ်ရ
ဥပမာ မအရေဝ် ဗွဲသၟဝ်ဝွံ သိဒ်ဝေလ် ကဵု ရော လ္ၚတ်ဂကောံဂကူသြသထြောအေရှတေတ်တုဲ ညးတအ် ဖန်ဗဒှ်တိုန် အရေဝ် သြသထြောအေရှတေတ်-တမၠာ (Proto-Austroasiatic lexical proto-forms) ဂှ် မအရေဝ် လ္ၚဵုဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ
klɔʔ all (အိုတ်) · *tum all (အိုတ်သီု) · *bɔh
buːh ashes (ဗံင်) · *buŋ belly (ဗုင်) · *kluŋ middle (လဒေါဝ်) · *ciːm
ceːm bird (ဂစေမ်) · *kap to bite (ကိတ်) · *kat to bite (ကိတ်) · *saːm to bleed (ဆီ) · *ɟhaːm
b/m)haːm to bleed (ဆီတိတ်) · *cʔaːŋ bone (ဇုတ်) · *toːh breast (တှ်) · *coːh to ignite (စံင်) · *tɔːt
tuːt to ignite (တူ) · *-rsiːm finger-nail (သၞေမ်) · *rməl cloud (မတ်ဗြဲ) · *ʔuːt cloud(y) (ဗြဲအု) · *truh to arrive (စိုပ်) · *kceːt to die (ချိုတ်) · *ʔuək to drink (သုင်) · *tiʔ earth (တိ) · *caːʔ to eat (စ) · *mat eye (မတ်) · *mɔːh
muːh
muːs nose (မုဟ်) · *muəj
moːj one (မွဲ) · *ʔiːʔ person (ညး) · *mraʔ person (မၞိဟ်) · *glɔːŋ road
way (ဂၠံင်) · *riəs root (ရိုဟ်) · *jɔl to see (ဆဵု) · *tiək to lie down
sleep (တိက်) · *ŋaːj to speak (ဂး) · *s(ʔ)maɲ star (သၞံင်) · *tmɔʔ stone (တၟအ်) · *tŋiːʔ sun
day (တ္ၚဲ) · *sntaʔ tail (ဗတ) · *k(-)duər wife (ကန္တဝ်/ဗြဴ) · *-ŋaːr yellow (ဍာ်မိတ်) အရေဝ်မန်ဂှ် မွဲအခိင်တေအ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ဒှ် ဂကောံအရေဝ် မန်-ခမာ ကီုလေဝ် ဗွဲကြဴဏအ် အစာဘာသာဗေဒတအ် ဂွံတီကေတ် ဂကောံဂကူ မုဏ္ဍ (Munda) ကဵု နိဂဝ်ဘာရေသ (Nicobarese) မၞုံဒေသတၞဟ်တအ်လေဝ် မဆက်စပ် ဒၟံင် ကုအရေဝ်မန်-ခမာကီုတုဲ စၞးဂကောံအရေဝ်မန်-ခမာဂှ် ညးခုတ် ယၟုတၟိ သြသထြောအေရှတေတ်ရ
ညးပါ်လဝ် နူတမ်ဝါဒိ ၜိုတ်ဘဳစဳ ၆၃၀၀ (၈၃၀၀ သၞာံ မတုဲကၠုင်)ဂှ် နူဂှ် ပါ်တိတ်အာ မွဲက္ဍိုပ် ညးမကော်စ နိဂဝ်ဘာရေသ မဒှ်ဂကူ ဖျုန်လမ္စံက် မမံင် ပ္ဍဲတကအ်ဂမၠိုင်
ၜိုတ် ဘဳစဳ ၄၆၀၀ ဂှ် ပါ်တိတ်အာ ဂကူမဏ္ဍ မွဲက္ဍိုပ် မၞုံဒေသ ဍုင်အိန္ဒိယ လပါ်ပလိုတ်
ၜိုတ် ဘဳစဳ ၄၂၈၀ ဂှ် ဂကောံမန်-ခမာ မဒှ်ဂကူ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲဒေသ အာရှရးအဂၞဲတအ်ရ
ၜိုတ် ဘဳစဳ ၃၉၅၀ ဂှ် ပ္ဍဲဂကောံမန်-ခမာတအ်ဂှ် ကလေင်ပါ်တိတ်အာ ၜါဂကောံ
မွဲလပါ်ဂှ် ဗွဲကြဴ ဒှ် အရေဝ်ဂကူပလံင်
ဗဳယေတ်နာမ်တုဲ မွဲလပါ်ဂှ် ဗွဲကြဴ ဒှ်အာ ဂကူမန်
ခမေန်တအ်ရ
ဂကောံၜါဏအ် ကလေင်ပါ်ပၠန်ဂှ် ၜိုတ် ဘဳစဳ ၃၅၀၀ လပါ်လက္ကရဴညိ ဒှ်မာန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ အရေဝ်မန် တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ဒှ်အရေဝ် မဇၞော်တိတ် နူဂကောံမန်-ခမာ နူၜိုတ်ဘဳစဳ ၃၅၀၀ တေအ် ဟီုမာန်ရ
နူကဵု မန်ကဵုခမာ စပါ်ရေင်သကအ် ပ္ဍဲဘဳစဳ ၃၅၀၀ စဵုကဵု မစိုပ်ခေတ် စချူလိက် အေဒဳ (၃) ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဟိုတ်နူ ဟွံမဲ ကုလိက်ဏီတုဲ မအရေဝ်ဝေါဟာရတအ် ဂွံလ္ၚတ်စ ဝါတ်ဒၟံင်ရ
အရေဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဏအ်ဂှ် ကော်ခဴစ မန်တမၠာ (Proto-Mon) ရ
ပ္ဍဲၜိုတ် အေဒဳ (၁) ဂှ် ဂကူမန်တအ် စစုက်လုက် ကုအိန္ဒိယတုဲ ကေတ်အက္ခရ် အိန္ဒိယတုဲ ပ္ဍဲၜိုတ် အေဒဳ (၃) ဗွဝ်ကၠံ စချူကၠုင် လိက်ရ
ရံင်ကဵု ပရေင်ယေန်သၞာင်မၞိဟ်တုဲ ဂကူမန် စချူလိက်ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ်အခိင်ၜိုတ် အေဒဳ (၃) ဗွဝ်ကၠံ ဒှ်မာန်ရ
ဆဂး လိက်တၟအ် ၜိုတ်မဂွံဆဵု နကဵုဘာသာမန်ဂှ် ပ္ဍဲအေဒဳ ၆ ဗွဝ်ကၠံ) ဂကူမန် ပ္ဍဲခေတ်ဒွါရဝတဳ (လၟုဟ် ဒၞာဲဍုင်သေံထာဲ ကဵု ဍုင်လဴ) ကေုာံ ဒၞာဲဍုင်ဗၟာ လၟုဟ်ရ
အရေဝ်မန်တ္ၚဲဏအ် စနူကဵု အေဒဳ (၃) ဗွဝ်ကၠံဏအ် ဟီုဂွံရ
လိက်မန်ခေတ် အကြာ အေဒဳ ၆၀၀ - ၁၀၀၀ မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲဒွါရဝတဳ ကေုာံ သဓီုတအ်ဂှ် ကဵု လိက်မန် အကြာ ၁၀၀၀ - ၁၂၀၀၀ မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲသဓီု ကဵု ဗုကာံတအ်ဂှ် နကဵုဗီုပြင် မအက္ခရ် ၜိုန်ရ တၞဟ်ခြာတဴ ဗွဲမလောန်ကီုလေဝ် နကဵုအရေဝ် ဥပမာ မအရေဝ် ဂၠဴ လိက်တၟအ်ကျာ်ဖရပထုံ အေဒဳ ၆၀၀ ကဵု လိက်တၟအ်ဗုကာံ အေဒဳ ၁၂ ဗွဝ်ကၠံ ချူ ဇ္လောဝ် တုပ်ပ်ရ
ညံင်ရဴသာ်ဂှ်ကီု ထပှ်စှော် (ဒုံပေါဟ်စွသ်
ဘာ (ဝိဟာရ်
သၟာလှ်ေ သၟာဒယှ်ေ (ရန်လေဟ် ဇိဇိဟ်) တုပ်ရေင်သကအ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ မန်တြေံ (Old Mon) ဂှ် မိက်ဂွံစၟတ်သမ္တီ နူအေဒဳ ၆၀၀ စဵုကဵုစိုပ် အေဒဳ ၁၂၀၀ ရ
ဍုင်မန်ဒွါရဝတဳဂှ် ဒးဒုင် ပလီုကု ခမေန်တုဲ စိုပ်သၞာံၜိုတ် အေဒဳ ၁၀၀၀ ဂှ် လိက်မန် နူဒေသဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် အောန်အာကွေဟ်ဟ်ရ
စၞးလိက်မန်ဂှ် လိက်ခမေန် လုပ်ကေတ်ထောအ်ဒၞာဲရ
လပါ်ဍုင်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ ကဵု ဍုင်ဗုကာံဂှ် လိက်မန် ဇၞော်ဒၟံင်ဖိုဟ်ရ
ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲခေတ် သၟိင်ကျာန်သေတ်တာဂှ် ၜိုန်ရ ညးဒှ် ဂကူဗၟာမွဲကီုလေဝ် အတိုင်အသိင်အဝဵုသြဇာညးဇၞော်ဂှ် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဟိုတ်နူလိက်မန်ဂှ် ဒှ်လိက်စကာရုင် ဒှ်လိက် မၞိဟ်မစကာဂၠိုင်တုဲ ဂွံဆဵုကေတ် လိက်တၟအ် မချူလဝ် ဗီုမန် ဂၠိုင်အိုတ်ရ
လိက်မန် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် သဒ္ဒါကီု
ဝေါဟာရဂမၠိုင်ကီု ကဆံင်သၠုင်အိုတ် ဟီုမာန်ရ
ဒၞာဲမအရေဝ် မန် ဟွံမဲတအ်ဂှ် လွဳစ မအရေဝ် သံသကြိုတ်/ပါဠိတုဲ ဖန်ဗဒှ်ပတိုန် အရေဝ်မန်ရ
မအရေဝ်လ္ၚဵု မအက္ခရ်မန်ဂှ် တြေံလောန်အာ မၞိဟ်စကာအောန်တုဲ တောဲဖျပ်လဝ် နကဵုပါဠိတုဲ ချူစုတ်လဝ်ရ
ဥပမာ အရေဝ် ရုံလောသ် ဂှ် ဒှ်အရေဝ်မန် ကြပ်ကၠေအ်ဒၟံင် ပ္ဍဲအခိင်(၁၂)ဗွဝ်ကၠံတုဲ ကရောမ်မွဲစွံကု ရုံလောသ်ဂှ် ညးတောဲဖျပ်စုတ် ကလျာဏမိတ္တ ရ
နကဵုဗီုဏအ် အဓိပ္ပါယ် ရုံလောသ် (မိတ်သဟာဲမချာဲ)ဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ
အတိုင်ဝင်မ္ဂး သၟိင်အနဝ်ရထာ (အနုရုဒ္ဓ) ကၠုင်ဗတိုက် ဍုင်သဓီုတုဲ သီကေတ်ဏာ တၠပညာဂကူမန် နူဍုင်သဓီုတုဲ လိက်ပတ်မန် စိုပ်အာ ပ္ဍဲဗုကာံတုဲ ဇၞော်မောဝ်လဝ် ပ္ဍဲဗုကာံရ
ဆဂး ဒုင်သဇိုင် ကုသက်သဳဝင်တၟိ မပ္တံ ဗီုမအရေဝ်မန် မလုပ်စိုပ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဂကူနာနာဂှ်ကီု သက်သဳလိက်တၟအ် ဗီုကဵု လိက်တၟအ်မန် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကျောက်ဆည်း
လိက်ဍိုတ် မဂွံဆဵုကေတ် နူပၞက်ကျာ်စေတဳမွဲ ပ္ဍဲကွာန်ကျွန်းတော်ကျွန်းဂှ်ကီု ဒဒှ်ရ ဂကူမန် လိက်မန် မၞုံဒၟံင် ပ္ဍဲဒေသတတ္ထဒေသ (ဒေသအညင် / အညာဒေသ)ဂှ် ကၠာနူခေတ် သဓီု ဟွံဂွံလီုဏီဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ တၠပညာဇၞော် ဗီုကဵုအစာဝင် မစ္စတာလုတ် ညးချူလဝ် ပ္ဍဲလိက် Old Kyaukse and the Coming of the Burmans (1959) ဂှ်ကီု ဗိုလ်မှူဘရှင် မချူလဝ် ပ္ဍဲလိက် အနော်ရထာအရင်က မြန်မာနိုင်ငံ ဂှ်ကီု
ညးတအ်ဟီု ပ္ဍဲဒေသတတ္ထဒေသ (ဍုင်ဗၟာ လပါ်လတူ)ဝွံ ဂကူမန်တြေံတအ် တန်တဴမံင်ကၠုင်လဝ် နူတမ်တေအ်ရ
ဗွဲကြဴ ဂကူပျူတအ် လုပ်စိုပ်ကၠုင်တုဲ ဒၞာဲအကြာ ဍုင်မန်ရာမည ကဵု ဍုင်မန်တတ္ထဒေသဂှ် ညးတအ် ပတန်ဍုင်သိသိတ် (သရေခေတ္တရာ
ကြဴနူဂှ်ညိ ဂကူဗၟာတအ် လုပ်စိုပ်ကၠုင်တုဲ တန်တဴအာ အကြာဂကူမန်တအ်ရ
အရေဝ်ဝေါဟာရမန်ဂမၠိုင်လေဝ် ညးတအ်လွဳစရ
ဗွဲကြဴဏအ် ဂကူဗၟာတအ် ဓလီုပၠံင်ကေတ်အဝဵု နူမန်တုဲ လအ်ညိ ဂကူမန်လေဝ် ကၠေအ်ကၠက်အာရ
သၞာံ ၂၀၁၃ ဂှ် ပ္ဍဲမြစ်သား ဂွံဆဵုကေတ် လိက်တၟအ် မချူလဝ် ဗီုသံသကြိုတ်
ဗီုပါဠိ
ဗီုမန်
ဗီုပျူ ပန်ဘာသာရ
လိက်တၟအ်ဂှ် ထကးလီုလာ်ကွေဟ်ကွေဟ်ရ
ပ္ဍဲမုက်ဗီုပါဠိဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ယၟုသၟိင်ဍုင်ဗုကာံ မဇ္ဇဒေဝ
မဟဗ္ဗဎိပဇြန္တဒေဝ
ဗဇြိဘရဏဒေဝ
မဇ္ဇဒေဝဂှ် ဒှ်အပါနော်
မဟဗ္ဗဎိပဇြန္တဒေဝ ဂှ် ဒှ်မအံက်တုဲ ဗဇြိဘရဏဒေဝဂှ် ဒှ်ကောန်ရ
ယၟု ဗဇြဘရဏဒေဝဂှ် ပ္ဍဲလိက် ကျာ်တိတၞဟ်လေဝ် ကေင်ဆဵုဒၟံင်ကီုတုဲ ညးဂမၠိုင် စၟတ်သမ္တီလဝ် ညးဂှ် ဒှ်သၟိင်စောလူး မဒှ်ကောန် သၟိင် အနုရုဒ္ဓဒေဝ (အနော်ရထာ) ရ
ပ္ဍဲလိက်ဏအ် ညးဂှ် ဒှ်ကောန်သၟိင် အနုရုဒ္ဓဒေဝ ဟွံသေင်ဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ လတူ လိက်ဝင် မဒုင်သဇိုင် ကုလိက်ဝင် ဦးကုလားမဟာရာဇဝင်တော်ကြီး
မှန်နန်းရာဇဝင် မဟီုလဝ် သၟိင်အနဝ်ရထာ မအာသီကေတ် ဍုင်သဓီုတုဲ ဂကူမန် မစိုပ်အာ ဍုင်ဗုကာံဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် ဂလာန်သၟာန် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ
တုဲပၠန် လိက်တၟအ် ကျာ်မနုဟဝ် နကဵုဘာသာဗၟာ မဂိုင်ဒိပ်လဝ် ပ္ဍဲတိုက်ရုင်လိက်တၟအ် နန်မာန္တလေဂှ်လေဝ် မချူလဝ် ပရူဒဒှ် သၟိင်မနုဟဝ် နူဍုင်သဓီု ဒးဒုင်ရပ်ဏာ စိုပ်အာဗုကာံတုဲ သွံလစိန်တုဲ ဒက်ပတန်လဝ် ကျာ်မနုဟဝ်
ရာဒၞာ ဘဝအဆက်ဆက် ဘဝသၟိင်ဟေင် ကဵုဂွံဒှ်ညိ
ဘဝမကျညး လ္ပကဵုဒှ်ညိ
ဂှ် ကာလလ္ၚတ်ရံင် ဗီုပြင် မအက္ခရ်ကီု
တၠုင်လအာ မအရေဝ်ကီုဂှ် ဒှ်ဒၟံင် လိက်ခေတ်ဗုကာံ ဟွံသေင်
မအက္ခရ်လ္ၚဵု စကာလဝ် ညံင်မအက္ခရ်ခေတ်ဗုကာံ
မအက္ခရ်လ္ၚဵု ဗွဲတၟေင် အက္ခရ် (ရ) ဂှ် ဒှ်ဒၟံင် မအက္ခရ် ခေတ်ကုံဗင် (၁၈) ဗွဝ်ကၠံတုဲ နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ ဟီု ဒဒှ်ရ လိက်ဝွံ ဒှ်လိက်တၟအ် မကၠောန်ကေတ်တ် သွက်ဂွံပခိုင်ကဵု ပေါမ်အာဂီု ပရူသၟိင်အနဝ်ရထာ မဂွံမာန်ဏာ ဍုင်သဓီုရ
ဒှ်လိက် မချူလဝ် ပ္ဍဲခေတ် ဘိုးတော်ဘုရား ကာလညးတအ် မချူလိက်ဝင်တၟိ မှန်နန်းရာဇဝင် ရ
ရန်တၟအ် ဘိုးတော်ဘုရား ဂွံချူလိက်ဝင်ဂှ် ရန်တၟအ်ကဵု ဂွံကလေင်ဆဝ်မ္ၚုဟ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူဗၟာ ကြဴနူ အင်္ဂလိက် သီဂွံအာ ဍုင်ဒေသသကုတ်လပါ်သၟဝ်တုဲရ
ဘုတ်ကျာ် ပ္ဍဲဍုင်ဗုကာံ ဗွဲတၟေင် ဘုတ်ကျာ် (မြင်းကပ္ပါ ဂူပြောက်ကြီး) ဂှ် ညးချူလဝ် ဗီုဝင်သာသနာကျာ် မပြးဇးကၠုင် ခေတ်အဆက်ဆက် သီုရုပ် သီုလိက် နကဵုဘာသာမန်ရ
သီုကဵု ပရူမကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲဍုင်သဳရိလင်္ကာ ပ္ဍဲအခိင် မပတန်ကျာ်ဂှ် ပရူသၟိင်သိင်္ဃိုရ် ဗီုမစဵုဒၞာသာသနာကျာ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကျာ်ဂှ်ရ
ပရူသၟိင်အနဝ်ရထာ မနိမန်နင် ပိဋကတ်ပိ နူသဓီု မကေတ်မာန် လတူလကျာ်အရည်ကြီးတအ်ဂှ် ဟွံဂွံဆဵုကေတ်ရ
ပရူမဆေင်ကဵု သာသနာ ကိစ္စဇၞော်ဂလိုင်ဏအ် ဟွံဗၟံက်ထ္ၜးလဝ်
စၞးဂှ် ချူလဝ် ပရူမကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲဍုင်သဳရိလင်္ကာဂှ် ထေက်ကဵု ဒးချပ်ရ
ဟိုတ်နူဟွံကေင်ဒှ်လဝ်တုဲ ဟွံဗၟံက်ထ္ၜး ဒှ်မာန်ရ
ရံင်ကဵု သက်သဳ လိက်တၟအ် မြစ်သား ဂှ်ကီု
ရံင်ကဵု လိက်မန် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲဒေသဂှ် ကၠာဍုင်သဓီု ဟွံဂွံလီုဂှ်ကီု
ရံင်ကဵု ဗီုရုပ် ကေုာံလိက် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲ မြင်းကပ္ပါ ဂူပြောက်ကြီးဂှ်ကီု
ရံင်ကဵု လိက်တၟအ် ပတောအ် မကၠောန်ကေတ်အတေင် သွက်ဂွံ ပခိုင်ကဵု ဝင်အနဝ်ရထာဂှ်ကီုတုဲ နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ ညးဒစဵုဒစး လညာတ်မ္ဂး ဍုင်သဓီု မကျပၞာန်တုဲ ပိဋကတ်မန် နူသဓီု မစိုပ်အာ ဍုင်ဗုကာံတုဲ လိက်မန် ဇၞော်မောဝ် ပ္ဍဲဗုကာံရ
ညးထံက်ဂလာန် လတူ လညာတ် တၠပညာဝင်ဇၞော် မစ္စတာလုတ် ကဵု ဗိုလ်မှူဘရှင် မဟီုလဝ် ဒဒှ်ရ ဒေသဗုကာံဝွံ ဒှ်လဝ် ဒေသမန်တုဲ ဂကူဗၟာတအ် လုပ်ကၠုင်တုဲ ဗွဲကြဴ အုပ်ဓလီုကေတ်ထောအ် ဂကူမန်တအ်ဂှ်ရ
နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ ညးရံင်ကဵု သက်သဳဗွဲလတူတုဲ ညးဟီု ပ္ဍဲဍုင်ဗုကာံဂှ် စဵုကဵု စိုပ် လထက်သၟိင် ကျာန်သေတ်တာ (ၐ
ြဳတြိဘုဝနာဒိတျဓမ္မရာဇ) ဂှ် ဒှ်လဝ် ဍုင်မန် သၟိင်ဨကရာဇ် ဂကူမန် ဖအိုတ်ရ
ဂကူဗၟာတအ် ဂၠိုင်ကၠုင်တုဲ ပ္ဍဲနန် ပ္ဍဲသကိုပ်ပၞာန်တအ်ဂှ် ဂကူဗၟာ ပါကၠုင်တုဲ ညးရံင်ကဵု ယၟုမ္ဂး ကျန်စစ်သား ကျန် ဂှ် မဒှ်အရေဝ်မန် က္လန် မဂွံအဓိပ္ပါယ် သကိုပ်ပၞာန်တုဲ သကိုပ်ပၞာန် ကျာန်သေတ်တာဏအ် သီကေတ် အဝဵုဍုင် နူသၟိင် ဗဇြဘရဏဒေဝ မဒှ်ဂကူမန်ရ
တၞောဝ်သၟိင်မန် နကဵုယၟု မအိုတ်ကဵု ဒေဝ ဂှ်လေဝ် အိုတ်အာ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်ရ
စၞး ဒေဝ ဂှ် ဒှ်အာတၞောဝ်သၟိင် ဓမ္မရာဇ ရ
ရံင်ကဵု ယၟု ဗဇြဘရဏဒေဝ မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲထဝါဲတုဲ
ဒေသရာမည ကေုာံ သဓီုဂှ် စိုပ်အာ သၟဝ်တဲဗုကာံ ကၠာနူ သၟိန်ကျာန်သေတ်တာ လေဝ် ဒှ်မာန်ရ
ပ္ဍဲအခိင် သၟိင်ကျာန်သေတ်တာဂှ် ဒြဟတ်ဍုင်ဗုကာံဇၞော် အဝဵုဇၞော်တုဲ သြိုင်နန်တၟိတအ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
ရံင်ကဵု လိက်တၟအ်ကျာ်ယှိုဲသဳခုင် မချူလဝ် ပရူညး ဒဒှ်ရ ညံင်ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဂွံစွံရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ လတူညး
ဗွဲတၟေင် ဂကူမန်တအ် ညံင်ဂွံစွံဓဝ်ပတှ်ေ လတူညးဂှ်တုဲ ညးဝွံ ဒှ်မၞိဟ် ဂွိင်ဖေက် ဂကူမန်တအ် ကလေင်ပၠန်ကဵုညး
ဖန်ဇန် ညံင်မန်တအ် ဂွံညိင်ဝတ်တုဲ မချူလဝ်လိက်တၟအ် ယှိုဲသဳခုင်ဂှ် ဟီုမာန်ရ
သၟိင်ကျာန်သေတ်တာ ဟွံမဲတုဲ လိက်ဗၟာလေဝ် ခိုင်ကၠိုက် ဍိုက်ပေင်ကၠုင်တုဲ စၞးလိက်မန်ဂှ် လိက်ဗၟာ လုပ်ကေတ်ထောအ်ဒၞာဲရ
အဝဵုဍုင်ဗုကာံ ဒြဟတ်ဇၞော်တုဲ အရေဝ်မန်လေဝ် ဍိုန်အာရ
မန်ပ္ဍဲဒွါရဝတဳဂှ် ဒးဒုင်သီ ကုခမေန်တုဲ ပ္ဍဲဒၞာဲဟာရိဘုဉ္ဇယျ ဂှ် ဍုင်မန်မွဲ ကလေင်ဇၞော်မောဝ်တိုန်ပၠန်ရ
ပ္ဍဲခေတ် ၁၃ ဗွဝ်ကၠံဏအ် ဂကူမန် ကလေင်ၚုဟ်တိုန်ပၠန်ရ
ပ္ဍဲအခိင်ဏအ်ဂှ် စၟတ်သမ္တီကေတ် မန်လဒေါဝ် (Middle Mon)ရ
ပ္ဍဲကဵု ဍုင်ဟာရိဉ္ဇယျဝွံလေဝ် ဂွံဆဵုကေတ် လိက်မန်တၟာဂလိုင်ရ
ပ္ဍဲအခိင်တုပ်ပ်ဂှ် လိက်သၟိင်ဗညာဥူ ခေတ်ဟံသာဝတဳလေဝ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကျာ်ဇြငံ နူကွာန်တဝန်းတော (ကွာန်တာ) ပွိုင်ဍုင်ဒလ
လိက်အခိင်ဏအ်ကီု နူဝါခရူဂှ် လီုတုဲ ဗှ်ဟွံဂွံ
ဂွံဆဵု ဆမအက္ခရ်မွဲၜါမဓဝ်ရ
မန်လဒေါဝ်ဏအ် ဂွံဆဵုကေတ် ဂၠိုင်အိုတ် ဒှ်အခိင်သၟိင်ဓမ္မစေတဳရ
မန်လဒေါဝ် ကဵု မန်တြေံ ၜိုန်ရ အခိင် ဟွံလအ်ရေင်သကအ်ကီုလေဝ် တၞဟ်ခြာရေင်သကအ် တၟာဂလိုင်ရ
ဟိုတ်နူ ဒးမံင်သၟဝ်ဗၟာလအ်တုဲ အဝဵုသြဇာ လိက်ဗၟာ စလုပ်ပြံက်ကၠုင်ညိညရ
အရာတၞဟ်ခြာအိုတ် မန်တြေံ ကဵု မန်လဒေါဝ်ဂှ် မန်လဒေါဝ်ဂှ် ဓလေအ်ကုတ်ဖ္ဍန်ထောအ် ရမ္သာင်တအ်ရ
ဥပမာ မန်တြေံ ဒိရ်စာမ် ဂှ် -ိရ် ဂှ် ထပိုတ်ထောအ်တုဲ ဒှ်အာ ဒစာမ်
ဒုံပေါဟ် ဂှ် ဒှ်အာ ဒပဟ်
ရမ္သာင်ကၠာတအ်ဂှ် ကုတ်ထပိုတ် ဓလေတ်ထောအ်ရ
အပိုင်အခြာဝင်လိက်မန် ဂတဂှ်ပၠန်ဂှ် ဒှ်လိက် မန်တၟိအစ (Early Modern Mon) နူခေတ် (၁၅၀၀-၁၇၀၀) ဟီုဂွံရ
လိက်မန် ပ္ဍဲခေတ်ဏအ် အဝဵုသြဇာ လိက်ဗၟာ ပြံက်လုပ် ဓလီုဂွံ တၟာဂလိုင်ကီုလေဝ် နကဵုသဒ္ဒါမ္ဂး အခိုက်လိက်မန် ကတ်ကြိကမ် ဂှ် ဒၞာဲလ္ၚဵု ဂတရေင်သကအ် စနွံကၠုင်ရ
ဥပမာ လိက်ခၞိင်ကျာ်သြင်လာန် သၟီမွဲ မဟိမု သိင်ဂသူရ မပ္ကင်ရင်တဴ ဍုင်မဟ်လမ္လိုမ်
မွဲကိုတ်တရဴလက္က်သာပ် သလးတုဲ မသောန်ဂနိင်ဝေါအ်
မွဲကိုတ်တရဴလက် ကသာပ် မဒှ်ကမ် ဂှ် စိုပ်အာ ဂတ
ကြိယာ သလး
တုပ်အာ ကဵုဝါကျလိက်ဗၟာ ကတ်ကမ်ကြိ ရ
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် မကြိယာ ပမနာမ်ကီု
ဒၞာဲဝိသေသနမ္ဂး စုတ် မ ဂတကီုဂှ် ဆက်ထိင်လဝ်မာန်ဏီရ
စပ်ကဵု ဗီုမပံင်အက္ခရ်ပၠန်လေဝ် အရာမဖဍန်ဖျေဟ် ဥပမာ -ော ဂှ် ဖ္ဍန်ဖျေဟ် -ွ ဥပမာ ကောန်
ကွန်
သၟိင် မ္ဂး သၟီ
တိမ် ဂှ် တီ
ဟိုတ်နူဖ္ဍန်ဖျေဟ်တုဲ ဂစိုတ်တအ်လေဝ် စထုဲကၠုင်ရ
သၞောဝ်လိက် မန်တြေံ ကြိယာမ္ဂး လ္ဇံက်တုဲ မနာမ်မ္ဂး ဒးပရးချူဂှ်လေဝ် သၞောဝ်တအ်ဂှ် ဟွံဗက်တုဲ ၜိုတ်ဖ္ဍန်ဂွံဂှ် ၜိုတ်လ္ဇံက်ဂွံဂှ် သီုဟွံမဲကဵု သၞောတ်ဝ် ဖ္ဍန် လ္ဇံက်အာ ရ
လိက်ခၞိင်ကျာ်မုဋ္ဌော မဒှ်လိက် ဒေအ် တၠညးဗညာဒလ မဒှ်သၟိင်ဥပ္ပရာဇ မချူလဝ်ဂှ် ဒှ်လိက် မန်တၟိ ဟီုဂွံရ
လိက်တအ်ဂှ် စှ်ေအာကိုန်ဂစိုတ်တၟာဂလိုင်တုဲ သဒ္ဒါမန် ကတ်ကြိကမ် လေဝ် ကလေင်မင်မဲမာန်ကၠုင်ပၠန်ရ
ဥပမာ ပ္ဍဲလိက်ဂှ် သက္ကရာတ်ဍုင် ၁၁၁၀ ဂိတုပုဟ် ၁၄ မၟံက် တ္ၚဲ၆ ဒေံ တၠညး သၟီဥပ္ပရာဇာ ခနှံ ဇြပ်ပထာန် ဒယိုင်အတဟ် ၄၀ ဒယိုင်အဓါတ် သီုတမြောတ်ဒယိုင် ၉၀
စမ်ကဵုဂစိုတ်ပၠန်လေဝ် နကဵု ခၞမ်က္ဍိုပ် မွဲမဂှ် ဂစိုတ်အ် ဂစိုတ်မ်
ဂစိုတ်ယ် ဂှ် ဖ္ဍန် နကဵု သင်္ကေတ -ဲ (ပေါဲ
ဇာဲၚု
ဂအုဲ
ဂစိုတ်မ် ယဝ်ရခရိက္ဍိုပ် နွံမ္ဂး စုတ်ညံင် သွဵု အဳ
တုဲ ဒၞာဲလ္ၚဵုဂှ် သွဵုအဳ ဟာ
ဂစိုတ်ကမ်ဟာဂှ်
စထုဲကၠုင်ရ
ဂစိုတ်ဟ် ဖ္ဍန် နကဵုကွက်ဟ (ကြဳဇှ်
သွဵု သြ -ော မခ္ဍန် ကွက်ဝ -ွ တုဲ ဝေါအ် ဂှ် ဒှ် ဝွံ
နောမ် ဂှ် ဒှ် နွံ
မောယ် ဂှ် ဒှ် မွဲ မပ္တံ မြဴသာ်ဝွံ တုပ်ကဵု လိက်မန်ခေတ်လၟုဟ်ရ
အရေဝ်မန် ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ်ဂှ် တၞဟ်ခြာ ကုဗီုမချူလိက် တၟာဂလိုင်ရ
ဟိုတ်ဍေဟ်ဂှ် ဒၟာနူ ကြဴနူမန်မကျဍုင်တုဲ လိက်မန်ဂှ် နဒဒှ်လိက် မစကာရုင်မွဲဂှ် ဟွံဒှ်တုဲ မၞိဟ်မလေပ်လိက်မန်လေဝ် အောန်ကွေဟ်ဟ်ရ
မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် လေပ်ဆ အရေဝ်သၟးတုဲ ဒှ်အာ မွဲၜါဒတောဝ်တုဲဗက်မ္ဂး အရေဝ်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် သ္ၚောဲအာကဵု ဗီုမချူလိက်ရ
ဟိုတ်နူ ဟွံဂွံထိင်ဒဝ်လဝ် နကဵုအက္ခရ်တုဲ (ဝါ) ဟိုတ်နူ မၞိဟ်မဟီုတအ် ဟွံဟီုဗက် အတိုင်အက္ခရ်တုဲ မဝေါဟာရ ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် စကဵု အက္ခရ် (အ) ဟွံသေင်မ္ဂး (ဟ) ဂၠိုင်ရ
ဥပမာ ပ္ဍဲလိက်ဂှ် ချူ မြေက် ကီုလေဝ် ကာလဟီုမ္ဂး ဒှ်အာ အရေက်
ဖရံက် ဂှ် ဟီု ဟရံက်
ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲ မဝေါဟာရ မပတိတ်ရမ္သာင်ဂၠိုင်နူမွဲဝဏ္ဏတအ်ဂှ် ဒှ်စဂၠိုင်ရ
အရေဝ်မန်ဂှ် စိုပ်အာ ကဆံင်လဵုရောမ္ဂး ယဝ်ရဗက်အရေဝ်တုဲ ချူမ္ဂး အဘိဓာန်မန်ဂှ် ဒၞာဲအက္ခရ် (အ) ကဵု ဒၞာဲအက္ခရ် (ဟ) ၜါဏအ်ရ တီုဂၠိုင်ဒၟံင်တုဲ ဒၞာဲဗျည်တၞဟ်တအ်ဂှ် လိက်ကြပ်ဟွံမဲ ဒှ်အာ မာန်ရ
ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ် အရေဝ်မန်ဂှ် မၞိဟ်ဟီု နဒဒှ်အရေဝ်လၟိဟ်တ္ၚဲ နွံ ဗဒါဲ ဒစာံကိုဋ်ကီုလေဝ်
မၞိဟ်မချူလိက်မန် နဒဒှ်လၟိဟ်တ္ၚဲဂှ် နွံစ ၜိုတ် မွဲကိုဋ် ပြင်င်ရဒှ်မာန်
ဘာမဗ္တောန်လိက်မန်ဂှ် တ္ၚဲဏအ် နွံအောန်ကွေဟ်ဟ်ရ
ပ္ဍဲဘာလကျာ်မန်တအ်ဂှ် ညးတအ် ဗ္တောန်လိက်မန် ဆၜိုတ်ဗှ်ဒး ချူဒး (ဂစိုတ်စှ်အိုတ်)တုဲမ္ဂး ညးတအ် ဆက်ဗ္တောန်အာ လိက်ပါဠိ
သဒ္ဒါပါဠိ မဒှ်လိက်မဆေင်စပ် ကုဗုဒ္ဓဘာသာရ
လိက်မန်ဂှ် နဒဒှ် မဆက်စၠောအ် သွက်ဂွံဆက်ဗ္တောန်အာ လိက်ပါဠိဟေင်ရ ဗ္တောန်ကၠုင်ဒၟံင် ပ္ဍဲဘာပရိယတ္တိမန်တအ်ဂှ်
ပ္ဍဲအကြာသက္ကရာဇ် ၁၉၉၅ - ၂၀၀၀ ဂှ် ဗော်သင်ပံက်ဗ္တောန်လိက်တၟအ်မန် တအ် ကေင်ပံက်ကၠုင် ပရေင်ဗ္တောန်လိက်မန် ခေတ်နာနာ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်လိက်မန် ခေတ်နာနာ နဒဒှ် တန်ဗတောန်ဇမၠေအ် ကေင်နွံလဝ်ကီုရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ နကဵုပူဂဵုမွဲမွဲ လ္ၚတ်ကေတ်တ်လေဝ် နွံကီုရ
လိက်မန်ဂှ် ဟိုတ်မဒှ် လိက်တြေံ မကြပ်ကၠေအ်ဒၟံင်တုဲ ပ္ဍဲဓဝိုင်တၠပညာ ပ္ဍဲတက္ကသိုလ်ဂှ် မၞိဟ်လ္ၚတ်နွံကီုရ
ဘာကောန်ဂကူမန် မဒှ်ဘာတန်ဂှ်လေဝ် ညံင်ရဴ ဘာပရိယတ္တိ လပါ်သင်တအ်ကီု ဗ္တောန်ပရူနာနာ နကဵုလိက်မန်ရ
နကဵုဘာသာလိက်မန်မွဲ ဗွဲမစှ်ေသၞောတ် လ္ၚတ် သဒ္ဒါမန်
ဗီုဝေါဟာရမန် မပြံင်လှာဲကၠုင်တအ်ဂှ် ဟွံမဲဏီဖိုဟ်ရ
ဒၟာနူ ပရေင်လ္ၚတ်ဗ္တောန် လိက်မန် ဟွံမဲတုဲ အရာမပြံင်လှာဲကၠုင် အဆက်ဆက်တအ်ဂှ် အရာလဵု မဒှ်အရာမဍိုန်လျ အရာလဵု မဒှ်အရာမခိုဟ်ဂှ် မၞိဟ်မဂံင် ပါ်ပါဲဟီုဂး အောန်တုဲ ယဝ်ရ မၞိဟ်မွဲမွဲဟီုထံက်ထ္ၜးနင်မ္ဂး လတူမၞိဟ်ဂှ် နဒဒှ် မၞိဟ်ပလီုလိက်မန်မွဲဂှ်လေဝ် ဒးဒုင်ပၠောပ် တောဲစုတ် ဒုဟ်ဏီရ
ရမ္သာင်မန်ဂှ် ဒှ် ရမ္သာင် ဂကူ သြသထြောအေရှတေတ် မၞုံကဵု ၜါမွဲဆော (ဝါ) ၜါၜါ မွဲဆော ဥပမာ (က ခ ဂ ဃ
ရမ္သာင်တမ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ်ရမ္သာင် အ
မွဲမွဲရမ္သာင်မ္ဂး နွံကဵု ရမ္သာင် - သာ
သာဇြိုဟ်
ဇြိုင်
ဇြိုင်ဇြိုဟ် မြဴသာ်ဝွံ နွံပန်သာ်ရ
ညံင်ရဴ ဗျဉ်တအ် မၞုံကဵု ရမ္သာင်ၜါၜါဂှ်ကီု သွဵုမန် ၁၂ မဂှ်လေဝ် ပ္တိတ်ရမ္သာင်သာ ရမ္သာင်ဇြိုင် ဂွံသီုၜါရ
ပါ်နကဵု သ္ၚိအင်မ္ဂး တင်စၟတ် ဗျဉ်မပ္တိတ် ရမ္သာင်ၜါ ည
တအ်ဂှ် မိက်ဂွံပ္တိတ် ရမ္သာင်သာမ္ဂး ညးကွက်စုတ် -ှ
ဥပမာ ကညှ
ကမၠောန်မှောင်မှ
မရှာတ်
အဝှံင်
ဗီုဗီုဏအ် ကေင်ကတဵုဒှ်လဝ် မွဲဝါကီုလေဝ် လၟုဟ်ဟွံဂွံဆဵုကေတ်ရ
ဟ ရမ္သာင်သာ
သ္ၚ ရမ္သာင်ဇြိုင်
ရမ္သာင်မန်ဒေသ ကၞောတ်ၜဳ မကော်စ မန်ရဝ် တအ်ဂှ် ညးတအ် မာန်ရမ္သာင်သာ ရမ္သာင်ဇြိုင် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲကဵု ရမ္သာင် ဟ ဂၠိုင်နူ မန်ဒေသဇိုင်ၜဳ (မန်ရော) ညိဏီ ဟီုမာန်ရ
ဥပမာ သ္ၚု သ္ၚိ သ္ၚောဲ သ္ၚိတ် သ္ၚာဲ တအ်ဂှ် မန်ရောတအ် ပတိတ်ရမ္သာင် ဟ အိုတ်တုဲ နကဵုမန်ရဝ်ဟေင် ဗွဲမတၞဟ်ခြာ ညးတအ် ပတိတ်ရမ္သာင် ဇြိုင် မာန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒၞာဲလဵု ချူ ဟ ဒၞာဲလဵု မဒးချူ သ္ၚ ဂှ် ဒးပစာမ် ကဵုမန်ရဝ် ရ
စပ်ကဵု ရော ကဵု ရဝ် (အာအလဵုရော) ဂှ်လေဝ် သွဵု သြ / -ော ဂှ် ဟိုတ် နူပတိတ် ရမ္သာင်သာ ကဵု ရမ္သာင်ဇြိုင်တုဲ တၞဟ်ခြာအာ ရေင်သကအ်ရ
မန်ကၞောတ်ၜဳ ဂှ် ရမ္သာင်ဇြိုင်
မန်ဇိုင်ၜဳ ဂှ် ရမ္သာင်သာ
ရမ္သာင်ဟွံတုပ် (dialect) မန်ကၞောတ်ၜဳ ကဵု မန်ဇိုင်ၜဳတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူစကာ ရမ္သာင်ဇြိုင် ကဵု ရမ္သာင်သာ တၞဟ်တုဲ ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ရမ္သာင်မန်ကၞောတ်ၜဳ ဂှ် မန်ဇြိုင်
ရမ္သာင်မန်ဇိုင်ၜဳဂှ် မန်သာ ဗီုဏအ် စၟတ်သမ္တီ ဗွဲသာမညဂွံကီုရ
ပ္ဍဲပစ္စပ္ပန်ဝွံ စၟတ်သမ္တီလဝ် ဗျဉ်မန် သီုဖအိုတ် နွံ (၃၅) မ ရ
ဗျဉ်မန်ဂှ် နူတမ်တေအ် နိဿဲကေတ်လဝ် အက္ခရ် နူအိန္ဒိယ မဒှ်ဂကူ တၞောဝ်ဗဳဇ အရေဝ် ဟွံတုပ် ကုမန်တုဲ ရမ္သာင်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဖ္ဍိုက်ဗပေင် ကုရမ္သာင်မန် ဟွံမာန်တုဲ နူမန်မစချူလိက်တေအ်ရ
ဥပမာ ဗျဉ် ၜ ဂှ် ညးတအ် ဖန်ဗဒှ်ပတိုန်တၟိတုဲ ဒၞာဲရမ္သာင်ဇြိုင်ဂှ် ညးတအ် လ္ဇံက် ဗျဉ် မ ကဵု ဗ (မ္ဗ) တုဲ ချူကၠုင် ၝ ရ
လၟုဟ် ၝ ဂှ် နဒဒှ် ဗျဉ်တၞဟ်မွဲမဂှ် တန်တဴကၠုင်ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ သင်္ကေတဗျဉ်တၞဟ် ဟွံမဲဏီတုဲ မန်လ္ဇံက် ဗျဉ်ၜါတုဲ ဗဒှ်ဒၟံင်တၟိ စဵုကဵုလၟုဟ် ၜိုန်ရ လိက်မန် ဒှ်ဂွံလဝ် ပေင်အာ လ္ၚီထပှ်ကၠံသၞာံရလေဝ် ဟွံတုဲဒှ်ဏီရ
လိက်မန်ဂှ် နူစ လိက် မန်တၟိ မကတဵုဒှ်တုဲ အရာမဖ္ဍန်တအ် ကတဵုဒှ်လောန်ၜက်အာတုဲ ညးမလ္ၚတ်လိက်မန် နကဵုနဲကဲစှ်ေစှ်ေ ဗီုကဵု ကျာ်ဇၞော်ဝေဒဂူတအ် ချပ်ကၠုင် ညံင်ဂွံချူ ဂစိုတ်ပေင်င် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ကီုလေဝ် ဟွံအံင်ဇၞး
ဗွဲကြဴဏအ် ကျာ်ဇၞော်အစာ ဝေဒဉာဏ နွံပိုန် ဘာထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ဍုင်အဝ်သတေလျာ ဂှ် ညးဂစာန်ကၠုင် ဖျေဟ်ကၠုင် ကိုန်ဂစိုတ် သွက်လိက်မန် နွံကီုရောင်ဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ် ပ္ဍဲလိက် ညးမပတိတ်လဝ် ဇၟန်လိက်မန်တြေံတြဟ် ကေုာံ ကဗျအလင်္ကာမန်ဂမၠိုင် ကေုာံ လိက် ရာဇာဝံသကထာ ညးမဗိုင်ရီုလဝ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်အစာဝင်္က ဥတ္တမ မဟာထေရ် မပတိတ်လဝ်ဂှ်ရ
လ္ၚတ်ရံင် လိက်အစာဝေဒဉာဏ မ္ဂး ဂွံဆဵုကေတ် ဂစိုတ်ဂမၠိုင် နကဵုသင်္ကေတ ခဍမ်က္ဍိုပ် (-ံ) မွဲမဂှ် ဆဂစိုတ်မ် မွဲမဟေင် မစကာတုဲ လိက်မဒှ်အာကိုန်ဂစိုတ် ဗီုကဵု ဟွံ ဂွံ ဝွံ သွံ ယွံ စွံ တအ်ဂှ် ၜိုန်ရ ဒှ်ဂစိုတ် ဟ် အ် ကီုလေဝ် ဟိုတ်ဟွံထုဲနှဴ ကုလိက်တၞဟ်တုဲ ဆက်စကာအာ နဒဒှ်လိက်ကိုန်ဂစိုတ် အတိုင်ဂှ်ရ
သၟေဟ်နူဂှ် ညးချူအာ အတိုင်ဂစိုတ်ပေင်င်ရ
ဥပမာ ထောံ - ထောအ်
ဍေံ - ဍေဟ်
တြုံ - တြုဟ်
တုဲပၠန် ဗီုကဵု ကွက် သ တအ်ဂှ်လေဝ် ဗွဲမကၠးဖ္ဍး ညးစကာကၠုင်ရ
နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ လေဝ် ညာတ်ကေတ် ဗီုကျာ်ဇၞော်အစာ ဝေဒဉာဏတုဲ စှ်ေစိုတ်တုဲ ညးလေဝ် ချူအာ အတိုင် ကျာ်ဇၞော်ဝေဒဉာဏ ကီုရ
လိက်မွဲမွဲ ချူမွဲဗီု ပတိတ်ရမ္သာင် ဂွံနာနာသာ်ဂှ် ဒှ်လိက် မစကာရုင် ဟွံဂွံ
ဒှ်လိက် မစကာ နဒဒှ် လိက်ညးဂမၠိုင် မစကာ ဟွံဂွံရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ပရေင်မဒှ်သံသယ
ပရေင်ကယျာန်ဓဝါတ်တအ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်မာန်ရ
အစာလ္ၚဵုတအ်ဟီု လိက်မန်ဂှ် ဒးရံင်ကဵုတၠုင်လအာဝါကျတုဲ ဒးဗှ်ပတိတ်ရမ္သာင်ရ
ဇၟာပ်ဒၞာဲဂှ် ဒးချူဝါကျပေင်င်တွဵုဟွံသေင်ရ
ဗွဲတၟေင် လိက်ခတဵုမွဲမွဲတအ်ဂှ် ဝါကျပေင်င် ညးဟွံချူရ
ဥပမာ လိက်ခတဵု ယၟုကွာန်မွဲ ချူလဝ် ကွာန်ကံ
ညးပလုင်မွဲ စိုပ်ကၠုင် ကွာန်ဂှ်တုဲ ဒးဗှ် ကွာန်ကအ် ဟာ
ကွာန်ကဟ် ဟာ
ကွာန်ကင် ဟာ
သံသယ ဗွဲမဂၠိုင် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
ဇကုမချူလဝ်ဂှ် ရန်တၟအ် ညံင်ညးဂမၠိုင် ဂွံတီတုဲ မချူကီုလေဝ် ဟိုတ်နူလိက်ဒှ်ဒၟံင် ဗီုဂှ်တုဲ ပၟိက်ဇကုဂှ် ဟွံစိုပ်တရဴရ
ညံင်ရဴဂှ်ကီု ပ္ဍဲလိက် ပေါတ်သတာ မဆဝ်မ္ၚုဟ် ညးဍုင်ကွာန်တအ်ဂှ်လေဝ် ဇၟာပ်ဒၞာဲ ချူဝါကျပေင်င် ဟွံဂွံကီုရ
ဥပမာ ဒေါံ ဂှ် ဒးဗှ် ဒေါမ်ဟာ
ဒေါအ်ဟာ
ဒေါင်ဟာ
သံသယ ဗွဲမဂၠိုင် ကတဵုဒှ်မာန်ရ
မွဲပၠန် ပ္ဍဲကွတ်ပညာဂတာပ်ခေတ် လိက်မွဲ တက်ဏာတုဲ ကဵုစက်ဗှ်ကဵုရ
စက်ဂှ် မၞိဟ်ဟွံသေင် ဂွံဗစာရဏာဂွံ ဒၞာဲဏအ် ဒးဗှ်တအ် ဒၞာဲဏအ် ဒးဗှ်တမ်
တုဲပၠန် ရမ္သာင်တအ်ဂှ် မၞိဟ်ပၠောပ်လဝ်တုဲ အတိုင်ဂှ်ဟေင်ရ စက်ဂှ်ဗှ်ဏာ
ကာလကၠောန်ပရဝ်ဂရောမ် ဗီုဏအ်မ္ဂး ပ္ဍဲ ဒၞာဲ ဥပမာ တံ ဂှ် ဗီုလဵု ပိုဲဂွံ စုတ်ရမ္သာင်ရော
ဒးစုတ် ရမ္သာင် တအ် ဟာ
တမ် ဟာ
တဟ် ဟာ
စုတ်ထောအ် သီုဖအိုတ်မ္ဂး ဥပမာ လိက်မွဲဝါကျ ကွးဘာတံ ဂၠာဲဒၟံင် သွဟ်လိက်ဟွံဆဵု
ဂှ် ကာလဍဵုဒၞာဲ ကဵုစက်ဗှ်ပတိုန်မ္ဂး စက်ဂှ်ဒးဗှ် ကွးဘာတမ်တအ်တဟ် ဂၠာဲဒၟံင် သွဟ်လိက်ဟွံဆဵု
ညံင်ရဴသာ်ဂှ်ကီု စက်တြာဲဘာသာ မကၠာဲစၠောအ် လိက်တအ်ဂှ် တံ ဂှ် ဗီုလဵု ကဵုစက်ဂှ်ကၠာဲရော
ညးတံ ဂှ် ကဵုစက်ကၠာဲ they ဟာ the original person ဟာ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ပ္ဍဲကိစ္စသၞောဝ်လေဝ် ဥပမာ လိက်ကသုက်မွဲ ချူလဝ် နကဵုဘာသာမန် တိဝွံ ဒှ်တိမၞိဟ်တံ မ္ဂး လိက်ကသုက်ဏအ် ကာလစိုပ်အာ ရုင်နာဲဗစာမ္ဂး ညးဗက်ခဗုတ်မွဲဂှ် ဗှ် တိဝွံ ဒှ်တိမၞိဟ်တမ် ညးဗက်ခဗုတ်တၞဟ်မွဲဂှ်ဗှ် တိဝွံ ဒှ်တိမၞိဟ်တအ် ကာလဂှ် နာဲဗစာဂှ် ဗီုလဵုဂွံဗစာဏီရော
ယဝ်ရ နာဲဗစာ ဗှ် မၞိဟ်တမ် မ္ဂး မၞိဟ်ရာန်လဝ် လက္ကရဴဂှ် ဟွံဂွံရ တိဂှ်
မၞိဟ်တမ် မၞိဟ်ကၠာဂှ် ဂွံဏာ တိဂှ်ရ
ယဝ်ရ နာဲဗစာဂှ် ဗှ် မၞိဟ်တအ် မ္ဂး သီုညးဖအိုတ် မဆေင် ကုတိဂှ် ပိုင်ပြဳ သီုညးဖအိုတ်တုဲ ညးၜါဂှ် ပရအ်ကေတ် ညးမွဲ ကဝက်ကဝက်ရ
သာ်ဂှ်ဟွံသေင် တအ်ဂှ် ပံက်အဓိပ္ပါယ် လှဲနူဂှ်ညိပၠန် မဆေင်ကဵု မၞိဟ်ဂလိုင်မ္ဂး တိဂှ် ဒှ်အာတိကွာန်ပိုင် ညးလဵုလေဝ် ဟွံပိုင်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ လိက်မန်ဂှ် ညးမၞုံကဵု ညာဏ်ဗစာ ဒိုဟ်ဇဳတအ် ထေက်ကဵု သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်တုဲ ညံင်ဂွံဝေင်ပါဲ အရာမဒှ်သံသယျတအ်တုဲ သွက်ဂွံ မဖျေဟ်ကိုန်ဂစိုတ်လိက် (linguistic standardisation) ဂှ် အာတ်မိက်ဒၟံင် ဗွဲမဇၞော် ကုဒြဟတ်ရ
လိက်မန်ဂှ် ၜိုန်ရ တၠပညာဂကူမန် မလောန်ကၠုင် နူကဵု ၁၅၀၀ သၞာံတေအ် စဒက်ပ္တန်လဝ်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူ တၠပညာဂကူပိုဲ အခိင်တေအ် ညးတအ် ကၠိုဟ်အခိုက်အလိုက်ရမ္သာင်တုဲ ညးတအ် ဒုင်သဇိုင် ကုရမ္သာင်မန်တုဲ မဒက်ခၞံလဝ်ဂှ်ရ ဍိုက်ပေင်ဒၟံင်တုဲ သွက်ဂွံဒး ခၞံဗဒှ်ဗီုပြင်တၟိ
ဂစိုတ်တၟိ
ကၟက်တၟိ ဗီုဏအ် ဟွံမဲပၟိက်ရ
ဥပမာ ဗီုကဵုလိက်ဗၟာတအ် ဟိုတ်ဟွံကၠိုဟ် အခိုက်ရမ္သာင်ဂကူဇကုတုဲ ကပ်ပဳကေတ် နူမန်အတိုင်ဂှ်တုဲ စိုပ်ခေတ်အင်ဝဂှ် တၞဟ်နဂွံကိတ်ညဳ ကုအရေဝ်ဂကူဇကုတုဲ ဒးဖန်ဗဒှ်ပတိုန် မပ္တံ (ဝစ္စနှစ်လုံးပေါက်
အောက်ကမြစ်
သေးသေးတင်) တအ်ရ
ညံင်ရဴဗၟာတအ်ကီု သေံတအ်လေဝ် ဗီုဂှ်ကီုရ
ညံင်ဂွံကိတ်ညဳ ကုအရေဝ်ဇကုတုဲ ဗွဲကြဴဏအ် ဒးခၞံပတိုန် (မာဲအေက် (၁
မာဲဒွန်(၂
မာဲစက်တြဳ(၃
မာဲစက်စတုတ္တာ (၄)တအ်ရ
ဆဂး လိက်မန်ဂှ် နူကဵုသၞာံ မလောန်ကၠုင် ၜိုတ် ၅၀၀ သၞာံတေအ်ရ ဟိုတ်နူဒၞာဲမထိင်ပညဳပညပ်ဟွံမဲတုဲ ပရေင်ခ္ဍန်ချူ
နာနာသာ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး စိုပ်အာကဆံင် မထေက်ကဵု သ္ဒးသ္ၚေဝ်ဂၠေပ်ရ
ညံင်ဂွံဖျေဟ် ကိုန်ဂစိုတ်လိက် မကော်စ ဗီုအင်္ဂလိက် (Linguistic standardisation) ဂှ် နွံပၟိက်ကၠုင်ရ
အရေဝ်ဘာသာလဵု ဟွံဟီု အရာဗီုဏအ် ညးတအ် ဒးကၠောန်ကၠုင်လဝ် ဖအိုတ်ရ
ပိုဲဂွံဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ကိုန်ဂစိုတ်လိက်မန်မာန်ဂှ် ပိုဲဒးကၠိုဟ်လဝ် ဗီုပြင်လိက်မန် မပြံင်လှာဲကၠုင်လဝ် ခေတ်အဆက်ဆက်ရောင်
လိက်မန်ဂှ် လုကဴပွိုင် မသုန်ကၠံသၞာံ ဓရံက်ဓရာ်ကၠုင်ဒၟံင်ဂှ် ပိုဲဂွံဖျေဟ်ကိုန်ဂစိုတ်မာန်ဂှ် ပိုဲဒးဖျေဟ်စွံလဝ် တင်ဂၞင်သၞောတ်မွဲထေက်ရ
ကာလဂှ်ဟေင် ပိုဲဂွံဆက်ကၠောန်ရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ယဝ်ရပိုဲတအ် ဒုင်သဇိုင် ကုလိက်မန် မချူလဝ် ၅၀၀ သၞာံ လပါ်လက္ကရဴရမ္ဂး ဗီုလဵုလေဝ် ပိုဲအာဂတဂှ် ဟွံမာန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ နကဵုလညာတ်အဲမ္ဂး အရာပိသာ်ဏအ် ပိုဲတအ် ထေက်ကဵု ဒးဖျေဟ်လဝ် ဓရိမ် သၞောတ်ဝ်တုဲ ဆက်ဖန်ဇန် ဖျေဟ်အာဗီုပြင်မာန်မ္ဂး ကမၠောန်ပိုဲ မိက်ဂွံဖျေဟ်ကိုန်ဂစိုတ်လိက်မန်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်မာန်ရ
သာ်ဂှ်ဟွံသေင်မ္ဂး ဗီုလဵုလေဝ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်မာန် ဟွံသေင်ရ
ပ္ဍဲလိက်မန်တ္ၚဲဏအ် အရာခမၞန်ဂစိုတ်မွဲမဂှ် ပစၞးဂစိုတ်နာနာမ္ဂး အရာလဵုပစၞးဂစိုတ်လဵုရောဂှ် တီကေတ်ဟွံမာန်ရ
ဗွဲတၟေင် ခဍမ်က္ဍိုပ် (ံ) မွဲမဂှ် ပစၞး ဂစိုတ် မ်
ဂစိုတ် အ်
ဂစိုတ် ဟ်
ဂစိုတ် င်
မ္ဂး ကာလပိုဲဒးချူလိက် အလုံမွဲဝါကျ ဟွံသေင်မ္ဂး ဗီုလဵုပိုဲဂွံဗှ် တီကေတ်ဟွံမာန်ရ
ပါဲနူဂှ်ပၠန် ဂကူမန် ဂတဏအ် မသုန်စှ်ောသၞာံ ဟွံကၠေအ်ကၠက်ဏီမ္ဂး စက်ဗွဟ်လိက်မန် မံက်ဂတဝ်ကၠုင်မ္ဂး ဥပမာ လိက် မချူလဝ် (တံ) ဂှ် စက်ဂှ် ဂွံဗှ် (တအ်)ဟာ
တဟ်)ဟာ
တမ်)ဟာ
တင်)ဟာဂှ် ဗီုလဵုလေဝ် ဒှ်ဟွံမာန်ရ
လိက်မန် ပ္ဍဲစက်ဂတာပ်ခေတ် ယဝ်ရပၠောပ်ဟွံမာန်မ္ဂး လိက်မန်ဂွံစကာ ဍာ်ဇမၠိင် ဒှ်ဟွံမာန်ရ
တုဲပၠန် လိက်မွဲမ ဗှ်ဂွံဒၟံင် ရမ္သာင် မဂၠိုင်ကဵုဗီု
အဓိပ္ပါယ်တိတ်ဒၟံင် ဂၠိုင်ကဵုဗီုမ္ဂး လိက်ဂှ် နဒဒှ်လိက်ရုင် ဥပမာ လိက်မဂွံချူလိက်သၞောဝ်
လိက်ကသုက်တအ်ဂှ် ချူဟွံဂွံရ
ချူတုပ် အဓိပ္ပါယ်တၞဟ်ခြာဏအ်လေဝ် ဒှ်အရာမပကဵု ညံင်ဂွံကံက်အဓိပ္ပါယ် လိက်မချူလဝ် ဗၠေတ်ကီုရ
တုဲပၠန် ဂတဏအ် အတိုင်မဟီုလဝ် ဗွဲလတူတေအ်ရ
ယဝ်ရ ဂကူမန် ဟွံကၠေအ် ပ္ဍဲအကြာ မသုန်စှ်ောသၞာံဏအ်မ္ဂး စက်တြာဲဘာသာ နူအရေဝ်မန် ကၠာဲစၠောအ် ဘာသာဂကူသအာင် မံက်ဂတဝ်ကၠုင်တွဵုရ
လၟုဟ် နကဵုဘာသာဗၟာဂှ် စမံက်ကၠုင်ရ
ယဝ်ရ ချူတုပ် အဓိပ္ပါယ်တၞဟ်ခြာ နွံဂၠိုင်ဒၟံင်မ္ဂး စက်တအ် ကၠာဲဘာသာဗၠေတ်အာမာန်ရ
လိက်ဂကူမွဲမွဲ ကဆံင်နွံဗီုလဵုရောမ္ဂး ဒးၜတ်ကၞာတ်ကဵု သဒ္ဒါ (ဝါ) သၞောတ်ဝ်လိက်ရ
သဒ္ဒါဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု မအရေဝ်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု မကြိယာ မနာမ် ကေုာံ ဝိဘတ်ဂမၠိုင်ရ
အရာတအ်ဏအ် သောင်ရောင်ကၠးဖ္ဍးဒၟံင် ဗီုလိက်မန်ခေတ်တြေံတေအ်မ္ဂး ဗှ်ဏာလိက်ဂှ် မွဲပိုဒ် သွက်ဂွံဒှ် သံသယ ဟွံမဲ
ကၠိုဟ်အာပေင်င်ရ
တုဲပၠန် ကာလဒးကၠာဲစၠောအ် ဘာသာ နကဵုစက်ကီု နကဵုမၞိဟ်ကီု လောဲသွာတုဲ ဗၠေတ်အောန်ရ
ဟီုကၠးကၠးမ္ဂး အရာဗွဲလတူပိသာ်ဝွံ ဒှ်အရာအဓိက သွက်လိက်ဘာသာမွဲမွဲ ဂွံဒှ်လိက် မဂွံစကာရုင်ဂွံ
ဂွံစကာ ပ္ဍဲအရာဌာန်ဂတ မပ္တံကဵု ပ္ဍဲစက်တအ်ဂွံရ
ပ္ဍဲလိက်ဗွဟ်မန်ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ဂစိုတ်သီုဖအိုတ် နွံ (၁၀) ရ
ကာလဂစိုတ်မပံင်ကဵု ဒၞာဲသွဵု အာ (အာ်) ကဵု သွဵု သြ (အော်) မ္ဂး ခ္ဍန်တုဲ ဂစိုတ်စုတ် လတူကၞာတဲရ
နကဵုနဲခ္ဍန်ဗီုဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲလိက်မန် မတုဲကၠုင် အကြာ ၂၀၀-၃၀၀ တေအ် ခ္ဍန်ကၠုင်ၜါဂစိုတ်
ဂစိုတ် (တ်) ကဵု ဂစိုတ် (က်) ရ
ဆဂး ဗွဲကြဴ ညးတအ်စၟတ်သမ္တီထောအ် ဂစိုတ်(တ်)ဂှ် ဟွံဆက်ခ္ဍန်ဗီုဂှ်တုဲ ဆက်ဂစိုတ် (က်)မွဲဟေင် စကာရ
နကဵုလညာတ်အဲ ဟိုတ်ဒၞာဲသွက်ဂွံဒှ် သံသယ ဟွံမဲတုဲ အတိုင်မၞုံဗီုပြင်လၟုဟ်ဂှ် ပိုဲတအ် ဆက်စကာအာထေက်ဒၟံင်ရ
ဂစိုတ် (င်) ဂှ် ပ္ဍဲလိက်ပါဠိ ဒၞာဲလ္ၚဵု ခ္ဍန် နကဵု ခ္ဍမ်က္ဍိုပ် ဥပမာ (တာဝတိံ
သ္မိံ
တအ် နွံရ
ဒုင်သဇိုင် လိက်ပါဠိဏအ်တုဲ ပ္ဍဲကဵုလိက်မန်လေဝ် ခ္ဍန် နကဵုခၞံက္ဍိုပ်မွဲမ နွံစဒှ်ကီုရ
ပုံ (ပုင်) ဆဂး စကာအောန်အာရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ နကဵုလညာတ်အဲ ကာလပိုဲချူဗီုပါဠိမ္ဂး အတိုင်ဗီုပါဠိချူအာတုဲ ကာလချူဗီုမန်မ္ဂး ချူဂစိုတ်ပေင်င်မ္ဂး ခိုဟ်အိုတ်ရ
ဂစိုတ်ကတ် နွံစှ်မဂှ် အတိုင်ဗီုလၟုဟ် ဆက်စကာအာရ
ဒၞာဲလ္ၚဵုဂစိုတ် နကဵု(တ်) ဒၞာဲလ္ၚဵု ဂစိုတ်နကဵု (ဋ်) ဒှ်တမ်ရ
ဥပမာ ဖေက်လကိုတ်
ၝောအ်ကိုဋ်
ကိုတ် ၜါဂှ် ချူဗီုပြင်ဟွံတုပ်
ပိုတ်ချောဲ
လိက်မွဲပိုဒ်
အရာတအ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်အရာခိုဟ်ရ
ဂစိုတ် (န်) ဏအ်လေဝ် အခက်အခုဲဟွံမဲ
ဆက်စကာအာ အတိုင်ဗီုလၟုဟ်ဂှ် ထေက်ရ
ဂစိုတ် (ပ်) လေဝ် သွက်ဂွံ ဒးပတိုန်သဳကၠဳ ဟွံမဲရ
ဂစိုတ် (မ်) ရံင်ကဵု သင်္ကေတ သွဵု အံ
ရမ္သာင် မတုပ်ကဵု ကမ်တုဲ ပ္ဍဲကဵု ခ္ဍန်ချူ နကဵု ခ္ဍမ်က္ဍိုပ်မွဲမ ( -ံ ) ပ္ဍဲကာလ မပံင်ကဵု သွဵု အာ (အာံ
သွဵု ဥ (အုံ
သွဵုသြ (အောံ)ရ
ပါဲနူဂှ် မဂှ် စုတ်စုတ် ပ္ဍဲခ္ဍိက္ဍိုပ် ပ္ဍဲကာလမပံင်ကဵု သွဵု ဣိ (အီ) ကေုာံ သွဵုအး (အီု)ရ
ဂစိုတ်(ယ်)ဂှ် ရံင်ကဵု သင်္ကေတ သွဵု အဲ
ရမ္သာင်မတုပ်ကဵု ကယ် တုဲ ပ္ဍဲကဵုခ္ဍန်ချူ နကဵုလလဲက္ဍိုပ် ( -ဲ ) ရ
အရာဏအ်လေဝ် ဟိုတ်နူကဵု ဟွံထုဲကဵု ဂစိုတ်တၞဟ်တုဲ သွက်ဂွံ ဒးသဳကၠဳဟွံမဲရ
ဂစိုတ်(ဝ်) ဂှ် ကာလမခ္ဍန် ချူဂှ် ပ္ဍဲဒၞာဲမၞုံကဵု ခရိက္ဍိုပ်ဂှ် သံက်စုတ်အလာံ လတူ ခရိက္ဍိုပ်ရ
ခရိက္ဍိုပ် ကဵု ဝ ဟိုတ်မတုပ်တုဲ ချူခ္ဍန် ကၠုင်ဗီုဏအ်တုဲ ပ္ဍဲခေတ် လိက်ကောန်ပျူလၟုဟ် တုပ်ကဵုအာ ခဝေမွဲရ
အရာဏအ်လေဝ် ဟိုတ်နူ ဟွံထုဲနှဴ ကုဂစိုတ်တၞဟ်တုဲ သွက်ဂွံ ဒးသဳကၠဳ ဟွံမဲကီုရ
ဂစိုတ်(ဟ်) ဂှ် ကာလမချူခ္ဍန်ဂှ် ဟ စၞးမချူဂတဂှ် ပ္ဍဲကာလမပံင်သွဵု အ (အှ်
သွဵုဨ (အှ်ေ)တအ်ဂှ် ကွက်စုတ် သၟဝ်ဗျဉ်ဂှ်ရ
ဖ္ဍန်ဂစိုတ်(ဟ်) နွံမွဲပၠန်ဂှ် ခ္ဍမ်က္ဍိုပ်မွဲမ ( -ံ ) ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲဒၞာဲမပံင်ကဵုသွဵုဨ (ဍေံ
တေံ) တအ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ကီုရ
အရာဏအ် ထေက်ကဵု ဒးသဳကၠဳ ဗစာရဏာရ
ဂစိုတ် (အ်)ဂှ် ကာလမခ္ဍန်ချူမ္ဂး နကဵု ခ္ဍမ်က္ဍိုပ်မွဲမ ( -ံ ) ဂှ် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲကာလမပံင်ကဵုသွဵု အ ကဵု သွဵု သြ ဂှ် မလေပ်ချူစဒှ်ရ
ခဍမ်က္ဍိုပ် (-ံ) မွဲမဂှ် ပစၞး ဂစိုတ် မ်
ဂစိုတ် အ်
ဂစိုတ် ဟ်
ဂစိုတ် င်) မ္ဂး ကာလပိုဲ ဆဵုမလိက်မွဲမဓဝ် ဥပမာ (ဒေါံ) မ္ဂး ဗီုလဵုဂွံဗှ်ရော
ညံင်ရဴဂှ်ကီု (တံ) ဂှ် ဗီုလဵုဂွံဗှ်ရော
အရာဏအ်ဂှ် ဗဒှ်ကဵု ညံင်လိက်မန်ပိုဲ ဟွံခိုင်ကၠိုက်
ပကဵုလိက် ညံင်ဂွံဒှ် လိက်စကာလိက်ရုင် ဟွံဂွံမွဲရ
ပၞောဝ်ကဵုဂစိုတ်ပန်ဂှ် နကဵုဂစိုတ်လဵုမွဲ ဂွံရုဲကေတ်ရောဂှ် နကဵုပူဂိုလ်အဲ ချပ်ကၠုင်တၟာလအ်ရ
ဗွဲကြဴ ဂွံဆဵုကေတ် လိက်ကျာ်ဇၞော်အစာဝေဒဉာဏ နွံပိုန် ဘာမန် ဍုင်အဝ်သတေလျာဂှ် ညးဖျေဟ်ထောအ် သ္ဂုတ်သွာတ်ပိုတ်တ် ဆဂစိုတ် (မ်) မွဲဟေင် ညးခ္ဍန် နကဵု (ခဍမ်က္ဍိုပ်)တုဲ သၟေဟ်တအ်ဂှ် ညးဂစိုတ်ပေင်င် ဖအိုတ်ရ
ကျာ်ဇၞော်အစာ ဝေဒဉာဏဂှ် ဒှ်တၠဳပိုန် မလ္ၚတ်လိက်မန် ခေတ်အဆက်ဆက်တုဲ သီုဒှ်ညးမၞုံကဵု လညာတ်မလှဲလး ပရေင်အနာဂတ်ကီု သီုကဵုပစ္စုပ္ပန်မွဲရ
အဲညာတ်ကေတ် နဲကဲညးတုဲ နဲကဲညးဂှ် ကိတ်ညဳဂၠိုင်အိုတ် ခိုဟ်အိုတ်ရတုဲ အဲလေဝ် ချူဗက်အာ အတိုင်ဗီု ကျာ်ဇၞော်ဝေဒဉာဏ ကီုရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ မအက္ခရ် ဗီုကဵု ဖျေဟ်
ထောအ်
ဍေဟ် ကွေဟ်
တြုဟ်
တွဟ်
တကအ်
တအ်ဂှ် အဲချူဂစိုတ်ပေင်င်ရ
ညံင်ရဴကျာ်ဇၞော်ကီု ပ္ဍဲအက္ခရ် သွဵုသြ မဖ္ဍန်လဝ် နကဵုကွက်(ဝ)တုဲ မဂစိုတ်လဝ် ဂစိုတ် (အ်) လ္ၚဵု ဂစိုတ် (ဟ်) တအ်ဟေင် နဒဒှ် လိက်ကိုန်ဂစိုတ်မွဲဂှ် အဲဆက်စကာအာ အတိုင်ဗီုတြေံရ
ဥပမာ (ဟွံ
နွံ) တအ်ရ
ကၟက် ကဵု လဇံက် ၜါဝွံ ဗီုဟွံတုပ်ဂှ် မိက်ဂွံချူပတိုန်ထ္ၜးဏာညိရ
တင်ရန်တၟအ် ကၟက် ဇေတ်တ်ဂှ် တၞဟ်နဂွံဗဒှ်ပတိုန် ရမ္သာင်ဗျဉ်တၟိရ
အရေဝ်မန်ပိုဲဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုရမ္သာင်ပန် ဥပမာ အက္ခရ် သွဵု ကဵု ဗျဉ် မန်ပိုဲဂှ် ပိုဲကလိဂွံ နူကဵုအိန္ဒိယ
ရမ္သာင်အိန္ဒိယဂှ် ဗပေင်ကဵု ရမ္သာင်မန် ဟွံမာန်တုဲ မန်တမၠာတအ် ဗဒှ်ပတိုန်ဗျဉ်ဇကုတၟိလေဝ်နွံ
ဗျဉ်ၜါလ္ဇံက်တုဲ ဖန်ဗဒှ်ပတိုန် ရမ္သာင်တၟိလေဝ်နွံရ
ပၞောဝ်တအ်ဂှ် ဗျဉ် ၜ ဂှ် မန်ပိုဲတမၠာတအ် ဗဒှ်ပတိုန်လဝ်ကေတ်တ်တုဲ သွက်ရမ္သာင်ဇြိုင် ဒၞာဲၜဂှ် ညးလ္ဇံက် ဗျဉ် မ ကဵု ဗ တုဲ ညးဂွံရမ္သာင် ၝ ရ
ညံင်ရဴဂှ်ကီု သွက်ရမ္သာင်ဇြိုဟ် ဇ ဂှ်
ဗျဉ် ဇ ဂှ် ညးကွက်စုတ် ယ ဇ္ယ/ တုဲ ညးဂွံ ဗျဉ် ဇျ ရ
သွက်ရမ္သာင်ဇြိုင် ဒၞာဲ ဟ ဂှ် ညး ဗဂပ်စုတ် သ ကဵု င
ဒၞာဲရမ္သာင်ဇြိုဟ် သ္ၚ ဂှ် ညးဗဂပ် သ ကဵု ဇ တုဲ ညးဂွံရမ္သာင် သ္ဇ (သ္ဇင်/ဇြင်
တၞဟ်နဂွံဂွံရမ္သာင် ကျ တုဲ က ကဵု ယ
တၞဟ်နဂွံဂွံရမ္သာင် ကြ တုဲ က ကဵု ရ
တၞဟ်နဂွံဂွံရမ္သာင် ကွ တုဲ က ကဵု ဝ
တၞဟ်နဂွံဂွံ ရမ္သာင် ကၠ တုဲ က ကဵု ဠ/လ
တၞဟ်နဂွံဂွံ ရမ္သာင် မှ တုဲ မဂှ် ကွက်စုတ် ဟ
မပ္တံ မြဴသာ်ဝွံ မန်ပိုဲ ခၞံဗဒှ်ကၠုင်လိက်ရ
လက်သန်ကၟက် ပိုဲမဂွံဆဵုဒၟံင် တ္ၚဲဏအ် ဗီုကဵု ( ၞ
ၠ) တအ်ဂှ် ပြံင်လှာဲကၠုင် နူကဵုဗီုပြင် ဗျဉ်ဓမ္မတာ န
နူခေတ်တြေံတေအ်ဖအိုတ်ရ
နကဵုသၞောတ်လိက်မန် နူခေတ်တြေံမ္ဂး မကြိယာမ္ဂး ၜိုတ်ပကောံဂွံ (ဝါ) ၜိုတ်လ္ဇံက်ဂွံဂှ် ညးလ္ဇံက်တုဲ မနာမ်မ္ဂး ၜိုတ်ပရးဂွံဂှ် ညးပရးရ
ဥပမာ မကြိယာ ကၠုင် ဂှ် အရေဝ်မန်တြေံ တ္လုင်
ပကြိယာအနာဂတ် ဂတဂှ် ဒးစုတ် သ မ္ဂး ညးချူ ဗီုဏအ်ရ
သ္တ္လုင်
တ္လုင် မကြိယာဂှ် မိက်ဂွံပ မနာမ်မ္ဂး တလုင် ညးပရးထောအ်ရ
နကဵုလိက်ခေတ်တြေံမ္ဂး တိရ်လုင်
ခေတ်လဒေါဝ် တလုင် ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ သၞောဝ်လိက်မန်မွဲဂှ် ကြိယာမ္ဂး ၜိုတ်ပ္ကောံလ္ဇံက်ဂွံဂှ် လ္ဇံက်တုဲ မနာမ်မ္ဂး ၜိုတ်ပရးဂွံဂှ် ဒးပရးရ
ဥပမာ တကအ်
နကဵုယၟုကီု
နကဵုမနာမ်ကီုမ္ဂး ဒးပရးချူ တကအ်
တကအ် စကာ နဒဒှ် မကြိယာမ္ဂး ဒးလ္ဇံက်ရ
ဥပမာ လဒေါဝ်ၜဳဂှ် တိတ္ကအ်တိုန်ကၠုင်
လဇံက်အက္ခရ် နွံမွဲပၠန်ဂှ် ဥပမာ လမျီု
ရမ္သာင်/ရမျာင်
ဂမျိုင်
ဂမြင်
ကမြဴ
တအ်ဂှ် တၞဟ်နဂွံဂွံ ရမ္သာင်ဗျဉ်မွဲမွဲတုဲ ကွက်စုတ်လဝ် ညံင်ရဴ ဇ ကွက် စုတ် ယ ဒှ်အာ ဇျ ဟွံသေင်ရ
လမ်ယီုဂှ် တၞဟ်နဟွံမိက်ကဵုဗှ် လမ် ယီု ဗီုဏအ်တုဲ လ္ဇံက်ထောအ် အက္ခရ်ၜါဂှ် လမ္ယီု/လမျီု
ညံင်ရဴသာ်ဂှ်ကီု ရမ်သာင် ဂှ် ရမ္သာင်/ရမျာင်
ဂမ်ယိုင် ဂှ် ဂမ္ယိုင်/ဂမျိုင်
ဂမ်ရင် ဂှ် ဂမြင်
ကမ်ရဴ ဂှ် ကမြဴ
ဗီုဏအ် နွံကၠုင်ရ
အရာဏအ်လေဝ် အဲစှ်ေစိုတ် စကာအာအတိုင်ဂှ် ဂွံဒၟံင်ရ
ရမ္သာင်ဂှ် ဟိုတ်နူဒှ် လဇံက်လဝ် ယ ဟွံသေင်တုဲ တၞဟ်နမိက်ဂွံကဵုတၞဟ်ခြာအာ နူကဵုတၞဟ်တုဲ ချူ ရမ္သာင် ကွက်စုတ်သ သၟဝ်ဂှ် ကၠးကၠးဂှ် ခိုဟ်အိုတ်ရောင်ညာတ်ရ
လဆောဝ်မ္ဂး အခိင်လဵု ပိုဲစကာ ဟ
အခိင်လဵု ပိုဲစကာ သ္ၚ ဂှ် မလေပ်ဒှ် သံသယမာန်ရ
ဟ ရမ္သာင်သာ
သ္ၚ ရမ္သာင် ဇြိုင်
ရမ္သာင်မန်ဒေသ ကၞောတ်ၜဳ မကော်စ မန်ရဝ် တအ်ဂှ် ညးတအ် မာန်ရမ္သာင်သာ ရမ္သာင်ဇြိုင် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲကဵု ရမ္သာင် ဟ
ဂၠိုင်နူ မန်ဒေသဇိုင်ၜဳ (မန်ရော) ညိဏီ မိက်ဂွံဟီုရ
ဥပမာ သ္ၚု
သ္ၚိ
သ္ၚောဲ
သ္ၚိတ်
သ္ၚာဲ
တအ်ဂှ် မန်ရောတအ် ပတိတ်ရမ္သာင် ဟ ဖ္အိုတ်တုဲ နကဵုမန်ရဝ်ဟေင် ဗွဲမတၞဟ်ခြာ ညးတအ် ပတိတ်ရမ္သာင် ဇြိုင် မာန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒၞာဲလဵု ချူ ဟ ဒၞာဲလဵု မဒးချူ သ္ၚ ဂှ် ဒးပစာမ် ကဵုမန်ရဝ် ရ
လိက်မန် နူကဵုခေတ်လဒေါဝ်ဂှ် သွဵု သြ / -ော ဂှ် ဖ္ဍန်ထောအ် နဒဒှ် ကၟက်(ဝ) စကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
ဥပမာ ပ္ဍဲလိက်တၟအ်ခေတ်သၟိင်ဓမ္မစေတဳ ဂွံဆဵုကေတ် (ကွန်ဝုတ်သၟိင်မာရ်) ညံင်ရဴမန်ကီု ပ္ဍဲဗၟာလေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ကီုရ
ဥပမာ ဗၟာချူ (လွန်
မွန်
ဆွမ်း) တအ်ဂှ် သွဵုသြ ဖ္ဍန် နဒဒှ်ကွက် (ဝ) ဖ္အိုတ်ရ
သွံ ဂှ် နူတမ် ကၠုင်နူ သောအ်
နွံ ဂှ် နူတမ် ကၠုင်နူ နောမ်/ နောံ
ဟွံ ဂှ် နူတမ် ကၠုင်နူ ဟောအ်
ဂွံ ဂှ် နူတမ် ကၠုင် နူ ဂေါအ်
ယွံ ဂှ် နူတမ် ကၠုင်နူ ယောအ်
စွံ ဂှ် နူတမ်ကၠုင်နူ စောအ်
ဝွံ ဂှ် နူတမ် ကၠုင်နူ ဝေါအ်
အခဝ်တအ်ဏအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဍေဟ်ဒှ်အာ အက္ခရ်ကိုန်ဂစိုတ် ဟွံထုဲအာကဵု အရာတၞဟ်ရတုဲ စွံလဝ်အတိုင်ဏအ်
စကာအာ အတိုင်ဏအ်မ္ဂး ဒးရးဒၟံင်ရ
လိက်မန်ပိုဲဂှ် ဇုဇဗဴလပိုဲ ဒုင်သဇိုင် ကုရမ္သာင်မန်တုဲ မခၞံဗဒှ်လဝ်ဂှ်ရ ၜိုန်ရ အာယုက်လိက်မန် ပေင်အာ ၁၅၀၀ သၞာံရလေဝ် သီုဟွံဒးပလေဝ် ဟွံဒးထပ်မွဲသာ် ဆက်စကာအာ အတိုင်တြေံဂွံဒၟံင်ဖိုဟ်ရ
နူကဵုသၞာံ ၜိုတ် မသုန်ကၠံ လပါ်လက္ကရဴဂှ် လိက်မန်ဂှ် စထုဲထံင် နှဴဖြံင်ကၠုင်တုဲ သွက်ဂွံကလေင်ထိင် ဖျေဟ်ကိုန်ဂစိုတ်လိက်မန်ဂှ် နွံပၟိက်ကၠုင် ဗွဲမဇၞော်ဒြဟတ်ရ
ပ္ဍဲအရာမဖျေဟ်ကိုန်ဂစိုတ်လိက်မန်ဏအ်ဂှ် ပိုဲတအ် ဒးလ္ၚတ် သၞောတ်သၞောဝ်လိက်မန် နူခေတ်တြေံ အောန်အိုတ် လိက်မန်မချူလဝ် ၅၀၀ သၞာံ လပါ်လတူတအ်တုဲဟေင် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ်ထေက်ရ
ပိုဲကလေင်သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်ဖအိုတ်မ္ဂး စပ်ကဵုမချူဂှ် ပိုဲဒးစွံသတိ သွက်ဂွံလ္ၚတ် နွံၜါသာ်
စပ်ကဵုဂစိုတ် ကေုာံ လဇံက် မလိက်ရ
ဂစိုတ်ဂှ် ဗွဲတၟေင် သင်္ကေတ (ခဍမ်က္ဍိုပ်) မွဲမဓဝ် ပစၞးကု ဂစိုတ်ပန်ဂစိုတ်ဂှ် ပိုဲတအ် ထေက်ကဵု ဒးဝေင်တုဲ ပိုဲတအ် ထေက်ကဵု ဒးရုဲစှ်ကေတ် ခဍမ်က္ဍိုပ်ဂှ် ပစၞးကုဂစိုတ်မွဲဟေင်ထေက်ရ
အတိုင်ပၟိက် ကျာ်ဇၞော်အစာဝေဒဉာဏမ္ဂး ခဍမ်က္ဍိုပ်ဂှ် ပစၞး ဂစိုတ်(မ်)မွဲဟေင်ရထေက်
နကဵုပူဂိုလ်အဲလေဝ် စှ်ေစိုတ် ပၟိက်ကျာ်ဇၞော်တုဲ ချူကၠုင် အတိုင်ဂှ်ကီုရ
စပ်ကဵုကၟက် ကဵု လဇံက်ဂှ် ဒၞာဲနွံ လ္ဇံက်ဂွံမ္ဂး လ္ဇံက်စုတ်ဖအိုတ် ဗီုဏအ် ပဟွံထေက်ရ
အတိုင် အခိုက်သၞောဝ်လိက်မန်မ္ဂး ကၟက်ဂှ် သွက်ဂွံဂွံကလိဂွံ ရမ္သာင်ဗျဉ်မွဲမွဲတုဲ ညးဖန်ပကောံဗျဉ်ၜါ (ဝါ) ကွက်ဗျဉ်ၜါတုဲ ပတိတ်ဗဒှ် ရမ္သာင်တၟိရ
ဥပမာ ဗျဉ် မ ကဵု ဗျဉ် ဗ ၜါဏအ် လ္ဇံက်တုဲ ကလိဂွံ ရမ္သာင် ၝ ရ
လဇံက်ဂှ် နကဵုသၞောဝ်လိက်မန်မ္ဂး ပ္ဍဲဒၞာဲမကြိယာမ္ဂး လ္ဇံက်တုဲ ချူ
ပ္ဍဲမနာမ်မ္ဂး ပရးတုဲ ချူရ
ဥပမာ တကအ် နကဵုမနာမ်မ္ဂး ပရးချူရ
တကအ်ခၟိုင်
နဒဒှ် မကြိယာမ္ဂး လ္ဇံက်တုဲချူရ
ဥပမာ ပ္ဍဲလဒေါဝ်ၜဳဂှ် တိတ္ကအ်တိုန်ကၠုင်
အရာကိစ္စဇၞော်မွဲပၠန်ဂှ် တၞဟ်နဂွံဝေင်ပါဲ အရာမကံက်အဓိပ္ပါယ်ဗၠေတ်တုဲ မဝေါဟာရ ရမ္သာင်တုပ်တအ်ဂှ် ညံင်ဂွံချူတၟေင် မကော်ဂး ရမ္သာင်တုပ် ချူတၟေင် ဂှ် ဖန်ဗဒှ်ကဵုဂၠိုင်င်ညိ
ဥပမာ ပၟတ်ဂဵု
ပူဂိုလ်
တက္ကသိုလ်
ဗၜေအ် သဵု
မင်မဲ
မၞိဟ်မွဲၜါ
သြိုင်သ္ၚိ
ကသိုင်ကၞိ
ခိုဟ်သန်
ထဝ်သြန်
လိက်မွဲပိုဒ်
ဗာ်ထပိုတ်
မြဴသာ်ဝွံ ဒှ်တမ်ရ
ဝိက်ရှေန်နရဳ (အၚ်္ဂလိက်
Wiktionary)ဂှ် ဒှ်မုက်လိက်ဝေပ်သာ် အဘိဓာန် အရေဝ်ဘာသာနာနာ မနွံကဵု မပ္တံ ကု ဝေါဟာရ
ဝါကျ
လဟီု/ဗီုဂလာန်
နိရုတ် တအ်ရ
ယၟုမ္ဂး ဝိက်ရှေန်နရဳဂှ် ဒှ်မအရေဝ်ၜါ မဖျပ်လဝ်- ဝဳကဳ (wiki) ကေုာံ ဒိက်ရှေန်နရဳ (dictionary
ဟိုတ်ဂှ်ရ နကဵု ဘာသာမန်မ္ဂး ကော်စ အဘိဓာန်ဝိက်ရှေန်နရဳ တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး နွံဒၟံင် နကဵု အရေဝ်ဘာသာ သီုဖအိုတ် ၁၇၁ ဘာသာ
နကဵု ဘာသာမန်ဂှ် စခၞံဗဒှ် တုဲဒှ် ပ္ဍဲကဵု ဂိတုမာတ် ၁၉
၂၀၂၁
ဝိက်ရှေန်နရဳဂှ် ပရိဂျေတ်ဒေအ် ညံင်ရဴ ဝဳကဳပဳဒဳယာ တအ်ကီု
ပကင်ရင်ဒၟံင် နကဵု ဝဳကဳမဳဒဳယါ ဖံင်ဒေယှေန် တုဲ ချူလဝ် နကဵု နူမၞိဟ်စေတနာဂမၠိုင် မကော်ဂး သၟာဝိက်ရှေန်နရာန် "Wiktionarians" တအ်ရ
ဝိက်ရှေန်နရဳ ဂှ် နကဵု သပ်ဝေလ် ဝဳကဳ (wiki software) ကေုာံ မဳဒဳယာဝဳကဳ (MediaWiki) ဂှ် ပံက်လဝ် ကဵု ကြပ်ဇၟာပ်မၞိဟ် မနွံကဵု အခေါင်မလုပ်ချူပလေဝ်ရ
ဟိုတ်နူကဵု ဝိက်ရှေန်နရဳဂှ် ဒှ်အရာ မဟွံမဲ ကုပယျဵု အပိုင်အခြာတုဲ အရေဝ်ဘာသာ မလုပ်စိုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု ဝိက်ရှေန်နရဳတုဲ ကၠောအ်အာရေင်သကအ် ဗွဲမလောန်သွာရ
ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက်မန်ဂှ် တက်စုတ် မအရေဝ် အင်္ဂလိက်မ္ဂး တိတ်ကၠုင်ကဵု အဓိပ္ပါယ် ဗီုမန် (ယဝ်ရ ဗီုမန် စုတ်လဝ်နွံမ္ဂး) ညံင်ရဴဂှ်ကီု ပ္ဍဲကဵု မုက်အင်္ဂလိက်ဂှ် တက်စုတ် လိက်မန်မ္ဂး အဓိပ္ပါယ်ဂှ် မအရေဝ်ဂှ် တိတ်ကၠုင် နကဵုဘာသာမန်ကီု သီုကဵု ဘာသာသအာင်တၞဟ်တအ်ရ
တင်ဂၞင်ဒေတာ ဝိက်ရှေန်နရဳဂှ် စကာဒၟံင် ပ္ဍဲ various natural language processing tasks
ဝိက်ရှေန်နရဳ စတိုန် လတူအန်လာင် ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ဒဳဇြေမ်ဗါ ၁၂
၂၀၀၂
၁] ကြဴနူ ဒန်နိလ် (Daniel Alston) ကေုာံ ညးမကဵုကသပ် လာရ်လဳ သာန်ဂေရ် (Larry Sanger) ညးမပါလုပ် ပ္ဍဲအရာမဒက်ပ္တန် ဝဳကဳပဳဒဳယာ မပတိုန်ဂလာန်ရ
ပ္ဍဲ မာတ် ၂၈
၂၀၀၄ ဂှ် ဝိက်ရှေန်နရဳ ဘာသာအင်္ဂလိက် ဟွံသေင် စတိုန်ကၠုင်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် မဒှ် ဘာသာပြင်သေတ် ကေုာံ ဘာသာပဝ်လိသ်
စနူဂှ်တုဲ ဝိက်ရှေန်နရဳ ဘာသာသအာင်လေဝ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ဒၟံင် ဆက်က်ရ
ဝိက်ရှေန်နရဳဂှ် ကိုပ်ကၠာအိုတ် စကာ နကဵု ယၟုဒဝ်မိန် (wiktionary
wikipedia
org)တုဲ နကဵု ဒဝ်မိန်ဂှ် စကာလဝ် စဵုကဵု မေ ၁
၂၀၀၄ တုဲ ကြဴနူဂှ် စကာကၠုင် ယၟုဒဝ်မိန် မနွံဗီုလၟုဟ်ရ
lower-alpha ၁] ပ္ဍဲ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၁၆ ဂှ် ဝိက်ရှေန်နရဳဂှ် ဒှ်အာ လၟိဟ်ဝေါဟာရ ဂၠိုင်နူ ၂၅
၉ မဳလဳယာန်
ဝေါဟာရ မဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ဒှ်အရေဝ်ဘာသာအင်္ဂလိက် နွံဒၟံင် သီုဖအိုတ် ၆
၅ မဳလဳယာန်
သၟဝ်အင်္ဂလိက်ဂှ် ဒှ်အရေဝ်ပြင်သေတ်
လၟုဟ် နွံဒၟံင် နကဵု အရေဝ်ဘာသာ ပန်စှ်ောပန်
lower-alpha ၂
ဘာကျာ်ကဗင် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကျာ်ကဗင်
ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက်
ဒေသရးမန် (တွဵုရးဍုင်ကရေင်
သၞာံ ၂၀၂၄ ဂှ် သင်မလုပ်ဒဂိုန် ခမဳ ၅ ဇကု ထပိုယ် ၉ ဇကု
၁] ကျာ်ဇၞော် ဘဒ္ဒန္တပညာဓဇ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၃၅
ဝှ် ၁၄
၂] ကျာ်ဇၞော် ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒသိရဳ မဂွံဒှ် ညးမနွံပိုန်ဘာ နူ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန်ပေင် (သၞာံ ၂၀၂၄ ဂိတုမာတ် ၂၄) တ္ၚဲအဒိုတ်
၁] ကကတီု အၚ်္ဂလိက်
African butter catfish (Schilbe mystus)) (Burmese
ငါးနုသန်း
ကကတိုး) ဝွံ ဒှ်က မလုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲဂကောံဗဳဇက Schilbeidae မွဲရ
ကကတီုဝွံ ပ္ဍဲကြုင် ရးအဖရိဗွဲမဂၠိုင် ဂွံဆဵုကေတ်တုဲ နကဵုဘာသာအင်္ဂလိက် ညးကော်စ African butter catfish ရ
၂] ပ္ဍဲဘာသာအင်္ဂလိက် ကော်ဒၟံင် နကဵုယၟုနာနာသာ်တုဲ ပၞောဝ်တအ်ဂှ် butter fish
butter barbel
African glass catfish
lubangu
mystus catfish
silver barbel
ကေုာံ silver catfish[၃][၂]ယၟု နကဵုဘာသာဗၟာ ကကတိုးဂှ် ကၠုင်နူယၟုမန် ကကတီု
လဆောဝ်မ္ဂး ပ္ဍဲကဵုအရေဝ်မ္ဂး ကော်ဒၟံင် ကဣတီု လေဝ် ဂွံဆဵုကီုရ
ကကတီုဝွံ ဒှ်ဂကူက ခပှ်ေပှ်ေတုဲ နင်စးကြဴ (adipose fin) မွဲဂှ် နွံတွဵုရ
၄] [၄] ကကတီုဝွံ ဇၞော်စဵုကဵု ဇမၠိင် ၄၀ သေန်ဒဳမဳတာ (၁၆ ၝောအ်တဲ) မာန်တုဲ လျိုင်နွံ စဵုကဵု ၂၅၀ ဂရာမ်မာန်ရ
၂] က္ဍိုပ် ကေုာံစး ဍေဟ်ဂှ် နွံအသာ်ဒမျိုင်ဟီဟီတုဲ သၟေဟ်တအ်ဂှ် နွံအသာ်သြန်ဗုဗု
နင်တအ်ဂှ် အသာ်ဟွံမဲရ
၂][၄]ဗွဲမဂၠိုင် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲဍာ်ပတေက်ကီု သီုဍာ်ဖၞုင် အကြာကြုင် အကြာကၟာ ဗွဲမဂၠိုင် ဒၞာဲမနွံကဵု ချောဲတၞးဆုတအ်ရ
၃][၂] ကကတီုဝွံ ဍေဟ်စ ကောန်က
စၟစၟောန်
မသတ်ဆု
တၞးဆု
ရိုဟ်ဆု
အိက်ၚာ်တအ်ရ
၅][၃][၂][၆] ကကတီုဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် ဍေဟ်မလေပ်ချဳဓရာင်အာကၠုင် ပ္ဍဲအခိင်ဗတံ ဟွံသေင်မ္ဂး ဒၞာဲမဂၠု ဓယံက်တအ်ရ
၂] ကကတီု မလေပ်ဖျေဟ်ခၟာဲ ပ္ဍဲအခိင်ဗြဲ အကြာဂိတုသေတ္တေန်ပါ ကဵု အံက်တဝ်ပါ
ဍေဟ်တိုန်ဖျေဟ် ပ္ဍဲကြုင် ပ္ဍဲစောဝ်ဂမၠိုင်ရ
၅] ဇမၠိင်အာယုက်ကကတီုဂှ် နွံဒၟံင် အကြာ ၆ သၞာံ ကဵု ၇ သၞာံ
၄] ကကတီုဝွံ ပ္ဍဲဍုင်အဖရိက ဗွဲမဂၠိုင် ပ္တိတ်သွံဒၟံင် ကုဍုင်သအာင်တုဲ မဒှ်က မစသုင် အဓိက ပ္ဍဲအဖရိကရ
၃]နဒဒှ် က အကွာရိယာံ (aquarium) မလွဳပကျေဝ် ကြိုင်လဝ် ပ္ဍဲကဠာဒ္ၚောဝ်လေဝ် သွံဒၟံင်ကီုရ
ကံင်သဳ ဘာသာဒိန် (ဒိန်နေတ်
Dansk Sprognævn) (DSN) ဂှ် ဒှ် ကံင်သဳ အလဵုအသဳဍုင် မနွံ သၟဝ် ဌာနဝန်ဇၞော် ကာယေန်သၞာင်
မဒှ်ဂကောံ မဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ပဒတန် ပွံင်မအက္ခရ်လိက် ကေုာံ ဗီုပတိတ် ရမ္သာင် မလိက် ဒိန်နေတ်ရ
နကဵုကံင်သဳဏအ် ကၠောန်ပ္တိတ် အဘိဓာန်ဒတန်ပွံက်မအက္ခရ် ဒိန်နေတ် (retskrivningsordbog) ကေုာံ ပရိုင် နူ ကံင်သဳ ဘာသာဒိန် (Nyt fra Sprognævnet) မချူလဝ် ပရူ မဆေင်ကဵု မအရေဝ်ဒိန်နေတ် ကေုာံ ပရေင်ကမၠောန် နူကဵု ကံင်သဳဂှ်ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ နကဵု ကံင်သဳဏအ် ပကောံမအရေဝ် ဒိန်နေတ် တၟိတၟိ
တုဲပၠန် တာလျိုင် သွက်ဂွံဒုင်သၟာန်သှ် ယဝ်ရ ညးမွဲမွဲ သၟာန်နင် စပ်ကဵု လိက်ဒိန်နေတ် ဗီုမဂွံချူ ကေုာံ ဗီုမဂွံသုင်စောဲရ
ကံင်သဳဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နူကဵုသၞာံ ၁၉၅၅ တေအ်ရ
ကမၠောန်အဓိက ကံင်သဳဏအ် သွက် ဘာသာဒိန် နွံ ပိ သာ်
ကံင်သဳ ဘာသာဒိန် ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု သၞောဝ်ဥပဒေဍုင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
ကောန်ကမၠောန် ကံင်သဳ ဘာသာဒိန် တအ်ဂှ် သ္ဒးလ္ၚတ်ဒၟံင် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် အရေဝ်ဘာသာ နကဵု မဗှ် လိက်ပရိုင်
လိက်မဂ္ဂဇြေန်
ဗှ်လိက် ကေုာံ ကလင်ရေဒဳယော ကေုာံ ဗဵု တဳဗဳတအ်ရ
မအရေဝ်တၟိ မကလိဂွံတအ်ဂှ် သ္ဒးဂိုင်ဒေပ်စုတ် ပ္ဍဲကဵု ဗွဝ်ဒေတာဝေါဟာရ (orddatabase) နကဵု လလဳကီု သီုကဵု ချူဂိုင်စွံလဝ် ပ္ဍဲလိက်စၟတ်သမ္တီ ကံင်သဳရ
ဇၟာပ်ပ် ဝေါဟာရ မွဲမွဲမဂှ် သ္ဒးနွံကဵု ဝါကျ ဥပမာ ဗီုမဂွံစကာ ဂၠိုင်ကဵုဗီုရ
လၟုဟ်မ္ဂး မအရေဝ်ဝေါဟာရ တၞဟ်ခြာ ၜိုတ် ၃၀၀
၀၀၀ မဂှ် နွံကဵု ဥပမာ ဗီုမစကာ ၜိုတ် ၁ ပြကောဋိကိုဋ်ရ
ဗွဝ်ဒေတာဂှ် မွဲမွဲသၞာံ ဂၠိုင်တိုန်ဒၟံင် ၜိုတ်အကြာ ၂
၀၀၀-၃
၀၀၀ မ
ဗွဝ်ဒေတာဝေါဟာရ ဂှ် တုပ်ညံင်ရဴ အဘိဓာန်ဂမျိုင် မဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ဗီုမအရေဝ် ဝေါဟာရ ဒိန်မက် ဇၞော်မောဝ်ဂၠိုင်တိုန်ဒၟံင် နူကဵု သၞာံ ၁၉၅၀တအ်ရ
ဗွဝ်ဒေတာဝေါဟာရ ဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ဗီုလဵု အရေဝ်ဒိန်နေတ် မဇၞော်မောဝ် ဂၠိုင်တိုန်ဒၟံင်ဟေင်ရ
ဆၜိုတ် မဝေါဟာရ နူကဵု ကံင်သဳတအ် မပစၟတ်သမ္တီဟေင် ပၠုပ်စုတ်လဝ် ဟွံသေင်
ဇၟာပ်အရေဝ် ဝေါဟာရ ခိုဟ်ကီု ပရေအ်ကီုဂှ် ပကောံစွံလဝ် ပ္ဍဲဗွဝ်ဒေတာဂှ်ဖအိုတ်ရ
နမပကောံလဝ် ဗီုဏအ်တုဲ နူကဵု ဗွဝ်ဒေတာဂှ် လ္ၚတ်ကေတ် တၠုင်လအာ ဇၞော်မောဝ် လိက် ကေုာံ အရေဝ်ဒိန်နေတ်ဂွံရ
ဗွဝ်ဒေတာဝေါဟာရဂှ် ဒှ်ကပေါတ်အပြောမ် သွက် ကံင်သဳ ဂွံကၠောန် ကမၠောန်ညးတအ်ဂွံရ
မလိက် မပကောံလဝ်တအ်ဂှ် နကဵုမၞိဟ်အပ္ဍဲ ကံင်သဳဂှ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်
ကဵုကသပ် ကေုာံ ပသုတေသန
တုဲပၠန် နကဵုမၞိဟ်မ္ၚးလေဝ် ဗွဝ်ဒေတာတအ်ဂှ် စကာဂွံဒၟံင်ကီုရ
ဥပမာ ကုညးမိက်ဂွံ ပသုတေသန ဆေင်ကဵုမအရေဝ် ဗီုကဵုကွးဘာတအ် လုပ်စကာဂွံကီုရ
နကဵု ကံင်သဳဂှ် သှ်ကဵု ကံင်သဳဂှ် ပွိုင်မွဲမွဲသၞာံ ဂလာန်သမာန် ၜိုတ် ၁၄
၅၀၀ မဂွံဒုင်သၟာန်ဒၟံင်ရ
ဗွဲမဂၠိုင် နကဵု ကမ္မဏဳပုဂ္ဂလိက ကေုာံ ရုင်အလဵုအသဳ ကေုာံ အေန်သတဳကျုတ်နာနာ ဗီုကဵု ဘာတအ်ဂှ် ဆက်ဖုန် ဟွံသေင်မ္ဂး ချူလိက်တုဲ သၟာန်အိုတ်ရ
နကဵု မၞိဟ်ပူဂိုလ်မွဲမွဲလေဝ် သၟာန် ကံင်သဳ နွံတၟာဂလိုင်ကီုရ
ညးလဵုဟွံဟီု သၟာန်ဂွံတုဲ ဟွံဒးကဵု ၚုဟ်မးရ
ကံင်သဳဘာသာဒိန် ဝွံ ဒှ်ဌာနမပဒတန် ဗီုလဵုဂွံပံင် မအက္ခရ်ဂမၠိုင်တုဲ နကဵုကံင်သဳဂှ် ပလေဝ်ဒါန် ကေုာံ ပတိတ် လိက်အဘိဓာန်ဒတန်ပွံင်မအက္ခရ်
အဘိဓာန်ဒတန်ပွံင်မအက္ခရ် မလုပ်သၞောဝ် (den officielle danske retskrivningsordbog) ပ္တိတ်လဝ် အလန်လက်ကရဴအိုတ်ဂှ် ဒှ် စတုတ္ထမူ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၂ (တတိယမူ သၞာံ ၂၀၀၁
ဒုတိယမူ သၞာံ ၁၉၉၆
ပထမမူ ၁၉၆၈
ပါဲနူဂှ်တုဲ နကဵု ဝေပ်သာက် အေန်တာနေတ် dsn
dk ဂှ် ဇၟာပ်ပ်သၞာံ ချူပၠုပ်စုတ်ဒၟံင် ဝေါဟာရတၟိတၟိဂမၠိုင်ရ
၁] နကဵုသၞောဝ်မ္ဂး ဇၟာပ်ပ် အေန်သတဳကျုတ် ရုင်အလဵုအသဳ ကေုာံ ဘာဗတောန်လိက်တအ်ဂှ် သ္ဒးချူဗက် အတိုင် အဘိဓာန်ဒတန်ပွံင်မအက္ခရ် (Retskrivningsordbogen) နူကဵု ကံင်သဳဏအ် မပတိတ်လဝ်ဂှ်ရ
ကမ္မဏဳ ကေုာံ ပူဂိုလ်တအ် (ကြပ်)သီုဖအိုတ် ဒ္ဂေတ်ဗက် ချူအတိုင်အဘိဓာန်ဂှ်ရ
ပ္ဍဲကဵု ဥပဒေ သၞောဝ်ပဒတန် မလိက်ဒိန်နေတ်ဂှ် ချူဗၟံက်လဝ် ဗွဲတြး ညးလဵု သ္ဒးဒ္ဂေတ်ဗက် အတိုင် လိက်မပလဝ်ဒတန်ဂှ်ရ
အဘိဓာန်ဒတန်ပွံင်မအက္ခရ်ဂှ် နွံဝေါဟာရ ၜိုတ် ၆၄
၀၀၀ မ မဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ဝေါဟာရတအ် ဗီုလဵု ဂွံပံင် မအက္ခရ် တုဲပၠန် သၞောဝ်ဗီုစကာ အခိင်လဵု ချူအက္ခရ်ဇၞော်
အခိင်လဵု ချူအက္ခရ်ဍောတ်
ဒၞာဲလဵု ပါ်ချူ ဒၞာဲလဵု ပကောံချူတအ် ဒှ်တမ်ရ
ကံင်သဳ ဘာသာဒိန် ဝွံ ဒက်ပတန်လဝ် နကဵု ဂကောံညးစၞးဂမၠိုင် ကဵု ဂကောံပကင်ရင် အေန်သတဳကျုတ် သုတေသန ကေုာံ ပရိုင်တင်ဂၞင် (et forsknings- og informationsinstitut) နကဵုဗီုပြင်ၜါကရေက်
ဟီုမွဲသာ်ပၠန် နကဵု သွာင်ပကင်ရင် ကေုာံ သွာင်တၠပညာ ရ
ပ္ဍဲကဵု ဂကောံညးစၞးဂမၠိုင်ဂှ် နွံကဵု မၞိဟ်စၞး ၄၀ တၠ နူကဵု ဌာနနာနာ ညးမကၠောန်ဒၟံင် ကမၠောန် မဆေင်ကဵု အရေဝ်ဘာသာဒိန်နေတ်
ဥပမာ နူဝန်ဇၞော်ဂမၠိုင် မပတံကဵု ဌာနသၟိင်ဍုင်
ဌာနရုင်ဗစာ (သၞောဝ်ဓဝ်
ဌာနပရေင်ပညာ
ဘာတက္ကသိုလ်
ဂကောံရေဒဳယော ကေုာံ ဂကောံတဳဗဳ
ဂကောံအစာဘာ
ဂကောံအစာပရိုင်
ဂကောံအစာကၞေဟ်
သၟာဇာတ်တအ်ရ
ဇၟာပ်ပ်ဌာန ကေုာံ ဂကောံတအ်ဂှ် ပလံင်ပတိုန် မၞိဟ်စၞး နူကဵုဇကု စဵုကဵုပိတၠဂွံမာန်ရ
ကောန်ဂကောံတအ်ဂှ် ဇၟာပ်ပ် ၄ သၞာံ မွဲအလန် ကလေင်ရုဲစှ်တၟိတုဲ ဂကောံညးစၞးတအ်ဂှ် အောန်အိုတ် မွဲသၞာံ မွဲဝါ ပကောံဓရီုရ
ဂကောံပကင်ရင်ဂှ် ဒးကေတ်တာလျိုင် လပါ်သြန်ဘဏ္ဍာ ကေုာံ ဗျူဟာပရေင်ဇၞော်မောဝ်ဂကောံ
စပ်ကဵု သွာင်ပရေင်ကွတ်ပညာ မဆေင်ကဵု အရေဝ် ဝေါဟာရဂှ် နူကဵု ဂကောံပကင်ရင်တအ် ရုဲစှ်လဝ် တၠပညာမဆေင်ကဵု အရေဝ်ဝေါဟာရဂမၠိုင်ရ
တာလျိုင် ဂကောံတၠပညာဏအ်ဂှ် ကဵုကသပ် စပ်ကဵု မအရေဝ်ဝေါဟာရ ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် လတူအရေဝ်ဝေါဟာရ ကေုာံ ပတိတ် လိက်ကၞပ်ဂမၠိုင် သီုကဵု လိက်လၟေင်ပရိုင်ရ
ပ္ဍဲကဵု ဂကောံပကင်ရင်ဂှ် မၞိဟ်စၞး မခပတိုန် နူကဵု ဌာနဝန်ဇၞော်ကာယေန်သၞာင်ဂှ် ၁ တၠ
နူကဵု ဂကောံညးစၞးဂမၠိုင် ၅ တၠ
ကောန်ကမၠောန် ပ္ဍဲ အေန်သတဳကျုတ် လပါ်သုတေသန ဂှ် ၁ တၠ
သီုဖအိုတ် နွံ ညးပကင်ရင် ၇ တၠရ
အေန်သတဳကျုတ် သုတေသန ကေုာံ ပရိုင်တင်ဂၞင်ဂှ် ရေင်တၠုင် ကမၠောန်သုတေသန လၟေင်တ္ၚဲ
ပါဲနူဂှ်တုဲ အေန်သတဳကျုတ်ဏအ်ဂှ် သီုဒှ် ညးရေင်တၠုင်ကမၠောန် သွက် ဂကောံညးစၞး ကေုာံ တၠပညာမရုဲစှ်ဂမၠိုင်ရ
စဵုကဵု သၞာံ ၂၀၁၀ ကံင်သဳဝွံ စွံလဝ် ရုင်ဗဟဵု ပ္ဍဲတက္ကသိုလ်ကဝ်ပေန်ဟုက်ဂေန် တုဲ သၞာံ ၂၀၁၀ ဂိတုမေဂှ် ရုင်ဗဟဵုဂှ် အာပြံင်စွံ ပ္ဍဲကဵု ဌာနပကင်ရင် မဆေင်ကဵု ယေန်သၞာင် ပ္ဍဲဂၠံင် H
Andersens Boulevard 2 ရ
၂]ကြဴနူဂှ် ပန်သၞာံ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၄ ရုင်ဗဟဵုဂှ် ပြံင်အာ စွံလဝ် ပ္ဍဲ Radiohuset ဂၠံင် Worsaaesvej 19
စနူ ၁ ဨပြဳ ၂၀၁၉ ဂှ် ရုင်ဂှ် ပြံင်စိုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု Bogense ရ
ကွာန်မီးတိုင်တတ်(အၚ်္ဂလိက်
Meetaingtat
မီးတိုင်တတ်)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
ဂကောံကွာန်ကြုင်ညာ
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၄၆၂
၁] အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကြုင်ညာဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၈၇၈
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၉၄၇ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၁၈၂၅ တၠရ
ကမ္မရှေန်မာဲ ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ ၂၀၂၁ ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၁ ဖေဖဝ်ဝါရဳ (၂) နကဵု ဥက္ကဋ္ဌ ကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင်[၁] ကြဴနူ ပၞာန်သီအဝဵုဍုင်ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ ၂၀၂၁ တုဲ
ဟိုတ်ပၞာန်မထိင်အဝဵုဍုင်ဂှ် ဒၟာနူ ကမ္မရှေန်မာဲ မတုဲကၠုင် ကၠောန်လဝ် ကမၠောန် မဟွံစှ်ေ ကုဗဗွဲဓဝ် မြဴသာ်ဝွံ ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ်ရ
ဟိုတ်သာ်ဂှ်ရ ကမၠောန် ကမ္မရှေန်ဝွံ သွက်ဂွံစဳစတ် စရင်မာဲ မဆေင်ကဵု သဘင်မာဲ၂၀၂၀ ကေုာံ သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ် သဘင်မာဲတၟိရ
ဒု-ဒါရိုက်တာ ကမ္မရှေန်မာဲ ဦးစိုင်းကျော်သူ ဒးဒုင်ပန်ဂစိုတ် နကဵု ဂကောံပၠန်ဂတးမြုဍုင် (For the Yangon) ပ္ဍဲဨပြဳ ၂၂
၂၀၂၃ အခိင်လဒေါဝ်တ္ၚဲ ဗဒါဲရုင်ဂဥုပ်အံင်ရတနာ ပွိုင်ဍုင်ဥက္ကလာပသၠုင်ကျာ
ဍုင်လ္ဂုင် ကြဴနူ မစဴကၠုင် နူကဵု မပလံင်သမ္ဘာဇကု ပ္ဍဲရုင်ဂဥုဲဂှ်ရ
၃] နကဵုကမ္မရှေန် လလောင်တြး ဒဒှ်ရ ညးတအ် စဳစတ်ဒၟံင် သဘင်မာဲမကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၀ ဂိတုနဝ်ဝေမ်ဗါ သွက်စၠတ်ထဝ်အလန်တတိယဂှ်ရ
ပ္ဍဲမာဲဂှ် ကိစ္စမပၠုပ်စရင်မာဲ
ကိစ္စမကဵုမာဲဒစးဒုင် ကေုာံ ကိစ္စဗီုမကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲတ္ၚဲသဘင်မာဲတအ်ဂှ် စှ်ေဒၟံင် ကုဗဗွဲဓရ် နွံ ဟွံမဲရ
၄] ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၂
၂၀၂၁ ဂှ် နကဵု ကမ္မရှေန် လလောင်ပရိုင် စရင်မာဲ ၂ ပွိုင်ဍုင် ပ္ဍဲခရိုင်ရမည်းသင်း
ရးမန္တလေ
၅] ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၇
၂၀၂၁ နကဵု ကမ္မရှေန် လလောင်ပရိုင် စရင်မာဲ ၃ ပွိုင်ဍုင်
ပွိုင်ဍုင်စစ်တွေ (တွဵုရးယခေင်
ပွိုင်ဍုင်လှိုင်သာယာ (ရးလ္ဂုင်
ပွိုင်ဍုင်တောင်ကြီး (တွဵုရးသေံ
၆] လၟိဟ်မာဲ မပ္တိတ်လဝ်
မစကာ
ကေုာံ သၟေဟ် နူကဵု နေပြဳတဝ် ၈ ပွိုင်ဍုင်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ဗီုဏအ် - [၇] နကဵု ကမ္မရှေန် ဂွံဆဵုကေတ် ကမ္မရှေန်တြေံဂှ် တက်ပ္တိတ်လဝ် မမာဲ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
၁ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၀ ဂှ် တက်ပ္တိတ်လဝ် သီုဖအိုတ် ၁၃၈
၂၇၀ တၞး
ဗွဲကြဴ ဟိုတ်နူ မနွံပၟိက်တုဲ ကလေင်တက်ပ္တိတ်လဝ် သီုဖအိုတ် ၉ အလန်ပၠန်
ပ္ဍဲကဵု ရးလ္ဂုင်ဂှ် ကိုပ်ကၠာ ဟွံကၠောန်သဘင်မာဲက္ဍင်မွဲတ္ၚဲ ပ္ဍဲ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၇ ဂှ် တက်ပ္တိတ်လဝ် ၂ အလန်
လၟိဟ်မမာဲ မတက်ပ္တိတ်လဝ် သီုဖအိုတ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
သွက် စၠတ်ထဝ်ညးဍုင်ကွာန်ဂှ် ၄၄
၃၄၄ သွက် စၠတ်ထဝ်ကောန်ဂကူ ၄၄
၂၂၉ သွက် စၠတ်တွဵုရးဂမၠိုင် ကေုာံ ရးဂမၠိုင် ၄၃
၃၇၄ သွက် မၞိဟ်စၞးကောန်ဂကူဂမၠိုင် ၇
၁၇၃[၈] နကဵု ကမ္မရှေန်ဝွံ စၟဳစၟတ် စရင်မာဲ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်မန် (၁၀) ပွိုင်ဍုင်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
အလုံမွဲတွဵုရးဍုင်မန်ဂှ် နကဵု ကမ္မရှေန်သဘင်မာဲ (တြေံ) လလောင်တြးလဝ် မၞိဟ်အခေါင်မာဲ နွံ ၁၈၄၇၇၈၀
အတိုင်စရင် နူကဵု ဌာနပရေင်ကောပ်ကာဲမၞိဟ် မပ္တိတ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၀ ဂိတုနဝ်ဝေမ်ဗါ မၞိဟ်အာယုက် လတူ ၁၈ မနွံအခေါင်မာဲ နွံ ၁၆၀၂၉၆၀
ပ္ဍဲကဵု စရင်မာဲဂမၠိုင်ဂှ် ကောန်ဍုင်
ကောန်ဍုင်ကၟုဲ
မၞိဟ်မနွံအခေါင် ဒှ်ကောန်ဍုင်
မၞိဟ်စၟတ်တဲဟွံပါ နွံ ၃၀၅၉၈၇
မၞိဟ်တၞးသမ္တီကောန်ဍုင် မွဲ ပ္ဍဲစရင်မာဲ နွံဒၟံင် ပိအလန် လပါ်လတူဂှ် နွံ ၁၃၀၀
ဂၠိုင်နူၜါအလန်ဂှ် ၁၇၄၂၆၈
စရင်အတိုင်လၟေင် ပွိုင်ဍုင်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ် ပ္ဍဲသ္ၚိအင်ဝွံရ
၉] ပ္ဍဲကဵု တွဵုရးဍုင်မန် ၁၀ ပွိုင်ဍုင် ရုင်မာဲသီုဖအိုတ် ၉၇၃ ဂှ် ပ္တိတ်လဝ် တၞးမာဲသီုဖအိုတ် ၂၀၂၃၇၇၆
တၞးမာဲမစကာ မထပိုတ် နကဵုစၟတ်တဲဂှ် နွံ ၁၀၃၉၂၉၅
တၞးမာဲမသှ်ေ ၉၈၄၄၈၁
ဆဂး နတဲဂှ် တၞးမာဲသၟေဟ် နွံဆ ၉၅၀၆၂၅
တၞဟ်ခြာဒၟံင် ၄၅၅၆၈
မမာဲမပိုဒၟံင် ၜိုတ်မစၟဳစၟတ်ဆဵုဂှ် နွံ ၁၁၇၁၂
စရင်အတိုင်ပွိုင်ဍုင်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲသ္ၚိအင် ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
နူကဵု ကမ္မရှေန်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲဂကောံကမ္မရှေန်သဘင်မာဲ အလဵုအသဳ အေန်အေဝ်ဒဳ မခပတိုန်လဝ်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် မၞိဟ်မပါလုပ်ဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဂကောံမရေင်တၠုင် ညံင်ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဂွံဇၞးမာဲ (မဲအောင်နိုင်ရေးအဖွဲ့) လေဝ် နွံဒၟံင်ကီုရ
နကဵု ကမ္မရှေန်ဏအ် ကော်ဆဵုဂဗ ကော်ဘိက် ဆဵုဂဗကု ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂမၠိုင် အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲကဵု ၂၆ ဇာန်နဝါရဳ
၂၀၂၁ ပ္ဍဲကဵု ရုင်ကမ္မရှေန်သဘင်မာဲကၟိန်ဍုင်
နေပျဳတဝ်ဂှ် ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန် တိုန်စိုပ် ၅၃ ဗော်တုဲ သၟေဟ် ၃၈ ဗော်ဂှ် ဟွံတိုန်စိုပ်ရ
ပၞောဝ်ဗော်မတိုန်စိုပ် ၅၃ ဗော်ဂှ် နကဵုကမ္မရှေန်ဏအ် ဆဵုဂဗ ကုဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂမၠိုင် အလန်ဒုတိယ ပ္ဍဲဂိတုမေ ၂၂ ဂှ် ဗော်မတိုန်စိုပ် သီုဖအိုတ် ဒှ်အာ ၅၉ ဗော်
နကဵုကမ္မရှေန် မဆဵုညာတ်ကေတ် ဒဒှ်ရ နကဵုဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ မလီလာန်ကၠတ်လဝ်မာဲ ပ္ဍဲသဘင်မာဲ ၂၀၂၀ဂှ် နကဵုဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂမၠိုင် ဗီုလဵုမစွံစိုတ်ဂှ် နကဵုကမ္မရှေန်မိက်ဂွံတီ
တုဲပၠန် လိက်စံင် မဆေင်စပ် ကု သၞောတ်မာဲမပစၞးနကဵုဗၞတ် နူကဵုဗော်တၞဟ်တအ် မပတိုန်ထ္ၜးလဝ်ဂှ် ဗှ်ထ္ၜးကဵုရ
၁၁] ဗော်ဂမၠိုင် မတိုန်စိုပ်လဝ် ပ္ဍဲသဘင်မဆဵုဂဗ အလန်ဒုတိယ သၞာံ ၂၀၂၁ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၈
ကြဴနူ မဆဵုဂဗ ကုဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်တအ် ပ္ဍဲ ၂၆ ဖေဖဝ်ဝါရဳတုဲ ဟိုတ်နူမအာတ်မိက် သၞောတ်မာဲမပစၞးနကဵုဗၞတ် (Proportional Representation System) နကဵုကမ္မရှေန် ချူဗစိုပ် လိက် ကုဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂမၠိုင် သွက်ဂွံပလံင်ဗစိုပ် လိက်စံင် မဆေင်စပ် ကုသၞောတ်မာဲမပစၞးနကဵုဗၞတ်ရ
ဒုင်သဇိုင် ကုလိက်စံင်တအ်တုဲ ဗွဲကြဴ ဆက်ချပ်အာရေင်သကအ်ရောင် ပ္ဍဲလိက်ဂှ် ချူလဝ်ရ
နကဵု ကမ္မရှေန်ဏအ် ချူပ္တိတ် သၞောဝ်စၟတ်သမ္တီဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်တုဲ ပလဝ်ဒတန် ပ္ဍဲဂိတုဇာန္နဝါရဳ ၂၆
၂၀၂၃
တင်တၟေင် ပ္ဍဲသၞောဝ်တၟိဂှ် ပါ်လဝ် ဂကောံဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန် ၜါဂကူ
ဗော်မစန်ဒက် အလုံမွဲကၟိန်ဍုင် (ပြည်ထောင်စုတစ်ဝန်းလုံးတွင် စည်းရုံးမည့်ပါတီ) ကဵု ဗော်မစန်ဒက် ပ္ဍဲတွဵုရး ဟွံသေင်မ္ဂး ပ္ဍဲရးဇၞော်မွဲမွဲ
၁၂] ဗော်မစန်ဒက် အလုံမွဲကၟိန်ဍုင်မ္ဂး ဗော်မစန်ဒက် တွဵုရးမွဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ရးဇၞော်မွဲမ္ဂး ဆိပ်
အလာံ မထုဲဒၟံင် ကုဘာသာ သာသန ကေုာံ မတေက်ဒးဒၟံင် ပရေင် ညံင်ကၟိန်ဍုင်ဟွံဂွံထကး
ပရေင်ဆာန်ကၟိန် ကောန်ဍုင်အရင်ဂမၠိုင် ဟွံဂွံထကး
အဝဵုကၞောတ်အထောတ် ညံင်ဂွံတန်ကြန်
ကွာန်ကုန်ပလိုင်(အၚ်္ဂလိက်
Yaetwinkone
ရေတွင်းကုန်းရွာ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
ဂကောံကွာန်ခရိုက်ဒုန်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၅၂
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်မုဟ်ဟေဲ မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၇၂၀
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၈၃၈ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၁၅၅၈ တၠရ
လိက်တၟအ်ကအ်မုဟ် (အၚ်္ဂလိက်
Kaw-Hmu Mon inscription
Burmese
ကော့မှူး မွန်ကျောက်စာ) ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲဘာဂြိုပ် (စပုဂံတောရကျောင်း) ဍုင်ကအ်မုဟ် ရးလ္ဂုင် ပ္ဍဲဂိတုဨပြဳ ၂၀၁၆
လိက်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် သီုဖအိုတ် ဟွံသေင်
ဂွံဆဵုကေတ် ဆမွဲကရေက်ဍောတ်ဟေင်ရ
ရံင်ကဵုသက္ကရာဇ်ဍုင် ၈၄၈ (ခရေတ် ၁၄၈၆) မဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲလိက်ဂှ်တုဲ လိက်ဝွံ မဒှ်လိက် မချူလဝ် ပ္ဍဲအကြာသၞာံဂှ် ဒှ်မာန်ရ
လိက်တၟအ်ဝွံ ချူလဝ် ပရူစၟတ်သမ္တီ မသြိုင်လဝ် ဘာ
ခၞံကၠောန် ပိဋကတ်ပိ
ကာလ စရိုဟ်ဍာ်ဘာဂှ် ကဵုဒါန် ကုခမဳသင်တအ် မွဲဘာ ထးမွဲရ
အခိင်ဂှ် စၞးမဗဂိန်ကဵု ဓုပ် ကုသင်တအ်ဂှ် ညးဗဂိန်ကဵု ထး ကုခမဳသင်တအ်ရ
အက္ခရ် မၞုံ ပ္ဍဲ ဂှ် ရံင်ကဵု တၠုင်လအာဝါကျတုဲ ဗပေင်စုတ်လဝ်
ကျာက်တြယ် [လော] (၂) န်အာ သာသနာ ၜါလ္ၚိ[မ်ပိ] (၃) စောဟ် ၁ စၞာမ်
ပ္ဍဲကာလ မဒ[ဟ် သက္က] (၄) ရာ ၈၄၈
လက်ထက်သၟိင်မွဲ [မဟိမုရာမာ] (၅) ဓိပ္ပတိ သြဳပဝါရ ပြမပြမ ဓံမ[ရာဇာဓိရာ] (၆) တ်
မလေပ်ပဳတကတ်ပိ ဗိုတ်ပိ မ[လှိင်တဴ ပ္ဍဲသာသနာသဗ္ဗညု] (၇) တ္တိ မဒၠိတဴ ကုအယုက်ဂဟ်
မပဒကာ - - - - - - - - - - - - - (၈) ဂဟ် မိန်တြုက်ညးၜါ မိက်ကုသိုရ်တုယ် မ - - - - - - - - - - - - (၉) ဂတုမာက် မသုန်မမောက် တ္ၚဲသောက် ဗြော- - - - - - - - - - - - (၁၀) ယောက်ဒယောင်
ထးကၠံဒစိတ်စောဟ် မဒ- - - - - - - - - - - (၁၁) အဘိဓေါရ် ရ ကနံလောရ်
ဝေသန်တော - - - - - - - - - - - - (၁၂) တ္ၚဲ ပ္ဍဲထာန်ဝေါအ်ကိုမ်
အဗ္ဒောရ် - - - - - - - - - - - - - - (၁၃) ယြထာပနာလောရ်
ဓါတ်သောက် ဗ္ဒေါရ် - - - - - - - - - - - (၁၄) ဗသာ
ဗဟာမွဲလေရ် ထးစဟ်တရဴ ဗ[သာ] - - - - - - - - - - (၁၅) - - ဗဗ - - ရ် မွဲလေရ် ထးကၠံအိ - - - - - - - - - - - - - - - - - (၁၆) - - - - - - န် ဗ[သာ] - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - (၁) သက္ကရာတ် (၂) ၈၃၄ ဂတုစယ်စွ (၃) [သ် ပိ]စဝေက် တ္ၚယ်အဒိတ် တို (၄) [က်မသု]န် လက်မေထုန် လက်ထက် (၅) [သၟိင်မွဲမဟိ]မုရာမရာဇာ မလေပ်ပိတက (၆) [တ်ပိ ဗိုတ်ပိ မ ပကင်]ရာင်တဴ ဍုင်ဟင်္သဝတဳ လက်ထ (၇) [က် - - - - - - - ]ာယ်
ပ္ဍယ်ဍုင်မွာယ် မဟိ လက် (၈) - - - - - - - - - မင်ဂၠဴ
ဒကာဗြဴမဟိမု ၝယ်မနိ (၉) - - - - - - - - - - အ်
ဒကာတြုသ်ဗြဴ မိက်ကုသိုဝ်တုယ် (၁၀) - - - - - - - - - မကနံဗဟာကျက်ဇၞောက်ဝေါအ် (၁၁) - - - - - - - - - န်
အဘိဓရ် ဒပါဟ်ကနပ်လေ (၁၂) [ရ် - - - - - - - - ] ကနံ
ဗဟာဂြိုပ်လေရ်မွာယ်ကနံ
၁၃) - - - - - - - - - - - ထးစွသ်ဗသာ သလးတုယ် - (၁၄) - - - - - - - - - - - စဟန်လေရ် ၜါ - - - - - (၁၅) - - - - - န်ၜါ က[နံ] - - - - - - - - - - - - - (၁
ကျာ်တြဲ လောန်အာ သာသနာ ၜါလ္ၚီပိစှ်ောမွဲသၞာံ
ပ္ဍဲကာလ မဒှ် သက္ကရာ ၈၄၈
လက်ထက်သၟိင်မွဲ မဟိမု ရာမာဓိပ္ပတိ သြဳပရဝါရ ပြမပြမ ဓမ္မရာဇာဓိရာတ်
မလေပ် ပိဋကတ်ပိ ဗိုတ်ပိ မလှိင်တဴ ပ္ဍဲသာသနာ သဗ္ဗညုတ္တိ မဂၠိင်တဴ ကုအယုက်ဂန်
မပဒကာ - - - - - - - - - - - - -(၈) ဂှ် မိန်တြုက်ညးၜါ မိက်ကုသိုလ်တုဲ မ - - - - - - - - - - - - (၉) ဂိတုမာ် မသုန် မမံက် တ္ၚဲသိုက် - - - - - - - - - - - -(၁၀) ယိုက်ဒယိုင် / ပတူဒယိုင်
ထးကၠံဒစိတ်စှ်ော မဒ - - - - - - - - - - - (၁၁) အဘိဓရ် ၇ ခၞံလဝ်
ဝေသန်တော - - - - - - - - - - - - (၁၂) တ္ၚဲ ပ္ဍဲထာန်ဝွံကီု
အဗ္ဒောရ် - - - - - - - - - - - - - -(၁၃) အဲထာပနာလဝ်
ဓါတ်သောက် ဗ္ဒေါရ် - - - - - - - - - - -(၁၄) ဗသာ
ဘာမွဲလေဝ် ထးစှ်တရဴ ဗသာ - - - - - - - - - -(၁၅) - - ဗဗ - - ရ် မွဲလေဝ် ထးကၠံအိ - - - - - - - - - - - - - - - - -(၁၆) - - - - - - န် ဗ[သာ] - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - (၁) သက္ကရာဇ် ၈၃၄ ဂိတုစဲ စှ်ပိစွေက် တ္ၚဲအဒိုက် တိုက်မသုန် လက် မေထုန် လက်ထက် သၟိင်မွဲ မဟိမု ရာမရာဇာ မလေပ်ပိတကတ်ပိ ဗိုတ်ပိ မပကင်ရင်တဴ ဍုင်ဟံသာဝတဳ လက်ထက် - - - - - - - ]ာယ်
ပ္ဍဲဍုင်မွဲ မဟိ(မု) လက် - - - - - - - - - မင်ဂၠဴ
ဒကာဗြဴ မဟိမု ၝယ်မနိ (၉) - - - - - - - - - - အ်
ဒကာတြုဟ်ဗြဴ မိက်ကုသိုဝ်တုယ် (၁၀) - - - - - - - - - မခၞံ ဘာကျာ်ဇၞော်ဝွံ (၁၁) - - - - - - - - - န်
အဘိဓရ် ထပှ် ကၞပ် လေဝ် - - - - - - - - ] ခၞံ
ဘာဂြိုပ်လေဝ်မွဲ ခၞံ
၁၃) - - - - - - - - - - - ထးစှ်ပသာ သလးတုဲ (၁၄) - - - - - - - - - - - စဟန်လေဝ် ၜါ - - - - -(၁၅) - - - - - န်ၜါ ခၞံ - - - - - - - - - - - - - တြုက် - မိန်တြုက်ညးၜါ
တြုက်ဂှ် အဓိပ္ပါယ် ဟွံမံက်ဏီ
အရေဝ်မန် ဘာ မကော်ဒၟံင်လၟုဟ်ဝွံ ကၠုင်နူသံသကြိုတ် ဗိဟာရ်
နူဗိဟာရ် ဒှ်အာ ဗဟာ
နူ ဗဟာ ဒှ်အာ ဘာ
အရာပ် ဗဟန်း ဗဒါဲကျာ်လ္ဂုင်ဂှ် ကၠုင်နူအရေဝ် မန်လဒေါဝ် ဗဟာ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဘာလကျာ်ရ
ဘာကဒေါ ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ဍုင်ရေဝ်
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
တွဵုရးဍုင်မန်
အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သၞာံ ၂၀၂၁ ဂှ် နွံခမဳ ၇ ဇကု
ထပိုယ် ၃ ဇကု
၁] သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ခမဳ ၄ ဇကု
၂] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တသဳလပိယ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၅၅
ဝှ် ၃၅
ကွာန်ကအ်တာ ဝွံ ဒှ်ကွာန်မန် နွံပ္ဍဲ ("16
597054N
896126E") တွဵုရးဍုၚ်ကရေၚ်
ပွိုၚ်ဍုၚ်ကအ်ကြိက်ရ
ဇမၞော်ကွာန်ဂှ် သီုဖအိုတ် နွံၜိုတ် 0
02 mi2 ရ
ကွာန်ကအ်တာဝွံ နွံဗီုပြၚ်ညံၚ်ခၟာဲစာၚ်တုဲ ဘာလကျာ်ဂှ် နွံလပါ်ကွာန်ရ
ပ္ဍဲဘာလကျာ်ဂှ် နွံကဵု ကျာ်စေတဳ ဍာ်ကၟာဇၞော်မွဲရ
ကွာန်ကအ်တာဝွံ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၈ဂှ် သ္ၚိ သီုဖအိုတ် နွံ ၜိုတ် (၅၀) မတုဲ မၞိဟ်နွံ ၜိုတ် ၜါကၠံ ဒှ်မာန်ရ
အဓိက ပရေၚ်ပလံၚ်ဗစိုပ်ကွာန်ကအ်တာ နူဘာလကျာ် တပ်တိုန်အာ လပါ်သၟဝ်ကျာမ္ဂး 0
79 တိုၚ်မ္ဂး စိုပ်ၜဳဂြာၚ်ရ
လပါ်ဗၟံက် 2
45 မ္ဂး စိုပ်ကအ်ဂဵု စိုပ်ၜဳဂြာၚ် လပါ်ဗၟံက်ရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ကွာန်ဝွံ ဟိုတ်မနွံ ပ္ဍဲလတူတိသမၠုၚ် အကြာဝါဗိုၚ် (ဝါ) တိဗလးသဝ် မဗိုၚ်ဂေတ်လဝ်တုဲ ကအ် ညးကော်စတုဲ ၀၀ ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ၀၀ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ယၟုကွာန်၀၀ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ၀၀ရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ကွာန်ဝဝဝဝွံ ဒှ်မန်တြေံမွဲတုဲ နူအခိၚ်လဵု မစပ္တန်လဝ်ရောဂှ် နကဵု သက်သဳ သုတေသနဝၚ် ခိုၚ်ၚ်ဂှ် ဟွံဂွံတီလဝ်ဏီရ
ပ္ဍဲခေတ်ဟံသာဝတဳ ဒြဟတ်ခိုဟ် (ၜိုတ် အေဒဳ တေအ်ဂှ် ကွာန်ဝွံ ပါလုပ် ပ္ဍဲရးမတ္တမ ၃၂ ဍုၚ် ပ္ဍဲရးဍုၚ်ဝဝရ
ကြဴနူ အဝဵုသြဇာဂကူဗၟာ နူဗုကာံ ဓလီုဂွံအာ ရာမညဒေသ ဍုၚ်မန်တုဲ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၂၈၁/၁၂၈၆ ဂှ် မဂဒူ ကောန်ဍုၚ်တကအ်ဝါန် (ဍုၚ်ဝါန်) ပုန် ကုသၟိၚ်စဍုၚ်ဗၟာ အလိမ်မာမၚ် (အလိမ္မာမၚ်း)တုဲ ကလေၚ်ပ္တန် ဍုၚ်ဗၠးၜးမန် ပ္ဍဲဍုၚ်မတ္တမရ မဂွံဒုၚ်ယၟု သၟိၚ်ဝါရဳရောဝ် မဒှ်ယၟု ဘာသာသေံ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမဒတုံပြဟ်နူသွဝ် ရ
မန်ပ္ဍဲဗဂေါ အခမန် လေဝ် ပုန်ကဵု သၟိၚ်ဗုကာံကီုတုဲ ဒက်ပ္တန် ဍုၚ်ဗၠးၜးကီုရ
ကာလတၠဖြာ မပိုၚ်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳဂှ် ဍုၚ်မန်ဟံသာဝတဳ ကဵု ဍုၚ်မန်မတ္တမ ဒက်မိတ်ရေၚ်သကအ် နမကဵုစ ကောန်ဝုတ်ရေၚ်သကအ်ရ
တၠဖြာ ပစၞာဲ ဂစာန်ဂစိုတ် သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ်ဂှ် ဂွံတီကေတ်တုဲ ညးရပ်ကြိုၚ်ထောအ် တၠဖြာရ
ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ စိုပ်အာ သၟဝ်တဲ သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ်ရ
ဟိုတ်တၠဖြာ မဂစာန်ပုန်တုဲ ညးဒးဂစိုတ်ထောအ် တၠဖြာရ
သၞာံ ၁၃၄၈ သၟိၚ်ဗညာဥူ တိုန်နန် ဍုၚ်မတ္တမ ရ
ဟိုတ်နူ ဗြတ္ထၜ ကဵု လိုက်ဖြာတအ် ပသပုန်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၃၆၃ ဂှ်တုဲ သၟိၚ်ဗညာဥူ ဒးဒဴအာမံၚ် ဍုၚ်ဝါန်
စိုပ်သၞာံ ၁၃၆၉ ဂှ် သၟိၚ်ဗညာဥူ ဟိုတ်ကလေၚ်စဴ ဍုၚ်မတ္တမ ဟွံဂွံတုဲ ဒးအာမံၚ် ပ္ဍဲဗဂေါရ
တၠညးဗညာဥူ ဟွံမဲတုဲ ကောန်ညး တၠညးရာဇာဓိရာဇ် ဂွံတိုန်နန်ဟံသာဝတဳရ
စိုပ်သၞာံ ၁၃၈၈ ဂှ် တၠညးရာဇာဓိရာဇ် သီဂွံအာ ဍုၚ်မတ္တမ ကေုာံ မတ်မလီုရ
စနူဂှ်တုဲ ဍုၚ်မတ္တမ နဒဒှ် ဍုၚ်သၟိၚ်ဨကရာဇ် မပဒတဴဂှ် ဒးအိုတ်အာရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ရာမညနိကာယ ဘာဗၟံက်ဝွံ နွံ လပါ်ဗၟံက်ကွာန်တုဲ မဒှ်ဘာတြေံအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝ ဏအ်ရ
ဘာဝွံ ပ္ဍဲအခိၚ် ကျာ်ဇၞော်ဝိမလဂှ် ခၞံဗဒှ်လဝ်သီမွဲရ
ပါဲနူသီတုဲ ဇြပ်သဘၚ်ဓရ်
ဇြပ်မၚ်သဳလ်တအ်လေဝ် နွံကီုရ
မၞိဟ်ဇေတ် ဟွံထောံဂကူ မြမောဝ်ဇေတ် ဟွံထောံသၟူ" တဝှ်ဝွံ ဇၟာပ်ပ်တၠပညာ ထိုၚ်သးတဴအိုတ်ရ
သတ်တိရစ္ဆာန် မပ္တံကဵုကၠဵုတံ မၚ်မွဲကၠုၚ်ဂကူကၠဵုဂှ် ပ္ဍဲသုတ်ဇာတ်နိပါတ် နဒဒှ်သာဓက ဂွံဆဵုညာတ်ကေတ်မာန်ရ
သတ်မတွံဂး မၞိဟ်ဂှ် ဂမြၚ်ညာဏ် ပြဲသၠုၚ်လ္တူနူတိရစ္ဆာန် ကၠံဆ လ္ၚီဆ ဟွံကတုဲ တာလျိုၚ်မၚ်မွဲဂကူ ဘာသာ သာသနာဂှ် ဗွဲမပြေပြံၚ် ဟွံယိုက်ဂၠေၚ်မ္ဂး ယုတ်မာလ္တူနူ တိရစ္ဆာန် ကၠံဆ လ္ၚီဆဟွံကဂှ် သ္ဒးကၠိုဟ်လဝ်ထေက်ရ
ဂကူကၠဵုဂှ် ရမျာၚ်ကၠဵုဟေၚ်လေပ်ရ
ရမျာၚ်ဗ္ဂဲ ရမျာၚ်ချေံဍေံဗြုဟွံလေပ် ဂကူမန်ဂှ် မူရဴရမျာၚ်မွဲ သ္ဂောံဗြုရော
လိက်ပတ် ယေန်သၞာၚ် အရေဝ် ဝေါဟာ ဘာသာဇကုဟွံလေပ် ဟွံမၚ်မွဲ ဟွံဟီုမ္ဂး မၞိဟ်မဖှ်သာ်ဂှ်ကဵု ကၠဵုညးဂှ်ခိုဟ်ရော ဗစာရဏာအိုတ်ညိ
ပ္ကဴဂမၠိုၚ် နွံသၟူအြမာဲ မြမောဝ်ဍေံကဵုဍေံအိုတ်ရ
ပ္ကဴမၠဵုဂှ် သၟူအမြာဲ ပ္ကဴမၠဵုမောဝ်ဇောဝ်တုဲ ပ္ကဴပ္ၚာတုန် သၟူအမြာဲပ္ကဴပ္ၚာမောဝ်ပ္ဍးတဴရ
သၟူအြမာဲပ္ကဴအိုတ်သီုတံဂှ် ဗက်အလိုက်ကျာတုဲဟေၚ် မောဝ်ဇောဝ်အာမာန်ရ
ဒစးကျာမောဝ်ဇောဝ်အာဟွံမာန်ဆ္ဂး သၟူအြမာဲပရိယတ်ဂှ် လၟောဝ်အာသီုအလိုက်ကျာ သီုဒးစးကျာတုဲ မောဝ်ဇောဝ်အာ ပန်ဒိုဟ် ဒစာံဒိုဟ်မာန်ရ
ဒၞဲါဝွံ မိက်သ္ဂောံဟီုဂး "မြမောဝ်ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ" မဒှ်ရောၚ်
ရာမည- မည-မန် ဂှ် လဂွံကဵုမန်ရ
နိကာယဂှ် ဂကောံဂိုဏ် မဒှ်ရ
ပရိယတ္တိဂှ် ပၞောဝ်သာသနာပိတန် ပရိယတ္တိသာသနာမ္ဂးရ
ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ပရိယတ္တိသာသနာ ဂကောံဂိုဏ်ရာမည
ရာမည နိကာယပရိယတ္တိဝွံ ဗြီတိတ်ကၠုၚ် နူဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ မဒှ်ရ
တၞဟ်နပရိယတ္တိ သာသနာ တၠီမၞုံကုပိုဉ်ကျာ်တြဲ သ္ဂောံတန်တဴအာ လုကဴကာလအဓာန်ဗွဲမလံလကာဖာဂှ် သၚ်ရာမညနိကာယလေဝ် နွံတာလျိုၚ်တုဲ တၞဟ်နတာလျိုၚ် ဂွံပြေအာ လ္တူသာသနာ သၚ်ရာမညနိကာယဂမၠိုၚ် တံၚ်တဲဗလဲပၞး စိုတ်သၟဟ်ဒှ်မွဲ ညံၚ်ခပေဲါဟွံဂွံပြး ခၟာဲဟွံဂွံထကး ကၠးစိုတ်ကၠိုဟ်စိုတ် ကေုာံ ရေၚ်သ္ကံတုဲ ရာမညနိကာယပရိယတ္တိဂှ် ဂံါကွာ်လုပ်ကၠုၚ် ပွိုၚ် ၂၅ သၞာံ သ္ဘၚ်သြန်ရတ်မဒှ်ရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝဝွံ ကျာ်စေတဳ သီုဖအိုတ် နွံ ၃ တၞုၚ်
ကျာ်လဒေါဝ်ဂှ် ဒှ်ကျာ် ကျာ်သြဳကွာန်တုဲ မၞိဟ်ကၠုၚ်ဗဵုလ္ၚောဝ်ဂၠိုၚ်အိုတ်ရ
ပါဲနူဂှ် ကျာ်စေတဳ ပ္ဍဲဘာလကျာ်လေဝ် နွံကီုရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
အဓိက ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကွာန်ဝဝဝ ဝွံ ဒှ်ကမၠောန်ဗ္ၚ ကေုာံ တဵုတၞံခၜိုတ်ရဝ်ပါရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ပရေၚ်ဗၞိက် စၞစသုၚ်တအ်လေဝ် နွံစ ညိညကီုရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝဝွံ နာဲဘာဗတောန်လိက်အလဵုအသဳ တန်သဇိုၚ်မူလ (၂) မတုဲ တန်လဒေါဝ် နွံမွဲရ
ပ္ဍဲဘာလကျာ်လေဝ် ဒှ်ဒတန် ဗ္တောန်လိက် သွက်ကောန်ၚာ်တအ်ကီုရ
ကုလသမဂ္ဂ(အၚ်္ဂလိက်
United Nations) ဂှ် ဒှ်ဂကောံပံင်တောဲ သၟိင်ဍုင်ဂမၠိုင် နကဵုတင်ရန်တၟအ် သွက်ဂွံထိင်ဒဝ် ပရေင်ၜိုဟ်လလံ ကေုာံ ပရေင်ဂီုကၠီု ဂၠးကဝ်
သွက်ဂွံဒက်ပတန် ပရေင်ဆာန်သၟိန် အကြာဍုင်မွဲကုမွဲ
သွက်ကလိဂွံ ပရေင်ပံင်တောဲ ဂၠးကဝ် ကေုာံ ပရေင်ကမၠောန် ပ္ဍဲဍုင်နာနာတအ်ဂှ် ညံင်ဂွံစွံပဓါန ကုစိုတ်ဓါတ်ကောန်မၞိဟ်ရ
၃] ကုလသမဂ္ဂဂှ် ဒှ်ဂကောံပံင်တောဲသၟိင်ဍုင်ဂမၠိုင် ဇၞော်အိုတ်
လၟိဟ်မပံင်တောဲပါလုပ်ဂၠိုင်အိုတ်
ပစၞးကဵုဂၠးကဝ်ဂၠိုင်အိုတ် တုဲပၠန် အဝဵုသြဇာဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိဝွံရ
ရုင်ဗဟဵု ကုလသမဂ္ဂဂှ် နွံဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဒၞာဲတိဂၠးကဝ် (international territory) ပ္ဍဲဍုင်နယျူယံက်တုဲ ရုင်အဓိကတၞဟ်တအ်ဂှ် နွံပ္ဍဲ ဂျေနေပါ (Geneva) (သွိတ်သလာန်
နာဲရဝ်ဗဳ (Nairobi) (ကေန်ညာ) ဝိန်နာ (Vienna) (ဍုင်အဝ်သြဳယျာ) ကေုာံ တာမ်ဟာက် (The Hague) (ဍုင်နေတာလာန်
ကုလသမဂ္ဂဂှ် ဒက်ပတန်လဝ် ကြဴနူ ပၞာန်ဂၠးတိဒုတိယတုဲ နကဵုမရန်တၟအ် ညံင်ပၞာန်ဟွံကလေင်ကတဵုဒှ် မွဲဝါပၠန်
မဒှ်ဂကောံ မဆက်ကၠောန်အာ နူကဵု ဂကောံတြေံ မနွံယၟု ဂကောံပံင်ကောံဍုင်ဂမၠိုင် (League of Nations)ရ
၄] ပ္ဍဲကဵု ၂၅ ဨပြဳ ၁၉၄၀ ဂှ် သၟိင်ဍုင်ဂမၠိုင် နူကဵု ဍုင် ၅၀ ဍုင် ကောံဓရီု ရေင်သကအ် ပ္ဍဲကဵု သာန်ဖြေန်သဳသကဝ် (San Francisco) သွက် ကောန်ဖရေန်မွဲတုဲ ဓဇက်ဖျေဟ် တင်ပဋိညာဉ်ကုလသမဂ္ဂ မဒှ် သၞောဝ်ဗီုလဒက်ပတန် ကုလသမဂ္ဂတုဲ တင်ပဋိညာဉ်တအ်ဂှ် ပဒတန် တုပ်စိုတ် ရေင်သကအ် ပ္ဍဲကဵု ၂၅ ဂျောန် ၁၉၄၅ တုဲ ပၠုပ်လမျီု ပ္ဍဲ ၂၄ အံက်တဝ်ပါ ၁၉၄၅ အခိင်ကာလမစဒက်ပတန် ကုလသမဂ္ဂဂှ်ရ
ပ္ဍဲကဵု တင်ပဋိညာဉ်တအ်ဂှ် တုပ်လဝ်စိုတ် ရေင်သကအ် တင်ရန်တၟအ် မဒက်ဂကောံဝွံဂှ် သွက်ဂွံ ထိင်ဒဝ်အာ ဓဝ်ၜိုဟ်လလံ ကေုာံ ဂီုကၠီု ဂၠးကဝ်
စဵုဒၞာ အခေါင်အရာမၞိဟ်
ပါ်ပရအ် အရီုအဗင် ပရေင်မၞိဟ်
သၠုင်ပခိုဟ်ပတိုန် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မနွံကဵုမတန်ကြန်ဍိုဟ်ခိုဟ် (sustainable development) ကေုာံ ခၞံဗဒှ်ပတိုန် သၞောဝ်ဥပဒေဂၠးကဝ် ရ
၅] ကာလမစဒက်ပတန်ဂှ် ကောန်ဂကောံ သီုဖအိုတ် နွံ ၅၁ ဍုင်တုဲ နူဂှ် လၟိဟ်ဂၠိုင်တိုန် စဵုကဵု စိုပ် ၁၉၃ ပ္ဍဲကဵုသၞာံ ၂၀၁၁[၆]ဂှ်တုဲ ဒှ်ဂကောံမပစၞး ဍုင်မနွံကဵု အဝဵုကၞောတ်အထောတ်ဂၠိုင်အိုတ်ရ
တင်ရန်တၟအ် ဂကောံ သွက်ဂွံမင်မဲဓဝ်ၜိုဟ်လလံဂၠးတိဂှ် ပ္ဍဲကဵု ဗွဝ်စှ် လပါ်စဂှ် ဟိုတ်နူ ပၞာန်လၜိုဟ် (Cold War) အကြာ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ကေုာံ ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံသဵုဗိယေတ် ကေုာံ ဂကောံမဟာမိတ်ညးတအ်ဂှ်တုဲ ထုဲထံင်ဒၟံင်ရ
တင်ရန်တၟအ်အဓိက ကုလသမဂ္ဂဂှ် သွက်စဵုဒၞာ ညံင်ဟွံဂွံဒှ် ပၞာန်နကဵုလွဟ်
တုဲပၠန် ပၞာန်မကတဵုဒှ်ဒၟံင်တအ်ဂှ် ညံင်ဂွံအောန်စှ်ေ နကဵု ပရေင်ကမၠောန် မပ္တံ မရံင်ဗဵုလ္ၚတ်အကာဲအရာ
မပတိတ် လိက်လလောင်တြး
မဒက်ပတန်ဒၞာဲဒတန် မပတှ်ေဖျေဟ်စိုတ် (လုပ်ဗိုင်ပသောင်)ရ
၇] ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၀တအ်ဂှ် ဍုင်ဗွဲမဂၠိုင် ကလိဂွံဗၠးၜး နူကဵုကဝ်လဝ်နဳတုဲ လၟိဟ်ကောန်ဂကောံ ပ္ဍဲကဵု ကုလသမဂ္ဂဂှ်လေဝ် ဂၠိုန်တိုန်ကီုရ
စတမ်နူဂှ်တုဲ နကဵုကံင်သဳပၟင်ပၟဲဒေသ ကုလသမဂ္ဂ (United Nations Trusteeship Council) ဂှ် မင်မဲလဝ် ဍုင်မဂွံဗၠးၜး နူကဵုကဝ်လဝ်နဳ ၈၀ ဍုင်
ကဵု ဒေသပၟင်ပၟဲ ၁၁ ဒေသ ရ
၈] ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၀တအ်မ္ဂး ပရေင်ကမၠောန် ကုလသမဂ္ဂဂှ် ဒှ်ပရေင်ကမၠောန် သွက်ဂွံဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ ပရေင်ကမၠောန်မင်မဲဓဝ်ၜိုဟ်လလံရ
ကြဴနူ ပၞာန်လၜိုဟ် အာစိုပ်ဒတုဲတုဲ ကုလသမဂ္ဂ ဖန်ဇန်ကၠုင် အရာမဝါတ်ဂါတ်နာနာသာ်ရ
၉] ပ္ဍဲကဵု ကုလသမဂ္ဂဂှ် ဒက်ပတန်လဝ် နကဵုအဝဲလစှ်ေဇၞော် တြဴပြကာ - အသေမ်ဗလဳနာနာ (သဘင်သဳကၠဳဇၞော်) (General Assembly
ကံင်သဳဂီုကၠီု (Security Council
ကံင်သဳပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် (Economic and Social Council - (ECOSOC
ကံင်သဳပၟင်ပၟဲဒေသ (Trusteeship Council
ရုင်ဗစာ သၞောဝ်ဓဝ် ဂၠးကဝ်
ကေုာံ ဌာနညးအုပ်ကာနာနာ
တုဲပၠန်ကုလသမဂ္ဂဂှ် ဒက်ပတန်လဝ် နကဵု အေဂျေန်သဳ မပတၟေင် ကုကဏ္ဍမွဲမွဲ မပ္တံကဵု ဂကောံဘာန်ဂၠးတိ (World Bank Group
ဂကောံပရေင်ထတ်ယုက်ဂၠးကဝ် (World Health Organization
ပရဝ်ဂရာမ် ဇွောအ်မဂၠးကဝ် (World Food Programme
ယူနေတ်သကဝ် (UNESCO
ကေုာံ ယူနဳသေဖ် (UNICEF)တအ်ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ဂကောံအေန်ဂျဳအဝ်ဂမၠိုင်တအ်ဂှ် ဒှ်လစှ်ေ ကံင်သဳပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ အေဂျေန်သဳ ကမၠောန်ကုလသမဂ္ဂဂမၠိုင်ရ
မၞိဟ်ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲကဵု ကုလသမဂ္ဂဂှ် ဒှ် ညးအုပ်ကာနာနာ (Secretary-General)တုဲ ညးမဒှ် ညးအုပ်ကာနာနာ ကုလသမဂ္ဂ ပြဟ်ဟ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်ဂကူပဝ်တူကဳ အေန်တဝ်နဳယဝ် ဂူတေရ်ရေသ် (António Guterres)တုဲ ညးစယိုက်ဂၠေင်ဂွံ တာလျိုင်ဂှ် နူကဵု ၁ ဇာန်နဝါရဳ ၂၀၁၇ ရ
ကုလသမဂ္ဂဂဂှ် တန်တဴဒၟံင် နကဵုဘဏ္ဍာ ခရိတ် ကေုာံ မဒါန် နူကဵု ဂကောံဍုင်တအ်ရ
ဗွဝ်ကၠံ ကိုပ်ကၠာ ဟွံဒက်ပတန် ကုလသမဂ္ဂဏီဂှ် လိက်ကသုက် ဒက်ဂကောံ အကြာဍုင်ဂၠးတိဂမၠိုင် မပ္တံကဵု ကမ္မတဳဂၠးကဝ် ခရာဇိုင်ဗကေတ် (International Committee of the Red Cross) တအ်ဂှ် ဒက်ပတန် ကတဵုဒှ်လဝ် သွက်ဂွံစဵုဒၞာ ကေုာံ လွဳလွတ် ကုညးမဒးဒုင်ဘဲပၞာန်တအ်ရ
၁၀] ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၁၄ ဂကောံပရေင်ဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲကဵု သရာယေဗဝ် စဒကးကၠုင်တုဲ အရာဂှ် ဗဒှ်ကဵု ပၞာန်ဂၠးတိအလန်ပထမရ
ညးသၟတ်တအ်ဂှ် သ္ဒးဒုင်ပလံင်ဖျေဟ်ဒၟံင် ကတိုင်ဂမ္စိုတ် ဂၠိုင်ကၠုင်ဒၟံင်
ရမ္သာင်မအာတ်မိက် နူကဵု ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ကဵု ဗြိတိန် အာတ်မိက်ကၠုင် ညံင်ဂွံ ဒက်ပတန် ဂကောံဂၠးကဝ်ထာဝရ သွက်ဂွံမင်မင် ပရေင်ၜိုဟ်လလံ ပ္ဍဲအခိင်ကာလပၞာန်တုဲဂှ်လေဝ် ဂၠိုင်ကၠုင်ကီုရ
သွက်လညာတ်ဏအ် ရုပ်ရဴဂွံမံက်ဂှ် သမတအမေရိကာန် Woodrow Wilson ဒှ်ညးမဆဝ်ဗ္ၚုဟ် ဂစာန်အဓိကတုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၁၈ ဂှ် ညးပတိုန်ထ္ၜး သ္ဒးဒက်ဂကောံဂၠးကဝ်မွဲ နကဵု ပရေင်ကမၠောန် ၁၄ တင် သွက်ပၞာန်ဂွံအိုတ်မာန်ရ
ပ္ဍဲ နဝ်ဝေမ်ပါ ၁၉၁၈ ဂကောံအဝဵုဗဟဵု (Central Powers) မဒှ်ဂကောံအေန်ပါယာ ဂျာမနဳ တုပ်စိုတ် သွက်ဂွံ ဒေါအ်ပၞာန် မဂစိုတ်ဒၟံင် ရေင်သကအ် ပ္ဍဲပၞာန်ဂၠးတိပထမဂှ်ရ
ဂတဂှ် ၜိုတ်ၜါဂိတုဂှ် ဒပ်မဟာမိတ် ဆဵုဂဗ ကုဂျာမနဳ ကေုာံ အဝ်သြဳ-ဟင်ဂေရဳ ပ္ဍဲဝေရ်သာဲ (Versailles) သွက်ဂွံ ဒေါအ်ပန်ပှော်တုဲ ဒက်ပတန် ၜိုဟ်လလံရ
နကဵုသမတအမေရိကာန် ဝိလ်သောန် နွံပၟိက် ဓဝ်ၜိုဟ်လလံ
ဆဂး ကၟိန်ဍုင်ဨကရာဇ်/ဗြိတိန် ကဵု ပြင်သေတ် ဟွံဒုင်တဲတုဲ မိက်ဂွံဆက်ဗတိုက် ကုသၞညးတအ်တြေံရ
သွက်ဂွံဒက်ပတန် ဂကောံပံင်ကောံ ဍုင်ဂမၠိုင် (League of Nations) ဂှ် တုပ်စိုတ် ဒုင်တဲ ရေင်သကအ်
တုဲပၠန် ပ္ဍဲကညင် သၞာံ ၁၉၁၉ သမတဝိလ်သောန် ဗၟံက်ထ္ၜး တင်လတုပ်စိုတ်ဝေရ်သာဲ (Treaty of Versailles) ကေုာံ ပဋိညာဉ် သွက်ဂွံ ဒက်ပတန် ဂကောံပံင်ကောံဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲကဵု သဳနုက်အမေရိကာန် သွက်ကလိဂွံ တင်လတုပ်စိုတ်ရ
ပ္ဍဲ ၁၀ ဇာန်နဝါရဳ ၁၉၂၀ ဂကောံပံင်ကောံဍုင်ဂမၠိုင် ကတဵုဒှ်ကၠုင် နကဵု ဍုင်သီုဖအိုတ် ၄၂ တုပ်စိုတ် ထပက်စၟတ်တဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၁၉ ရ
၁၁] ၜိုန်ဂှ်လေဝ် တင်လတုပ်စိုတ် ပ္ဍဲကဵု ဂကောံပံင်ကောံ ဒၞာဲတင်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ရုပ်ရဴဟွံမံက် အခိင်ကာလ ညးတအ် ဒစဵုဒစး ဂျပါန် မလုပ်ၜက်သီ မာန်ချူရဳယျာ (ဍုင်ကြုက်) ပ္ဍဲကဵု ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၉၃၃ဂှ်ရ
ကောန်ဂကောံ ၄၀ ဍုင် စုတ်မာဲ ညံင်ဂျပါန် ဂွံနုက်ဆုတ်ကဵု နူကဵုမာန်ချူရဳယျာကီုလေဝ်
ဂျပါန် စုတ်မာဲဒစဵုဒစးတုဲ စၞးမဆုတ်ပၞာန် နူမာန်ချူရဳယျာဂှ် ဓလိုက်ကတဵုတုဲ ကွာ်တိတ်အာ နူကဵု ဂကောံပံင်ကောံဂှ်ရ
၁၂] ညံင်ရဴဗီုဂှ်ကီု ပ္ဍဲအခိင် ကာလပၞာန်အဳတလဝ်-အဳတဳအဝ်ပဳယာန် ဒုတိယ (Second Italo-Ethiopian War) ဂှ်လေဝ် တင်လ္ၚဵုဂှ် ရုပ်ရဴဟွံမံက်ကီုရ
စၞးမဟီုဂး ပသောင်နကဵု ကောံဓရီုဂှ် သမတအဳတလဳ ဗေနဳတဝ် မုသ်သဝ်လဳနဳ (Benito Mussolini) ဗလးဏာ ဒပ်ပၞာန် အာဗတိုက် အာဖရိက
နကဵုဂကောံပံင်ကောံ ပါလုပ် ပသောင်ပြသၞာ ပဒေါအ်ပၞာန်ဂှ်ကီုလေဝ် မုသ်သဝ်လဳနဳ ဟွံစွံဂရုတုဲ အဳတလဳ လုပ်သီ အဳတဳအဝ်ပဳယျာ
ဂကောံပံင်ကောံ ဂစာန်ကၟာတ်လဒဵု ထပိုက်သင်ရှေန် ကုအဳတလဳကီုလေဝ် အဳတဳအဝ်ပဳယျာ ဒးဒုင်သီ ကုအဳတလဳတုဲအာရတုဲ နကဵုဂကောံပံင်ကောံ မုဖန်စဵုဒၞာကဵု ဟွံမာန်ရ
၁၃] ကြဴနူ အဳတလဳ လုပ်သီအဳတဳအဝ်ဗဳယျာတုဲ အဳတလဳ ကဵု ဍုင်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် နုက်တိတ်ထောအ် နူကဵု ဂကောံပံင်ကောံဂှ်ရ
ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ဍုင်တအ်ဂှ် ဂစာန်ပကောံ ပခိုင်ပတိုန် ဒြဟတ်ပၞာန်အိုတ်ရ
ပ္ဍဲကာလ ၁၉၃၈ ဂှ် ဗြိတိန် ကဵု ပြင်သေတ် ဂစာန်သဳကၠဳ ကုဟေတ္တလာကီုလေဝ် ဟွံအံင်ဇၞးတုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၃၉ ဂှ် ဟေတ္တလာ လုပ်သီ ချက်ဂဝ်သလဝ်ဗဳယျာ (Czechoslovakia)ရ
ကာလပၞာန် ကတဵုဒှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၃၉ ဂကောံပံင်ကောံဂှ် ဒးကၟာတ်တုဲ ရုင်ဗဟဵု ပ္ဍဲဂျေနေပါဂှ် သလာတ်သှ်ေဒၟံင်အတိုင်ဂှ် အလုံမွဲကာလပၞာန်ရ
၁၄] ၜိုန်ရ နကဵုကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ဟွံပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု ဂကောံပံင်ကောံဂှ်ကီုလေဝ် နကဵုအမေရိကာန်ဂှ် ထံက်ပင်ကဵု ဒြဟတ်သြန် ဒြဟတ်မၞိဟ် ကုဂကောံပံင်ကောံ လၟိုန်ကာလရ
ပရေင်ချပ်ဂၞန် သွက်ဂွံဒက်ပတန် ဂကောံဍုင်ဂၠးတိ တၟိမွဲပၠန်ဂှ် စကတဵုဒှ် ပ္ဍဲကောံဓရီု ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၃၉ မဒှ်ကောံဓရီု နကဵုဌာနတွဵုရးဂမၠိုင် ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် (United States Department of State) မပကမကထရ
၁၅] လိက် "လလောင်တြး သွက်ဂွံဒက်ပ္တန် ကုလသမဂ္ဂ"ဂှ် ဓဇက်ချူလဝ် အပြောမ် ပ္ဍဲကဵု သ္ၚိဂွုသမတ ပ္ဍဲကဵု ၂၉ ဒဳဇြေန်ပါ ၁၉၄၁ နကဵုသမတ အမေရိကာန် ဖြာန်ကလိန် (Franklin D
Roosevelt
ဝန်ဇၞော်ဗြိတိန် ဝိန်သတောန် ချာရ်ချိလ် (Prime Minister Winston Churchill) ကေုာံ လစှေ်သမတအမေရိကာန် ဟာရ်ရဳ ဟောပ်ကိန် (Harry Hopkins) တအ်ရ
လိက်ဂှ် လညာတ်ပတိုန်ထ္ၜး နူ သဵုဗိယေတ်လေဝ် ပါလုပ်ပၠုပ်စုတ်လဝ်ကီု
ဆဂး လညာတ်ပြင်သေတ်ဂှ် ဟွံပၠုပ်စုတ်လဝ်ရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဍုင်ဒြဟတ်ဇၞော် ပ္ဍဲကဵုဒပ်မဟာမိတ် ပန်ဍုင် ညးမကော်စ "သၟိင်ပန်"ဂှ် ဒှ်ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်
ကၟိန်ဍုင်ဨကရာဇ်/ဗြိတိန်
ကၟိန်ဍုင်သဵုဗိယေတ်
ဍုင်ကြုင်တအ်ရ
ဍုင်ဒြဟတ်ဇၞော်ပန်ဏအ် ဒှ်ဍုင်အဓိက ပ္ဍဲအရာ လလောင်တြး သွက်ဂွံဒက်ပတန် ကုလသမဂ္ဂ ရ
၁၆] သမတအမေရိကာန် ရူသဝေလ်တ် (Roosevelt) ပတိုန်ထ္ၜး ကုဂကောံမဟာမိတ်တအ် ယၟုဂကောံဂှ် သ္ဒးကော်စ United Nations (ကုလသမဂ္ဂ
lower-alpha ၂] ပ္ဍဲကဵု တ္ၚဲသၞာံတၟိ သၞာံ ၁၉၄၂ ဂှ် သမတအမေရိကာန် ရူသဝေလ်တ် (President Roosevelt
သကိုပ်ဝန်ဇၞော်ဗြိတိန် ချာချဳလ် (Prime Minister Churchill
ညးဇၞော်ကၟိန်ဍုင်သဵုဗိယေတ် မက်သိမ် လိတ်ဝိနောဝ် (Maxim Litvinov of the USSR) ကေုာံ ညးစၞးကြုက် သံင်သူဝါန် (T
Soong of China) တအ် ထ္ပက်စၟတ်တဲ ပ္ဍဲလိက် ဗွဲကြဴ မကော်စ လိက်လလောင်တြး ကုလသမဂ္ဂတုဲ တ္ၚဲယးဂှ် ညးစၞး နူကဵု ၂၂ ဍုင်တအ် ထပ်ထ္ပက်စုတ် စၟတ်တဲညးတအ်ရ
၁၇] ယၟုမ္ဂး ကုလသမဂ္ဂ စစကာ နပ္ဍဲသၞောဝ်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ်ပ္ဍဲအခိင်ကာလ သၟိင်ဍုင် ၂၆ ဍုင်မထပက်စၟတ်တဲတုဲ ပ္ဍဲကဵု လိက်လလောင်တြးဂှ်ရ
အရာအဓိကတၞဟ်ခြာ ပ္ဍဲကဵုလိက်လလောင်တြးဏအ် ကဵုလိက်ကသုက် အာတ်လာန်တိစ် ဂှ် ပ္ဍဲလိက်လလောင်တြးဏအ် ထပ်ဗပေင်စုတ်လဝ် ပရေင်ဗၠးၜးဘာသာမွဲရ
တင်ဏအ်ဂှ် သမတရူသဝေလ်သ် ပတိုန်ဂလာန်တုဲ သတာလေန် ထံက်ဂလာန်ရ
၁၈][၁၉] စတမ်နူ ၁ မာတ် ၁၉၄၅ တုဲ ၂၁ ဍုင် ထပ်ထ္ပက်စၟတ်တဲပၠန်ရ
၂၀] လိက်လလောင်တြးပံင်တောဲ နကဵု ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်
ကၟိန်ဍုင်ဨကရာဇ် ဂရိတ်ဗြိတ်တိန် ကေုာံ အာဲယျာလာန်သၟဝ်ကျာ
ကၟိန်ဍုင်သဵုရှေလ်လေတ် သဵုဗိယေတ်
ဍုင်ကြုက်
ဍုင်အဝ်သတေလျာ
ဍုင်ဗဴဂျဳယာန်
ဍုင်ကနေဒါ
ဍုင်ကောတ်သတာရဳကာ
ဍုင်ဂျူပါ
ဍုင်ချေက်သ်ကဝ်လဝ်ပဳကဳယျာ
ဍုင်ဒဝ်မိနဳကေန်
ဍုင်အဳလ်သလ်ဝဒေါရ်
ဍုင်ဂရိတ်
ဍုင်ကွာတေမာလာ
ဍုင်ဟာဲတဳ
ဍုင်ဟောန်ဒူရသ်
ဍုင်အိန္ဒိယ
ဍုင်လက်သေမ်ဗဝ်
ဍုင်နေတာလာန်
ဍုင်နျူဇြဳလာန်
ဍုင်နိကာရကွေ
ဍုင်နဝ်ဝေ
ဍုင်ပနမာ
ဍုင်ပဝ်လာန်
ဍုင်အာဖရိကသၠုင်ကျာ
ဍုင်ယူဂဝ်သလာပဳယျာ
သၟိင်ဍုင်တအ် ထ္ပက်စၟတ်တဲ တုပ်စိုတ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ - ဒဒှ်ရ မတုပ်စိုတ် လၟေင်ကမၠောန် တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ သဘဴဓဝ် ပ္ဍဲကဵု လိက်လလောင်တြး သမတကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ကေုာံ ဝန်ဇၞော်ဂရိတ်ဗြိတ်တိန် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ အဝ်ဂေတ် ၁၄
၁၉၄၁ မကော်ဂး လိက်ကသုက် အာတ်လာန်တိစ်
မဒုင်ကေတ်လဝ်တဲ ဒဒှ်ရ ပွမအံင်ဇၞးကေတ်သၞဂှ် ဒှ်အရာ သွက်ဂွံစဵုဒၞာ လမျီု
ပရေင်ဗၠးၜး
ပရေင်သၠးပွး ကေုာံ အခေါင်ဗၠးၜးဘာသာ ကေုာံ သွက်ဂွံ စဵုဒၞာ အခေါင်အရာမၞိဟ် ကေုာံ ဗဗွဲဓဝ် ပ္ဍဲကဵု ဍုင်ညးတအ်အပိုင်ကီု သီုကဵု ပ္ဍဲဍုင်သအာင်
တုဲပၠန် သၟိင်ဍုင်တအ်ဂှ် လၟုဟ် တုပ်စိုတ်ရေင်သကအ် သွက်ဂွံစဵုဒၞာ ဗတိုက်ပလီုထောအ် အရာမကြမ်ကြဓဇန် ကေုာံ ဒြဟတ်မပလီုပလာ် သွက်ဂွံအုပ်ဓလီု ဂၠးတိ
လလောင်တြးဏာ - ပ္ဍဲအခိင်တင်လတုပ်စိုတ်ဝွံ မနွံဒၟံင်ဂှ် ကုဍုင်မဗက်ကၠုင် ဗွဲကြဴတအ်ကီု
ကုဍုင်မနွံဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု တင်လတုပ်စိုတ်ဏအ်ကီု သ္ဒးဗိုင်ထံက်ပင်အာ ကိရိယာ ကပေါတ် သွက်ပေါဲအံင်ဇၞး မဗတိုက် ဝါဒဟေတ္တလာ
ပ္ဍဲအခိင်ကာလပၞာန်ဂှ် ယၟုမ္ဂး "ကုလသမဂ္ဂ" ဂှ် နကဵုပ္ဍဲသၞောဝ် ဆက်စကာအာဒၟံင် နကဵုယၟု မဟာမိတ်ရ
ကုဍုင် မိက်ဂွံပံင်တောဲတအ်ဂှ် သ္ဒးထပက်စၟတ်တဲ လိက်လလောင်တြးဏအ်တုဲ သ္ဒးလလောင်တြးပၞာန် သွက်ဂွံဗတိုက်ကဵု ဂကောံပၞာန်ဟေတ္တလာ မကော်ဂး ဒြဟတ်မ္ၚးတအ်ရ
၂၁] ကုလသမဂ္ဂဂှ် ဒက်ပတန် ကေုာံ ပညဳပညပ်လဝ် အကြာဍုင်ဒြဟတ်ဇၞော်ပန် မဒှ်ဍုင်မဟာမိတ် ပ္ဍဲအခိင်ကာလပၞာန် ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်
ကၟိန်ဍုင်ဨကရာဇ်/ဗြိတိန်
ကၟိန်ဍုင်သဵုဗိယေတ်
ဍုင်ကြုက် ပ္ဍဲကဵု ကောန်ဖရေန် ဒုမ်ဗါတောန်အံက် (Dumbarton Oaks Conference) မကၠောန်ဗဒှ် နူ ၂၁ သေတ်တေမ်ပါ ၁၉၄၄ စဵုကဵု ၇ အံက်တဝ်ပါ ၁၉၄၄ တုဲ ညးတအ် ကလိဂွံ တင်လတုပ်စိုတ် တင်ရန်တၟအ်
လဒက်ပတန် ကေုာံ ဗီုမချဳဓရာင် ကုလသမဂ္ဂရ
၂၂][၂၃][၂၄] ကြဴနူ မဖျေဟ်အစဳအဇန် ကၠောန်ဗဒှ် လလအ် ဂိတုဗွဲမဂၠိုင်တုဲ ညးတအ် ကၠောန် ကောန်ဖရေန် ကုလသမဂ္ဂ မဆေင်ကဵု ဂကောံဂၠးကဝ် ပ္ဍဲကဵု သင်ဖြေန်သဳသကဝ် ပ္ဍဲကဵု ၂၅ ဨပြဳ ၁၉၄၅
သၟိင်ဍုင် ၅၀ ဍုင် ကေုာံ မၞိဟ်စၞး နူကဵု အေန်ဂျဳအဝ် ၁ တၠ တိုန်စိုပ်တုဲ ညးတအ် ဓဇက်သၞောဝ် ဗီုဂွံဒက်ပတန် ကုလသမဂ္ဂ မကော်ဂး ပဋိညာဉ် ကုလသမဂ္ဂ ရ
၂၅][၂၆][၂၇] "သကိုပ်သကဍုင် မကေတ်ဒၞာဲ သဘာပတိ ပ္ဍဲကဵုကောန်ဖရေန်ဂှ် Anthony Eden နူဗြိတိန်
Edward Stettinius နူကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်
Soong နူဍုင်ကြုက် ကေုာံ Vyacheslav Molotov နူကၟိန်ဍုင်သဵုဗိယေတ်
၂၈]ကုလသမဂ္ဂ မံက်ဂတဝ်ကၠုင် နကဵုပ္ဍဲသၞောဝ်ပေင်င်ဂှ် စတမ်နူ ၂၄ အံက်တဝ်ပါ ၁၉၄၅ တုဲ ကောန်ဂကောံထာဝရ ပ္ဍဲကဵု ကံင်သဳဂီုကၠီု မသုန်ဍုင်ဂှ် ဍုင်ပြင်သေတ်
ဍုင်ကြုက်
ဍုင်သဵုဗိယေတ်
ဍုင်ဗြိတိန် ကေုာံ ဍုင်အမေရိကာန် နကဵု လၟိဟ်မာဲလပါ်ဂၠိုင် နူကဵု ဍုင်မထပက်လဝ်စၟတ်တဲ ၄၆ ဍုင်တအ် တုပ်လဝ်စိုတ်ရ
၂၉] ကောံဓရီု မကော်ဂး အသေမ်ပလဳ နာနာ (General Assembly) မကၠောန်ကၠာအိုတ်ဂှ် မၞိဟ်စၞး ကောန်ဂကောံဍုင် ၅၁ ဍုင် တိုန်စိုပ်[lower-alpha ၃] တုဲ ကံင်သဳဂီုကၠီုဂှ် စကောံဓရီု ပ္ဍဲကဵု Methodist Central Hall
Westminster
London ဍုင်လာန်ဒါန် ပ္ဍဲကဵု ၁၀ ဇာန်နဝါရဳ ၁၉၄၆ ရ
၂၉] အသေမ်ဗလဳနာနာ ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ရုင်ဗဟဵုဂှ် သ္ဒးစွံ ပ္ဍဲဍုင်နျူယံက်တုဲ စတမ်နူ ၁၄ သေတ်တေမ်ပါ ၁၉၄၈ ဂှ် စသြိုင်တုဲ ၉ အံက်တဝ်ပါ ၁၉၅၂ ဂှ် အာစိုပ်ဒတုဲရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ရုင်ကုလသမဂ္ဂတၞဟ်တအ်ဂှ် စွံပ္ဍဲဍုင်ဂျေနေပါ
ဝေန်နာ
နာဲရဝ်ဗဳတုဲ ဒၞာဲတအ်ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲ ဒေသတိဍာ်ဂၠးကဝ်ရ
၃၂] ဝန်ဇၞော်ကာဍုင်သအာင် ဍုင်နဝ်ဝေ Trygve Lie မဂွံဒုင် ရုဲစှ် နဒဒှ် ညးအုပ်ကာနာနာ ကုလသမဂ္ဂ ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ
၂၉] ၜိုန်ရ ကောန်ဂကောံ ကုလသမဂ္ဂအဓိကတအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မထိင်ဒဝ်ၜိုဟ်လလံ ကီုလေဝ် ပရေင်တၞဟ်ခြာ အကြာ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ကဵု ကၟိန်ဍုင်သဵုဗိယေတ်ဂှ် ပကဵု ညံင်ဂကောံ လညာတ်ဂွံတၞဟ်ခြာတုဲ ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး အရာလညာတ်တၞဟ်ခြာ ညးၜါဝွံ အကြာညးၜါဂှ် ၜိုန်ရ ဟွံဒှ်ပၞာန်ကီုလေဝ် သြဇာညးၜါဂှ် အာဓလီုပထုဲ ပ္ဍဲပၞာန် ဒၞာဲသ္ၚောဲသ္ၚောဲတအ်ဂှ်ရ
အရာမဒှ်ဒၟံင် ဗီုဏအ်ဂှ် ညးကော်စ ပၞာန်လၜိုဟ်ရ
၃၃] ဥပမာ မဒှ်လဝ် ဗွဲတၟေင်ၜါဂှ် ကံင်သဳဂီုကၠီု ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ပ္ဍဲကဵု ၇ ဂျူလာင် ၁၉၅၀ နကဵုအမေရိကာန် သွက်ဂွံလုပ်ပသောင် ကိစ္စကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ မလုပ်သီဍုင်ကိုဝ်ရဳယျာသၠုင်ကျာဂှ် နကဵုကၟိန်ဍုင်သဵုဗိယေတ် တးပါဲ
၂၉][၃၄] တုဲပၠန် စပ်ကဵု တင်လတုပ်စိုတ် ပရေင်ပၞာန်ကိုဝ်ရဳယျာ ပ္ဍဲ ၂၇ ဂျူလာင် ၁၉၅၃ ဂှ်လေဝ် ဗီုဂှ်ပၠန်ရ
၃၅] ပ္ဍဲ ၂၉ နဝ်ဝေမ်ပါ ၁၉၄၇
အသေမ်ပလဳနာနာ ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် သွက်ဂွံ ပါ်ကရေက် ဒက်ပတန် ဍုင်ပါလေတ်သတာင်
ပဒတန် ဍုင်အေဿရေရ
၃၆] ဂတဂှ်ၜါသၞာံ ညးတာလျိုင် နူကုလသမဂ္ဂ Ralph Bunche ပညဳပညပ် သွက်ဂွံကေတ်ဓဝ်ၜိုဟ်လလံ အကြာပါလေတ်သတာင် ကဵု အေဿရေ
၃၇] ပ္ဍဲသၞာံ ၇ နဝ်ဝေမ်ပါ ၁၉၅၆ ဒပ်ပၞာန်ပၟင်ပၟဲၜိုဟ်လလံ ကုလသမဂ္ဂ (UN peacekeeping force) ကိုပ်ကၠာအိုတ် ဒက်ပတန် သွက်ဂွံ ဖအိုတ် ပြသၞာသုဇ် (Suez Crisis
၃၈] ဆဂး နကဵု ကုလသမဂ္ဂ နကဵုနဲလဵုလေဝ် ပဒေါအ် ညံင်ကၟိန်ဍုင်သဵုဗိယေတ် ဟွံဂွံလုပ်သီကေတ် ဟာင်ဂေရဳ ဟွံမာန်ရ
၃၉] ဗီုလဒက်ပတန် ကုလသမဂ္ဂဂှ် ပလဝ်သဇိုင် နကဵု သဘဴဓရ် အဝဲလစှ်ေ မသုန် - (၁) အသေမ်ပလဳနာနာ (General Assembly
၂) ကံင်သဳဂီုကၠီု (Security Council
၃) ကံင်သဳ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် (Economic and Social Council) (ECOSOC
၄) ရုင်ဗစာ သၞောဝ်ဓဝ် ဂၠးကဝ် (International Court of Justice
ကေုာံ (၅) ဌာနညးအုပ်ကာနာနာ ကုလသမဂ္ဂ တအ်ရ
UN Secretariat)[၄၀] သဘဴဓဝ် အဝဲလစှ်ေ မရနုက်ကဵုတြဴမွဲဂှ် ဒှ် ကံင်သဳပၟင်ပၟဲဒေသ (Trusteeship Council) မဒှ် ဒပ်ပၞာန်ကုလသမဂ္ဂ မဒှ်အဝဲလစှ်ေ မခၞံဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ၁ နဝ်ဝေမ်ပါ ၁၉၉၄ စဵုကဵုစိုပ် ဍုင်ပလဴ (Palau) ကလိဂွံ ဗၠးၜး မဒှ်ဒၞာဲတိဍာ် ဒပ်အမေရိကာန် မင်မဲလဝ် အလန်လက္ကရဴအိုတ်ရ
၄၁] အဝဲလစှ်ေ ပန် ပၞောဝ်ကဵု မသုန်ဂှ် စွံလဝ် ရုင်ဗဟဵု ပ္ဍဲကဵု ဍုင်နျူယံက်ရ
၄၂] ရုင်ဗစာသၞောဝ်ဓဝ်ဂၠးတိဂှ် ရုင်ဗဟဵု နွံပ္ဍဲ တာမ်ဟက် ဍုင်နေတာလာန်
ရုင်အေဂျေန်သဳ ကုလသမဂ္ဂဇၞော်ဇၞော်တၞဟ်တအ်ဂှ် နွံဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဂျေနေပါ
၄၃] ပ္ဍဲဝိန်နာ
၄၄] ကေုာံ နာဲရဝ်ဗဳ ရ
၄၅] ရုင်ကုလသမဂ္ဂတၞဟ်တအ်ဂှ် နွံဒၟံင် ဒၞာဲနာနာ ပ္ဍဲကဵုအလုံမွဲဂၠးတိရ
ကုလသမဂ္ဂဂှ် အရေဝ်ဘာသာ မစကာရုင် သီုဖအိုတ် တြဴဘာသာဂှ် စကာ ပ္ဍဲကဵု ကောံဓရီုကီု သီုကဵု လိက်ရုင်ရ
ဘာသာတအ်ဂှ် ဒှ် ဘာသာအာရာပ်
ဘာသာကြုက်
ဘာသာအင်္ဂလိက်
ဘာသာပြင်သေတ်
ဘာသာရုရှာ ကေုာံ ဘာသာသပိန် တအ်ရ
၄၆]ဒုင်သဇိုင် ကုတင်လတုပ်စိုတ် မဆေင် ကုအဝဵုသြဇာ ကေုာံ ပရေင်ဒုင်ဗဒဝ် ကုလသမဂ္ဂ (Convention on the Privileges and Immunities of the United Nations) တုဲ နကဵုကုလသမဂ္ဂကီု သီုကဵု ဂကောံအေဂျေန် ညးတအ်ဂှ် ရေင်တၠုင် ကၠောန်အာ ပရေင်ကလုတ်သမာန် အပ္ဍဲသၞောဝ်ဍုင် ညးတအ် မရေင်တၠုင် ရပ်စပ်
မင်မဲၜိုဟ်လလံ ပ္ဍဲဍုင်ကောန်ဂကောံတအ်ရ
၄၇] သၟဝ် အဝဲလစှ်ေတြဴဂှ် အဝဲလစှ်ေလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ပရေင်ဆဵုဂဗကမၠောန် လအ်နူ အာယုက်မဒက်ပတန် ကုလသမဂ္ဂဏီတုဲ အဝဲလစှ်ေမွဲကုမွဲ ပ္ဍဲဒၞာဲလ္ၚဵု နွံတန်တဴ ဗွဲမသၠးပွးရ
၄၈] တုဲပၠန် အေဂျေန် မဆေင်ကဵု သုတေသန ကေုာံ အေန်သတဳကျုတ် ပကတ်ဗတောန်တအ်ဂှ် နွံတန်တဴ ဗွဲမဗၠးၜး ဟွံဒးဒုင် ဓယံက် သၟဝ်အဝဲလစှ်ေမွဲမွဲရ
၄၉] အဝဲလစှ်ေ ကေုာံ ဂကောံကုလသမဂ္ဂ သီုဖအိုတ်တအ်ဂှ် ဒးရှ်ေသှ်ေ ဒ္ဂေတ်ဗက် "သဘဴဓဝ် စရာဲဂုဏ်" (Noblemaire principle) သီုဖအိုတ်ရ
သဘဴဓဝ်စရာဲဂုဏ် ဟီုမ္ဂးဂှ် အရာဇကုမကၠောန် မဖျေဟ်ဏာ သ္ဂုတ်သွာတ်တအ်ဂှ် ဒးနွံကဵု စရာဲဂုဏ်သိက္ခာ
ကေုာံ ဇၟာပ်မၞိဟ် ဇၟာပ်ဍုင်ဂှ် ဒးစွံၚုဟ်မး ရှ်ေသှ်ေ ရေင်သကအ် ကဆံင်ဗွဲမတုပ်သၟဟ်တအ် ဒှ်တမ်ရ
တုဲပၠန် ကောန်ကမၠောန်တအ်လေဝ် ကမၠောန်တုပ်မ္ဂး သ္ဒးကလိဂွံ သြန်ဂိတုတုပ်ကီုရောင်
ဍုင်လဵုမံင်မံင် ဒၞာဲလဵုမံင်င် သ္ဒးကလိဂွံ အခေါင်အရာတုပ်သၟဟ် ရေင်သကအ်ရ
၅၀][၅၁] ကောန်ကမၠောန် ကုလသမဂ္ဂတအ်ဂှ် ဒးကဵု အခေါန် ပ္ဍဲကဵုဂကောံညးတအ်တုဲ သြန်အခေါန်တအ်ဂှ် နကဵုဂကောံကုလသမဂ္ဂဂှ် ပကင်ရင်ရ
၅၀][၅၂] အသေမ်ဗလဳနာနာ ဂှ် ဒှ်သဘင်ကောံဓရီုဇၞော် ကောန်ဂကောံဂမၠိုင် သွက်ဂွံချပ်ဂၞန် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ကိစ္စနာနာရ
သဘင်ကောံဓရီု မကော်ဂး အသေမ်ဗလဳဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် လၟေင်သၞာံကီုလေဝ် ယဝ်ရ ကာတၟေင်နွံမ္ဂး ကော်ကောံဓရီု ကာတၟေင် ဂွံကီုရ
၅၄] အသေမ်ဗလဳဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်အာ နကဵုပၠတရဴ ဥက္ကဌ မွဲတၠ မရုဲစှ်ပတိုန် နူကဵု ကောန်ဂကောံဍုင်ဂမၠိုင် နကဵုအတိုင်လၟေင် ဒေသ ကေုာံ ဒု-ဥက္ကဌ ၂၁ တၠရ
၅၅] အသေမ်ဗလဳ မကၠောန်ဗဒှ် အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ၁၀ ဇာန်နဝါရဳ ၁၉၄၆ ပ္ဍဲကဵု မေထဝ်ဒိတ် သေန်တာဟဝ် (Methodist Central Hall) ပ္ဍဲဍုင်လာန်ဒါန်ဂှ် ကောန်ဂကောံဍုင် တိုန်စိုပ်လဝ် ၅၁ ဍုင်ရ
၂၉] အခိင်ကာလ အသေမ်ဗလဳ မဒးဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ကိစ္စဇၞော်ဇၞော် မပ္တံကဵု စပ်ကဵု ပရေင်ၜိုဟ်လလံ ကေုာံ ဂီုကၠီု
ပၠုပ်ကောန်ဂကောံတၟိ
ဖျေဟ်ဗာတ်ဂျေတ်ဘဏ္ဍာတအ်မ္ဂး ကောန်ဂကောံ ပိဂအုံ ၜါဂအုံ သ္ဒးတိုန်စိုပ်တုဲ သ္ဒးကဵုမာဲရောင်
၅၆][၅၇] ကိစ္စတၞဟ်တအ်ဂှ် ဖျေဟ်ဏာသ္ဂုတ်သွာတ် နကဵု မမဲလပါ်ဂၠိုင် ကုညးမတိုန်စိုပ်တအ်ရ
ဇၟာပ်ကောန်ဂကောံဂှ် ကလိဂွံ မမာဲမွဲမ
ပါဲနူ ကိစ္စမဖျေဟ်ဗာတ်ဂျေတ်ဘဏ္ဍာတုဲ တင်သ္ဂုတ်သွာတ်တၞဟ်တအ်ဂှ် ဟွံဒှ်တာလျိုင် ပ္ဍဲကဵုကောန်ဂကောံတအ်ရ
အသေမ်ဗလဳဂှ် ပါဲနူ ကိစ္စ မဆေင်ကဵု ၜိုဟ်လလံ ကဵု ဂီုကၠီုတုဲ အခေါင် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ပဒတန် ပ္ဍဲကဵု ဂကောံမဆေင်စပ် ကုကုလသမဂ္ဂတအ်ဂွံရ
ကိစ္စၜိုဟ်လလံ ကဵု ဂီုကၠီုဂှ် သ္ဒးဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် နကဵု ကံင်သဳဂီုကၠီုရ
၅၄] တင်သ္ဂုတ်သွာတ် မူအပြောမ်ဂှ် နူကဵု ကမ္မတဳအဓိက ကုလသမဂ္ဂ တြဴ ချူပတိုန် မာန်ရ
၅၈] ကမ္မတဳအဓိက ကုလသမဂ္ဂတြဴဂှ် - တုဲပၠန် ကမ္မတဳၜါ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် - ကံင်သဳဂီုကၠီုဂှ် ဒှ်ကံင်သဳ မဆေင် ကုၜိုဟ်လလံ ကေုာံ ဂီုကၠီု အကြာဍုင်ဂမၠိုင်ရ
အဝဲလစှ်ေ ကုလသမဂ္ဂတၞဟ်တအ်ဂှ် နွံဆအခေါင် မကဵုကသပ် "recommendations" ကုကောန်ဂကောံဂမၠိုင်ဟေင်တုဲ
ကံင်သဳဂီုကၠီုဂှ် ကလိဂွံလဝ် အဝဵု သွက်ဂွံဖျေဟ် လတူကောန်ဂကောံတအ် သွက်ဂွံဒးဒ္ဂေတ်ဗက် အတိုင်တင်သ္ဂုတ်သွာတ် မတုပ်လဝ်စိုတ် အတိုင်လဟီုပိုဒ်ဇၞော် ၂၅ ရ
၅၉]တင်သ္ဂုတ်သွာတ် နူကဵု ကံင်သဳဂှ် ညးကော်စ တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ကံင်သဳဂီုကၠီု ကုလသမဂ္ဂ
၆၀] ကံင်သဳဂီုကၠီုဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ကောန်ဂကောံဍုင် ၁၅ ဍုင်
ပ္ဍဲ ၁၅ ဍုင်ဂှ် မသုန်ဍုင် - ဍုင်ကြုက်
ပြင်သေတ်
ရုရှာ
ကၟိန်ဍုင်ဨကရာဇ်/ဗြိတိန်
ကေုာံ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ဂှ် ဒှ်ကောန်ဂကောံလၟိုန်တုဲ သၟေဟ်ကောန်ဂကောံစှ်ဍုင်ဂှ် ဒးရုဲစှ်ပတိုန် နကဵုအာယုက်ၜါသၞာံ မွဲအလန် ပ္ဍဲကဵု အသေမ်ဗလဳနာနာ (ပ္ဍဲကဵု သၞာံအာယုက်မအိုတ်)ရ
၆၁] ကောန်ဂကောံလၟိုန် မသုန်ဍုင်ဂှ် ကလိဂွံလဝ် အဝဵုဝေတဝ် (veto power) လတူသ္ဂုတ်သွာတ် ကုလသမဂ္ဂဂမၠိုင်တုဲ
တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ကုလသမဂ္ဂ မဖျေဟ်နင်တအ်ဂှ် ညံင်ဗမံက်ရုပ်ရဴဟွံဂွံဂှ် ကၟာတ်လဒဵုထောအ်ဂွံရ
၆၂] ဒၞာဲ ဥက္ကဌ ကံင်သဳဂီုကၠီုဂှ် ပြံင်လှာဲဂေတ်ဒၟံင် အတိုင်လၟေင်အက္ခရ ဇၟာပ်ပ်ဂိတုရ
၆၃] ညးဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲကဵု ဌာနညးအုပ်ကာနာနာ ကုလသမဂ္ဂ ဂှ် ဒှ် ညးအုပ်ကာနာနာကုလသမဂ္ဂတုဲ ဒက်ပတန်လဝ် နကဵု ကောန်ကမၠောန် နူကဵုဍုင်နာနာရ
၆၄] ဌာနဂှ် ဖန်ဇန်စဳရေင်ကဵု ပရေင်လ္ၚတ်
တင်ဂၞင် ကေုာံ အရာမနွံပၟိက် သွက်အဝဲလစှ်ေ ကုလသမဂ္ဂဂမၠိုင် ပ္ဍဲကောံဓရီုညးတအ်ရ
ဌာနဂှ် သီုလုပ်ကၠောန် ပ္ဍဲကဵု ကံင်သဳဂီုကၠီု
အသေမ်ဗလဳနာနာ
ကံင်သဳပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ အဝဲလစှ်ေကုလသမဂ္ဂတၞဟ်တအ်ကီုရ
၆၅] ညးအုပ်ကာနာနာဂှ် ယိုက်ဂၠေင်အာ တာလျိုင် နဒဒှ် ညးပကင်ရင် (de facto) မွဲတၠ မၞိဟ်အခေါင်မဟီုဂးနွံ ကေုာံ က္ဍိုပ်သကိုပ် ကုလသမဂ္ဂရ
ကဆံင်တာလျိုင်ဂှ် ပံက်လဝ် ပွံက် ပ္ဍဲကဵု ပဋိညာဉ်ကုလသမဂ္ဂ နဒဒှ် "သကိုပ်တာလျိုင် ညးပကင်ရင် ဂကောံ" မွဲတၠရ
၆၆] ပ္ဍဲကဵု ပဋိညာဉ် ပိုဒ်ဇၞော် ၉၉ ဂှ် ချူလဝ် ဒဒှ်ရ ညးအုပ်ကာနာနာဂှ် အခေါင်ဟီု ကုကံင်သဳဂီုကၠီု ပ္ဍဲကိစ္စ မဆေင် ကုပရေင်ၜိုဟ်လလံ ကေုာံ ဂီုကၠီုဂၠးကဝ် နွံရ
၆၇] ဌာနဂှ် နွံဒၟံင် ဒွိသြဇာ ပ္ဍဲအရာ ပကင်ရင် ဂကောံကုလသမဂ္ဂကီု သီုကဵု ပရေင်ကလုတ်သမာန် အကြာဍုင်ကောန်ဂကောံဂမၠိုင် သွက်ဂွံသှ်ပလး ပြသၞာဂၠးကဝ်ရ
၆၈] ညးအုပ်ကာနာနာဂှ် ရုဲစှ်ပတိုန် နူကဵု အသေမ်ဗလဳနာနာ
ကြဴနူ မကလိဂွံတင်လတုပ်စိုတ် နူကဵု ကံင်သဳဂီုကၠီုတုဲရ
ပ္ဍဲကဵု ကံင်သဳဂီုကၠီုဂှ် ကောန်ဂကောံလၟိုန်တအ် ကလိဂွံလဝ် အဝဵုဝေတဝ်တုဲ ကောန်ဂကောံလၟိုန်မွဲမွဲ ယဝ်ရ ဟွံဒးဂၞပ်မ္ဂး ဟွံကလိဂွံ တင်လတုပ်စိုတ်ရ
စပ်ကဵု တာလျိုင်ဝွံဂှ် ဍာ်ဒကေဝ် ကဆံင်အလံင် မပိုင်ခြာလဝ် ဟွံမဲရ
ဆဂး ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး တာလျိုင်ဂှ် ဟွံလအ်နူကဵု ၜါအာယုက်ရ
မွဲအာယုက်မ္ဂး နွံမသုန်သၞာံရ
၆၉] ညးအုပ်ကာနာနာလၟုဟ်ဂှ် ဒှ်အာန်တဝ်နဳယဝ် ဂူတေရ်ရေသ် (António Guterres) ညးမဆက်ကေတ်တာလျိုင် နကဵု ဗေန် ကဳ-မောန် (Ban Ki-moon) နူသၞာံ ၂၀၁၇ ရ
ရုင်ဗစာ သၞောဝ်ဓဝ် ဂၠးကဝ် (ICJ) နွံ ပ္ဍဲတာမ်ဟာက်
ဍုင်နေတာလာန်ဝွံ ဒှ်ရုင်ဗစာ အဝဲလစှ်ေ ကုလသမဂ္ဂမွဲရ
မစဒက်ပတန် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၅ နကဵု ပဋိညာဉ် ကုလသမဂ္ဂ
ရုင်ဗစာ စကမၠောန် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၆ နဒဒှ် မဆက်ကၠောန်အာ နူကဵု ရုင်ဗစာလၟိုန် သွက်သၞောဝ်ဓဝ်ဂၠးကဝ် (Permanent Court of International Justice)ရ
ပ္ဍဲရုင်ဗစာဂၠးကဝ်ဂှ် နွံ နာဲဗစာ ၁၅ တၠ
မနွံကဵု အာယုက်တာလျိုင် ၉ သၞာံတုဲ နာဲဗစာတအ်ဂှ် ရုဲစှ်ပတိုန် နူကဵု အသေမ်ဗလဳနာနာတုဲ နာဲဗစာတအ်ဂှ် သ္ဒးကၠုင် နူကဵုဍုင်နာနာရောင်
နာဲဗစာၜါ ကၠုင်နူ မွဲဍုင် ဟွံဂွံ
၇၁][၇၂] ရုပ်ဗစာဝွံ ဖျေဟ်လဝ်ဒၞာဲ ပ္ဍဲပြာသာဒ်ၜိုဟ်လလံ (Peace Palace) ပ္ဍဲတာမ်ဟက်
ဍုင်နေတာလာန် မဒှ်ဒၞာဲ ရုင်တၠပညာသၞောဝ်ဥပဒေဂၠးကဝ် တာမ်ဟက် (Hague Academy of International Law) မဒှ်ဒၞာဲ မလ္ၚတ် သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်ရ
အဓိက တာလျိုင် ရုင်ဗစာဂၠးကဝ်ဂှ် သွက်ဂွံ သ္ဂုတ်သွာတ် ဂဗုတ် အကြာဍုင်မွဲကုမွဲရ
ရုင်ဗစာဂှ် ဗွဲတၟေင် ရပ်စပ် မဆေင်ကဵု ရာဇာဝတ်ပၞာန်
ကလိလောန်သၞောဝ် အကြာဍုင်မွဲကုမွဲ
ဂစိုတ်ဖအးဂကူ
ကေုာံ ဂဗုတ်တၞဟ်တအ်ရ
၇၃] နကဵု အဝဲလစှ်ေ ကုလသမဂ္ဂတၞဟ်တအ် နွံပၟိက် မိက်ဂွံတီ ဗီုလဵုဂွံရပ်စပ် မဆေင်ကဵုသၞောဝ်မ္ဂး အာတ်မိက် တင်မကဵုကသပ်မ္ဂး ရုင်ဗစာဂၠးကဝ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ကဵုကသပ် မဆေင်ကုသၞောဝ်ရ
၇၁] ပၞောဝ်ကဵု အဝဲလစှ်ေ ကုလသမဂ္ဂဂမၠိုင်တအ်ဂှ် အဝဲလစှ်ေ ရုင်ဗစာဏအ်မွဲဟေင် ဖျေဟ်လဝ်ဒတန် မ္ၚးဍုင်နျူယံက်ရ
ကံင်သဳပရေင်ပိုန် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် (ECOSOC) ကေတ်တာလျိုင် အသေမ်ဗလဳနာနာ သွက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ်ဂၠးကဝ်ရ
ပ္ဍဲကဵု ကံင်သဳဏအ်ဂှ် နွံမၞိဟ်စၞး ၅၄ တၠ
မၞိဟ်စၞးတအ်ဂှ် ရုဲစှ်ပတိုန် နူကဵု အသေမ်ဗလဳနာနာ နကဵုအာယုက် ပိသၞာံမွဲအလန်ရ
ဥက္ကဌဂှ် ရုဲစှ် နကဵုအာယုက် မွဲသၞာံတုဲ ရုဲစှ်ပတိုန် နူကဵု အကြာကောန်ဂကောံ နူဍုင်အဝဵုသၟတ်ဂမၠိုင်ရ
ကံင်သဳဂှ် ပကောံဓရီု လၟေင်သၞာံ ပ္ဍဲဂိတုဂျူလာင်
မလေပ်ကၠောန် ပ္ဍဲနျူယံက် ဟွံသေင်မ္ဂး ဂျေနေပါရ
ပ္ဍဲကောံဓရီုဂှ်မ္ဂး သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ်ဂၠးတိတုဲ ကဵုကသပ် ကုကောန်ဂကောံဍုင်တအ်ရ
၇၄][၇၅] ဟိုတ်နူ အေဂျေန်သဳတၞဟ်တအ် မနွံဒၟံင်ရတုဲ ကံင်သဳဝွံ ဒှ်ကံင်သဳဟွံမဲပၟိက်မွဲဂှ် ဒးဒုင်ဟီုပါ်ပါဲဒၟံင်ရ
၇၄][၇၆] ပ္ဍဲကဵု ကံင်သဳဏအ်ဂှ် ဒက်ပတန်လဝ် အဝဲလစှ်ေ မပ္တံကဵု ဝှဝ်ရာမ်လၟိုန် မဆေင်ကဵု ကိစ္စဂကူရးတၞံ ကုလသမဂ္ဂ (United Nations Permanent Forum on Indigenous Issues) မဒှ်ဂကောံ မကဵုကသပ် ကုကုလသမဂ္ဂ မဆေင်စပ် ကုဂကူသၟတ် (ဝါ) ဂကူရးတၞံဂမၠိုင်
ဝှဝ်ရာမ် မဆေင်ကဵု ဂြိုပ်ဆု ကုလသမဂ္ဂ (United Nations Forum on Forests) မဒှ်ဂကောံ သွက်ဂွံမင်မဲ ဂြိုပ်ဆု ညံင်ဂွံတန်တဴဍာ်ဇမၠိင်
ကမ္မရှေန်စရင်အင် ကုလသမဂ္ဂ (United Nations Statistical Commission) မဒှ်ဂကောံ မဂၠာဲတင်ဂၞင် ဗီုအဆက်အစပ် အကြာအေဂျေန်သဳ ကုလသမဂ္ဂဂမၠိုင် ကေုာံ ကမ္မရှေန်ပရေင်ဇၞော်မောဝ်တန်တဴဍုင်ဇမၠိင် (Commission on Sustainable Development) မဒှ်ဂကောံ မကၠောန်ဖန် ပရေင်ပံင်တောဲ အကြာကုလသမဂ္ဂ ကဵု ဂကောံအေန်ဂျဳအဝ်ဂမၠိုင် မကၠောန်ဒၟံင် ပရေင်ဇၞော်မောဝ်တန်တဴဍုင်ဇမၠိင်ရ
တုဲပၠန် ဂကောံဝွံ သီုဗိုင်ရီု ထံက်ပင် ဂကောံအေန်ဂျဳအဝ်ဂမၠိုင်ကီုရ
၇၄] ပ္ဍဲကဵုသၞာံ ၂၀၀၄ ဂှ် ဂကောံ ၂
၂၀၀ ပြင်င် ကလိဂွံ စၟတ်သမ္တီ သွက်ဂွံထံက်ပင် နူကဵု ကံင်သဳဝွံရ
၇၇] အတိုင် ပဋိညာဉ် ကုလသမဂ္ဂဂှ် ဇၟာပ်အဝဲလစှ်ေကုလသမဂ္ဂတအ်ဂှ် အခေါင်ဒက်ပတန် အေဂျေန်သဳ မဆေင်ကဵု တာလျိုင်နာနာတအ်မာန်ရ
၇၈]အေဂျေန်သဳ မၞိဟ်မတီဂၠိုင်တအ်မ္ဂး အေဂျေန်သဳ ဒြဟတ်လလဳအေတ်တောမ်ဂၠးကဝ် (International Atomic Energy Agency
ဂကောံဇွောအ်မ ကေုာံ ဗ္ၚ (Food and Agriculture Organization) ဂကောံယေန်သၞာင်
သိပ္ပံ
ပရေင်ပညာ ကုလသမဂ္ဂ (ယူနေတ်သကဝ်)(United Nations Educational
Scientific and Cultural Organization
ဘာဏ်ဂၠးကဝ် (World Bank) ကေုာံ ဂကောံပရေင်ထတ်ယုက်ဂၠးကဝ် (World Health Organization) တအ်ရ
နကဵု အေဂျေန်သဳနာနာဂှ် ကုလသမဂ္ဂ ဖန်ဇန်ကၠောန် သွက်ကောန်မၞိဟ်တအ် ဂွံခိုဟ်စ အရာနာနာသာ်ရ
ဥပမာ ဂၠာဲပတိတ် ဂဥုဲစဵုဒၞာ ရီုဗင် စၞစ ဇွောအ်မ ညးဂၠးကဝ်
ဂကောံရီုဗင် ညးသ္ၚိဌာန်လီုတအ်ဒှ်တမ်ရ
၇၉] ကုလသမဂ္ဂဂှ် ဂေတ်ဒၟံင် နကဵုသြန်ဘဏ္ဍာ နူကဵု ကောန်ဂကောံ ကေုာံ ညးတၠဒါန်ဂမၠိုင်ရ
နူကဵု အသေမ်ဗလဳနာနာဂှ် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ကိစ္စဗာတ်ဂျေတ်ဘဏ္ဍာတုဲ ကောန်ဂကောံတအ် ဒးစုတ် သြန်မူစိရ
ပ္ဍဲအရာမဖျေဟ်ၚုဟ်သြန်ဂကောံဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုပရေင်ပိုန်ဒြပ် သြန်လုပ်ဍုင်ရ
၈၁] သြန်ဘာတ်ဂျေတ် သွက်ၜါသၞာံ သွက်သၞာံ ၂၀၁၂-၁၃ ဂှ် ဒးစကာသြန် $5
512 ဗဳလဳယာန်ရ
၈၂] သဘဴဓဝ် ကုလသမဂ္ဂ နွံမွဲပၠန်ဂှ် ပရေင်ကမၠောန် ကေုာံ အခေါင်အရာ ကုလသမဂ္ဂဂှ် သ္ဒးတိတ်ဗၠး နူကဵုလၟိဟ်သြန် ကောန်ဂကောံတအ် မစုတ်လဝ်ရ
ဟီုကၠးကၠးမ္ဂး ကုဍုင်မစုတ်လှုဲဂၠိုင်ဂှ် ကလိဂွံ အခေါင်အဝဵုဂၠိုင် ဗီုဏအ် ဖန်ဟွံဂွံရ
တုဲပၠန် ကောန်ဂကောံတအ် အောန်အိုတ် ဂလိုင်ဒးစုတ်ဂှ်လေဝ် ဖျေဟ်လဝ်ကီုရ
ပ္ဍဲဒဳဇြေန်ပါ ၂၀၀၀ ဂှ် သွက်ဍုင်ဇၞော်မောဝ်တအ်ဂှ် နူကဵု ၂၅% ဂှ် ဖျအ်ဖျေဟ် ၂၂
၈၃] သွက်ဍုင်မဇၞော်မောဝ်အောန် (least developed countries) (LDCs
ဂှ် ဒးပၠုပ် ၀
၀၁% ရ
၈၁] အဓိက ဘဏ္ဍာမစကာဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ဒှ် ပ္ဍဲအရာပရေင်ဂီုကၠီု ကေုာံ ၜိုဟ်လလံရ
၈၄]ဗာတ်ဂျေတ်သွက်ဂွံ မင်မဲဓဝ်ၜိုဟ်လလံ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၅-၁၆ ဂှ် အိုတ်အာ $8
27 ဗဳလဳယာန်
ခရိတ်ကောန်ပၞာန် 82
318 တၠ မဗလးလဝ် အလုံလိုက် ၁၅ ဒၞာဲရ
၈၅] အစဳအဇန် ကုလသမဂ္ဂတၟေင်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု ယူနဳသေပ် (UNICEF) ကေုာံ အစဳအဇန်ဇွောအ်မဂၠးကဝ် (World Food Programme) တအ်ဂှ် ကေတ်နူ ဗာတ်ဂျေတ် နူကုလသမဂ္ဂဟွံသေင်
သြန်တအ်ဂှ် ကလိဂွံ နူကဵု သြန်ထံက်ပင် နူကဵု ကောန်ဂကောံဍုင်ဂမၠိုင်
ပူဂိုလ်ဂမၠိုင်ရ
၈၆][၈၇
ကွာန်ကလိန်ကန်(အၚ်္ဂလိက်
Kaleinkan
ကလိန်ကန်)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ဂကောံကွာန်ပ္ၚ
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၂၁
၁] အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂေကာံကွာန်ပ္ၚဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၇၂၄၅
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၈၀၇၂ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၁၅၃၁ တၠရ
ဘာကအ်သၠုင် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်သၠုင်
ပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ်
ဒေသရးမန် (တွဵုရးဍုင်ကရေင်
၁] သၞာံ ၁၃၈၄ ဂှ် ပ္ဍဲဘာဝွံ လုပ်လဝ်ဒဂိုန် ခမဳ ၁ ဇကု ထပိုယ် ၀ ဇကု
၁] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တစန္ဒိမာ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၅၂
ဝှ် ၁၆
ကွာန်ကအ်ဆုကၠ (အၚ်္ဂလိက်
Kaw Chukla) ဝွံ ဒှ်ကွာန်မန် နွံပ္ဍဲ ((16°50 66
67N-97°77 80
45E) တွဵုရးဍုၚ်မန်
ပွိုၚ်ဍုၚ်မတ်မလီုရ
ကွာန်အအဝွံ ဒှ်ကွာန် မၞုံဇိုင်ၜဳဂြာင် ဗွဲသြင် လပါ်သၠုင်ကျာရ
ကွာန်ဝွံ သီုဖအိုတ် သ္ၚိနွံစ ၜိုတ် ၃၅၀ မတုဲ ဇမၞော်ကွာန်သီုဖအိုတ် နွံစၜိုတ် 0
20 km2 ကဳလဝ်မဳတာပန်ကၠင်ရ
တိတ်အာ ဂၠံင်ကွဳစက် လပါ်သၠုင်ကျာ ၜိုတ် ၁ တိုင်ဘာ်မ္ဂး စိုပ်ဂၠံင်ဇၞော် မအာကဵု ဍုင်မတ်မလီုတုဲ နူကွာန်၀၀ ဂွံစိုပ်မတ်မလီုဂှ် နွံၜိုတ် ၈ တိုင်ရ
ကွာန်၀၀ဝွံ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၈ဂှ် သ္ၚိ သီုဖအိုတ် နွံ ၜိုတ် (၃၅၀) မတုဲ မၞိဟ်နွံ ၜိုတ် ဒစာံကၠံ ဒှ်မာန်ရ
အဓိက ပရေၚ်ပလံၚ်ဗစိုပ်ကွာန်ဝွံ ဒှ်ဂၠံင်တိုက် ကေုာံ ဂၠံၚ်ဍာ်ရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ကွာန်ဝဝဝဝွံ ဒှ်မန်တြေံမွဲတုဲ နူအခိၚ်လဵု မစပ္တန်လဝ်ရောဂှ် နကဵု သက်သဳ သုတေသနဝၚ် ခိုၚ်ၚ်ဂှ် ဟွံဂွံတီလဝ်ဏီရ
ပ္ဍဲခေတ်ဟံသာဝတဳ ဒြဟတ်ခိုဟ် (ၜိုတ် အေဒဳ တေအ်ဂှ် ကွာန်ဝွံ ပါလုပ် ပ္ဍဲရးမတ္တမ ၃၂ ဍုၚ် ပ္ဍဲရးဍုၚ်ဝဝရ
ကြဴနူ အဝဵုသြဇာဂကူဗၟာ နူဗုကာံ ဓလီုဂွံအာ ရာမညဒေသ ဍုၚ်မန်တုဲ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၂၈၁/၁၂၈၆ ဂှ် မဂဒူ ကောန်ဍုၚ်တကအ်ဝါန် (ဍုၚ်ဝါန်) ပုန် ကုသၟိၚ်စဍုၚ်ဗၟာ အလိမ်မာမၚ် (အလိမ္မာမၚ်း)တုဲ ကလေၚ်ပ္တန် ဍုၚ်ဗၠးၜးမန် ပ္ဍဲဍုၚ်မတ္တမရ မဂွံဒုၚ်ယၟု သၟိၚ်ဝါရဳရောဝ် မဒှ်ယၟု ဘာသာသေံ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမဒတုံပြဟ်နူသွဝ် ရ
မန်ပ္ဍဲဗဂေါ အခမန် လေဝ် ပုန်ကဵု သၟိၚ်ဗုကာံကီုတုဲ ဒက်ပ္တန် ဍုၚ်ဗၠးၜးကီုရ
ကာလတၠဖြာ မပိုၚ်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳဂှ် ဍုၚ်မန်ဟံသာဝတဳ ကဵု ဍုၚ်မန်မတ္တမ ဒက်မိတ်ရေၚ်သကအ် နမကဵုစ ကောန်ဝုတ်ရေၚ်သကအ်ရ
တၠဖြာ ပစၞာဲ ဂစာန်ဂစိုတ် သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ်ဂှ် ဂွံတီကေတ်တုဲ ညးရပ်ကြိုၚ်ထောအ် တၠဖြာရ
ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ စိုပ်အာ သၟဝ်တဲ သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ်ရ
ဟိုတ်တၠဖြာ မဂစာန်ပုန်တုဲ ညးဒးဂစိုတ်ထောအ် တၠဖြာရ
သၞာံ ၁၃၄၈ သၟိၚ်ဗညာဥူ တိုန်နန် ဍုၚ်မတ္တမ ရ
ဟိုတ်နူ ဗြတ္ထၜ ကဵု လိုက်ဖြာတအ် ပသပုန်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၃၆၃ ဂှ်တုဲ သၟိၚ်ဗညာဥူ ဒးဒဴအာမံၚ် ဍုၚ်ဝါန်
စိုပ်သၞာံ ၁၃၆၉ ဂှ် သၟိၚ်ဗညာဥူ ဟိုတ်ကလေၚ်စဴ ဍုၚ်မတ္တမ ဟွံဂွံတုဲ ဒးအာမံၚ် ပ္ဍဲဗဂေါရ
တၠညးဗညာဥူ ဟွံမဲတုဲ ကောန်ညး တၠညးရာဇာဓိရာဇ် ဂွံတိုန်နန်ဟံသာဝတဳရ
စိုပ်သၞာံ ၁၃၈၈ ဂှ် တၠညးရာဇာဓိရာဇ် သီဂွံအာ ဍုၚ်မတ္တမ ကေုာံ မတ်မလီုရ
စနူဂှ်တုဲ ဍုၚ်မတ္တမ နဒဒှ် ဍုၚ်သၟိၚ်ဨကရာဇ် မပဒတဴဂှ် ဒးအိုတ်အာရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ရာမညနိကာယ ဘာဗၟံက်ဝွံ နွံ လပါ်ဗၟံက်ကွာန်တုဲ မဒှ်ဘာတြေံအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝ ဏအ်ရ
ဘာဝွံ ပ္ဍဲအခိၚ် ကျာ်ဇၞော်ဝိမလဂှ် ခၞံဗဒှ်လဝ်သီမွဲရ
ပါဲနူသီတုဲ ဇြပ်သဘၚ်ဓရ်
ဇြပ်မၚ်သဳတအ်လေဝ် နွံကီုရ
မၞိဟ်ဇေတ် ဟွံထောံဂကူ မြမောဝ်ဇေတ် ဟွံထောံသၟူ" တဝှ်ဝွံ ဇၟာပ်ပ်တၠပညာ ထိုၚ်သးတဴအိုတ်ရ
သတ်တိရစ္ဆာန် မပ္တံကဵုကၠဵုတံ မၚ်မွဲကၠုၚ်ဂကူကၠဵုဂှ် ပ္ဍဲသုတ်ဇာတ်နိပါတ် နဒဒှ်သာဓက ဂွံဆဵုညာတ်ကေတ်မာန်ရ
သတ်မတွံဂး မၞိဟ်ဂှ် ဂမြၚ်ညာဏ် ပြဲသၠုၚ်လ္တူနူတိရစ္ဆာန် ကၠံဆ လ္ၚီဆ ဟွံကတုဲ တာလျိုၚ်မၚ်မွဲဂကူ ဘာသာ သာသနာဂှ် ဗွဲမပြေပြံၚ် ဟွံယိုက်ဂၠေၚ်မ္ဂး ယုတ်မာလ္တူနူ တိရစ္ဆာန် ကၠံဆ လ္ၚီဆဟွံကဂှ် သ္ဒးကၠိုဟ်လဝ်ထေက်ရ
ဂကူကၠဵုဂှ် ရမျာၚ်ကၠဵုဟေၚ်လေပ်ရ
ရမျာၚ်ဗ္ဂဲ ရမျာၚ်ချေံဍေံဗြုဟွံလေပ် ဂကူမန်ဂှ် မူရဴရမျာၚ်မွဲ သ္ဂောံဗြုရော
လိက်ပတ် ယေန်သၞာၚ် အရေဝ် ဝေါဟာ ဘာသာဇကုဟွံလေပ် ဟွံမၚ်မွဲ ဟွံဟီုမ္ဂး မၞိဟ်မဖှ်သာ်ဂှ်ကဵု ကၠဵုညးဂှ်ခိုဟ်ရော ဗစာရဏာအိုတ်ညိ
ပ္ကဴဂမၠိုၚ် နွံသၟူအမြာဲ မြမောဝ်ဍေံကဵုဍေံအိုတ်ရ
ပ္ကဴမၠဵုဂှ် သၟူအမြာဲ ပ္ကဴမၠဵုမောဝ်ဇောဝ်တုဲ ပ္ကဴပ္ၚာတုန် သၟူအမြာဲပ္ကဴပ္ၚာမောဝ်ပ္ဍးတဴရ
သၟူအမြာဲပ္ကဴအိုတ်သီုတံဂှ် ဗက်အလိုက်ကျာတုဲဟေၚ် မောဝ်ဇောဝ်အာမာန်ရ
ဒစးကျာမောဝ်ဇောဝ်အာဟွံမာန်ဆ္ဂး သၟူအမြာဲပရိယတ်ဂှ် လၟောဝ်အာသီုအလိုက်ကျာ သီုဒးစးကျာတုဲ မောဝ်ဇောဝ်အာ ပန်ဒိုဟ် ဒစာံဒိုဟ်မာန်ရ
ဒၞဲါဝွံ မိက်သ္ဂောံဟီုဂး "မြမောဝ်ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ" မဒှ်ရောၚ်
ရာမည- မည-မန် ဂှ် လဂွံကဵုမန်ရ
နိကာယဂှ် ဂကောံဂိုဏ် မဒှ်ရ
ပရိယတ္တိဂှ် ပၞောဝ်သာသနာပိတန် ပရိယတ္တိသာသနာမ္ဂးရ
ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ပရိယတ္တိသာသနာ ဂကောံဂိုဏ်ရာမည
ရာမည နိကာယပရိယတ္တိဝွံ ဗြီတိတ်ကၠုၚ် နူဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ မဒှ်ရ
တၞဟ်နပရိယတ္တိ သာသနာ တၠီမၞုံကုပိုဉ်ကျာ်တြဲ သ္ဂောံတန်တဴအာ လုကဴကာလအဓာန်ဗွဲမလံလကာဖာဂှ် သၚ်ရာမညနိကာယလေဝ် နွံတာလျိုၚ်တုဲ တၞဟ်နတာလျိုၚ် ဂွံပြေအာ လ္တူသာသနာ သၚ်ရာမညနိကာယဂမၠိုၚ် တံၚ်တဲဗလဲပၞး စိုတ်သၟဟ်ဒှ်မွဲ ညံၚ်ခပေဲါဟွံဂွံပြး ခၟာဲဟွံဂွံထကး ကၠးစိုတ်ကၠိုဟ်စိုတ် ကေုာံ ရေၚ်သ္ကံတုဲ ရာမညနိကာယပရိယတ္တိဂှ် ဂံါကွာ်လုပ်ကၠုၚ် ပွိုၚ် ၂၅ သၞာံ သ္ဘၚ်သြန်ရတ်မဒှ်ရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝဝွံ ကျာ်စေတဳ သီုဖအိုတ် နွံ ၃ တၞုၚ်
ကျာ်လဒေါဝ်ဂှ် ဒှ်ကျာ် ကျာ်သြဳကွာန်တုဲ မၞိဟ်ကၠုၚ်ဗဵုလ္ၚောဝ်ဂၠိုၚ်အိုတ်ရ
ပါဲနူဂှ် ကျာ်စေတဳ ပ္ဍဲဘာလကျာ်လေဝ် နွံကီုရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
အဓိက ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကွာန်ဝဝဝ ဝွံ ဒှ်ကမၠောန်ဗ္ၚ ကေုာံ တဵုတၞံခၜိုတ်ရဝ်ပါရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ပရေၚ်ဗၞိက် စၞစသုၚ်တအ်လေဝ် နွံစ ညိညကီုရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝဝွံ နာဲဘာဗတောန်လိက်အလဵုအသဳ တန်သဇိုၚ်မူလ (၂) မတုဲ တန်လဒေါဝ် နွံမွဲရ
ပ္ဍဲဘာလကျာ်လေဝ် ဒှ်ဒတန် ဗ္တောန်လိက် သွက်ကောန်ၚာ်တအ်ကီုရ
ကွာန်ကအ်လၟု ဝွံ ဒှ်ကွာန်မန် နွံပ္ဍဲ (16
522464N
802252E) တွဵုရးဍုၚ်ကရေၚ်
ပွိုၚ်ဍုၚ်ကအ်ကြိက်ရ
ကွာန်ကအ်လၟုဝွံ နွံဇိုၚ်ၜဳဂြာၚ် လပါ်သြၚ်သၠုၚ်ကျာရ
ဘာလကျာ်ဂှ် နွံလဒေါဝ်ကွာန်မွဲမရ
ဇမၞော်ကွာန်ဂှ် သီုဖအိုတ် နွံၜိုတ် 0
07 mi2 ရ
ကွာန်ကအ်လၟုဝွံ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၈ဂှ် သ္ၚိ သီုဖအိုတ် နွံ ၜိုတ် (၂၀၀) မတုဲ မၞိဟ်နွံ ၜိုတ် ဒစာံကၠံ ဒှ်မာန်ရ
အဓိက ပရေၚ်ပလံၚ်ဗစိုပ်ကွာန်ကအ်လၟုဝွံ ဒှ်ဂၠံၚ်ဍာ် ကေုာံ ဂၠံၚ်တိုက်ရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ကွာန်ဝွံ ဟိုတ်မနွံ ပ္ဍဲလတူတိသမၠုၚ် အကြာဝါဗိုၚ် (ဝါ) တိဗလးသဝ် မဗိုၚ်ဂေတ်လဝ်တုဲ ကအ် ညးကော်စတုဲ ၀၀ ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ၀၀ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ယၟုကွာန်၀၀ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ၀၀ရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ကွာန်ဝဝဝဝွံ ဒှ်မန်တြေံမွဲတုဲ နူအခိၚ်လဵု မစပ္တန်လဝ်ရောဂှ် နကဵု သက်သဳ သုတေသနဝၚ် ခိုၚ်ၚ်ဂှ် ဟွံဂွံတီလဝ်ဏီရ
ပ္ဍဲခေတ်ဟံသာဝတဳ ဒြဟတ်ခိုဟ် (ၜိုတ် အေဒဳ တေအ်ဂှ် ကွာန်ဝွံ ပါလုပ် ပ္ဍဲရးမတ္တမ ၃၂ ဍုၚ် ပ္ဍဲရးဍုၚ်ဝဝရ
ကြဴနူ အဝဵုသြဇာဂကူဗၟာ နူဗုကာံ ဓလီုဂွံအာ ရာမညဒေသ ဍုၚ်မန်တုဲ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၂၈၁/၁၂၈၆ ဂှ် မဂဒူ ကောန်ဍုၚ်တကအ်ဝါန် (ဍုၚ်ဝါန်) ပုန် ကုသၟိၚ်စဍုၚ်ဗၟာ အလိမ်မာမၚ် (အလိမ္မာမၚ်း)တုဲ ကလေၚ်ပ္တန် ဍုၚ်ဗၠးၜးမန် ပ္ဍဲဍုၚ်မတ္တမရ မဂွံဒုၚ်ယၟု သၟိၚ်ဝါရဳရောဝ် မဒှ်ယၟု ဘာသာသေံ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမဒတုံပြဟ်နူသွဝ် ရ
မန်ပ္ဍဲဗဂေါ အခမန် လေဝ် ပုန်ကဵု သၟိၚ်ဗုကာံကီုတုဲ ဒက်ပ္တန် ဍုၚ်ဗၠးၜးကီုရ
ကာလတၠဖြာ မပိုၚ်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳဂှ် ဍုၚ်မန်ဟံသာဝတဳ ကဵု ဍုၚ်မန်မတ္တမ ဒက်မိတ်ရေၚ်သကအ် နမကဵုစ ကောန်ဝုတ်ရေၚ်သကအ်ရ
တၠဖြာ ပစၞာဲ ဂစာန်ဂစိုတ် သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ်ဂှ် ဂွံတီကေတ်တုဲ ညးရပ်ကြိုၚ်ထောအ် တၠဖြာရ
ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ စိုပ်အာ သၟဝ်တဲ သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ်ရ
ဟိုတ်တၠဖြာ မဂစာန်ပုန်တုဲ ညးဒးဂစိုတ်ထောအ် တၠဖြာရ
သၞာံ ၁၃၄၈ သၟိၚ်ဗညာဥူ တိုန်နန် ဍုၚ်မတ္တမ ရ
ဟိုတ်နူ ဗြတ္ထၜ ကဵု လိုက်ဖြာတအ် ပသပုန်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၃၆၃ ဂှ်တုဲ သၟိၚ်ဗညာဥူ ဒးဒဴအာမံၚ် ဍုၚ်ဝါန်
စိုပ်သၞာံ ၁၃၆၉ ဂှ် သၟိၚ်ဗညာဥူ ဟိုတ်ကလေၚ်စဴ ဍုၚ်မတ္တမ ဟွံဂွံတုဲ ဒးအာမံၚ် ပ္ဍဲဗဂေါရ
တၠညးဗညာဥူ ဟွံမဲတုဲ ကောန်ညး တၠညးရာဇာဓိရာဇ် ဂွံတိုန်နန်ဟံသာဝတဳရ
စိုပ်သၞာံ ၁၃၈၈ ဂှ် တၠညးရာဇာဓိရာဇ် သီဂွံအာ ဍုၚ်မတ္တမ ကေုာံ မတ်မလီုရ
စနူဂှ်တုဲ ဍုၚ်မတ္တမ နဒဒှ် ဍုၚ်သၟိၚ်ဨကရာဇ် မပဒတဴဂှ် ဒးအိုတ်အာရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ရာမညနိကာယ ဘာဗၟံက်ဝွံ နွံ လပါ်ဗၟံက်ကွာန်တုဲ မဒှ်ဘာတြေံအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝ ဏအ်ရ
ဘာဝွံ ပ္ဍဲအခိၚ် ကျာ်ဇၞော်ဝိမလဂှ် ခၞံဗဒှ်လဝ်သီမွဲရ
ပါဲနူသီတုဲ ဇြပ်သဘၚ်ဓရ်
ဇြပ်မၚ်သဳလ်တအ်လေဝ် နွံကီုရ
မၞိဟ်ဇေတ် ဟွံထောံဂကူ မြမောဝ်ဇေတ် ဟွံထောံသၟူ" တဝှ်ဝွံ ဇၟာပ်ပ်တၠပညာ ထိုၚ်သးတဴအိုတ်ရ
သတ်တိရစ္ဆာန် မပ္တံကဵုကၠဵုတံ မၚ်မွဲကၠုၚ်ဂကူကၠဵုဂှ် ပ္ဍဲသုတ်ဇာတ်နိပါတ် နဒဒှ်သာဓက ဂွံဆဵုညာတ်ကေတ်မာန်ရ
သတ်မတွံဂး မၞိဟ်ဂှ် ဂမြၚ်ညာဏ် ပြဲသၠုၚ်လ္တူနူတိရစ္ဆာန် ကၠံဆ လ္ၚီဆ ဟွံကတုဲ တာလျိုၚ်မၚ်မွဲဂကူ ဘာသာ သာသနာဂှ် ဗွဲမပြေပြံၚ် ဟွံယိုက်ဂၠေၚ်မ္ဂး ယုတ်မာလ္တူနူ တိရစ္ဆာန် ကၠံဆ လ္ၚီဆဟွံကဂှ် သ္ဒးကၠိုဟ်လဝ်ထေက်ရ
ဂကူကၠဵုဂှ် ရမျာၚ်ကၠဵုဟေၚ်လေပ်ရ
ရမျာၚ်ဗ္ဂဲ ရမျာၚ်ချေံဍေံဗြုဟွံလေပ် ဂကူမန်ဂှ် မူရဴရမျာၚ်မွဲ သ္ဂောံဗြုရော
လိက်ပတ် ယေန်သၞာၚ် အရေဝ် ဝေါဟာ ဘာသာဇကုဟွံလေပ် ဟွံမၚ်မွဲ ဟွံဟီုမ္ဂး မၞိဟ်မဖှ်သာ်ဂှ်ကဵု ကၠဵုညးဂှ်ခိုဟ်ရော ဗစာရဏာအိုတ်ညိ
ပ္ကဴဂမၠိုၚ် နွံသၟူအြမာဲ မြမောဝ်ဍေံကဵုဍေံအိုတ်ရ
ပ္ကဴမၠဵုဂှ် သၟူအမြာဲ ပ္ကဴမၠဵုမောဝ်ဇောဝ်တုဲ ပ္ကဴပ္ၚာတုန် သၟူအမြာဲပ္ကဴပ္ၚာမောဝ်ပ္ဍးတဴရ
သၟူအြမာဲပ္ကဴအိုတ်သီုတံဂှ် ဗက်အလိုက်ကျာတုဲဟေၚ် မောဝ်ဇောဝ်အာမာန်ရ
ဒစးကျာမောဝ်ဇောဝ်အာဟွံမာန်ဆ္ဂး သၟူအြမာဲပရိယတ်ဂှ် လၟောဝ်အာသီုအလိုက်ကျာ သီုဒးစးကျာတုဲ မောဝ်ဇောဝ်အာ ပန်ဒိုဟ် ဒစာံဒိုဟ်မာန်ရ
ဒၞဲါဝွံ မိက်သ္ဂောံဟီုဂး "မြမောဝ်ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ" မဒှ်ရောၚ်
ရာမည- မည-မန် ဂှ် လဂွံကဵုမန်ရ
နိကာယဂှ် ဂကောံဂိုဏ် မဒှ်ရ
ပရိယတ္တိဂှ် ပၞောဝ်သာသနာပိတန် ပရိယတ္တိသာသနာမ္ဂးရ
ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ပရိယတ္တိသာသနာ ဂကောံဂိုဏ်ရာမည
ရာမည နိကာယပရိယတ္တိဝွံ ဗြီတိတ်ကၠုၚ် နူဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ မဒှ်ရ
တၞဟ်နပရိယတ္တိ သာသနာ တၠီမၞုံကုပိုဉ်ကျာ်တြဲ သ္ဂောံတန်တဴအာ လုကဴကာလအဓာန်ဗွဲမလံလကာဖာဂှ် သၚ်ရာမညနိကာယလေဝ် နွံတာလျိုၚ်တုဲ တၞဟ်နတာလျိုၚ် ဂွံပြေအာ လ္တူသာသနာ သၚ်ရာမညနိကာယဂမၠိုၚ် တံၚ်တဲဗလဲပၞး စိုတ်သၟဟ်ဒှ်မွဲ ညံၚ်ခပေဲါဟွံဂွံပြး ခၟာဲဟွံဂွံထကး ကၠးစိုတ်ကၠိုဟ်စိုတ် ကေုာံ ရေၚ်သ္ကံတုဲ ရာမညနိကာယပရိယတ္တိဂှ် ဂံါကွာ်လုပ်ကၠုၚ် ပွိုၚ် ၂၅ သၞာံ သ္ဘၚ်သြန်ရတ်မဒှ်ရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ရာမညနိကာယ ဘာပလိုတ်ဝွံ နွံလပါ်ပလိုတ်ကွာန်တုဲ မဒှ်ဘာမခၞံဗဒှ်လဝ် ကြဴနူဘာဗၟံက်ညိရ
ဘာဝွံ ပတန်လဝ် ပ္ဍဲအခိၚ်ကျာ်ဇၞော်စန္ဒိမာ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၆၇၀ တေအ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်မၚ်မဲကၠုၚ်ဘာဝွံ သီုဖအိုတ် ဂွံ ၁၀ အဆက်ရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝဝွံ ကျာ်စေတဳ သီုဖအိုတ် နွံ ၃ တၞုၚ်
ကျာ်လဒေါဝ်ဂှ် ဒှ်ကျာ် ကျာ်သြဳကွာန်တုဲ မၞိဟ်ကၠုၚ်ဗဵုလ္ၚောဝ်ဂၠိုၚ်အိုတ်ရ
ပါဲနူဂှ် ကျာ်စေတဳ ပ္ဍဲဘာလကျာ်လေဝ် နွံကီုရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
အဓိက ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကွာန်ဝဝဝ ဝွံ ဒှ်ကမၠောန်ဗ္ၚ ကေုာံ တဵုတၞံခၜိုတ်ရဝ်ပါရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ပရေၚ်ဗၞိက် စၞစသုၚ်တအ်လေဝ် နွံစ ညိညကီုရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝဝွံ နာဲဘာဗတောန်လိက်အလဵုအသဳ တန်သဇိုၚ်မူလ (၂) မတုဲ တန်လဒေါဝ် နွံမွဲရ
ပ္ဍဲဘာလကျာ်လေဝ် ဒှ်ဒတန် ဗ္တောန်လိက် သွက်ကောန်ၚာ်တအ်ကီုရ
အတ္ထုပ္ပတ္တိ (အၚ်္ဂလိက်
biography) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပရူပရာ မချူ ဗမံက်ထ္ၜးလဝ် ပရူဒဒှ် မၞိဟ်မွဲမွဲရ
အတ္ထုပ္ပတ္တိဟီုမ္ဂး ချူလဝ် ပရူတင်ဂၞင်သဇိုင် မပ္တံ ကဆံင်ပညာ
ကမၠောန်
မိမကလောကောဒေအ် ကေုာံ စုတိ ဆၜိုတ်ဏအ်ဓဝ် ဟွံသေင်
သီုဗၟံက်ထ္ၜး ချူလဝ် ပရူပရေင်ဆဵုဂဗဘဝ ပူဂိုလ်ဂှ်ကီုရ
အတ္ထုပ္ပတ္တိဂှ် ဟွံတုပ်ကဵု cv (curriculum vitae) ပရူခမၞောန်တုဲ အတ္ထုပ္ပတ္တိဂှ် ဒှ်ပရူမချူလဝ် ပရူဒဒှ်လၟောဝ်ဘဝ
မချူဗမံက်ထ္ၜးလဝ် ဗွဲတၟေင် မဆေင်ကဵု ပရူဘဝညး
မပ္တံကဵု ပရေင်ဆဵုဂဗဘဝညးဗွဲတြးတုဲ ပရေင်ပါ်ပါဲသ္ၚေဝ်ဂၠေပ် မစပ်ကဵု ပရူဘဝညးဂှ်လေဝ် စုတ်ဂွံကီုရ
အတ္ထုပ္ပတ္တိဂှ် ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး ဒှ်ဂကူလိက် ဖက်ရှေန်ဟွံသေင် (non-fiction) (လိက်မချပ်ဗဒှ်ပတိုန်ဟွံသေင်)ရ
ဆဂး တၞဟ်နဂွံဗမံက်ပတိုန် လၟောဝ်ဘဝပူဂိုလ်တုဲ ဖက်ရှေန် အရာမချပ်ဗဒှ်ပတိုန်လေဝ် ဒးစုတ်ညိညကီုရ
အစာဖဝ်ချိုဝ် (၁၉၀၅ နဝ်ဝေမ်ပါ ၁၈ - ၁၉၈၄ မေ ၁၁)ဝွံ ဒှ်ညးမပံက်မတ် ကောန်ဂကူမန် စပ်ကဵု ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကၠာအိုတ် ကြဴနူ မန်မကျအာဍုၚ်မန်ဟံသာဝတဳ ကုဗၟာတုဲ
ဒှ်မၞိဟ် မဟီု ယဝ်ရမန် ဟွံကၠောန် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တၞဟ်ခြာမ္ဂး အခေါၚ်ဂကူမန် မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ် ဟွံမာန် တုဲ ဒက်ပ္တန်ကၠုၚ် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်မန် ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲခေတ်ပစ္စုပ္ပန်ဏအ်ရ
တုဲဗက်ဆဝ်မ္ၚိုဟ် ဂကူမန် ညံင်ဂွံၚုဟ်ကတဵု ပ္ဍဲပရေင်ဍုင်ကွာန်ရ
စိုပ်သၞာံ ၁၉၆၀ ဂဥုပ်ဗိုလ်နေဝၚ်း ကၠောန်သဘၚ်ရုဲမာဲဂှ် အစာဖဝ်ချိုဝ် ဒုၚ်ရုဲမာဲ ပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ်တုဲ ကလိဂွံဇမၞးမာဲရ
နာဲအံၚ်ထောန် ဂွံဒှ်အမာတ်ကီုတုဲ ဂွံဒှ်ဝန်ဇၞော်ကေၚ်ကာမန်ရ
ၜိုန်ရ အစာဖဝ်ချိုဝ် ဟွံဂွံဒှ် ဝန်ဇၞော်ကေၚ်ကာဂကူမန်ကီုလေဝ် ပ္ဍဲသဳကၠဳတောၚ်ကြီး မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဂိတုဂျန် ၁၂ ညးဂွံအာတိုန်စိုပ်တုဲ ဂွံအခေါၚ်ဟီုအရေဝ် သွက်ဂကူမန်ရ
သွက်ဂွံဗမံက်တိုန် တွဵုရးဍုၚ်မန် ကဵု တွဵုရးယခေၚ်ဂှ် အလဵုအသဳပံက် ကမ္မရှေန်ပၠန်ရ
စိုပ်သၞာံ ၁၉၆၂ ဂိတုဇန်နဝါရဳ ၁၅ ဂှ် ပၞာန်နေဝၚ်း ကလေၚ်သီကေတ် အဝဵုဍုၚ်ပၠန်တုဲ နာဲအံၚ်ထောန် ဒးဒုၚ်ရပ်ရ
အတိုၚ်အစဳအဇန် မဗၟံက်ပတိုန် ဍုၚ်မန် မၞုံကဵုအဝဵုဂှ်လေဝ် ကၠေအ်အာ အကြာပၠံၚ်သေနာတ်ရ
ပ္ဍဲခေတ် ပၞာန်နေဝၚ်း မအုပ်ဓုပ်ဍုၚ်ဂှ် နူသၞာံ ၁၉၆၀ ဂှ် ညးဂွံဒုၚ်ခပတိုန် နဒဒှ်မၞိဟ်မကဵုကသပ်ဍုၚ်မွဲ ပ္ဍဲမၞိဟ် ၃၃ တၠဂှ်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၄ ဂှ် ဂွံဒုၚ်ကေတ် တဆိပ်ကြာဂုဏ်စရာဲကၟိန်ဍုၚ် (နိုၚ်ငံဂုဏ်ရည်ပထမအဆင့်
ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ပံင်ပ္ကောံချူလဝ် နကဵု ညးလွပ် မရပ်စပ်သုင်စောဲ တအ်တုဲ ခၞံဗဒှ်ပတိုန် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ သက္ကုၚုဟ်မွဲရ
ဇၟာပ်ညးအဲ တၞဟ်နဂွံရပ်စပ် လောဲသွာတုဲ ကဵုလဝ်ယၟု ဝဳကဳတုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ် နကဵုမုက်လိက်ဝေပ်သာ်မွဲရ
ညးလွပ်တအ်လေဝ် ဇၟာပ်အခိင်အခါ နာဍဳဟွံခြာ ဗီုညးကဵုညး ဖန်ပလေဝ်ဒါန် ချူစုတ်ဒၟံင်တုဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ဒှ်ကၠုင် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ မဍိုက်ပေင်တဴ ကဵုပရူပရာနာနာမွဲရ
ပ္ဍဲဝဳကဳပဳယာမန်ဝွံလေဝ် ယြဴညးလဵုမွဲ ဟွံဟီု အတိုင်သၞောဝ် မလိက် ယူနဳကုဒ် (Unicode)Font ၅
၂ ဂှ် ဒ္ဂေတ်ဗက်တုဲ ဗှ်ကေတ်မာန်
စၠောအ်ချာဲကေတ်မာန်တုဲ သီုချူပတိုန် ဗွဲမဗၠးၜးမာန်ရ
ဆက်ဗှ် Full article
နွံပၟိက် ကောန်ဍေင် သွက်ဂွံတက် လိက်မန်ကီု သီုလိက်ဗၟာ နကုသၞောတ်ယူနဳကောဒ်မ္ဂး တံင်ဂြဲကေတ် နူ KeymanWebဏအ်ညိ
တင်သမ္တီ ပ္ဍဲ စက်ဇကုဂှ် ဒးတင်စုတ်လဝ် ၜါသာ်
ဝဳကဳပဳဒဳယာ- တိုင်ခဳ မသုန် (ဝါ) သဳလ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ (၅) Full article
ချူလိက်ပရေင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမ္ဂး အရာမဒးတီလဝ်ထေက်တအ်ဂှ် ဆက်ဗှ်ကေတ် ဒၞာဲဏအ်
ညးပကင်ရင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဟီုဂှ် မုတာလျိုင်နွံရော
ဆက်ဗှ်ကေတ် ဒၞာဲဏအ်
ညးပကင်ရင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာမန်
နွံပၟိက် မိက်ဂွံ လုပ်ကၠောန် ယိုက်ဂၠေင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမန် နဒဒှ် မၞိဟ်ပကင်ရင်မွဲမ္ဂး အာတ်မိက်ကေတ် ပတိုန်ဂလာန် ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ်ညိ
ပ္ဍဲကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ဂှ် ဟိုတ်နူ ဗျူရဝ်ဂရေတ် ဇကုအပိုင် ဟွံမဲတုဲ တင်မပတိုန်ထ္ၜး ပ္ဍဲမုက်လိက်ဏအ်ဂှ် သ္ဒးကလေင်ပတိုန် ပ္ဍဲကဵု Steward requests/Permissions ရ
ပတိုန်ဂလာန် နဒဒှ် မၞိဟ်ပကင်ရင် တာမ်ပလိက် Template ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အရာ မကၠောန်လဝ် ကိုန်ဂစိုတ်တုဲ ကပ်ပဳကေတ်တုဲ သၠာဲစုတ် တင်ဂၞင်ဂမၠိုင်မ္ဂး ဍေဟ်မံက်တိတ်ကၠုင် ဗီုမဖျေဟ်လဝ် ကိုန်ဂစိုတ်ဂှ်ရ
သွက်ဂွံ ကပ်ပဳကေတ် တာမ်ပလိက် မဆေင်ကဵု ပူဂိုလ်တအ်ဂှ် ဍဵုဗှ်ကေတ် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ညိ
Full article
နကဵုသၞောတ်မ္ဂး ဇၟာပ်မုက်လိက်ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ပရူဗွဲသၟဝ်ဝွံ သ္ဒးနွံရောင်ဂှ် ညးတအ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ
ပရူတအ်ဂှ် ကၠာဲကေတ် နူကဵုဘာသာဇကုမခံင် ဥပမာ နူဘာသာအင်္ဂလိက်တုဲ ကၠာဲဗဒှ် နကဵုဘာသာမန်ညိ
ပရူမကၠာဲလဝ်တုဲတအ်ဂှ် ကဵုစၞောန်စုတ်လဝ်ကဵု ဗီုမန် ဗဒါဲဂှ်ညိ
Full article
မန် ဘာသာမန် (ဗျန်မန် သဒ္ဒါမန်) ယေန်သၞာင်မန် ရးနိဂီု ယဲကေန်သာ ယဲဏမ်ဍာတ် ယဲဂြိုဟ်ဂုဟ် ယဲကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ် ၂၀၁၉ ခရေတ်ယာန် အေဿလာမ် ဗုဒ္ဓ ဟိန္ဒူ ဇိနဘာသာ ဂျူ သိခဘာသာ (ဘာသာသိခ်) သၠပတ်သမ္မာ ဇဳဝဗေဒ ဓာတုဗေဒ နက္ခတ္တဗေဒ ဘူမိဗေဒ စိတ္တဗေဒ ရုက္ခဗေဒ ရူပဗေဒ သတ္တဗေဒ ဂဳတ (ဒွက်) လိက်ပတ် (ကဗျ ဝတ္ထု) ပါန်ကွတ် ဗိသုကာ မနုဿဗေဒ ပရေင်ပညာ (ဘာ တက္ကသိုလ်) ဒဿန ဘာသာဗေဒ ဓမ္မသာတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပညာလိင် ဂြိုဟ် ဂၠးတိ တိုက် (အမေရိကသမၠုင်ကျာ အမေရိကသၟဝ်ကျာ အာဖရိက အာရှ အန္တာတိက ဥရောပ အဝ်သတြေလျာ) ကောန်ပျူတာ ပရေင်ဆက်စၠောအ် သောပ်ဝလ် ဓာတ်လလဳ အေန်ဂျေန်နဳယာ ဝင် ဝင်မန်
သုတ်ပါထိက
ပါထိကဝဂ်
ဒဳဃနိကာယ်
သုတ္တန္တပိဋက ဝတ္ထု ကောရက္ခတ္တိယ ယွံဘဂ္ဂဝ ပ္ဍဲကာလမွဲအခိၚ် အဲဂှ် သ္ပဒတဴတန်တဴဒၟံၚ် ဇနပိုဒ်ထူလု ပ္ဍဲနိဂီုမၞုံယၟု ဥတ္တရကာ ဇနပိုဒ်ထူလု တအ်ရ
ယွံဘဂ္ဂဝ ပ္ဍဲကာလဂှ် အဲဂှ် ပ္ဍဲအခိၚ်နူဂယးပြဟ် ပလေဝ် လတက်ကၠေံသ္ၚာတုဲ သီုကဵုထ္ၜဂိုၚ် ရပ်ကေတ် ဗဗေၚ်
သ္ၚာ လုပ်ဂ္ၚေၚ်ပိဏ္ဍပါတ် နိဂီုဥတ္တရကာ မွဲဟာန်ကေုာံ ခမဳဗွက်ကြဴ ကောန်သၟိၚ်လိစ္ဆဝဳ သုနက္ခတ္တရ
ပ္ဍဲကာလဂှ် တဳကောရက္ခတ္တိယ မဟွံဗိုက်ဗွိုက်လတက်ဂှ် ဒ္ဂေတ်တဴဒ္ဂေတ်ကၠဵုရ
ထံက်ဂမာ အာပန်လ္ပာ်ရ
စၞ မဖျေံစွံလဝ် ပ္ဍဲတိဂှ် ခၟက်စတဴ နကဵုပါၚ်ဟေၚ်ရ
စတဴ နကဵုပါၚ်ဟေၚ်ရ
ယွံဘဂ္ဂဝ ကောန်သၟိၚ်လိစ္ဆဝဳ သုနက္ခတ္တဂှ် သ္ဂောံညာတ်ကေတ် တဳကောရက္ခတ္တယိ မဟွံဗိုက်ဗွိုက်လတက် မဒ္ဂေတ်တဴဒ္ဂေတ်ကၠဵု မထံက်ဂမာအာပန်လ္ပာ် စၞ မဖျေံစွံလဝ်ပ္ဍဲတိ မခၟက်စဒၟံၚ် နကဵုပါၚ်ဟေၚ် မစတဴ နကဵုပါၚ်ဟေၚ်ဂှ်တုဲ ကသပ်ရဴသာ်ဝွံ ကတဵုဒှ်ရ-- ယွံသကအ်တအ် ခမဳ မထံက်ဂမာအာပန်လ္ပာ် စၞ မဖျေံစွံလဝ်ပ္ဍဲတိ မခၟက်စဒၟံၚ် နကဵုပါၚ်ဟေၚ် မစတဴ နကဵုပါၚ်ဟေၚ်ဝွံ ထေက်ကဵုထိုၚ်သး အမ်သဝ်ခိုဟ်ကွေံရသွံ ရဴဝွံ (ကသပ်ကတဵုဒှ်ရ
ယွံဘဂ္ဂဝ ပ္ဍဲကာလဂှ် အဲဂှ် နကဵုစိုတ်အဲ တီကေတ်ကသပ်စိုတ် ကောန်သၟိၚ်လိစ္ဆဝဳ သုနက္ခတ္တတုဲ ဟီုသ္ဂးတဴ ကုကောန်သၟိၚ်လိစ္ဆဝဳ သုနက္ခတ္တ ဂလာန်ဝွံရ-- ယွံတြုံမလ္ၚုသၟး (နူမဂ်ဖိုလ်) တၠအဲ ဒုၚ်ဝန်တဴ ရဴဝွံမ္ဂး ခမဳကွးကျာ် ကောန်သၟိၚ် သာကျဝၚ်ရသွံ ရဴဝွံ (သ္ဂးတဴရ
ယွံတဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲဂှ် ယွံတြုံမလ္ၚုသၟး (နူမဂ်ဖိုလ်) တၠအဲဒုၚ်ဝန်တဴ ရဴဝွံမ္ဂး ခမဳကွးကျာ် ကောန်သၟိၚ်သာကျဝၚ်ရသွံ ရဴဝွံ မုဟိုတ် ဂွံသ္ဂးတဴဂှ်ရော
ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီရ
ယွံသုနက္ခတ္တ တၠအဲ သ္ဂောံညာတ်ကေတ် တဳကောရက္ခတ္တိယ မဟွံဗိုက်ဗွိုက် လတက် မဒ္ဂေတ် တဴဒ္ဂေတ်ကၠဵု မထံက်ဂမာအာပန်လ္ပာ် စၞ မဖျေံစွံလဝ်ပ္ဍဲတိ မခၟက်စဒၟံၚ် နကဵုပါၚ်ဟေၚ် မစတဴ နကဵုပါၚ် ဟေၚ်ဂှ်တုဲ ယွံမၞးတအ် ခမဳ မထံက်ဂမာအာပန်လ္ပာ် စၞ မဖျေံ စွံလဝ်ပ္ဍဲတိ မခၟက်စဒၟံၚ် နကဵုပါၚ်ဟေၚ် မစတဴ နကဵုပါၚ်ဟေၚ်ဝွံ ထေက်ကဵုထိုၚ်သး အမ်သဝ် ခိုဟ်ကွေံရသွံ ရဴဝွံ ကသပ်ကတဵုဒှ် ဟွံသေၚ်ဟာ ရဴဝွံ (သ္ဂးတဴရ
ယွံတဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ ဍာံပြတဴရ
တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ မုဟိုတ် သ္ဂောံသအေတ် သပါန်တဴ အရဟတ္တဖိုလ်ဂှ်ရော ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီရ
ယွံတြုံမလ္ၚုသၟး (နူမဂ်ဖိုလ်) အဲဂှ် ဟွံသအေတ်သပါန်တဴ အရဟတ္တဖိုလ်ရ
ဗွဲစၟတ်မ္ဂး ကွေတ်မိစ္ဆာမယုတ်မာဝွံ ကတဵုဒှ်ဒၟံၚ် ကုတၠအဲဟေၚ်ရ
သြဝ်သၠးကၠေံ ကွေတ်ဂှ်ညိ
သြဝ်လ္ပကဵုဒှ်တဴ တၞဟ်န လလေၚ်ဖဵု တၞဟ်နဒှ်ဒဒိုခ် ဗွဲမလအ်လ ကုတၠအဲညိ
ယွံသုနက္ခတ္တ တဳကောရက္ခတ္တိယ မဟွံဗိုက်ဗွိုက် လတက်ဝွံ ခမဳဝွံ ထေက်ကဵုထိုၚ်သး အမ်သဝ်ခိုဟ် ကွေံရသွံ ရဴဝွံ တၠအဲ ထေၚ်တဴရ
ညးဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲမရနုက်ကဵုထပှ်တ္ၚဲတေံဂှ် ကြက်သ္ဒး ချိုတ်တဴ နကဵုယဲစၞ ဟွံလာဲရ
ချိုတ်တုဲမ္ဂး ကြက်ဒးအာကတဵုဒှ် အသူရိကာယ် မၞုံယၟု ကာလကဉ္စိကာ ပ္ဍဲဘုံအသူရိကာယ် မယုတ်သဝ်ရ
ချိုတ်တုဲမ္ဂး ညးဂှ် ကြက်ကၠဟ် ထောံ ပ္ဍဲသုသာန် မၞုံကဵုဂြိုပ်ချောဲဗရံက်အိုတ်ရ
ယွံသုနက္ခတ္တ ယဝ်တၠအဲနွံပၟိက်မ္ဂး ပြာပ်အာဇရေၚ် တဳကောရက္ခတ္တိယ မဟွံဗိုက်ဗွိုက်လတက်ဂှ်တုဲ ယွံကောန်တၠ တဳကောရက္ခတ္တိယ ဒၞာဲဌာန်ဇကုကတဵုဒှ်ဂှ် တီတဴဟာ ရဴဝွံ သြဝ်သၟာန်ညိ
ယွံသုနက္ခတ္တ တဳကောရက္ခတ္တိယ မဟွံဗိုက် ဗွိုက်လတက်ဂှ် ယွံကောန်တၠသုနက္ခတ္တ ဒၞာဲဌာန်ဇကု ကတဵုဒှှ်ဂှ် တီတဴရ
ကတဵုဒှ်ဒၟံၚ် အသူရိကာယ် မၞုံယၟုကာလ ကဉ္စိကာ ပ္ဍဲဘုံအသူရိကာယ် မယုတ်သဝ်ရ ရဴဝွံ ဟိုတ်ကြက် ဒးဟီုသွဟ်ကဵုနွံရ ရဴဝွံ (သ္ဂးတဴရ
ယွံဘဂ္ဂဝ ပ္ဍဲကာလဂှ် ကောန်သၟိၚ်လိစ္ဆဝဳ သုနက္ခတ္တဂှ် ပြာပ်အာဇရေၚ် တဳကော ရက္ခတ္တိယ မဟွံဗိုက်ဗွိုက်လတက်ဂှ်တုဲ သ္ဂးတဴ ဂလာန်ဝွံရ ယွံကောန်တၠကောရက္ခတ္တိယ တဳကောရက္ခတ္တိယ မဟွံဗိုက်ဗွိုက်လတက်ဂှ် ပ္ဍဲမရနုက်ကဵုထပှ်တ္ၚဲတေံဂှ် ကြက်သ္ဒးချိုတ်တဴ နကဵုယဲစၞ ဟွံလာဲရ
ချိုတ်တုဲမ္ဂး ကြက်ဒးအာကတဵုဒှ် အသူရိကာယ် မၞုံယၟုကာလကဉ္စိကာ ပ္ဍဲဘုံအသူရိကာယ် မယုတ်သဝ်ရ
ချိုတ်တုဲမ္ဂး ညးဂှ် ကြက်ကၠဟ်ထောံ ပ္ဍဲသုသာန် မၞုံကဵု ဂြိုပ်ချောဲဗရံက်အိုတ်ရ ရဴဝွံ ခမဳဂေါတမ ဟီုသ္ဂးလဝ်ရ
ယွံကောန်တၠ ကောရက္ခတ္တိယ ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်ရ တၞဟ်နကဵုဂလာန်ခမဳဂေါတမ မှာရာတုဲ စိုန်သကီုကဵု ဗၞတ်ဗ္ၜတ်တုဲ သြဝ်စတဴ စၞညိ
စိုန်သကီုကဵုဗၞတ်ဗ္ၜတ်တုဲ သြဝ်သုၚ်တဴဍာ်ညိ ရဴဝွံ (သ္ဂးတဴရ
ယွံဘဂ္ဂဝ ကြဴနူဂှ် ကောန်သၟိၚ်လိစ္ဆဝဳ သုနက္ခတ္တဂှ် ဟွံပတှ်ေကေတ် ဂလာန်အဲတုဲ မွဲတ္ၚဲ ၜါတ္ၚဲ သ္ဂးတဴ ရဴဝွံတုဲ ရိုဟ်တဴ စဵုကဵုပေၚ်ထပှ်တ္ၚဲရ
ယွံဘဂ္ဂဝ ဗွဲစၟတ်တုန် တဳကောရက္ခတ္တိယ မဟွံဗိုက်ဗွိုက်လတက်ဂှ် ပ္ဍဲမရနုက်ကဵု ထပှ်တ္ၚဲဂှ် သ္ဒးချိုတ်အာ နကဵုယဲစၞ ဟွံလာဲရ
ချိုတ်တုဲမ္ဂး အာကတဵုဒှ် အသူရိကာယ် မၞုံယၟု ကာလကဉ္စိကာ ပ္ဍဲဘုံအသူရိကာယ် မယုတ်သဝ်ရ
ချိုတ်တုဲမ္ဂး ညးဂှ် ကၠဟ်ထောံပ္ဍဲသုသာန် မၞုံကဵုဂြိုပ်ချောဲဗရံက်အိုတ်ရ
ယွံဘဂ္ဂဝ ကောန်သၟိၚ်လိစ္ဆဝဳ သုနက္ခတ္တဂှ် တဳကောရက္ခတ္တိယ မဟွံဗိုက်ဗွိုက် လတက်ဂှ် ချိုတ်အာ နကဵုယဲစၞ ဟွံလာဲတုဲ ကၠဟ်ထောံလဝ် ပ္ဍဲသုသာန် မၞုံကဵုဂြိုပ်ချောဲဗရံက်ရ ရဴဝွံ ဂွံမိၚ်ကေတ်ရ
ယွံဘဂ္ဂဝ ပ္ဍဲကာလဂှ် ကောန်သၟိၚ်လိစ္ဆဝဳ သုနက္ခတ္တဂှ် ပြာပ်အာ ဇရေၚ် တဳကောရက္ခတ္တိယ မဟွံဗိုက်ဗွိုက်လတက် ပ္ဍဲသုသာန် မၞုံကဵုဂြိုပ်ချောဲဗရံက်ဂှ်တုဲ ယွံကောန် တၠကောရက္ခတ္တိယ ဒၞာဲဌာန်ဇကုကတဵုဒှ် တီတဴဟာ ရဴဝွံ တက်ဒါတ် နကဵုတဲ ဗၞတ်ပိဝါတုဲ သၟာန်တဴ တဳကောရက္ခတ္တိယ မဟွံဗိုက်ဗွိုက်လတက်ရ
ယွံဘဂ္ဂဝ ပ္ဍဲကာလဂှ် တဳကော ရက္ခတ္တိယ မဟွံဗိုက်ဗွိုက်လတက်ဂှ် သီုကဵုဇွိတ်သပေါတ်တဴ စၞိန်စး နကဵုတဲ ဒၠိုက်ကတဵုတုဲ ယွံကောန်တၠ သုနက္ခတ္တ ဒၞာဲဌာန်ဇကုကတဵုဒှ်ဂှ် တီတဴရ
ကတဵုဒှ်ဒၟံၚ် အသူရိကာယ် မၞုံယၟုကာလကဉ္စိကာ ပ္ဍဲဘုံအသူရိကာယ် မယုတ်သဝ်ရ ရဴဝွံ သ္ဂးတိုန်တုဲ ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်ဟေၚ် လောတ်ဒေါမ် စှေ်အာ လံက်လ္ၚာရ
ယွံဘဂ္ဂဝ ကြဴနူဂှ် ကောန်သၟိၚ်လိစ္ဆဝဳ သုနက္ခတ္တဂှ် ပ္ၚောံပြာပ်ကၠုၚ် ဇရေၚ်အဲ လ္ၚောဝ်သ္ပဝတ်ကဵုအဲတုဲ ဂဇအ်တဴ ပ္ဍဲဌာန်မဗဗွဲမွဲဒၞာဲရ
ယွံဘဂ္ဂဝ ကုကောန်သၟိၚ်လိစ္ဆဝဳ သုနက္ခတ္တ မဂဇအ်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဌာန်မဗဗွဲမွဲဒၞာဲဂှ် အဲသ္ဂးတဴ ဂလာန်ဝွံရ-- ယွံသုနက္ခတ္တ အရာဝွံဂှ် ပသာ်သမ္တီ ထေၚ်တဴဂှ်ရော
သ္ပဟိုတ်ကဵု တဳကောရက္ခ တ္တိယ မဟွံဗိုက်ဗွိုက်လတက်တုဲ အတိုၚ်အဲဟီုသ္ဂးလဝ်ဂှ် ဖဵုဂလာန်ဂှ် ဒှ်တဴဟာ
ဟွံသေၚ်မ္ဂးဒှ်တဴ နနယ်မွဲ သအာၚ်ဟာ ရဴဝွံ (သ္ဂးတဴရ
ယွံတဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ သ္ပဟိုတ်ကဵုတဳကောရက္ခတ္တိယ မဟွံဗိုက်ဗွိုက် လတက်တုဲ အတိုၚ်တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ ဟီုသ္ဂးလဝ်ဂှ် ဖဵုဂလာန်ဂှ်ဒှ်တဴရ
ဟွံဒှ်တဴ နနယ်မွဲသအာၚ်ရ ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီရ
ယွံသုနက္ခတ္တ အရာဝွံဂှ် ပသာ်သမ္တီ ထေၚ်တဴဂှ်ရော
ဒှ်တဴသာ်ဂှ်မ္ဂး ဣဒ္ဓိပါဋိဟာ မပြဲလောန် နူဓရ်ကုသလကမ္မပထစှ်သာ် မဒှ်ဂြပ်မၞိဟ်တအ်ဂှ် စၞောန်ထ္ၜးကဵုမ္ဂးဟာ
ဟွံစၞောန် ထ္ၜးကဵုမ္ဂးဟာ ရဴဝွံ (သ္ဂးတဴရ
ယွံတဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ ဒှ်တဴသာ်ဝွံမ္ဂး ဣဒ္ဓိပါဋိဟာ မပြဲ လောန်နူဓရ်ကုသလကမ္မပထစှ်သာ် မဒှ်ဂြပ်မၞိဟ်တအ်ဂှ် ဗွဲစၟတ်စၞောန်ထ္ၜးကဵုမ္ဂးရ
ဟွံစၞောန် ထ္ၜးကဵု ဟွံသေၚ်မ္ဂးရ ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီရ
ယွံတြုံမလ္ၚုသၟး (နူမဂ်ဖိုလ်) အဲမစၞောန်ထ္ၜးကဵု ဣဒ္ဓိပါဋိဟာ မပြဲလောန်နူဓရ်ကုသလ ကမ္မပထ စှ်သာ် မဒှ်ဂြပ်မၞိဟ်တအ် ရဴဝွံဂှ် ယွံတဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲဂှ် ဟွံစၞောန်ထ္ၜးကဵုဣဒ္ဓိပါဋိဟာ မပြဲလောန်နူဓရ်ကုသလကမ္မပထစှ်သာ် မဒှ်ဂြပ်မၞိဟ်တအ် ကုအဲဍိက်ရ ရဴဝွံ တၠအဲ သ္ဂးတဴဏီရ
ယွံတြုံမလ္ၚုသၟး (နူမဂ်ဖိုလ်) တၠအဲ ဗၞတ်ၜိုတ်လဵု ကလိလောန်လုတ်မှာဒုဟ်ဂှ် သြဝ်မၠာ်သ္ၚေဝ်ရံၚ်ကေတ်ညိ ရဴဝွံ (သ္ဂးတဴရ
ယွံဘဂ္ဂဝ ရဴသာ်ဝွံဟေၚ် ၜိုန်အဲဟီုကီုလေဝ် ညးမထေက်ကဵုအာ အပါယ် နရက်ဂှ် ညံၚ်ရဴ ပါဲစ္ဍး အာကီု ကောန်သၟိၚ်လိစ္ဆဝဳ သုနက္ခတ္တဝွံ ပါဲစ္ဍးအာ နူသာသနာဝွံဟေၚ်ရ
ဝတ္ထု တဳကဠာရမဋ္ဋက ၄
ယွံဘဂ္ဂဝ အဲဂှ် ပ္ဍဲကာလမွဲအခိၚ် သ္ပဒတဴတန်တဴဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာပြာသာဒ်မၞုံကဵု အထောဋ်ကအ်ကၠတ် ဂြိုပ်မဟာဝိုန် ဇရေၚ်ဍုၚ်ဝေသာလဳရ
ပ္ဍဲအခါကာလဂှ် တဳကဠာရ မဋ္ဋက မဟွံဗိုက်ဗွိုက်လတက်ဂှ် ပ္ဍဲကွာန်သၟိၚ်ဝဇ္ဇဳ ဍုၚ်ဝေသာလဳတအ်ဂှ် အာစိုပ်ကၞောတ် အထောဋ် ပွမလာဘ်ဂၠိုၚ် ပွမသကအ်တွဳဝါရ ဂၠိုၚ်တုဲ ပဒတဴဒၟံၚ်ရ
ညးဂှ် ဒဂိုန်ဒ္ဂေတ်တဴ ဒ္ဂေတ်ဝတ်ဂမၠိုၚ် ထပှ်သာ်ရ
၁) စဵုကဵုလအိတ်လမျီု ကြက်ဒှ်တဴ ညးဟွံဗိုက်ဗွိုက်လတက်ရ
ကြက်ဟွံဗိုက်ဗွိုက် လတက်ရ
၂) စဵုကဵုလအိတ်လမျီု ကြက်ဒှ်တဴ ညးဒ္ဂေတ်တဴ ဒ္ဂေတ်မပြဲရ
ကြက်ဟွံသိပ်ဂၠိပ် ဒ္ဂေတ်မေထုန်ရ
၃) စဵုကဵုလအိတ်လမျီု ကြက်ယိုပ်ယာပ်တဴ နကဵုသုရာ ဖျုန်တအ်ဟေၚ်ရ
ကြက်ဟွံ စတဴပုၚ် ကွာၚ်ရ
၄) ကလိလောန်အာ ဥဒေနစေတဳ (သ္ၚိဗယိ) ဒိုဟ်ဗၟံက် ဍုၚ်ဝေသာလဳတုဲ ကြက်ဟွံ အာရ
၅) ကလိလောန်အာ ဂေါတမကစေတဳ(သ္ၚိဗယိ) ဒိုဟ်သၠုၚ်ကျာ ဍုၚ်ဝေသာလဳတုဲ ကြက်ဟွံ အာရ
၆) ကလိလောန်အာ သတ္တမ္ဗစေတဳ (သ္ၚိဗယိ) ဒိုဟ်ပလိုတ် ဍုၚ်ဝေသာလဳတုဲ ကြက်ဟွံအာရ
၇) ကလိလောန်အာ ဗဟုပုတ္တစေတဳ (သ္ၚိဗယိ) ဒိုဟ်သၟဝ်ကျာ ဍုၚ်ဝေသာလဳတုဲ ကြက်ဟွံအာရ
ရဴဝွံ (ဒဂိုန်ဒ္ဂေတ်တဴရ
ညးဂှ် ဟိုတ်နူဒဂိုန်ဒ္ဂေတ်တဴ ဒ္ဂေတ်ဝတ်ထပှ်သာ်ဂမၠိုၚ်ဝွံဂှ်ရ ပ္ဍဲကွာန်သၟိၚ်ဝဇ္ဇဳတအ်ဂှ် အာစိုပ် ကၞောတ်အထောဋ် ပွမလာဘ်ဂၠိုၚ် ပွမသကအ်တွဳဝါရဂၠိုၚ်တုဲ ပဒတဴဒၟံၚ်ရ
ယွံဘဂ္ဂဝ ပ္ဍဲကာလဂှ် ကောန်သၟိၚ်လိစ္ဆဝဳ သုနက္ခတ္တဂှ် ပြာပ်အာဇရေၚ် တဳကဠာရမဋ္ဋက မဟွံဗိုက်ဗွိုက် လတက်ဂှ်တုဲ သၟာန်တဴဂလာန်ပြဒ္ဒညာ ကုတဳကဠာရမဋ္ဋက မဟွံဗိုက်ဗွိုက်လတက်ရ
သုနက္ခတ္တဂှ် သၟာန်တဴမ္ဂး တဳကဠာရမဋ္ဋက မဟွံဗိုက်ဗွိုက်လတက်ဂှ် သွဟ်တဴ ပြဒ္ဒညာဂှ် ဟွံမာန်ရ
ဟိုတ်မသွဟ်ဟွံမာန်ဂှ်ရ သ္ပပြာကဋ်တဴ ပွမထေဲပၞတ် ပွမစိုတ်လီု ပွမဟွံသ္ဍိုက်မၠိုက်ရ
ယွံဘဂ္ဂဝ ပ္ဍဲကာလဂှ် ကသပ်ဒှ်တိုန် ကုကောန်သၟိၚ်လိစ္ဆဝဳ သုနက္ခတ္တဂှ် ရဴဝွံရ-- ယွံမၞးတအ် ထ္ဍိမြိဒးအာ တၠအရှန် မထေက်ကဵုထိုၚ်သး အမ်သဝ်ခိုဟ်ဆာဲဂှ်ရသွံ
သြဝ်လ္ပကဵုဒှ်တဴ တၞဟ်နလလေၚ်ဖဵု တၞဟ်နဒှ်ဒဒိုခ် ဗွဲမလအ်လ ကုပိုဲညးဂမၠိုၚ်ညိ ရဴဝွံ (ကသပ်ဒှ်တိုန်ရ
ယွံဘဂ္ဂဝ ကြဴနူဂှ် ကောန်သၟိၚ်လိစ္ဆဝဳ သုနက္ခတ္တဂှ် ပ္ၚောံပြာပ်ကၠုၚ် ဇရေၚ်အဲ လ္ၚောဝ်သ္ပဝတ် ကဵုအဲတုဲ ဂဇအ်တဴ ပ္ဍဲဌာန်မဗဗွဲမွဲဒၞာဲရ
ယွံဘဂ္ဂဝ ကုကောန်သၟိၚ်လိစ္ဆဝဳ သုနက္ခတ္တ မဂဇအ်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဌာန်မဗဗွဲမွဲဒၞာဲဂှ် အဲသ္ဂးတဴ ဂလာန်ဝွံရ
ယွံတြုံမလ္ၚုသၟး (နူမဂ်ဖိုလ်) တၠအဲ ဒုၚ်ဝန်တဴ ရဴဝွံမ္ဂး ခမဳကွးကျာ် ကောန်သၟိၚ် သာကျဝၚ်ရသွံ ရဴဝွံ (သ္ဂးတဴရ
ယွံတဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲဂှ် ယွံတြုံမလ္ၚုသၟး (နူမဂ်ဖိုလ်) တၠအဲ ဒုၚ်ဝန်တဴ ရဴဝွံမ္ဂး ခမဳကွးကျာ် ကောန်သၟိၚ်သာကျဝၚ်ရသွံ ရဴဝွံ မုဟိုတ်ဂွံ သ္ဂးတဴဂှ်ရော ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီရ
ယွံသုနက္ခတ္တ တၠအဲဂှ် ပြာပ်အာဇရေၚ် တဳကဠာရမဋ္ဋက မဟွံဗိုက်ဗွိုက်လတက်တုဲ သၟာန်တဴ ပြဒ္ဒညာရ
တၠအဲ သၟာန်တဴမ္ဂး တဳကဠာရမဋ္ဋက မဟွံဗိုက်ဗွိုက်လတက်ဂှ် သွဟ်ကဵု ပြဒ္ဒညာဂှ် ဟွံမာန်ရ
ဟိုတ်မသွဟ်ဟွံမာန်ဂှ်ရ သ္ပပြာကဋ်တဴ ပွမထေဲပၞတ် ပွမစိုတ်လီု ပွမဟွံသ္ဍိုက်မၠိုက် ဟွံသေၚ်ဟာ
သအာၚ်နူဂှ် ယွံမၞးတအ် ထ္ဍိမြိဒးအာ တၠအရှန် မထေက် ကဵုထိုၚ်သး အမ်သဝ်ခိုဟ်ဆာဲဂှ်ရသွံ
သြဝ်လ္ပကဵုဒှ်တဴ တၞဟ်နလလေၚ်ဖဵု တၞဟ်နဒှ်ဒဒိုခ် ဗွဲမ လအ်လ ကုပိုဲညးဂမၠိုၚ်ညိ ရဴဝွံ ကသပ်ဒှ်တိုန် ကုတၠအဲ ဟွံသေၚ်ဟာ ရဴဝွံ (သ္ဂးတဴရ
ယွံတဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ ဍာံပြတဴရ
တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲဂှ် မုဟိုတ် သ္ဂောံသအေတ် သပါန်တဴ အရဟတ္တဖိုလ်ဂှ်ရော ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီရ
ယွံတြုံမလ္ၚုသၟး (နူမဂ်ဖိုလ်) အဲဂှ် ဟွံသအေတ်သပါန်တဴ အရဟတ္တဖိုလ်ရ
ဗွဲစၟတ်မ္ဂး ကွေတ်မိစ္ဆာ မယုတ်မာဝွံ ကတဵုဒှ်ဒၟံၚ် ကုတၠအဲဟေၚ်ရ
သြဝ်သၠးကၠေံ ကွေတ်ဂှ်ညိ
သြဝ်လ္ပ ကဵုဒှ်တဴ တၞဟ်နလလေၚ်ဖဵု တၞဟ်နဒှ်ဒဒိုခ် ဗွဲမလအ်လ ကုတၠအဲညိ
ယွံသုနက္ခတ္တ တဳကဠာရမဋ္ဋက မဟွံဗိုက်ဗွိုက်လတက်ဝွံ ခမဳဝွံ ထေက်ကဵုထိုၚ်သး အမ်သဝ်ခိုဟ်ကွေံ ရသွံ ရဴဝွံ တၠအဲ ထေၚ်တဴရ
ညးဏအ်ဂှ် ခြာဟွံလအ်ဟေၚ် ဗိုက်တဴဗွိုက်လတက် ခရှ် ဂေတ်ဂ္ၚေၚ် မွဲဟာန်ကေုာံသမ္ဘာ စတဴပုၚ် ကွာၚ်တုဲ စေတဳသ္ၚိဗယိဂမၠိုၚ် မၞုံပ္ဍဲဍုၚ်ဝေသာလဳ အိုဿီုဂှ် ကလိလောန်အာတုဲ သီုကဵုသကအ်တွဳဝါရဟုတ်ယုတ်ဂှ် ကြက်သ္ဒးချိုတ်ရ ရဴဝွံ (အဲသ္ဂးရ
ယွံဘဂ္ဂဝ ကြဴနူဂှ် ခြာဟွံလအ်ဟေၚ် တဳကဠာရမဋ္ဋက မဟွံဗိုက်ဗွိုက်လတက်ဂှ် ဗိုက်လတက်တဴ ဗွိုက်လတက်ခရှ်တုဲ ဂေတ်ဂ္ၚေၚ်တဴ မွဲဟာန်ကေုာံသမ္ဘာ စတဴပုၚ် ကွာၚ်တုဲ စေတဳသ္ၚိဗယိဂမၠိုၚ် မၞုံပ္ဍဲ ဍုၚ်ဝေသာလဳအိုဿီုဂှ် ကလိလောန်အာတုဲ သီုကဵုသကအ်တွဳဝါရ ဟုတ်ယုတ်ဂှ် သ္ဒးချိုတ်အာရ
ယွံဘဂ္ဂဝ ကောန်သၟိၚ်လိစ္ဆဝဳ သုနက္ခတ္တဂှ် တဳကဠာရမဋ္ဋက မဟွံဗိုက်ဗွိုက် လတက်ဂှ် ဗိုက်လတက်တဴ ဗွိုက်လတက်ခရှ်တုဲ ဂေတ်ဂ္ၚေၚ်တဴ မွဲဟာန်ကေုာံသမ္ဘာ စတဴပုၚ် ကွာၚ်တုဲ စေတဳသ္ၚိဗယိဂမၠိုၚ် မၞုံပ္ဍဲ ဍုၚ်ဝေသာလဳအိုဿီုဂှ် ကလိလောန်အာတုဲ သီုကဵုသကအ် တွဳဝါရဟုတ်ယုတ်ဂှ် သ္ဒးချိုတ်အာရဂး ရဴဝွံ ဂွံမိၚ်ကေတ်ရ
ယွံဘဂ္ဂဝ ပ္ဍဲကာလဂှ် ကောန်သၟိၚ် လိစ္ဆဝဳ သုနက္ခတ္တဂှ် ပ္ၚောံပြာပ်ကၠုၚ်ဇရေၚ်အဲ လ္ၚောဝ်သ္ပ ဝတ်ကဵုအဲတုဲ ဂဇအ်တဴ ပ္ဍဲဌာန်မဗဗွဲမွဲဒၞာဲရ
ယွံဘဂ္ဂဝ ကုကောန်သၟိၚ်လိစ္ဆဝဳ သုနက္ခတ္တ မဂဇအ်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဌာန်မဗဗွဲမွဲဒၞာဲဂှ် အဲသ္ဂးတဴဂလာန်ဝွံရ
ယွံသုနက္ခတ္တ အရာဝွံဂှ် ပသာ်သမ္တီ ထေၚ်တဴဂှ်ရော
သ္ပဟိုတ်ကဵု တဳကဠာရမဋ္ဋက မဟွံဗိုက်ဗွိုက်လတက်တုဲ အတိုၚ်အဲဟီုသ္ဂးလဝ်ဂှ် ဖဵုဂလာန်ဂှ် ဒှ်တဴဟာ
ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဒှ်တဴ နနယ်မွဲသအာၚ်ဟာ ရဴဝွံ (သ္ဂးတဴရ
ယွံတဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ သ္ပဟိုတ်ကဵု တဳကဠာရမဋ္ဋက မဟွံ ဗိုက်ဗွိုက်လတက်တုဲ အတိုၚ်တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ ဟီုသ္ဂးလဝ်ဂှ် ဖဵုဂလာန်ဂှ် ဒှ်တဴရ ဟွံဒှ်တဴ နနယ်မွဲ သအာၚ်ရ ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီရ
ယွံသုနက္ခတ္တ အရာဝွံဂှ် ပသာ်သမ္တီ ထေၚ်တဴဂှ်ရော
ဒှ်တဴသာ်ဂှ်မ္ဂး ဣဒ္ဓိပါဋိဟာ မပြဲလောန် နူဓရ်ကုသလကမ္မပထစှ်သာ် မဒှ်ဂြပ်မၞိဟ်တအ်ဂှ် စၞောန်ထ္ၜးကဵုမ္ဂးဟာ
ဟွံစၞောန်ထ္ၜးကဵုမ္ဂးဟာ ရဴဝွံ (သ္ဂးတဴရ
ယွံတဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ ဒှ်တဴသာ်ဝွံမ္ဂး ဣဒ္ဓိပါဋိဟာ မပြဲလောန် နူဓရ်ကုသလကမ္မပထစှ်သာ် မဒှ်ဂြပ်မၞိဟ်တအ်ဂှ် ဗွဲစၟတ် စၞောန်ထ္ၜးကဵုမ္ဂးရ
ဟွံစၞောန်ထ္ၜးကဵု ဟွံသေၚ်မ္ဂးရ ရဴဝွံ (ဂရၚ်ပတီရ
ယွံတြုံမလ္ၚုသၟး (နူမဂ်ဖိုလ်) အဲမစၞောန်ထ္ၜးကဵု ဣဒ္ဓိပါဋိဟာ မပြဲလောန်နူဓရ်ကုသလ ကမ္မပထ စှ်သာ် မဒှ်ဂြပ်မၞိဟ်တအ် ရဴဝွံဂှ် ယွံတဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲ တဳလမၞုံပိုဉ်ကျာ်တြဲဂှ် ဟွံစၞောန်ထ္ၜးကဵု ဣဒ္ဓိပါဋိဟာ မပြဲလောန်နူဓရ်ကုသလကမ္မပထစှ်သာ် မဒှ်ဂြပ်မၞိဟ်တအ် ကုအဲဍိက်ရ ရဴဝွံ တၠအဲ သ္ဂးတဴဏီရ
ယွံတြုံမလ္ၚုသၟး (နူမဂ်ဖိုလ်) တၠအဲ ဗၞတ်ၜိုတ်လဵု ကလိလောန်လုတ်မှာဒုဟ်ဂှ် သြဝ်မၠာ်သ္ၚေဝ်ရံၚ်ကေတ်ညိ ရဴဝွံ (သ္ဂးတဴရ
ယွံဘဂ္ဂဝ ရဴသာ်ဝွံဟေၚ် ၜိုန်အဲဟီုကီုလေဝ် ညးမထေက်ကဵုအာ အပါယ် နရက်ဂှ် ညံၚ်ရဴပါဲစ္ဍးအာကီု ကောန်သၟိၚ်လိစ္ဆဝဳ သုနကတ္တဝွံ ပါဲစ္ဍးအာနူသာသနာဝွံဟေၚ်ရ
ချာလ် အတ္တဝ် ဗလက်ဒေန် (အင်္ဂလိက် - Charles Otto Blagden) (၆ သေတ်တေန်ပါ ၁၈၆၄ - ၂၅ အဝ်ဂေတ် ၁၉၄၉) ဝွံ ဒှ် ဂကူအင်္ဂလိက် အစာဝင် ရးဗၟံက် ကေုာံ လိက်တြေံတြဟ် ဗွဲတၟေင် လိက်ခေတ်တြေံ မလေ
မန် ကေုာံ ပျူ
လိက်တၟအ်တြေံ (လိက်တၟအ် ဖရပထုံ) မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲဍုင်သေံဂှ် နကဵုညး မဒှ်မၞိဟ် မဗှ်ထ္ၜး ဒှ်လိက်မန်တုဲ ဝင်ဍုင်သေံ ခေတ်တြေံ မဒှ်လဝ် ဍုင်မန်ဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ
ပါဲနူ လိက်မန်တြေံတုဲ လိက်ပျူလေဝ် ညးရ ဒှ်မၞိဟ် မဗှ် မဗၟံက်ထ္ၜး ဗီုဂွံဗှ် ကၠာအိုတ်
ဗလက်ဒေန် ဘာတုဲ နူ ဒုလ်ဝိချ် ကဝ်လိက်(Dulwich College) ဍုင်လာန်ဒါန်တုဲ ကလိဂွံ လာပ်ကတ်ပညာ ဇရေင် ကောရ်ပုသ် ခရိသတိ ကဝ်လိက်
တက္ကသိုလ် အံက်စ်ဝှောတ် (Corpus Christi College
Oxford University) သွက်ဂွံလ္ၚတ် ဘာသာလိက်ပတ် (Classics) တုဲ အံင်ဇၞးအာ နကဵုဂုဏ်တၟေင်ရ
စိုပ်သၞာံ ၁၈၈၈ ဂှ် ဗလက်ဒေန် ဂွံဒုင်ခပတိုန် ပ္ဍဲဂကောံသၟိင်ဇၞော် (Straits Settlements) မဒှ်ဂကောံသၟိင်တၠ အင်္ဂလိက် သွက်ဂွံပကင်ရင် ဍုင်ရးကဝ်လဝ်နဳ အင်္ဂလိက်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲဒေသမလေယ (Malaya) နကဵုတာလျိုင် ညးမအုပ်ဓုပ် ကေုာံ နာဲဗစာ ပ္ဍဲ မလက္ကာ ကေုာံ သေန်ကာပူ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၉၇ ဂှ် ဟိုတ်နူယဲတုဲ ညးကလေင်စဴအာ ဍုင်အင်္ဂလာန်
သၞာံဂတဂှ် ညးဂွံဒှ် အစာ (Holt Scholar) ပ္ဍဲဘာ ဂရေ အေန် (Gray s Inn) ပ္ဍဲဍုင်လာန်ဒါန်ရ
စိုပ်သၞာံ ၁၈၉၇ ညးဂွံဒှ် အစာသၞောဝ်ဥပဒေ တုဲ ပွိုင် ၁၇ သၞာံ ညးရေင်တၠုင်ဒၟံင် နဒဒှ်ကမၠောန် မဆေင် ကဵုသၞောဝ်ဥပဒေ
ပ္ဍဲအခိင်မွဲစွံဂှ် ညးချူပတိတ် လိက်ပရေင်အကေလ်ဒမေတ် (academic article) မဆေင် ကဵုလိက်မလေ
လိက်မန် ကေုာံ လိက်ပျူရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၁၆ ဂှ် ဘာဗတောန်ရးဗၟံက် (School of Oriental Studies) ဂှ် ကလေင်ဒက်ပ္တန် နဒဒှ် ကဝ်လိက် ပ္ဍဲသၞောဝ် တက္ကသိုလ်လာန်ဒါန် (A Constituent College of the University of London) သွက်ဂွံသၠုင်ပတိုန် ကဆံင်ဗတောန်လ္ၚတ် အရေဝ်ဘာသာအာရှ သွက်ဂွံဗတောန်လ္ၚတ် ဂွံအုပ်ဓုပ် နဒဒှ်သၟိင်တၠ အေန်ပါယာဗြိတိန်
ဘာဂှ် စဒုင်တဲကွးဘာ ပ္ဍဲဂိတုဇန်နဝါရဳ ၁၉၁၇
ဗလေတ်ဒေန် ဂှ် မယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင် နဒဒှ် အစာမစၟဳစၟတ် သွဟ်လိက် ဘာသာမလေ ပ္ဍဲတက္ကသိုလ်လာန်ဒါန် နူသၞာံ ၁၉၁၀ တေအ်ရတုဲ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၁၇ ဂှ် ညးဂွံဒှ် ကထိက ပ္ဍဲဘာသာမလေ ပ္ဍဲဘာဗတောန်ရးဗၟံက်ဂှ်ရ
ကြဴနူဂှ် ညးဂွံခပတိုန် နဒဒှ် ဂဥုပ်ပါမောက္ခ တုဲ ဒေါအ်ဇူ နူကမၠောန် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၃၅ ရ
ဗလက်ဒေန် ယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင် နဒဒှ် ဒု-ဥက္ကဌ ပ္ဍဲ ဂကောံ (Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland) အကြာသၞာံ ၁၉၂၃ - ၁၉၃၃ ကဵု ၁၉၃၅-၁၉၃၈ ရ
နူသၞာံ ၁၉၃၈ စဵုကဵု မစုတိဂှ် မဂွံခပတိုန် ပ္ဍဲဂကောံဂှ် နဒဒှ် ဒု-ဥက္ကဌ ဂုဏ်တၟေင်ရ
ညးစုတိကလိလောန်အာ ဘဝပရလိုက် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၉ နကဵုအာယုက် (၈၄) ရ
ညးသီုကဵုဒှ် ဒု-ဥက္ကဌ ပ္ဍဲဂကောံမနုဿဗေဒ (Royal Anthropological Society) ကီုရ
နကဵု တက္ကသိုလ်လ္ဂုင်ဂှ် ဇိုန်နှင်ကဵုညး တဆိပ်ကြာ D
Litt
ဒံက်တာ မဆေင်ကဵုလိက်ပတ် ကီုရ
ဒံက်တာဗလက်ဒေန် ဝွံ ၜိုန်ရ မဒှ်အစာလိက်တၟအ်မန် လိက်တၟအ်ပျူ မၞိဟ်မဗၟံက် ပတိုန် ဗီုဂွံဗှ် လိက်မန်တြေံ ကဵု လိက်ပျူတြေံကီုလေဝ် ဍုင်မန်ဗၟာဂှ် ဆမွဲအလန်ကီု ဟွံကေင်စိုပ်ရ
ဟိုတ်နူညး မဒှ်မၞိဟ် မဖန်ဗဒှ်လဝ် ဗီုဂွံလ္ၚတ်ဗှ် လိက်မန်တြေံ လိက်ပျူတြေံတုဲ နဒဒှ် မအံက် လိက်တၟအ်မန် လိက်တၟအ်ပျူဂှ် ညးဂမၠိုင် စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ
1898
The medieval chronology of Malacca
1902
A Malayan element in some of the languages of Southern Indo-China
In Journal of the Straits Branch
Royal Asian Society no
1906
With Walter William Skeat
Pagan races of the Malay Peninsula
London
Macmillan and Co
1906
Siam and the Malay Peninsula
In Journal of the Royal Asiatic Society
1909
Notes on Malay history
In Journal of the Royal Asiatic Society
1910
Quelques notions sur la phonétique du Talain et son évolution historique
In Journal asiatique
1912
Notes on Talaing epigraphy
1914
The Pyu inscriptions
In Epigraphica Indica vol
12 no
127 137
1917
With Richard Winstedt
A Malay Reader
Oxford
Clarendon Press
1920
Môn Inscriptions
Rangoon
Government Printery and Stationary
1928
The inscriptions of the Kalyā īsīmā
Pegu
In Epigraphia Birmanica
1960
English-Malay phrase-book
Singapore
Malays Publishing House
ကွာန်ကအ်ယက္ခ ဝွံ ဒှ်ကွာန်မန် နွံပ္ဍဲ (16
619684N
847365E) တွဵုရးဍုၚ်ကရေၚ်
ပွိုၚ်ဍုၚ်ကအ်ကြိက်ရ
ဗွဲဒိုဟ် ပလိုတ်သၠုၚ်ကျာကွာန်ဝွံ နွံ ကွာန်ခယျးပ္ဍဲတုဲ အာကဵုကွာန်ခယျးမ္ၚး စိုပ်ၜဳကဍတ်
နူကွာန်အာ ဂၠံၚ်ဗၟံက် ၜိုတ် 7
4 တိုၚ်မ္ဂး စိုပ်ဂၠံၚ်ဇၞော် ဗြဝတဳ-ဘာအၚ်
ဇမၞော်ကွာန်ဂှ် သီုဖအိုတ် နွံၜိုတ် 0
27 mi2 ရ
ကွာန်ကအ်ယက္ခဝွံ နွံဘာလကျာ်ၜါဘာ
ကွာန်ကအ်တာဝွံ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၈ဂှ် သ္ၚိ သီုဖအိုတ် နွံ ၜိုတ် (၁၀၀) မတုဲ မၞိဟ်နွံ ၜိုတ် မသုန်ကၠံ ဒှ်မာန်ရ
အဓိက ပရေၚ်ပလံၚ်ဗစိုပ်ကွာန်ကအ်ဗိုတ်ဝွံ ဒှ်ဂၠံၚ်ဍာ် ကေုာံ ဂၠံၚ်တိုက်ရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ကွာန်ဝွံ ဟိုတ်မနွံ ပ္ဍဲလတူတိသမၠုၚ် အကြာဝါဗိုၚ် (ဝါ) တိဗလးသဝ် မဗိုၚ်ဂေတ်လဝ်တုဲ ကအ် ညးကော်စတုဲ ၀၀ ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ၀၀ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ယၟုကွာန်၀၀ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ၀၀ရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ကွာန်ဝဝဝဝွံ ဒှ်မန်တြေံမွဲတုဲ နူအခိၚ်လဵု မစပ္တန်လဝ်ရောဂှ် နကဵု သက်သဳ သုတေသနဝၚ် ခိုၚ်ၚ်ဂှ် ဟွံဂွံတီလဝ်ဏီရ
ပ္ဍဲခေတ်ဟံသာဝတဳ ဒြဟတ်ခိုဟ် (ၜိုတ် အေဒဳ တေအ်ဂှ် ကွာန်ဝွံ ပါလုပ် ပ္ဍဲရးမတ္တမ ၃၂ ဍုၚ် ပ္ဍဲရးဍုၚ်ဝဝရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ရာမညနိကာယ ဘာဗၟံက်ဝွံ နွံ လပါ်ဗၟံက်ကွာန်တုဲ မဒှ်ဘာတြေံအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝ ဏအ်ရ
ဘာဝွံ ပ္ဍဲအခိၚ် ကျာ်ဇၞော်ဝိမလဂှ် ခၞံဗဒှ်လဝ်သီမွဲရ
ပါဲနူသီတုဲ ဇြပ်သဘၚ်ဓရ်
ဇြပ်မၚ်သဳလ်တအ်လေဝ် နွံကီုရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ရာမညနိကာယ ဘာပလိုတ်ဝွံ နွံလပါ်ပလိုတ်ကွာန်တုဲ မဒှ်ဘာမခၞံဗဒှ်လဝ် ကြဴနူဘာဗၟံက်ညိရ
ဘာဝွံ ပတန်လဝ် ပ္ဍဲအခိၚ်ကျာ်ဇၞော်စန္ဒိမာ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၆၇၀ တေအ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်မၚ်မဲကၠုၚ်ဘာဝွံ သီုဖအိုတ် ဂွံ ၁၀ အဆက်ရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝဝွံ ကျာ်စေတဳ သီုဖအိုတ် နွံ ၃ တၞုၚ်
ကျာ်လဒေါဝ်ဂှ် ဒှ်ကျာ် ကျာ်သြဳကွာန်တုဲ မၞိဟ်ကၠုၚ်ဗဵုလ္ၚောဝ်ဂၠိုၚ်အိုတ်ရ
ပါဲနူဂှ် ကျာ်စေတဳ ပ္ဍဲဘာလကျာ်လေဝ် နွံကီုရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
အဓိက ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကွာန်ဝဝဝ ဝွံ ဒှ်ကမၠောန်ဗ္ၚ ကေုာံ တဵုတၞံခၜိုတ်ရဝ်ပါရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ပရေၚ်ဗၞိက် စၞစသုၚ်တအ်လေဝ် နွံစ ညိညကီုရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝဝွံ နာဲဘာဗတောန်လိက်အလဵုအသဳ တန်သဇိုၚ်မူလ (၂) မတုဲ တန်လဒေါဝ် နွံမွဲရ
ပ္ဍဲဘာလကျာ်လေဝ် ဒှ်ဒတန် ဗ္တောန်လိက် သွက်ကောန်ၚာ်တအ်ကီုရ
ကွာန်ကောန်ဒေင်(အၚ်္ဂလိက်
Takhuntaing)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ဂကောံကွာန်ကောန်ဒေင်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၀၈
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ကောန်ဒေင်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၁၅၆
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၄၉၆ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၄၆၅၂ တၠရ
ကံင်သဳ ဘာသာဒိန် (ဒိန်နေတ်
Dansk Sprognævn) (DSN) ဂှ် ဒှ် ကံင်သဳ အလဵုအသဳဍုင် မနွံ သၟဝ် ဌာနဝန်ဇၞော် ကာယေန်သၞာင်
မဒှ်ဂကောံ မဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ပဒတန် ပွံင်မအက္ခရ်လိက် ကေုာံ ဗီုပတိတ် ရမ္သာင် မလိက် ဒိန်နေတ်ရ
နကဵုကံင်သဳဏအ် ကၠောန်ပ္တိတ် အဘိဓာန်ဒတန်ပွံက်မအက္ခရ် ဒိန်နေတ် (retskrivningsordbog) ကေုာံ ပရိုင် နူ ကံင်သဳ ဘာသာဒိန် (Nyt fra Sprognævnet) မချူလဝ် ပရူ မဆေင်ကဵု မအရေဝ်ဒိန်နေတ် ကေုာံ ပရေင်ကမၠောန် နူကဵု ကံင်သဳဂှ်ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ နကဵု ကံင်သဳဏအ် ပကောံမအရေဝ် ဒိန်နေတ် တၟိတၟိ
တုဲပၠန် တာလျိုင် သွက်ဂွံဒုင်သၟာန်သှ် ယဝ်ရ ညးမွဲမွဲ သၟာန်နင် စပ်ကဵု လိက်ဒိန်နေတ် ဗီုမဂွံချူ ကေုာံ ဗီုမဂွံသုင်စောဲရ
ကံင်သဳဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နူကဵုသၞာံ ၁၉၅၅ တေအ်ရ
ကမၠောန်အဓိက ကံင်သဳဏအ် သွက် ဘာသာဒိန် နွံ ပိ သာ်
ကံင်သဳ ဘာသာဒိန် ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု သၞောဝ်ဥပဒေဍုင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
ကောန်ကမၠောန် ကံင်သဳ ဘာသာဒိန် တအ်ဂှ် သ္ဒးလ္ၚတ်ဒၟံင် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် အရေဝ်ဘာသာ နကဵု မဗှ် လိက်ပရိုင်
လိက်မဂ္ဂဇြေန်
ဗှ်လိက် ကေုာံ ကလင်ရေဒဳယော ကေုာံ ဗဵု တဳဗဳတအ်ရ
မအရေဝ်တၟိ မကလိဂွံတအ်ဂှ် သ္ဒးဂိုင်ဒေပ်စုတ် ပ္ဍဲကဵု ဗွဝ်ဒေတာဝေါဟာရ (orddatabase) နကဵု လလဳကီု သီုကဵု ချူဂိုင်စွံလဝ် ပ္ဍဲလိက်စၟတ်သမ္တီ ကံင်သဳရ
ဇၟာပ်ပ် ဝေါဟာရ မွဲမွဲမဂှ် သ္ဒးနွံကဵု ဝါကျ ဥပမာ ဗီုမဂွံစကာ ဂၠိုင်ကဵုဗီုရ
လၟုဟ်မ္ဂး မအရေဝ်ဝေါဟာရ တၞဟ်ခြာ ၜိုတ် ၃၀၀
၀၀၀ မဂှ် နွံကဵု ဥပမာ ဗီုမစကာ ၜိုတ် ၁ ပြကောဋိကိုဋ်ရ
ဗွဝ်ဒေတာဂှ် မွဲမွဲသၞာံ ဂၠိုင်တိုန်ဒၟံင် ၜိုတ်အကြာ ၂
၀၀၀-၃
၀၀၀ မ
ဗွဝ်ဒေတာဝေါဟာရ ဂှ် တုပ်ညံင်ရဴ အဘိဓာန်ဂမျိုင် မဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ဗီုမအရေဝ် ဝေါဟာရ ဒိန်မက် ဇၞော်မောဝ်ဂၠိုင်တိုန်ဒၟံင် နူကဵု သၞာံ ၁၉၅၀တအ်ရ
ဗွဝ်ဒေတာဝေါဟာရ ဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ဗီုလဵု အရေဝ်ဒိန်နေတ် မဇၞော်မောဝ် ဂၠိုင်တိုန်ဒၟံင်ဟေင်ရ
ဆၜိုတ် မဝေါဟာရ နူကဵု ကံင်သဳတအ် မပစၟတ်သမ္တီဟေင် ပၠုပ်စုတ်လဝ် ဟွံသေင်
ဇၟာပ်အရေဝ် ဝေါဟာရ ခိုဟ်ကီု ပရေအ်ကီုဂှ် ပကောံစွံလဝ် ပ္ဍဲဗွဝ်ဒေတာဂှ်ဖအိုတ်ရ
နမပကောံလဝ် ဗီုဏအ်တုဲ နူကဵု ဗွဝ်ဒေတာဂှ် လ္ၚတ်ကေတ် တၠုင်လအာ ဇၞော်မောဝ် လိက် ကေုာံ အရေဝ်ဒိန်နေတ်ဂွံရ
ဗွဝ်ဒေတာဝေါဟာရဂှ် ဒှ်ကပေါတ်အပြောမ် သွက် ကံင်သဳ ဂွံကၠောန် ကမၠောန်ညးတအ်ဂွံရ
မလိက် မပကောံလဝ်တအ်ဂှ် နကဵုမၞိဟ်အပ္ဍဲ ကံင်သဳဂှ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်
ကဵုကသပ် ကေုာံ ပသုတေသန
တုဲပၠန် နကဵုမၞိဟ်မ္ၚးလေဝ် ဗွဝ်ဒေတာတအ်ဂှ် စကာဂွံဒၟံင်ကီုရ
ဥပမာ ကုညးမိက်ဂွံ ပသုတေသန ဆေင်ကဵုမအရေဝ် ဗီုကဵုကွးဘာတအ် လုပ်စကာဂွံကီုရ
နကဵု ကံင်သဳဂှ် သှ်ကဵု ကံင်သဳဂှ် ပွိုင်မွဲမွဲသၞာံ ဂလာန်သမာန် ၜိုတ် ၁၄
၅၀၀ မဂွံဒုင်သၟာန်ဒၟံင်ရ
ဗွဲမဂၠိုင် နကဵု ကမ္မဏဳပုဂ္ဂလိက ကေုာံ ရုင်အလဵုအသဳ ကေုာံ အေန်သတဳကျုတ်နာနာ ဗီုကဵု ဘာတအ်ဂှ် ဆက်ဖုန် ဟွံသေင်မ္ဂး ချူလိက်တုဲ သၟာန်အိုတ်ရ
နကဵု မၞိဟ်ပူဂိုလ်မွဲမွဲလေဝ် သၟာန် ကံင်သဳ နွံတၟာဂလိုင်ကီုရ
ညးလဵုဟွံဟီု သၟာန်ဂွံတုဲ ဟွံဒးကဵု ၚုဟ်မးရ
ကံင်သဳဘာသာဒိန် ဝွံ ဒှ်ဌာနမပဒတန် ဗီုလဵုဂွံပံင် မအက္ခရ်ဂမၠိုင်တုဲ နကဵုကံင်သဳဂှ် ပလေဝ်ဒါန် ကေုာံ ပတိတ် လိက်အဘိဓာန်ဒတန်ပွံင်မအက္ခရ်
အဘိဓာန်ဒတန်ပွံင်မအက္ခရ် မလုပ်သၞောဝ် (den officielle danske retskrivningsordbog) ပ္တိတ်လဝ် အလန်လက်ကရဴအိုတ်ဂှ် ဒှ် စတုတ္ထမူ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၂ (တတိယမူ သၞာံ ၂၀၀၁
ဒုတိယမူ သၞာံ ၁၉၉၆
ပထမမူ ၁၉၆၈
ပါဲနူဂှ်တုဲ နကဵု ဝေပ်သာက် အေန်တာနေတ် dsn
dk ဂှ် ဇၟာပ်ပ်သၞာံ ချူပၠုပ်စုတ်ဒၟံင် ဝေါဟာရတၟိတၟိဂမၠိုင်ရ
၁] နကဵုသၞောဝ်မ္ဂး ဇၟာပ်ပ် အေန်သတဳကျုတ် ရုင်အလဵုအသဳ ကေုာံ ဘာဗတောန်လိက်တအ်ဂှ် သ္ဒးချူဗက် အတိုင် အဘိဓာန်ဒတန်ပွံင်မအက္ခရ် (Retskrivningsordbogen) နူကဵု ကံင်သဳဏအ် မပတိတ်လဝ်ဂှ်ရ
ကမ္မဏဳ ကေုာံ ပူဂိုလ်တအ် (ကြပ်)သီုဖအိုတ် ဒ္ဂေတ်ဗက် ချူအတိုင်အဘိဓာန်ဂှ်ရ
ပ္ဍဲကဵု ဥပဒေ သၞောဝ်ပဒတန် မလိက်ဒိန်နေတ်ဂှ် ချူဗၟံက်လဝ် ဗွဲတြး ညးလဵု သ္ဒးဒ္ဂေတ်ဗက် အတိုင် လိက်မပလဝ်ဒတန်ဂှ်ရ
အဘိဓာန်ဒတန်ပွံင်မအက္ခရ်ဂှ် နွံဝေါဟာရ ၜိုတ် ၆၄
၀၀၀ မ မဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ဝေါဟာရတအ် ဗီုလဵု ဂွံပံင် မအက္ခရ် တုဲပၠန် သၞောဝ်ဗီုစကာ အခိင်လဵု ချူအက္ခရ်ဇၞော်
အခိင်လဵု ချူအက္ခရ်ဍောတ်
ဒၞာဲလဵု ပါ်ချူ ဒၞာဲလဵု ပကောံချူတအ် ဒှ်တမ်ရ
ကံင်သဳ ဘာသာဒိန် ဝွံ ဒက်ပတန်လဝ် နကဵု ဂကောံညးစၞးဂမၠိုင် ကဵု ဂကောံပကင်ရင် အေန်သတဳကျုတ် သုတေသန ကေုာံ ပရိုင်တင်ဂၞင် (et forsknings- og informationsinstitut) နကဵုဗီုပြင်ၜါကရေက်
ဟီုမွဲသာ်ပၠန် နကဵု သွာင်ပကင်ရင် ကေုာံ သွာင်တၠပညာ ရ
ပ္ဍဲကဵု ဂကောံညးစၞးဂမၠိုင်ဂှ် နွံကဵု မၞိဟ်စၞး ၄၀ တၠ နူကဵု ဌာနနာနာ ညးမကၠောန်ဒၟံင် ကမၠောန် မဆေင်ကဵု အရေဝ်ဘာသာဒိန်နေတ်
ဥပမာ နူဝန်ဇၞော်ဂမၠိုင် မပတံကဵု ဌာနသၟိင်ဍုင်
ဌာနရုင်ဗစာ (သၞောဝ်ဓဝ်
ဌာနပရေင်ပညာ
ဘာတက္ကသိုလ်
ဂကောံရေဒဳယော ကေုာံ ဂကောံတဳဗဳ
ဂကောံအစာဘာ
ဂကောံအစာပရိုင်
ဂကောံအစာကၞေဟ်
သၟာဇာတ်တအ်ရ
ဇၟာပ်ပ်ဌာန ကေုာံ ဂကောံတအ်ဂှ် ပလံင်ပတိုန် မၞိဟ်စၞး နူကဵုဇကု စဵုကဵုပိတၠဂွံမာန်ရ
ကောန်ဂကောံတအ်ဂှ် ဇၟာပ်ပ် ၄ သၞာံ မွဲအလန် ကလေင်ရုဲစှ်တၟိတုဲ ဂကောံညးစၞးတအ်ဂှ် အောန်အိုတ် မွဲသၞာံ မွဲဝါ ပကောံဓရီုရ
ဂကောံပကင်ရင်ဂှ် ဒးကေတ်တာလျိုင် လပါ်သြန်ဘဏ္ဍာ ကေုာံ ဗျူဟာပရေင်ဇၞော်မောဝ်ဂကောံ
စပ်ကဵု သွာင်ပရေင်ကွတ်ပညာ မဆေင်ကဵု အရေဝ် ဝေါဟာရဂှ် နူကဵု ဂကောံပကင်ရင်တအ် ရုဲစှ်လဝ် တၠပညာမဆေင်ကဵု အရေဝ်ဝေါဟာရဂမၠိုင်ရ
တာလျိုင် ဂကောံတၠပညာဏအ်ဂှ် ကဵုကသပ် စပ်ကဵု မအရေဝ်ဝေါဟာရ ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် လတူအရေဝ်ဝေါဟာရ ကေုာံ ပတိတ် လိက်ကၞပ်ဂမၠိုင် သီုကဵု လိက်လၟေင်ပရိုင်ရ
ပ္ဍဲကဵု ဂကောံပကင်ရင်ဂှ် မၞိဟ်စၞး မခပတိုန် နူကဵု ဌာနဝန်ဇၞော်ကာယေန်သၞာင်ဂှ် ၁ တၠ
နူကဵု ဂကောံညးစၞးဂမၠိုင် ၅ တၠ
ကောန်ကမၠောန် ပ္ဍဲ အေန်သတဳကျုတ် လပါ်သုတေသန ဂှ် ၁ တၠ
သီုဖအိုတ် နွံ ညးပကင်ရင် ၇ တၠရ
အေန်သတဳကျုတ် သုတေသန ကေုာံ ပရိုင်တင်ဂၞင်ဂှ် ရေင်တၠုင် ကမၠောန်သုတေသန လၟေင်တ္ၚဲ
ပါဲနူဂှ်တုဲ အေန်သတဳကျုတ်ဏအ်ဂှ် သီုဒှ် ညးရေင်တၠုင်ကမၠောန် သွက် ဂကောံညးစၞး ကေုာံ တၠပညာမရုဲစှ်ဂမၠိုင်ရ
စဵုကဵု သၞာံ ၂၀၁၀ ကံင်သဳဝွံ စွံလဝ် ရုင်ဗဟဵု ပ္ဍဲတက္ကသိုလ်ကဝ်ပေန်ဟုက်ဂေန် တုဲ သၞာံ ၂၀၁၀ ဂိတုမေဂှ် ရုင်ဗဟဵုဂှ် အာပြံင်စွံ ပ္ဍဲကဵု ဌာနပကင်ရင် မဆေင်ကဵု ယေန်သၞာင် ပ္ဍဲဂၠံင် H
Andersens Boulevard 2 ရ
၂]ကြဴနူဂှ် ပန်သၞာံ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၄ ရုင်ဗဟဵုဂှ် ပြံင်အာ စွံလဝ် ပ္ဍဲ Radiohuset ဂၠံင် Worsaaesvej 19
စနူ ၁ ဨပြဳ ၂၀၁၉ ဂှ် ရုင်ဂှ် ပြံင်စိုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု Bogense ရ
Hangan (ဗၟာ
ဟံဂံရွာ
ထာမ်ပလိက်
Lang-mnw) is a village in Ye Township in Mawlamyine District in the Mon State of south-east Burma (Myanmar
၁] Hangan Village is located in the south of Ye Township
about 7 miles from Ye TownshipAbout 90% of the population is Mon
Convert|4|km|mi|[၂] Maplandia World Gazetteer ထာမ်ပလိက်
Ye Township ထာမ်ပလိက်
Mon-geo-stub
Acridotheres tristis melanosternus Acridotheres tristis naumanni Acridotheres tristis tristis Acridotheres tristis tristoides Paradisaea tristis Linnaeus
1766 ဂစေံကလိင် (အၚ်္ဂလိက်
myna / mynah
Burmese
ဆက်ရက်
Thai
นกเอี้ยง) ဝွံ ဒှ် ဂကူဂစေံ မလုပ်လၟိဟ် ဇာတ်ဂကူ သတူနိဒါဲ (Sturnidae) ဗဳဇ မကၠုင် နူ အာရှ မွဲရ
ဂစေံကလိင်ဂှ် ဒှ် ဂကူဂစေံ မမံင် ဇရေင် ဂစးဂြိုပ်
ဟွံရုဲ စၞ
မမံင် နကုပယျဵုတိဍာ် ညးကုညးမွဲရ
ပ္ဍဲ ဍုင်ကွာန်လေဝ် ညံင်ဂွံကိတ်ညဳ ဂစေံကလိင် မံင်လေပ်ကီုရ
ကဆံင်လၟိဟ် ကလိင်ဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၀ နူ IUCN Species Survival Commission (ဂကောံ ပံင်ကောံ မမင်မဲ သဘာဝ - ကမ္မရှေန် သတ်ဂြိုပ် မဂျိုင်တန်တဴ) ပ္တိတ် လိက်ဒုင်စဳရေင် ဒဒှ်ရ ကလိင်ဝွံ ဒှ် ဂကူဂစေံ မဒးဂွိင် သွက်ကၠေအ်ကၠက်မွဲတုဲ ပ္ဍဲ ဂကူဂစေံဂမၠိုင် မရုဲစှ်လဝ် လၟိဟ်ကၠံဂကူဂှ် ဂစေံကလိင်ဝွံ ပါလုပ် လၟိဟ် ပ္ဍဲ ဂကူဂစေံ မဖန်ကဵု ညံင်ဂွံဒှ် ဇဳဝမစုင်လေင် (biodiversity) ပ္ဍဲ မတဵုလွဳ ကေုာံ မကဵုဖဵု ကုကောန်မၞိဟ်တအ် မွဲဂကူရ
၂] ဂစေံကလိင်ဂှ် ဇကုဍေဟ် ဒှ် အသာ် ခဗိုက် (brown
က္ဍိုပ် လမ္စံက်
တုဲ ဒၞာဲဂွေင်မတ် နွံ အသာ်ဍာ်မိတ်ရ
ခၟူ ကု ဇိုင်ဍေဟ်လေဝ် ဒှ် အသာ်ဍာ်မိတ် တၟးတၟးကီုရ
ပ္ဍဲ ဍုတ် ကု သၞေင် ဗွဲအပ္ဍဲဂှ် အသာ်ဗု ဍာပ်ဒၟံင်ညိရ
ၝောအ် ကုကၟက် ရုပ်တုပ်တုဲ မလေပ်ဆဵုစ နကုဆောဖွက်ရ
၃] ကလိင် ပ ရမ္သာင် ဗီုပြင်နာနာသာ် မပ္တံ အေက်အေက်
ဝေက်ဝေက်
တေက်
ယျောပ်ယျောပ်
ဝေက်အောတ်
ဂရက်ဂရက်
စေပ်စေပ် ဂွံရ
ကလိင်တအ် မလေပ်ကရေဲ ရမ္သာင်ထတ်တ် ကာလ မကဵု သတိ ကုပွံင်ဇကု
ဗီု ကုအန္တရာဲမကၠုင်စိုပ်
ကာလ မပဝ်တိတ် နူမွဲမွဲဒၞာဲလေဝ် ကဵု ရမ္သာင် ကရေဲတိုန်ကီုရ
၄] ဟိုတ်နူ ရမ္သာင်ဍေဟ်တအ် ခိုဟ်တုဲ မၞိဟ်မလွဳဂြိုင်လဝ် ပ္ဍဲ သ္ၚိလေဝ် နွံကီုရ
ကၠာ ကလိင် ဟွံဂွံတိက်မ္ဂး မလေပ်ကရေဲတိုန် ရမ္သာင် ထတ်တ် ညဳညဳရ
၅]ဟိုတ်နူ ကလိင် မဗြုရမ္သာင်နာနာ ဂွံ ဗွဲမထတ်တုဲ ကာလမၞိဟ်တအ် ဟီုအရေဝ်ထတ် ညးမွဲပါင် အဲမွဲပါင်မ္ဂး ညာန်ဒၟံင်မ္ဂး ညး မလေပ်ဟီုစ "အေဟ် ညာတ်ဒၟံင် ညံင်ကလိင် စသတ်ဇြဲ" ရ
ဇမၠိင်ဇကု ကလိင်ဂှ် နွံ ၜိုတ် ၂၃ cm (9
1 in
ဗွဲသၟဟ်မ္ဂး ကလိင်ကၟက် နွံ လျိုင် 109
8g ကလိင်ၝောအ် နွံ 120-138g ဇမၠိင်သၞေင် ကလိင်ကၟက် နွံ 138-153mm ကလိင်ၝောအ် နွံ138-147mm ခၟူ ကလိင်ကၟက် နွံ 25-30mm ကလိင်ၝောအ် နွံ 25-28mm ဇိုင် (ဒဳဟွံပါ) ကလိင်ကၟက် နွံ 34-42mm ကလိင်ၝောအ် နွံ 35-41mm ဗတ ကလိင်ကၟက် နွံ 81-95mm ကလိင်ၝောအ် နွံ 79-96mm ကလိင်ဝွံ ဒှ် ဂကူတမ်မူလ နူ ရးအာရှ မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲ ဒေသ ဍုင်အဳရာန်
အိန္ဒိယ
နဳပဝ်
ဘူတာန်
ဗေင်္ဂလာဒေသ်
သဳရိလင်္ကာ
အဖဂါန္နာတ်သတာန်
အုဇဗေက်ကိတ်သတာန်
တဇိကိသတာန်
တူခမာန်နိသတာန်
ဍုင်ဗၟာ/မန်
မလေရှာ
သင်္ဂါပူ
ဒေသအေန်ဒဝ်ဆာင်နာ
ကြုက်တအ်ရ
ပ္ဍဲ ကရေက်ဂၠးတိ ဒၞာဲတၞဟ် မပ္တံ ကနေဒါ
အဝ်သတေလျာ
အေဿရေ
နယူဇြဳလာန်
နယူကလေဒဝ်နဳရှာ
အမေရိကာန်
အဖရိကသၠုင်ကျာတအ်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ကီုရ
ကလိင်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် ဂွံဆဵု ပ္ဍဲ စလးဂြိုပ်
တိဗ္ၚ
ကေုာံ အကြာကွာန်ရ
ကလိင်ဂှ် မံင်တန်တဴ ပ္ဍဲ ဍုင်ဇၞော် ကေုာံ ကွာန်တအ် လေပ်ကီုရ
ပ္ဍဲ ဍုင်ကေန်ပါရာ
အဝ်သတေလျာ အကြာသၞာံ ၁၉၆၈ ကု ၁၉၇၁ ဂှ် ဗလးစုတ် ကလိင် ၁၁၀
စိုပ်သၞာံ ၁၉၉၁ လၟိဟ်ခတီု ကလိင် ပ္ဍဲမွဲကဳလဝ်မဳတာပန်ကၠင်ဂှ် ဗွဲသၟဟ် နွံ ကလိင် ၁၅
ဂတဂှ် ပိသၞာံပၠန် ကလေင်လ္ၚတ် ပ္ဍဲဒၞာဲတုပ်ပ်ပၠန်ဂှ် ပ္ဍဲမွဲကဳလဝ်မဳတာပန်ကၠင် ဗွဲသၟဟ် ဒှ်အာ ကလိင် ၇၅
၆] ဖျေဟ်ခၟာဲ Breeding ကလိင်ဂှ် ဒှ် ဂစေံ မမံင် ကုဆောပွံင် မွဲအာယုက်ရ
ဍေဟ်တအ် ဖျေဟ်ခၟာဲ ပ္ဍဲမွဲမွဲသၞာံ မဂၠိုင် ကုအလန်
မွဲဒေသ ကုမွဲဒေသ ဟွံတုပ်ရေင်သကအ်ရ
ဍေဟ်တအ် ဒက် ခပေါဲ ပ္ဍဲဂွိုင်ဆု
ပထောင်ဆု ကေုာံ ပ္ဍဲ ဗဒင်တအ်ရ
ပ္ဍဲ ဒဵုဟိမလာယာ (ဟိမဝန္တ)မ္ဂး ဍေဟ်တအ် ဖျေဟ် ခၟာဲ နူ ဗလးမုက်ၜဳ ၜိုတ် ၃၀၀၀ မဳတာရ
၇] ပ္ဍဲမွဲမွဲဂွိုင်/ခပေါဲမ္ဂး ဗွဲဓမ္မတာ နွံစ ခၟာဲ အကြာ ၄-၆ မ
အဝဲခၟာဲ ဗွဲသၟဟ်မ္ဂး နွံ 30
8 x 21
99 mm
အခိင်မလဒပ်ဂှ် နွံ အကြာ ၁၈ တ္ၚဲ ကု ၁၈ တ္ၚဲ
ခၟာဲဍတ်တုဲ လလအ် သောဲသၞေင်ဂွံပေင်ဂှ် ဒး ၂၂ - ၂၄ တ္ၚဲ
ခပေါဲဍေဟ်ဂှ် မလေပ်ဒက် ကုကၞာင်ဆု
ရိုဟ်ဆု
ဇုက် ကေုာံ အမှိက်ဂမၠိုင်ရ
ကလိင်ဂှ် ဒှ် ဂစေံ မဟွံရုဲစၞ မွဲဂကူရ
ဍေဟ်စ စၟစၟောန်
မဒုန်
သြောအ်
သတ်ဆု
စၞမၞိဟ်တအ်လေဝ် စကီုရ
ဍေဟ်တအ် ဗက်ခြးစ စၟစၟောန် အကြာချောဲကီုရ
ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၁၁ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၁၁
ကွာန်ယံင်ဒံင်(အၚ်္ဂလိက်
Yaungdaung)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ဂကောံကွာန်ယံင်ဒံင်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၃၂
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ယံင်ဒံင်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၃၁၃
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၃၉၁ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၂၇၀၄ တၠရ
ဤသည်မှာ အသုံးပြုသူအသစ် ဖန်တီးမှု မှတ်တမ်း ဖြစ်သည်
ဘာမန် ကိုဝ်ရဳယျာ (အၚ်္ဂလိက်
Mon Buddhist Temple
South Korea) ဝွံ ဒှ်ဘာဗုဒ္ဓဘာသာ ကောန်ဂကူမန် မလုပ်လၟိဟ် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ပ္ဍဲဍုင်ကိုဝ်ရဳယျာ သၠုင်ကျာမွဲရ
ဘာလကျာ်မန်ဝွံ ဂကောံမန်ကိုဝ်ရဳယျာ ကေုာံ ညးနွံပိုန် ဘာမန်ကိုဝ်ရဳယျာ တၠဂုဏ်အစာဉာဏရံသဳ အာဂတ ပၠတရဴတုဲ နူကဵု ဘာမလိင်မံင်ဂှ် စတမ်နူကဵု သြန်တမ် နူကဵု ဂကောံပွိုင်တိုက်ဖအံက် ပန်ကိုဋ်ဝါန်တုဲ ရာန်ကေတ်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုသေတ်တေမ်ပါ ၂၀၁၈ နကဵုၚုဟ်မးသြန်ကိုဝ်ရဳယာ ၃၆၀၀ကိုဋ်ဝါန်ရ
ပ္ဍဲကိစ္စမရာန်ဘာဝွံ တၠဂုဏ်အစာသဳလာစာရ (ရာမညရဋ္ဌဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်) လေဝ် ပါလုပ် ချဳဓရာင်လဝ် ဗိုင်ဟီုတွဟ် ဆဝ်ဗ္ၚုဟ်ကီု သီုမကဵုဒါန်သြန် ဗွဲမဂၠိုင်ကီုရ
သဘင်စရိုဟ်ဍာ်ဘာဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ၁၃ သေတ်တေမ်ပါ ၂၀၁၉ တုဲ နကဵု ဂကောံဝေယျာဝစ္စ ၁၄ ဂကောံဂှ် ဒုင်တိုင်ခဳ ဘာဝွံ ဂွံဆက်တန်တဴအာရ
သၟာကမၠောန် ကောန်ဂကူမန် နူဍုင်မန်ဗၟာ အာကၠောန်စ ပ္ဍဲဍုင်ကိုဝ်ရဳယျာသၠုင်ကျာဂှ် စနူသၞာံ ၜိုတ် ၂၀၀၇ ဂှ်တုဲ လၟိဟ်မၞိဟ် ဂၠိုင်ကၠုင်ဒၟံင်ဂှ် ဒက်ကၠုင် ဂကောံမန်ကိုဝ်ရဳယျာ
နကဵုဂကောံဂှ် လိင်လဝ် ရုင်ဂကောံမွဲရ
ပ္ဍဲကဵု ကောံဓရီုဂကောံ ပ္ဍဲ ၁၉ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၁၅ ဂှ် နကဵုဂကောံ ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် သွက်ဂွံ ပတန်ဘာမန်မွဲတုဲ စတမ်နူဂှ်တုဲ ချဳဓရာင်ကၠုင် ပရေင်ကမၠောန် ပတန်ဘာမန် ပ္ဍဲဍုင်ကိုဝ်ရဳယျာ မပ္တံကဵု - ကိစ္စလိင်ဒတန်ဂှ် ပွိုင်ပိဂိတု ကေတ်အခိင်တုဲ ညာတ်ကေတ် ဒၞာဲကရပ်ဖျာဇၞော် မကြပ်ကဵု သၞေဟ်ကွဳပၟတ်
သၞေဟ်ကွဳ ပ္ဍဲအရာပ်ဗူဖျံင်ဂှ် ဂပ်ဝ်ရ
သွက်ဂွံလိင်ဘာဂှ် ဒးကဵု ဟရမ် (၁၅၀)ကိုဋ်
တုဲပၠန် ၚုဟ်လိင်ဂိတုဂှ် မွဲဂိတု ၉ ကိုဋ်ရ
နကဵုဂကောံ ပကောံဓရီု ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ၉ နဝ်ဝေမ်ပါ ၂၀၁၄ ပ္ဍဲဘာသန္တိကရဝိဟာရ
နေဝ်အာန်သာန်တုဲ တုပ်စိုတ် သွက်ဂွံလိင်ဒၞာဲဂှ်ရ
သွက်ဂွံဂွံသြန် ခရိတ်ဟရမ်ဂှ် ဆဝ်ဗ္ၚုဟ် ညးတၠသဒ္ဓါတအ်တုဲ ညးလ္ၚဵု စုတ်ကဵု စှ်ကိုဋ်
ညးလ္ၚဵု စုတ်ကဵု မသုန်ကိုဋ်
ညးလ္ၚဵု ပန်ကိုဋ်ဒှ်တမ် သီုဖအိုတ် မၞိဟ် (၁၁) တၠ ကလိဂွံသြန် ၆၃ ကိုဋ်ရ
ပ္ဍဲတ္ၚဲကောံဓရီုဂှ် ညးက္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကောံတအ် ထပ်လဝ်တဲ ပလဝ်စၟတ်သစ္စ ရေင်သကအ်
ဘာမန်ဒှ်တုဲ ယဝ်ရ သြန်ဂိတု ဟွံရုမ်ဂပ်မ္ဂး ညးမအာဂတပၠတရဴတအ် ဒုင်စေက် စုတ်ဗပေင်ကဵုရောင်
ပ္ဍဲကဵု ၂၀ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၁၅ ပ္ဍဲသဘင် တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် မရနုက်ကဵု (၆၈) ဂှ် ဆဝ်ဗ္ၚုဟ် ဒုင်ဒါန် သွက်သြန်ဂအုံပတန်ဘာမန်ဂှ် ကလိဂွံမၞိဟ် ၂၁၉ တၠ ဗိုင်ကဵုဒါန်တုဲ ကလိဂွံသြန် ၃၂၀ ကိုဋ် ပြင်င်ရ
သြန်ဂအုံဂှ် ၜိုတ်ကြိုက်တန် ကလိဂွံလဝ်တုဲ သွက်ခရိတ်ဍာ် ခရိတ်ပၟတ် ကေုာံ ခရိတ်နာနာတအ်ဂှ် နွံပၟိက်ဒၟံင်ဏီတုဲ သွက်အရာဏအ်ဂှ် မၞိဟ်ဗၞတ်ကၠံတၠပြင်င် လၟေင်င်ဂိတု စုတ်ကဵုဒါန် ညးမွဲတၠ ညးလ္ၚဵု မသုန်လက်
ညးလ္ၚဵု ပိလက်
ညးလ္ၚဵုၜါလက် ညးလ္ၚဵုမွဲလက် မြဴသာ်ဝွံ ဗိုင်ကဵုဒါန်အိုတ်ရ
စပ်ကဵု ကျာ်ဇၞော်ဂဇအ်ဘာ သ္ဂောအ်ကလိဂွံ ဝဳသာပတန်သာသနာဂှ် နူကဵု ဂကောံမန် ကလိဂွံ အဆက်ကု တၠဂုဏ်အစာ သဳလ (တိုက်ဓရ်ဖအံက်) အဃောမပတန်ဒၟံင်သာသနာ ပ္ဍဲဍုင်ကိုဝ်ရဳယျာတုဲ တၠဂုဏ်အစာဂှ် ဆက်ကဵု မိတ် ကုဒါယကာ ကောန်ဍုင်ကိုဝ်ရဳယျာမွဲတၠ မနွံယၟု Dr
Jeon Hyun Su (Psychiatric Clinic) ရ
နူကဵုဒါယကာဂှ်မွဲကဆံင် ညး အာတ်အရီုအဗင် ကျာ်ဇၞော်ဂကူကိုဝ်ရဳယျာ မွဲဇကု မနွံယၟု မောန်ဗံင်ဂူ (Moon Bong Gu) ညးမဒှ် ကျာ်ဇၞော် ဌာနပတန်သာသနာဗုဒ္ဓဘာသာမုန်ဟက် (Chief monk of Buddhism Munhak Propagation Center) ရ
နကဵု ကျာ်ဇၞော်ဏအ်ဂှ် ညးကေတ်ကဵု တာလျိုင် ပ္ဍဲအရာ မကော်ဘိက် နိမန်သင်မန်တုဲ မဿတာချဝ် (Mr
Cho) ဂှ် ဒှ်ညးမရေင်တၠုင် ပ္ဍဲအရာ မအာရုင်တအ်ရ
ကိစ္စဝဳသာပတန်သာသနာဝွံ ဒးကေတ်အထံက်ဂလာန် နကဵုသင်လပါ် နူဍုင်ကိုဝ်ရဳယျာကီု သီုကဵု နူကဵု ဍုင်မန်ဗၟာကီုတုဲ လပါ်ဍုင်မန်ဗၟာဂှ် ကျာ်ဇၞော်အစာ ဘဒ္ဒန္တသဳလာစာရ (ဘာဗဂေါပရိယတ္တိ
ဍုင်မတ်မလီု) ကေုာံ ကျာ်ဇၞော်အစာ ဘဒ္ဒန္တကေသရ (ဘာဗိုလ်လ္ၚီ
ဍုင်ဒဂုင်) တအ် ဒှ်ညးမထံက်ဂလာန် နကဵုစၞး ဂကောံရာမညနိကာယ သွက်ဂွံပတန်သာသနာ ဍုင်ကိုဝ်ရဳယျာ ရ
ဝဳသာပတန်သာသနာ မပတိုန်လဝ်ဂှ် ကလိဂွံအခေါင် ပ္ဍဲကဵု ၁၆ နဝ်ဝေမ်ပါ ၂၀၁၅ ဂှ်ရ
သွက်ဂွံပတန်သာသနာ ပ္ဍဲကဵု ဘာမန်ကိုဝ်ရဳယျာဂှ် နူကဵု ဂကောံမန်ကိုဝ်ရဳယျာ နိမန်နင် တၠဂုဏ်အစာ ဉာဏရံသဳ နူကဵု တိုက်ပရိယတ္တိ ဘာကျာ်သြဳမန်
ကွာန်တံင်ပရင်တုဲ ၂၉ နဝ်ဝေမ်ပါ ၂၀၁၅ ဂှ် ကျာ်ဇၞော်စိုပ်ကၠုင် ဍုင်ကိုဝ်ရဳယျာတုဲ ဒါယကာတအ် ဗွဲမမိပ်မြဟ် ဓဝ်ပဳတိ မဇၞော်ဟေင် ဒုင်တၠုင်ဏာ ကျာ်ဇၞော် ဇရေင်ဘာဂှ်ရ
ကျာ်ဇၞော် စိုပ်ကၠုင်တုဲ ပ္ဍဲ ၁၃ ဒဳဇြေန်ပါ ၂၀၁၅ ဂှ် ကၠောန်သဘင်တိုန်ဘာမန်တၟိဂှ် ဂကောံဒါယကာ လၟိဟ် ၁၅၀ ပြင်င် ပြာပ်ကၠုင်စိုပ် ပ္ဍဲကဵု သဘင်ဂှ်ရ
စိုပ်တ္ၚဲအဒိုက် ကၟာတ်ကမၠောန်မ္ဂး ဒါယကာတအ် ပြာပ်ကၠုင်ဘာတုဲ ဂွံဒဂိုန်ဂိုင်ကေတ် သဳလ
လ္ၚောဝ်ကျာ်
ပတိုန်ပ္ကဴဝတ်
ပတုဲဝေယျာဝစ္စ
ဂွံကၠောန်ကာကုသိုလ် မဆေင်ကဵု ပရေင်ဘာသာတအ်ရ
တုဲပၠန် ပ္ဍဲအခိုက်ကၞာ ပြဝေဏဳမန် မပတံကဵု ကဵုဒါန်သ္ၚာကထိုန်
သ္ၚာသၞုက်ဗြဲ
ဗဝ်သၟုတ်က္ၜင်တအ်လေဝ် ဂွံကၠောန်ကၠုင်ရ
ပါဲနူ ပရေင်ဘာသာတုဲ ပရေင်မၞိဟ် မပတံ ကဵု ပရေင်ဍုက်ကေဝ် စုက်လုက် ကုကောန်ဍုင်ဇကု ကောန်ဂကူဇကုတအ်ဂှ် ကလိဂွံကၠုင်ရ
ယဝ်ရ ဒးကေတ်အရီုအဗင် ဗီုကဵု ဆက်အာယုက်ဝဳသာ
လျိုင်ပရေင်ထတ်ယုက် (medical insurance) တအ်ဂှ် ကလိဂွံ လိက်အထံက်ဂလာန် နူကဵု ဘာမန်တုဲ ကၠောန်စလောဲသွာကၠုင်ရ
တုဲပၠန် ပ္ဍဲဘာဂှ် သီုပံက်ဘာ ဗတောန်လိက် အရေဝ်ကိုဝ်ရဳယျာ
ဗတောန်ကဵု လိက်မန်
ကွတ်ကောန်ပျူတာ မပတံ မြဴသာ်ဝွံ ပရေင်ချဳဓရာင် နာနာသာ် ကၠောန်ကၠုင်ဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာမန်ဂှ်ရ
ပ္ဍဲကဵု ၇ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၁၆ ဂှ် ဂကောံမန်ကိုဝ်ရဳယျာ ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်ပူဇဴဓမ္မဒေသနာ တုဲ တ္ၚဲယးဂှ် ကၠောန်သဘင်ကောန်ဂကူမန် မရနုက်ကဵု ၆၉ ဝါ ပ္ဍဲၝောအ်ခဒမ်မ္ၚဵု
အရာပ်ဗူဖျံင် ရ
ပ္ဍဲကဵုတ္ၚဲဂှ် နူကဵု ဂကောံပွိုင်တိုက်ဖအံက် ဒုင်သဇိုင် ပိဏ္ဍပါတ် ကုခမဳသင် ကေုာံ ခရှ်မပြာပ်ကၠုင်စိုပ် သဘင်တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်ဂှ်ရ
ပ္ဍဲကဵုတ္ၚဲဂှ်ရ ဂကောံပွိုင်တိုက်ဖအံက်တအ် ကသပ်ပြဲမွဲ ကတဵုဒှ်ကၠုင် မိက်ဂွံကဵုဒါန် သြန်ဂအုံ သွက်ဂွံရာန်ဘာမန်တုဲ ဒုင်ကဵုဒါန် ကုကျာ်ဇၞော်ဘာမန် ဝတ္ထုဒါန် ပန်ကိုဋ်ဝါန်ရ
အခိင်ဂှ် ပတန်ဂွံဘာမန် ဂွံပွိုင် ပိဂိတုညိကီုတုဲ ခရိတ်လိင်ဂိတုလေဝ် ဟွံချိုတ်ပၠိုတ်ဏီတုဲ ဆညးမွဲကီု ဟွံဂံင်ချပ် သွက်ဂွံရာန်ဘာမန်အပိုင်ဏီရ
ပဟိုတ် သြန်တမ် နူကဵုဂကောံပွိုင်တိုက်ဖအံက် ပန်ကိုဋ်ဂှ်တုဲ ကောန်ဂကောံ ဂကောံကမ္မတဳဘာမန်တအ် ချပ်ဂၞန်စဳဇန်ကၠုင် သွက်ဂွံပကောံသြန်ဂအုံရာန်ဘာမန်တုဲ ဗိုင်ဆဝ်ဗ္ၚုဟ်တုဲ ဒါယကာ မကဵုဒါန်လေဝ် မံက်ကၠုင်အဆက်ဆက်ရ
၁၆ သေတ်တေန်ပါ ၂၀၁၆ ဂှ် ဂကောံမန်ကိုဝ်ရဳယျာတအ် နိမန်နင် တၠဂုဏ်အစာသဳလာစာ (ရာမညရဋ္ဌဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်
ဍုင်မတ်မလီု) သွက်ဂွံကဵုတွဟ်ဓရ် ပ္ဍဲတ္ၚဲသဘင်သီသြောအ် (ချူသံက်)ရ
သဘင်ဓရ်ဂှ် ဒှ်သဘင်ဓရ်မန် အလန်ဒုတိယ ပ္ဍဲကဵု ဍုင်ကိုဝ်ရဳယျာဂှ်ရ
သဘင်ဓရ်အလန်ဏအ်လေဝ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ၝောအ်ခမ်မ္ၚဵုတုဲ ပုရိသာတ်ဒါယကာကလင်ပင်မှိင်ဓရ် ကၠုင်စိုပ် ဗၞတ် ၂၀၀ ပြင်င်ရ
ပ္ဍဲတ္ၚဲ သဘင်ပူဇဴဓမ္မဒေသနာဝွံ ဂကောံကွာန်တၟအ်ကၞေင် ဒုင်သဇိုင် ကဵုဒါန်ပိဏ္ဍပါတ် ကုဘိက္ခုသင် ကေုာံ ကၟုဲခရှ် မပြာပ်ကၠုင်စိုပ်တအ်ရ
ကရောမ် တၠဂုဏ်အစာသဳလာစာရဂှ် တၠဂုဏ်အစာခမာစာရ (ရာမညရဋ္ဌ ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်
ဍုင်မတ်မလီု
တၠဂုဏ်အစာဂရု (ဘာရုင်ဒါန်
ဍုင်လၟိုင်)တအ်လေဝ် က္ညကၠုင်စိုပ်ကီုရ
တၠဂုဏ်အစာသဳလာစာရ ဂွံတီကေတ် ဒဒှ်ရ ဂကောံမန်ကိုဝ်ရဳယျာတအ် မပကောံဒၟံင်သြန်ဂအုံ သွက်ဂွံရာန်ဘာမန်ဂှ်တုဲ သဒ္ဓါကတဵုဒှ် "ယဝ်ရ ရာန်ဘာမန်အပိုင်မ္ဂး တၠဂုဏ်အစာလေဝ် ကဵုဒါန် သြန် ၁၀၀ ကိုဋ်ကီုရောင်" ကဵုလဝ်တိကပါင်ရ
ယဝ်မင်ကဵုဒါယကာတအ် ဒှ်ရာန်ဘာမှ ဂွံကဵုဒါန်သြန်မ္ဂး လဇုဲလဇအာရောင်" တၠဂုဏ်အစာသဳလာစာရ ချပ်တုဲ ကြဴနူမကဵုလဝ် ကတိပါင်တုဲ ဗၞတ်ၜါပိဂိတုဂှ် ပြင်ဗစိုပ်နင် သြန် ၁၀၀ ကိုဋ်ဒကေတ် နူကဵု ဍုင်မန်ရ
ခမဳသင် ကေုာံ ဒါယကာတအ် နွံကဵု ဓရ်လွဳ ညဳသာသၟဟ်န်တုဲ အကြာဗၞတ် ပွိုင်ပိသၞာံဟေင် ဘာမန်အပိုင် မထေက်တန်ကဵု ၚုဟ်မး (၃၆၀၀) ကိုဋ်ဂှ် ရာန်မာန်အာရ
သၞာံ ၂၀၁၆ ဂှ် ပကောံဂွံ ၈၀၀ ကိုဋ်ဝါန်
သၞာံ ၂၀၁၇ ဂှ် ပကောံဂွံသြန် ၇၀၀ ကိုဋ်ဝါန်
သၞာံ ၂၀၁၈ ပံင်သီုဖအိုတ် သြန်ဂအုံပေင်ကၠုင် ဗၞတ် ၁၇၀၀ ကိုဋ်ဂှ် စဗၟံက်ကၠုင် ရုပ်ရဴကမၠောန်ရာန်ဘာဂှ် ဂၠာဲဆဵု စမြိုင်မွဲ နွံအရှာံ ၁၃၃မဳတာပန်ကၠင် (133m2) တိုက်ပိထပ် မနွံအရာပ်ဗူဖျံင်
ဍုင်အေန်ချောင်
လိက်စာဘာ 767-144 Bupyeong-dong
Bupyeong-gu
Incheon
South Korea) နူကဵုဘာဂှ် အာသၞေဟ်က္ၜင်ကျာအေန်ချောင် နွံဇမ္ၚောဲ ၄၀ ကဳလဝ်မဳတာတုဲ ယဝ်ရအာ ဍုင်ဇၞော်သိုဝ်မ္ဂး နွံဇမ္ၚောဲ ၃၁ ကဳလဝ်မဳတာရ
တုဲပၠန် ပ္ဍဲပွဳပွူအရာပ်ဝွံ ဒှ်ဒေသ ကောန်မန် ကောန်ဗၟာတအ် မကောံကလောအ်ဂၠိုင်အိုတ်တုဲ ဆေင်ဖျာစၞစ ဍုင်မန်ဗၟာလေဝ် နွံတဴဗွဴမဂၠိုင်ကီုရ
ဘာမန်ဝွံ နွံၚုဟ်မး ၃၆၀၀ ကိုဋ်ဝါန် (၅၀၀၀ကိုဋ်ဒကေဝ်
အခိင်မရာန်ဘာဂှ် သြန်နွံ ၁၇၀၀ ကိုဋ်ဓဝ်ရ
တၠဂုဏ်အစာသဳလာစာ (ရာမညရဋ္ဌဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်) စိုတ်ဓါတ် ပ္ဍဲကမၠောန် ပတန်သာသနာဝွံတုဲ ကဵုဒြဟတ် ဗိုင်ဟီုတွဟ်ကဵုကီုရ
အလဵုဇကု တၠဂုဏ်အစာဂှ် မွဲသၞာံ ကၠံကိုဋ် ကဵုကၠုင်ဒါန် ပွိုင်ပိသၞာံ ဒှ်အာ သြန် ပိကၠံကိုဋ်ပြင်ရ
၂၁ သေတ်တေမ်ပါ ၂၀၁၈ ဂှ် ထပက်လိက်ကသုက် ကေုာံ ကဵု ဟရမ်ရာန်ဘာမန် အလန်ပထမ ဒးပသောင်ကဵု သြန် ၃၆၀ ကိုဋ်ဝါန်
သြန်ၚုဟ်သၟေဟ်တအ်ဂှ် အပ္ဍဲပွိုင်ပိဂိတုဂှ် သ္ဒးပသောင်ကဵု ညံင်ဂွံပြေအိုတ်ရ
ညးတာလျိုင်တအ် ဒှ်ကၠုင်ဓဝိင် ဂွိင်ဖေက် ကဵုဟွံမာန်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူ ဒြဟတ်မဒါန်ဂကူမန်တအ်တုဲ ပ္ဍဲ ၂၂ အံက်တဝ်ပါ ၂၀၁၈ ဂှ် ပသောင်ဏာသြန် ၅၀၀ ကိုဋ်
ပ္ဍဲ ၁၄ ဒဳဇြေန်ပါ ၂၀၁၈ ဂှ် ၁၅၀၀ ကိုဋ်
ပ္ဍဲ ၂၁ ဒဳဇြေန်ပါ ၂၀၁၈ ဂှ် ၁၂၃၀ ကိုဋ် အပ္ဍဲပွိုင်ပိဂိတုဂှ် ဗွဲမအမ်သဝ် ၚုဟ်ဘာဂှ် ပသောင်ကဵုဏာမာန် သီုဖအိုတ်ရ
စမြိုင်ဂှ် နူကဵု သ္ၚိ ဂွံဒှ်ဘာဂှ် သ္ဒးဖျေဟ် ဗီုပြင်တၟိ ခဒမ်ကျာ်
ဒၞာဲတွဟ်ဓရ်ဒှ်တမ်တုဲ ခရိတ်ပဠေဝ်ဘာ သီုဖအိုတ် အိုတ်အာ သြန် ၆၀၀ ကိုဋ်ပြင်င်ပၠန်ရ
ကိစ္စပဠေဝ်ဘာ အာစိုပ်ဒတုဲအိုတ်တုဲ ကၠောန်သဘင်စရိုဟ်ဍာ်ဘာ ပ္ဍဲကဵု ၁၃ သေတ်တေမ်ပါ ၂၀၁၉
နူကဵု ဂကောံကွာန်တၟအ်ကၞေင် ဒုင်သဇိုင် ကဵုဒါန်ပိဏ္ဍပါတ်အာဟာရ သွက်တ္ၚဲစရိုဟ်ဍာ်ဘာတုဲ
၁၄ သေတ်တေမ်ပါ ၂၀၁၉ ကၠောန်သဘင်ပူဇဴဓမ္မဒေသနာဂှ် နူကဵု ဂကောံကွာန်လၟိုင် ကဵုဒါန်ဖာပ်သင်ရ
သဘင်ပူဇဴဓမ္မဒေသနာဝွံ အလဵုဇကု တၠဂုဏ်အစာ သဳလာစာရ (ရာမညရဋ္ဌဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်) ဟီုတွဟ်သင်ရိုဟ်ကဵု ဍောင်ဓဝ်ဓရ်ဒေသနာကျာ်ရ
ဂကောံဝေယျာဝစ္စ ပ္ဍဲကဵု ဘာမန်ကိုဝ်ရဳယျာဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် ဂကောံအလန်ဝေယျာဝစ္စ နွံဒၟံင် ၁၄ ဂကောံ
ဂကောံ ၁၄ ဂကောံဝွံ ဒှ်ဂကောံတိုင်ခဳ ဘာမန်လေဝ် ဟီုစဂွံရ
တၠဂုဏ်အစာ ဉာဏရံသဳ (နွံပိုန် ဘာမန်ကိုဝ်ရဳယျာ) လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်မ္ၚဵုစရိုဟ်ဍာ်ဘာ ရာမညနိကာယ ဘာမန်
ဍုင်ကိုဝ်ရဳယျာ
219-09-13
ကဗလုဟ် (ကဘီလူး) (လမံၚ်လအာ) ကဗလုဟ်ဝွံ နွံမံၚ်လအာကၠုၚ် ပ္ဍဲဍာ်ၜဳတုဲ ဂွံဆဵုကေတ်အခိၚ်ဍာ်တိုန်ၜတ်ၜတ်
လယိုဟ်ဍာ်အကြာတၚ်က္ၜံၚ်ဟွံၜက်လယိုဟ်ဂၞိၚ်တုဲ ဗက်တိုန်ကၠုၚ်ဍာ် သွက်သ္ဂောံဂၠာဲစကောန်ၚုဲဍောတ်တ် သတ်ဍာ်သောဲသောဲနွံပ္ဍဲဂတာတိတေံရ
ကဗလုဟ်အာနကဵုဂကောံဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်တုဲ နကဵုအရေဝ်ညးကွာန်တှ်ေ အာကဵုက္ဍိုပ်
ကဗလုဟ်မွဲက္ဍိုပ်
ကဗလုပ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုၚ်နွံမံၚ်ပ္ဍဲဍာ်ဖၞုၚ်ဍာ်ၜဳတုဲ လဆောဝ် အကြာဍာ်ၜါ ဍာ်ဖၞုၚ်ကဵုဍာ်ပတေက်လေဝ်မံၚ်ဂွံရ
ယဝ်ရဍာ်လယိုဟ်အာ ၜက်အာကွက်ဂၞိၚ်ဏောၚ်တှ်ေ ဂွံဆဵုကဗလုဟ်ကောံကောံကလောံကလောံဂှ်အောန် ဆဵုတဴကဗလုဟ်ဇၞော်ဇၞော်(ဒုတ်ဒုတ်) တၟာကအ်တဲကောန်ၚာ်
ကဗလုဟ်ဒုတ်ဒုတ် ဂွံဆဵုကောံကလောံ ဗီုဇိုၚ်သြၚ်ဂှ်အောန်တုဲ အခိၚ်စိုပ်တၟာကအ်တဲကောန်ၚာ်ဗက်ဂှ် ကတံပြးအာပေၚ်ပြး ဗက်တောဲဗွဲသဘာဝသတ်ဍာ်ၜဳတံရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ကဗလုဟ်အကြာဇိုၚ်သြၚ်ဟေၚ် စနွံရှ်တုဲ သၟာဂၠာဲကတံ ညးဖျေံဇာကတံဂှ် အခိၚ်ဍာ်တိုန်ၜတ်ၜတ်ဟေၚ် ဒှ်အခိၚ်ဖျေံဇာပီုဇာကဗလုဟ်ဇိုၚ်ဇိုၚ်သြၚ်ပြၚ်ၜဳအိုတ်ရ
၁] ကဗလုဟ်ဟီုဂှ် လုပ်အမာဲသွနာနာသာ်တုဲ ဍုန်သွဍာ်ဗစးလေဝ်ဂွံ (ဒေသသၞေဟ်ဓမၚ်တံ ကော်စသွဍာ်ဗစး
မဍုန်လဝ်နကဵုဗစးမြာၚ်ဖျးဖျး ဟွံစုတ်ကၠေၚ်
သွကၠေၚ်ဍာဲဍာဲလေဝ်ဍုန်ဂွံ
ၜိုဟ်ဇြုၚ်လေဝ်ဂွံ
ခၞါဍုက်ဍုက်လေဝ်ဂွံ
ကရေက်စဲကှ်ကှ်လေဝ်စဂွံအခိၚ်ဗွဲမလအ်လ
လ္ၚဵုဒးစိုတ်စလတ်လတ်တုဲ ပွမကၠောန်ဂဇိမ်(ဂစေမ်)ကလေဝ် ဒှ်အမာဲခိုဟ်နွံကဵုရှ် ဗီုညးကွာန်သၞေဟ်ဓမၚ်တံ မကၠောန်စလဝ်ဗွဲမလအ်လကါဖာအဆက်နော်နာဲတေံ စဵုကဵုစိုပ်တ္ၚဲဏံလေဝ် အမာဲကဗလုဟ်နာနာသာ် ဗီုကဵုဋ္ဌာန်ဒေသကွာန်ညးခံၚ်ဂှ် သၠာဲဂတးနှဴတုဲ ဗဒှ်အမာဲခိုဟ်နွံကဵုရှ်သာမွဲအမာဲတုဲ ကဗလုဟ်ဏံဂှ် ဒှ်ကဗွဝ်ဖျာနွံပၟိက်တဴဗွဲမလောန်ကွေံကွေံရ
၂] သွက်ညးဖျေံဇာကဗလုဟ်
အရေဝ်သၞေဟ်ဓမၚ်(ဗုက်ဇာ
ဝိုၚ်ဇာ
ဆေဝ်ဇာ
ယဝ်ရညးတံသွံဟွံအိုတ်မ္ဂးတှ်ေ ပတိတ်ထောံဂစေဟ်ဍေံတုဲဗက် ကရေက်ဗုၚ်နူသၟဝ်က္ဍိုပ်ပတိုန်ဏာလပါ်စးကဂှ်တုဲ ကလေၚ်ဒစေၚ်ဖျေံၜုန်ဂှ်ဗွဲသၟဝ်ဗုၚ်ကလပါ်ဗတကဂှ်ဟေၚ် ဗုၚ်ကဂှ် ပၠးထာၚ်အာလးလးတုဲ တုၚ်ထောံဍာ်ၜဵုမွဲခဏၜိုတ်စှ်မသုန်မိဏေတ်ကၠာတုဲဗက် စုတ်ထောံၜဵုထၞာတ်ညိည
သွက်ညးဟွံစၜဵုထၞာတ်တံဂှ် တုၚ်ဍာ်ၜဵုသၟးတုဲ စဲလဝ်ပ္ဍဲကၞာဲစဲကလေဝ်ဂွံ ပ္ဍဲကၞာဲမစဲကစဲတၞဟ်တၞဟ်တံဂှ်တုဲ ဂွံၜိုတ်အခိၚ်လအ်မွဲၜါနာဍဳလေဝ်ခၞါစဂွံရ
စဲမွဲၜါနာဍဳဏံဂှ် ကော်စ ကတ္ၚဲမွဲ
ကတ္ၚဲမွဲဏံဂှ် အခိၚ်ခၞါပ္ဍဲထၟာဲကေုာံထၟာဲလးမ္ဂးတှ်ေ ဖျုန်ကဟွံဗါန်ထၟာဲရ
ယဝ်ရစဲကှ်ကှ်မ္ဂးတှ်ေ ထပ်စဲမွဲၜါတ္ၚဲ လဆောဝ်တှ်ေပိတ္ၚဲဂှ် ဂိုၚ်စွံလဝ်သွက်သ္ဂောံသွံ
လ္ၚဵုသွက်သ္ဂောံစအခိၚ်ဥတုဗြဲတေံအိုတ်ရ
၃] နဲကဲစဲကဗလုဟ်ကှ်ကှ်ဝွံ နွံတဴနဲကဲနာနာသာ်တုဲ နဲလဵုစွံဂွံ နကသပ်ဇကုနွံဂှ် စဲကၠောန်ဂွံတဴမာန်ရ
လ္ၚဵုဟွံစွံက္ဍိုပ်တုဲ စဲကှ်ကှ်
လ္ၚဵုပံက်ဗုၚ်ကရေက်ဒစေၚ်ဒစေၚ်ဗီုရုပ်ထ္ၜးလဝ်ဂှ်တုဲ စဲကှ်ကှ် ဂွံစသီုက္ဍိုပ်
က္ဍိုပ်ကဗလုဟ်ဝွံ နွံကဵုရှ်(ကၠေၚ်)ကွေံကွေံရ
ယဝ်ရဒးစဲစွံသီုက္ဍိုပ်မ္ဂးတှ်ေ ဒးစဲကှ်ကှ်မှစွံဂွံ
ဟိုတ်နူစၟရုဲဖျေံခၟာဲပ္ဍဲက္ဍိုပ်ကဂှ်တုဲ မွဲဗ္တံဒှ်တျု
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒးစဲလဝ်ကှ်ကှ် ပိတ္ၚဲလပါ်လ္တူမှ စွံဂိုၚ်ဂွံရ
၄] တၞဟ်နူစဲကှ်ကှ်တုဲ လတ်လတ်ဍုက်ဍုက်လေဝ် ဍုန်တိုပ်အမာဲနာနာသာ် ဗီုညးဒေသတံ ဍုန်တိုပ်အာအိုတ်ရ
ကဗလုဟ်ဝွံ အမာဲသွမိက်သ္ဂောံကဵုဍုန်စနွံမွဲဂှ်တှ်ေ သွဍာ်ဗစးမြာၚ်ဖျးဖျး
သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်တှ်ေ ကဗလုဟ်ဖက်နှဴကဵုကြုက်ဖျးဖျးတုဲ အမာဲဏံလေဝ် ဂတာပ်အခေတ် သွက်ညးဒေသသၞေဟ်ဓမၚ်တံ ဍုန်တိုပ်စဂၠိုၚ်နူသွကၠေၚ်ဟေၚ်
နဲတၞဟ်လေဝ် နူလတ်လတ်ဂှ် ကရေက်ဗုၚ်ပတိတ်အိက်တုဲ ကရန်သကဲကမွဲကရေက်ပိကရန်လ္ပကဵုလုပ်ယိုဟ်တုဲ ဂွပ်ၜဵုကဵုမိတ်ၜိုတ်မသုန်မိဏေတ်တုဲဟေၚ် နကဵုကရာပ်ဒုန်ချတ်စုတ်ပ္ဍဲကရာပ် နကဵုပၟတ်လ္ၚလ္ပကဵုဂြၚ်ဍာဲဂၠိုၚ်ဂှ် ဒှ်ကဗလုဟ်ပရာၚ် တောဲစကဵုသွဂစေပ်
တောဲစကဵုသွကၟဝ်မၚ်ဂၠန်
တောဲစကဵုသွကပေါဝ်
တောဲစကဵုသွတၞးခဏဴ
တောဲစကဵုသွသၞေဝ်နာနာသာ်မာန်တုဲ အမာဲဏံ ဒှ်အမာဲညးဒေသရးမန်တံဍုန်တိုပ်ကၠောန်စဂၠိုၚ်နူကဵုညးနွံလဒေါဝ်ဍုၚ်တေံရ
ကဗလုဟ်ဍောတ်ဍောတ်ဂှ်ပၠန် အမာဲသွကၠေၚ်ဍုန်စအောန်တုဲ ယဝ်ဒးဍုန်အမာဲကၠေၚ်ဏောၚ်တှ်ေ ကဗလုဟ်ဒုတ်ဒုတ်ဟေၚ် ညးတံဍုန်စဂၠိုၚ်
ကဗလဟ်ဍောတ်ဍောတ်တံဂှ် ဂဇိမ်(ဂဇေမ်) စဂှ် ဒှ်အမာဲဒယှ်မွဲရ ဟိုတ်နူဍောတ်ဂှ်ဟေၚ် ဇုတ်ကဍောတ်ၜတ်တုဲ သ္ၚာဲစဂွံမာန်လောဲလောဲ
၅] ကဗလုဟ်မွဲမွဲ ဍေံဖျေံခၟာဲကဵုလက်ကိုတ်မတုဲ အကြာစောဝ်ကြုၚ် ပ္ဍဲဇိုၚ်သြၚ်ဍာ်ၜဳတေံဂှ် နွံတဴဂၠိုၚ်တုဲ သွက်ညးဒေသတံ ဗက်ဂၠာဲရပ်စဒၟံၚ်စဵုကဵုတ္ၚဲဏံရ
ယဝ်ကဗလုဟ်ဇိုၚ်ဇိုၚ်သြၚ်တှ်ေ မတ်ဇာ အကြာၜါမးကေုာံၜါမးဘာ် ပိမး ပထောၚ်မတ်ဇာသာ်ဏံ ဂၠာဲကလောဲ ကတံနွံကောံကလောံကဵုက္ဍိုပ်တုဲ ယဝ်ရဆဵုမွဲက္ဍိုပ်ခိုဟ်ခိုဟ်တှ်ေ ဖျေံဇာမွဲအလန်
ဗုက်ဇာမွဲအလန်
ဝိုၚ်ဇာမွဲအလန်ဂှ်ဟေၚ် စဴသ္ၚိဂွံ ပေၚ်မွဲသွ လဆောဝ်သီုဂွံသွံစအိုတ်ရ
ယဝ်ဒှ်သာ်ဏံတှ်ေ စဴစိုပ်သ္ၚိဗက် ဂွံဆဵုလအီမဂဳညံၚ်နူသ္ၚောဲသ္ၚောဲမာန်
မတ်ပထောၚ်ဇာမလဴလဝ်တံဂှ် ကလေဝ်ကောံကလောံ ကလေဝ်ဂၠိုၚ် ရှ်သာကဂှ်လေဝ် ကၠေၚ်နွံကဵုရှ်တုဲ သ္ၚာဲစနူက္ဍိုပ်စဵုစိုပ်ဗတကဂွံရ
ယဝ်ကဇၞော်နူမတ်ဇာတံဏံမ္ဂးတှ်ေ ကၠေၚ်ရှ်သာကအောန်ကၠုၚ်တုဲ အခိၚ်သ္ၚာဲက္ဍိုပ်ကလေဝ် ဇုတ်မ္ၚိုဟ်ကၠုၚ်တုဲ ဟွံသ္ၚာဲစက္ဍိုပ်ကတံရ
၆] နဲကဲရပ်ကဗလုဟ်ဏံဂှ်တှ်ေ သုၚ်စောဲတဴနကဵုဇာ နူမတ်ၜါမး စဵုကဵုစိုပ်ပန်မးဟေၚ် ညးတံစကာဇာတံဏံတုဲ ဂၠာဲရပ်ကဗလုဟ်မာန်ရ
ဇာကဗလုဟ်ဝွံ ဗွဲလ္တူဒက်စုတ်(ဖအ်)သွက်ဇာဗွဲလ္တူဂွံဂတဝ်မံၚ်တုဲ လပါ်သၟဝ်တေံဂှ် ဒက်စုတ်ဒကောဝ်လေဝ်ဂွံ မတၟံလေဝ်ဂွံရ
နဲကဲဂတာပ်တ္ၚဲဏံတှ်ေ မတၟံဟွံစကာတုဲ ဒကောဝ်ဟေၚ်ဒက်ကၠောန်ဗကပ်ကေတ်တှ်ေခိုဟ်အိုတ်ရ
ဇမၠိၚ်ဇာကဗလုဟ်တံဂှ်ပၠန် နွံကၠံဟတ် စဵုကဵုစိုပ်မသုန်ကၠံဟတ်ဟေၚ် စကာတုဲ လယိုက်မတ်ဇာဂှ်ပၠန် (ဂစံက်ဍေံ) နူပိစှော်မတ် စဵုကဵုစိုပ်မသုန်စှ်ေမတ်နွံ
လ္ၚဵုစဵုစိုပ်ကၠံမတ်လေဝ်နွံ
ဗွဲမဂၠိုၚ်တှ်ေ ၜိုတ်ပိစှော်မတ်ကဵုမသုန်စှော်မတ်ဂှ် ဂၠာဲကလောဲလောဲ ပေၚ်ဗါပြဟ်ပြဟ်မာန်
တောဝ်ဇာကဗလုဟ်ဂှ်ပၠန် နွံမဂၞန်တောဝ်(၁၅)ဟေၚ် ဒှ်ဇာကဗလုဟ်ရ
ၜက်အာနူမဂၞန်စှ်မသုန်တုဲ တၞုၚ်ဇာတောဝ်ဇာတံဂှ် တီုအာတုဲ ကဗလုဟ်ခက်စအောန်
အခေတ်တ္ၚဲဏံမ္ဂးတှ်ေ ဇာကဗလုဟ်ဟီုဂှ် ဟွံဒးကၠောန်ကေတ်ကေတ်ရတုဲ ယဝ်သြန်နွံအာဗွဝ်ဖျာမသွံရာန်ဇာ
ဇာဇၞိက်တံဟေၚ် ဂွံကၠုၚ်မာန်လောဲလောဲ ဗီုဒးစိုတ်ဂှ် ရာန်ဂၠာဲရုဲကေတ်မာန်
အခေတ်တ္ၚဲဏံကဗလုဟ်ဟီုဂှ် ဒှ်ကဗွဝ်ဖျာနွံပၟိက်မွဲတုဲ သွက်ညးရဲဂၠာဲကဗလုဟ်တံသၟးသၟးလေဝ် ဂယိုၚ်အာလမျီုဂကောံအိန်ထံၚ်ဇကုကဵုဇကုနပွမရပ်ကဂှ် ရုံဂပ်ပြေပြံၚ်မံၚ်တုဲ ညးလ္ၚဵုတံဟေၚ် ကၠောန်ဇာကဗလုဟ်ဇိုၚ်သြၚ်ရဂှ် နဒြဟတ်ဂကောံအိန်ထံၚ်ဇကု
ကောန်ကဵုအပါ
အပါကဵုယာဲညးၜါလေဝ် ဖျေံဇာကရပ်ကဂွံမာန်လောဲလောဲရ
၇] နဲကဲရပ်ကဗလုဟ်ဝွံ နွံၜါနဲကဲတုဲ မွဲဂှ် သုၚ်စောဲဇာကဗလုဟ်ဗီုလဴလဝ်ဗွဲလ္တူတေံ
ၜါဂှ်တှ်ေ သုၚ်စောဲဇာဇၞိက်တုဲ ဂြာတ်ကေတ်ကရ
သီုၜါနဲဏံဟေၚ် ဗီုညးခံၚ် ဝါသနာညးကဵုညးဂှ် ဗွဲသဘာဝဟေၚ် ဂၠာဲရပ်ကဗလုဟ်အိုတ်ရ
ကဗလုဟ်ဍန်နကဵုခၞေါန်ဟွံဂွံရ
ကဗလုဟ်နွံမွဲဂကူ မကော်စ(ကဗလုဟ်ကျာ)ဂှ် ဂၠာဲကေတ်နၚ်ကောန်တျုအကြာ(နာၚ်)ခရံက်ဂှ်တုဲ သ္ပပရန်ဍန်ကဗလုဟ်ကျာဂှ်ဂွံမာန်နွံကီု
လပါ်ဍုၚ်(မလေယှာ ကေုာံ ဍုၚ်အေန်ဒိုဝ်နဳယှာ)တံဂှ် နကဵုဝိုဟ်နာနာဂှ် ဍေံတံဍန်မံၚ်ကဗလုဟ်နာနာသာ်ဂွံမံၚ်ဂှ် ပ္ဍဲ youtube တေံလေဝ် ကေၚ်ဆဵုနွံမံၚ်
ဂကူကဗလုဟ်ဂှ်နွံမံၚ်ပိပန်ဂကူလပါ်လ္တူနွံတုဲ ၜိုတ်သမ္တီဒးကော်မံၚ်ဂှ်တှ်ေ
မွဲ ကဗလုဟ်ကျာ
ၜါ ကဗလုဟ်
ကဗလုဟ်ရုပ်မဆဵုမံၚ်ဂှ်
ပိ ကဗလုဟ်ထၜေါမ်
ပန် ကဗလုဟ်ၜဳဍာ်ဇမျိုဟ်(ဍာ်ဇြိုဟ်)ၜဳဇၞော်တေံ
ကဗလုဟ်ရုပ်မဆဵုမံၚ်ကဵုကဗလုဟ်ၜဳဇၞော်ဍာ်ဇမျိုဟ်ဂှ် လဆောဝ်တှ်ေ မွဲဂကူရလေဝ်ဒှ်မာန်
ကဗလုဟ်ကျာကဵုကဗလုဟ်ထၜေါမ်ဂှ်ပၠန်
ညံၚ်ဒှ်မံၚ်မွဲဂကူရတုဲ ဟိုတ်ဒးကော်ယၟုတၞဟ်ခြာဂှ် နအဝယ်ပၟာဏဍောတ်ဒုတ်တုဲ ယၟုမကော်စဂှ်လေဝ် ဟွံတုပ်ဒှ်မာန်
အောက်ပါ ကဏ္ဍများသည် ဤဝီကီတွင် အသုံးပြု သို့မဟုတ် အသုံးမပြုထားခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်
အလိုရှိသော ကဏ္ဍများကိုလည်း ကြည့်ပါ
ဂါမ္ဗဳယျာ (အၚ်္ဂလိက်
The Gambia) (/ˈɡæmbiə
ယၟုနကဵုသၞောဝ် ဍုင်သမတ ဂါမ္ဗဳယျာ (Republic of The Gambia) ဒှ်ဍုင် မနွံ ပ္ဍဲအာဖရိကပလိုတ်တုဲ ပါဲနူကဵု ဍုင်လပါ်ပလိုတ် ပ္ဍဲပါင်ၜဳ မှာသၟိဒ် အာတလန်တိစ်တုဲ ဍုင်ဂှ် ကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ပူဗိုင်လဝ် နကဵု ဍုင်သေနေဂါလ် (Senegal) ရ
တုဲပၠန် ဍုင်ဂါမ္ဗဳယျာဂှ် ဒှ်ဍုင်ဍောတ်အိုတ် ပ္ဍဲကဵု ဍုင်မနွံပ္ဍဲကဵု ၝောအ်တိုက် အာဖရိကဂှ်ရ
၆] ဍုင်ဂါမ္ဗဳယျာဂှ် နွံဒၟံင် ပ္ဍဲ ဒကုတ်သၟဝ် သြင်ၜဳဂါမ္ဗဳယျာ ၜါလပါ်
မဒှ်ၜဳ/ကြုင် မဇွောဝ်စှ်ေဒၟံင် နူလဒေါဝ်ဍုင်ဂါမ္ဗဳယျာ စဵုကဵုစိုပ် မှာသၟိဒ် အာတလာန်တိစ် ရ
ဇမၞော်ဍုင်ဂှ် နွံ 10
689 စတုရံ မဳkiloတာs (4
127 sq mi) တုဲ ကောန်ဍုင် နွံ 1
181 အတိုင်စရင် ပ္ဍဲဂိတုဨပြဳ သၞာံ ၂၀၁၃ ဂှ်ရ
ဍုင်ဗာန်ဇုလ် (Banjul) ဂှ် ဒှ်ဍုင်ဇၞော် ဂါမ္ဗဳယျာ[၇] တုဲ ဍုင်ဇၞော်အိုတ်တအ်ဂှ် ဒှ်ဍုင်Serekunda ကဵု Brikama တအ်ရ
၈] ဍုင်ဂါမ္ဗဳယျာဂှ် ညံင်ရဴဍုင်အာဖရိကတိုက်တၞဟ်တအ်ကီု မွဲအခိင်တေအ် ကောန်ဍုင်ကွာန် ညးတအ် ဒးဒုင်သွံ နဒဒှ်ဍိက် နကဵု ဗဝ်တူဂြဳ ပ္ဍဲကဵု ၜဳဂါမ္ဗဳယျာရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ယၟုဍုင်ဂှ် A Gâmbia ရ
စနူ ၂၅ မေ ၁၇၆၅ [၉] ဍုင်ဂါမ္ဗဳယျာဂှ် ဒှ်ကဝ်လဝ်နဳ သၟဝ်ဗြိတိန်
ဒေသဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် နဒဒှ် ခရိုင်သေနေဂါမ္ဗဳယျာရ
သၞာံ ၁၉၆၅ ဂှ် ဂါမ္ဗဳယျာ ကလိဂွံသၠးပွး နကဵု သၟဝ်ပၠတရဴ ဒဝ်ဒါ ဇဝရာ (Dawda Jawara
တုဲ ညးပကင်ရင်ဍုင် စဵုကဵု စိုပ်အခိင် ယဟယာ ဇမ်မေဟ် (Yahya Jammeh) မသီကေတ် အဝဵုဍုင် နကဵု နဲဆီပါ်ဍာ်ဇွောဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၄ ဂှ်ရ
အဒါမာ ဗရ်ရောဝ် (Adama Barrow) ဒှ်သမတ ဍုင်ဂါမ္ဗဳယျာ မရနုက်ကဵု တတိယ ပ္ဍဲဇာန်နဝါရဳ ၂၀၁၇ ကြဴနူ မ မဂွံဇၞးကေတ် သဘင်ရုဲမာဲ သၞာံ ဒဳဇြေန်ပါ ၂၀၁၆ ရ
ဇမ်မေဟ် ကိုပ်ကၠာဂှ် ဒုင်တဲသွဟ်မာဲကီုလေဝ် ဗွဲကြဴ ထ္ၜးဟိုတ် ကုသၞောဝ်ဥပဒေသဇိုင် ကေုာံ ဒပ်ပၞာန် မလုပ်ပထုဲတုဲ ဟွံဒုင်တဲရ
ဆဂး ကၞောတ်တဲ ညးဒးဒုင် ဒြေပ်ဒဴ နူဍုင်ရ
၁၀][၁၁][၁၂] ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အဓိက ဍုင်ဂါမ္ဗဳယျာဂှ် ပရေင်တဵုလွဳ
ကမၠောန်တမ္ၚာ ကေုာံ ကမၠောန်အာတရဴ
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၅ ကောန်ဍုင်ကွာန် ၄၈
၆% ဂှ် ဂျိုင်တဴ နဒဒှ် ညးဒိုက်ဂတ်ရ
၁၃] ပ္ဍဲဒေသရးမ္ဂး ညးဒိုက်ဂတ်ဂှ် ဂၠိုင်နူကဵု ဍုင်ဇၞော်ဇၞော်တအ်တုဲ ကြပ်စိုပ် ဒှ်မၞိဟ် ၇၀
ယၟုဍုင် ဂါမ္ဗဳယျာဂှ် ကၠုင်နူ အရေဝ် ဂကူမာန်ဒိန်ကMandinka ကမ်ဗြ/ကမ်ဗါ (Kambra/Kambaa) မဒှ် ယၟုကြုင် ဂါမ္ဗဳယျာ ဂှ်ရ
ကာလမကလိဂွံ သၠးပွး ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၅ ဂှ် ညးကဵုလဝ်ယၟုဍုင် The Gambia
စိုပ်သၞာံ ၁၉၇၀ ဂှ် နကဵုယၟုပေင်င်ဂှ် ဒှ်အာ ဍုင်သမတ ဂါမ္ဗဳယျာ Republic of The Gambia
၁၄] ကာလစိုပ်သၞာံ ၂၀၁၅ ဂိတုဒဳဇြေန်ပါ ပ္ဍဲလက်ထက် သမတယဟယာ ဇမ်မေဟ် ဂှ် ပြံင်လှာဲထောအ် ဍုင်အေဿလာမေတ် သမတ ဂါမ္ဗဳယျာ (Islamic Republic of The Gambia) in December 2015
၁၅] စိုပ်လက်ထပ်သမတ အဒမာ ဗါရ်ရောဝ်ဂှ် ညးကလေင်သၠာဲထောအ် ဗီုတြေံ ပ္ဍဲ ၂၉ ဇာန်နဝါရဳ ၂၉
၂၀၁၇ နဒဒှ် ဍုင်သမတဂါမ္ဗဳယျာ ပၠန်ရ
၁၆][၁၇] ဍုင်ဂါမ္ဗဳယျာဂှ် ဍောတ်သောဲဂၠိင်ဒၟံင် မွဲဒမြိပ်ၜဳ/ကြုင်ဂါမ္ဗဳယျာရ
ဍုင်ဂှ် နွံဒၟံင် အကြာလေတ္တိဂျုတ် ၁၃ ကဵု ၁၄°N ကေုာံ လံင်ဂဳဂျုတ် ၁၃ ကဵု ၁၇°w
ဍုင်ဂါမ္ဗဳယျာဂှ် လပါ်လၞင်မ္ဂး အောန်နူ 50 kiloမဳတာs (31 mi) ဏီ
ဇမၞော်ဍုင်သီုဖအိုတ်ဂှ် နွံ 11
295 စတုရံ မဳkiloတာs (4
361 sq mi)ရ
ဇမၞော်ဍုင် ၜိုတ်1
300 စတုရံ မဳkiloတာs (500 sq mi) (11
5%)ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲဍာ်ရ
ဍုင်ဂါမ္ဗဳယျာဂှ် ဒှ်ဍုင်ဍောတ်အိုတ် ပ္ဍဲကဵု ၝောအ်တိုက် အာဖရိကဂှ်ရ
အလုံမွဲဍုင်ဂှ် ယဝ်ဒးၜတ်ကၞာတ်မ္ဂး ဍောတ်နူတကအ်ဂျမိကာ (Jamaica
ဍောတ်နူ တွဵုရးဍုင်မန် ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ်ဏီရ
ဍုင်သေနေဂါလ် (Senegal) ဂှ် ပူပွိုင်လဝ် ဍုင်ဂါမ္ဗဳယျာ ပိဒိုဟ်
ပါဲနူ လပါ်ပလိုတ် သြင်ၜဳ အာတလာန်တိစ် 80 kiloမဳတာs (50 mi) ဂှ်တုဲ ဒှ်ပယျဵုကဵု ဍုင်သေနေဂါလ် ဖအိုတ်ရ
၁၈] ပယျဵုတ္ၚဲဏအ်ဂှ် ပိုင်ခြာလဝ် နူကဵုသၞာံ ၁၈၈၉ အတိုင်တင်လတုပ်စိုတ် အကြာဗြိတိန် ကဵု ပြင်သေတ်ရ
ပ္ဍဲအခိင် ပညဳပညပ် အကြာပြင်သေတ် ကဵု ဗြိတိန် ပ္ဍဲဍုင်ပဴရေတ်ဂှ် ပြင်သေတ် ကဵုလဝ် ဗြိတိန် ၜဳဂါမ္ဗဳယျာ ၜိုတ် 200 တိုင်s (320 km) ရ
ပယျဵုဂှ် ဓဇက်စၞောန်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၉၁
ကြဴနူ ပညဳပညပ် ပ္ဍဲပဴရေတ်တုဲ ပွိုင် ၁၅ သၞာံ ပယျဵုတအ်ဂှ် ဂွံစှ်ေဒၞာဲရ
ရာသဳ ပ္ဍဲဍုင်ဂါမ္ဗဳယျာဂှ် ဒှ်ရာသဳဂမ္တဴရ
ဥတုကညင် ကေုာံ ဥတုဗြဲ
ဥတုဗြဲဂှ် စနူဂိတုဂျောန် စဵုကဵုစိုပ် နဝ်ဝေမ်ပါ
စနူဂှ်တုဲ စဵုကဵုစိုပ် ဂိတုမေဂှ် ဒှ်ဥတုၜိုဟ်ရ
၁၈] မဂွံဆဵုကေတ် လိက်စၟတ်သမ္တီ သၟာဗၞိက်အာရာပ် ချူစၟတ်သမ္တီလဝ် ပရူဒေသဒၞာဲဂါမ္ဗဳယျာ ပ္ဍဲကဵု ဒစိတ် ကဵု စှ်ဗွဝ်ကၠံရ
ပ္ဍဲအခိင် စှ်ဗွဝ်ကၠံဂှ် သၟာဗၞိက်မူလလေန် ကေုာံ တၠပညာမူသလေန်ဂမၠိုင် ဒက်ပ္တန် ဂကောံမၞိဟ် ပ္ဍဲဒေသ အာဖရိကပလိုတ် ဒၞာဲဗွဲမဂၠိုင်ရ
နကဵု ဂၠံင်ဗၞိက် မတတ်သြင်ဗတဳသဟရာ (trans-Saharan trade routes) ဂှ် ညးတအ် ပလံင်ပတိတ်သွံစ ညးဍုင်ကွာန်တအ် နဒဒှ်ဍိက်
ထဝ် ကေုာံ ဂြင်စိင် ကေုာံ ဇုတ်စၞာံတိရစ္ဆာန်ဂမၠိုင်ကီု သီုကဵု ကပေါတ်မကၠောန်ပတိတ် နူကဵုဒေသတအ်ရ
ၜိုတ် ၁၁ ဗဝဝ်ကၠံ ဟွံသေင်မ္ဂး ၁၂ ဗွဝ်ကၠံ သၟိင်ဨကရာဇ် ဍုင်ညးတအ် မပတံ ကုတက်ရူရ် (Takrur) မဒှ်သၟိင် ပ္ဍဲကဵု ကြုင်သေနေဂါလ် (Senegal River ) ကရေက်လပါ်သၟဝ်ကျာဂှ် လျိုင်ပတှ်ေကေတ် သာသနာအေဿလာမ်တုဲ ဍုင်ဂှ် ပကင်ရင် အတိုင်သၞောဝ်မူသလေန်
လိက်စကာရုင်ဂှ် ဒှ်လိက်အာရာပ်ရ
ပ္ဍဲ ၁၄ ဗွဝ်ကၠံ လပါ်စဂှ် ဒၞာဲဍုင်ဂါမ်ပဳယျာ တ္ၚဲဏအ်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် နွံသၟဝ် အေန်ပါယာမာလဳ (Mali Empire) ရ
ဗဝ်တူဂြဳ စိုပ်ဒေသဂှ် နကဵုက္ၜင် ပ္ဍဲအခိင်လဒေါဝ် ၁၅ ဗွဝ်ကၠံ မဒှ်အခိင် ဗဝ်တူဂြဳ မစဓလီု ကမၠောန်ဗၞိက်ၜဳ ပ္ဍဲကဵုဂၠးတိရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၅၈၈ ဂှ် သကိုပ်ဗၞိက်ဗဝ်တူဂြဳ အာန်တဝ်နဳယဝ် António
Prior of Crato
သွံထောအ် အခေါင်ပဗၞိက် ပ္ဍဲကဵု ကြုင်ဂါမ္ဗဳယျာ ကုသၟာဗၞိက်အင်္ဂလိက်တအ်ရ
နကဵုဨကရာဇ်ဗြဴအဳလဳဇဗေတ်ပထမ (Queen Elizabeth I ) ပတိတ်ကဵု ဂရာန် သွက်ဂွံပဗၞက်ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၆၁၈
ဨကရာဇ်အေန်ဂလာန် ဂျိမ် (King James I of England ) ပတိတ်ကဵု ဂရာန် ကုကမ္မဏဳအင်္ဂလိက် အခေါင်ပဗၞိက် ပ္ဍဲဂါမ္ဗဳယျာ ကေုာံ သြင်ၜဳထဝ် (လၟုဟ် Ghana
အကြာသၞာံ ၁၆၅၁ ကဵု ၁၆၆၁ ဂှ် ဒၞာဲဒေသလ္ၚဵု ပ္ဍဲဂါမ္ဗဳယျာဂှ် နွံသၟဝ်ကမ္မဏဳပဝ်လာန်-လေတ်တဝ်နဳယျာ နကဵု မရာန်ကေတ် နူကဵု ကောန်သၟိင်ဂျာမနဳ (Prince Jacob Kettler)ရ
၁၉] ပ္ဍဲအခိင်ကာလ အကြာ ၁၇ ဗွဝ်ကၠံ ကဵု ၁၈ ဗွဝ်ကၠံဂှ် အေန်ပါယျာဗြိတိန် ကဵု အေန်ပါယျာပြင်သေတ် ပြံင်ဒၟံင် ရေင်သကအ် ညးဂှ်ဂွံပိုင်ပြဳ နကဵုပရေင်ဍုင်ကွာန်ကီု သီုကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဲဒေသ ကြုင်ဂါမ္ဗဳယျာ ကဵု ကြုသေနေဂါလ်ဂှ်ရ
အေန်ပါယျာဗြိတိန် လုပ်သီကေတ် ဂါမ္ဗဳယျာ နကဵုသကိုပ်ပၞာန် သြဂုတ်သတုသ် ကေပ္ပေလ် ( Augustus Keppel) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၅၈ ရ
သၞာံ ၁၇၈၃ ဂှ် ကလိဂွံအာ ကြပ်အလုံမွဲ ကြုင်ဂါမ္ဗဳယျာတုဲ ဆဒၞာဲဍောတ်တ် သြင်လပါ်သၟဝ်ကျာညိဂှ် သှ်ေဒၟံင် သၟဝ်ပြင်သေတ်ဖိုဟ်ရ
စိုပ်သၞာံ ၁၈၅၆ ဂှ် ဗြိတိန် ပိုင်ဂွံအာ သီုဖအိုတ်ရ
ပ္ဍဲအခိင် ပွိုင် ပိဗွဝ်ကၠံ မဒှ်အခိင် ကောန်ယူရောပ်တအ် မပဗၞိက်ဂှ် လၟိဟ်မၞိဟ် မပတိတ်သွံ နဒဒှ်ဍိက် နူကဵုဒေသဂှ် သီုဖအိုတ် ဒှ်ၜိုတ် ပိပြကောဋိကိုဋ်ရ
အခိင်သၟာဗၞိက်မူသလေန်တအ် မပတိတ်ဍိက်ဂှ် လၟိဟ်ဂလိုင်လဵု မပတိတ်လဝ်ဂှ် တီကေတ်ဟွံမာန်ရ
ဍိက်တအ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် သွံကဵု ပ္ဍဲဍုင်အာဖရိကတၞဟ်
ဍုင်ယူရောပ်တအ်ရ
ဍိက်တအ်ဂှ် ပ္ကောံကေတ် နူကဵု ဂၠုဲပၞာန် ဟွံသေင်မဂး မအာရပ်တံင်ဂြဲနင် နူသ္ၚိညးတအ်ရ
ဍိက်မရပ်နင်လဝ်တအ်ဂှ် အာသွံ ပ္ဍဲယူရောပ် နဒဒှ် ဍိက်ကမၠောန် ပ္ဍဲ ၁၈ ဗွဝ်ကၠံဂှ် သီုကဵု အမေရိကသၟဝ်ကျာရ
သၞာံ ၁၈၀၇ အင်္ဂလိက် ကၟာတ်လဒဵု ပရေင်သွံရာန်ဍိက် ပ္ဍဲကဵု အေန်ပါယျာညးတအ်ရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် သီုဂစာန် ကၟာတ်လဒဵု ကမၠောန်သွံရာန်ဍိက် ပ္ဍဲဂါမ္ဗဳယျာကီုရ
ဆဂး ဟွံအံင်ဇၞး
က္ၜင်ဍိက် မအာသွံ ပ္ဍဲအာဖရိကပလိုတ် ကေုာံ အမေရိကသၟဝ်ကျာတအ်ဂှ် ဒးကလေင်ပလံင်စွံ ပ္ဍဲဂါမ္ဗဳယျာတုဲ ဍိက်တအ်ဂှ် ဖျေဟ်စွံ ပ္ဍဲကဵု တကအ် MacCarthy Island ဗဒင်ကြုင်ဂါမ္ဗဳယျာတုဲ ကဵုညးတအ် တန်တဴ ပ္ဍဲတကအ်ဂှ်ရ
၂၀] ဗြိတိန် သြိုင်ဒပ်သၞေဟ်ဒပ်ပၞာန် ပ္ဍဲကဵု Bathurst (လၟုဟ် Banjul) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၁၆
ပ္ဍဲအခိင်ကိုပ်ကၠာဂှ် ပရေင်သၞောဝ်ဓဝ် အလဵုအသဳဗြိတိန်ဂှ် နွံပ္ဍဲ Sierra Leone
စတမ်နူ သၞာံ ၁၈၈၈ ဂှ် ဂါမ္ဗဳယျာ ဒှ်အာ ဍုင်ကဝ်လဳနဳတၞဟ်ခြာတုဲ ညးကော်စ ဗြိတိရှ်ဂါမ္ဗဳယျာ (British Gambia)ရ
စနူသၞာံ ၁၉၀၁ တုဲ ဂါမ္ဗဳယျာ ကလိဂွံ ဂကောံပကင်ရင် ကေုာံ ဂကောံသၞောဝ်ဓရ် အပိုင်
စနူဂှ် ကတဵုဒှ်အာ ဍုင်မဂွံအခေါင်ပကင်ရင်အပိုင် (self-government
ပရေင်သွံရာန်ဍိက်ဂှ် ကၟာတ်လဒဵု ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၀၆
၂၁] ပ္ဍဲအခိင် ပၞာန်ဂၠးတိဒုတိယ ကောန်ပၞာန် နူကဵု ဂါမ္ဗဳယျာ ပါလုပ် ပ္ဍဲဒပ်မဟာမိတ်
ကောန်ပၞာန် နူဂါမ္ဗဳယျာ ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် အာဗတိုက်လဝ် ကုဖေတ်သေတ်ဂျပေန် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာတုဲ ဒးဒုင်သၠးလဝ် လမျီု ဗွဲမဂၠိုင်ရ
ဂိုဟ်စၟတ်သမ္တီ ကောန်ပၞာန်တအ်ဂှ် ကၠောန်လဝ် သုသာန်ပၞာန် ပ္ဍဲဍုင်ဖဇရာ (ဗဒါဲဍုင်ဇၞော် ဗင်ဂုလ်
နွံပၟိက် ဗၟံက်ထ္ၜးတင်နိဿဲ] ကြဴနူ ပၞာန်ဂၠးတိဒုတိယတုဲ ခၞံဗဒှ် ဥပဒေသဇိုင်တၟိတုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၂ ဂှ် ကၠောန်သဘင်ရုဲမာဲတုဲ အင်္ဂလိက် ပအပ်ကဵု ပရေင်ပကင်ရင်အပိုင်ပေင်င် ပ္ဍဲသၞာံဂတဂှ်ရ
နွံပၟိက် ဗၟံက်ထ္ၜးတင်နိဿဲ] ဂါမ္ဗဳယျာ ကလိဂွံ ဍုင်သၠးပွး နူအင်္ဂလိက် ပ္ဍဲ ၁၈ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၉၆၅ နကဵု မပံင်ကောံလုပ် ပ္ဍဲဂကောံဍုင်ဓနသဟာယရ
ဍုင်ဂါမ္ဗဳယျာ ကလိဂွံသၠးပွး နူသၟဝ်တဲအင်္ဂလိက် ပ္ဍဲ ၁၈ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၉၆၅
နူ ၁၉၆၅ စဵုကဵု စိုပ် ၁၉၉၄ ဂှ် ဍုင်ဂှ် ဒှ်ဍုင် မဒ္ဂေတ် သၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ ဗၠးၜး ဗော်နာနာ (multi-party liberal democracy
အလဵုအသဳဂှ် ဒှ်အလဵုအသဳ သမတ ဒဝ်ဒါ ဇဝရာ (Dawda Jawara) ကေုာံ ဗော်ညး မဂွံယၟု ဗော်ညးဍုင်ကွာန်လညာတ်တၟိ (People's Progressive Party (PPP
ဆဂး ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲအခိင်ကာလဏအ် ဟွံမဲကဵု ပရေင်ပြံင်လှာဲတုဲ မကၠောန်ကဵု သဘင်ရုဲမာဲ ဗွဲမဗၠးၜးဂှ်လေဝ် ဟွံကတဵုဒှ်ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၄ ဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုဍုင်တုဲ ဒပ်ပၞာန်ဒက်ပ္တန် ပရေင်ပကင်ရင်ဍုင် နကဵုယၟု ကံင်သဳဒပ်ပၞာန် စၟိန်ပြမာန်ဍုင် ယာယဳ (Armed Forces Provisional Ruling Council (AFPRC
ကြဴနူ ပၞာန်ပကင်ရင်ဍုင် ပွိုင်ၜါသၞာံတုဲ ခၞံကၠောန်ဗဒှ် ဥပဒေသဇိုင် ဗီုလဒက်ပတန်ဍုင် အာစိုပ်ဒတုဲ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၉၆ တုဲ က္ဍိုပ်သကိုပ်ကံင်သဳဒပ်ပၞာန်စၟိန်ပြမာန်ဍုင်ယာယဳ ယဟယာ ဇမ်မေဟ် (Yahya Jammeh) ဂွံဒုင် ခပတိုန် နဒဒှ် သမတဍုင်
ညးပကင်ရင်ဍုင် နကဵုသၞောတ်တၠအဝဵု စဵုကဵုစိုပ် သဘင်ရုဲမာဲ ၂၀၁၆
ပ္ဍဲသဘင်ရုဲမာဲဂှ် အဒမာ ဗာရ်ရောဝ် (Adama Barrow) ကလိဂွံ ဇမၞးမာဲ နကဵု အထံက်အပင် ဗော်ဒစဵုဒစးဂမၠိုင်ရ
ပ္ဍဲခေတ် ဇဝရာ ပကင်ရင်ဍုင်ဂှ် နွံဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပန်ဗော်
ဗော်ပဳပဳပဳ
ဗော်ညဳသၟဟ် (United Party (UP)) ဗော်ဒဳမဝ်ကရေတ် (Democratic Party (DP)) ကေုာံ ဗော်ကောန်ဂရေတ်မူသလေန် (Muslim Congress Party (MCP
နကဵုဥပဒေသဇိုင် ၁၉၆၀ ဂှ် ဒက်ပတန်လဝ် ကၠတ်ထဝ်ညးဍုင်ကွာန်မွဲ (House of Representatives
ဆဂး ပ္ဍဲသဘင်ရုဲမာဲ ၁၉၆၀ ဂှ် နကဵုဗော်လဵုလေဝ် ဟွံကလိဂွံ မာဲဂၠိုင်အိုတ်ရ
ဆဂး ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၁ ဂှ် သၟိင်ဂါပနာဗြိတိန် (British Governor) ရုဲစှ်ပတိုန် ညးဇၞော်ဗော်ညဳသၟဟ် (Pierre Sarr N'Jie) နဒဒှ် ဂဥုပ်ဝန်ဇၞော် (Chief Minister) သွက်ဂွံသှ်ပလး ပြသၞာဍုင်ရ
ဆဂး နဲကဲဂှ် မၞိဟ်ဒးဂၞပ်စိုတ် အောန်တုဲ သၞာံဂတဂှ် ၁၉၆၂ ဂှ် ကလေင်ကၠောန် သဘင်ရုဲမာဲတၟိတုဲ ဗော်ပဳပဳပဳဂှ် ကလိဂွံမာဲလပါ်ဂၠိုင်တုဲ ဒက်ပတန်အလဵုအသဳပံင်ကောံ ကုဗော်ပံင်ကောံကောန်ဂရေတ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ Democratic Congress Alliance (DCA
မဒှ်ဗော် မဒက်ပတန်လဝ် နကဵု ဗော် DP ကဵု MCP)ရ
ညးတအ် သီုဘိက်ကော်ပၠုပ် ညးစၞးဗော်UP ပ္ဍဲအလဵုအသဳပံင်ကောံကီု ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၃ ဂှ်
ဆဂး စိုပ်သၞာံ ၁၉၆၅ ဂှ် နုက်တိတ် နူအလဵုအသဳရ
ဗော်UP ဂှ် ဒှ်ဗော်ဒစဵုဒစး အဓိက
ဆဂး နူကဵုသၞာံ ၁၉၆၅ စဵုကဵုစိုပ် ၁၉၇၀ ဂှ် အဝဵုသြဇာ ဟွံမဲရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၅ ဂှ် ဗော် National Convention Party (NCP) ဒက်ပတန် နကဵု က္ဍိုပ်သကိုပ် Sheriff Mustapha Dibba တုဲ ဗော်ဏအ် ဒှ်ဗော်ဒစဵုဒစး အဓိက ကုဗော်ပဳပဳပဳရ
နကဵုဗော်ပဳပဳပဳကီု သီုကဵုဗော်တၟိNCP ဂှ် လညာတ်ဂၠံင်တရဴ ပရေင်ဍုင်ကွာန် တုပ်ဒၟံင်ရေင်သကအ်တုဲ စိုပ်သၞာံ ၁၉၈၀တအ်ဂှ် ဗော်ဒစဵုဒစးတၟိမွဲ မဒှ်ဗော်လပါ်သဵုယှေဲလေတ် ဗော်ဒဳမဝ်ကရေသဳညးဍုင်ကွာန် သွက်ဗၠးၜး ကေုာံ ဝါဒသဵုယှေဲလေတ် (People's Democratic Organisation for Independence and Socialism (PDOIS) မံက်တိုန်ကၠုင်ရ
ဆဂး ပ္ဍဲသဘင်ရုဲမာဲ အကြာသၞာံ ၁၉၆၆ စဵုကဵု ၁၉၉၂ ဂှ် ဗော်ပဳပဳပဳ ဂှ် ကလိဂွံမာဲဂၠိုင်အိုတ်တုဲ ဇမၞးမာဲ စဵုကဵု ၅၅% ကဵု ၇၀%ရ
ဟိုတ်နူ ဗော်မွဲဓဝ် ကလိဂွံလဝ် လၟိဟ်ခုင်ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲပါလဳမာန် သၞာံဗွဲမလအ်တုဲ ပ္ဍဲလက်ထက် သမတ ဇဝရာဂှ် ဂကောံမှာဇန်ဂမၠိုင် ဒးဒုင်ဖအောန်ဖျေဟ်
ဗော်ဒစဵုဒစးတအ် ဍိုန်လျတုဲ လ္ၚဵုဒးဒုင်ပလီုရ
ဗော်ဒစဵုဒစးတအ် ဟိုတ်နူ အခက်အခုဲ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်တုဲ ဂွံဆက်ထိင်အာ ဗော်ဇကုဂှ်လေဝ် ဝါတ်ဂါတ်ကၠုင်
အလဵုအသဳဂှ် ထိင်လဝ် ဌာနပရိုင်တအ်
စဵုကဵု မရာန်ကေတ် မမာဲဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ဗော်ဒစဵုဒစးတအ် စောဲဂဗုတ် စပ်ကဵု မရာန်မာဲ ပ္ဍဲဍုင်ဇၞော်ဗင်ဇုလ်ဂှ် နူကဵု ရုင်ဗစာ တးပါဲထောအ် ဂဗုတ်ဂှ်ရ
ပ္ဍဲဂိတုဂျူလာင် ၁၉၉၄ ဂှ် နကဵုနဲကဲဆီပါ်ဍာ်ဇွောဝ် ဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုဍုင်တုဲ အခေတ်ဇဝရာလေဝ် ရးအုပ်ကၠေအ်နိဂီုကီုရ
ညးဇၞော် ကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင်ယာယဳ ယဟယာ ဇမ်မေဟ် ပကင်ရင်ဍုင် နကဵု သၞောတ်တၠအဝဵု ပွိုင်ၜါသၞာံရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန် သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးဒုင်ပလီုကၟာတ်လဝ်ရ
စိုပ်သၞာံ ၁၉၉၆ ဂှ် ချူခၞံဗဒှ် ဥပဒေသဇိုင်တၟိတုဲ ဖန်ဇန်လဝ် ညံင်အခေါင်အရာ ဇမ်မေဟ် ဂွံဂွံအဝဵုဍုင်ရ
သၞာံ ၁၉၉၆ ကၠောန်သဘင်ကေတ်ဆန္ဒ သွက်ဂွံ ပဒတန် ဥပဒေသဇိုင်ဂှ် မၞိဟ် ၇၀% ထံက်ဂလာန်တုဲ စိုပ်ဂိတုဒဳဇြေန်ပါ သၞာံ ၁၉၉၆ ဂှ် ဇမ်မေဟ် ဂွံဒှ် သမတဍုင်ရ
ဆဂး ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန် PDOIS မဒှ်ဗော်ကိုပ်ကၠာ ပၞာန်သီအဝဵုဂှ် ဒးဒုင်ကၟာတ်လဒဵုတုဲပၠန် ဝန်ဇၞော်တြေံတအ်ဂှ် ဟွံကဵုအခေါင် ပ္ဍဲဒၞာဲအလဵုအသဳရ
ပ္ဍဲအခိင် ဇမ်မေဟ် ပကင်ရင်ဍုင်ဂှ် ဗော်ဒစဵုဒစးတအ် ဒကးပြးဒၟံင်ပၠန်တုဲ ဗော်တၟိမွဲ ဗော်ပံင်ကောံ သွက် ဒဳမဝ်ကရေသဳ ကေုာံ ဇၞော်မောဝ် (National Alliance for Democracy and Development (NADD)) ဒက်ပ္တန် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၅ ရ
သမတဇမ်မေဟ် စကာ ဒပ်ဗၠာဲသၟိင်တုဲ ကဵုပရေင် ကရေပ်ဓရတ် လတူသၟာပရေင်ဍုင်ကွာန် နူကဵု ဗော်ဒစဵုဒစးတအ်ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ကုဂကောံမှာဇန် မပတံ ဂကောံအခေါင်အရာမၞိဟ်
ဂကောံညးဍုင်ကွာန် ကေုာံ ဂကောံပရိုင်တအ်ဂှ် ဒးဒုင် ဘပဠ ပကီုပရာပ် ကုသမတဇမ်မေဟ်ကီုရ
ညးလ္ၚဵု ဒးထဍေင်ပတိတ် နူဍုင်
ညးလ္ၚဵု ဒးဒုင်ရပ် ဖျေဟ်ထံင်
ညးလ္ၚဵု ဒးဒုင်ဂစိုတ်
ညးလ္ၚဵုကၠေအ်ကၠက်အာရ
ဥပမာ ဂစိုတ်ထောအ်အစာပရိုင် Deyda Hydara ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၄
ကွးဘာထ္ၜးဆန္ဒ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၀ ဂှ် ပန်ဂစိုတ်ထောအ် ဗွဲမဂၠိုင်
ဂစိုတ် မၞိဟ်ချဳဓရာင် သွက်အခေါင်အရာမၞိဟ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၃ တအ် ဒှ်တမ်ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ဇမ်မေဟ် ကၟာတ်လဒဵု ဍဵုဍိုက် လတူဘာသာသအာင် မဟွံသေင် ကုမူသလေန်တအ်
စကာသၞောဝ်ဥပဒေ အတိုင်ပၟိက်စိုတ်ဇကုတအ် ဒှ်တမ်ရ
ပ္ဍဲသဘင်ရုဲမာဲ ၂၀၁၆ ဂှ် သမတဇမ်မေဟ် ဒးဒုင်ကျအာမာဲ နကဵု အဒမာ ဗာရ်ရောဝ်
အဒမာ ကလိဂွံဇမၞး နကဵု အထံက်အပင် ဗော်ဒစဵုဒစးတၞဟ်တအ်ရ
စိုပ်သၞာံ ၂၀၁၇ ဂှ် အဒမာ နုက်တိတ်ကဵု နူသမတတုဲ ဗာရ်ရောဝ် ဂွံညးဇမၞော်ဍုင် ပွိုင်ပိသၞာံရ
၂၂] ဗဟဵု သွက်ဒဳမဝ်ကရေသဳ ကေုာံ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ဍုင်နာက်ဂျေရိယာ (Nigerian Centre for Democracy and Development) ဟီု ဒဒှ်ရ သမတဗာရ်ရောဝ်ဝွံ ဒးဂစာန်ကၠောန် ညံင်ဂွံကလေင်ဗၟံက်ပတိုန် ဓဝ်ပတှ်ေမှာဇန် လတူအလဵုအသဳတအ်ရ
နွံပၟိက် ဒက်ပတန် ဓဝ်ၜိုဟ်လလံ ပ္ဍဲဒေသရးဂမၠိုင်
တုဲပၠန် ကောန်ဂကူ ကောန်ဍုင်အရင်ဂမၠိုင် ညံင်ဂွံဇၞော်မောဝ်ဂှ်လေဝ် ဒးကၠောန်ကီုရ
ပ္ဍဲဂိတု ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၁၇ ဂှ် မၞိဟ်ထံက်ဂလာန် သမတတြေံဇမ်မေဟ် ၅၁ တၠ ဟိုတ်နူ ပထုဲပထံင် ပပရေအ် ကုညးမထံက်ဂလာန်ဗာရ်ရောဝ်ရ
၂၃] ဍုင်ဂါမ္ဗဳယျာဂှ် ပ္ဍဲအခိင် မကလိဂွံဗၠးၜးတၟိတၟိ လက်ထက် သမတဇဝရာဂှ် ဒ္ဂေတ်သၞောတ်မမံင်လဒေါဝ် ဟွံဗက်စ လပါ်တေအ် လပါ်ဏအ်ရ
ဆဂး ပရေင်ဆက်စၠောအ်ညးတအ်ဂဟ် ကြပ်ကဵု အင်္ဂလာန်
သေနေဂါလ် ကေုာံ ဍုင်အာဖရိကတၞဟ်တအ်ရ
ဂျူလာင် ၁၉၉၄ ပၞာန်သီအဝဵုတုဲ ပရေင်ဆက်ဆောံ ဂါမ္ဗဳယျာ ကုဍုင်ရးပလိုတ်တအ်ဂှ် ဍိုန်လျစှ်ေအာ ဗွဲတၟေင် ကုလသမဂ္ဂရ
စဵုကဵု သၞာံ ၂၀၀၂ ဂှ် ဟွံကလိဂွံ အရီုအဗင် ပရေင်မၞိဟ် နူကုလသမဂ္ဂ နကဵုကဏ္ဍ ၅၀၈ (Section 508 of the Foreign Assistance Act) ရ
ကြဴနူ သၞာံ ၁၉၉၅ သမတဇမ်မေဟ် ဆက်မိတ် ကုဍုင်တၠအဝဵုဂမၠိုင် မပ္တံ ဍုင်လဳဗယျာ
ဍုင်ဂျူပါရ
ဟိုတ်နူ ဆက်ဒးမိတ် ကုထာဲဝါန်တုဲ ကြုက်ထပိုတ်ထောအ်အဆက် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၅ တုဲ စိုပ်သၞာံ ၂၀၁၆ ဂှ် ကလေင်ဒက်ပတန် အဆက်ရေင်သကအ်ပၠန်ရ
ဍုင်ဂါမ္ဗဳယျာဂှ် ၜိုန်ရ ပရေင်ပလံင်မၞိဟ်စၞး (ကလုတ်) ကုဍုင်သအာင်ဂှ် နွံအောန်ကီုလေဝ် ပ္ဍဲကဵု ဆက်မိတ် ကုဂကောံဂၠးတိဂှ် ဗွဲတၟေင် ဍုင်အာဖရိကပလိုတ်တအ် ကေုာံ ဍုင်အေဿလာမ်ဂမၠိုင် ချဳဓရာင် ပါလုပ် ဗွဲကတိုင်ကမဟ်ရ
နဒဒှ် ကောန်ဂကောံ ဂကောံဓနသဟာယ အာဖရိကပလိုတ် (Economic Community of West African States (ECOWAS))မွဲဂှ် ဂါမ္ဗဳယျာ ပါလုပ် ပ္ဍဲအရာ မပသောင်ပြသၞာ ပၞာန်အပ္ဍဲဍုင် ပ္ဍဲလိဗိယျာ
ဍုင် Sierra Leone ကေုာံ ပါလုပ် ပ္ဍဲပၞာန်မင်မဲၜိုဟ်လလံ (community's ceasefire monitoring group (ECOMOG) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၀ ကေုာံ (ECOMIL) ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၃ ရ
ပ္ဍဲကဵု ကိစ္စပရေင်ကယျာန်ဓဝါတ် Guinea-Bissau ကေုာံ ဍုင်ဝုဟ်ဒိုဟ် သေနေဂါလ်ဂှ်လေဝ် ဂါမ္ဗဳယျာ ပါလုပ်လဝ် ပ္ဍဲအရာမပသောင်ပြသၞာတအ်ကီုရ
နူကဵု ဂကောံဍုင်ဓနသဟာယ (Commonwealth of Nations)ဂှ် စတမ် နူအံက်တဝ်ပါ ၃
၂၀၁၃ ဂှ်တုဲ ဍုင်ဂါမ္ဗဳယျာ နုက်တိတ်လဝ်ရ
ညးတအ်ဟီု နကဵု ဂါမ္ဗဳယျာ ကုဂကောံမဒက်ပတန်လဝ် နူဍုင်ကဝ်လဝ်နဳ မဒှ်ဂကောံကဝ်လဝ်နဳခေတ်တၟိတအ်ဂှ် နကဵု ဂါမ္ဗဳယျာ ဟွံဆက်ပံင်ရ
ဆဂး စိုပ်လက်ထက် သမတတၟိဂှ် ပ္ဍဲကဵု ကောန်ဂရက် မကၠောန်ဗဒှ် ၂၂ ဇာန်နဝါရဳ ၂၀၁၈ ဂှ် ညးတအ် ညာတ်မိက်တုဲ ၈ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၁၈ ဂှ် ဂွံကလေင်ဒှ် ကောန်ဂကောံ ဂကောံဍုင်ဓနသဟာယ ပၠန်ရ
ဘာကုလဒဳပဝိဟာရ ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကြုင်ဗိုင်
ပွိုင်ဍုင်ဍာ်ဗု
ရးတၞင်သဳ
အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၂၁ ဂှ် နွံ ခမဳ ၁ ဇကု
ထပိုယ် ၁ ဇကု
သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ခမဳ ၁ ဇကု
ထပိုယ် ၆ ဇကု
၂] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တညာဏ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၆၈
ဝှ် ၁၃
ဟံသာဝတဳ ဍုင်ဟံသာဝတဳဝွံ (ဗၟာ
ဟံသာဝတီပြည်)သေံ
อาณาจักรหงสาวดี|အၚ်္ဂလိက်
Hongsawatoi kingdom မဒှ်ဍုင်ဇၞော်ကောန်ဂကူမန် မွဲဍုင်ကီုရ ေလာန်ကၠုၚ် BC543သၞာံတေံ နူကဵု ကျာ်တြုဲေဂါတမ ကဵုဏာ ဓါတ်သာ် ကုဵ ကောကဵုဒေံ မာံတိပေါ ကဵု မာံတိပဝ် ကဵု သၟိင်ဥက္ကလာပ ပတိုန်ကၠုင်ကျာ်ဒဂုံကေလသ တုဲ ခြာဟဟွံလအ် AD573သၞာံပြေင် သၟိင်ဨကရာဇ်မန် သီမလ ကလောန်ပတိုန်ကၠုင်ဍုင်တၟံ ဒၞာဲတိဍာ်ၜုဳပ်ဍုဝ်ဂှ် ပတန်ဍုင်ပထမဟံသာဝတဳ မဒှ်ကီုရ ဒုတိယဟံသာဝတဳဂှ် AD1287 သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ်ကလောန်ပတန်လဝ် ဍုင်ရာမညမတ္တမ သက္ကရာဇ်|AD1383 ဂှ် ပြံင်အာဍုင်ဟံသာဝတီ ဨကရာဇ်မန် ေသၞာဝ်ေသ္တာဝ်သၟိင်ဝါရဝ်ေရာဝ် သၟိင်စိင်ဗတိုင် ဗညာဥု မအံက် တၠညးရာဇာဓိရာဇ် ေကၠုာန်ပတန်ကၠုင် ဒုတိယဍုင်ဟံသာဝတဳ မဒှ်ကီုရအဴ တတိယ ဟံသာဝတဳ သက္ကရာဇ်ကြေတ် AD 1740 -1757 ဂှ် ဨကရာဇ်မန်သၟိင်ထဝ်ပဴတိကေ ကဵု တၠညးဗညာဒလ ပတန်လဝ်မဒှ်ကီုရအဴ
ကၠာဟွံဂွံစိုပ်အခေတ် ပထမဟံသာဝတဳ ဂှ်ဝွံ ဍုင်မန်ပိုဲ နွံကၠုင်ဗွဲမကၠိုင်ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုံဇၞော်မောဝ်လောန် ဟမုတှေ် ဒှ်ဍုင်သေံ ဍုၚ်မန် ဍုၚ်လော ဍုၚ်ခမေန် လောန်ကၠုင်သၞာံ ၂၆၀၀ ပြင်င်သၞာံတေံ အာယုတ်ဍုင် ၁၅၀၀ သၞာံပြၚ် တုဲပၠန် တုဲတှ်ေ ဗဟိုဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုံ အသိၚ်ဍန်တုဲ လပိုက်ဍုၚ်သေံဟမုဏံ သၟိၚ်မန်ဒေရဝတဳ ပတိုန်ဍုၚ်ဨကရာဇ် ပြးတိတ်နူဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုံ တုဲပၠန် ဍုင်မန်ဟာရဳပုဏ္စယ ဟမုတှေ်ဒှ်ဍုင်လာန်ပူ Chiang mai ဍုင်သေံ အာယုတ်ဍုင် ၅၀၀ +၇၀၀ သၞာံ စပ္ပဒေဝဳ ဨကရာဇ်ဗြဲ ဒှ်တုိင် ဍုၚ်သုဏ္ဏဝဘုံဂှ်အိုတ်အာ အိုတ်အာ ပဍဲတုဲသၟိင်မနူဟာဝ် သၟိင်ဗၟာ နော်ရထာ ဗတိုက်ပလီုလဝ် မဒှ်ကီုရအဴ သၟိင်သဳဟရာဇာ ဨကရာဇ်တိုင် သၟိင် ၅၉ ဇကု အိုတ်အာ ပဍဲတဲ သၟိင်မနူဟာဝ် သၟိင်၁၇ဇကု
ဘာကမၠိုင်ဗ္တဳ ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ဝါခရူ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
တွဵုရးဍုင်မန်
အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၁ ဂှ် နွံ ခမဳ ၁ ဇကု
ထပိုယ် ၂ ဇကု
၁] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တနန္ဒယသ သက္ကရာဇ် ၁၃၅၅ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၁၃ မၟံက် - သက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ဂိတုမြေက္ကသဵု ၅ မၟံက် တ္ၚဲအဒိုတ် (လုကဴ ပွိုင် ၃၀
၂] ကျာ်ဇၞော်ဝွံ ကတဵုဒှ် မၞိဟ် သက္ကရာဇ် ၁၃၀၉ ဂိတုပသာ် ၃ မၟံက် တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်
မဒှ် ကောန် နာဲထောန်သိုင် မိစာ
ဇာတိ ကွာန်ယေန်ဒံင်
ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
မံင်ဘာတန် ၅ သၞာံ
တုဲ မံင် ဘာလကျာ် ဘာတြေံ ကွာန်ယေန်ဒံင်
အာယုက် ၁၅ သၞာံ ပ ထပိုယ်
ဘာတြေံ
အာယုက် ၂၀ သၞာံ ဒှ် ခမဳ ဘာပလိုက် ကွာန်ပ္ၚ
လိက်ပရိယတ္တိဂှ် ဂွံအံင်လဝ် တန်သာသနဓဇ ဓမ္မာစရိယ နူအလဵုအသဳ ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၃၃၉
သက္ကရာဇ် ၁၃၄၃ ပတန် သာသနာပရိယတ္တိမန် ပ္ဍဲ ကွာန်ဇြပ်သိမ် (သိမ်ဇရပ်) ပွိုင်ဍုင်ကျာ်ထဝ်
သက္ကရာဇ် ၁၃၅၀ ဖျေဟ်လိက် ပ္ဍဲ ဘာတြေံ ကွာန်ယေန်ဒံင်
သက္ကရာဇ် ၁၃၅၅ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၁၃ မၟံက် ဂွံဒှ် ညးမနွံပိုန် ဘာကမၠိုင်ဗ္တဳ
သက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ဂိတုမြေက္ကသဵု ၅ မၟံက် တ္ၚဲအဒိုတ် အခိင်ဂယး ၁၀း၄၅ စုတိစဴသွရ်
အံက်သာ(တံၚ်ပရၚ်) ကောန်ဂကူဗၟာတံဂှ် ဂွံဗၠးၜးနူသၟဝ်တဲအၚ်္ဂလိက်တုဲ နကဵုလညာတ် ကောန်ဂကူကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံ စနူအဲညးချူလိက်ဏံ ဟီုဂးဒုၚ်စသိုၚ်ဒၟံၚ် ဂကူဗၟာတံရ ဂွံအာဗၠးၜးတုဲ ကောန်ဂကူကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံဂှ် ဆက်ဒှ်အာဍိက် သၟဝ်ဂကူဗၟာတံရ
ဟိုတ် ဂှ်ရ ကောန်ဂကူကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံ ရပ်လွဟ်မ္ဒးပၠန်ဂတးဒၟံၚ်ကဵု အလဵုအသဳဂကူဗၟာတံ အဆက်က်လအ်ကၠုၚ်ကဵု(၇၀)သၞာံရ
ပရေၚ်ဒးဒုၚ်ပ္ဍဵုပ္ဍိုက် ကုညးတၠအဝဵုတံဂှ် ကောန်ဂကူကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံသၟးရဟာ
ကောန်ဂကူဗၟာတံရော
ဗၠးၜးဒၟံၚ်အိုတ်ကီုရ ဟာ
ဂကူဗၟာတံ ဗၠးၜးဒၟံၚ်ရပိုဲတံသ္ဂးလဝ်တုဲ အခိၚ်ကာလတ္ၚဲဏံ ကောန်ဂကူဗၟာတံ ရပ်လွဟ်က္လေၚ်တဝ်စၞေဟ်မံၚ်ကဵု အလဵုအသဳ မေန်အံၚ်လှာၚ်တံအိုတ်ရ
ဝၚ်ပၠန်ဂတးဗၟာကဵုဗၟာ နူကဵုဍုၚ်ဗၟာ ဂွံဗၠးၜးနူသၟဝ်တဲအၚ်္ဂလိက်တုဲ ဗီုလဵုနွံကၠုၚ် လ္ၚတ်ရံၚ်မ္ဂး
နူကဵုဍုၚ်ဗၟာ ဂွံဗၠးၜးနူသၟဝ်တဲအၚ်္ဂလိက်တုဲ စဵုကဵုစိုပ်အခိၚ်ကာလတ္ၚဲဏံ ဂၠံၚ်တရဴပၠန်ဂတးရပ်လွဟ် ဂကူဗၟာဗတိုက်ကဵု အ လဵုအသဳဗၟာ သီုပၠန်ဂတးတမ်ကညၚ်(နွေဦးတော်လှန်ရေး)၂၀၂၁
ပရေၚ်ချဳဓရာၚ်ပဳဒဳအေပ်ဏံမ္ဂး ပေၚ်ကၠုၚ်(၄)အလန်ရ
အ လန်ကၠာအိုတ် ကရောံပရေၚ်ဗၠးၜးဂှ် သၟာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဗၟာ ဝါဒကောန်မျူနေတ်တံ သပုန်စုၚ်မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ဂှ် မွဲအလန်
လက္ကရဴဂှ် ဟိုတ်နူပၞာန်နေဝေန် သီအဝဵုတုဲ သ္ကိုပ်ဝန်ဇၞော်တြေံဥူဏု က္ဍိုက်ပ် နကဵုအလန်ဒုတိယ ပၠန်ဂတးရပ်လွဟ်ရ
ကြဴဂှ် ဟိုတ်နူသီအဝဵု(၈၈)တုဲ နကဵုယၟု ABSDF ဒပ်ပၞာန်ကွးဘာ(၈၈) ထပ်မံက်ကၠုၚ် နဒဒှ်အလန်တတိယ မွဲအလန်ပၠန်ရ
အလန်လက္ကရဴ အိုတ်ဏံဂှ် ပဳဒဳအေပ် ဆက်မံက်ကၠုၚ်ရ
ထံက်ရံၚ်ကဵု ဝၚ်ပၠန်ဂတးဂကူဗၟာ အတိုၚ်မချူလဝ်ပိုတ်လ္တူတေံမ္ဂး ကၠာတဲဂှ် သီုစိုတ်သီုစရိုတ် ၜိုန်ချဳဓရာၚ်ကၠုၚ်နွံကီုလေဝ် ဒုၚ်ဒဝ် ဍာ်ဇမၠိၚ်ဟွံမာန်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ
ဟိုတ်ဍေံလေဝ်နွံဂၠိုၚ်ကဵုသာ်ရ
နကဵုပထဝဳ တိဍာ်သွက်ဂွံဖျေံဗဒိုပ် ပယျဵုကေုာံဂၞဴဒဵုဟၟဲကီု
ဌာန်ဒၟံၚ်ကြပ်မံၚ် ကဵု အလဵုအသဳကီု
စိုတ်ဓာတ်ကောန်သၟတ်ဂကူဗၟာတံ ပရေၚ်ဒုၚ်စသိုၚ် ပရေၚ်ဒးဒုၚ်အုပ်ဓလီု စိုတ်ဂိ ဟွံတုပ်ကဵုသၟတ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံကီု ဟိုတ်မပ္တံသာ်ဏံတုဲ ပၠန်ဂတးဂကူဗၟာတံ အာဍာ်ဇမၠိၚ်ဟွံမာန်ရ
ဂကူဗၟာတံဂှ် ရံၚ်ကဵုလၟိဟ်မၞိဟ်မ္ဂး လၟိဟ်သၟတ်ဂကူဗၟာတံ အခိၚ်ကာလလၟုဟ် လၟိဟ်နွံအကြာဗၞတ်ကိုဋ်(၁၀၀) ဇြဟတ်နွံတဴရ
မွဲဒ မြိပ်ဝၚ်ဗၟာ စနူကဵုခေတ်နာန်ဆုၚ် စဵုကဵုစိုပ်ခေတ် အနဝ်ရထာ
ပယျေအ်နံၚ်
အံၚ်ဇေယျတံ သရာဲပၞာန်ဗၟာမၞုံကဵုသတ္တိ ဗတိုက်ပၞာန်စောန်န် ၜိုန် နွံကၠုၚ်ဒၟံၚ်အဆက်က်ကီုလေဝ် ပၠန်ဂတးအလန်ဏံ အဆံၚ်သဝ်အိုတ် ညံၚ်ရဴသ္ကိုပ်ဗိုလ်အံၚ်သာန် ဒက်ပတန် ဒပ်ပၞာန်ပၠန်ဂတးဗၟာမွဲမာန်ဟာ ဣဏံဂှ် ဒှ်တၚ်သၟာန်မွဲဇၞော်ဇၞော်ရ
က)သပုန်သာ်ဇဳကောန်မျူနေတ်ဗၟာဂမၠိုၚ် ဗၠးၜးမက္လိဂွံနၚ် နူလိက်ကသုက် အံၚ်သာန်-အေတ်တလဳဂှ် ဒှ်ဆဗၠးၜးပတောံဟေၚ်ရောၚ်
ဗၠးၜးဟီုဂှ် အာတ်ပညဳကေတ်ဂွံ ဟွံသေၚ်
ဒးဗတိုက်ကေတ်ရောၚ်
ကရောံပရေၚ်ဗၠးၜးဂှ် ရဲကွေတ်ဝါဒတဲပါဲ ဝါဒကောန်မျူနေတ်တံ သပုန်သာ်ဇဳ မံက်ဂ တဝ်တိတ်ကၠုၚ်ရ
သပုန်ကောန်မျူနေတ် တဃေန်သိုဝ်
တဃေန်ပတိၚ်ဒေန်
တဃေန်တာန်ထောန်တံ က္ဍိုက်ပ်တုဲ ဂေတ်ဂၠးတိ ဗက်ဆဵုဂဗသဳကၠဳကဵု ကောန်မျူနေတ်ဍူၚ်သ္အာၚ်တံရ
တမ်အာဒိကိုပ်ကၠာဂှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်သပုန်ကောန်မျူနေတ် တံ ညးဍုၚ်ကွာန်တံ အထေၚ်ဇၞော်ဂွံအထိုၚ်အသး ဗွဲမလောန်ရ
ခ) ဂကောံသပုန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဥူဏု ကေုာံ ဗိုလ်လက်ျာ ဗွဲကြဴဂှ် ဟိုတ်နူဗိုလ်နေဝေန်သီအဝဵုတုဲ ပ္ဍဲကဵုသၞာံ(၁၉၇၀)ဂှ် ညးမဗတိုက်သ္အးလဝ်သပုန်သာ်ဇဳ သ္ကိုပ်ဝန်ဇၞော်တြေံဥူဏု နကဵု အလဵုဇကုညးတေံ အာစိုပ်တိဍာ်ပယျဵုသေံ ဒက်ပတန်တိုန် ဗော်ပါလဳမာန်ဒဳမဵုကရေဇြဳ(PDP)တုဲ ရပ်လွဟ်ပၠန်ဂတးကဵု အလဵုသဳပၞာန်ဗိုလ်နေဝေန်ရ
သၟဝ်ပၠတရဴ(PDP)ဂှ် ဒက်ပတန်ဒပ်ပၞာန်ဆာန်ဍုၚ်(ပြည်ချစ်တပ်မတော်) အပ်ပြာပ်တာလျိုၚ် ကုဗိုလ်လက်ျာ (ညးမဒှ်ဒု-ညးက္ဍိုက်ပ်ပၞာန်ယျေဝ်ဗဝ်တုၚ်ကျိက် သ္ကိုပ်ဗိုလ်အံၚ်သာန်တေံ) နဒဒှ်သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော်တုဲ ဒက် မိတ်ကဵု ဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ် မပ္တံကရေၚ်
ကချေၚ်
မန် ကေုာံ ပအိုအ်တံရ
ဂ) ဂကောံရပ်လွဟ်ဗၟာ ကွးဘာ(၈၈)က္ဍိုက်ပ် ကရောံကလိုက်ကၟဵုဒစာံပန်မဂှ် ပၠန်ဂတးဗၟာ လပှ်တတိယထပ်မံက်ကၠုၚ်ပၠန်ရ
ကွးဘာဗၟာတံ စိုပ်အာတိဍာ်ပၠန်ဂတး KNU တုဲ ရပ်လွဟ် သွက်သ္ဂောံတဝ်စၞေဟ်ကဵု ပၞာန်သီအဝဵု သ္ကိုပ်ဗိုလ်ဇၞော်သဝ်မံၚ်ရ
ပ္ဍဲပယျဵုသေံဂှ် ဒက်ပတန်ဒပ်ပၞာန်ဒဳမဵုက ရေတ်တေတ် ပစၞးကဵုကွးဘာအလုံဍုၚ်(ABSDF)ရ
ကၠာတဲဂှ် ဇြဟတ်ၜိုန်ဇၞော်ကီုလေဝ် ဂွံပိပန်သၞာံဂှ် ဓဝ်သံသယအပ္ဍဲဂ ကောံ ကေုာံ ပၠံၚ်သ္ပက္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ညးသ္ကံ ထ္ကးပြးညးသ္ကံ စဵုကဵုအပ္ဍဲဇကုကဵုဇကု ဂစိုတ်ဂယိုၚ်ညးသ္ကံတုဲ လက်က္ကရဴ ဇြဟတ်ဍိုန်စှ်ေ ဍိုန်စှ်ေအာရ
ဃ) ဂကူဗၟာဂမၠိုၚ် ရပ်လွဟ်အပ္ဍဲ(၂၁)ဗွဝ်ကၠံ (ပဳဒဳအေပ်) သၟတ်ဂကူဗၟာတံ နကဵုအလန်စတုတ္ထ ရပ်လွဟ်တဝ်စၞေဟ် ပၠန်ဂတးကဵု တၠအဝဵုပၞာန် နကဵုသၟဝ်ယၟု(ပဳဒဳအေပ်)ပၠန်ရ
အခိၚ် ကာလတ္ၚဲဏံ နကဵုစရၚ်လ္တူလပှ်ကျာ ဂကောံ(ပဳဒဳအေပ်)နွံဒၟံၚ်အကြာ(၃၅၀)ကဵု(၄၀၀)တုဲ ဂကောံချဳဓရာၚ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲဗလးတိ ဍာံဍာံဂှ် နွံအကြာ(၁၀၀)ဂကောံရောၚ် ဆိၚ်ဆကေတ်ရ
ဇြဟတ်ရဲရပ်လွဟ်ဂှ် နွံအကြာမသုန်ဠက် ကဵု မွဲကိုဋ်နွံမာန်ရ
လ္ပာ်ရးဇၞော်သေတ်ဂါၚ်မွဲရးဓဝ်ဂှ် ဂကောံပျူသဝ်ထဳ သၟဝ်ကံၚ်ဇြဳပၞာန်နွံ(၇၀)ဂကောံပြၚ်ရ
သၟတ်ဂကူဗၟာ နွံလၟိဟ်ပ္ဍဲကဵုကိုဋ် (၁၀၀)ဂှ် ရပ်လွဟ်က္လေၚ်တဝ်စၞေဟ်ကဵု အလဵုအသဳပၞာန် နွံဆ(၁)က္ဍိုပ်ကၠံဓဝ်တုဲ တော်ပတောံၜတ်ကဵု ဂကူကောန်ဍုၚ်အ ရၚ်တၞဟ်ဟ်တံ နကဵုဗ္ၜတ်က္ဍိုပ်ကၠံမ္ဂး အောန်နူကဵုသၟတ်ကောန်ဂကူ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တၞဟ်တံ ဗွဲမလောန်ရ
ပ္ဍဲကဵုသၟတ် ကောန်ဂကူ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တၞဟ်တံဂှ် (၁၀)က္ဍိုပ်ကၠံလ္ပာ်လ္တူ လုပ်နွံပ္ဍဲဒပ်ပၞာန်ပၠန်ဂတး ဂကူညးကဵုညးရောၚ်
က်လေါ်ျသရုပျက္ကေံမ်ဂး ပစ္စုပ္ပန်လၟုဟ်ဏံ လၟိဟ်သၟတ်ဂကူဗၟာတံ ရပ်လွဟ်လုပ်ဒၟံၚ်ပေါဲဗတိုက် နကဵုလၟိဟ်မၞိဟ်ကီုဒှ်
နကဵုဇြဟတ်ပၞာန်ကီုဒှ် ဂွံစိုပ်အ ဆံၚ် ပၠန်ဂတးကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံဂှ် ဟွံကြပ်စိုပ်လးလးဏီရ
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် နူကဵုဍုၚ်ဗၟာက္လိဂွံလဝ် ဗၠးၜးနူကဵုအၚ်္ဂလိက်တုဲ ပ္ဍဲ ဝၚ်ဗၟာ ဇြဟတ်ပၠန်ဂတးဗၟာကဵုဗၟာ ၜိုတ်ကေၚ်နွံကၠုၚ် အလန်ဏံဂှ် ဒှ်ဇြဟတ်ဇၞော်ဂၠိုၚ်အိုတ်ရ
တၠပညာခါတ်အကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လဵုလေဝ် ပ္ဍဲ(၂၁)ဗွဝ်ကၠံဏံ သၟတ်ဂကူဗၟာတံ မ္ဒးပၠန်ဂတးကဵု အလဵုအသဳဗၟာတံ ညံၚ်ရဴ လၟုဟ်ဏံရောၚ်ဂှ် ခါတ်လဝ်အကာဲဟၟဲရောၚ်
ကမ္မတဳရေင်တၠုင် ဘာကောန်ဂကူမန် တန်သၠုင် ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု ဝွံ စဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဂျူလာင် ၂၁
၂၀၂၂ (ဒဂိုန် ၉ စွေက် ၁၃၈၄) ပ္ဍဲ ကောံဓရီု ပ္ဍဲဘာသန္တိသုခ ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကမ္မတဳသြန်ဂအုံ ပရေင်ပညာ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ် ဂှ် ဒှ်ကမ္မတဳမကၠောန်ကမၠောန် သွက်သြန်ဘဏ္ဍာ ဘာကောန်ဂကူမန် မနွံ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗုတအ်တုဲ နကဵု ကမ္မတဳသြန်ဂအုံဂှ် ပ္ဍဲသဘင်ကောံဓရီု ပ္ဍဲဘာသန္တိသုခ စၟတ်တ္ၚဲ ဂျူလာင် ၂၁
၂၀၂၂ ဂှ် နကဵုဂကောံဝွံ ရုဲစှ် မၞိဟ်တာလျိုင်တၟိ
ဂကောံကမ္မတဳတၟိတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ကမ္မတဳရေင်တၠုင် ဘာကောန်ဂကူမန် တန်သၠုင် ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗုရ
တင်အဓိက ပရေင်ကမၠောန်ကမ္မတဳဝွံ သွက်ဂွံဆက်ကၠောန်အာ ကမၠောန်ထံက်ပင်အစာ ဘာကောန်ဂကူမန် ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
တုဲပၠန် ပရေင်ကမၠောန်တၟိဂှ် သွက်ဂွံရေင်တၠုင် ဗၟံက်အာ ရုပ်ရဴ ဘာကောန်ဂကူမန် တန်သၠုင် ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗုမွဲရ
၁] ကမ္မတဳရေင်တၠုင် ဘာကောန်ဂကူမန် တန်သၠုင် ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နူကဵု ကမ္မတဳသြန်ဂအုံ ပရေင်ပညာ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ် ပ္ဍဲဂိတုဂျူလာင် ၂၁
၂၀၂၂ (ဂိတုဒဂိုန် ၉ စွေက် ၁၃၈၄) ပ္ဍဲဘာသန္တိသုခ ဍုင်ဇြပ်ဗု
ပ္ဍဲကောံဓရီု ကမ္မတဳသြန်ဂအုံ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗုရ
ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗုဂှ် ဘာကောန်ဂကူမန်တန်သၠုင် ဟွံမဲတုဲ ကွးဘာတအ် ဒးအာတိုန် ပ္ဍဲညဳသာ ဟွံသေင်မ္ဂး ဝင်သ္ပဝ်
တုဲပၠန် ဟိုတ်နူ အကာဲအရာ ပရေင်ဍုင်ကွာန် မကတဵုဒှ်ဒၟံင်တုဲ ဘာညဳသာ ကဵု ဘာဝင်သ္ပဝ်ဂှ် လၟိဟ်ကွးဘာဂၠိုင်လောန်အာတုဲ ဒှ်ခက်ခုဲ ကုဒၞာဲ ကေုာံ အရာတၞဟ်တအ် ဗွဲမလောန်ရ
တၞဟ်နဂွံသြိုင်ခၞံဗဒှ် ဘာကောန်ဂကူမန် တန်သၠုင်မွဲ ကေုာံ ဖန်ဇန် ကမၠောန်သြန်ဂအုံ ဘာကောန်ဂကူမန် ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ဂှ်တုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ကမ္မတဳဝွံရ
၁] ကမ္မတဳဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
ဘာကအ်ကျာ်ဓမ္မပါလ ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်တံင်ပရင်
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
တွဵုရးဍုင်မန်
အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သၞာံ ၂၀၂၁ နွံ ခမဳ ၂ ဇကု
ထပိုယ် ၃ ဇကု
၁] သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ခမဳ ၂ ဇကု
ထပိုယ် ၂ ဇကု
၂] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တသုခဓမ္မ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၅၅
ဝှ် ၂၃
ကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင်(အၚ်္ဂလိက်
State Administration Council) (ဗၟာ
နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ) ဝွံ ဒှ်ဂကောံ မပကင်ရင် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ မဒက်ပ္တန်လဝ် ကြဴနူ ပၞာန်သီအဝဵု ဍုင်ဗၟာ ၂၀၂၁ရ
၁][၂] ကံင်သဳဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု မၞိဟ်စၞး နူပၞာန် ဒစာံတၠ
နူကဵု ညးဍုင်ကွာန် ၈ တၠတုဲ ဥက္ကဋ္ဌ ကံင်သဳဂှ် ဒှ်ဂဥုပ်ဗိုလ်ဇၞော် ဒပ်ပၞာန်ဍုင်ဗၟာ မင်းအောင်လှိုင်
နကဵု ကမ္မတဳမပစၞးစၠတ်ထဝ်ညးဍုင်ကွာန် (Committee Representing Pyidaungsu Hluttaw CRPH) စၟတ်သမ္တီလဝ် ကံင်သဳဝွံ နဒဒှ် ဂကောံပကီုပရာပ်[၃] တုဲပၠန် ကံင်သဳဝွံ နကဵု အလဵုအသဳညဳသၟဟ်ကောန်ဂကူ (National Unity Government of Myanmar NUG) ဟွံစၟတ်သမ္တီလဝ် နဒဒှ် အလဵုအသဳ မလုပ်သၞောဝ်မွဲရ
ၜိုတ် ၂၄ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၂ နကဵု ကုလသမဂ္ဂ ဆက်ပၠုပ်စုတ် စရင်သၟိင်ဍုင်ဗၟာ အတိုင်တြေံ နဒဒှ် ဥူဝေန်မျေအ် နဒဒှ် သမ္မတ ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံ ဍုင်ဗၟာရ
၄] စပ် သၞာံ ၂၀၂၅ ဂိတုဂျူလာင် ၃၁ ဂှ် ရိုဟ်ပလီု ကံင်သဳဏအ်တုဲ ဒက်ပ္တန် ကမ္မရှေန်ဂီုကၠီု ကု ၜိုဟ်လလံရးနိဂီု ရ
ကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု မင်းအောင်လှိုင် ပ္ဍဲကဵု ၂ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၁ နကဵု မၞိဟ်စၞး ဗွဲကိုပ်ကၠာ ၁၁ တၠ (မၞိဟ်စၞး နူပၞာန် ၈ တၠ
ညးဍုင်ကွာန် ၃ တၠ) ကြဴနူ ဒပ်ပၞာန်ထိင်ကေတ်အဝဵုဍုင်တုဲရ
၅][၆] ပ္ဍဲ ၃ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၁ မၞိဟ်စၞး နူကဵု ညးဍုင်ကွာန် မသုန်တၠ ထပ်စုတ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ကံင်သဳဂှ်တုဲ ဒှ်အာ နူကဵု ဒပ်ပၞာန် ၈ တၠ
နူညးဍုင်ကွာန် ၈တၠတုဲ သီုဖအိုတ် ဒှ်အာ ၁၆ တၠ
၇][၈] ပ္ဍဲကဵု ကံင်သဳဂှ် မၞိဟ်မပါလုပ် နူကဵု ညးဍုင်ကွာန် (၈)တၠဂှ် ဒှ် စိုင်းလုံးဆိုင် ညးမဒှ် ဥက္ကဋ္ဌစၠတ်ထဝ်တွဵုရးသေံဇၞော် နူကဵု ဗော်ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (ကျဖောတ်
ဦးသိန်းညွန့် နူကဵု ဗော်အမျိုးသားဒီမိုကရေစီပါတီ(သစ်
ဦးခင်မောင်ဆွေ နူကဵု ဗော် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီအင်အားစု
ဖဒိုမန်းငြိမ်းမောင် နူကဵုဗော်ညးဍုင်ကွာန်ကရေင် (ကရင်ပြည်သူ့ပါတီ
ဒေါ်အေးနုစိန်
နူကဵု ဗော်ကောန်ဂကူယခေင် (ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ
စောဒန်နီယယ် နူကဵု ဗော်ဒဳမဝ်ကရေတ်တွဵုရးဍုင်ကရေင်ဍာဲ (ကယားပြည်နယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ) (နုက်တိတ် နူဗော်
၉] ဦးခင်မောင်ဆွေ ကဵု ဦးသိန်းညွန့်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မဒက်ပ္တန် ဗော် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီအင်အားစု တုဲ ဗော်ဂှ် ဒှ်ဗော်မပါ်တိတ်ကၠုင် နူကဵု ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳမွဲရ
ဖဒိုမန်းငြိမ်းမောင်ဂှ် ဒှ်က္ဍိုပ်သကိုပ် ဗော်ကောန်ဂကူကရေင် (ကေအေန်ယူ) တြေံမွဲတၠရ
၉] သွက်ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု ကံင်သဳဏအ်ဂှ် အလဵုအသဳပၞာန် အာတ်မိက် ဗော်တၞဟ်တအ်ကီုရ
ဗော်လ္ၚဵုဒုင်တဲတုဲ ဗော်လ္ၚဵု တးပါဲအိုတ်ရ
၁၀] ဗော်မဒုင်တဲတအ်ဂှ် ဒှ် ဗော်ကြံ့ခိုင်ရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ
အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အင်အားစုပါတီ
အမျိုးသားဒီမိုကရေစီပါတီသစ်
ကရင်ပြည်သူ့ပါတီ
ရခိုင်အမျိုးသားပါတီကေုာံ ဗော်ညဳသၟဟ်ဂကူမန်
၁၁] ဗော်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ပ္ဍဲကဵု ကံင်သဳဂှ် ၜိုန်ရ ဟွံပါလုပ်ကီုလေဝ် လုပ်ကေတ်တာလျိုင် ပ္ဍဲဒၞာဲ မပ္တံကဵု ဝန်ဇၞော် ကၟိန်ဍုင်
တွဵုရး
ရးဇမၞော်ဂမၠိုင်လေဝ် နွံကီုရ
မဂွံအာတ်မိက်ဖိုဟ် နကဵုဗော် ဟွံဒုင်တဲဂှ် ဒှ် ဗော် အရှိုချင်းအမျိုးသားပါတီ[၁၂]ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (SNLD) ကေုာံ လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ တအ်ရ
၁၀] နကဵု ကံင်သဳဏအ် ပ္ဍဲ ၅ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ဂှ် ခပတိုန် ဂဥုပ်ဗိုလ် ဇော်မင်းထွန်း နဒဒှ် သကိုပ်လလောင်ပရိုင်တုဲ ဒုသကိုပ်လလောင်ပရိုင်ဂှ် ဒှ် Thet Swe
၁၃] ကောန်ဂကောံ နူ ၁ အဝ်ဂေတ် - ဂကောံ နူ ၂၀၂၃ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁ - ၂၀၂၃ ဂျူလာင် ၃၁ ကောန်ဂကောံ နူ ၁ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၁ - ၃၁ ဇာန္နဝါရဳ ၂၀၂၃ ပ္ဍဲ ၁၁ ဖေဖဝ်ဝါရဳ နကဵု ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံအမေရိကာန် ပၠုပ်စရင်ကမာတ်လဒဵု မကော်ဂး သင်ရှေန် ကုမၞိဟ်စၞး ကံင်သဳ နူသွာင်ပၞာန် မၞိဟ်တြဴတၠ
နကဵုယၟုမ္ဂး မေန်အံင်လှာင်
သဵုဝေန်
မျထောန်ဥူ
တေန်အံင်သာန်
အံင်လေန်ဒွေ ကေုာံ ယေဝ်ဝေန်ဥူ
ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ်ရ သဵုထောဋ် ညးမပါလုပ် ပ္ဍဲကံင်သဳဂှ်လေဝ် ဒးဒုင်ပၠုပ် ပ္ဍဲစရင်ကမာတ်လဒဵုဂှ်ကီုရ
၁၆] ပ္ဍဲ ၂၂ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ဂှ် အလဵုအသဳ ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံအမေရိကာန် ပၠုပ်စုတ် ပ္ဍဲစရင်ကမာတ်လဒဵု မၞိဟ်စၞး သွာင်ပၞာန် နူကဵု ကံင်သဳဏအ် ၜါတၠပၠန်
မောင်မောင်ကျဝ် ကဵု မဝ်မျေအ်ထောန်
၁၇] ပ္ဍဲ ၁၇ မေ ကေုာံ ၂ ဂျူလာင်ဂှ် အလဵုအသဳ ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံအမေရိကာန် ပၠုပ်စုတ် ပ္ဍဲစရင်ကမာတ်လဒဵု မၞိဟ်စၞး နူညးဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲကံင်သဳဏအ် ပိတၠ
၁၈][၁၉] ၁၈ မေ ဂှ် ကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင်ဂှ် ဒးဒုင်ပၠုပ်စုတ် ပ္ဍဲစရင်ကမာတ်လဒဵုရ
၁၈] နကဵု ကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင်ဝွံ ပြံင်လှာဲ မၞိဟ်တာလျိုင် ပ္ဍဲကဵု သွာင်သၟိင်တၠနာနာသာ် မပ္တံကဵု မၞိဟ်တာလျိုင် ရုင်ဗစာကၟိန်ဍုင် (Supreme Court
၂၀] ဝန်ဇၞော် ကဆံင် ကၟိန်ဍုင်
၂၁] ကံင်သဳနေပျဳဒဝ်
ကေုာံ ဂကောံဗောဒ်ဒၟုင်ကာညးဍုင် ကၟိန်ဍုင် (Union Civil Service Board) တအ်ရ
၂၂] ဒၞာဲကဆံင် သၟိင်တၠ မပြံင်လှာ ဗွဲမပြဟ်တအ်ဂှ် ဒၞာဲတာလျိုင် ဝန်ဇၞော်ကၟိန်ဍုင်ဂမၠိုင်
၂၃][၂၄][၂၅] မြုဝန်ဍုင်ဂမၠိုင်
၂၆] တာလျိုင် ညးပကင်ရင်ဍုင်ဂမၠိုင်
ကောန်ဂကောံ ဗဟဵုဘာဏ် နိဂီုဗၟာ
၂၇][၂၈] ဂကောံဝန်ကၟိန်ဍုင်
၂၉] နာဲဗစာဂမၠိုင်
၃၀][၃၁] ကေုာံ ညးတၠသၞောဝ် ပ္ဍဲ ရုင်ဗစာကၟိန်ဍုင်တအ် မဒှ်အိုတ်ရ
၃၂][၃၃] ပ္ဍဲ ၈ ဖေဖဝ်ဝါရဳဂှ် နကဵု ကံင်သဳဏအ် ခပတိုန် ရုင်ဗစာ မဆေင်စပ် ကုဥပဒေသဇိုင်တၟိ (Constitutional Tribunal)ရ
၃၄] ပ္ဍဲ ၁၁ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ဂှ် နကဵု ကံင်သဳဂှ် ဒက်ပ္တန် ကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်တွဵုရး ကေုာံ ရးဇၞော်ဂမၠိုင် ၁၄ သီုကဵု ခပ္တိုန် သကိုပ်ကံင်သဳ တအ်ဂှ်တအ်ဂှ်ရ[၃၅][၃၆] တုဲပၠန် ညးတာလျိုင်ပၞာန် သွက်ဂွံပကင်ရင် ဒေသပကင်ရင်အပိုင်ဂမၠိုင်လေဝ် ခပတိုန်တၟိကီုရ
၃၇] ပ္ဍဲ ၁ အဝ်ဂေတ်ဂှ် နကဵု ကံင်သဳဝွံ ဒက်ပ္တန်ပ္တိုန် အလဵုအသဳပၟင်ပၟဲဍုင် တုဲ နကဵုမေန်အံင်လှာင်ဂှ် ခပ္တိုန် ဇကုဇကု နဒဒှ် သကိုပ်ဝန်ဇၞော် သွက်အလဵုအသဳပၟင်ပၟဲဍုင်ဂှ်ရ
၃၈][၃၉] ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ်ဟေင် နကဵု မေန်အံင်လှာင် လလောင်တြး ဒဒှ်ရ အခိင်ကာလ ကာတၟေင်ဍုင်ဂှ် ဇမၠိင်ပ္တိုန် ပွိုင် ၂ သၞာံ စဵုကဵု မကၠောန် သဘင်မာဲတုဲရ
၄၀] ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁
၂၀၂၃ ဂှ် နကဵု ကံင်သဳဏအ် ထိင်လဝ် အဝဵုဍုင်ပေင်ၜါသၞာံတုဲ ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ်မွဲတ္ၚဲ ပ္ဍဲ ဇာန္နဝါရဳ ၃၁
၂၀၂၃ ဂှ် နကဵု သမ္မတယာယဳ ဥူမျေအ်ဆွေ ကော်ကောံဓရီု ကံင်သဳဒစဵုဒၞာ ကေုာံ ဂီုကၠီုဍုင် (အမျိုးသားကာကွယ်ရေး နှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ) မကော်ဂး နကဵု ဘာသာဗၟာ ကာလုံတုဲ ပ္ဍဲကောံဓရီုဂှ် နကဵု သကိုပ် ဥက္ကဋ္ဌကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင် မေန်အံင်လှာင် ပ္တိုန်ထ္ၜး အကာဲအရာဍုင်ဂမၠိုင်တုဲ နူကဵု ကံင်သဳဂှ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်ကေတ် သၟာပလီုပလာ်တအ်ဂှ် ဂ္စာန်ပလီုဒၟံင်ဍုင် ညံင်ဂွံလီုလာ် အလုံအိုတ်သီုတုဲ ပရေင်ပလီုပလာ်ဂမၠိုင်လေဝ် ဆက်ဖန်ဒၟံင်ဖိုဟ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ အကာဲအရာဍုင်ဂှ် ဒှ်ဒၟံင် အကာဲအရာဓမ္မတာ ဟွံသေင် ညးတအ် ညာတ်ကေတ်တုဲ ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ဍုင်မနွံဒၟံင်အကာဲအရာဓမ္မတာ ဟွံသေင်ရ
အတိုင်ဥပဒေသဇိုင် ပိုဒ် ၄၂၅ မ္ဂး ယဝ်ရဍုင်ဒှ်ဒၟံင် အကာဲအရာဓမ္မတာ ဟွံသေင်ဏီမ္ဂး နကဵု ကံင်သဳကာလုံ ဆက်ပအပ်အဝဵုဍုင် ကုဒပ်ပၞာန် ဂွံဒၟံင်ဏီရောင် ညးတအ် ညာတ်ကေတ်ရ
၄၁] ပ္ဍဲကဵု ဥပဒေသဇိုင် ပိုဒ်ဇၞော် ၄၂၅ ဂှ် ချူလဝ် "၄၂၅
အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် သက်တမ်းကုန်ဆုံးသွားချိန်တွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က
င်းအား ပေးအပ်ထားသည့်တာဝန်ကို ပြီးမြောက်အောင် ဆောင်ရွက်ခြင်း မပြုနိုင်သေးသဖြင့် သတ်မှတ်အချိန်ကာလ တိုးမြှင့်ပေးရန် အကျိုးအကြောင်းဖော်ပြလျက် တင်ပြလာပါက သာမန်အားဖြင့် တစ်ကြိမ်လျှင် ခြောက်လအထိ နှစ်ကြိမ် တိုးမြှင့်ပေးနိုင်သည်
ကံင်သဳဒစဵုဒၞာ ကေုာံ ဂီုကၠီုဍုင်ဂှ် ပ္ဍဲအခိင်အာယုက်စၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုင်မအိုတ်ဂှ် နကဵုသကိုပ်က္ဍိုက်က္ဍိုပ်ပၞာန်ဂှ် တာလျိုင်မပအပ်ကဵုလဝ် ကုညးဂှ် ပွမရေင်တၠုင်ဖ္ဍိုက်ဗပေင် ဟွံအာစိုပ်ဒတုဲမ္ဂး အခိင်ကာလမစၟတ်သမ္တီလဝ် သွက်ဂွံဂလိင်ကဵု အခိင်ကာလ ယဝ်ရပတိုန်ထ္ၜးနင်မ္ဂး ဗွဲဓမ္မတာ မွဲအလန်မ္ဂး စဵုကဵု တြဴဂိတု ၜါအလန် ဂလိင်ပတိုန်ကဵုမာန်ရ
ကံင်သဳကာလုံ ညာတ်ကေတ် သွက်ဂွံကၠောန် သဘင်မာဲဂှ် နွံပၟိက်ဒၟံင် အခိင်ကာလမွဲမွဲဏီ
ဒေသလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ပရေင်ၜိုဟ်လလံ ဟွံမဲဏီ
ယဝ်ရ ကၠောန်သဘင်မာဲ အခိင်လၟုဟ်မ္ဂး ဒးဒုင် ပရေင်ပလီုပလာ်
ပရေင်ဂစိုတ်ဂမၠိုင် က္တဵုဒှ်ဒၟံင်ရောင်ဂှ် နူကဵု ကံင်သဳကာလုံ ညာတ်ကေတ်တုဲ နကဵု ကံင်သဳကာလုံ ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ဟိုတ်နူအကာဲအရာဍုင် ဟွံဒှ်ဓမ္မတာဏီတုဲ နကဵုကံင်သဳကာလုံ ဆက်ပအပ်အဝဵုဍုင် ကုဂဥုပ်က္ဍိုက်က္ဍိုပ်ပၞာန် လုကဴ ၆ ဂိတုပၠန်ရ
၄၂] နူစ ပၞာန်ထိင်အဝဵုဍုင်တုဲ စဵုကဵု တ္ၚဲမပေင်စိုပ် ပွိုင်ၜါသၞာံ ( ၂
၂၀၂၁ - ၂
၂၀၂၃) အတိုင် ဂဥုပ်ဗိုလ်ဇၞော် မေန်အံင်လှာင် မပ္တိုန်ထ္ၜး ကုကံင်သဳကာလုံ ပ္ဍဲတ္ၚဲ ဇာန္နဝါရဳ ၃၁
၂၀၂၃ မ္ဂး ရဲဒစဵုဒစး (ဝါ) ဒပ်ဒစဵုဒၞာညးဍုင်ကွာန် တအ် နကဵုအလုံမွဲဍုင် အလုံမွဲဍုင်ဂှ် ပွိုင် ၁၉၈ ပွိုင်ဍုင်ဂှ် နကဵု သၟိင်တၠတအ် ကဵုဂီုကၠီုပေင်ပေင်မာန်တုဲ ၆၇ ပွိုင်ဍုင်ဂှ် ဒးစွံအာရီု ပရေင်ဂီုကၠီုတုဲ ၆၅ ပွိုင်ဍုင်ဂှ် ဒးဂစာန်ကၠောန် သွက်က္လေင်က္လိဂွံ ဂီုကၠီု
၄၃] နကဵုစရင်လပါ်မ္ၚးမ္ဂး အပ္ဍဲအခိင် ပွိုင်ၜါသၞာံဂှ် ဟိုတ်နူပြသၞာ ပရေင်ဍုင်ကွာန်တုဲ မၞိဟ်မချိုတ်အာ သီုဖအိုတ်၂
၈၉၄ တၠ
ပေါဲဗတိုက် က္တဵုဒှ်လဝ် သီုဖအိုတ် ၉
၀၀၀ အလန်
ဟိုတ်နူပေါဲဗတိုက်တုဲ သ္ၚိညးဍုင်ကွာန် ဒးဒုင်စံင်တူလဝ် ၜိုတ် ၃၅
၀၀၀ မ
ညးလဒဴပၞာန် နွံ ၂ ပြကောဋိကိုဋ်
၄၄] ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂
၂၀၂၃ ဂှ် နကဵုကံင်သဳဝွံ ထ္ၜးဟိုတ် ကုပရေင်ဟွံၜိုဟ်လလံတုဲ ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သီုဖအိုတ် ၃၇ ပွိုင်ဍုင်ဂှ် ပအပ်ကဵု ပၞာန်ပကင်ရင် မကော်ဂး Martial Law ရ
၄၅] ပွိုင်ဍုင် ရးဇၞော်သေတ်ကိုင် ပွိုင်ဍုင် တွဵုရးချေင် ပွိုင်ဍုင်ရးဇၞော်မကွေ ပွိုင်ဍုင်ရးဇၞော်ဗဂေါ ပွိုင်ဍုင် တွဵုရးဍုင်မန် ပွိုင်ဍုင် တွဵုရးဍုင်ကရေင် ပွိုင်ဍုင် ရးဇၞော်တၞင်သဳ ပွိုင်ဍုင် တွဵုရးကရေင်ဍာဲ ဇာန္နဝါရဳ ၃၁
၂၀၂၃ ဂှ် နကဵုကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင် ပ္တိတ်သၞောဝ် ညးမနွံအခေါင်လွပ်လွဟ် ပါဲနူ ဂကောံသၟိင်တၠတအ်တုဲ ညးဍုင်ကွာန် ဓမ္မတာမွဲလေဝ် ဍိုက်ပေင် ကုတင်အပိုင်အခြာလဝ်မ္ဂး အခေါင်လွပ်လွဟ် နွံရ
အတိုင်သၞောဝ်ဂှ်မ္ဂး မၞိဟ်မွဲ ပေင်အာယုက် (၁၈) သၞာံတုဲ
ယဝ်ရ ညးဍုင်ကွာန် ဓမ္မတာမွဲမ္ဂး ယဝ်ရနွံပၟိက် သွက်ဂွံစဵုဒၞာ် ပရေင်ဂီုကၠီုဇကုမ္ဂး နကဵုလာင်ဇြေန်ဂှ် နွံကဵု အခေါင်လွပ်လွဟ်ရ
သွက် ညးဒၟုင်ကာသၟိင် ကေုာံ ကောန်ပၞာန်ညးဍုင်ကွာန် (ပြည်သူ့စစ်) ကေုာံ မၞိဟ်ပ္ဍဲဂကောံဌာနဂီုကၠီုတအ်မ္ဂး နကဵုပါမေတ်ဂှ် နွံအခေါင်လွပ်လွဟ်ရ
နကဵု မၞိဟ်အခေါင်လဟီု ကံင်သဳ ဂဥုပ်ဗိုလ်ဇြဝ်မေန်ထောန် ဟီု "ဟိုတ်နူ ညးဍုင်ကွာန်တအ် အာတ်မိက်ကၠုင် ညးတအ် နွံပၟိက် ပရေင်စဵုဒၞာဂီုကၠီုညးတအ် နကဵုကံင်သဳဏအ် ဒးပဒတန်လဝ် အခေါင်ဏအ်ရ
၄၆] သၞာံ ၂၀၂၅ ဂိတုဂျူလာင် ၃၁ ဂှ် နကုသွဟ်ကောံဓရီု ကံင်သဳဒစဵုဒၞာ ကု ဂီုကၠီုဍုင် (ကာလုံအစည်းအဝေး) ဂှ် ဂိတုဒဳဇြေမ္ဗာတေအ်မ္ဂး သ္ကၠောန် သဘင်မာဲတုဲ ကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင် မဒက်ပ္တန်လဝ် နူ သၞာံ ၂၀၂၁ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၉ ဂှ် ရိုဟ်ပလီုထောအ်တုဲ သွက်ဂွံ ပကင်ရင်အာ ဍုင်ဂှ် ဒက်ပ္တန် ကမ္မရှေန်ဂီုကၠီု ကု ၜိုဟ်လလီုရးနိဂီု (နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ရ
အိမ္မနျူအေလ် ဂဳယောင် (Emmanuel Guillon) (၁၉၃၉ အဝ်ဂေတ် ၅ - ၂၀၂၄ ဨပြဳ ၂) ညးမကလိဂွံ ဗြနာမ် ပါရဂူ မကော်ဂး ဒံက်တာ နူ သၟိင်ဍုင်ပြင်သေတ် (docteur d'État
အစာကၞေဟ် ကေုာံ တၠပညာ သိပ္ပံ မဆေင်စပ် ကုရးဗမံက် နမပတၟေင် ကုဂကောံမၞိဟ်ၜါ နူ အာယှအဂၞဲ မတွဟ်ဂး ဂကောံမၞိဟ်မန် (ရးနိဂီုဗၟာ
ရးနိဂီုသေံ) ကေုာံ ရးမရာဇ်စမ္ပာ (ရးနိဂီုဝဳယေတ်ဏာမ်)တုဲ မဗမံက်ပ္တိန်လဝ် ဒၞာဲဒတန်ယေန်သၞာင် ပါန်ကွတ်ဂကူစမ္ပာ ဗီုကုအရှာမ်ကျာ်မဳသောန် (the sanctuary of My Son) ပေါကၠောင်ဂရာဲ (Po Klong Garai) ကေုာံ ပေါနဂါရ် (Po Nagar) တအ်ရ
စပ် ကုယေန်သၞာင်မန်မ္ဂး ညး ချူခၞံလဝ် လိက်မဆေင် ကုဂကူမန် ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင်တုဲ ပၞောဝ်တအ်ဂှ် လိက် "မန်
ဂကောံမၞိဟ်အာယှအဂၞဲ" ဂှ် ပြာကတ်ဂၠိုင်ရ
အိမ္မနျူအေလ် ဂဳယောင် က္တဵုဒှ် မၞိဟ် ပ္ဍဲ Poitiers ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၃၉ ဂိတုအဝ်ဂေတ် ၅
ကြဴနူ မလ္ၚတ် ပညာ (ဘာတုဲ) န ကုဘာသာဒဿန
မနုဿဗေဒ ကေုာံ ပရူရးနိဂီုဗၟာ နူသဝ်ဗန် ပါရဳ (လၟုဟ် ကော်စ တက္ကသိုလ်ပါရဳ University of Paris) တုဲ အိမ္မနျူအေလ် ဂဳယောင် အာကၠောန် ကမၠောန်အစာဘာ မဗတောန် ဘာသာပြင်သေတ် ပ္ဍဲ ဍုင်လ္ဂုင် ပွိုင်ပန်သၞာံ
နူဂှ် ပြံင်အာပ အစာ ဘာသာဒဿန ပ္ဍဲ ဍုင်သာဲဂေါန် (ဝဳယေတ်ဏာမ်)ရ
အခိင် ညးမနွံဒၟံင် ပ္ဍဲ ဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ညး လ္ၚတ် ပရူဂကူမန် အရေဝ်မန် လိက်မန်တြေံ ဗီု ကုလိက်တၟအ်မန်ဂမၠိုင်ရ
ညး ပ သဇိုင် ကုအရာညးမလ္ၚတ်လဝ် လိက်မန် အရေဝ်မန် နူဍုင်လ္ဂုင်တုဲ ညး ဆက်လ္ၚတ်တုဲ ခၞံပြကိုဟ် သွက်ဗြနာမ်ပါရဂူ (ဒံက်တာ)ရ
၁] ညံင်ရဴဂှ်ကီု အခိင် ညးမနွံ ပ္ဍဲ သာဲဂေါန်ဂှ်လေဝ် ဂွံလ္ၚတ်ကေတ် ပရူဂကူစမ္ပာတုဲ ဗွဲကြဴ ညး ဂွံဒှ် တၠပညာ စပ်ကဵု လမ္ၚတ်ရးဗမံက် ဂကူမန် ကေုာံ ဂကူစမ္ပာရ
ဗွဲကြဴညိ ညး က္လေင်စဴအာ ဍုင်မိတိမညး ပြင်သေတ်တုဲ လုပ်ဗ္တောန်လိက် ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် Rouen ဘာသာ စိတ္တ-ပညာ (Psycho-pedagogy
ဗွဲကြဴညိ ညး ဗ္တောန် ဘာသာဒဿန ပ္ဍဲ ခန်လွာပါရဳ
မွဲလပါ်ဂှ် ညး ခၞံချူ လိက်ကၞပ်ဂမၠိုင်
လိက်ပရေင်သုတေသနဂမၠိုင် မဆေင် ကုရးဗမံက် ဗွဲတၟေင် သွက် အေန်သတဳကျုတ် l'École pratique des hautes études မဒှ် အေန်သတဳကျူ တက္ကသိုလ်ဂမၠိုင်ပံင်ကောံရ
သၞာံ ၁၉၉၄ ဂှ် ညး ဒက်ပ္တန် ဂကောံမိဿဟာယ ပုရာန်စမ္ပာ (Société des Amis du Champa Ancien (SACHA) Society of Friends of Ancient Champa) မဒှ် ဂကောံ မပံင်တောဲ တၠပညာဂမၠိုင် ကေုာံ ညးဝါသနာဂမၠိုင် မဆေင် ကုယေန်သၞာင် ဂကူစမ္ပာတြေံတြဟ်ဂမၠိုင်ရ
ပ္ဍဲ ဂကောံဏအ်ဂှ် ညး ယိုက်ဂၠေင်လဝ် နဒဒှ် ဥက္ကဋ္ဌ စဵု ဂကောံဏအ် မလီု ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၁ ဂှ်ရ
နကုဂကောံမိဿဟာယပုရာန်စမ္ပာဂှ် နူ ကုသၞာံ ၁၉၉၇ စဵု ကုသၞာံ ၂၀၁၁ဂှ် ပ္တိတ်လဝ် လိက်ဂျာနေဝ် သီုဖအိုတ် ၁၄ ကၞပ် မဒှ်လိက်ဂျာနေဝ် မချူလဝ် ပရူဝင် ကေုာံ ပုရာန် ဂကူစမ္ပာတအ်ရ
နကုဂကောံဏအ်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်ဗွဟ်လိက်စံင်ရးနာနာ (An international Symposium) ပ္ဍဲ တိုက်ထၜးသာနုချဳ (Cernuschi Museum musée Cernuschi မနွံ ပ္ဍဲ ဍုင်ပါရဳရ
၁] ကြဴနူ ဒေါအ်ဇူ နူ တာလျိုင် နဒဒှ် ပါမောက္ခ ဒဿနတုဲ သၞာံ ၂၀၀၃ ဂှ် ညး ဒက်ပ္တန် တန်ဗတောန် သီု အလဵုဇကုညး ဗ္တောန် ပရူ ဂကောံမၞိဟ်မန် ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာမန် လုကဴ ပွိုင် ဒစိတ်သၞာံ ပ္ဍဲ အေန်သတဳကျူကောန်ဂကူ မဆေင် ကုအရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ ဂကောံမၞိဟ် ရးဗမံက် l Institut national des langues et civilisations orientales(INALCO) (the National Institute of Oriental Languages and Civilizations) ပ္ဍဲ ဍုင်ပါရဳ ရ
၁] အခိင် ညးမဗတောန်ဒၟံင်လိက် ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ်တအ်ဂှ် နဒဒှ် ပါမောက္ခမွဲဂှ် ကဵုစၞောန် သွက်တန်ပါရဂူ ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင်ရ
သၞာံ ၂၀၁၁ ဂှ် ညး ဂွံဒုင် ခပတိုန် နဒဒှ် ဒုဥက္ကဋ္ဌ ဌာနမနုဿဗေဒ ဒေသသၠုင်ကျာကြုက် ကေုာံ တကအ်လကုတ်အေန္ဒောချာင်နာ (the Center for Anthropology of South China and the Indochinese Peninsula
၂][၃] သၞာံ ၂၀၂၄ ဂိတုဨပြဳ ၂ ဂှ် ညး စုတိက္လိလောန်စဴအာ ဘဝပရလိုက်ရ
တၞံကင်တၞးဍောတ် (အၚ်္ဂလိက်
Rhizophora apiculata) ဂှ် ဒှ်တၞံမတိုန် ပ္ဍဲကရး (ဇိုင်ၜဳ ဍာ်ဖၞုင်) မလုပ်လၟိဟ် ဂကောံဇာတ် Rhizophoraceae ရ
တၞံဏအ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲ သြသတေလျာ (Queensland ကဵု Northern Territory
ဂွါမ် (Guam
အိန္ဒိယ
အေန်ဒဝ်နဳရှာ
မလေရှာ
မိခရဝ်နဳရှာ
နျူ ကာလေဒဝ်နဳယျာ (New Caledonia) ပပဴ နျူ ဂွါန်နေယ် (Papua New Guinea
ဖလိပိန်
သိင်္ဂပူရ်
တကအ် သဝ်လဝ်မန်ဂမၠိုင် (Solomon Islands
သဳရိလင်္ကာ
ထာဲဝါန်
မလ်ဒိဝေသ် (Maldives
ဍုင်သေံ
ဍုင်ဝနဴတူ (Vanuatu) ဝဳယေတ်နာမ် ကေုာံ ဒေသဍုင်မန်ရ
ဘာကာယစိတ္တသုခ ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ပန် ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တထေရ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၄၃
ဝှ် ၂၃
ကွာန်ကအ်ခဍာ်(အၚ်္ဂလိက်
Kawkadaik
ကော့ကဒိုက်ရွာ အၚ်္ဂလိက်
Kawtkadaik)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
ဂကောံကွာန်ကအ်ခဍာ်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၇၁
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကအ်ခဍာ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၄၂၂
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၄၉၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၉၁၆ တၠရ
စိုပ်အတးမ္ဂးအလုံရးဍုင်ကွာန်ဒးကၠောန်" စိုပ်ကၠုင်ရာသဳအခိင်ဥတုကညင်မ္ဂး နာဍူလေဝ်ကဴရာင် အနာင်လေဝ်ရာင်မောဝ် ကျေဝ်ဂေါဝ်ကၠုင် ဂွံဆဵုညာတ်ကေတ်တုဲ ဒဒှ်ရစိုပ်ကၠုင် အခိင်အခါသမယပြဲတ္ၚဲအတးသင်္ကြာန်ဂှ် အလုံကောန်ဂကူမန်ပိုဲတံညးဂမၠိုင် မိပ်ဇြိပ်သၠောင်သ္ပဝ်ပ္ဍဲစိုတ်တုဲ စိုတ်လုပ်စဗွဲတၟေင် ပိုဲပစၟတ်သမ္တီလဝ်တ္ၚဲပရဲ တ္ၚဲတၟေင်မွဲသာ်ကီုရ
ကောန်ဂကူဗဒ္ဓဘာသာတံညးဂမၠိုင် စိုတ်လုပ်စဗွဲတၟေင်ဒှ်အခိုက်ကၞာယေန်သၞာင်ပြဝေဏီပိုဲမန် မွဲသာ်ကီုရ ပပ္တံနူကဵုတ္ၚဲအတးစှ်ေ-ဒဵုကဵုတ္ၚဲအတးတိုန် ပိုဲပြာပ်လုပ်အာ ခစသဳကၠဳ ပ္ဍဲရတ်ပိပြကာမတွံဂး ကျာ်-ဓဝ်-သင် တုဲ ပိုဲကၠောန်ပတုဲတဲစရင်ဓရ်ကုသဵု ပ္ဍဲအတးသင်္ကြာန် ပွိုင်ပိတ္ၚဲ (ဟွံသေင်) မ္ဂးပန်တ္ၚဲရ မပ္တံကဵုမိမနော်နာဲ ဣစဳသဳအမူဇုဇဗဴလတံ ပြာပ်တိတ်အာဘာ ဒ္ဂိုန်ဂိုင်ကေတ်သဳ မင်သဳဥပေါဟ် ကလင်ဓရ် ပၟဝ်ဓရ် ပ္တုဲဝတ် တိုန်ဝတ် လ္ၚောဝ်ကျာ်ဍေန်ပၟတ်ပၞာင်သ္ဍဴ ပ္ကဴသဴမြမောဝ် သ္ပပူဇဴကျာ်ရ
မၞိဟ်ဍောတ်တ်ကောန်ၚာ်သၟတ်ဝုတ်ဗၠာဲ ကသေံကၟဝ်ညးသ္ကံတုဲကၠောန်ကၞာထး (သွက်ဂွံဝေင်ဍ်ာပက်ဍ်ာစဝ်ဍာ် ပြိုၚ်လ်ှေပြိုင်ဒယှ်ေ) ဖါပ်ဗ္စဖျုင်ပုင်ဍ်ာအတးသင်္ကြာန် ဒုင်တၠုင်ဝေင်ဍ်ာ ပက်စဝ်ဍ်ာအတး သင်င်္ကြာန်ပြိုင်လှ်ေ ပြိုင်ဒယ်ှတိင်တိုက်အခိုက်တၞဟ်ဟ် နွံကဵုရ်ှသာ ထိင်ဒက်မင်မွဲအာအခိုက်ကၞာပြဝေဏီပိုဲမန် နကဵုဍ်ာဂစေံစၠန်မြောဝ် ပက်စဝ်အာ ညးမွဲကေုာံညးမွဲဍုက်ဍေက်ဗျဳဗျာပ် ဇာပ်လုပ်အလုံဇကုမွဲ ဗွဲမမိပ်မြဟ် အတိုင်ပၟိက်စိုတ် ညးလ္ၚဵုတံဂ်ှ မပ္တံကဵုကၠောန်ဒဒန် သိုင်ပလေဝ်ဒဒန် သိုင်ဇြပ်ရုင် ဒါန်ၜံက်ကၟာဗဝ်ဂၠံင် ထံက်ဇြဲ ပလိုပ်ကျာ် ဓလိုပ်သင် ဗဝ်ကျာ်ဗ္တဳ ဗလးကဗလးဂစေံ ပလံင်ပုင်ဍ်ာအတး သင်္ကြာန် ကလအ်မိမအစံင်အ္စာ နော်နဲာဣစဳသဳမူ ဇုဇဗူလ ကလံသ်ပပူဇူညးမၞုံကဵုအာယုဝုဍ်ဎိ သုလဝုဍ်ဎိ မပ်တံကဵုယဲဘဲအန်တရဲာကဵုဂှံလဲာလငျေအာအိုတျညိ ရာဒနာမိက်သ္ပတူအဓိဌာန်ရ
ပ္ဍဲကဵုသၞာံတြေံဏံကၠောန်လဝ်ကလိလောန်အာ ဒုဟ်မမိက်ကဵုမွဲမွဲ ပွသရာံပပ်တံနွံကၠိခ္ဍက်မံင်မ္ဂး ပိုဲကြဴကြာတ်သ္အးဇ္ၚးကၠေံနကဵုဍာ်အတးသင်င်္ကြာန် နကဵုဍာ်ဂစေံစၠန်မြမောဝ်တုဲ စိုပ်ကၠောံကၠုင်သၞာံတၟိဏံ မၞိဟ်တၟိစိုတ်တၟိဂှ် လွဳပရာတုဲ ညံင်ဂွံဒှ်မၞိဟ်ဍိုဟ်ကေတ်စဳကၠးမာန် ပိုဲဒး ထိင်ဒက်မင်မွဲဂိုင်ကေတ်ဒ္ဂေတ်ပဋိပတ်ဗဲမဍိုက်ပေင်ရောင်
အဓိပ္ပာယ်သင်္ကြာန်-သၞာံတြေံကြပ်အိုတ်-လှာဲညောန်ကၠောံကၠုင်သၞာံတၟိ စှ်ေမံင်ဗၞတ် ၃-၄တ္ၚဲတုဲ သင်္ကြာန်ညးပစၟတ်သမ္တီလဝ်ရ
သင်္ကန္တ-ပွမပြံင်လှာဲ သၞာံတြေံအိုတ်တုဲ မ္ဒးပြံင်လှာဲသၞာံတၟိမွဲဝါပၠန်ဂှ် -သင်္ကြာန်ညးကော်ခဴစရ
ကုလမန်
ဂျာမဏဳ
ကွာန်ကအ်ဇမၠိင်(အၚ်္ဂလိက်
Kawtkhalein
ကော့ခလိန်ရွာ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ဂကောံကွာန်ကအ်ဇမၠိင်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၀၀၇
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကအ်ဇမၠိင် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၃၂၀
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၄၉၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဂှ် ၂၈၁၄ တၠရ
ကွာန်ကအ်ရမ္မာ(အၚ်္ဂလိက်
Kawrammar
ကော့ရမ္မာရွာ အၚ်္ဂလိက်
Kawtranmar)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
ဂကောံကွာန်လှာ
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၇၅
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်လှာ မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၂၅၄
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၅၄၅ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၂၇၉၉ တၠရ
စိတ္တဗေဒ (အၚ်္ဂလိက်
psychology) ဟီုဂှ် ဒှ်ဝိဇ္ဇာကတ်လ္ၚတ်အကာဲအရာဆေၚ်စပ်ကဵုစိုတ် (နဲကဲစိုတ်ပွမကၠောန်ကမၠောန်
နဲကဲကူချပ်ဗ္စာရဏာ
ပ္ဍဲဒ္ဂေတ်ပွ ပိုဲမၞိဟ်တံနကဵုနဲကဲပညာစိုတ်ရ
ဖျုန်ပ္ဍဲသွက်တၠပညာစိုတ်တံဒးလ္ၚတ်တံဟီုဂှ်တှ်ေ အရာတီ (အရာဂွံဒုၚ်ကေတ်ပရေၚ်ပရောနာနာ
အရီု
ရုပ်ရဴထ္ၜးဟိုတ်ပ္ဍဲမၞိဟ်
ဒ္ဂေတ်ပွ
တုဲတှ်ေ အရာဆက်ဆောံညးမွဲကေုာံညးမွဲကီုရ
စိတ္တဝိဇ္ဇာဏံဂှ်လေဝ် ဗဂဵုလဟဵုပံၚ်နှဴအာနဲကဲနာနာတုဲဒှ်ကၠုၚ်အရာတီကၠိုဟ်ခိုဟ်မွဲပ္ဍဲဘဝလၟေၚ်လၟေၚ်တ္ၚဲအကြာပိုဲမၞိဟ်တံဏံကီု
အရာဆက်ဆောံပ္ဍဲဂကောံအိန်ထံၚ်
အရာကတ်ဗ္တောန်ပညာ
ပ္ဍဲအရာကၠောန်ကမၠောန်ဗွဲတုန်) တုဲတှ်ေပၠန်လေဝ် သုၚ်စောဲစကာစိတ္တဝိဇ္ဇာပညာစိုတ်ဏံတုဲ ဒှ်သွက်သ္ဂောံလွဳပရာဆေၚ်စပ်ကဵုညးဒှ်ပြသၞာပ္ဍဲစိုတ်တေံတံမာန်ကီုရ
တၠပညာစိုတ်တံဂှ် နွံကဵုနဲကဲလ္ၚတ်ပါ်ပဲါလၟိုန်တုဲ ညံၚ်သ္ဂောံကၠိုဟ်ကၠးအရာလဵုဒှ်အဓိကသွက်ဘဝနာနာသာ်ပ္ဍဲဗွဳဗွိုၚ်တ္ၚဲဏံဂှ်တုဲ မွဲဒမြိပ်ဓဝ်ဂှ်လေဝ် ဆက်လ္ၚတ်တီအာညံၚ်သ္ဂောံကဵုကောန်လတေၚ်တံကၠောန်ကမၠောန်အရာသ္ဂုတ်သွာတ်သီုကဵုအရာထ္ၜးဟိုတ်နာနာမာန်ရ
ပညာစိုတ်ဏံဂှ် ဒှ်ဝိဇ္ဇာကတ်လ္ၚတ်တီကၠိုဟ်တုဲ ပါ်ပရအ်လဴသောၚ်ကဠးပြသၞာနာနာမာန်တုဲ သွက်သ္ဂောံသၠာဲကၠေံဒ္ဂေတ်ပွပိုဲမၞိဟ်ကေုာံသတ်တိရစ္ဆာန်
စိတ္တဝိဇ္ဇာဏံဂှ် ကၟောန်လ္ၚတ်အာစုက်လုက်ကဵုခန္ဓကာယသီုကဵုစိုတ်နကဵုနဲကဲသိပ္ပံဂတာပ်အခေတ်မွဲကီု
ဟိုတ်နူကဵုခန္ဓကာယပိုဲဏံသီုကဵုစိုတ်ကၠောန်ကမၠောန်ထ္ၜးရုပ်ရဴမွဲစွံဂှ်ကီု
လဆောဝ်တှ်ေ ရံၚ်ကေတ်ဗီုပြၚ်နာနာသာ်တုဲ ချိၚ်တော်ကေတ်လေဝ်တီကၠးအရာဂတတေံမာန်လောဲလောဲရ
ရုင်ရာမညနိကာယဂှ် ဒှ်သင်သၟတ်ဂမၠိုင် ပံင်ကောံတုဲ ရုဲစှ်လဝ် သင်ဂမၠိုင် သွက်ဂွံကၠောန်ကမၠောန်ရုင် ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ ကေုာံ ရာမညနိကာယပရိယတ္တိတုဲ ဒတန်ရုင်ဂှ် နွံဒၟံင် ပ္ဍဲဘာသာသနာ၂၅၀၀ ဍုင်မတ်မလီုရ
ကိုပ်ကၠာအိုတ် ၜိုန်ရရန်တၟအ်လဝ် ခါန်ကၞက်ပတိုန်ခမဳသင် သွက်သ္ဂောံဒှ်ပရေင်ဆက်စၠောံကၠောံဍကဵုတက္ကသိုလ် မဟာစူဠာလံင်ဃောန်-ဍုင်သေံကီုလေဝ် ရန်ကဵုကမၠောန်ဂကောံ အဓါန်မဂၠိင်သ္ၚောဲတုဲ သ္ဂောံပတန်ဏာ သင်ရုင်မွဲရ
ရုင်ဟီုဂှ် ဒှ်ဌာန်ဒတန်ကေုာံကမၠောန် သ္ဂောံဒှ်အထံက်ပခိုင် သ္ဂောံဘိုင်ကၠောန်ကဵုဂကောံမဆေင်စပ်ကဵုရုင်တံဂှ်တုဲ ရုင်ကဵုကမၠောန်ရုင် ယဝ်နွံတဴမ္ဂး သ္ဂောံထိင်ဒဝ်မင်မွဲအာ တင်ဂၞင်ပရောပရာ တၞးလိက်မဂပ်ဝ်စၟတ်သမ္တီတံဂှ်ကီု သီုကဵုသ္ဂောံရေင်တၠုင်အာ သ္ဇိုင်ဝန်ကမၠောန်ဂကောံ မဆေင်စပ်တံဂှ်တံဂှ် လုကဴကာလ အဓါန်မဂၠိင်သ္ၚောဲမာန်ရောင် စှ်ေကေတ်စိုတ်ရဴသာ်ဝွံတုဲ ဒက်ပတန်လဝ်သင်ရုင် ပေင်အာမွဲသၞာံရ
ပဟိုတ်နူကဵု ပရေင်ဆက်စၠောံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယကဵု တက္ကသိုလ်မဟာစူဠာလံင်ဃောန် ဍုင်သေံတုဲ နူဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ ကော်ကောံဓရီု ဌာနဒေါဝ်သာသနာ
ဍုင်မတ်မလီု ပ္ဍဲကဵုစၟတ်တ္ၚဲ (၂၉
၂၀၁၈) ၁၃၇၉ မာဃ် (၁) မံက် အခိင်တ္ၚဲစေင် (၂
၀၀) နာဍဳရ
ပ္ဍဲကောံဓရီုဝွံ သ္ပသ္ကိုပ်သ္ကကဵု ဥက္ကဌဇၞော် ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဥတ္တရ
ဒု-ဥက္ကဌ (၂) ကျာ်ဇၞော်အ္စာပါလရာမည
ဟိတဓရဇၞော် ကျာ်ဇၞော်အ္စာ စန္ဒောဘာသတုဲ သင်အ္စာလိက် ကေုာံသင်ရုင်ယာယဳ တြေံဗၞတ် (၁၀)ဇကုပြင် တိုန်စိုပ်ကၠုင်တုဲ သဳကၠဳဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ် သွက်သ္ဂောံပံက် "ရုင်" ရ
၁] ရန်ကဵု သ္ဂောံဘိုင်ယိုက်ဂၠေင်အာ သ္ဇိုင်ဝန်ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ
ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ သင်ရာမညနိကာယတံ နဲကဲဂွံစှ်ေသၞောတ်သၞောဝ် ပ္ဍဲကဵုသွာင်ကမၠောန် မထေက်ကြိုက်လ္ၚဵုတအ်ရ
ပ္ဍဲကဵုကောံဓရီုဝွံ တၠဂုဏ်အ္စာဃောသက (လၟိင်) နဒဒှ်ဂအုပ်ရုင်
ကျာ်ဇၞော်အ္စာတေဇ (လ္ဂုင်) နဒဒှ် ဒု-ဂအုပ်ရုင် ခါန်ကၞာတ်ပတိုန်လဝ်ယာယဳ ဗွဲကိုပ်ကၠာရကျာ်
နူကဵုကလိဂွံတင်သ္ဂုတ်သွာတ်တုဲဂှ် ပိုယ်ဍိက်သင်ဗွိုင်သၟဝ်တံ ကသေအ်ကၟဝ်ကေတ် မိဿဟာဲသဟဓရ်ကြပ်ပ်သ္ၚောဲသ္ၚောဲတံတုဲ ပ္ဍဲကဵုစၟတ်တ္ၚဲ (၀၈
၂၀၁၈) သၞာံ ၁၃၇၉ မာဃ် (၈) စွေက်
အခိင်တ္ၚဲစေင်ဂှ် ထပ်ကောံဓရီု ပ္ဍဲဌာနကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ဍုင်မတ်မလီု မွဲဝါပၠန်ရ
ပ္ဍဲကောံဓရီုဝွံ လၟိဟ်သင် (၁၉) ဇကု တိုန်စိုပ်တုဲ ပိုယ်ဍိက်တံ ကေတ်ထောံအခိင်ဖျေံဗီုပြင်တာလျိုင်ရုင် ပွိုင် (၂) နာဍဳ ၅၀ မိနေတ် ရ
ပ္ဍဲကောံဓရီုဝွံ ဂအုပ်ရုင်ၜါဇကု ခါန်ကၞတ်လဝ် နူစဒက်ပတန်ရုင်ဂှ် သင်တိုန်စိုပ်တံ တုပ်စိုတ်ကလေင်သ္ပဒတန် သွက်ဂွံဆက်ယိုက်ဂၠေင်အာ ပွိုင်ၜါသၞာံကီု (ပေင်ၜါသၞာံမ္ဂး ရုဲစှ်မွဲဝါ) သီုကဵုပါ်ထောံတာလျိုင်ကမၠောန်ရုင်ကီုရ
ပ္ဍဲကောံဓရီုလၟေင်ပထမဏံ သင်ကောန်ရုင် ဗၞတ် ၂၆ ဇကု ကံက်လဝ်စရင်သ္ပလဝ်စၟတ်သမ္တီရ
ပၞောဝ်သင်ကောန်ရုင် (၂၆) ဇကုဂှ် သင် (၂၃) ဇကု ပါ်ပရအ်လဝ် သွက်ဂွံကေတ်အာ တာလျိုင်မဆေင်စပ်ကဵုကမၠောန်ရုပ် မပါ်ကရေက်လဝ် ဗီုပြင်ဒက်ပတန်ရုင် (၉) သွာင်တံဂှ်ရကျာ်
ရုင်ဝွံ သာ်လဵုသ္ဂောံခုတ်ကဵုယၟုရောဂှ် ပ္ဍဲကဵုကောံဓရီုလၟေင် (၁) တုဲတေံဂှ် ဟိုတ်နူပုစ္ဆာ က္တဵုဒှ်ကၠုင်လဝ်တုဲ ယၟုရုင်ဂှ် ညံင်ဟွံဂွံဗၠေဲအာ နူပၟိက်ဆန္ဒသင်ကမ္မတဳဗဟဵုတံ သင်ကောန်ရုင်တံ ပအပ်ကဵုတာလျိုင် ကုဂအုပ်ရုင် တၠဂုဏ်အ္စာဃောသကရ
ဂအုပ်ရုင်သၟာန်ပၟိက်ဆန္ဒ ဥက္ကဋ္ဌ ကေုာံ ဟိတဓရ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ ဗဟဵု (၆) ဇကုတုဲ (၁) ဇကုဂှ် တုပ်စိုပ်ယၟု "ရုင်ရာမညဓမ္မာစရိယ
၅ ဇကုဂှ် တုပ်စိုတ်ယၟု "ရုင်ရာမညနိကာယ" ရ
သင်ရုင်တံဂိုင်ကေတ်ပၟိက်ဆန္ဒ လ္ပာ်ဂၠိုင်တုဲ ယၟုမ္ဂး "ရုင်ရာမညနိကာယ"ဂှ်ဟေင် အလုံသင်ရုင်တံ သ္ဒသ္ပဏာဒတန်ရ
ၜိုန်ရကော်ကဠိတ်ကဠောတ်မံင် ဂကောံသင်ရုင်ရာမညနိကာယကီုလေဝ် ဟိုတ်နူဒက်ပတန်လဝ် ဗီုပြင်"ဂကောံ" မွဲ ဟွံသေင်တုဲ ဗွဲမလုပ်ကဵုသၞောဝ်ဂှ် ချူတဴနကဵုယၟု "သင်ရုင်ရာမညနိကာယ" (ဝါ) "ရုင်ရာမညနိကာယ" ဟေင်ရကျာ်
သင်ရုင်သၟေဟ်တံ ကမၠောန်မံက်ကၠုင်မ္ဂး ဟိုတ်ဒးပါ်ပရအ်တာလျိုင်တုဲ မၞုံကဵုတာလျိုင်ဖအိုတ်ရကျာ်
ဝိက်ရှေန်နရဳ (အၚ်္ဂလိက်
Wiktionary)ဂှ် ဒှ်မုက်လိက်ဝေပ်သာ် အဘိဓာန် အရေဝ်ဘာသာနာနာ မနွံကဵု မပ္တံ ကု ဝေါဟာရ
ဝါကျ
လဟီု/ဗီုဂလာန်
နိရုတ် တအ်ရ
ယၟုမ္ဂး ဝိက်ရှေန်နရဳဂှ် ဒှ်မအရေဝ်ၜါ မဖျပ်လဝ်- ဝဳကဳ (wiki) ကေုာံ ဒိက်ရှေန်နရဳ (dictionary
ဟိုတ်ဂှ်ရ နကဵု ဘာသာမန်မ္ဂး ကော်စ အဘိဓာန်ဝိက်ရှေန်နရဳ တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး နွံဒၟံင် နကဵု အရေဝ်ဘာသာ သီုဖအိုတ် ၁၇၁ ဘာသာ
နကဵု ဘာသာမန်ဂှ် စခၞံဗဒှ် တုဲဒှ် ပ္ဍဲကဵု ဂိတုမာတ် ၁၉
၂၀၂၁
ဝိက်ရှေန်နရဳဂှ် ပရိဂျေတ်ဒေအ် ညံင်ရဴ ဝဳကဳပဳဒဳယာ တအ်ကီု
ပကင်ရင်ဒၟံင် နကဵု ဝဳကဳမဳဒဳယါ ဖံင်ဒေယှေန် တုဲ ချူလဝ် နကဵု နူမၞိဟ်စေတနာဂမၠိုင် မကော်ဂး သၟာဝိက်ရှေန်နရာန် "Wiktionarians" တအ်ရ
ဝိက်ရှေန်နရဳ ဂှ် နကဵု သပ်ဝေလ် ဝဳကဳ (wiki software) ကေုာံ မဳဒဳယာဝဳကဳ (MediaWiki) ဂှ် ပံက်လဝ် ကဵု ကြပ်ဇၟာပ်မၞိဟ် မနွံကဵု အခေါင်မလုပ်ချူပလေဝ်ရ
ဟိုတ်နူကဵု ဝိက်ရှေန်နရဳဂှ် ဒှ်အရာ မဟွံမဲ ကုပယျဵု အပိုင်အခြာတုဲ အရေဝ်ဘာသာ မလုပ်စိုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု ဝိက်ရှေန်နရဳတုဲ ကၠောအ်အာရေင်သကအ် ဗွဲမလောန်သွာရ
ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက်မန်ဂှ် တက်စုတ် မအရေဝ် အင်္ဂလိက်မ္ဂး တိတ်ကၠုင်ကဵု အဓိပ္ပါယ် ဗီုမန် (ယဝ်ရ ဗီုမန် စုတ်လဝ်နွံမ္ဂး) ညံင်ရဴဂှ်ကီု ပ္ဍဲကဵု မုက်အင်္ဂလိက်ဂှ် တက်စုတ် လိက်မန်မ္ဂး အဓိပ္ပါယ်ဂှ် မအရေဝ်ဂှ် တိတ်ကၠုင် နကဵုဘာသာမန်ကီု သီုကဵု ဘာသာသအာင်တၞဟ်တအ်ရ
တင်ဂၞင်ဒေတာ ဝိက်ရှေန်နရဳဂှ် စကာဒၟံင် ပ္ဍဲ various natural language processing tasks
ဝိက်ရှေန်နရဳ စတိုန် လတူအန်လာင် ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ဒဳဇြေမ်ဗါ ၁၂
၂၀၀၂
၁] ကြဴနူ ဒန်နိလ် (Daniel Alston) ကေုာံ ညးမကဵုကသပ် လာရ်လဳ သာန်ဂေရ် (Larry Sanger) ညးမပါလုပ် ပ္ဍဲအရာမဒက်ပ္တန် ဝဳကဳပဳဒဳယာ မပတိုန်ဂလာန်ရ
ပ္ဍဲ မာတ် ၂၈
၂၀၀၄ ဂှ် ဝိက်ရှေန်နရဳ ဘာသာအင်္ဂလိက် ဟွံသေင် စတိုန်ကၠုင်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် မဒှ် ဘာသာပြင်သေတ် ကေုာံ ဘာသာပဝ်လိသ်
စနူဂှ်တုဲ ဝိက်ရှေန်နရဳ ဘာသာသအာင်လေဝ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ဒၟံင် ဆက်က်ရ
ဝိက်ရှေန်နရဳဂှ် ကိုပ်ကၠာအိုတ် စကာ နကဵု ယၟုဒဝ်မိန် (wiktionary
wikipedia
org)တုဲ နကဵု ဒဝ်မိန်ဂှ် စကာလဝ် စဵုကဵု မေ ၁
၂၀၀၄ တုဲ ကြဴနူဂှ် စကာကၠုင် ယၟုဒဝ်မိန် မနွံဗီုလၟုဟ်ရ
lower-alpha ၁] ပ္ဍဲ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၁၆ ဂှ် ဝိက်ရှေန်နရဳဂှ် ဒှ်အာ လၟိဟ်ဝေါဟာရ ဂၠိုင်နူ ၂၅
၉ မဳလဳယာန်
ဝေါဟာရ မဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ဒှ်အရေဝ်ဘာသာအင်္ဂလိက် နွံဒၟံင် သီုဖအိုတ် ၆
၅ မဳလဳယာန်
သၟဝ်အင်္ဂလိက်ဂှ် ဒှ်အရေဝ်ပြင်သေတ်
လၟုဟ် နွံဒၟံင် နကဵု အရေဝ်ဘာသာ ပန်စှ်ောပန်
lower-alpha ၂
တၞံကမေဝ် (အၚ်္ဂလိက်
Sonneratia Apetala (Sonneratia caseolaris
Sonneratiaceae) ဝွံ ဒှ်ဂကူတၞံဆု မတိုန် ပ္ဍဲကရး မနွံကဵု ပ္ကဴ ကေုာံ သတ်ရ
သတ်ကမေဝ်ဂှ် နွံရှ်ဖျး ဖျိုတ်တုဲ စဂွံရ
ကမေဝ် ကဵု လမု ဂှ် ဒှ် မွဲတၞောဝ်ဗဳဇတုဲ ဗီုပြင်လေဝ် ကြပ်တုပ် ရေင်သကအ်ရ
လမုဂှ် တၞးခဍောမ်တုဲ ကမေဝ်ဂှ် တၞးကေက်ဒၟံင်ညိည
တုဲပၠန် သတ်လမု ဒှ်တၟာသတ်တဵုတုဲ သတ်ကမေဝ်ဂှ် ဍောတ်ရ
ဘာကျာ်ကၠံဗန် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ဝါခရူ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
တွဵုရးဍုင်မန်
အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၁ ဂှ် နွံ ခမဳ ၇ ဇကု
ထပိုယ် ၁ ဇကု
၁] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တညာဏဗုဒ္ဓိ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၅၉
ဝှ် ၂၅
ကွာန်ကြုင်ထံက်(အၚ်္ဂလိက်
Tayokehtauk
တရုတ်ထောက်)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
ဂကောံကွာန်ကြုင်ညာ
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၄၆၁
၁] အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကြုင်ညာဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၈၇၈
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၉၄၇ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၁၈၂၅ တၠရ
ဘာကလျာဏမိတ္တ ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ဍုင်ရေဝ်
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
တွဵုရးဍုင်မန်
အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သၞာံ ၂၀၂၁ ဂှ် နွံခမဳ ၁၀ ဇကု
၁] သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ခမဳ ၉ ဇကု
၂] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တလာဘ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၇၇
ဝှ် ၃၄
ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန် (Hans Christian Andersen)(/ˈændərsən
Danish
hanˀs ˈkʁæsdjan ˈɑnɐsn̩] (listen
ၜံင် ၂ ဨပြဳ ၁၈၀၅ ပ္ဍဲဍုင်အဝ်ဒေန်သေ
ဒိန်မက်
စုတိ ၄ အဝ်ဂေတ် ၁၈၇၅ ပ္ဍဲဍုင်ဂေါပေန်ဟုက်ဂေန်
ဒိန်မက်) ဝွံ ဒှ်အစာချူလိက် ဂကူဒိန်နေတ်တုဲ ပေါမ် ညးမချူလဝ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် မြဟ်တဴ အလုံလိုက်မွဲတုဲ နကဵု ၜိုတ် ၁၅၀ ဘာသာပြင်င် ကၠာဲစၠောအ်လဝ်ရ
ပါဲနူ ပေါမ်တုဲ ကဗျ
ဝတ္ထု
ပျးဇာတ်ကီု သီုကဵု ရုပ်ဓၚေပ်စက္ခောတအ်လေဝ် ညးကၠောန်လဝ် ဗွဲမဂၠိုင်ကီုရ
ညးဝွံ ဒှ်အစာချူလိက်မြဟ် ပ္ဍဲကဵုခေတ်ထဝ် မဆေင်ကဵု လိက်ပတ် ဂကူဒိန်နေတ်တုဲ သီုဒှ်မၞိဟ် မဖန်ဗဒှ်လဝ် ဂကူပေါမ် Tingseventyr မွဲကီုရ
ဟေန်သ် ခရိရှာန် (အာန်နာသာန် ဂှ် ဒှ်ယၟု လက္ကရဴ (ဝါ) ဒှ်ယၟု တၞောဝ်ဗဳဇ) ၜံင်တိတ်ကၠုင်ဗက်ဂှ် ဒးဒုင်မ္ၚဵုၜါတ္တဇာံ (ဗလိုပ်) ဟဂှ် ညံင်ရဴ ကောန်ၚာ်တၞဟ် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်ကီုရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ကောန်ၚာ်မၜံင်တိတ်တုဲ ချိုတ်ဂၠိုင်တုဲ ကၠာလမျီုဟွံတိတ် ဂွံဒုင်ဗလိုပ်ဏာရ
ပ္ဍဲလိက်စၟတ်သမ္တီဘာကျာ် မဒှ်လိက် မစၟတ်သမ္တီ ပရူမသၠးဂၠံဂဝ် ပ္ဍဲဘာကျာ် သင်ဟေန်သ် (Sankt Hans Kirke) ဍုင်အဝ်ဒေန်သေ[၁][၂]ဂှ် ချူလဝ် ၜံင်ပ္ဍဲအခိင် ၂ နာဍဳဗတံ ပ္ဍဲဂိတုဨပြဳ ၂
၁၈၀၅ တုဲ အစာတွဟ် မလုပ်စၞးမွဲ ဒုင်ကဵု မ္ၚဵုဗလိုပ်ရ
ပ္ဍဲဂိတုဨပြဳ ၁၅ ဂှ် ကလေင်ဒုင် မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ် ပ္ဍဲဘာကျာ်တုဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် ညးခုတ်ကဵုယၟု ဟေန်သ် ခရိရှာန် (Hans Christian) ရ
လိက်စၟတ်သမ္တီ မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ် (မတုပ်ကဵု လိက်စၟတ်သမ္တီသၠးဂၠံဂဝ်) ပ္တိတ်ကဵု ပ္ဍဲဂိတုနဝ်ဝေမ်ပါ သၞာံ ၁၈၂၃ ရ
ဟိုတ်နူကဵု မဆေင်ကဵု ပရေင်အာဲ (အပါနော်ချိုတ်) ဒှ်မာန်ရ
ပ္ဍဲလိက်ဂှ် ဗွဲကြဴ ထပ်ဗပေင်စုတ်လဝ် နကဵုတင်စၟတ် ဒဒှ်ရ ၜံင်လဝ် ပ္ဍဲသ္ၚိဒကဲဂၠံင် ဂၠံင်ဟေန်သ် ယေန်သေန် ၄၃ (Hans Jensen Stræde 43) မဒှ်ဒၞာဲ မကၠောန်လဝ် တိုက်ထ္ၜးပျး မဆေင်ကဵုညး (Museum H
Andersens Hus) ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ်ရ
ပ္ဍဲလိက်စၟတ်သမ္တီဒုင်ဗလိုပ်ဂှ် စပ်ကဵုမိမတုဲ စၟတ်သမ္တီလဝ် ဗီုဏအ်ရ
အပါ သၟာဒၞပ် အာယုက် ၂၂ ဟေန်သ် အာန်နာသာန် (ၜံင် ၁၇၈၂ စုတိ ၁၈၁၆ သီုဒှ်ကောန်ပၞာန်)[၃] မိ အာယုက် ၃၄ အာန်နာ မာရိ ကောန်ဝုတ်အာန်နာ သမ္ဘာကဵုတၠသ္ၚိ စှ်ေဒၞာဲ ပ္ဍဲဘာကျာ် သင်ခနုတ် (Skt
Knuds Kirke) ပ္ဍဲဍုင်အဝ်ဒေန်သေ ပ္ဍဲဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂
၁၈၀၅ ၜါဂိတု ကၠာဟွံသၠးဂၠံဂဝ်
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် အာန်နာမာရိ ကလိဂွံလဝ် ကောန်ဝုတ်မွဲ မၞုံယၟု ခရေန် မာရိ
ဆဂး ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ကောန်ဝုတ်ဂှ် အာမံင် ပ္ဍဲသ္ၚိမိနော် လပါ်မိရ
တြုဟ်ဗြဴညးၜါ ပြံင်မံင် မွဲစွံ ပ္ဍဲဂၠံင် Holsedore တုဲ ပ္ဍဲဂိတုမေဂှ် ပြံင်မံင် ပ္ဍဲဂၠံင် Klaregade
တမ်သၞာံ ၁၈၀၇ ဂှ် ညးတအ် ကလိဂွံ သ္ၚိညးတအ် အပိုင် ပ္ဍဲဂၠံင် Klingenberg 664 လၟုဟ်ကော်စ ဂၠံင်Munkemøllestræde ပ္ဍဲဍုင်အဝ်ဒေန်သေ
သ္ၚိဂှ် လၟုဟ်မကော်စ သ္ၚိဘဝကောန်ၚာ် ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန် ရ
ပ္ဍဲသ္ၚိဂှ် သီုဖအိုတ် မၞိဟ်မံင် ၁၂ တၠ
သ္ၚိဂှ် ဒှ်သ္ၚိ မွဲအခန် ကဵု ဖဴရ
အာယုက်ညး သၞာံကၠာအိုတ်ဂှ် မံင်လဝ် ဒၞာဲလဵုရောဂှ် ဟွံဂွံတီကေတ်ရ
ပ္ဍဲကာလညး မပေင်အာယုက် ၂ သၞာံဂှ် မိမညး ပြံင်လုပ်မံင် ပ္ဍဲသ္ၚိ မကော်စ တ္ၚဲဏအ် သ္ၚိဘဝကောန်ၚာ်ညးရ
သ္ၚိဂှ် မၞုံကဵုဖဴတုဲ သမၠဲနွံ ၄၂ မဳတာပန်ကၠင် ပ္ဍဲဂၠံင် Klingenberg 646 လၟုဟ် မကော်စ Munkemøllestræde 3 ပ္ဍဲဍုင်အဝ်ဒေန်သေ ရ
ကာလညး ကလိဂွံအာယုက် ၆ သၞာံဂှ် အာမံင် ပ္ဍဲဘာပုဂ္ဂလိက (pogeskole) ကြဴညိ ဘာဂှ် ဒှ်အာ ဘာသွက်ကောန်ၚာ်ဂျူ
ကြဴညိပၠန် ဒှ်အာ ဘာသွက်ကောန်ၚာ်ဒိုက်ဂတ်ရ
အပါညးတေအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မဗ္တောန်ကဵုညးတေအ် ပ္ဍဲသ္ၚိ လိက် အစာချူလိက်ဒယှ် Holberg တုဲ ပကဵုညးတေအ် ညံင်စိုတ်ဂွံလုပ်စ ပ္ဍဲလဝေင်ဇာတ် ကေုာံ မဆေင်ကဵုယေန်သၞာင်ရ
စိုပ်သၞာံ ၁၈၁၂ ဂှ် အပါညး ဒးတိတ်အာပၞာန်ရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် အလဵုအသဳ နွံပၟိက် ကောန်ပၞာန်တုဲ ကော်ကောန်ရဲဗ္ၚဂမၠိုင် သွက်ဂွံလုပ်ပၞာန်ရ
အပါညးတေအ် တိတ်အာပၞာန် ပွိုင် ၜါသၞာံတုဲ ကလေင်စဴကၠုင် ဒှ်ယဲ
ကလိဂွံဂွဵုဂွိုက် တုဲပၠန် သၞာံ ၁၈၁၃ ဂှ် ဍုင်လေဝ် ဒးဒုင်ဒေဝါလဳတုဲ သြန်ထံက်ပင်ကောန်ပၞာန် မဂိယဲဂှ်လေဝ် ဟွံကလိဂွံ
စိုပ်သၞာံ ၁၈၁၆ ဂှ် အပါညး ဒးထောအ်အာရ
ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန် အာဝေင် အာဗဵုဒၟံင် ရုင်ပေါဲအဝ်ဒေန်သေ တုဲ ဂွံဆဵု ဂွံဗဵုကေတ်လဝ် ဗီုကောန်မှိင်ရဲဇာတ်ဂမၠိုင် မချဳဓရာင်ကီုရ
ကြဴနူအပါဂှ် ဒးထောအ်အာတုဲ ပ္ဍဲသ္ၚိဂှ် ဝါတ်ဒိုက်အာ ကွေဟ်ဟ်ရ
ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန် နဒဒှ်ကွးဘာဗ္တောန်ကမၠောန်မွဲဂှ် လုပ်ကၠောန် ပ္ဍဲရုင်စက်ဇိင်ပလောအ် ကြဴနူဂှ်တုဲ အာလုပ်ကၠောန် ပ္ဍဲရုင်ၜံက်ရ
ကမၠောန်ဂှ် သွက်ညးတေအ် မဒှ်မၞိဟ်မဍိုန်ၜတ်မွဲတုဲ ကၠောန်ဟွံမာန်တုဲ ကလေင်ပလံင်ဏာ ဇရေင် ဘာကောန်ဒိုက်ဂတ်ရ
နူကဵုဘာသာဂှ် ညးတေအ် ဂွံဗ္တောန် ဆေင်ကဵု ဘာသာခရေတ်ယာန် ကေုာံ ဂၞန်ရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် မိညး ကလေင်စှ်ေဒၞာဲ ကုသၟာဒၞပ်မွဲပၠန်ရ
ဂကောံသ္ၚိကၟိန်ဂှ် ဒးပြံင်တိတ် နူကဵုသ္ၚိ မဒှ်သ္ၚိဘဝကောန်ၚာ်ညး ပ္ဍဲဂၠံင် Klingenberg ပ္ဍဲဂိတုဨပြဳ ၁၈၁၉ တုဲ ပြံင်အာမံင် ပ္ဍဲဂၠံင်ပၠန်ရ ဂတဂှ်ညိရ
ဟိုတ်နူအကာဲအရာ မိဇကု မစှ်ေဒၞာဲတၟိ
ဒးပြံင်သ္ၚိတၞဟ်တုဲ စိုတ် ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန် မိက်ဂွံပြံင်တိတ် နူကဵု ဍုင်အဝ်ဒေန်သေ ဂွံကတဵုဒှ်ကၠုင် ဒှ်မာန်ရ
ပ္ဍဲ ၈ ဂျူလာင် ၁၈၁၉ ဂှ် ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန် ဒုင်မ္ၚဵုဒုင်ဝန် ပ္ဍဲဘာကျာ်ဇၞော် ဍုင်အဝ်ဒေန်သေ (Odense Domkirke) နကဵု အစာဓရ်ဇၞော် မဒှ်ညးမကဵုမ္ၚဵုဒုင်ဝန် ကုကောန်တၠဒြပ်တအ်ရ
ပ္ဍဲကဵုလိက်စရင် မ္ၚဵုဒုင်ဝန်ဂှ် အစာဓရ်ဇၞော်ဂှ် ချူလဝ် ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မၞုံကဵု အစောမ်စရာဲခိုဟ်
ဒှ်မၞိဟ်မတီ ဗဟုသုတ စပ်ကဵု ခရေတ်ယာန် နွံဗွဲမဂၠိုင်
အစာချူလိက် ယေန်သ် ယန်သာန် (Jens Jørgensen) ချူ ပ္ဍဲလိက်ညးတေအ် ဒဒှ်ရ ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန်ဝွံ ယဝ်ရ ဒးပတုပ် ကုကောန်ၚာ်ဒိုက်ဂတ် ပ္ဍဲအခိင်ညးတေအ်မ္ဂး ညးဝွံ ဇၞော်ကၠုင် အကြာဒဒိုက် ဟွံသေင်ရ
မိမၜါဂှ် အပါအာယုက်ဍောတ် မိဂှ်အာယုက်ဇၞော်တၟာဂလိုင်ဂှ် ဘဝဂွံဒးဝါတ်ခါဲကွေဟ်ဟ် ဟွံဒှ်ရ
ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန်ဂှ် နွံကဵုအဆက် ကုမၞိဟ်နာနာသာ်ရ
ကာလညးတေအ် မတိတ် နူအဝ်ဒေန်သေဂှ် ညးတေအ် မံင်လဝ် ပ္ဍဲသ္ၚိမၞိဟ်မချူလိက်ပရိုင်
သ္ၚိပ္ဍဵုဗီုလိက်တအ်ရ
၄] ပ္ဍဲ ၄ သေတ်တေန်ပါ ၁၈၁၉ ဂှ် သၟတ် အာယုက် ၁၄ သၞာံ ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန် တိတ်အာ ဍုင်ဇၞော်ဂေါပေန်ဟုက်ဂေန် ပ္ဍဲထိုင်ပလောအ် သြန်နွံ ၁၃ ဂတှ်ေ
ဍိုတ်တိတ်အာ ကွဳချေဟ်
ပ္ဍဲလိက် Levnedsbogen ဂှ် ချူလဝ် ညးတေအ် စိုပ်ဍုင်ဂေါပေန်ဟုက်ဂေန် ပ္ဍဲ ၅ သေတ်တေန်ပါ (ပ္ဍဲလိက် အာဂီုဘဝအဲ ဂှ် ၆ သေတ်တေန်ပါ)ရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ပရေင်ဒစဵုဒစးဂကူဂျူ ကတဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဂေါပေန်ဟုက်ဂေန် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ
ဆဂး ညးတေအ် စှ်ေစိုတ် ပရေင်ရုသံင်ဂှ် ဒှ်အရာဓမ္မတာမွဲ ပ္ဍဲဍုင်ဇၞော်ဂေါပေန်ဟုက်ဂေန်ရ
၅] ပ္ဍဲဂေါပေန်ဟုက်ဂေန်ဂှ် ညးတေအ်လုပ်မံင် ပ္ဍဲသ္ၚိမလိင်မံင်မွဲလစုတ် ပ္ဍဲဂၠံင် Gardergade လၟုဟ် ညးကော်စ Vestergade ရ
စှ်ေကေတ်စိုတ်မ္ဂး ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန် ဂွံအာမံင် ဍုင်ဇၞော်ဂှ် ကာလညးတေအ် မၞုံပ္ဍဲအဝ်ဒေန်သေဂှ် ညးတေအ် တီညာတ်လဝ်ကဵု မဂဳ သဝ်ဖဳ ရှရ်လောတ္တာ ဟေရ်မနေန် (Madame Sophie Charlotte Hermanen) မဒှ် မိမိန်ၝာဲခမာ ကောန်ဨကရာဇ် ဖေရ်ဒိနန်ဒ် Ferdinands နူကဵု နန်အဝ်ဒေန်သေ ရ
မဂဳဟေရ်မနေန်ဂှ် ရီုဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန် ခရိတ်မံင်စံင်စသုင်တုဲ သီုဂၠာဲကဵုကမၠောန် ပ္ဍဲရုင်ပရိဘောဂမွဲရ
အရီုအဗင် နူမဂဳဟေရ်မနေန်ဂှ် ဆမွဲတ္ၚဲဓဝ်ရ
ညး သီုဂွံစုက်လုက်လဝ် ကု သိဗဝ်နိ ညးမဒှ် ဒါရာ်ဒါ ဘာဒယှ်ေဒွက် ရုင်ပေါဲဨကရာဇ်ရ
သိဗဝ်နိဂှ် ဒှ်မိတ်သဟာဲ ကု မပ္တံကဵု C
Weyse
Jens Baggesen တအ်ရ
ညးတအ် ပကောံလှုဲညးသကအ်တုဲ ဗိုင်ထံက်ပင်ကဵု သၟတ် အာယုက် ၁၄ ဟေန်သ် ခရိရှာန် ရ
သိဗဝ်နိ သီုကဵုလဝ် ဂတိပါင် ကုသၟတ်ဟေန်သ် ခရိရှာန် သွက်ဂွံကဵုတိုန်ဘာဒယှ်ေဒွက်ရ
ဟေန်သ် ခရိရှာန် ဂွံမံင်ဒၞာဲတၟိ ပ္ဍဲကဵု ဂၠံင် Ulkegade (လၟုဟ် Homensgade)ရ
ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ် ညးတေအ် ဂွံတိုန်ဘာ ဗတောန်အရေဝ်ဂျာမနဳရ
ဗတောန်ဒယှ်ေဒွက် ကဵု ဟေန်သ် ခရိရှာန်ဂှ် ဟိုတ်နူ ညးတေအ် ဟွံစိုန်သကီုတုဲ သိဗဝ်နိ ဒုင်ကမျထောအ် ဗွဲမပြဟ်ရ
ဒယှ်ေဒွက် ဟွံဂွံတုဲ ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာဇရေင် သၟာလှ်ေသဝ်လဝ် (solo) C
Dahlén တုဲ ဂွံလုပ် ဗ္တောန်လှ်ေ ပ္ဍဲဘာလှ်ေ Hofteatrest Danseskole ပ္ဍဲသၞာံပညာ ၁၈၂၁-၂၂ ရ
ဟေန်သ် ခရိရှာန် ဂွံဒုင်ခကမၠောန် နဒဒှ်မၞိဟ်လိင် နကဵုအလန် (မလိင်လဝ် နကဵုသြန်ဂိတုဟွံသေင်) ပ္ဍဲရုင်ပေါဲဨကရာဇ်ရ
ပ္ဍဲအခိင်အကြာဂှ် ညးတေအ် ချူစ လိက်ရာဒနာရ
နကဵုနဲဏအ်ဂှ် ညးတေအ် ဂွံအာ အဆက် ကုအစာချူလိက် ကေုာံ အစာကွတ်နာနာသာ်တအ်ရ
ပ္ဍဲ ၁၈၂၁ ဂှ် ဟေန်သ် ခရိရှာန် ချူ လိက်ပျးဇာတ် ဒမၠ ပ္ဍဲဝိသ်သေန်ဗဴ Røverne i Vissenberg သွက်ပေါဲ ကၠာအိုတ်ရ
ဆဂး လိက်ပျးဇာတ်ဂှ် ဒးဒုင်တးပါဲထောအ်ရ
ဆဂးတေအ် ဆက်ချူ လိက်ညးတေအ်ကၠာအိုတ်
လိက်ဂှ် ဒှ်ပ္တိတ်ကွေဟ်
ဆဂး ဟွံဂွံသွံ
သကိုပ်ပၞာန် Christian Høegh-Guldberg မဒှ်မၞိဟ် မတီညာတ် ကုဟေန်သ်ခရိရှာန် နူအဝ်ဒေန်သေ ဗတိုက်ဖ္အောဝ် ဟေန်သ် ခရိရှာန် သွက်ဂွံဆက်ကဵု မၞိဟ်ဒါရာ်တာတၟိ သွက်ရုင်ပေါဲဇာတ် ဨကရာဇ် ယောနာသ် ခေါလ်လိန် (Jonas Collin) ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၂၂ ဂှ် ဟေန်သ် ခရိရှာန် ချူလိက်ပျးဇာတ် (Alfsol) ဆဂး ပျးဇာတ်ဂှ် ဒးဒုင်စၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ပျးဇာတ် မထ္ၜးလတူစင် ဟွံထေက်မွဲရ
ဆဂး ဒါရာ်တာပေါဲဇာတ် ခၞုတ် လေန် ရးဗေက် (Knud Lyne Rahbek) ညာတ်ကေတ် လတူ ဟေန်သ် ခရိရှာန် မဒှ်မၞိဟ် အစောံစရာဲ မဂၠုက်ဒၟံင်မွဲ
ယဝ်ရ ကလိဂွံ တိုန်ဘာခိုဟ်ဟ်မ္ဂး ဒှ်အစာချူလိက် ခိုဟ်ဟ်မွဲမာန် ညာတ်ကေတ်ရ
၆] ပ္ဍဲ ၁၃ သေတ်တေန်ပါ ၁၈၂၂ ဂှ် ဟေန်သ် ခရိရှာန် ဂွံဆဵုကဵု ဂကောံဒါရာ်ဒါရ
ပ္ဍဲကောံဓရီုဂှ် ဖျေဟ်ကဵုတာလျိုင် ကုယောနာသ် ခေါလ်လိန် သွက်ဂွံအာတ်သြန်ထံက်ပင် ဨကရာဇ် ဖြေဒါရိက် မရနုက်ကဵု ၆ (Frederik 6) ဂွံထံက်ပင် ပရေင်ပညာ ကုဟေန်သ် ခရိရှာန်ရ
ဨကရာဇ် ထံက်ပင်ကဵုသြန် နူကဵု သြန်ဂအုံထံက်ပင် ညးဍုင်ကွာန် fonden ad usus publicos နကဵု တင်ရန်တၟအ် ညးဍုင်ကွာန်မၞုံကဵုအဝေါင် ရ
နူစတမ်ဂှ် ၜိုန်ရ ရးဗေက် ဒှ်မၞိဟ်မထ္ၜးဂၠံင်ကီုလေဝ် ကာလမဂွံယၟုဂှ် ခေါလ်လိန် ကလိဂွံယၟုရ
အလဵုဇကု ဟေန်သ် ခရိရှာန်ဂှ် ညးတေအ် ချူလဝ် ပ္ဍဲလိက် အာဂီုဘဝအဲ ကြဴနူ မပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်ဇၞော် လုကဴပိသၞာံတုဲ သၟတ် ၁၇ သၞာံ ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန် ကလိဂွံ မဒါန် နူကဵု ဨကရာဇ် ဖြေဒါရိက် မရနုက်ကဵု ၆
မဒါန်ဂှ် ဖန်ဗဒှ်ကဵု သၟတ်ဂှ် ညံင်ဂွံ ဆက်တိုန်ဘာ ပ္ဍဲဘာကဆံင်သမၠုင် ဘာလေတ္တေန် ပ္ဍဲဍုင် သလေလ်သေ (Slagelse
ခေါလ်လိန် မဒှ်မၞိဟ်မပညုင်ကဵု ညံင်သၟိင်တၠတိ ဂွံညာတ်ရ
၇] ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန် စိုပ်ဘာသလေလ်သေ ပ္ဍဲ ၂၆ အံက်တဝ်ပါ ၁၈၂၂ တုဲ ကဵုမံင် ဇရေင် သ္ၚိ မဒါမ် ဟေန်နေဗဴ (madam Henneberg) ရ
ပ္ဍဲဘာလေတ္တေန်ဂှ် ဒးဒုင်စၟတ်သမ္တီ ကွးဘာမအောန်ကဵုပညာဗဟုသုတတုဲ အစာဘာဇၞော် Meisling ပလံင်ဏာ ညးတေအ် ပ္ဍဲအတာန် ၂ ကရောမ်ကောန်ၚာ်တြုဟ် အကြာ အာယုက် ၁၁-၁၂ သၞာံရ
အကာဲအရာ အကြာ အစာဘာဇၞော် ကဵု ဟေန်သ် ခရိရှာန် ဟွံခိုဟ်ကွေဟ်ဟ်ရ
အစာဘာဇၞော် ကဵု ခေါလ်လိန် ဟွံကဵု ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန် လုပ်ဗတောန် မဆေင်ကဵု ကဗျရ
ညးတအ်စှ်ေစိုတ် ညးတေအ် ဗက်ဟွံမာန်ရ
ကဗျညးတေအ် မချူလဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်လေဝ် ဟွံစိုပ်တရဴကီုရ
ကဗျ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဒးစှ်ေကာရန် တုဲပၠန် ကဗျမကဵုဒၠောအ်ဗ္တောန် ပရေင်ကာကုသဵုရ
ဟေန်သ် ခရိရှာန် ညးမွဲဓဝ် အာဍုင်သဝ်ရဟ် (Sorø) အာဝေင်ဇရေင် အစာကဗျ B
Ingemann ရ
ပ္ဍဲတ္ၚဲခရေတ်သမာတ် သၞာံ ၁၈၂၃ ဂှ် ညးတေအ် အာဂေါပေန်ဟုက်ဂေန် ဇရေင် ခေါလ်လိန်
သၞာံ ၁၈၂၄ ဂှ် အာ ဍုင်အဝ်ဒေန်သေ သွက်ဂွံဒုင်ကေတ် အာဲ နူအပါနော် လပါ်မိညးတေအ်ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၂၅ ဂှ် ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာဝေင် ဇရေင်မိညးတေအ်ရ
ပ္ဍဲသၞာံဂှ်ပၠန် ဟေန်သ် ခရိရှာန် ပြံင်လုပ်မံင် ပ္ဍဲသ္ၚိအစာဘာဇၞော်
ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၈၂၆ ကရောမ်အစာဘာဇၞော်ဂှ် ပြံင်အာမံင် ဍုင်ဟေလ်သိန်ၚေဟ် (Helsingør
သၞာံ ၁၈၂၇ အကာဲအရာ အကြာညးတေအ် ကဵု အစာဘာဇၞော်ဂှ် စိုပ်အာကဆံင် မဒးထကးရတုဲ ညးတေအ် ချူလိက် ကဵုခေါလ်လိန်တုဲ ဟေန်သ် ခရိရှာန် ပြံင်လုပ်ဂေါပေန်ဟုက်ဂေန် ပ္ဍဲသ္ၚိဂၠံင် Vingårdstræde
ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ်ဂှ် ညးတေအ် ဆက်တိုန်ဘာ သွက်သၞာံလက္ကရဴရ
သွက်စၞသဝ်တ္ၚဲဂှ်မ္ဂး နဒဒှ် ကွးဘာတၠဒဒိုက်မွဲ အာဗက်စပုင် အကြာသ္ၚိညးတၞဟ်ရ
ဗီုကဵုဂကောံ မဘိက်ဗ္စပုင် ကွးဘာတၠဒဒိုက်) ကြဴနူ ညးတေအ်ပ္တိတ်လိက် ကဗျ ကောန်ၚာ်မဇက်လမျီုမွဲ Det døende Barn ပ္ဍဲ ၂၅ သေတ်တေန်ပါ ၁၈၂၇ တုဲ ညးတေအ် ဂွံဒုင်ယၟု အစာချူလိက်မွဲရ
ပ္ဍဲအရာ မချူပေါမ်အာဂီုမ္ဂး ညးတေအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဒၞာဲသၠုင်အိုတ် ပ္ဍဲအခိင်ထဝ် ပရေင်လိက်ပတ် ဒိန်နေတ် ရ
ညးတေအ် ဘာတုဲ (ကဝ်လိက်တုဲ) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၂၈ ဂိတုသေတ်တေန်ပါ ၂၂ ဂှ်ရ
၈] ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၃၁ ဂှ် ညးတေအ် ပ္တိတ် လိက်ကဗျပံင်ကောံညးတေအ်ရ
ပ္ဍဲသၞာံဂှ် ညးတေအ်တိတ်တရဴဍုင်မ္ၚး ကၠာအိုတ်ဂှ် ဍုင်ဂျာမနဳ
ပ္ဍဲဂျာမနဳဂှ် ညးတေအ် ဂွံစုက်လုက် ကုအစာကဗျ Chamisso [၉] ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၃၅ ဂှ် ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန် စလလောင်တြး ဝတ္ထုဇမၠိင်ညးတေအ်ကၠာအိုတ် မၞုံယၟု Improvisatoren ကေုာံ လိက်ပေါမ်အာဂီုပံင်ကောံညးတေအ်ရ
သၞာံဂတဂှ်ညိ ညးတေအ် ချူ လိက်ပျးဇာတ် ကေုာံ ဝတ္ထုဇမၠိင်ၜါ O
ကဵု မၞိဟ်မချဳဒရာင်မွဲဓဝ် Kun en Spillemand ရ
ကြဴနူ မအာတရဴဍုင်မ္ၚး ဍုင်အဳတလဳ
မလ်တ
ဂရိတ်
တူရကဳ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၄၂ ဂှ် ညးတေအ် ပ္တိတ်လိက်အာတရဴမွဲကၞပ် ဖျာသၟာကဗျမွဲ EnDigters Bazar
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၅၇ ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာဝေင်ဇရေင် အစာချူလိက်အင်္ဂလာန် Charles Dickens ပ္ဍဲအေန်ဂလာန်
တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၆၂-၆၃ ညးတေအ်အာတရဴ မပ္တံ ကဵု ဍုင်သပိန်
မရောက်ကဝ်တအ်ရ
ဟေန်သ် ခရိရှာန် ဂွံအံင်ဇၞးအိုတ်ဂှ် လိက်ပေါမ်ညးတေအ်ရ
လိက်ပေါမ်တအ်ဂှ် ကၠာဲပတိတ်လဝ် ၁၀၀ ဘာသာပြင်ရ
ပေါမ်မြဟ်တအ်ဂှ် ပေါမ် တိုင်ပၟတ် (Fyrtøjet
ကောန်ဝုတ်ဨကရာဇ် ပ္ဍဲမၜဲ Prindsessen paa Ærten (1835
ကောန်ဝုတ်ကဗံင်ဗှ် Den lille Havfrue
ကယျိုင် ဨကရာဇ်တၟိ Kejserens nye klæder (1837
ကောန်အဒါဟိန္န Den grimme ælling (1843)ဨကရာဇ်ဗြဴလတိုပ် Sneedroningen (1844
သၟတ်ဗြဴ မသွံကောန်ချာဓိုက် Den lille Pige med Svovlstikkerne (1848
ကဗျ ဟေန်သ် ခရိရှာန် ညးမတီဂၠိုင်တအ်ဂှ်မ္ဂး ပ္ဍဲဒိန်မက် အဲၜံင် I Danmmark er jeg født ဒၞာဲဂၠံင်ၚံက်ဂှ် ကဵုရမ္သာင်ညိ Hist hvor veien slaaer en Bugt
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၃ လိက်ဒွက်ဓမ္မခရေတ်ယာန် ဒိန်နေတ် ကလေင်ပလေဝ်တၟိပၠန်ဂှ် ဒွက် ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန် ပါၜါဒွက်ရ
ဒွက်မဆေင်ကဵု ခရေတ်သမာတ် ကောန်ၚာ်ယေသှု တိက်ဒၟံင် ပ္ဍဲစင်ဂၠဴ Barn Jesus i en krybbe lå
အဲကလိဂွံလဝ် ဗဟေက်မွဲ Jeg har en Angst
ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန်ဂှ် ကာလအာယုက်ဇၞော်ဂှ် ပဒတဴ ပ္ဍဲသ္ၚိစၠတ် သေဌဳ
သၟိင်တၠတအ် နဒဒှ် ကၟုဲတၟေင် ကၟုဲပရဲ ပ္ဍဲကဵုသ္ၚိစၠတ် ဍုင်ဒိန်မက်ကီု သီုကဵု ပ္ဍဲကဵုဍုင်မ္ၚးရ
ဒၞာဲအဓိက ညးမမံင်လဝ်ဂှ် သ္ၚိစၠတ် ဟောတ်သတေန်ဗဝ် Holsteinborg Gods ဗဒါဲ သကေလ်သကောရ် skælskør ရ
ဗဒမ်ညးမမံင်လဝ်ဂှ် စဵုကဵုတ္ၚဲဏအ် ဟွံကဵုပလီု ကဵုစွံလဝ် အတိုင်ဂှ်ဖိုဟ်ရ
ဍုင်ဒိန်မက် ပ္ဍဲဒၞာဲဒကုတ်နာနာတအ်ဂှ် သ္ၚိစၠတ်နာနာ ဖန်စွံလဝ်ကဵုဒၞာဲ သွက်ညးဂွံဇူဒီုရ
ပ္ဍဲတကအ်ဝှုန် Fyn ဂှ် သ္ၚိစၠတ်ဂလဝ်ရုပ် Glorup ပ္ဍဲယူလာန် Jylland ဂှ် သ္ၚိစၠတ်ဖရိသေန်ဗဝ် Frijsenborg သ္ၚိစၠတ်ဗသနေသ် Basnæs ဗရေဂါန်ဗေဒ် Bregentved ပ္ဍဲရှေလာန်ဂှ် Sjælland ဂိသ်သေဖေလ်ဒ် Gisselfeld
ပ္ဍဲဒၞာဲသ္ၚိစၠတ်တအ်ဏအ်ဂှ် ခရိတ်မံင် ခရိတ်စသုင် ညးဟွံဒးကဵုရ
အခိင်ကာလ ညးတအ် ကၠောန်သဘင်
ပကောံရေင်သကအ်မ္ဂး ဗှ်ထ္ၜးကဵု လိက်ကဗျတအ် ဟီုတွဟ်ဂလာန် မဆေင်ကဵု လိက်ပတ်တအ်
ဒယှ်ေဒွက်
ဗိုင်ကၠောန်ပလေဝ်ကဵု ကွတ်တဲဇကု နကဵုစေတနာရ
ကောန်ၚာ် ကောန်သေဌဳ ကောန်သၟိင်တၠတအ်ဂှ် ကလိဂွံ တၟာဲတဲတၟေင် နူညး မပ္တံကဵု ရုပ်ခေပ်စက္ခောတအ်ရ
ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန် စုတိအာ နကဵုဘဝဗၠာဲဇၞော် ကောန်ဇာတ်ဟွံမဲရ
ညးစုတိအာ ပ္ဍဲကဵုသ္ၚိ ဂကောံသ္ၚိကၟိန် Melchior
Rolighed ပ္ဍဲ ၄ အဝ်ဂေတ် ၁၈၇၅
ဇွညးတေအ်ဂှ် ညးတိုပ်လဝ် ပ္ဍဲအရှာံဘာကျာ် Assistens Kirkegård ပ္ဍဲဍုင်ဇၞော်ဂေါပေန်ဟုက်ဂေန် ဒၞာဲ P-513
ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန် ဂွံပတိတ် လိက်ညးကၠာအိုတ် အစမ်ၜတ် ဘဝသၟတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၂၂ (link til digital udgave
ပ္ဍဲအခိင်ညးတေအ် မကလိဂွံ အာယုက် ၁၇ သၞာံ
လိက်ဂှ် ပတိတ်လဝ် နကဵုယၟုဓလုက် Villiam Christian Walter[၁၀] လိက် အစမ်ၜတ် ဘဝသၟတ် ဂှ် ကလေင်ပတိတ်ပၠန် ပ္ဍဲသၞာံ 1827 နကဵုက္ဍိုပ်လိက် Gjenfærdet ved Palnatokes Grav (link til digital udgave
ကွာန်ကုန်မၞိက်(အၚ်္ဂလိက်
Myakone
မြကုန်းရွာ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ဂကောံကွာန်သၞေဟ်ဍုင်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၀၇၂
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်သၞေဟ်ဍုင် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၆၆၀
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၇၈၅ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၃၄၄၅ တၠရ
စိုပ်ကၠုၚ်အခိၚ်အခေတ်တ္ၚဲဏံဝွံ ကလော်မန်ပိုဲဂှ် လော်ဒၟံၚ် ဗီုကလော်မန်ဟွံသေၚ်ဂွံဆဵုကေတ်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ရ
ဗီုဒယှ်ေလှ်ေတအ်ဂှ် ကၠေံကၠက်ကၠုၚ်သိုက်က် ဂွံဆဵုကေတ်ဒၟံၚ်ရ
ကလော်မန်ဂှ် လှ်ေဗီုကလော်မန်မှ စှ်ေသဘာဝဂၠိုၚ်ရောၚ်
ကလော်မန်ပိုယ် နွံဒၟံၚ် (၄၄)ဂကူ မိက်ဂွံပတိုန်ထ္ၜးဏာရ
ဒုၚ်ကလော်ဂမၠိုၚ် ၂
ဒုၚ်ကလော် သ္ၚိ ၃
ကလော်ရေတ် ၄
က္ဍိုပ်တၠမှာဓရဳ ၅
ပၠောပ်ဗြာတ် ၆
ဗၠိုပ်ဍာ် ၇
တၠပိုန်ဗြဴ ၈
ဗဴကံယၚ် ၉
ဗဴပံၚ် ၁၀
အဏံၚ်နိၚ် ၁၁
သၟီဗၠာဲ ၁၂
တၠဗြဴ ၁၃
ကွာန်သၟဝ်ကျာ ၁၄
ခပဵု ၁၅
ပလှ်ေဂလာန် ၁၆
ဂၞကျာ်ဍောတ် ၁၇
ဒုၚ်သော်ကိဟ် ၁၈
ပေါဟ်ကလော်ဗၟာတုဲ
နာဲဒေါၚ် ၁၉
ဒုၚ်ထ္ပိုဲဍောတ် ၂၀
ထွိုဲဍောတ်ရာမ်ကြေဝ် ၂၁
စပၠေၚ်ကၞာပါ ၂၂
စကၟာဲဇၞော် ၂၃
စပုၚ်ယာန် ၂၄
ဣတဍုၚ် ၂၅
ဗက်ခရာဲ ၂၆
ၜါဆစပၠန် ၂၇
တၠပံၚ် ၂၈
တၠဗြဴကီု - ဇွသၚ်ရ ၂၉
သီုကလော်သ္ၚိ ၃၀
ဍုၚ်ဗၟံက် ၃၁
သၟီၜါ သၟီပိ (တွာ်ဂြိုပ်) ၃၂
ကလော် ဂစေံ ၃၃
သၟီဗၠာဲဗ္ၚ ၃၄
စကၠိက် ၃၅
ဒုၚ်လာ ၃၆
သၟီဍိုၚ် ၃၇
စကနာဲဗၚ် ၃၈
သၟီအဘူ ၃၉
သၟီအဒူ ၄၀
မာဲဝိုဲ ၄၁
ကရေၚ် ၄၂
သၟဝ်ကျာ ၄၃
ဝေၚ်စိၚ် ၄၄
ဇက်ဂၠုၚ်[၁] ၜိုန်ရကလော်မန် နွံမံၚ် (၄၄) ဂကူကီုလေဝ် စိုပ်ကၠုၚ်လတက်ခေတ် (မဆလ) ခဍာန်တုဲ သှ်ေမံၚ် (၃၂) ဟေၚ်ရ
အတိုၚ်လိက် မတြးပတိတ်လဝ်ဝွံ (ပြည်ထောၚ်စုဆိုရှယ်လစ် သမ္မတ မြန်မာနိုၚ်ငံတော်) တိုင်းရင်းသားယဥ်ကျေးမှု ရိုးရာ ဓလေ့ထုံးစံများ (မြန်မာဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဥ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီ ဌာနချုပ်)[၂] လှ်ေ (၃၂)ခန် (နတ်အက ၃၂ ခန်း) (၁) ပ္တီကလော်သ္ၚိ (အိမ်ဦးနတ်ကို တိုင်တည်ကခြင်း) (၂) ဝေၚ်ဗဴ (ရွာစောင့်နတ်ကို ပသ
ကခြင်း) (ကောက်ညှင်း
ထမင်း
ဟင်းများပြင်ခြင်း
၃) လှ်ေတကိုဝ်ကၞာ (နတ်ကနွား ဦးဆောင်ကခြင်း) (ပန်း
ဓားရှည်
လှံကိုၚ်
ကခြင်း
၄) ဒုင်ကလော်သ္ၚိ (အိမ်ဦးနတ်ကို ပင့်
ကခြင်း) (ရှမ်းကုလား
တောင်သူ
ကရင်စသည့် ၁၂ မျိုး ကခြင်း
၅) ထလိင်တံ့ဗြာတ် (ဌက်ပျော်ပင်ဘယ်
ကခြင်း) (၆) ပဂိုင်မၞိတ်တံကလော် (နတ်ရင်းလူကို ဦးခေါင်းမှ ရေလောင်း ပေး
ကခြင်း
၇) ပလှ်ေအလာၚ် (နတ်ရင်း လူက စ
ကခြင်း) (နတ်ရင်းလူကို နတ်ဝင်စေပြီး ကစေခြင်း
၈) ပ္ဍေန်ဝၞာၚ်တိုၚ် (ဆီမီးတိုင် ထွန်းကခြင်း
၉) ဝေပ်ကလော်သ္ၚိ (အိမ်ဦးနတ်ကခြၚ်း) (ပတ်သက်သူမှန်သမျှ ကရန်
၁၀) လှ်ေညးၜါ (နှစ်ဦးကခြၚ်း) (ပန်း
ဓားရှည်
လှံကိုၚ်
ကခြၚ်း
၁၁) လှ်ေညးပိ (သုံးဦး ကခြၚ်း
၁၂) လှ်ေညးၜါ (နှစ်ဦးကခြၚ်း) (လူလဲ
အဝတ်လဲ
ထပ်ကခြင်း
၁၃) လှ်ေညးမၞိတ်ပန် (လေးဦးကခြင်း)(လူလဲ
အဝတ်လဲ
ထပ်ကခြင်း
၁၄) ဒုၚ်ဗဴကံယၚ် (ကော့ယင်မြို့ ဘိုးဘိုးနတ်ကို ပင့်ခြင်း) (အရပ်ဒေသကိုလိုက်
မြို့နတ်အမည်ခြားနားပါမည်
၁၅) လှ်ေတၟပိုန်ဗြဴ (ဖွားဖွားနတ်ကခြင်း) (အဝတ်ဖြူတထပ် ထပ်ဝတ်ပြီးကခြင်း
၁၆) လှ်ေညးပိ (သုံးဦးကခြၚ်း) ညးဂှ်လှ်ေလှ်ေ (၁၇) လှ်ေဣတဍုၚ် (မြို့မိမြို့ဖကခြင်း )(နှစ်ဦးကခြၚ်း) (၁၈) (လှ်ေစကဒၚ်)ငကင်နှစ်ကောင်းစားခြင်း
၁၉) လှ်ေပုဏ္ဏက (ပုဏ္ဏကနတ်ကခြၚ်း
၂၀) လှ်ေကလော် နဗူ (နဗူးနတ်ကခြၚ်း) (၂၁) လှ်ေကလော်သေံ (ရှမ်းနတ်ကခြၚ်း) (၂၂) လှ်ေကလော်ဟလာ (ကုလားနတ်ကခြၚ်း) (၂၃) လှ်ေသၟိၚ်ၜါ (မၚ်းနှစ်ပါး ကခြၚ်း) သွက်ဂွံဂၠာဲမိတ်ဒါန်တုဲ လှ်ေညးၜါ (၂၄) ဝေၚ်စာၚ် (ကြက်နှစ်ကောၚ် ကစား
ကခြင်း) လှ်ေတုဲမ္ဂး စာၚ်ဂှ် ဗလးထောံတုဲ ညးလဵုမွဲဟွံဟီု ရပ်ကေတ်ဏာ အပိုၚ်ဂွံရ
၂၅) သၟိၚ်ဗၠာဲ လှ်ေညးၜါ (မၚ်းသားပျို ကခြၚ်း) (၂၆) လှ်ေညးသၟဝ်ကျာ (မြောက်အရပ် နတ်ကခြၚ်း) လၟိဟ်မၞိဟ် ၄၀ ဂေတ်တၞံဆုတုဲလှ်ေ (၂၇) ဇီုသတ်ဗြဴ (အုန်းသီး ပစ်ခွဲခြၚ်း) (၂၈) ဝေၚ်ကလော်ကရၚ် (ကရၚ်နတ်အက ကခြၚ်း နတ်ကတော်နှစ်ဦးစလုံးက ကရၚ်အဝတ်အစား ဝတ်ထားပြီး ကရသည်
၂၉) ဝေၚ်တက်ဂနေံ
စေၚ်တက်ကရဲ ( ခုန်ညၚ်း
ဂျၚ်ကစားခြၚ်း
လူနှစ်ဦး (နတ်ကတော်တဦးနှင့် နတ်ရင်းတဦး) (၃၀) ဝေင်အနိုင် (မုံ့
ကွမ်း အစုံထည့်ထားသော စောင်ကို ထမ်း
ကခြင်း) (၃၁) ဝေင်စိင် (ဆင်ကစားခြင်း) ဆင်နှင့် ဆင်ဦးစီလုပ်သူများ ယောကျာ်းများဖြစ်
အပြင်လူ ဖြစ်ရပါမည်
ဆင်ဖမ်းသူများမှာ နတ်ကတော်ပါဆိုလျှင် ငါးဦးမှ ခုနှစ်ဦး ရှိရပါမည်
၃၂) ဇက်ဂၠုၚ် (လှေဆွဲချခြင်း) (ဆၚ်
ဆင်ဦးစီးနှင့် လူများအားလုံးပါဝင်သည်
ၜိုတ်ဗက်ဂၠာဲ သၟာန်ဂွံကလော်ဗဂေါဝွံ အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်တေံရောၚ်
ကလော်ဗဂေါကဵု ကလော်မုဟ်တၟံ ၜါဏံရဂၠိုက်ဂၠာဲ သၟာန်သၟုက်ဂွံဆဵုကေတ်ရ
ကလော်မသှ်ေမံၚ် ဖာသီဝွံ ၜိုန်ရဗက်ဂၠာဲ သၟာန်သၟုက်ကီုလေဝ် ဂၠာဲဟွံဂွံရ
ဗက်ဒြာဲ ၂
ပတိုန်နုၚ် ၃
ဒုၚ်ကလော်သ္ၚိ ၄
သ္ကိုပ်တၠ ၅
ဒုၚ်ဗာ ၆
မှာဓရဳ ၇
ကလော်ရေတ် ၈
ဒုၚ်ယာန်အဴ ၉
ပၠောပ်ဗြာတ် ၁၀
သ္ဒးဗၠိုတ် ၁၁
လ္ၚောဝ်ပၞာၚ်တိုၚ်ပိဝါ ၁၂
ဗဝ်ဓါတ် ၁၃
ဇိုန်ကဟာ ၁၄
သွက်နပ္ကဴ ၁၅
ဒုၚ်ပိဏ္ဍပါတ် ၁၆
လှ်ေစှ်ၜါလန် ၁၇
ညးတၠပိုန်ဗြဴမွဲ ၁၈
ဗဴကအ်ယၚ် (ညးတြုံမွဲ) ၁၉
ဂၞကျာ်ကောန်နာဲပ္ကဴထဝ် (ညးတြုံမွဲ) ၂၀
လဇုပံၚ် ၂၁
ဏံၚ်ဏိၚ် ၂၂
သၟိၚ်ဗၠာဲ (ညးတြုံမွဲ) ၂၃
ပလှ်ေဟလာန် ၂၄
ဖျေံခန်ခဍအ် (ညးတြုံပိ) ၂၅
ပလေဟ်ပုၚ်ကၟန် (ညးတြုံမွဲ) ၂၆
ဒုန်ယာန် (ညးတြုံမွဲ) ၂၇
ပေါဟ်ကလော်ဗၟာ (ညးတြုံမွဲ) ၂၈
စှ်ၜါအခိုက် (ညးဗြဴပိ) ၂၉
ကောန်တၠစိၚ်လ္ၚီ (ညးတြုံမွဲ) ၃၀
သၟိၚ်ဗၠာဲဗ္ၚ (ညးတြုံမွဲ) ၃၁
မိတ်တွဵု (ညးဗြဴမွဲ) ၃၂
သရာဲၜါ (ညးတြုံၜါ) (ခေပ်သတ်) ၃၃
သၟိၚ်ဇၞော် (ညးဗြဴပိ) ၃၄
ဒုၚ်ကလော် (ညးဂမၠိုၚ်) ၃၅
ဗဴဇုသၟဝ်ကျာ (ညးတြုံပိ) ၃၆
ကလော်ဗၠာဲ (ညးတြုံမွဲ) ၃၇
ဗက်သရာဲ ၃၈
ဒုၚ်ယာန် ၃၉
စကဒၚ် ၄၀
သၟိၚ်အဝါတ် ၄၁
ကလော်ကောန်ၚာ် ၄၂
ကလော်သ္ၚိ ၄၃
လဇုဗာလဴ ၄၄
ဗဴမုဟ်တၟံ ၄၅
သၟိၚ်ခဍး ၄၆
ဗဴယာၚေန် ၄၇
မဒဳကြုၚ်ဟဝ် ၄၈
လေံကြောပ် (ညးတြုံမွဲ) ၄၉
ဇီုသတ်ဗြဴ (ညးတြုံမွဲ) ၅၀
ဝေၚ်စာၚ် (ညးတြုံမွဲ) ၅၁
ကလော်ကရေၚ် (ညညးတြုံမွဲ ညးဗြဴမွဲ) ၅၂
ဝေၚ်စိၚ် (ညးတြုံၜါ) ၅၃
ဇက်ဂၠုၚ်[၁] [၁
ကဝိဒေံစစဳ ဝွံ ညးချူလဝ် လိက်သေဏင်ဂ မွဲကၞပ်ဂှ် ခိုဟ်ကွေဟ်ဟ်ရ
ပရူဗီုလဵုဝေင်ပၞာန် ပ္ဍဲအခိင်မန်ခေတ်ဟံသာဝတဳတအ်ဂှ် စုင်လေင်တဴကွေဟ်ဟ်ရ
ညးဝွံ ဒှ်မၞိဟ် မစိုန်သကီု လပါ်ပၞာန် ဟီုမာန်ရ
လိက်မဆဵုကေတ်ဏအ်ဝွံ ဒှ်ဒၟံင် ညံင်ရဴ မၞိဟ်မွဲမွဲ ကလေင်ချူလိက်ညးဟီုမာန်ရ
နူပထမအတှင်္ဂဝှ်
နာဲသစ္စပန် ဇၞော်သန်ကြဳဇှ်
သီုတရဴအိုဝ် လျးခၠင်ဂိုဝ်မြဟ်
လုံဂၠးလောကခေတ္တပိဂှ်
ဒတိတ်ဗလး အိုတ်ညးဒိုဟ်စှ်
ဒေသစာရိ သ္ကေံသုဒ္ဓိလွဟ်
ဂေၚဟ်စိုပ်ပြဟ် ကာလဂှ်ရ
လတူတၟံဂ္ညိ မင်္ဂုသိက
ကောံအရှန်တာ မဟာအဂ္ဂ
ဗ္ဂိုဝ်လျးတြဴ နူဘဴညာန
တူဗတဳသြန် ဒေါဝ်သဳဒန်တ
ညာတ်ၜိုပ်ထဝ်ၜါ ညန်သံဝါသ
နာဂတ်ဂတ ဒေသဝွံမြာ
မှာနာဂရ နာမဟံင်သာ
က္တိုဝ်ဒှ်ဗိုန်သ္မဟ် ရဟွံဆောတ်မှာ
မာရဇိန သောဘဂဝါ
ပျးဒိုဟ်ဟီုခုတ် သီုကရုတ်ဏာ
တိုင်ဇမၞးမာ ပပြာကတ်လဝ်
ဒေါဝ်ရးမည ဒေသနူကဝ်
လမေင်လမော်ရင်ဒတောဝ်
ဍုင်မန်အိန်သ္ဂီု အဇဗီုသွဝ်
ကောပ်ကာဲပိုင်ရ က္ဍိုင်သေတမ္ညဝ်
ၜါစှော်ထပှ် နဲတွံဟီုလဝ်
သ္ကဵုပပၞောန်ထဝ် ထာန်ဂသဝ်နန်
ညံင်အလိန္ဒသန် တပ်ပြဘန်
သ္ဂောံမင်မွဲလဝ် ဇၞော်မောဝ်ဗိုန်က္ညန်
စတုင်ရင်ဂ ဗလပၞာန်ပန်
ပ္ကီုပြေင်ဒးရး ထာန်ဇၞးသ္ဂောံပၠန်
တိုင်ပလဝ်ရ မူလပ္ဍဲပၞောန်
ကဝိနွံညာန် ပတိဘာန်လောန်
ဗ္ဒဝ်လဝ်ကွတ်ဆန် ပြေင်ပ္တန်နဳဒါန်
မာံဒေံစစဳ နွံကျာ်သြဳညာန်
နူဂနှပ်ရ သေဏင်္ဂပၞာ်
သွက်ဒဴဗညာ ဝေါဟာသေဟာန်
ယတိဝကျ နာမဂလၞာ်
ဗ္ဒဟ်လဝ်နဳဒါန် ပၠောပ်ညာန်လင်္ကာ
ဂိုင်နင်စွံပတန် သွက်ဇန်လိုက်ဗာ
လွဵုသ္တိက်ပိုင်ပြာတ် အမာတ်သေနာ
ကွတ်မှုဟ်ကမြဴ အိုတ်ဒဴဗညာ
သ္ဂောံပပၞောန်ဟေင် လ္မေင်ဗျုဟာ
ရးဍုင်ဟံင်္သာ ခန်လွာမတ်တၟ
နဲသေဏင်ဂ ဟီုပၠလဝ်တုန်
ဘာသာမန် (ဝါ) အရေဝ်မန် (အင်္ဂလိက်
Mon Language
Burmese
မွန်ဘာသာ) ဂှ် ဒှ်ဂကောံအရေဝ် သြသထြောအေရှတေတ် (Austroasiatic language) မဒှ် အရေဝ်တမ်မူလ ရးအာရှအဂၞဲမွဲရ
ဂကောံအရေဝ် သြသထြောအေရှတေတ် ဂှ် ဒှ်အရေဝ် ဂကူဗွဲမဂၠိုင် မဟီုဂးဒၟံင် ပ္ဍဲၝောအ်ဒေသအာရှအဂၞဲတုဲ ပ္ဍဲအိန္ဒိယ
ဘင်္ဂလာဒေသ်
နဳပဝ် ကေုာံ ဒေသပယျဵု ဍုင်ကြုက် လပါ်သၠုင်ကျာလေဝ် ပြးဇး နွံဒၟံင် ညိညကီုရ
ဂကူမဟီုအရေဝ် သြသထြောအေရှတေတ် သီုဖအိုတ် စၟတ်သမ္တီလဝ် နွံ (၁၆၈) ဂကူကီုလေဝ် ဆဂကူ ဗဳယေတ်နာမ်
ဂကူခမေန် ကေုာံ ဂကူမန်တအ်ဟေင် မၞုံကဵု ရာဇဝင် မဇၞော်လှဲလးရ
အရေဝ်မန်တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ဇၞော်မောဝ်ကၠုင်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ၜိုတ် မလောန်ကၠုင် သၞာံ ၅၅၀၀ သၞာံ အခိင် ဂကူမန်ကဵု ဂကူခမာ စပြးဇးရေင်သကအ် ဟီုမာန်ရ
နူအခိင်ၜိုတ် အေဒဳ (၃) ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဂကူမန်တအ် စုက်လုက် ကုဂကူအန္ဒိယတုဲ လွဳစ မအက္ခရ်ညးတအ်တုဲ ဖန်ဗဒှ်ပတိုန် လိက်ဂကူဇကုရ
ရံင်ကဵု ပရေင်ယေန်သၞာင်မၞိဟ်တုဲ ဂကူမန် မစချူလိက် ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ်အခိင်ၜိုတ် အေဒဳ ၃ ဗွဝ်ကၠံမဒှ်မာန်ရ
ဆဂး လိက်တၟအ် ၜိုတ်မဂွံဆဵု နကဵုဘာသာမန်ဂှ် ပ္ဍဲအေဒဳ ၆ ဗွဝ်ကၠံ) ဂကူမန် ပ္ဍဲခေတ်ဒွါရဝတဳ (လၟုဟ်ဒၞာဲဍုင်သေံထာဲ ကဵု ဍုင်လဴ) ကေုာံ ဒၞာဲဍုင်ဗၟာ လၟုဟ်ရ
အရေဝ်မန်တ္ၚဲဏအ် စနူကဵု အေဒဳ (၃) ဗွဝ်ကၠံဏအ် ဟီုဂွံရ
လိက်မန် ခေတ် (၆) ဗွဝ်ကၠံဂှ် နကဵု ဗီုပြင်အက္ခရ် ၜိုန်ရ တၞဟ်ခြာကဵု ခေတ်သဓီု ကဵု ဗုကာံ တၟာဂလိုင်ကီုလေဝ် ရံင်ကဵု မဝေါဟာရတအ် တုပ်ရေင်သကအ်တုဲ စၟတ်သမ္တီ နဒဒှ် မွဲခေတ် မကော်စ အရေဝ်မန်တြေံ ဂွံရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ အရေဝ်မန် ခေတ်အကြာ (အေဒဳ ၆- ၁၂ ဗွဝ်ကၠံ) ဂှ် ဒှ်အရေဝ် မန်တြေံ မစၟတ်သမ္တီကေတ်မာန်ရ
အရေဝ်မန်လဒေါဝ်ဂှ် စနူ ၜိုတ် (၁၂-၁၅) ဗွဝ်ကၠံ မဒှ်အခိင် တၠညးမိစောဗု ဓမာန်ညး သၟိင်ဓမ္မစေတဳတုဲ လိက်ကြဴနူဂှ် (၁၅-၁၉) ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဒှ် မန်တၟိ မြဴသာ်ဝွံ ပါ်ဂွံရ
ဂကူမန်ဂှ် ဒးဒုင်ဘဲပၞာန် ကုဗၟာမဂၠိုင်ကဵုအလန်တုဲ ပရေင်အရေဝ် လိက်မန်လေဝ် ပြံင်နှဴကုဗၟာ ဗွဲမဂၠိုင်ကီုရ
ဂကူမန် မဒးဒုင်ဘဲပၞာန် အောင်ဇေယျ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၇၅၇ ဂှ် သီုဒးဒုင် ဂစိုတ်ပဠက်ဂကူကီုတုဲ အရေဝ်မန်ဂှ် ဍန်လျစှ်ေအာ စဵုကဵုကြပ်ကၠက်ရ
ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ် မၞိဟ်မဟီုအရေဝ်မန်ဂွံ နွံစ ၜိုတ် ဒစာံ ကိုဋ်ဒှ်ရ
တိုက် (အၚ်္ဂလိက်
Continent) မ္ဂးဂှ် ဒကုတ်တိဗလးကုန် မဇၞော်လောန်ဂှ် တိုက်မဂးယၟုရ
၁] မပါ်ကရေက် ဒကုတ်တိုက် ဗီုဏအ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ဆပ္ဍဲ ဂၠးတိဟေင်[၂]တုဲ လတူဂၠးဂိတု ဂၠးတ္ၚဲတအ်ဂှ် ဟွံပါ်လဝ်အိုတ်ရ
ပ္ဍဲအရာမပါ် တိုက် ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုပထဝဳ ဒၞာဲတိဍာ် မခြာရေင်သကအ် ဟိုတ်နူ မှသၟိဒ် (ဟွံ) ၜဳ မဒၞာလဝ်တုဲ မပါ်နွံကီု ဟိုတ်နူအခိုက်အလိုက်တၞောဝ်ဗဳဇမၞိဟ် တၞဟ်ခြာတုဲ မပါ်လေဝ် နွံကီုရ
ပ္ဍဲဂၠးတိ ညးပါ်လဝ် တိုက်ဇၞော် သီုဖအိုတ် နွံ (၇) တိုက်
ဒုင်သဇိုင် ကုဇမၞော်သမၠဲတုဲ ပြေင်လဝ်ယၟု - တိုက်အာရှ
တိုက်အဖရိက
တိုက်အမေရိကသၟဝ်ကျာ
တိုက်အမေရိကသၠုင်ကျာ
တိုက်အန္တာတိက်ကာ
တိုက်ဥရဝ်ပ ကေုာံ တိုက်အဝ်သတြေလျ တအ်ရ
၃] တိုက်အဝ်သတြေလျဂှ် ဟိုတ်နူနွံ ပ္ဍဲမှာသၟိဒ်ပသိဖိတ်တုဲ လဆောဝ်ကော်စ တိုက်အဝ်သဳနိယာ (Oceania
အာရှ ကဵု ဥရဝ်ပ ဂှ် ဟိုတ်တိဍာ်မဆက်တုဲ လဆောဝ်ပံင်တုဲ ကော်စ ယူရေရှာ ရ
မဝေါဟာရမန် မကော် "တိုက်" ဂှ် တုပ်ဒၟံင် ကုဗီုဗၟာရ
တမ်မူလအရေဝ် "တိုက်" ဝွံ ကၠုင်နူအရေဝ်မန် မဂွံအဓိပ္ပါယ် "တိ" ရ
ဗွဲမဂၠိုင် စကာ ဝေါဟာရ မဆေင်ကုတိ ပ္ဍဲအရာမရပ်စပ် ဥပမာ ပ္ၚာန်မကၠောန်လဝ်ကဵုတိဂှ် "ပ္ၚာန်တိုက်" သ္ၚိ မသြိုင်လဝ် နကဵုတိ (တိမစံင်ကၠောန်လဝ်တုဲ မဒှ်ဍိုက်) ဂှ် "သ္ၚိတိုက်
ဒပ်ပၞာန်တိ ဂှ် ပၞာန်တိုက် မြဴသာ်ဝွံ ဒှ်တမ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ တိမပါ်လဝ် ဒကုတ်ဒေသဇၞော်ဇၞော်ဂှ် မကော်စ "တိုက်" ဂှ် ဂပ်ဝ်ဒၟံင်ရ
တိုက်တအ်ဂှ် ဗွဲသာမည ဒုင်သဇိုင် ကုဒကုတ်ဗလးကုန် မဇၞော် ကေုာံ ၜဳတၞဟ်ခြာတုဲ ပါ်လဝ်ရ
ဆဂး တိုက်မပါ် သီုဖအိုတ် ထပှ်တိုက်ဂှ် ဒၞာဲလ္ၚဵုဂှ် ဟွံဇၞော်တုဲ ဒၞာဲလ္ၚဵုဂှ် ၜဳဟွံပါ်ခြာရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပွမပါ် ကရေက်ဂၠးတိ နကဵုတိုက်ဂှ် နွံနာနာသာ်ရတုဲ ဂွံဆဵုကေတ် အတိုင် ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
သ္ၚိအင် ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ဒှ်သမၠဲဇမၞော် တိုက်ဂမၠိုင် ကေုာံ လၟိဟ်မၞိဟ် အတိုင်ကုလသမဂ္ဂ
အပိုင်အခြာ တိုက်တၞဟ်ခြာဂှ် ထ္ၜးလဝ် စၟတ်သမ္တီ ဗွဲသၟဝ်ဂှ်ရ
ဇမၞော်တိ ပ္ဍဲတိုက်သီုဖအိုတ်ဂှ် ပံင်ပကောံမ္ဂး နွံ 148647000 ကဳလဝ်မဳတာပန်ကၠင် (57
000 sq mi) ဟွံသေင်မ္ဂး ဗလးမုက်တိ သီုဖအိုတ် 29
1% (510
600 km2 or 196
400 sq m
ပ္ဍဲဓါတု pH (/piːˈeɪtʃ
မဖဍန်လဝ် 'potential of hydrogen' ဟွံသေင်မ္ဂး 'power of hydrogen'[၁] အစောမ်သတ္တိ ဟဳဒြောဂေန်(ဍာ်)) ဂှ် ဒှ်စၟတ်သမ္တီ သွက်ဂွံၜတ်ကၞာတ် ဗစး (acidity) ဟွံသေင်မ္ဂး ဖမျိုတ် (basicity) ပ္ဍဲကဵုဍာ်ရ
ဗစး (ပ္ဍဲအရာဍာ်ဍာ်မွဲ နွံကဵု H<sup id="mwHQ">+</sup> ဂၠိုင်)ဂှ် လၟိဟ်င္ၚုဟ်မး pH အောန်နူကဵု အရာဍာ်ဍာ် မနွံကဵု ဓါတ်ဖျိုတ် (ဝါ) င္ၚုဟ်မး pH အောန်ခ္ဍင် ဖျးဂၠိုင်ခဍင်တုဲ င္ၚုဟ်မး pH ဂၠိုင်ခဍင် ရှ်ဖျိုတ်ဂၠိုင်ခဍင်ရ
ဗၜတ် pH ဂှ် ဒှ်နဲကဲသင်္ချာလောဂ် (logarithmic) မတော်ဂၠာဲ ဂလိုင် ဓါတ်ဟဳဒြောဂေန် (hydrogen) (ဝါ) ဓါတ်ဍာ် မကောံနွံ ပ္ဍဲအရာမွဲမွဲရ
ဖဝ်မူလာ (formula) သင်္ချာဏအ်ဂှ် ဟိုတ်မစကာ အနုက် ၁၀ လောဂ် ပ္ဍဲကဵုဓါတ်ဍာ်ရ
ဟီုမွဲနဲပၠန် pH ဂှ် ဒှ်အနုက် ၁၀ လောဂ် ဒဒက်တဴ ကုဒချဳဒရာင် H<sup id="mwKQ">+</sup> ion ရ
ပ္ဍဲကဵု ကမ္တဴ 25 °C အရာဍာ်ဍာ်ဂှ် ယဝ်ရ pH အောန်နူ ၇ မ္ဂး ဖျးအာ
တုဲပၠန် အရာဍာ်ဍာ်ဂှ် ယဝ်ရ pH ဂၠိုင်နူ ၇ မ္ဂး ဖျိုတ်အာ
အရာဍာ်ဍာ်ဂှ် ပ္ဍဲကဵု ကမ္တဴဂှ် ယဝ်ရ pH နွံ ၇ မ္ဂး တန်ကြန် (ဥပမာ ဍာ်ပလး နွံ pH ၇ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဟွံဖျး ဟွံဖျိုတ်
င္ၚုဟ်မး pH ဂှ် နွံအောန်နူ ၀ ဒှ်မာန်
ယဝ်ရ အရာဂှ် ဖျးကွေဟ်ဟ် (အေက်သိဒ် ကြံင်င်
ညံင်ရဴဂှ်ကီု ယဝ်ရ ဖျိုတ်လောန်ကာဲမ္ဂး င္ၚုဟ်မး သၠုင်နူ ၁၄ လေဝ် ဒှ်မာန်ကီုရ
၂] လညာတ် pH ဂှ် ညးမဗၟံက်ထ္ၜးကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ်အစာဓာတု ဂကူဒိန်နေတ် သောန်ပဳတာလူရိတ်သောန်သာန် (Søren Peder Lauritz Sørensen) ပ္ဍဲကဵု ဒၞာဲစွမ်ဓါတ် ကာလ်ဗာ (Carlsberg Laboratory) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၀၉[၃] တုဲ ဗွဲကြဴ ကလေင်ပညဳပလေဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၂၄ မပကိတ်ပညဳ ကုလၟိဟ်ဂၞန် ဓါတုအဳလေက်တြော ရ
ပ္ဍဲကဵု လိက်စံင်ညးကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ညးချူလဝ် နကဵုသင်္ကေတ H ကု p
နကဵုဗီုဏအ် pH ရ
ညးမခၞံဗဒှ် ကိရိယာစက် သွက်ဂွံစမ် pH ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ် အာနောလ်ဒ် သြရ်ဝိလ္လေ ဗေက်မေန် (Arnold Orville Beckman) ညးမဒှ် ပါမောက္ခ ပ္ဍဲကဵု အေန်သတဳကျုတ် ကွတ်စက် ကာလဳဖေါရ်နဳယာ (California Institute of Technology) ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၃၄
၄] တင်ရန်တၟအ် မဂွံခၞံဗဒှ်ဂှ် တၞဟ်နမိက်ဂွံစမ် pH ပ္ဍဲပၞဴ ပရိုက်ဂမၠိုင်တုဲ ဂွံတီ တိဗီုလဵု ဍေဟ်ဒးစိုတ်ဂၠိုင်ရ
၅] pH ဂှ် ပံက်လဝ် အဓိပ္ပါယ် နကဵုနဲဂၞန်လောဂ် ပ္ဍဲကဵု ဓါတ်ဟဳဒြောဂေန် မချဳဓရာင် aH
ပ္ဍဲကဵု အရာဍာ်ဍာ်
၆] ဥပမာ
For example
for a solution with a hydrogen ion activity of 5×10 6 (at that level
this is essentially the number of moles of hydrogen ions per litre of solution) there is 1/(5×10 6) = 2×105
thus such a solution has a pH of log10(2×105) = 5
Consider the following example
a quantity of 107 moles of pure (pH 7) water
or 180 metric tonnes (18×107 g
contains close to 18 g of dissociated hydrogen ions
Note that pH depends on temperature
For instance at 0 °C the pH of pure water is about 7
At 25 °C it is 7
and at 100 °C it is 6
This definition was adopted because ion-selective electrodes
which are used to measure pH
respond to activity
Ideally
electrode potential
follows the Nernst equation
which
for the hydrogen ion can be written as Firstly
the cell is filled with a solution of known hydrogen ion activity and the emf
is measured
Then the emf
of the same cell containing the solution of unknown pH is measured
The difference between the two measured emf values is proportional to pH
This method of calibration avoids the need to know the standard electrode potential
The proportionality constant
1/z is ideally equal to 1 2
303 / the "Nernstian slope
The pH scale is logarithmic and therefore pH is a dimensionless quantity
This was the original definition of Sørensen in 1909
၇] which was superseded in favor of pH in 1924
is the concentration of hydrogen ions
denoted [H+] in modern chemistry
which appears to have units of concentration
More correctly
the thermodynamic activity of H+ in dilute solution should be replaced by [H+]/c0
where the standard state concentration c0 = 1 mol/L
This ratio is a pure number whose logarithm can be defined
However
it is possible to measure the concentration of hydrogen ions directly
if the electrode is calibrated in terms of hydrogen ion concentrations
One way to do this
which has been used extensively
is to titrate a solution of known concentration of a strong acid with a solution of known concentration of strong alkaline in the presence of a relatively high concentration of background electrolyte
Since the concentrations of acid and alkaline are known
it is easy to calculate the concentration of hydrogen ions so that the measured potential can be correlated with concentrations
The calibration is usually carried out using a Gran plot
၈] Thus
the effect of using this procedure is to make activity equal to the numerical value of concentration
The glass electrode (and other ion selective electrodes) should be calibrated in a medium similar to the one being investigated
For instance
if one wishes to measure the pH of a seawater sample
the electrode should be calibrated in a solution resembling seawater in its chemical composition
as detailed below
The difference between p[ and pH is quite small
It has been stated that pH = p[ + 0
It is common practice to use the term "pH" for both types of measurement
Indicators may be used to measure pH
by making use of the fact that their color changes with pH
Visual comparison of the color of a test solution with a standard color chart provides a means to measure pH accurate to the nearest whole number
More precise measurements are possible if the color is measured spectrophotometrically
using a colorimeter or spectrophotometer
Universal indicator consists of a mixture of indicators such that there is a continuous color change from about pH 2 to pH 10
Universal indicator paper is made from absorbent paper that has been impregnated with universal indicator
Another method of measuring pH is using an electronic pH meter
pOH is sometimes used as a measure of the concentration of hydroxide ions
pOH values are derived from pH measurements
The concentration of hydroxide ions in water is related to the concentration of hydrogen ions by where KW is the self-ionization constant of water
Taking logarithms So
at room temperature
pOH 14 pH
However this relationship is not strictly valid in other circumstances
such as in measurements of soil alkalinity
Measurement of pH below about 2
5 (ca
003 mol dm 3 acid) and above about 10
5 (ca
0003 mol dm 3 alkaline) requires special procedures because
when using the glass electrode
the Nernst law breaks down under those conditions
Various factors contribute to this
It cannot be assumed that liquid junction potentials are independent of pH
၉] Also
extreme pH implies that the solution is concentrated
so electrode potentials are affected by ionic strength variation
At high pH the glass electrode may be affected by "alkaline error
because the electrode becomes sensitive to the concentration of cations such as Na+ and K+ in the solution
Specially constructed electrodes are available which partly overcome these problems
Runoff from mines or mine tailings can produce some very low pH values
၁၀] Hydrogen ion concentrations (activities) can be measured in non-aqueous solvents
pH values based on these measurements belong to a different scale from aqueous pH values
because activities relate to different standard states
Hydrogen ion activity
can be defined as
where μH+ is the chemical potential of the hydrogen ion
H + is its chemical potential in the chosen standard state
R is the gas constant and T is the thermodynamic temperature
Therefore
pH values on the different scales cannot be compared directly due to different solvated proton ions such as lyonium ions
requiring an intersolvent scale which involves the transfer activity coefficient of hydronium/lyonium ion
pH is an example of an acidity function
Other acidity functions can be defined
For example
the Hammett acidity function
has been developed in connection with superacids
Pure water is neutral
When an acid is dissolved in water
the pH will be less than 7 (25 °C
When a base
or alkali
is dissolved in water
the pH will be greater than 7
A solution of a strong acid
such as hydrochloric acid
at concentration 1 mol dm 3 has a pH of 0
A solution of a strong alkali
such as sodium hydroxide
at concentration 1 mol dm 3
has a pH of 14
Thus
measured pH values will lie mostly in the range 0 to 14
though negative pH values and values above 14 are entirely possible
Since pH is a logarithmic scale
a difference of one pH unit is equivalent to a tenfold difference in hydrogen ion concentration
The pH of neutrality is not exactly 7 (25 °C
although this is a good approximation in most cases
Neutrality is defined as the condition where [H+] = [OH ] (or the activities are equal
Since self-ionization of water holds the product of these concentration [H+]×[OH ] = Kw
it can be seen that at neutrality [H+] = [OH ] = Kw
or pH = pKw/2
pKw is approximately 14 but depends on ionic strength and temperature
and so the pH of neutrality does also
Pure water and a solution of NaCl in pure water are both neutral
since dissociation of water produces equal numbers of both ions
However the pH of the neutral NaCl solution will be slightly different from that of neutral pure water because the hydrogen and hydroxide ions' activity is dependent on ionic strength
so Kw varies with ionic strength
If pure water is exposed to air it becomes mildly acidic
This is because water absorbs carbon dioxide from the air
which is then slowly converted into bicarbonate and hydrogen ions (essentially creating carbonic acid
The United States Department of Agriculture Natural Resources Conservation Service
formerly Soil Conservation Service classifies soil pH ranges as follows
၁၃] ==== The calculation of the pH of a solution containing acids and/or bases is an example of a chemical speciation calculation
that is
a mathematical procedure for calculating the concentrations of all chemical species that are present in the solution
The complexity of the procedure depends on the nature of the solution
For strong acids and bases no calculations are necessary except in extreme situations
The pH of a solution containing a weak acid requires the solution of a quadratic equation
The pH of a solution containing a weak base may require the solution of a cubic equation
The general case requires the solution of a set of non-linear simultaneous equations
A complicating factor is that water itself is a weak acid and a weak base (see amphoterism
It dissociates according to the equilibrium with a dissociation constant
Kw defined as where [H+] stands for the concentration of the aqueous hydronium ion and [OH ] represents the concentration of the hydroxide ion
This equilibrium needs to be taken into account at high pH and when the solute concentration is extremely low
Strong acids and bases are compounds that
for practical purposes
are completely dissociated in water
Under normal circumstances this means that the concentration of hydrogen ions in acidic solution can be taken to be equal to the concentration of the acid
The pH is then equal to minus the logarithm of the concentration value
Hydrochloric acid (HCl) is an example of a strong acid
The pH of a 0
01M solution of HCl is equal to log10(0
that is
pH = 2
Sodium hydroxide
NaOH
is an example of a strong base
The p[O value of a 0
01M solution of NaOH is equal to log10(0
that is
p[O = 2
From the definition of p[O above
this means that the pH is equal to about 12
For solutions of sodium hydroxide at higher concentrations the self-ionization equilibrium must be taken into account
Self-ionization must also be considered when concentrations are extremely low
Consider
for example
a solution of hydrochloric acid at a concentration of 5×10 8M
The simple procedure given above would suggest that it has a pH of 7
This is clearly wrong as an acid solution should have a pH of less than 7
Treating the system as a mixture of hydrochloric acid and the amphoteric substance water
a pH of 6
89 results
၁၄] A weak acid or the conjugate acid of a weak base can be treated using the same formalism
First
an acid dissociation constant is defined as follows
Electrical charges are omitted from subsequent equations for the sake of generality and its value is assumed to have been determined by experiment
This being so
there are three unknown concentrations
H+] and [A ] to determine by calculation
Two additional equations are needed
One way to provide them is to apply the law of mass conservation in terms of the two "reagents" H and A
C stands for analytical concentration
In some texts
one mass balance equation is replaced by an equation of charge balance
This is satisfactory for simple cases like this one
but is more difficult to apply to more complicated cases as those below
Together with the equation defining Ka
there are now three equations in three unknowns
When an acid is dissolved in water CA = CH = Ca
the concentration of the acid
After some further algebraic manipulation an equation in the hydrogen ion concentration may be obtained
Solution of this quadratic equation gives the hydrogen ion concentration and hence p[ or
more loosely
This procedure is illustrated in an ICE table which can also be used to calculate the pH when some additional (strong) acid or alkaline has been added to the system
that is
when CA CH
For example
what is the pH of a 0
01M solution of benzoic acid
pKa = 4
For alkaline solutions an additional term is added to the mass-balance equation for hydrogen
Since addition of hydroxide reduces the hydrogen ion concentration
and the hydroxide ion concentration is constrained by the self-ionization equilibrium to be equal to [ H + ] In this case the resulting equation in [ is a cubic equation
Some systems
such as with polyprotic acids
are amenable to spreadsheet calculations
၁၅] With three or more reagents or when many complexes are formed with general formulae such as ApBqHr
the following general method can be used to calculate the pH of a solution
For example
with three reagents
each equilibrium is characterized by an equilibrium constant
Next
write down the mass-balance equations for each reagent
Note that there are no approximations involved in these equations
except that each stability constant is defined as a quotient of concentrations
not activities
Much more complicated expressions are required if activities are to be used
There are 3 non-linear simultaneous equations in the three unknowns
and
Because the equations are non-linear
and because concentrations may range over many powers of 10
the solution of these equations is not straightforward
However
many computer programs are available which can be used to perform these calculations
There may be more than three reagents
The calculation of hydrogen ion concentrations
using this formalism
is a key element in the determination of equilibrium constants by potentiometric titration
ဘာကအ်စိင် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်စိင်
ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု
သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်လုပ်ဒဂိုန် ခမဳ ၅
ထပိုယ် ၀ ဇကု
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တအဂ္ဂဝံသ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၇၆
ဝှ် ၅၆
ကွာန်ကအ်ကျာ် ဝွံ ဒှ်ကွာန်မန် နွံပ္ဍဲ (16
533650N
011607E) တွဵုရးဍုၚ်ကရေၚ်
ပွိုၚ်ဍုၚ်ကအ်ကြိက်ရ
ကွာန်ကအ်ကျာ်ဝွံ ဒၞာဲတိကအ်မၞုံဂှ် မဗဒှ်လဝ်ကွာန်တုဲ ကအ်ဗၟံက်ဂှ် ညးကော်စ အုံဗၟံက်
ကအ်လဒေါဝ်ဂှ် ညးကော်စ အုံသၟဝ်ကျာတုဲ တကအ်သၟဝ်ကျာဂှ် ညးကော်စ အုံသၟဝ်ကျာ
တကအ်ပလိုတ်ဂှ် ညးကော်စ အုံပလိုတ်ရ
ဇမၞော်ကွာန်ဂှ် သီုဖအိုတ် နွံၜိုတ် 0
63 mi2 ရ
ပ္ဍဲအုပ်သၟဝ်ကျာဂှ် နွံကျာ်စေတဳမွဲရ
ကွာန်ကအ်ကျာ်ဝွံ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၈ဂှ် သ္ၚိ သီုဖအိုတ် နွံ ၜိုတ် (၆၀၀) မပြၚ်တုဲ လၟိဟ်မၞိဟ်ဂှ်ဟွံဂွံတီလဝ်ဏီရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ကွာန်ကအ်ကျာ်ဝွံ ဟိုတ်မဒှ်ကွာန် လတူကအ် ဝါဂမၠိုၚ်တုဲ အဓိက ပရေၚ်ပလံၚ်ဗစိုပ်ကွာန်ဝွံ ဒှ်ဂၠံၚ်တိုက်ရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ကွာန်ဝွံ ဟိုတ်မနွံ ပ္ဍဲလတူတိသမၠုၚ် အကြာဝါဗိုၚ် (ဝါ) တိဗလးသဝ် မဗိုၚ်ဂေတ်လဝ်တုဲ ကအ် ညးကော်စတုဲ ၀၀ ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ၀၀ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ယၟုကွာန်၀၀ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ၀၀ရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ကွာန်ဝဝဝဝွံ ဒှ်မန်တြေံမွဲတုဲ နူအခိၚ်လဵု မစပ္တန်လဝ်ရောဂှ် နကဵု သက်သဳ သုတေသနဝၚ် ခိုၚ်ၚ်ဂှ် ဟွံဂွံတီလဝ်ဏီရ
ပ္ဍဲခေတ်ဟံသာဝတဳ ဒြဟတ်ခိုဟ် (ၜိုတ် အေဒဳ တေအ်ဂှ် ကွာန်ဝွံ ပါလုပ် ပ္ဍဲရးမတ္တမ ၃၂ ဍုၚ် ပ္ဍဲရးဍုၚ်ဝဝရ
ကြဴနူ အဝဵုသြဇာဂကူဗၟာ နူဗုကာံ ဓလီုဂွံအာ ရာမညဒေသ ဍုၚ်မန်တုဲ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၂၈၁/၁၂၈၆ ဂှ် မဂဒူ ကောန်ဍုၚ်တကအ်ဝါန် (ဍုၚ်ဝါန်) ပုန် ကုသၟိၚ်စဍုၚ်ဗၟာ အလိမ်မာမၚ် (အလိမ္မာမၚ်း)တုဲ ကလေၚ်ပ္တန် ဍုၚ်ဗၠးၜးမန် ပ္ဍဲဍုၚ်မတ္တမရ မဂွံဒုၚ်ယၟု သၟိၚ်ဝါရဳရောဝ် မဒှ်ယၟု ဘာသာသေံ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမဒတုံပြဟ်နူသွဝ် ရ
မန်ပ္ဍဲဗဂေါ အခမန် လေဝ် ပုန်ကဵု သၟိၚ်ဗုကာံကီုတုဲ ဒက်ပ္တန် ဍုၚ်ဗၠးၜးကီုရ
ကာလတၠဖြာ မပိုၚ်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳဂှ် ဍုၚ်မန်ဟံသာဝတဳ ကဵု ဍုၚ်မန်မတ္တမ ဒက်မိတ်ရေၚ်သကအ် နမကဵုစ ကောန်ဝုတ်ရေၚ်သကအ်ရ
တၠဖြာ ပစၞာဲ ဂစာန်ဂစိုတ် သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ်ဂှ် ဂွံတီကေတ်တုဲ ညးရပ်ကြိုၚ်ထောအ် တၠဖြာရ
ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ စိုပ်အာ သၟဝ်တဲ သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ်ရ
ဟိုတ်တၠဖြာ မဂစာန်ပုန်တုဲ ညးဒးဂစိုတ်ထောအ် တၠဖြာရ
သၞာံ ၁၃၄၈ သၟိၚ်ဗညာဥူ တိုန်နန် ဍုၚ်မတ္တမ ရ
ဟိုတ်နူ ဗြတ္ထၜ ကဵု လိုက်ဖြာတအ် ပသပုန်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၃၆၃ ဂှ်တုဲ သၟိၚ်ဗညာဥူ ဒးဒဴအာမံၚ် ဍုၚ်ဝါန်
စိုပ်သၞာံ ၁၃၆၉ ဂှ် သၟိၚ်ဗညာဥူ ဟိုတ်ကလေၚ်စဴ ဍုၚ်မတ္တမ ဟွံဂွံတုဲ ဒးအာမံၚ် ပ္ဍဲဗဂေါရ
တၠညးဗညာဥူ ဟွံမဲတုဲ ကောန်ညး တၠညးရာဇာဓိရာဇ် ဂွံတိုန်နန်ဟံသာဝတဳရ
စိုပ်သၞာံ ၁၃၈၈ ဂှ် တၠညးရာဇာဓိရာဇ် သီဂွံအာ ဍုၚ်မတ္တမ ကေုာံ မတ်မလီုရ
စနူဂှ်တုဲ ဍုၚ်မတ္တမ နဒဒှ် ဍုၚ်သၟိၚ်ဨကရာဇ် မပဒတဴဂှ် ဒးအိုတ်အာရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ရာမညနိကာယ ဘာဗၟံက်ဝွံ နွံ လပါ်ဗၟံက်ကွာန်တုဲ မဒှ်ဘာတြေံအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝ ဏအ်ရ
ဘာဝွံ ပ္ဍဲအခိၚ် ကျာ်ဇၞော်ဝိမလဂှ် ခၞံဗဒှ်လဝ်သီမွဲရ
ပါဲနူသီတုဲ ဇြပ်သဘၚ်ဓရ်
ဇြပ်မၚ်သဳလ်တအ်လေဝ် နွံကီုရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ရာမညနိကာယ ဘာပလိုတ်ဝွံ နွံလပါ်ပလိုတ်ကွာန်တုဲ မဒှ်ဘာမခၞံဗဒှ်လဝ် ကြဴနူဘာဗၟံက်ညိရ
ဘာဝွံ ပတန်လဝ် ပ္ဍဲအခိၚ်ကျာ်ဇၞော်စန္ဒိမာ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၆၇၀ တေအ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်မၚ်မဲကၠုၚ်ဘာဝွံ သီုဖအိုတ် ဂွံ ၁၀ အဆက်ရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ရာမညနိကာယ ဘာဗၟံက်[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်] ရာမညနိကာယ ဘာဗၟံက်ဝွံ နွံ လပါ်ဗၟံက်ကွာန်တုဲ မဒှ်ဘာတြေံအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝ ဏအ်ရ
ဘာဝွံ ပ္ဍဲအခိၚ် ကျာ်ဇၞော်ဝိမလဂှ် ခၞံဗဒှ်လဝ်သီမွဲရ
ပါဲနူသီတုဲ ဇြပ်သဘၚ်ဓရ်
ဇြပ်မၚ်သဳလ်တအ်လေဝ် နွံကီုရ
မၞိဟ်ဇေတ် ဟွံထောံဂကူ မြမောဝ်ဇေတ် ဟွံထောံသၟူ" တဝှ်ဝွံ ဇၟာပ်ပ်တၠပညာ ထိုၚ်သးတဴအိုတ်ရ
သတ်တိရစ္ဆာန် မပ္တံကဵုကၠဵုတံ မၚ်မွဲကၠုၚ်ဂကူကၠဵုဂှ် ပ္ဍဲသုတ်ဇာတ်နိပါတ် နဒဒှ်သာဓက ဂွံဆဵုညာတ်ကေတ်မာန်ရ
သတ်မတွံဂး မၞိဟ်ဂှ် ဂမြၚ်ညာဏ် ပြဲသၠုၚ်လ္တူနူတိရစ္ဆာန် ကၠံဆ လ္ၚီဆ ဟွံကတုဲ တာလျိုၚ်မၚ်မွဲဂကူ ဘာသာ သာသနာဂှ် ဗွဲမပြေပြံၚ် ဟွံယိုက်ဂၠေၚ်မ္ဂး ယုတ်မာလ္တူနူ တိရစ္ဆာန် ကၠံဆ လ္ၚီဆဟွံကဂှ် သ္ဒးကၠိုဟ်လဝ်ထေက်ရ
ဂကူကၠဵုဂှ် ရမျာၚ်ကၠဵုဟေၚ်လေပ်ရ
ရမျာၚ်ဗ္ဂဲ ရမျာၚ်ချေံဍေံဗြုဟွံလေပ် ဂကူမန်ဂှ် မူရဴရမျာၚ်မွဲ သ္ဂောံဗြုရော
လိက်ပတ် ယေန်သၞာၚ် အရေဝ် ဝေါဟာ ဘာသာဇကုဟွံလေပ် ဟွံမၚ်မွဲ ဟွံဟီုမ္ဂး မၞိဟ်မဖှ်သာ်ဂှ်ကဵု ကၠဵုညးဂှ်ခိုဟ်ရော ဗစာရဏာအိုတ်ညိ
ပ္ကဴဂမၠိုၚ် နွံသၟူအြမာဲ မြမောဝ်ဍေံကဵုဍေံအိုတ်ရ
ပ္ကဴမၠဵုဂှ် သၟူအမြာဲ ပ္ကဴမၠဵုမောဝ်ဇောဝ်တုဲ ပ္ကဴပ္ၚာတုန် သၟူအမြာဲပ္ကဴပ္ၚာမောဝ်ပ္ဍးတဴရ
သၟူအြမာဲပ္ကဴအိုတ်သီုတံဂှ် ဗက်အလိုက်ကျာတုဲဟေၚ် မောဝ်ဇောဝ်အာမာန်ရ
ဒစးကျာမောဝ်ဇောဝ်အာဟွံမာန်ဆ္ဂး သၟူအြမာဲပရိယတ်ဂှ် လၟောဝ်အာသီုအလိုက်ကျာ သီုဒးစးကျာတုဲ မောဝ်ဇောဝ်အာ ပန်ဒိုဟ် ဒစာံဒိုဟ်မာန်ရ
ဒၞဲါဝွံ မိက်သ္ဂောံဟီုဂး "မြမောဝ်ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ" မဒှ်ရောၚ်
ရာမည- မည-မန် ဂှ် လဂွံကဵုမန်ရ
နိကာယဂှ် ဂကောံဂိုဏ် မဒှ်ရ
ပရိယတ္တိဂှ် ပၞောဝ်သာသနာပိတန် ပရိယတ္တိသာသနာမ္ဂးရ
ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ပရိယတ္တိသာသနာ ဂကောံဂိုဏ်ရာမည
ရာမည နိကာယပရိယတ္တိဝွံ ဗြီတိတ်ကၠုၚ် နူဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ မဒှ်ရ
တၞဟ်နပရိယတ္တိ သာသနာ တၠီမၞုံကုပိုဉ်ကျာ်တြဲ သ္ဂောံတန်တဴအာ လုကဴကာလအဓာန်ဗွဲမလံလကာဖာဂှ် သၚ်ရာမညနိကာယလေဝ် နွံတာလျိုၚ်တုဲ တၞဟ်နတာလျိုၚ် ဂွံပြေအာ လ္တူသာသနာ သၚ်ရာမညနိကာယဂမၠိုၚ် တံၚ်တဲဗလဲပၞး စိုတ်သၟဟ်ဒှ်မွဲ ညံၚ်ခပေဲါဟွံဂွံပြး ခၟာဲဟွံဂွံထကး ကၠးစိုတ်ကၠိုဟ်စိုတ် ကေုာံ ရေၚ်သ္ကံတုဲ ရာမညနိကာယပရိယတ္တိဂှ် ဂံါကွာ်လုပ်ကၠုၚ် ပွိုၚ် ၂၅ သၞာံ သ္ဘၚ်သြန်ရတ်မဒှ်ရ
ကွာန်ဝဝဝဝွံ ဒှ်မန်တြေံမွဲတုဲ နူအခိၚ်လဵု မစပ္တန်လဝ်ရောဂှ် နကဵု သက်သဳ သုတေသနဝၚ် ခိုၚ်ၚ်ဂှ် ဟွံဂွံတီလဝ်ဏီရ
ပ္ဍဲခေတ်ဟံသာဝတဳ ဒြဟတ်ခိုဟ် (ၜိုတ် အေဒဳ တေအ်ဂှ် ကွာန်ဝွံ ပါလုပ် ပ္ဍဲရးမတ္တမ ၃၂ ဍုၚ် ပ္ဍဲရးဍုၚ်ဝဝရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝဝွံ ကျာ်စေတဳ သီုဖအိုတ် နွံ ၃ တၞုၚ်
ကျာ်လဒေါဝ်ဂှ် ဒှ်ကျာ် ကျာ်သြဳကွာန်တုဲ မၞိဟ်ကၠုၚ်ဗဵုလ္ၚောဝ်ဂၠိုၚ်အိုတ်ရ
ပါဲနူဂှ် ကျာ်စေတဳ ပ္ဍဲဘာလကျာ်လေဝ် နွံကီုရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
အဓိက ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကွာန်ဝဝဝ ဝွံ ဒှ်ကမၠောန်ဗ္ၚ ကေုာံ တဵုတၞံခၜိုတ်ရဝ်ပါရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ပရေၚ်ဗၞိက် စၞစသုၚ်တအ်လေဝ် နွံစ ညိညကီုရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝဝွံ နာဲဘာဗတောန်လိက်အလဵုအသဳ တန်သဇိုၚ်မူလ (၂) မတုဲ တန်လဒေါဝ် နွံမွဲရ
ပ္ဍဲဘာလကျာ်လေဝ် ဒှ်ဒတန် ဗ္တောန်လိက် သွက်ကောန်ၚာ်တအ်ကီုရ
အဲဂှ် ဒှ်နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ ဇာတိနူကွာန်ကၟာဝက် ပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်ဒိန်မက်ရ
အဲစချဳဓရာင်ကၠုင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမန် နူဒဒှ် ဘဝလဒပ် နူကဵုဂိတုဂျူလာင်
၂၀၁၈ တုဲ ပါလုပ် ပ္ဍဲမၞိဟ်မချဳဓရာင်ကၠောန် ညံင် ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ဂွံဒှ်ဒတန်မွဲတၠကီုရ
တၞဟ်နဂွံဇမၠိၚ်အာယုက် အခေါၚ်အရာကောပ်ကာဲ Aue Nai (ဓရီု) ၁၇
၃ မာတ် ၂၀၂၀ (+0630) တုဲ နွံပၟိက်ကဵု ပရေၚ်ကဵုဆန္ဒနူညးပါလုပ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲဝဳကဳမန်တအ်ရ
သ္ပဂုဏ်တုဲ ကဵုဆန္ဒမာဲညိ
အကြောင်းပြန်ရန် အစ်ကိုရေ ကဏ္ဍ
Delete ထဲက စာမျက်နှာတွေက ဖျက်ပစ်ဖို့ လိုတဲ့ စာမျက်နှာတွေပါ
စစ်ဆေးပြီး ဖျက်ပေးဖို့ တောင်းဆိုပါတယ်
ကျေးဇူးပါ
Ninja Strikers « » ၁၁
၂၃ ဨပြဳ ၂၀၂၀ (+0630)အကြောင်းပြန်ရန် Why are you adding empty category links to articles
dcljr (ဓရီု) ၂၀
၃၀ နဝ်ဝေမ်ပါ ၂၀၂၀ (+0630) Hello @Htawmonzel
The article in this link help please translate Mon language
I am not good at writing Mon language on my computer
In my computer
Mon language is not 100% consonants
If I write Mon language
I have to go through the phone and rarely write on my computer
Writing Mon language on the computer is not very convenient
I have a problem like this
I need your help
translation of your language I like it
Because of the translation of your language
the spelling is very beautiful and read well
I could translate my own language
but I was worried that the spelling was wrong
I was not very familiar language nation of Burma
I Be a Japanese national
but I intend to help the Mon people 100% for me
writing in Burma is very difficult
but writing in Korean and Japanese and English is not that difficult okay thank you very much I respect you
ဓရီု) ၁၈
၂၅ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၁ (+0630)အကြောင်းပြန်ရန် Hello @Htawmonzel
can you translate this page in Mon language
Nika Melia
thanks--ჯეო (ဓရီု) ၁၉
၂၀ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၁ (+0630)အကြောင်းပြန်ရန် Sorry for writing in English
but please visit wikt
ထံက်က္ၜံၚ်ကၠဵု and persuade Mr
added
Eryk Kij (ဓရီု) ၁၆
၁၆ ဂျူလာင် ၂၀၂၁ (+0630)) who believes that the term က္ၜံင်ထံက်ကလဵု 'to kneel' is not proper
I have noticed that you have used the term at အခိုက်အလိုက် ရမ္သာၚ်မန်#၂
ပိုဒ်ကြိယာမၞုံကုလက်သန်ကၟက် ( -် ) မဒှ် အက္ခဝ်(ဇ
Eryk Kij (ဓရီု) ၁၃
၁၄ ဂျူလာင် ၂၀၂၁ (+0630)အကြောင်းပြန်ရန် Helloနာဲ@Htawmonzel
I urgently need your help
please check this ဍုင်ရးဗၟာ page as soon as possible
I'm very sorry I could not solve these problems because I am not an administrator
if I applied as an Admin to solve these problems
would you accept
please answer my question
thanks
Music writer Dr
Intobesa (talk) ၀၈
၁၂ အံက်တဝ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)အကြောင်းပြန်ရန် Hi bro
I am installing some useful gadgets to this wiki and there are some strings to be translated to Mon language
Therefore
may I kindly request to translate the following required messages to Mon
Thank you
Thank you
Ninja Strikers « » ၁၆
၃ ဒဳဇြေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)အကြောင်းပြန်ရန် Dear Ninja Strikers « » I can't make any change in the မဳဒဳယာဝဳကဳ
Gadget-switcher
Please do it for me
အားလုံး ပြသရန် = သွက်ဂွံထ္ၜးကဵု သီုဖအိုတ် ++++ HotCat
messages
cat_removed = 'ဂှ် ပါဲတးလဝ်ရ
HotCat
messages
template_removed = '{{}}ဂှ် ပါဲတးလဝ်ရ
HotCat
messages
cat_added = 'ဂှ် ပံင်စုတ်လဝ်ရ
HotCat
messages
cat_keychange = 'သွက်ဂှ် လၟေင်အက္ခရ
2 is the new key' HotCat
messages
cat_notFound = 'နကဵုယၟု Category "$1"ဂှ် ဟွံမဲရ
HotCat
messages
cat_exists = 'Category "$1" ဂှ် နွံဒၟံင်တုဲတုဲရတုဲ ဟွံပံင်စုတ်ရ
HotCat
messages
cat_resolved = '(ကလေင်ပညုင် ကလေင်သွဟ်လဝ်
HotCat
messages
uncat_removed = 'ထာမ်ပလိက်
Uncategorizedထာမ်ပလိက်ဂှ် ပါဲတးလဝ်ရ
HotCat
messages
prefix = 'HotCatဂှ် စကာမ္ဂး
HotCat
messages
using
HotCat
messages
separator
HotCat
messages
multi_change = '$1 ဂမၠိုင်
HotCat
messages
commit = 'ဂိုင်ဒေပ်
HotCat
messages
ok = 'OK
HotCat
messages
cancel = 'ဟွံကၠောန်ရ
HotCat
messages
multi_error = 'နူကဵု သာပါဂှ် လိက်တအ်ဂှ် ကလိဂွံ ဟွံမာန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ကဏ္ဍတင်အပြံင်အလှာဲမၞးတအ်ဂှ်' HotCat
engine_names
searchindex = 'မဂၠာဲ နကဵုလၟေင်အက္ခရ
HotCat
engine_names
pagelist = 'စရင် မုက်လိက်
HotCat
engine_names
combined = 'မဂၠာဲ မပံင်စုတ်
HotCat
engine_names
subcat = 'ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင်
HotCat
engine_names
parentcat = 'ကဏ္ဍတမ်ဂမၠိုင်
HotCat
tooltips
change = 'သွက်ဂွံပြံင်လှာဲ
HotCat
tooltips
remove = 'သွက်ဂွံပါဲတး
HotCat
tooltips
add = 'သွက်ဂွံ ပံင်စုတ်ကဏ္ဍတၟိ
HotCat
tooltips
restore = 'သွက်ဂွံကလေင်ပလေဝ် အပြံင်အလှာဲဂမၠိုင်
HotCat
tooltips
undo = 'သွက်ဂွံကလေင်ပလေဝ် အပြံင်အလှာဲဂမၠိုင်
HotCat
tooltips
down = 'သွက်ဂွံပြံင်လှာဲမာန်ဂှ် ပံက်တုဲ ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ထ္ၜးကဵုညိ
HotCat
tooltips
up = 'သွက်ဂွံပြံင်လှာဲမာန်ဂှ် ပံက်တုဲ ကဏ္ဍတမ်ဂမၠိုင် ထ္ၜးကဵုညိ
HotCat
multi_tooltip = 'ကဏ္ဍဂမၠိုင် မကမွဲပြကာ ပံင်စုတ်ညိ
Best regards --Htawmonzel (ဓရီု) ၂၃
၃ ဒဳဇြေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)အကြောင်းပြန်ရန် Hi
You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki
Instead of the IP we will show a masked identity
You as an admin will still be able to access the IP
There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism
harassment and spam without being admins
Patrollers will also see part of the IP even without this user right
We are also working on better tools to help
If you have not seen it before
you can read more on Meta
If you want to make sure you don t miss technical changes on the Wikimedia wikis
you can subscribe to the weekly technical newsletter
We have two suggested ways this identity could work
We would appreciate your feedback on which way you think would work best for you and your wiki
now and in the future
You can let us know on the talk page
You can write in your language
The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January
Thank you
Johan (WMF) Good day Htawmonzel
Sorry to write this to you in English
This is iyumu from Wikimedia Language Diversity Hub
We are currently planning to have interviews with people from different language communities and espcially
we will focus on small/indigenous language communities
Based on the interview
we'd like to understand and to see how we can help with the development of the local communities in many other ways
And Mon communitiy is one of the first group of small language communities that we'd like to reach out to
If you're interested in helping us to participate the interview or if you know some other members from your communities (it will be great if we can have 5~15 interviwees
please let me know
You can just tag me here
or talk to me on my meta page
Thank you
Iyumu (ဓရီု) ၀၈
၁၆ ဂျောန် ၂၀၂၂ (+0630)အကြောင်းပြန်ရန် You have been a medical translators within Wikipedia
We have recently relaunched our efforts and invite you to join the new process
Let me know if you have questions
Best Doc James (talk · contribs · email) 12
2 August 2023 (UTC) Hi
Please see the discussion here
What do you think about the proposed changes
Thanks
အမီရ် ဧ အဟရုနိ (ဓရီု) ၁၁
၁၀ ဇာန်နဝါရဳ ၂၀၂၄ (+0630)အကြောင်းပြန်ရန် Hi bro
Could you please take care of the pages deletion requests at the ကဏ္ဍ
Delete
Thank you
Ninja Strikers « » ၁၀
၂၇ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၄ (+0630)အကြောင်းပြန်ရန် ကာလချူလိက်မန်မ္ဂးလ္ပကွက် "ရ" နကဵုခ္ဍံက်လိက် "္ရ" ညိအဴ
ယဝ်ရဆက်ချူအာအတိုၚ်တဏအ်တှ်ေသ္ကဵုအခိုက်ချူလိက်ဘာသာမန်ပိုဲမလီုလာ်အာမာန်ရောၚ်
ဥပမာ ကာလချူ (မ္ၚဵု) ကွက် "ရ" တှ်ေရမျာၚ် (မ ၚေ) ဟွံတိတ်ရ
တိတ်ဆၜိုတ်ရမျာၚ် (မ ရေ) ဟေၚ်ရ
ဟိုတ်နူ ကွက်လဝ် "္ၚ" ဟွံသေၚ်တုဲမတိတ်အာရ (ရ) ဟေၚ်ရ
ကာလချူ (လ္ၚတ်) ကွက် "ရ" တှ်ေတိတ်ရမျာၚ် (လ ၚတ်) ဟွံတိတ်ရ
တိတ်ဆၜိုတ်ရမျာၚ် (လ ရတ်) ဟေၚ်ရ
စွံသတိညိအဴ
ကၠောမန်ပိုဲ
ယဝ်ရနွံပၟိက်တၚ်ဂလာန်သၟာန်မ္ဂး နကဵုအကံက် Dr
Intobesa ဂှ်သၟာန်ကေတ်မာန်ရအဴ
တၚ်ဂုန်ဗွဲမလောန်နကဵုမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရအဴ
ဘာကလအ်ဍောတ် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ဍုင်ရေဝ်
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
တွဵုရးဍုင်မန်
အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သၞာံ ၂၀၂၁ ဂှ် နွံခမဳ ၁၄ ဇကု
ထပိုယ် ၁၇ ဇကု
၁] သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ခမဳ ၄ ဇကု
ထပိုယ် ၁၇ ဇကု
၂] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒက သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၅၅
ဝှ် ၃၅
ပါန်ကွတ် (အၚ်္ဂလိက်
The arts
Burmese
အနုပညာ) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အရာ မဆေၚ်စပ် ကုလညာတ်သမ္တီတဳအဝ်ရဳ ကေုာံ အရာမဖန်ဗဒှ််ပတိုန်လဝ် မဆေၚ်ကဵု ပရေၚ်ဒုၚ်စသိုၚ် ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ် ကေုာံ အခိုက်ကၞာပြဝေဏဳ ယေန်သၞာၚ်တအ်ရ
အရာမပၠောပ်လဝ် စရၚ်ပါန်ကွတ် အဓိကဂမၠိုၚ်တအ်ဂှ် မပ္တံ လိက်ပတ် (literature) (မပ္တံ ဝတ္ထု
ပေါမ်အာဂီု
လဝေၚ်ဇာတ်
လိက်ပလး
ပါန်ကွတ် ထ္ၜးပျး (performing arts) (မပ္တံ လှေ်
ဒယှ်ေ
တိၚ်တိုက် ကေုာံ ပျးဇာတ်
ပါန်ကွတ် ဗဗဵုမတ် (visual arts)(မပ္တံ ပါန်ချဳ
ရုပ်ကသူ
ရုပ်ဂမျိုၚ်
လမာန်
ပါန်စှ်သာ်
ဗီုဓါတ်) တအ်ရ
ပါန်ကွတ် လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ပံၚ်နှဴလဝ် ပါန်ကွတ် ဗဗဵုမတ် ကဵု ထ္ၜးပျးရ
ဥပမာ ရုပ်ဂမျိုၚ်
မၞုံကဵုပါန်ကွတ်ထ္ၜးပျးကီု သီုကဵုဗဗဵုမတ်
ပါန်ကွတ်ကဝိ (ဝါ) ပါန်ကွတ်မချူလိက် ဥပမာ ဂရိုၚ် တအ်ဂှ် ပံၚ်နှဴလဝ် လိက်ပတ် ကေုာံ ထ္ၜးပျးရ
နူ ခေတ်ကၠာဝၚ် ရုပ်ပါန်ခဳထီု စဵုကဵုခေတ်လၟုဟ် ရုပ်ဂမျိုၚ်ဂှ် ပါန်ကွတ်မဗမံက်ထ္ၜး မလဴထ္ၜး ပရူပရာမွဲမွဲ ကေုာံ မကၠာတ်ပ္တိတ် ပရေၚ်ဒုၚ်စသိုၚ် ကောန်မၞိဟ်တအ် ဗီုမဆက်စပ် ကုပွဳပွူသဘာဝတအ်ရ
ဝေန်သေန် ဝှၚ်ဟောက် (ဒါတ်/အၚ်္ဂလိက် Vincent van Gogh) (ဗၟာ ဗၚ်းဆင့် ဗန်ဂိုး) (ၜံၚ် ၃၀ မာတ် ၁၈၅၃ ပ္ဍဲ Zundert ဍုၚ်နေတာလာန်
စုတိ ၂၉ ဂျူလာၚ် ၁၈၉၀ ပ္ဍဲ Auvr-sur-Oise
ဍုၚ်ပြၚ်သေတ်) ဝွံ ဒှ် အစာကသူ/ကသူ ဂကူဒါတ် မွဲရ
ညးဂှ် လုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲပၞောဝ်အစာကသူ ယၟုမြဟ်အိုတ် ပ္ဍဲယူရောပ်မွဲရ
ပ္ဍဲမွဲအခိၚ် ပွိုၚ် ၁၀ သၞာံ စဵုကဵု အခိၚ်ညးတေအ် မဒးကြအ်အာတုဲ ဂစိုတ်ထောအ် ဇကုဇကုဂှ် ညးခၞံကၠောန်လဝ် ကွတ်တဲအနုသုခုမ ၜိုတ်၂၁၀၀ ပ္ဍဲတအ်ဂှ် ရုပ်ကသူ နကဵုဍာ်ဂဥုဲကၠေၚ်ဂှ် ၜိုတ် ၈၆၀ တုဲ သၟေဟ်တအ်ဂှ် ဒှ်ရုပ်ကသူ (ဝါ) ရုပ်ဓဇက်ရ
ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂှ် ညးတေအ် ဓဇက်ချူလဝ် ပ္ဍဲအခိၚ်ညးတေအ် ၜါသၞာံလက္ကရဴအိုတ်ဂှ်ဂၠိုၚ်ရ
ညးတေအ် ဓဇက်ရုပ်လဝ် ဗီုသဘာဝ (landscape
ရုပ်ဗီုဖေါဲထရေတ် (portrait) ကေုာံ ဟိုတ်နူ သြန်သွက်ဂွံလိၚ်မၞိဟ်မဝ်ဒါ ဟွံမွဲတုဲ ဗဵုဒ္ၚောဝ်တုဲ ဓဇက် ရုပ်ဖေါဲထရေတ်ဇကုဇကု (self-portrait)လေဝ် ဗွဲမဂၠိုၚ်ကီုရ
ညးဒးဒုၚ်စလဝ် ဝေဒနာ ယဲစိုတ် မကော်စ maniodepressiv psykose မဒှ်ယဲ ပရေၚ်ဒုၚ်စသိုၚ်စိုတ် ဟွံညိၚ်ဝတ်မွဲဂကူရ
Category
လိက်ပတ်မန် ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ပံင်ပ္ကောံချူလဝ် နကဵု ညးလွပ် မရပ်စပ်သုင်စောဲ တအ်တုဲ ခၞံဗဒှ်ပတိုန် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ သက္ကုၚုဟ်မွဲရ
ဇၟာပ်ညးအဲ တၞဟ်နဂွံရပ်စပ် လောဲသွာတုဲ ကဵုလဝ်ယၟု ဝဳကဳတုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ် နကဵုမုက်လိက်ဝေပ်သာ်မွဲရ
ညးလွပ်တအ်လေဝ် ဇၟာပ်အခိင်အခါ နာဍဳဟွံခြာ ဗီုညးကဵုညး ဖန်ပလေဝ်ဒါန် ချူစုတ်ဒၟံင်တုဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ဒှ်ကၠုင် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ မဍိုက်ပေင်တဴ ကဵုပရူပရာနာနာမွဲရ
ပ္ဍဲဝဳကဳပဳယာမန်ဝွံလေဝ် ယြဴညးလဵုမွဲ ဟွံဟီု အတိုင်သၞောဝ် မလိက် ယူနဳကုဒ် (Unicode)Font ၅
၂ ဂှ် ဒ္ဂေတ်ဗက်တုဲ ဗှ်ကေတ်မာန်
စၠောအ်ချာဲကေတ်မာန်တုဲ သီုချူပတိုန် ဗွဲမဗၠးၜးမာန်ရ
ဆက်ဗှ် Full article
နွံပၟိက် ကောန်ဍေင် သွက်ဂွံတက် လိက်မန်ကီု သီုလိက်ဗၟာ နကုသၞောတ်ယူနဳကောဒ်မ္ဂး တံင်ဂြဲကေတ် နူ KeymanWebဏအ်ညိ
တင်သမ္တီ ပ္ဍဲ စက်ဇကုဂှ် ဒးတင်စုတ်လဝ် ၜါသာ်
ဝဳကဳပဳဒဳယာ- တိုင်ခဳ မသုန် (ဝါ) သဳလ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ (၅) Full article
ချူလိက်ပရေင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမ္ဂး အရာမဒးတီလဝ်ထေက်တအ်ဂှ် ဆက်ဗှ်ကေတ် ဒၞာဲဏအ်
ညးပကင်ရင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဟီုဂှ် မုတာလျိုင်နွံရော
ဆက်ဗှ်ကေတ် ဒၞာဲဏအ်
ညးပကင်ရင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာမန်
နွံပၟိက် မိက်ဂွံ လုပ်ကၠောန် ယိုက်ဂၠေင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမန် နဒဒှ် မၞိဟ်ပကင်ရင်မွဲမ္ဂး အာတ်မိက်ကေတ် ပတိုန်ဂလာန် ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ်ညိ
ပ္ဍဲကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ဂှ် ဟိုတ်နူ ဗျူရဝ်ဂရေတ် ဇကုအပိုင် ဟွံမဲတုဲ တင်မပတိုန်ထ္ၜး ပ္ဍဲမုက်လိက်ဏအ်ဂှ် သ္ဒးကလေင်ပတိုန် ပ္ဍဲကဵု Steward requests/Permissions ရ
ပတိုန်ဂလာန် နဒဒှ် မၞိဟ်ပကင်ရင် တာမ်ပလိက် Template ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အရာ မကၠောန်လဝ် ကိုန်ဂစိုတ်တုဲ ကပ်ပဳကေတ်တုဲ သၠာဲစုတ် တင်ဂၞင်ဂမၠိုင်မ္ဂး ဍေဟ်မံက်တိတ်ကၠုင် ဗီုမဖျေဟ်လဝ် ကိုန်ဂစိုတ်ဂှ်ရ
သွက်ဂွံ ကပ်ပဳကေတ် တာမ်ပလိက် မဆေင်ကဵု ပူဂိုလ်တအ်ဂှ် ဍဵုဗှ်ကေတ် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ညိ
Full article
နကဵုသၞောတ်မ္ဂး ဇၟာပ်မုက်လိက်ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ပရူဗွဲသၟဝ်ဝွံ သ္ဒးနွံရောင်ဂှ် ညးတအ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ
ပရူတအ်ဂှ် ကၠာဲကေတ် နူကဵုဘာသာဇကုမခံင် ဥပမာ နူဘာသာအင်္ဂလိက်တုဲ ကၠာဲဗဒှ် နကဵုဘာသာမန်ညိ
ပရူမကၠာဲလဝ်တုဲတအ်ဂှ် ကဵုစၞောန်စုတ်လဝ်ကဵု ဗီုမန် ဗဒါဲဂှ်ညိ
Full article
မန် ဘာသာမန် (ဗျန်မန် သဒ္ဒါမန်) ယေန်သၞာင်မန် ရးနိဂီု ယဲကေန်သာ ယဲဏမ်ဍာတ် ယဲဂြိုဟ်ဂုဟ် ယဲကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ် ၂၀၁၉ ခရေတ်ယာန် အေဿလာမ် ဗုဒ္ဓ ဟိန္ဒူ ဇိနဘာသာ ဂျူ သိခဘာသာ (ဘာသာသိခ်) သၠပတ်သမ္မာ ဇဳဝဗေဒ ဓာတုဗေဒ နက္ခတ္တဗေဒ ဘူမိဗေဒ စိတ္တဗေဒ ရုက္ခဗေဒ ရူပဗေဒ သတ္တဗေဒ ဂဳတ (ဒွက်) လိက်ပတ် (ကဗျ ဝတ္ထု) ပါန်ကွတ် ဗိသုကာ မနုဿဗေဒ ပရေင်ပညာ (ဘာ တက္ကသိုလ်) ဒဿန ဘာသာဗေဒ ဓမ္မသာတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပညာလိင် ဂြိုဟ် ဂၠးတိ တိုက် (အမေရိကသမၠုင်ကျာ အမေရိကသၟဝ်ကျာ အာဖရိက အာရှ အန္တာတိက ဥရောပ အဝ်သတြေလျာ) ကောန်ပျူတာ ပရေင်ဆက်စၠောအ် သောပ်ဝလ် ဓာတ်လလဳ အေန်ဂျေန်နဳယာ ဝင် ဝင်မန်
ကွာန်ကအ်ဒုန်(အၚ်္ဂလိက်
Kawtdun
ကော့ဒွန်းရွာ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ဂကောံကွာန်ကအ်ကဠတ်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၀၁၇
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကအ်ကဠတ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၀၇၀
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၃၁၉ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၄၃၈၉ တၠရ
ကဍတ် (ကက္ဍတ်) သၟာကွာ်တရဴဥတုဗြဲ "ဗြဲဂူတိဍုက်ယျဏောၚ်တှ်ေ ကက္ဍတ်တံတိတ်ကွာ်တရဴအိုတ်ရ" ဗြဲဂူစှ်ေစိုပ်တိယျဏောၚ်တှ်ေ တိဝါဒှ်အာဍာ်ခၠိုၚ်ခိုဟ်ဟ်ကီု ဗလးဍာန်ဂှ်ပၠန် ဒှ်အာဂၠံၚ်တရဴကက္ဍတ်တံကွာ်တရဴခိုဟ်မွဲတုဲ ဣဏံဟေၚ်ရ-စိုပ်အခိၚ်သၟာကွာ်တရဴမဍောတ်သွတ်နွံအဝဲတၟာၜါပိလပှော်တဲ မကော်ခဴစ (ကက္ဍတ်) တံဂှ် တိတ်ကွာ်တရဴလုပ်ပေါဲဗတိုက်သွက်ဘဝဍေံအိုတ်ရ
ကက္ဍတ်ဝွံ နယၟုသိပ္ပံမ္ဂး (Anabas testudineus) ဒှ်ဂကောံကဍာ်ပတေက်မွဲဂကူမဒှ်ရ
ဂွံဆဵုဂကူကဏံမာန်ဂှ် အကြာဝါကေုာံစေါဝ်ကြုၚ် သီုကၟာလှာဒကှ်တံဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်တုဲ ဒှ်ဂကူကအဝဲပၟာဏနွံတၟာၜါပိလပှော်တဲပိုဲနွံရ
ကဝွံ ဒှ်အမာဲမၞိဟ်တံစဒၟံၚ်တုဲ လွဳလေလောဲစလေနွံရှ်ဖှ်ခိုဟ်မွဲဂကူတုဲ ဗွဝ်ဖျာတံနွံပၟိက်သွံရာန်ခိုဟ်ကွေံကွေံရ
မူဟိုတ်ကက္ဍတ်တံဒးဂြိပ်တိုန်နူဍာ်တြေံအခိၚ်ဥတုဗြဲအိုတ်ဂှ်ရော- ၁
ဍေံတံသၠဲတိဍာ်ဒၞာဲမံၚ် ပ္ဍဲအခိၚ်ဥတုကတူကညၚ်ဂှ် ဟိုတ်နူပ္ဍဲဝါကေုာံစေါဝ်ကြုၚ်လှာဒကှ်တြေံဂှ် ဍာ်က္ဍာဇတ်ကှ်ကၠုၚ်သိုက်သိုက်ဂှ်ဟေၚ် ကက္ဍတ်တံ မံၚ်ကြေပ်ဂြတ်ညးသ္ကံဗွဲမလောန်တုဲ အခိၚ်ဗြဲစိုပ်တိရဂှ် ဍာ်တၟိကၟိုဟ်လုပ်ပ္ဍဲခၠိုၚ်ဝါစေါဝ်တံဂှ်တုဲ ကက္ဍတ်တံဂှ်လေ "တိတ်ကွာ်တရဴ" သွက်သ္ဂောံဂၠာဲဒၞာဲတၟိ သီုဂွံဗၠးအန္တရာယ်ကေုာံဂၠာဲစစၞလောဲနူတြေံဂှ်ရ
ဍေံတံဂ္ကဲာဒၞဲာဖြေံခၟဲာ ဥတုဗြဲဂှ်ဟေၚ် ဒှ်ဥတုအခိၚ်ကာလခိုဟ်နှဴလိၚ်ဖျေံခၟာဲဟလိုၚ်မအိုတ်ရ
ဍာ်တၟိလေအးဍိုက်ပေၚ်ကဵုသဘာဝခိုဟ် သီုစှ်ေဗီုဖျေံခၟာဲအိုတ်တုဲ ဟိုတ်ဂှ်ရ- ကက္ဍတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်တံ တိတ်ကွာ်တရဴဗီုညးနဲအဲ ဗီုပိုဲတံမဆဵုဂဗဒၟံၚ်အကြာဝါခံက် အကြာဂၠံၚ်သ္ကဲဍာန်ဂှ်ကီုရ
ပါဲဟလေတ်အန္တရာယ် (သၞသတြု) ယဝ်မံၚ်ကောံကလောံဒၟံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်မွဲဗွဝ်မ္ဂးတှ်ေ ဒှ်အန္တရာယ်ကဵုသၞသတြုဍေံတံမာန် ညံၚ်ရဴဗွဲတုန်- ပံက်ကအ်ဂၠိၚ်
အကၠု
ဂစေံဍာ်
ဇြုံ
သီုကဵုသတ်မၞိဟ်တံဂှ်လေ ကဵုဘဲအန္တရာယ်ကဵုဍေံတံမာန်ဒၟံၚ်တုဲ ဟိုတ်သာ်ဝွံဟေၚ် ကက္ဍတ်တံဂှ်ဒးတိတ်ကွာ်တရဴထပြးမံၚ်ဗီုညးဗီုအဲအိုတ်ရ
ဗီုလဵုကက္ဍတ်ဂွံကွာ်ဂှ်ရော) ကက္ဍတ်တံဝွံ အစောံစရာဲဍေံခိုဟ်နဲကဲယီုလ္တူဗလးတိဏံဂွံ နကဵုခန္တဍေံမွဲဂကူနွံကြပ်ကဵုဟမါ် (ခမါ်) မကော်ခဴစနသိပ္ပံ "labyrinth organ" ဂှ်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်ကဵုကက္ဍတ်တံ မံၚ်လ္တူဗလးတိလံနူကဂကူတၞဟ်တၞဟ်တံသီုချိုတ်ဝါတ်ကီုရ
တုဲတှ်ေ ကက္ဍတ်တံဂှ် စကာဂစေဟ်မြိုဟ်နွံဗွဲသၟဝ်ဗုၚ်သ္ကဲၜါလပါ် (ပိုဲဟီုစတဲဍေံ) ဂှ်တုဲ ဂမာအာသိုက်သိုက်လ္တူဗလးတိမဍုက်မံၚ်ဍာ်နွံညိညဂှ်မာန်လောဲလောဲရ
ဟိုတ်နူအစောံဍေံခိုဟ်သာ်ဏံဂှ်ဟေၚ်ရတုဲ ကက္ဍတ်တံဂှ် ကွာ်တရဴဂွံအာသ္ၚောဲ တတ်ဝါကၠောံဍာန် ဒံၚ်သၠာ်စှ်ေခၠိုၚ်ဍာ်တၟိမာန်စိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴအိုတ်ရ
နဲကဲသုၚ်စောဲဘဝပိုဲမၞိဟ်တံကဵုဓဝ်သမ်တီအခိၚ်ဥတုကဿီု- သွက်ကောန်ၚာ်ဒေသရးမန်ပိုဲတံဂှ်တှ်ေ ကက္ဍတ်ပ္ဍဲအခိၚ်ဥတုဗြဲဂှ် "ဒှ်လာပ်ဗဇဴနူသဘာဝ" ခိုဟ်မွဲတုဲ ဂွံဆဵုပိုဲကောန်ၚာ်တံ ဂြိပ်ရပ်ကဗာ်က အကြာကရောံသ္ကံရဲတံတုဲ မိပ်ဇြိပ်ဗွဲသဘာဝ ဒေသရးမန်ကွာန်ဂြိုပ်တံရ
ဆၜိုတ်ဏံသၟးဟသေၚ်တုဲ ဘဝကောန်ၚာ်တေံဂှ် စိုပ်အခိၚ်ဗြဲဂူစိုပ်တိယျဏောၚ်တှ်ေ အခိၚ်ကၟာတ်ဘာၜါတ္ၚဲသ္ၚိသဝ်ကဵုအာဒိုတ်ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲမိပ်ဇြိပ်သက်ဟီုဟၟဲတုဲ လိက်ဒးဗှ် homework အ္စာကဵုနၚ်နူဘာဂှ်စွံလဝ်ကၠာ ရပ်ဂွံဇဵုခၞေါန်ကၟာဲဂွံတၚ်ကအ်ခါဲကေတ်ကသော်ၜေါဝ်တိတုဲ ဂြိပ်စှ်ေဝါ ဟသေၚ်တှ်ေဂြိပ်စှ်ေစေါဝ်ကြုၚ်တုဲဍန်ကအိုတ်ရ
ကမဍန်ဂွံနၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂှ်တှ်ေ ကပကိုၚ်
ကက္ဍတ်
ကအဒက်
ဂွံကတုဲ ဂွိၚ်ဖေက်ၝဲဇကုဟွံဍုန်သွ သီုဇြာ်ထောံဗုၚ်ကၠောန်သ္အးထောံတုဲ ကၞောတ်နၚ်နကဵုထာၚ်ဂဏိ ဟသေၚ်တှ်ေစုတ်နၚ်တၚ်ကအ် ဖျဴနၚ်သ္ၚိကဵုၝဲဍုန်သွဍာ်ဗ္စးမြာၚ်ဖျးဖျးရ
သြပ်ထောံတုဲ သဘာဝသာ်ဏံလေ သ္ကံရဲမိတ်သဟာဲတံဗွဲမဂၠိုၚ်ဂှ် ကေၚ်တတ်ထပါ်ကၠုၚ်လဝ် ကေၚ်လုက်စုက်ကၠုၚ်လဝ်သီုညးဖအိုတ်ရဏောၚ်ဂှ် စှ်ေကေတ်စိုတ်ရ
ဣဏံဟေၚ်ရ- သဘာဝကွာန်ရးမန်ပိုဲ ဇၟာပ်ဇၟာပ်ဥတုပြံၚ်သၠာဲဂှ် တသိုက်ဍုၚ်သွဝ်ဘဝကောန်ၚာ်ဟီုတှ်ေ အရာမဝေၚ် မရာမဂၠာဲစဗီုသဘာဝကဵုနၚ်လာပ်ဗဇဴဂှ် ဣဏံ ဇၟာပ်ညးအဲ နွံမံၚ်ပ္ဍဲဇဴစိုတ်ဝိဉာဏ်ပိုဲသီုညးဖအိုတ်ရ
ဗီုရုပ်ကက္ဍတ်ဝွံ ဗွဲကြဴဂွံဗီုရုပ်ဗွဲမသၠးပွးမ္ဂး ထပ်ပတိုန်ကဵုပၠန်ဏောၚ်
ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ဒှ်လၟေင် လေန် နူမုက်လိက်တၞဟ် မဒှ် လိက်မသွံဒၟံင် ကေုာံ မစကာလဝ်လိက်တအ်ရ
တုဲပၠန် တင်ဂၞင်တၞဟ် မၞးမဂၠာဲဒၟံင်ဂှ်လေဝ် ကလိဂွံ နူကဵုဒၞာဲဂှ် မာန်ကီုရ
ကဝ်တူလေ (Kawthoolei (Burmese
ကော့သူးလေ
ကရေင်
ကီၢ်သူလ့ၤ
အဓိပ္ပါယ် - ဍုင်သက္ကုဒမၠု) ဂှ် ဒှ် ယၟုဍုင် ဂကူကရေင်တအ် မရန်တၟအ်လဝ် သွက်ဂွံပတန် အပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်ဗၟာ
မစကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲကဵု ပၞာန်ကရေင် စကတဵုဒှ် သၞာံ ၁၉၄၀တအ် လပါ်အိုတ်ဂှ်ရ
ဒၞာဲ ဍုင်ကဝ်တူလေ ညးတအ် မဟီုလဝ်ဂှ် အခိင်လၟုဟ် တွဵုရးဍုင်ကရေင်
တွဵုရးဍုင်မန်
ရးဗဂေါ ကေုာံ ရးဨရာဝတဳ မဒှ်ဒၞာဲ ဂကူကရေင် မပဒတဴနွံဒၟံင်ရ
ဒၞာဲလ္ၚဵုဂှ် နကဵု ဗော်သွးဂကူကရေင် (ကေအေန်ယူ) ကေင်အုပ်ဓုပ်လဝ် နွံကီုရ
ယၟုမ္ဂး "ကဝ်တူလေ" ဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူကရေင် စောဘဥူကျဳ ခၞံဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု သၞာံ ၁၉၄၉ မဒှ်အခိင် ကရေင်တအ် လလောင်တြးလဝ် ဍုင်သၠးပွး ဂကူကရေင်
ကိုပ်ကၠာ ညးတေအ် ဟွံဂွံဒးဒုင်ပန်ဂစိုတ်ဏီဂှ်ရ
ကိုပ်ကၠာ ယၟု ကဝ်တူလေ ဟွံခၞံဗဒှ်ဏီဂှ် ဍုင်ကရေင်ဂှ် ဂကူကရေင်တအ် ကော်ဒၟံင် နာနာသာ်ရ
ကိုပ်ကၠာ ၁၉၉၀တအ်ဂှ် ကော် ကဝ်လး မဂွံအဓိပ္ပါယ် "ဍုင်သၚေက်
ကဝ် = ဍုင်
လး =သၚေက်
၁] မုဟိုတ် ဂွံသၠာဲကော် ကဝ်တူလေဂှ် ဟွံတီကၠးကၠးရ
ကဝ်တူလေ ဂှ် အရေဝ် ကရေင်သဂဝ် တုဲ ကရေင်ပွောမ္ဂး ညးတအ်ဟီု ကန်သူလေန် "Kan Su Line" မဂွံအဓိပ္ပါယ် "ဍုင်ထီုလၜိုဟ်
၂] အလာံဂကူကရေင် တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ခၞံဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၄
ဂကူကရေင်မန် (ဗၟာ
မွန်ကရေင် (စာဖြူ
အၚ်္ဂလိက်
Mon Kayin (Sarpyu)) ဂှ် ဒှ်ဂကူကရေင် မပဒတဴ ပ္ဍဲဒေသ သဓီု ကေုာံ ကျာ်ထဝ်
ကရေင်စာဖျူ လေဝ်ကော်ကီုရ
အရေဝ်ညးတအ်ဂှ် နှဴဒၟံင် အကြာ ကရေင်ပေါဝ် ကဵု ကရေင်သဂဝ်
ပ္ဍဲကဵု စရင် ကောန်ဍုင်အရင်ဂမၠိုင် ၁၃၅ ဂကူဂှ ကရေင်မန်ဝွံ လုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲဂကောံဂကူကရေင် သီုဖအိုတ် ၁၁ ဂကူဂှ်ရ
ကပ် (အၚ်္ဂလိက်
pandemic) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ယဲ မကၠောအ် ကၞာန် ပ္ဍဲဒေသဗွဲမဇၞော် ဥပမာ ကၠောအ်ကၞာန် ပြးၜက် မွဲတိုက်ကဵုမွဲတိုက် ဟွံသေင်မ္ဂး အလုံလိုက်မွဲရ
ယဲအလုံမွဲဍုင် မကော်ဂး ဗီုအင်္ဂလိက် (endemic disease) ဂှ် ၜိုန်ရ လၟိဟ်မၞိဟ် မကတဵုဒှ် ဗွဲမဂၠိုင်ကီုလေဝ် ယဝ်ရ ကတဵုဒှ် ပ္ဍဲကဵု ဒၞာဲမကောံဒၟံင် မွဲဒၞာဲဓဝ် ဟွံပြးတတ်ၜက်အာ တိုက်တၞဟ်မ္ဂး နကဵု သၞောတ်ဂၠးတိမ္ဂး ညးဟွံကော်စ ကပ် (pandemic) ဏီရ
ပ္ဍဲမွဲဒမြေပ်ဝင်ဂှ် ကပ်ယဲ မကေင် ကတဵုဒှ်ကၠုင်လဝ် နွံတၟာဂလိုင်ရ
မပ္တံကဵု ယဲဗြန် (smallpox) ကေုာံ ယဲတဳဗဳ (တူဗါကူလဝ် tuberculosis)တအ် ဒှ်တမ်ရ
ကပ်ယဲ ၜိုတ်မကတဵုဒှ်ကၠုင်လဝ်တအ်ဂှ် ယဲပလုက်
ကာလမၞိဟ် မချိုတ် ကုယဲဏအ် ဟိုတ်နူဖျုန်စၞာံလမ္စံက်တုဲ ယဲဂမ္စိုတ်လမ္စံက် (Black Death) လေဝ်ကော်စကီုရ
နကဵုကပ်ယဲပလုက်ဏအ် ပ္ဍဲကဵု ၁၄ ဗွဝ်ကၠံတေအ် မၞိဟ်ဒးချိုတ်အာ ၜိုတ် ၇၅-၂၀၀ ပြကောဋိကိုဋ်ဒှ်ရ
ယဲကပ် မကတဵုဒှ်ဒၟံင်လၟုဟ်ဂှ် ယဲအေအာင်ဒဳအေတ် ကေုာံ ယဲကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ် ၂၀၁၉ (ကဝ်ဝိဒ်-၁၉) တအ်ရ
၁][၂] ပၞောဝ်ကဵုယဲကပ် မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲအတိက် မကြီုအိုတ်ဂမၠိုင်ဂှ် ယဲကပ်ဇွဟ် ၁၉၁၈ မကော်ဂး ယဲဇွဟ်သပိန် (Spanish flu) ကေုာံ ယဲဇွဟ် ၂၀၀၉ (H1N1)တအ်ရ
ကပ် ဂှ် ဒှ်ယဲ မကတဵုဒှ် နကဵုကဆံင် မကၠောအ်ကၞာန် မတတ်ၜက်ပယျဵုဍုင်နာနာ ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး လၟိဟ်မကတဵုဒှ်ယဲ ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင်ရ
၃] ကပ် ကတဵုဒှ် ပ္ဍဲကဵု ခန္ဓမတဵုလွဳဂမၠိုင် မဒှ်အရာ ကိစ္စဇၞော် ပ္ဍဲကဵု ဇွောအ်မသတ်တအ် မပ္တံကဵု ကုတၞံသြောအ်ဂမၠိုင်
ဖျုန် ကေုာံ တၞံဆုဂမၠိုင်တုဲ မဗဒှ်ကဵု ကပ်ကၞောဝ် ကုကောန်မၞိဟ်တအ်ရ
ယဲ ဟွံသေင်မ္ဂး အကာဲအရာမွဲမွဲ ဟိုတ်မဖန်ကဵု ညံင်မၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် မဒးစုတိကီုလေဝ် ညးဟွံစၟတ်သမ္တီ ကပ်ဖအိုတ်ရ
ဥပမာ ယဲကေန်သာဂှ် ၜိုန်ရ ဂစိုတ်ဒၟံင် မၞိဟ် လၟိဟ်ဗွဲမဂၠိုင်ကီုလေဝ် ဟွံစၟတ်သမ္တီ ယဲကပ်မွဲဂကူရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ကေန်သာဂှ် ဒှ်ယဲ မကၠောအ်ကၞာန်လေပ် ဟွံသေင်မ္ဂး မလေပ်ကၠောအ် ဗွဲမလောဲသွာ ဟွံသေင်ရ
၄] နကဵု ဂကောံထတ်ယုက် ဂၠးကဝ် (World Health Organization -(WHO)) စၟတ်သမ္တီလဝ် နူယဲဓမ္မတာ မဂွံစၟတ်သမ္တီ ယဲကပ်ဂှ် ပိုင်ခြာလဝ် တြဴ-ကဆံင်ရ
တင်တအ်ဂှ် စနူ ဝဳရုသ် ဗွဲမဂၠိုင် မကၠောအ်ကၞာန် အကြာတိရစ္ဆာန်
နူတိရစ္ဆာန်ဂှ် ကၠောအ် ကဵုမၞိဟ်
နူဂှ် မွဲကဆံင် ဝဳရုသ်ဂှ် ကၠောအ်ကၞာန် အကြာမၞိဟ်ကဵုမၞိဟ်
အကြာမၞိဟ်ကဵုမၞိဟ်ဂှ် ယဝ်ရ ကၠောအ်ကၞာန် ပြးအာ အလုံဂၠးတိမ္ဂး ညးကော်စ ယဲကပ်ရ
၅] စၟယဲ HIV ဂှ် နူတမ် ကၠုင်နူ အာဖရိက နူဂှ် ပြးစိုပ် အမေရိကာန် မွဲကဆံင် ဍုင်ဟာဲဒဳ ပ္ဍဲအကြာသၞာံ ၁၉၆၆ ကဵု ၁၉၇၂ [၆]နကဵုစၟယဲHIV ဂှ် ကတဵုဗဒှ်ကဵု ယဲအေအာင်ဒဳအေတ် (AIDS) (ဝါ) ယဲအိဒ်သ် ရ
ယဲအိဒ်သ်ဂှ် ညးစၟတ်သမ္တီလဝ် ယဲကပ် မွဲ မကတဵုဒှ်ဒၟံင်ဖိုဟ်ရ
နကဵု ယဲအိဒ်သ်ဝွံ မၞိဟ် ၂၅% ပ္ဍဲကဵု တိုက်အာဖရိက ကရေက်သၠုင်ကျာ ကေုာံ ဗမံက် မဒးဒုင်ကၠောအ်လဝ်ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၆ ဂှ် မၞိဟ်ဗြဴ မတန်ဂဝ်ဂၞဴ ၂၉% ပ္ဍဲဍုင်အာဖရိကသၠုင်ကျာ ဂှ် နွံကဵု ယဲအိဒ်သ်အိုတ်ရ
၇] နကဵု မကဵုပညာ ညံင်ဂွံဆက်ဆောံလိင် နကဵုနဲသက္ကုဘဲ ကေုာံ ဝေင်ပါဲ မစုက်လုက် နကဵုဆီ (အကြာ သရ ကဵု သရ) တအ်တုဲ ဖအောန်ကဵု ပရေင်ကၠောအ်ကၞာန် ယဲဝွံမာန်ကၠုင်ရ
ကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ်တၟိဝွံ ဂွံဆဵုကေတ်ကၠာအိုတ် နူကဵု ဍုင်ဝူဟာန်
ဟူဗေ
ဍုင်ကြုက် ပ္ဍဲကဵု ကၞောတ် ဒဳဇြေန်ပါ သၞာံ ၂၀၁၉
၈]ဂှ် ဗဒှ်ကဵု ယဲဂၠံင်ကျာယဓီု မသကာတ်မြဟ် မကော်ဂး ယဲကဝ်ဝိဒ်-၁၉) ရ
ယဲကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ်ဏအ်ဂှ် ဍုင် ၁၁၆ ဍုင်ပြင်င် ဒးဒုင်ကၠောအ်ကၞာန်တုဲ မၞိဟ်ကတဵုဒှ်ဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ပ္ဍဲဍုင်ကြုက်လဒေါဝ်
ဍုင်အဳတလဳ
ဍုင်ကဝ်ရဳယျာသၠုင်ကျာ ကေုာံ ဍုင်အဳရာန်ရ
၉] ပ္ဍဲ ဂိတုမာတ် ၁၁
၂၀၂၀ ဂှ် နကဵု ဂကောံထတ်ယုက်ဂၠးတိ စၟတ်သမ္တီ ကဝ်ဝိဒ်-၁၈ နဒဒှ် ကပ်ယဲ မွဲရ
၁၀][၁၁] ပ္ဍဲမွဲဒမြေပ်ဝင် ကောန်မၞိဟ်တအ်ဂှ် ကပ်ယဲ ကေုာံ ယဲမကတဵုဒှ်အလုံဍုင် ကေင်ကတဵုဒှ်ကၠုင်ဒၟံင် ဗွဲမဂၠိုင်ရ
စၟယဲ မကၠောအ်နူ တိရစ္ဆာန် မပ္တံ ယဲဇွဟ် (ဖလူ) (influenza) ကေုာံ ယဲစၟဂြိုဟ်တဳဗဳ (tuberculosis)တအ်ရ
ပၞောဝ်ယဲဂမၠိုင်ဂှ် ယဲပလုက်
ယဲဗြန်တအ်ဂှ် ကတဵုဒှ်လဝ် မဂၠိုင်ကဵုအလန်တုဲ ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံဆဵုဂဥုဲတေအ်မ္ဂး ကတဵုဒှ်ကၠုင်မ္ဂး မၞိဟ် မဂၠိုင်ကဵု ပြကောဋိကိုဋ် မဒးစုတိ နကဵုယဲတအ်ရ
ယဲကပ် မစၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲဂမၠိုင်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
နူစတမ်နူ ယဲကဝ်လာ စပြးကၠုင် ပ္ဍဲ ၁၉ ဗွဝ်ကၠံဂှ် မၞိဟ်ဒးချိုတ်အာ ဂၠိုင်ကဵုစှော်ပြကောဋိကိုဋ်ရ
၃၁] တိပ်ဖါသ် (Typhus) ဂှ် လဆောဝ်ကော်စ "ယဲၚာင်ဂမ္တဴ ဗဒိုပ် camp fever" "ယဲၚာင်ဂမ္တဴထံင် gaol fever" ကေုာံ "ယဲၚာင်ဂမ္တဴက္ၜင် ship fever" ဟိုတ်နူကဵု မလေပ်ပြးကၞာန် ပ္ဍဲဒၞာဲမၞိဟ်မံင်ကောံကောံ ဗီုကဵု ဗဒိုပ်
ထံင် ကေုာံ က္ၜင်တအ်ရ
ယဲဏအ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲသပိန် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၄၈၉
အပ္ဍဲအခိင် မဒှ်ဒၟံင် ပေါဲဗတိုက် အကြာ သပိန်ခရေတ်ယာန် ကဵု မူသလေန် ပ္ဍဲဂြာနဒ (Granada
သပိန် ဒးဆောံလေင်အာ ကောန်ပၞာန် ဟိုတ်နူပၞာန်ဂှ် ၃
၀၀၀ တုဲ ဟိုတ်နူ တိပ်ဖါသ်ဂှ် ၂၀
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၅၂၈ ပြင်သေတ် ဒးဆောံလေင်အာ ကောန်ပၞာန် ၁၈
၀၀၀ ပ္ဍဲအဳတလဳ
တုဲ ဒးလေင်အာ အဝဵုသြဇာ ပ္ဍဲအဳတလဳ ကုသပိန်ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၅၄၂ ကောန်ပၞာန် ၃၀
၀၀၀ ဒးချိုတ်အာ ဟိုတ်နူကဵု တိပ်ဖါသ် အဃောမဗတိုက်ဒၟံင် ကုသြတ္တောမာန် ပ္ဍဲဗလ်ကာန် (Balkans)ရ
ပ္ဍဲအခိင် ပၞာန်၃၀သၞာံ (Thirty Years' War) (၁၆၁၈ ၁၆၄၈) ဂှ် ဂကူဂျာမာန် ဒးချိုတ်အာ ၈ ပြကောဋိကိုဋ် နကဵု ယဲပလုက်ဗုဗဝ်နိစ် (bubonic plague) ကေုာံ တိပ်ဖါသ် ရ
၅၇] ယဲဂှ် ဒှ်အရာအဓိက သွက်ဂွံပလီုထောအ် ဒပ်ပၞာန် နပဝ်လဳယာန် (Napoleon's Grande Armée ပ္ဍဲရုရှာ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၁၂ ဂှ်ရ
ပ္ဍဲအခိင် မနုက်ပၞာန် နူမဝ်သကဝ်ဂှ် ကောန်ပၞာန်ပြင်သေတ် ဒးချိုတ်အာ နကဵုယဲတိပ်ဖါသ်ဂှ် ဂၠိုင်နူကဵု မဒးဒုင်ချိုတ် ဟိုတ်နူပၞာန်ရုရှာဏီရ
၅၈] ပၞောဝ်ကဵု ကောန်ပၞာန် ၄၅၀
၀၀၀ မတတ်ကြုင်နေမေန် (Neman River) ပ္ဍဲ ၂၅ ဂျူလာင် ၁၈၁၂ ဂှ် ဆကောန်ပၞာန် အောန်နူ ၄၀
၀၀၀ ဂွံကလေင်စဴရ
ကောန်ပၞာန် မဒးဒုင် ချိုတ် နကဵုယဲတိပ်ဖါသ် အကြာသၞာံ ၁၅၀၀-၁၉၁၄ ဂၠိုင်နူကဵု ပြဟ်လလုဲအာ ပ္ဍဲပေါဲဗတိုက်ဏီရ
၅၉] ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၈၁၃ လပါ်စ
နပဝ်လဳယာန် ဇက်အာပၞာန် မွဲအလန်ပၠန် နကဵု ဒြဟတ်ကောန်ပၞာန် ၅၀၀
၀၀၀ သွက်ကလေင် ကလိဂွံ ဒၞာဲဇကု မကျဗြမ်လဝ် ကဵုရုရှာရ
ပ္ဍဲကဵု ပေါဲပၞာန် ပ္ဍဲသၞာံဂှ် ကောန်ပၞာန် နပဝ်လဳယာန် ဒးချိုတ်အာ နကဵုတိပ်ဖါသ် ၂၁၉
၀၀၀ ပြင်င်ရ
၆၀] ပ္ဍဲကဵု ဓိကဵုအာလူအာဲရေတ် (Irish Potato Famine) ဂှ်လေဝ် တိပ်ဖါသ် ပါလုပ်လဝ် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ကီုရ
ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ပၞာန်ဂၠးတိအလန်ပထမဂှ် တိပ်ဖါသ် ဂစိုတ်ထောအ်မၞိဟ် ၁၅၀
၀၀၀ ပြင်င် ပ္ဍဲကဵု သာပဳယျာ
ပ္ဍဲရုရှာ အကြာသၞာံ ၁၉၁၈ ကဵု ၁၉၂၂ ဂှ် မၞိဟ်မဒးဒုင်ကၠောအ်ယဲ တိပ်ဖါသ် ၂၅ ပြကောဋိကိုဋ်တုဲ မၞိဟ် ၃ ပြကောဋိကိုဋ် ဒးချိုတ်အာ နကဵု တိပ်ဖါပ်ရ
၆၀] တိပ်ဖါသ် သီုဂစိုတ် လၟိဟ် ကောန်ထံင် ပ္ဍဲ ဗဒိုပ်ထိင်ဒဝ်နာဇြဳ (Nazi concentration camp) ကေုာံ ပ္ဍဲထံင်ဂၠုဲပၞာန် ဍုင်သဵုဗိယေတ် ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ပၞာန်ဂၠးတိဒုတိယဂှ်ရ
ကောန်ပၞာန်သဵုဗိယေတ် ပ္ဍဲထံင် သဵုဗိယေတ် ဒးချိုတ်အာ နကဵုယဲဏအ် ၅
၇ ပြကောဋိကိုဋ်ရ
၆၁] ယဲဗြန်ဂှ် ကတဵုဒှ် ဟိုတ်နူကဵု ဝဳရုသ် နာနာသာ်ရ
ပ္ဍဲကဵုသၞာံ ကြပ် ၁၈ ဗွဝ်ကၠံတေအ် ယဲဏအ် ဂစိုတ်ထောအ် ကောန်ဍုင်ဥရဝ်ပ ၜိုတ် ၄၀၀
၀၀၀ ရိုဟ်ဒဒှ်သၞာံရ
၆၂] ပ္ဍဲအခိင် ၂၀ ဗွဝ်ကၠံဂှ် မၞိဟ်မဒးဒုင်ချိုတ် နကဵု ယဲဗြန် နွံၜိုတ် အကြာ ၃၀၀ - ၅၀၀ ပြကောဋိကိုဋ်ရ
၆၃][၆၄] ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၅၀တအ် လပါ်စဂှ် မၞိဟ်ၜိုတ် ၅၀ ပြကောဋိကိုဋ် ကတဵုဒှ်လဝ် ယဲဗြန် ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်ရ
၆၅] ကြဴနူ ကလိဂွံ ဂဥုဲစဵုဒၞာတုဲ ပ္ဍဲအခိင် အကြာ ၁၉ ကဵု ၂၀ ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဗက်ဆဝ်မ္ၚုဟ် ညံင်ဂွံထပက်စဵုဒၞာ ယဲဗြန်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၉ ဂိတုဒဳဇြေန်ပါဂှ် နကဵု ဂကောံထတ်ယုက်ဂၠးကဝ် ဂွံဖျေဟ်စိုတ် လတူယဲဗြန်ရ
အခိင်လၟုဟ်မ္ဂး ယဲဗြန်ဝွံ စဵုဒၞာမာန်ကၠုင်ပေင်င်ရ
၆၆] ကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ်ဂမၠိုင် (CoV) ဂှ် ဒှ်ဂကောံဝဳရုသ် မနွံ ဂၠိုင်ကဵု ဂကူတုဲ ဂကူလ္ၚဵုဂှ် ပကဵု ညံင်ဂွံဒှ် ဆယဲဓမ္မတာတုဲ ဂကူလ္ၚဵုဂှ် မပ္တံကဵု (Middle East Respiratory Syndrome -MERS-CoV) ကေုာံ (Severe Acute Respiratory Syndrome - SARS-CoV) တအ်ဂှ် ကဵုဘဲအန္တရာယ်လမျီု ကုမၞိဟ်တအ်ရ
နဝ်ဝေလ် ကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ် (SARS-CoV-2) မဂွံဆဵုကေတ်တၟိဂှ် နကဵုမၞိဟ် စဵုဒၞာဟွံမာန်ဏီရ
ကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ် လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဒှ်ဝဳရုသ် ဇြူနဝ်တိစ် (zoonotic) မဂွံအဓိပ္ပါယ် နူတိရစ္ဆာန် မလေပ်ကၠောအ် ကဵုမာန်ရ
ၜိုတ်မဂွံတီမ္ဂး SARS-CoV ဂှ် နူ ခၜဵု (civet cat) ကၠောအ်စိုပ် မၞိဟ်
MERS-CoV ဂှ် နူ အုတ်ဂလာ (camel) ကၠောအ်စိုပ် မၞိဟ်ရ
ကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ် ဗွဲမဂၠိုင် ဂေတ်လန်ဒၟံင် ပ္ဍဲတိရစ္ဆာန်တုဲ ဟွံ ကၠောအ်လုပ် မၞိဟ်ဏီရ
ကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ်ဂှ် ကၠောအ်ဂွံ ပ္ဍဲမၞိဟ်မ္ဂး သၞောတ်အဳမျုန်မၞိဟ် တဝ်စၞေဟ် ကုကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်ဂှ် ဇကုကတဴ (fever
တုဲမ္ဂး မၞိဟ်ခ္ဍက်
ယီုဂၠေအ် တုဲမ္ဂး ယီုဝါတ် ကတဵုဒှ်ရ
ယဝ်ရ သၞောတ်အဳမျုန်ဇကု တဝ်စၞေဟ် ဟွံမာန်မ္ဂး (kidney) လီုတုဲ စဵုဒးစုတိရ
သွက်ဂွံစဵုဒၞာဲ ဝဳရုသ်တအ် နဲခိုဟ်အိုတ်ဂှ် ဒှ်နဲကြာတ်တဲရ
ကုညး မနွံကဵု ဝဳရုသ်တအ် ညံင်ဝဳရုသ် ဟွံဂွံကၠောအ် ကုညးသအာင်တုဲ ကာလဇကု ခဍက် ခအှ်မ္ဂး ကၟာတ်လဝ်ပါင် နကဵုယာတ်ရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဝဳရုသ်တအ်ဂှ် ဍောတ်သောဲလောန်တုဲ နူကဵု ဍာ်ပါင် ဍာ်မုဟ်ဇကု မပြးတိတ်သောဲသောဲတအ်ဂှ် ဝဳရုသ်တအ် ပြးစိုပ်ညးတၞဟ်မာန်ရ
ယဝ်ရ ဇကု ခဍက် ခအှ်စုတ်လဝ် ပ္ဍဲဂတာတဲဇကုတုဲ ဇကုအာရပ် မွဲမွဲဒၞာဲ ဗီုကဵု ဒရဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ဓလဲတအ်မ္ဂး ညးတၞဟ်ကၠုင်ရပ်ဒး ဒၞာဲဂှ်မ္ဂး ဝဳရုသ်ဂှ် စိုပ်အာ ပ္ဍဲတဲ ညးတၞဟ်ရ
နူဂှ် မၞိဟ်ဂှ် အာဇွိတ်ဒး မုဟ်
ပါင်မ္ဂး ဝဳရုသ်ဂှ် စိုပ်အာ ပ္ဍဲခန္ဓမၞိဟ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်ဂှ် ဒးဒုင်ကၠောအ်အာရ
အတိုင်ဌာနသုတေသန အမေရိကာန်မဆဵုကေတ်မ္ဂး ကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ်ဂှ် ကြဴနူမတိတ်အာ နူမၞိဟ် နကဵုခဍက် ဟွံသေင်မ္ဂး ခအှ်တုဲ ပ္ဍဲလတူကျာဂှ် ပွိုင် ပိ နာဍဳဂျိုင်မာန်ရ
လတူပသဲ ဟွံမဲကဵုနှိင် ဗီုကဵု တဝ်တြင် ကေုာံ လတူပလာသတေတ်တအ်ဂှ် စဵုကဵု ပိတ္ၚဲဍေဟ်တအ်ဂျိုင်မာန်
လတူစက္ခဴတအ်ဂှ် ပွိုင် ၂၄ နာဍဳ
လတူဗရိုတ်တအ်ဂှ် ပွိုင် ၄ နာဍဳ ဍေဟ်ဂျိုင်မာန်ရ
၆၇] [[Category
ပွံက်အဓိပ္ပါယ် 'လိက်ပတ်' ဂှ် တၠပညာပရေင်လိက်ပတ်တအ် ပံက်ကၠုင် အဓိပ္ပါယ်နာနာသာ်ကီုလေဝ် ဗွဲသဇိုင်မ္ဂး တုပ်ဒၟံင်ရေင်သကအ် သီုဖအိုတ်ရ
ပၞောဝ်ကဵု ပွံက်ဂမၠိုင်တအ်ဂှ် တၠပညာပရေင်လိက်ပတ် ဂကူဒိန်နေတ် ဖိလ် ဒါလာရောပ် (Pil Dahlerup) မချူလဝ် ပ္ဍဲလိက် 'လိက်ပတ်ဒိန်မက် (Dansk litteratur)' ဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးကဵု သၟဝ်ဝွံရ
လိက်ပတ်မ္ဂးဂှ် ဒှ်အနုသုခုမ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နကဵု မလိက်' ယဝ်ဟီု ဗွဲတြးညိပၠန်မ္ဂး 'လိက်ပတ်မ္ဂးဂှ် ဒှ် အရာမဗၟံက်ပတိုန် ဂလာန်သၟာန် မနွံကတဵုဒှ်ဒၟံင် နကဵု စက္ကဝါ မဖန်ဗဒှ်လဝ်
နကဵု ကွတ်တဲအနုသုခုမ မကၠောန်လဝ် နကဵုအရေဝ်ဘာသာ
ပွံက် ဂၠေအ် ကၠာဂှ် မိက်ဂွံဟီု ဒဒှ်ရ လိက်ပတ်ဂှ် ဒှ်ဒြဟတ်မွဲ နကဵုအရေဝ်
အရေဝ် နကဵုလိက်ပတ်ဂှ် ဒှ်အရေဝ် မဟွံမွဲ ကုအဓိပ္ပါယ် ဟွံသေင်
ဒှ်အရာ ကိစ္စဇၞော်မွဲရ
လိက်ပတ်ဂှ် ဒှ်အရာ မဖန်ဗဒှ်လဝ် နကဵုဗီုပြင်အရေဝ်တုဲ နကဵုဗီုပြင်အရေဝ်ဂှ် မၞိဟ်မဗှ်တအ် လ္ၚတ်ကေတ်
ပါ်ပဲါကေတ် ကေုာံ ဗ္တောန်ကေတ် တဝှ်မွဲမွဲ နူလိက်ပတ်ဂှ်ရ
တုဲပၠန် 'လိက်ပတ်ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အရာမဖန်ဗဒှ်လဝ် နကဵုကွတ်အနုသုခုမ' ဟီုမ္ဂးဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဒဒှ်ရ အရာမွဲမွဲ မကၠောန်ဖန်ဗဒှ်လဝ် နကဵုအရေဝ်
အရေဝ်မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နကဵုကွတ်အနုသုခုမဂှ် ဒှ်ဆညံင်ရဴ ဗလးဒ္ၚောဝ် မကျောဝ်ညာတ်ကၠိုဟ်အာ ဗွဲဓမ္မတာ ဟွံသေင်
ဒှ်အရာ မရံင်ညာတ်အာ အရာမဒှ်ဍာံ
အရေဝ်ဂှ် ဖန်ဗဒှ်လဝ် ညံင်ဂွံစွံအရီု စွံသတိ လတူဘဝဇကုဇကုရ
နကဵုသက်သဳ သာဓကဝင် ၜိုတ်မကေင်ဆဵုလဝ်တုဲတအ်ဂှ်မ္ဂး ဂကူမန်တအ်ဂှ် စုက်လုက် ကုအခိုက်ကၞာ
ပြဝေဏဳ
ယေန်သၞာင် အိန္ဒိယတုဲ ၜိုတ်အေဒဳ (၃) ဗွဝ်ကၠံ (တုဲကၠုင် ၜိုတ် ၂၂၀၀ သၞာံ) တေအ်ဂှ် စချူကၠုင်လိက်ရ
ဗွဲကိုပ်ကၠာ ဂကူမန်တအ် ချူလိက် နကဵုဘာသာသံသကြိုတ်
စိုပ်ၜိုတ် အေဒဳ (၆) ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဂကူမန်တအ် စချူကၠုင်လိက် နကဵုဘာသာအရေဝ်မန်ဇကုရ
ပ္ဍဲအေဒဳ (၆) ဗွဝ်ကၠံဂှ် မၞိဟ်သၟိင်တၠတအ်ဂှ် ညးတအ် စကာချူဒၟံင် နကဵုဘာသာသံသကြိုတ်ဏီဖိုဟ်ရ
လိက်တအ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ချူစၟတ်သမ္တီလဝ် ယၟုဒါယကာတၠဒါန် ကေုာံ ကပေါတ်မဒါန် ညးတအ် မသၠးကဵုလဝ် ကုကျာ်တအ်ရ
ပဲါနူ စရင်ဒါန်တုဲ လိက်တၟအ်ထီုနရာဲ မၞုံပ္ဍဲသလပူရဳ
ဍုင်သေံဂှ် ဟိုတ်မချူစၟတ်သမ္တီလဝ် ပရူဗီုသၟိင် မွဲဟာန်ကောံ ကုညးဍုင်ကွာန်တအ် မလုပ်ပူဇဴကျာ် ပ္ဍဲထီုနရာဲဂှ်တုဲ ဂကူမန်တအ် နူၜိုတ် (၆) ဗွဝ်ကၠံတေအ်ဂှ် ချူကၠုင် ဗွဲမလှဲလးရောင်ဟီုမာန်ရ
ဟိုတ်မဒှ်အရာ သၞာံဗွဲမလအ်လတုဲ ဆလိက် ညးတအ် မချူလဝ် ပ္ဍဲတၟအ်တအ်ဟေင် မဂွံသှေ်ၜက်တုဲ မဂွံဆဵုကေတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ်မန် ခေတ်အေဒဳ (၆) ဗွဝ်ကၠံတေအ် ၜိုတ်လဵု မချူကၠုင် လိက်ပတ်ရောဂှ် ဂွံဟီုကၠးကၠး ဟွံလောဲသွာရ
Category
လိက်ပတ်မန် ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ပံင်ပ္ကောံချူလဝ် နကဵု ညးလွပ် မရပ်စပ်သုင်စောဲ တအ်တုဲ ခၞံဗဒှ်ပတိုန် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ သက္ကုၚုဟ်မွဲရ
ဇၟာပ်ညးအဲ တၞဟ်နဂွံရပ်စပ် လောဲသွာတုဲ ကဵုလဝ်ယၟု ဝဳကဳတုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ် နကဵုမုက်လိက်ဝေပ်သာ်မွဲရ
ညးလွပ်တအ်လေဝ် ဇၟာပ်အခိင်အခါ နာဍဳဟွံခြာ ဗီုညးကဵုညး ဖန်ပလေဝ်ဒါန် ချူစုတ်ဒၟံင်တုဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ဒှ်ကၠုင် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ မဍိုက်ပေင်တဴ ကဵုပရူပရာနာနာမွဲရ
ပ္ဍဲဝဳကဳပဳယာမန်ဝွံလေဝ် ယြဴညးလဵုမွဲ ဟွံဟီု အတိုင်သၞောဝ် မလိက် ယူနဳကုဒ် (Unicode)Font ၅
၂ ဂှ် ဒ္ဂေတ်ဗက်တုဲ ဗှ်ကေတ်မာန်
စၠောအ်ချာဲကေတ်မာန်တုဲ သီုချူပတိုန် ဗွဲမဗၠးၜးမာန်ရ
ဆက်ဗှ် Full article
နွံပၟိက် ကောန်ဍေင် သွက်ဂွံတက် လိက်မန်ကီု သီုလိက်ဗၟာ နကုသၞောတ်ယူနဳကောဒ်မ္ဂး တံင်ဂြဲကေတ် နူ KeymanWebဏအ်ညိ
တင်သမ္တီ ပ္ဍဲ စက်ဇကုဂှ် ဒးတင်စုတ်လဝ် ၜါသာ်
ဝဳကဳပဳဒဳယာ- တိုင်ခဳ မသုန် (ဝါ) သဳလ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ (၅) Full article
ချူလိက်ပရေင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမ္ဂး အရာမဒးတီလဝ်ထေက်တအ်ဂှ် ဆက်ဗှ်ကေတ် ဒၞာဲဏအ်
ညးပကင်ရင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဟီုဂှ် မုတာလျိုင်နွံရော
ဆက်ဗှ်ကေတ် ဒၞာဲဏအ်
ညးပကင်ရင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာမန်
နွံပၟိက် မိက်ဂွံ လုပ်ကၠောန် ယိုက်ဂၠေင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမန် နဒဒှ် မၞိဟ်ပကင်ရင်မွဲမ္ဂး အာတ်မိက်ကေတ် ပတိုန်ဂလာန် ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ်ညိ
ပ္ဍဲကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ဂှ် ဟိုတ်နူ ဗျူရဝ်ဂရေတ် ဇကုအပိုင် ဟွံမဲတုဲ တင်မပတိုန်ထ္ၜး ပ္ဍဲမုက်လိက်ဏအ်ဂှ် သ္ဒးကလေင်ပတိုန် ပ္ဍဲကဵု Steward requests/Permissions ရ
ပတိုန်ဂလာန် နဒဒှ် မၞိဟ်ပကင်ရင် တာမ်ပလိက် Template ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အရာ မကၠောန်လဝ် ကိုန်ဂစိုတ်တုဲ ကပ်ပဳကေတ်တုဲ သၠာဲစုတ် တင်ဂၞင်ဂမၠိုင်မ္ဂး ဍေဟ်မံက်တိတ်ကၠုင် ဗီုမဖျေဟ်လဝ် ကိုန်ဂစိုတ်ဂှ်ရ
သွက်ဂွံ ကပ်ပဳကေတ် တာမ်ပလိက် မဆေင်ကဵု ပူဂိုလ်တအ်ဂှ် ဍဵုဗှ်ကေတ် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ညိ
Full article
နကဵုသၞောတ်မ္ဂး ဇၟာပ်မုက်လိက်ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ပရူဗွဲသၟဝ်ဝွံ သ္ဒးနွံရောင်ဂှ် ညးတအ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ
ပရူတအ်ဂှ် ကၠာဲကေတ် နူကဵုဘာသာဇကုမခံင် ဥပမာ နူဘာသာအင်္ဂလိက်တုဲ ကၠာဲဗဒှ် နကဵုဘာသာမန်ညိ
ပရူမကၠာဲလဝ်တုဲတအ်ဂှ် ကဵုစၞောန်စုတ်လဝ်ကဵု ဗီုမန် ဗဒါဲဂှ်ညိ
Full article
မန် ဘာသာမန် (ဗျန်မန် သဒ္ဒါမန်) ယေန်သၞာင်မန် ရးနိဂီု ယဲကေန်သာ ယဲဏမ်ဍာတ် ယဲဂြိုဟ်ဂုဟ် ယဲကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ် ၂၀၁၉ ခရေတ်ယာန် အေဿလာမ် ဗုဒ္ဓ ဟိန္ဒူ ဇိနဘာသာ ဂျူ သိခဘာသာ (ဘာသာသိခ်) သၠပတ်သမ္မာ ဇဳဝဗေဒ ဓာတုဗေဒ နက္ခတ္တဗေဒ ဘူမိဗေဒ စိတ္တဗေဒ ရုက္ခဗေဒ ရူပဗေဒ သတ္တဗေဒ ဂဳတ (ဒွက်) လိက်ပတ် (ကဗျ ဝတ္ထု) ပါန်ကွတ် ဗိသုကာ မနုဿဗေဒ ပရေင်ပညာ (ဘာ တက္ကသိုလ်) ဒဿန ဘာသာဗေဒ ဓမ္မသာတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပညာလိင် ဂြိုဟ် ဂၠးတိ တိုက် (အမေရိကသမၠုင်ကျာ အမေရိကသၟဝ်ကျာ အာဖရိက အာရှ အန္တာတိက ဥရောပ အဝ်သတြေလျာ) ကောန်ပျူတာ ပရေင်ဆက်စၠောအ် သောပ်ဝလ် ဓာတ်လလဳ အေန်ဂျေန်နဳယာ ဝင် ဝင်မန်
ကျာ်စေတဳကြုၚ်စၠန်ဝွံ နွံပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ်သၠုၚ်ကျာ တွဵုရးဍုၚ်မန် (လၟုဟ်)ကော်(ပွိုၚ်ဍုၚ်ခေါဇာ) ဒၞာဲဒက်ပ္တိုန်လဝ်ကျာ်စေတဳဝွံဂှ် နွံစောဝ်ဍောတ်ဍောတ်မွဲဂှ် ညးကော်စမံၚ်စောဝ်ကြုၚ်စၠန်တုဲ သာ်ဝွံဟေၚ် ကျာ်စေတဳကြုၚ်စၠန်ကော်ခဴစရ
ကျာ်စေတဳကြုၚ်စၠန်ဝွံ သ္ကဲၜါလပါ်ဒိုဟ်သၟဝ်ကျာကဵုသၠုၚ်ကျာဂှ်ဒှ်သြၚ်ဗ္တံဇိုၚ်ၜဳမဒှ်ရ
လပါ်ဗၟံက်နွံဒဵုဇၞော်ကေုာံကွာန်ရးမန်ဂမၠိုၚ်ရေၚ်ဆက်နွံရ
ကွာန်နွံကြပ်အိုတ်ဂှ် ကွာန်ပါၚ်ယၚ်ဒိန်ဒိုဟ်သၟဝ်ကျာ
ကွာန်ပါၚ်မ္ၚဵု(ကဗျာဝ)နွံဒိုဟ်သၠုၚ်ကျာမဒှ်ရ
တုဲပၠန် သၞေဟ်ဗတဳဒၞာဲဝေၚ်ဍာ်ယၟုမြဟ်ဒၟံၚ် (ပြၚ်ၜဳပါၚ်မ္ၚဵု) ဂှ်လေဝ် နွံကြပ်ကဵုကျာ်စေတဳကြုၚ်စၠန်ဝွံရ
ဒိုဟ်သၟဝ်ကျာဂှ် ကွာန်ပါၚ်ယၚ်ဒိန် ကွာန်တၟိယၚ်ဒိန် ကွာန်ယၚ်ဒိန် ကွာန်သာဲခေါမ် စဵုကဵုစိုပ်ပါၚ်ၜဳ
လပါ်ဒိုဟ်သၠုၚ်ကျာဂှ်ပၠန် ပြၚ်ၜဳပါၚ်မ္ၚဵု ကွာန်ပါၚ်မ္ၚဵု ကွာန်ကြုက်ထံၚ် ဗွဲတုန်
အေန်သတဳကျုတ်ဘာသာမန် (အၚ်္ဂလိက်
Institute for Mon Langage) ဝွံ ဒှ်ဂကောံတၠပညာ ကေုာံ တၠဝါသနာ ဘာသာမန်တအ် မဒက်ပတန်လဝ် သွက်ဂွံပသုတေသန ဝေါဟာရမန်
ကေုာံ သွက်မအရေဝ်မန် မဟွံမဲတအ်ဂှ် ခၞံဗဒှ် ဝေါဟာရတၟိ ညံင်ဂွံကိတ်သၟဟ် ကုအခိုက်အရေဝ်မန်ရ
အေန်သတဳကျုတ်ဘာသာမန်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဂကောံစၟိန်ပြမာန် ကေုာံ မၞိဟ်ဗဂေတ်ကမၠောန် ဒါရာ်တာတုဲ ဒတန်ဂကောံဝွံ ဒုင်သဇိုင် ကုဇာဇၞိက်အလုံလိုက် (WWW
၁]သွက်ဂွံ ဒက်ပတန် အေန်သတဳကျုတ်ဝွံ ညးစိုတ်ထတ် လတူအရေဝ်ဘာသာမန်တအ် စချပ်ဂၞန်ကၠုင် အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ၁၃ ဂျောန် ၂၀၂၀ နကဵု ဝဳဒဳယောကောန်ဖရေန် (Zoom)[၂] တုဲ ဆက်ချပ်ဂၞန်တုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲ ၁၅ အဝ်ဂေတ် ၂၀၂၀
ညးမဒှ် ဥက္ကဌဂှ် နာဲရတ်ဂကူ (အစာဇြေ
တုဲ နာဲဓရ်အံင်ဇျာန်ဂှ် ဒုဥက္ကဌ
၃] နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာဂှ် ဒှ်ဒါရာ်တာ အေန်သတဳကျုတ်ဝွံရ
၄] သင်္ကေတ အေန်သတဳကျုတ်ဘာသာမန် ဂှ် ဒှ်ဗီု အက္ခရ် ၜ မန် နူကဵုခေတ် ၄ ဗွဝ်ကၠံ မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်တၟအ်မန် ဖရပထုံ
ရးနိဂီုသေံ
ဟိုတ်မဂွံ ရုဲစှ် ဗီုဏအ်ဂှ် ဟိုတ်နူ "မစွံအဲပရဲ ကုတၠပညာဂကူမန် နူခေတ်ၜိုတ် အေဒဳ ၄ ဗွဝ်ကၠံတေအ် မနွံကဵု လညာတ်ညာဏ် မခၞံဗဒှ်
အခိင် ဂကူမန်တအ် မစချူအရေဝ်မန် နကဵုအက္ခရ်ဂှ် အက္ခရ်ပလ္လဝဂှ် ရနုက်ဗပေင်ကဵု ရမ္သာင်မန် ဟွံမာန် ဖအိုတ်တုဲ တၠပညာ ဇုဇဗဴလမန်တအ် ခၞံဗဒှ်ပတိုန်လဝ် အက္ခရ် ၜ
ညးမဓဇက်ရုပ် သင်္ကေတဂှ် ဒှ်ဒံက်တာအထက် ကောန်မန် (AhHtet Coonmon) မဓဇက်ကဵုလဝ် နကဵုစေတနာ
ဒံက်တာအထက်ကောန်မန်ဂှ် ဒှ်အစာပါန်ချဳမန် ခေတ်တၟိဒယှ်မွဲတၠရ
အေန်သတဳကျုတ်ဘာသာမန်ဝွံ တၞဟ်နဂွံ ချပ်စ ကုတၠပညာ ကေုာံ တၠဝါသနာ အရေဝ်လိက်မန်တအ်တုဲ နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ ညးမပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်ဒိန်မက် ကော်ဘိက်ကောံဓရီု နကဵု ဝဳဒဳယောကောန်ဖရေန်မွဲ (Zoom) ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ပ္ဍဲကဵု ဂိတုဂျောန် ၁၃
၂၀၂၀
တၠဂုန်အဇ္ဇ (တရဴအအာ) ဒုင်ပစ္စဲ ဝဳဒဳယောကောန်ဖရေန် (Zoom
ကောံဓရီုဂှ် မၞိဟ်တိုန်စိုပ် ၜိုတ် ၂၂ တၠတုဲ စှ်ေစိုတ် ဂကောံသုတေသနလိက်မန်မွဲ ကြိုက်သၟဟ် မဒးဒက်ပ္တန်
သီုဒှ် အရာမဒးနွံဟေင်ရ
တုဲပၠန် စပ်ကဵု ဗီုပြင် မဒက်ဂကောံဂှ် သ္ဒးနွံကဵု ဂကောံဗောဒ် တုဲပၠန် ညးဗဂေတ်စက်ကမၠောန်ဂှ် နကဵုဒါရာ်တာ
၂] နူဂှ် ဆက်ဗၟံက်အာရုပ်ရဴကမၠောန်တုဲ ပ္ဍဲကောံဓရီု မရနုက်ကဵုၜါ မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲကဵု ဂျူလာင် ၄
၂၀၂၀ ဂှ် တၞဟ်နဂွံဆက် ဗၟံက်ရုပ်ရဴကမၠောန်ဂတတုဲ ရုဲစှ်ပတိုန် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ နဒဒှ် ဒါရာ်တာ
၄] တုဲ ပ္ဍဲကောံဓရီု မရနုက်ကဵု ပန်ဝါ ပ္ဍဲသြဂုတ် ၁၅
၂၀၂၀ ဂှ် ရုဲစှ် ဂကောံစၟိန်ပြမာန် ထပှ်တၠ ကေုာံ ဥက္ကဌ ကေုာံ ဒု-ဥက္ကဌ အေန်သတဳကျုတ်တုဲ လက်သန်အေန်သတဳကျုတ် အတိုင်သၞောဝ်လဒက်ပတန်ဂကောံဂှ် ဍိုက်ပေင်အာရ
စၟတ်တ္ၚဲ ၁၅ အဝ်ဂေတ် ၂၀၂၀ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ မဒက်ပ္တန် အေန်သတဳကျုတ်ဝွံ မြဴသာ်ဝွံ စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ
ဇၞူမတ် (ဝါ) အရာမိက်ဂွံကဵုဒှ် ပ္ဍဲကဵုကမၠောန်ဏအ်ဂှ် ဝေါဟာရမန်ဂမၠိုင် ဝေါဟာရ မစကာဒၟံင်လၟုဟ်ကီု
ဝေါဟာရ မတၞီဗၠိုက်ဒၟံင်တအ်ဂှ် ညံင်ဂွံတီကၠိုဟ် ပွံက်အဓိပ္ပါယ်
တုဲပၠန် လွပ် ဗီုမစကာ
ဇၞူမတ်ဏအ် ဂွံကတဵုဒှ်ကၠုင်မာန်ဂှ် လးလဝ်လၟေင်ကမၠောန်
ဇၟာပ်ညးအဲ ဗိုင်ပကောံမအရေဝ်ဝေါဟာရမန် ခေတ်လၟုဟ်ကီု သီုကဵု မအရေဝ်မတၞီဗၠိုက်ဒၟံင်တအ်
မအရေဝ်တအ်ဂှ် ဗိုင်ချပ်ဂၞန် ပသုတေသနတုဲ ပံက်ပွံက် စၞောန်ထ္ၜးကဵု လွပ် ဗီုမဂွံစကာ
မဝေါဟာရတအ်ဂှ် ကလိဂွံတုဲ နကဵုနဲကဲနာနာ ညံင်ဂွံဗျာပ်တြးစိုပ် ပ္ဍဲအကြာဂကူမန်တအ်ဂှ် ဒးဖန်ကၠောန်အာ
ဇၞူမတ် (ဝါ) အရာမိက်ဂွံဒှ် ပ္ဍဲကေင်ကာဏအ်ဂှ် နကဵုဘာသာမန် ပ္ဍဲကဵု လိက်သၞောဝ်
လိက်ရုင်
လိက်ပညာဂတာပ်ခေတ်တအ်ဂှ် သ္ဒးချူဂွံ ဗွဲမလှဲလး ဗိုန်ဇၟအ်
ဇၞူမတ်ဏအ် ဂွံကတဵုဒှ်ကၠုင်မာန်ဂှ် လးလဝ်လၟေင်ကမၠောန် ဇၟာပ်မၞိဟ် ဆဵုခက်ခုဲ ဟွံတီ ဗီုလဵုဂွံကော်စ ဗီုမန်မ္ဂး ပတိုန်ထ္ၜး ကုအေန်သတဳကျုတ်ဝွံ
နကဵု အေန်သတဳကျုတ် ဗိုင်သဳကၠဳတုဲ ဖန်ဗဒှ်အာ အရေဝ်ဝေါဟာရ မနွံပၟိက်တအ်ရ
နာဲအံင်ဇၞး (ဥက္ကဌ ဂကောံအစာကၞေဟ်မန်) စၟတ်သမ္တီကောံဓရီု ၄/၂၀၂၀ (စၟတ်တ္ၚဲ ၁၅ အဝ်ဂေတ် ၂၀၂၀) စၟတ်သမ္တီကောံဓရီု ၃/၂၀၂၀ (စၟတ်တ္ၚဲ ၁၈ ဂျူလာင် ၂၀၂၀) စၟတ်သမ္တီကောံဓရီု ၂/၂၀၂၀ (စၟတ်တ္ၚဲ ၄ ဂျူလာင် ၂၀၂၀
ဘာကလျာဏဝံသ ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ဍုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု
သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်လုပ်ဒဂိုန် ခမဳ ၂
ထပိုယ် ၀ ဇကု
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တကန္တရဋ္ဌ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၆၁
ဝှ် ၄၁
ကွာန်ကအ်ပၞဟ်(အၚ်္ဂလိက်
Kawtpanaw
ကော့ပနောရွာ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ဂကောံကွာန်ကအ်ပၞဟ်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၀၂၂
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကအ်ပၞဟ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၀၃၇
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၃၄၇ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၄၃၈၄ တၠရ
ယဲကေန်သာ (အၚ်္ဂလိက်
Cancer) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ယဲ မၞုံကဵုဂကူနာနာသာ် ဟိုတ်နူ ကလာပ်ရုပ် ဇၞော်တိုန် အတိုင်သဘာဝဟွံသေင်တုဲ မလေပ်ကၠောအ်စိုပ် ပ္ဍဲကဵုအဝဲခန္ဓ ဒၞာဲတၞဟ် မာန်ရ
၂][၈] ကလောအ် ကလေန် (benign tumor) မဒှ်အရာ မဟွံတုပ် ကုကေန်သာဂှ် ဍေဟ်တအ် ဟွံပြးကၠောအ်ကၞာန်ရ
၈] လက်သန်သင်္ကေတ မဒှ်စမာန်တအ်ဂှ် မပ္တံကဵု ကလောအ်ကလေန် ( a lump
ဒဒှ်ဆီမတိတ် သက်ကုသဘာဝ(abnormal bleeding
ခ္ဍက် ဍာ်ဇမၠိင် (prolonged cough
ဇြာဲစှ်ေ သီုဟွံတီဟိုတ် (unexplained weight loss) ကေုာံ ပရေင်ပြံင်လှာဲ ပ္ဍဲကဵုကြုတ်ဇၞော်ဂမၠိုင် (a change in bowel movements)တအ်ဂှ် ထ္ၜးလက်သန်ယဲမာန်ရ
၁] ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ဇၟာပ်မထ္ၜး လက်သန်ဗီုဏအ်ဂှ် ဒှ်ကေန်သာ ဖအိုတ် ဟွံသေင်
ဟိုတ်နူယဲတၞဟ်တုဲ ကတဵုဒှ် လက်သန်ဗီုဏအ် မာန်ကီုရ
၁] ယဲကေန်သာ ကောန်မၞိဟ်တအ် မကတဵုဒှ်စမာန် သီုဖအိုတ် နွံ ၁၀၀ ဂကူပြင်င်ရ
၈] ကုညးမဒးချိုတ် နကဵု ယဲကေန်သာတအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် မၞိဟ်ၜိုတ် ၂၂ ဂှ် ကတဵုဒှ်ယဲ ဟိုတ်နူကဵု သုင်ၜံက် (Tobacco
၂] ၁၀ တၞဟ်ဂှ် ဟိုတ်နူကဵု ကြောအ်လောန် (obesity
ကဵု စစၞဟွံကိတ်ညဳ ကုပရေင်ထတ်ယုက် (poor diet
ပရေင်ချဳဓရာင်ကာယအောန် (lack of physical activity) ဟွံသေင်မ္ဂး ဟိုတ်နူသုင်အရက်ဂၠိုင်ရ
၂][၉][၁၀]ဟိုတ်မဂွံဒှ်ယဲ တၞဟ်တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူ မစုက်လုက် ကုဓါတ်ဓါတု (ionizing radiation) ကေုာံ ပွဳပွူသဘာဝ ဟွံသအးဇ္ၚး (environmental pollutants)တုဲ ယဲထၞေန်စပ် (infections)ဂွံရ
၃] ပ္ဍဲကဵု ဍုင်ဇၞော်မောဝ်တုဲတအ် မၞိဟ်ကတဵုဒှ် ယဲကေန်သာ ၁၅ ဂှ် ဟိုတ်နူကဵု ယဲထၞေန်စပ် ဒၟာနူ မစုက်လုက်လဝ် မပ္တံကဵု ဟေလဳကဝ်ဗက်တာ ပဝ်လဝ်ရဳ (Helicobacter pylori
ယဲဟေပတိတိသ် ဘဳ (hepatitis B
ယဲဟေပတိတိသ် သဳ (hepatitis C
ယဲဟိုတ်နူစၟဝါယ်ရာသ် ပပိလ်လဝ်မာ (human papillomavirus infection
စၟယဲဝါယ်ရာသ်အိပ်သတာင်ပါ (Epstein Barr virus) ကေုာံ စၟယဲအေန် မဖျေဟ်ဒြဟတ်ဒုင်ဗဒဝ် (human immunodeficiency virus (HIV))တအ်ရ
၂] စၟယဲ ကေုာံ ဓါတုတအ်ဏအ်ဂှ် ပကဵု ညံင်ဗဳဇ ကလာပ်ရုပ်ဂွံပြံင်လှာဲတုဲ နူဂှ် မွဲကဆံင် ကၠောအ်ဒှ်အာ ကေန်သာရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ အရာမထၞေန်စပ်ဝွံ ဒှ်ဟိုတ်မဂွံပကဵု ညံင်ဂွံဒှ်ကေန်သာရ
၁၁] ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး ပရေင်ပြံင်လှာဲ ဗဳဇကလာပ်ရုပ်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ကၠာ တုဲမ္ဂး ဍေဟ်ကၠောအ်ဒှ်အာ ကေန်သာရ
၁၁] ၜိုတ် ၅ - ၁၀ ဂှ် ကတဵုဒှ် ယဲကေန်သာ ဟိုတ်နူ မကလိဂွံ အာဲဗဳဇယဲ (inherited genetic defects) နူကဵု မိမၜါရ
၁၂] ယဲကေန်သာ နွံပ္ဍဲဇကု ဟွံမဲပ္ဍဲဇကုဂှ် နကဵုလက်သန်ယဲ မဟီုလဝ် ဗွဲလတူတေအ်ကီု ဟွံသေင်မ္ဂး နကဵု မဗှ်သကေန်
တက်ဓါတ်ဒ္ၚောဝ် (screening tests)ဂှ် ဂွံတီကေတ်မာန်ရ
၂] လၟုဟ်မ္ဂး နကဵုမစမ်ၜတ် (biopsy)ဂှ် ဂၠာဲကေတ် ယဲကေန်သာ ပ္ဍဲဇကုမၞိဟ်တအ်မာန်ရ
၁၃] ကေန်သာဂကူ ဗွဲမဂၠိုင် ညံင်ဟွံဂွံကတဵုဒှ်ဂှ် ဝေင်ပါဲစဵုဒၞာကေတ် န နမသကေန် ဗွဲမပြဟ်ဂှ် ဂွံတီကေတ် ကေန်သာသ္ၚိကောန် ကေုာံ ကေန်သာကြုတ်ဇၞော် နွံဟွံမဲ ဗွဲမပြဟ်မာန်တုဲ လွဳဂွံပြဟ်မ္ဂး သွက်ဂွံဗၠးဂှ် အခေါင်အရာနွံဂၠိုင်ရ
၁၆] စပ်ကဵု ကေန်သာတှ်တုဲ မသကေန်ကေတ်ဂှ် လဆောဝ်မ္ဂး ကံက်အဓိပ္ပါယ် ဗၠေတ်ဒှ်စမာန်ကီုရ
၁၆][၁၇] ကေန်သာဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် လွဳကေတ် နကဵုမဖအင် (radiation therapy
ကရေက်
လွဳနကဵုဓါတု ကေုာံ ဖဍာမ်ဒၞာဲတုဲလွဳ (targeted therapy)ရ
၂][၄] မင်မဲ ညံင်ဟွံဂွံဂိ ကေုာံ လက်သန်ယဲဂှ် ဒှ်အရာကိစ္စဇၞော် ပ္ဍဲအရာမလွဳ ကေန်သာရ
၂] ကတဵုဒှ်ယဲကေန်သာတုဲ အခေါင်အရာမဂွံဗၠးမာန်ဂှ် တန်တဴဒၟံင်ကဵု ဂကူယဲကေန်သာ ကေုာံ ဂလိုင်လဵုပြဟ် မစလွဳရ
၁၁] ကောန်ၚာ်သၟဝ် ၁၅ သၞာံမကတဵုဒှ်ယဲဏအ် ပ္ဍဲကဵုဍုင်ဇၞော်မောဝ်တုဲတအ်ဂှ် ဗွဲသၟဟ် ၈၀ ဗၠးမာန်ရ
၁၈] ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၅ ဂှ် မၞိဟ်ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ် သီုဖအိုတ် ၜိုတ် ၉၀
၅ မဳလဳယာန် ကတဵုဒှ် ယဲကေန်သာရ
၆] မၞိဟ်ၜိုတ် ၁၄
၁ မဳလဳယာန်ဂှ် ကတဵုဒှ် ယဲကေန်သာ ဟိုတ်မဂွံဒှ်ယဲ နကဵုဟိုတ်တၟိ
၁၁] မၞိဟ် ၜိုတ် ၈
၈ မဳလဳယာန်ဂှ် ချိုတ် နကဵုယဲကေန်သာရ(နကဵုက္ဍိုပ်ကၠံမ္ဂး ၁၅
၇%)[၇] ယဲကေန်သာ မၞိဟ်တြုဟ် မကတဵုဒှ်စဂၠိုင်ဂှ် ကေန်သာအသံက် (lung cancer
ကေန်သာပရောသ်သတိတ်/ကေန်သာ ပ္ဍဲကလေန်မပ္တိတ်ဍာ်သုက် (prostate cancer
ကေန်သာကြုတ်ဇၞော် (colorectal cancer) ကေုာံ ကေန်သာထိုင်စၞ (stomach cancer)[၁၉] ပ္ဍဲမၞိဟ်ဗြဴတအ်မ္ဂး ဗွဲမဂၠိုင် ကတဵုဒှ် ကေန်သာတှ် (breast cancer
ကေန်သာကြုတ်ဇၞော် (colorectal cancer
ကေန်သာအသံက် (lung cancer) ကေုာံ ကေန်သာက္ဍိုပ်သ္ၚိကောန် (cervical cancer)တအ်ရ
၁၁] ကေန်သာစၞာံဂှ် ဒှ်ကေန်သာတၟိတုဲ မၞိဟ်ကတဵုဒှ်ဂၠိုင် သီုဖအိုတ် နွံၜိုတ် ၄၀% ရ
၂၀][၂၁] ပ္ဍဲကဵုကောန်ၚာ်တအ်မ္ဂး ဂကူယဲကေန်သာဆီ (acute lymphoblastic leukemia) ကေုာံ ကေန်သာက္ဍဟ် (brain tumors)တအ်ဂှ် မလေပ် ကတဵုဒှ် စဂၠိုင်ရ
၁၈] ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၂ ကောန်ၚာ်သၟဝ်အာယုက် ၁၅ ၜိုတ် ၁၆၅
၀၀၀ ကတဵုဒှ်လဝ် ယဲကေန်သာတအ်ဏအ်ရ
၁၉] မၞိဟ်အာယုက်ဇၞော်ခ္ဍင် အန္တရာယ်မကတဵုဒှ် ယဲကေန်သာဂှ် ဂၠိုင်ခ္ဍင်တုဲ ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲဍုင် မဇၞော်မောဝ်တုဲတအ်ဂှ် ကတဵုဒှ်ဂၠိုင်ရ
၁၁] ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် မၞိဟ်အာယုက်ဇၞော် ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ် မကတဵုဒှ်ယဲကေန်သာဂှ် ဟိုတ်နူဇၞော်ဂေါဝ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင် အခေတ်ကွတ်စက် အဃောမစဇၞော်မောဝ် ဟိုတ်နူကဵု မစကာလဝ် ဓါတု ကေုာံ ဟိုတ်နူရုင်စက်ဂမၠိုင်တုဲ သဘာဝဟွံသအးဇ္ၚးရ
၂၂] ဟိုတ်နူ ယဲကေန်သာတုဲ မဒးစကာသြန် ဗွဲသၟဟ် ပ္ဍဲမွဲမွဲသၞာံ နွံစၜိုတ် သြန်ဒဝ်အမေရိကာန် $1
16 trillion (1
000) ဒှ်ရ
၂၃] ကေန်သာဂှ် ဒှ်ဂကောံဂကူယဲ ဗွဲမဂၠိုင် မကတဵုဒှ် ဟိုတ်နူကဵု ကလာပ်ရုပ်ဇၞော်တိုန် အတိုင်သဘာဝဟွံသေင်တုဲ ကလာပ်ရုပ်ဂှ် အာခ္ဍဳလျတ် ဟွံသေင်တှ်ေ ကၠောအ်အာ ပ္ဍဲအဝဲခန္ဓကာယဒၞာဲတၞဟ်
၂][၈] ကလာပ်ရုပ်ယဲဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်ပတိုန် ဗီုကဵုကလောအ်ကလေန်
ကလောအ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဖျုန်ပဵုတအ်ဂှ် ဒှ်ဂကောံ ကလာပ်ရုပ်ဂမၠိုင် မပံင်ကောံကလောအ်ဒုင်ဒၟံင် မဇၞော်တိုန် အတိုင်ဗွဲဓမ္မတာဟွံသေင်တုဲ ဗွဲကြဴ ကတဵုဒှ်ကၠုင် ကလောအ် ဟွံသေင်မ္ဂး ခဍတ်
တုဲပၠန် မလေပ်ကၠောအ်ပြးအာ ပ္ဍဲကဵုဇကုရ
၂၄][၂၅] ကလာပ်ရုပ် ဖျုန်ပဵုတအ် (tumor cells) သီုဖအိုတ်ဂှ် ထ္ၜးလက်သန်ကေန်သာ နွံတြဴသာ်ရ
ဖျုန်ပဵု နကဵုလက်သန်တအ်ဏအ်မ္ဂး ဒှ်ကလာပ်ရုပ်ကေန်သာမာန်ရ
၂၆] ကလာပ်ရုပ် နူဓမ္မတာ မဇၞော်ဂေါဝ်ပြံင်လှာဲ နဒဒှ်ကလာပ်ကေန်သာ မဂွံစိုပ်ကဆံင် မတီကေတ်မာန်ဂှ် နွံဒၟံင် မဂၠိုင်ကဵုကဆံင်ရ
၂၆][၂၇] အခိင်ကေန်သာ မစကတဵုဒှ်ဂှ် လက်သန်ယဲသာ်လဵုလေဝ် ဍေဟ်ဟွံထ္ၜးရ
ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ကလာပ်ရုပ်ကေန်သာ စဂၠိုင်တိုန်ဂှ်ဟေင် ဍေဟ်ဂွံထ္ၜးတိုန် သင်္ကေတ ကေုာံ လက်သန်ယဲဂမၠိုင်ရ
မတီကေတ်မာန်ဂှ် တန်တဴဒၟံင်ကဵု ဂကူကေန်သာ ကဵု ဒၞာဲကေန်သာ မကတဵုဒှ်ရ
လက်သန်ယဲလ္ၚဵုဂှ် တုပ်ရေင်သကအ်တုဲ လက်သန်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ညးမွဲကုမွဲ ဍေဟ်ထ္ၜးဟွံတုပ် ရေင်သကအ်ရ
ကေန်သာဂှ် ဒှ်ယဲမထ္ၜးလက်သန် မတုပ်ညံင်ကဵု ယဲတၞဟ်သအာင်တအ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲကဵုပညာဂဥုဲဂှ် ညးဟီုစ ကေန်သာဂှ် ဒှ်ယဲမပလတ် (Cancer is a great imitator
ဒၟာနူဂှ်တုဲ ကုညးမဒှ်ကတဵုဒှ် ယဲကေန်သာတအ်ဂှ် အစာဂဥုဲတအ် လွဳဗၠေတ် လွဳနကဵုယဲတၞဟ်သအာင် ဒှ်စမာန်ရ
၂၈] မၞိဟ်တအ် ကြဴနူဂွံတီကေတ် ဇကုဒှ်ဒၟံင် ယဲကေန်သာတုဲမ္ဂး မလေပ်ကတဵုဒှ်ယဲစိုတ်
စိုတ်ဓါတ်စှ်ေမာန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးလ္ၚဵုဂှ် ဂစိုတ်ထောအ်ဇကုဇကုလေဝ် နွံကီုရ
၂၉] ဟိုတ်နူ ကလာပ်ရုပ်ကေန်သာဂှ် ဇၞော်တုဲ ဒှ်ကၠုင်ကလောအ် ကလေန်တုဲ လက်သန်ယဲ ပ္ဍဲဒၞာဲမကတဵုဒှ်ဂှ် မံက်ထ္ၜးကဵုရ
ဥပမာ ယဝ်ရကလောအ် ကတဵုဒှ် ပ္ဍဲကဵု အသအ်မ္ဂး ဍေဟ်ကၟာတ်လဒဵုထောအ် ဂၠံင်ကျာယဝီုတုဲ ခဍက် ဟွံသေင်မ္ဂး (pneumonia)တအ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
ယဝ်ရကတဵုဒှ်ယဲ ကေန်သာပၠံင်စၞမ္ဂး ပၠံင်စၞဍန်တုဲ ၚိတ်စစၞဝါတ်တုဲ ဂိ
ယဝ်ရကတဵုဒှ် ယဲကေန်သာ ပ္ဍဲကြုတ်ဇၞော်မ္ဂး ကြုတ်ဇၞော်ဂှ် ဍန်တုဲ ဂၠံင်စၞကၟာတ်
ယဝ်ရကလောအ်ဂှ် ကတဵုဒှ် ပ္ဍဲကဵုတှ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပ္ဍဲမကရိုက်မ္ဂး ကလောအ်ကလေန်ဒှ်ကၠုင်
ဟိုတ်နူကလောအ်ကေန်သာတုဲ အရာဆီမတိတ်တအ်လေဝ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ကီုရ
ဥပမာ ယဝ်ရကတဵုဒှ်ယဲကေန်သာ ပ္ဍဲကဵုအသအ်မ္ဂး ခဍက်ဆီပါကၠုင်
ပ္ဍဲကဵုကြုတ်ဇၞော်မ္ဂး အာသ္ၚိဍာ် ဆီပါကၠုင်
ယဝ်ရ ပ္ဍဲကဵုထိုင်ဏမ်မ္ဂး အာတရဴသၟတ် ဆီပါကၠုင် ယဝ်ရပ္ဍဲသ္ၚိကောန်မ္ဂး ဆီတိတ် ပ္ဍဲကဵုအင်္ဂဇာတ်မၞိဟ်ဗြဴရ
ပ္ဍဲဒၞာဲယဲမဒှ် မဂွံဒုင်သိုင် ဂိလေဝ် နွံကီုရ
ယဲစကတဵုဒှ်ပြဟ်ဟ်ဂှ်မ္ဂး ပရေင်ဂိသကေဝ် ဟွံမဲရ
၂၈] ဗွဲမဂၠိုင် လက်သန်ယဲ ကတဵုဒှ် ဟိုတ်နူမကတဵုဒှ်ယဲကေန်သာဂှ် ဂွံတီစ ဝါတ်ကွေဟ်ရ
လက်သန်ယဲတအ်ဂှ် တုပ်ဒၟံင်ကဵု လက်သန်ယဲတၞဟ်တအ်ရ
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အရာမကတဵုဒှ်မာန်ဂှ် လယိုင်ဇကုစှ်ေ (ဝါ) ဇြာဲစှ်ေ သီုဟွံတီဟိုတ်ဖဵု
မံင်စ ဟွံထတ်ယုက်
ဖျုန်စၞာံဇကု ပြံင်လှာဲကၠုင်
၃၀] ယဝ်ရကတဵုဒှ် ကေန်သာဆီ
ကေန်သာဂြိုဟ်
ကေန်သာကၟအ်မ္ဂး မံင်စဟွံထတ်ယုက်ယဲ ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
၂၈] ယဲကေန်သာလ္ၚဵုဂှ်မ္ဂး လက်သန်ယဲ မဆေင်ကဵု အလုံဇကုမွဲ မံက်စဂၠိုင်ညိရ
ဥပမာ ဗီုကဵု ပ္ဍဲမတ် ပ္ဍဲတၞုင်ဇိုင်တဲတအ် ပြံင်လှာဲတုဲ ဂွံတီကေတ်မာန်ရ
၂၈] ကေန်သာဂှ် နူဒၞာဲမကတဵုဒှ်ဂှ် ကၞာန်ကၠောအ်အာ ဒၞာဲတၞဟ်တအ်မာန် မွဲဒၞာဲတုဲ မွဲဒၞာဲမာန်ကီု ပြးဗက်အာဆီတုဲ ကၠောအ်ကၞာန် ပ္ဍဲဒၞာဲတၞဟ်ဟ်လေဝ် မာန်ကီုရ
ယဝ်ရ ကေန်သာဂှ် ကၠောအ်ကၞာန် နကဵုဆီ မကော်ဂး hematogenous မ္ဂး ဍေဟ်ကၠောအ်ပြးဇးအာ အလုံမွဲဇကုရ
ဆဂး မကေန်သာဂှ် ကတဵုဒှ် နူကဵု ဒၞာဲမစကတဵုဒှ်ဟေင်ရ
၂၈] ယဲကေန်သာ မကတဵုဒှ် ဗွဲမဂၠိုင် ၜိုတ် ၉၀-၉၅ ဂှ် ဟိုတ်နူကဵု ပွဳပွူသဘာဝ ကေုာံ ဗီုပြင်မံင်ဘဝတုဲ ဗဳဇပြံင်လှာဲ
၃] သၟေဟ် ၅-၁၀ ဂှ် ဟိုတ်နူကဵု အာဲဗဳဇ နူကဵုမိမတုဲ ကတဵုဒှ်ရ
၃] ပွဳပွူသဘာဝမကော်ဂး ပ္ဍဲ အရာမပသုတေသန ကေန်သာဂှ် အရာမဟွံဆေင် ကုအာဲဗဳဇ နူမိမတအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် ပၠုပ်စုတ် ပ္ဍဲပွဳပွူသဘာဝ ဖအိုတ်ရ
ဥပမာ ဟိုတ်နူ ပရေင်မံင်စံင်ဘဝ ဟွံကိတ်ညဳ ကုပရေင်ထတ်ယုက်
ပရေင်ပိုန်ဒြပ်
ပရေင်ဒ္ဂေတ်ပြဝတအ်ဂှ် ပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု ပွဳပွူသဘာဝ ဖအိုတ်ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ဟိုတ်နူပွဳပွူသဘာဝ ဟွံအးဇ္ၚးတအ်လေဝ် ပါလုပ် ပ္ဍဲပွဳပွူသဘာဝကီုရ
၃၁] ပ္ဍဲကဵုစရင်ဟိုတ်နူပွဳပွူသဘာဝတအ်တုဲ မၞိဟ်တအ် မဒးချိုတ် နကဵု ယဲကေန်သာဂှ် ယဝ်ရကလေင်ပါ်ပၠန်မ္ဂး ဟိုတ်နူသုင်ၜံက်ဂှ် နွံ ၂၅-၃၀
ဟိုတ်နူ စၞစဂှ် နွံ ၃၀-၃၅
ဟိုတ်နူ ယဲထၞေန်စပ် (ဝါ) ယဲတၞဟ်ကၠောအ်ဂွံတုဲ ဗွဲကြဴကၠောအ်ဒှ်အာ ကေန်သာဂှ် ၁၅ - ၂၀
ဟိုတ်နူဒးလဝ် ကပေါတ်ဓာတု radiation (ဓါတ် ionizing ကီု သီုကဵု ဓါတ် non-ionizing ဂှ် နွံ စဵုကဵု ၁၀
ဟိုတ်နူ ကမၠောန်ထုဲဂၠိုင် ကေုာံ ပရေင်ချဳဓရာင်ကာယအောန် ကေုာံ ဟိုတ်နူကျာဟွံအးဇ္ၚးတအ်လေဝ် ပါလုပ်ကီုရ
၃][၃၂] နကဵုဟိုတ်ဏအ်တုဲ မၞိဟ်မွဲ ကလိဂွံယဲကေန်သာ ဗွဲမကၠးဖ္ဍး ဂွံဟီုစဝါတ်ကွေဟ်ရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဟိုတ်နူဟိုတ်နာနာ မပံင်နှဴတုဲ ကတဵုဒှ်ကၠုင်မာန်ရ
ဥပမာ မၞိဟ်မွဲ ဟိုတ်နူမသုင်ၜံက်တုဲ ကတဵုဒှ် ယဲကေန်သာ ပ္ဍဲအသအ်မာန်ကီု
မၞိဟ်မွဲ ၜံက်ဟွံသုင် ဆဂး မံင်ပဒတဴ ပ္ဍဲကဵု ဒၞာဲဒေသ ကျာဟွံအးဇ္ၚး ဟွံသေင်မ္ဂး ဟိုတ်နူ ဒးလဝ် ကပေါတ်ဓါတုမွဲမွဲတုဲ ယဲကေန်သာအသအ် ကတဵုဒှ်မာန်ကီုရ
၃၃] ပ္ဍဲမၞိဟ် မဒှ်ယဲကေန်သာအသအ်တအ် သီုဖအိုတ် ၉၀ ဂှ် ဟိုတ်နူမသုင်ၜံက်
၃၄]ဟိုတ်နူၜံက်တုဲ ယဲကေန်သာတၞဟ် ပ္ဍဲကဵု ခဍောင်ကအ် (larynx
က္ဍိုပ်
ထိုင်စၞ
ထိုင်ဏမ်
ကမအ်
esophagus ကေုာံ ပါန်ကရိယ (pancreas)တအ်လေဝ် ကတဵုဗဒှ်ကဵုမာန်ကီုရ
၃၅] ပ္ဍဲကဵုယက်ၜံက်ဂှ် ဓါတ်မကတဵုဗဒှ်ကဵု ကေန်သာမာန် သီုဖအိုတ် နွံ ၅၀ ဂကူ
ပၞောဝ်တအ်ဂှ် ဓါတ်nitrosamines ကေုာံ ဓါတ် polycyclic aromatic hydrocarbons တအ်ပါလုပ်ကီုရ
၃၆] ပ္ဍဲအလုံမွဲဂၠးတိ ပၞောဝ်ကဵု မၞိဟ်မဒုင်ချိုတ် နကဵုယဲကေန်သာ မသုန်တၠဂှ် မွဲတၠဂှ် ဟိုတ်နူၜံက်
၃၆] ယဝ်ရ ပ္ဍဲဍုင်မဇၞော်မောဝ်တုဲတအ်မ္ဂး ပ္ဍဲမၞိဟ်ပိဂှ် မၞိဟ်မွဲ
၃၇] ဟိုတ်နူ စၞ
ပရေင်ချဳဓရာင်ကာယအောန်
ကေုာံ ကြောအ်လောန်တုဲ မဒးချိုတ် နကဵု ယဲကေန်သာဂှ် နွံ စဵုကဵု ၃၀-၃၅
၃][၃၈] ပရေင်ချဳဓရာင်ကာယအောန်ဂှ် ဒှ်အန္တရာယ် ညံင်ဂွံကလိဂွံ ယဲကေန်သာရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဟိုတ်နူ ပရေင်ချဳဓရာင်အောန်တုဲ ကြောအ်လောန် ဒှ်ကၠုင်ကီု သီုကဵု ဖဍိုန်ကဵု သၞောတ်ဒုင်ဗဒဝ် (immune system) ကေုာံ သၞောတ်endocrine system တအ်ကီုရ
၃၈] ဟိုတ်မကတဵုဒှ်ယဲကေန်သာ ဒၟာဂှ် မၞိဟ်ကဝက်ပြင်င်ဂှ် ဒၟာနူ အဟာရလောန်ကာဲ (overnutrition) (မစ လောန်ၜက် နူဗၞတ်ၜတ်)ဂှ် ကတဵုဒှ် ဂၠိုင်နူကဵု ဟိုတ်နူ စသၞေဝ်ကေဝ်အောန် ဟွံသေင်မ္ဂး ဟိုတ်နူစ စၞဟွံကိတ်ညဳ ကုပရေင်ထတ်ယုက်ဏီရ
စၞလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ပကဵု ညံင်ဂွံဒှ် ယဲကေန်သာဂၠိုင်ရ
ဟိုတ်နူစ စၞၜဵုဂၠိုင်တုဲ ကတဵုဒှ် ယဲကေန်သာထိုင်စၞ (gastric cancer
၃၉] စၞမၞုံကဵု Aflatoxin B1 မဒှ်စၞ မဟွံသအးဇ္ၚး မၞုံကဵုစၟ
ဓါတ်ဂျိတအ်ဂှ် ကတဵုဗဒှ်ကဵု ယဲကေန်သာဂြိုဟ် (liver cancer
၃၉] ဟိုတ်နူမသ္ၚာဲဇဗၠုသတ်တုဲ မလေပ်ကတဵုဗဒှ်ကဵု ယဲကေန်သာပါင်
၃၉]ဟိုတ်နူ အခိုက်စၞ ဟွံတုပ်တုဲ အန္တရာယ် ဂကူကေန်သာ မဒှ်ဂၠိုင်လေဝ် ဟွံတုပ်ရေင်သကအ်ကီုရ
ဥပမာ ပ္ဍဲဍုင်ဂျပေန်မ္ဂး ဟိုတ်နူ မစ စၞမၞုံကဵုၜဵုဂၠိုင်တုဲ ကတဵုဒှ် ယဲကေန်သာထိုင်စၞဂၠိုင်
၄၀] ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်မ္ဂး ယဲကေန်သာကြုတ်ဇၞော် မၞိဟ်ဒှ်ဂၠိုင်ရ
၄၁] မၞိဟ်မဒုင်ချိုတ် နကဵုယဲကေန်သာ ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ် ၜိုတ် ၁၈ ဂှ် ဟိုတ်နူကဵု ယဲကၠောအ်ကၞာန်ရ
ပ္ဍဲဍုင်ဒိုက်ဂတ် ဗီုကဵု အဖရိကမ္ဂး မၞိဟ်ကတဵုဒှ် ယဲကေန်သာ ဟိုတ်နူကၠောအ်ကၞာန် နွံ ၂၅ တုဲ ပ္ဍဲဍုင်ဇၞော်မောဝ်တအ်ဂှ် အောန်နူ ၁၀ ရ
၃] ဟိုတ်နူ စုက်လုက် စၟယဲဝါယ်ရာသ် (Viruses) မွဲမွဲတုဲ ကတဵုဒှ်ယဲ
နူဂှ် ကၠောအ်ဒှ်အာ ကေန်သာလေဝ်နွံ ဟိုတ်နူ စၟဗက်တဳရဳယျာကေန်သာ (cancer bacteria) ကေုာံ စၟပါရသိတ် (parasites)တအ်လေဝ် ဒှ်ဟိုတ် မဂွံဒှ် ယဲနွံကီုရ
စၟဝါယ်ရာသ် မကတဵုဗဒှ်ကဵု ကေန်သာမာန် မကော်ဂး အန်ကဝ်ဝါယ်ရာသ် (Oncovirus)ဂှ် ဒှ်စၟဝါယ်ရာသ် မပ္တံကဵု စၟဝါယ်ရာသ် human papillomavirus (cervical cancer
Epstein Barr virus (B-cell lymphoproliferative disease and nasopharyngeal carcinoma
Kaposi's sarcoma herpesvirus (Kaposi's sarcoma and primary effusion lymphomas
hepatitis B ကေုာံ hepatitis C
ဝါယ်ရာသ် (hepatocellular carcinoma) ကေုာံ human T-cell leukemia virus-1 (T-cell leukemias)တအ်ရ
ဟိုတ်နူ စၞဗက်တဳရဳယျာ ကၠောအ်ကၞာန်တုဲ ကတဵုဒှ်ယဲလေဝ် ဒှ်ဟိုတ် ပကဵု ညံင်ဂွံဒှ် ကေန်သာမာန်ကီုဂှ် ဗီုကဵု စၟဗက်တဳရဳယျာHelicobacter pylori-induced gastric carcinoma
၄၂][၄၃] စၟပါရသိတ် (Parasitic) မဒှ်စၟ ဗီုကဵု မရုန်တအ်ဂှ် ယဝ်ရကၠောအ်ကၞာန်ဂွံလေဝ် ဗဒှ်ကဵု ယဲကေန်သာမာန်ကီုရ
ဗွဲတၟေင် စၟပါရသိတ် Schistosoma haematobium
squamous cell carcinoma of the bladder) ကေုာံ the liver flukes
Opisthorchis viverrini and Clonorchis sinensis (cholangiocarcinoma
၄၄] ရေဒိယာရှေန် ဟီုဂှ် ဟိုတ်နူ မဒးစုက်လုက်လဝ် ကုဓါတ်ပသာန်လျးရေဒိယော မပ္တံ ကု (ultraviolet radiation) ကေုာံ ကပေါတ်ဓါတ်ရေဒိယောကသဳ (radioactive material) မဗဒှ်ကဵု ယဲကေန်သာမာန်တအ်ရ
၄၅][၄၆]နိဿဲ ဗၠေတ် - Closing </ref> missing for <ref> tag မဒးစုက်လုက် ကုဂေတ်ရဒေါန် (radon gas)တအ်ဂှ် အန္တရာယ် တုပ် ကုမဒးဒုင် ကမ္မကၜံက် (passive smoking) (မဒးဒုင်သၟူယံက်ၜံက် ညးတၞဟ်မသုင်) ကီုရ
၄၇] ရေဒိယာရှေန်ဂှ် ယဝ်ရ ပတောအ်ၜတ် ကုဟိုတ်မကတဵုဒှ် ယဲကေန်သာတၞဟ်မ္ဂး ဒှ်အရာမဒှ်ဂၠိုင်မွဲကီုရ
၄၇] တုဲပၠန် ရေဒိယာရှေန်ဂှ် မကတဵုဗဒှ်ကဵု ကေန်သာ ပ္ဍဲဒၞာဲခန္ဓဗွဲမဂၠိုင်တုဲ သီုကဵုအာယုက်နာနာရ
ကောန်ၚာ်လေဝ် ကတဵုဒှ်ဂၠိုင်ကီုရ
ဟိုတ်နူမိမတအ် မစုက်လုက်လဝ် ရေဒိယာရှေန်တုဲ ကောန်ၚာ်ပ္ဍဲဂဝ်ဂၞဴလေဝ် နူကၠာဟွံဂွံၜံင်ဂှ် အန္တရာယ်မဒှ်ယဲကေန်သာမာန် ကလိဂွံလဝ်တုဲတုဲရ
၄၇] ဓါတ်ရေဒိယော မပ္တံကဵု မဝ်ဗာင်ဖုင်
ကပေါတ်လလဳ မစၠောအ်ဗစိုပ်နာနာတအ်ဂှ်လေဝ် ဒှ်အရာမပၠုပ်လဝ် ပ္ဍဲစရင်အရာမဒှ်မာန်ကီုလေဝ်[၄၈] နကဵုသက်သဳ မဒှ်အရာ မဒးစွံသတိမွဲဂှ် ဟွံတီဏီရ
၄၉] [၄၅]တုဲပၠန် ဒဒှ်ရ မဝ်ဗာင်ဖုင်ဂှ် ဒှ်အရာမဗဒှ်ကဵု ယဲကေန်သာမာန်ဂှ် ၜိုတ်မလ္ၚတ်ကၠုင်သုတေသနမ္ဂး ဟွံဂွံဆဵုကေတ်ဏီရ
This includes that studies have not found a consistent link between mobile phone radiation and cancer risk
ဘာသာမန် (ဝါ) အရေဝ်မန် (အၚ်္ဂလိက်
Mon Language
မွန်ဘာသာစကား) ဂှ် ဒှ်ဂကောံအရေဝ် သြသထြောအေရှတေတ် (Austroasiatic language) မဒှ် အရေဝ်တမ်မူလ ရးအာရှအဂၞဲမွဲရ
ဂကောံအရေဝ် သြသထြောအေရှတေတ် ဂှ် ဒှ်အရေဝ် ဂကူဗွဲမဂၠိုင် မဟီုဂးဒၟံင် ပ္ဍဲၝောအ်ဒေသအာရှအဂၞဲတုဲ ပ္ဍဲအိန္ဒိယ
ဘင်္ဂလာဒေသ်
နဳပဝ် ကေုာံ ဒေသပယျဵု ဍုင်ကြုက် လပါ်သၠုင်ကျာလေဝ် ပြးဇး နွံဒၟံင် ညိညကီုရ
ဂကူမဟီုအရေဝ် သြသထြောအေရှတေတ် သီုဖအိုတ် စၟတ်သမ္တီလဝ် နွံ (၁၆၈) ဂကူကီုလေဝ် ဆဂကူ ဗဳယေတ်နာမ်
ဂကူခမေန် ကေုာံ ဂကူမန်တအ်ဟေင် မၞုံကဵု ရာဇဝင် မဇၞော်လှဲလးရ
အရေဝ်မန်တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ဇၞော်မောဝ်ကၠုင်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ၜိုတ် မလောန်ကၠုင် သၞာံ ၅၅၀၀ သၞာံ အခိင် ဂကူမန်ကဵု ဂကူခမာ စပြးဇးရေင်သကအ် ဟီုမာန်ရ
နူအခိင်ၜိုတ် အေဒဳ (၃) ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဂကူမန်တအ် စုက်လုက် ကုဂကူအန္ဒိယတုဲ လွဳစ မအက္ခရ်ညးတအ်တုဲ ဖန်ဗဒှ်ပတိုန် လိက်ဂကူဇကုရ
ရံင်ကဵု ပရေင်ယေန်သၞာင်မၞိဟ်တုဲ ဂကူမန် မစချူလိက် ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ်အခိင်ၜိုတ် အေဒဳ ၃ ဗွဝ်ကၠံမဒှ်မာန်ရ
ဆဂး လိက်တၟအ် ၜိုတ်မဂွံဆဵု နကဵုဘာသာမန်ဂှ် ပ္ဍဲအေဒဳ ၆ ဗွဝ်ကၠံ) ဂကူမန် ပ္ဍဲခေတ်ဒွါရဝတဳ (လၟုဟ်ဒၞာဲဍုင်သေံထာဲ ကဵု ဍုင်လဴ) ကေုာံ ဒၞာဲဍုင်ဗၟာ လၟုဟ်ရ
အရေဝ်မန်တ္ၚဲဏအ် စနူကဵု အေဒဳ (၃) ဗွဝ်ကၠံဏအ် ဟီုဂွံရ
လိက်မန် ခေတ် (၆) ဗွဝ်ကၠံဂှ် နကဵု ဗီုပြင်အက္ခရ် လိက်မန်ဒွါရဝတဳဂှ် တၞဟ်ခြာကဵု ခေတ်သဓီု ကဵု ဗုကာံ တၟာဂလိုင်ကီုလေဝ် ရံင်ကဵု မဝေါဟာရတအ် တုပ်ရေင်သကအ်တုဲ စၟတ်သမ္တီ နဒဒှ် မွဲခေတ် မကော်စ အရေဝ်မန်တြေံ ဂွံရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ အရေဝ်မန် ခေတ်အကြာ အေဒဳ ၆- ၁၂ ဗွဝ်ကၠံ ဂှ် ဒှ်အရေဝ် မန်တြေံ မစၟတ်သမ္တီကေတ်မာန်ရ
အရေဝ်မန်လဒေါဝ်ဂှ် စနူ ၜိုတ် (၁၂-၁၅) ဗွဝ်ကၠံ မဒှ်အခိင် တၠညးမိစောဗု ဓမာန်ညး သၟိင်ဓမ္မစေတဳတုဲ လိက်ကြဴနူဂှ် ၁၅-၁၉ ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဒှ် မန်တၟိ မြဴသာ်ဝွံ ပါ်ဂွံရ
ဂကူမန်ဂှ် ဒးဒုင်ဘဲပၞာန် ကုဗၟာမဂၠိုင်ကဵုအလန်တုဲ ပရေင်အရေဝ် လိက်မန်လေဝ် ပြံင်နှဴကုဗၟာ ဗွဲမဂၠိုင်ကီုရ
ဂကူမန် မဒးဒုင်ဘဲပၞာန် အံင်ဇေယျ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၇၅၇ ဂှ် သီုဒးဒုင် ဂစိုတ်ပဠက်ဂကူကီုတုဲ အရေဝ်မန်ဂှ် ဍန်လျစှ်ေအာ စဵုကဵုကြပ်ကၠက်ရ
ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ် မၞိဟ်မဟီုအရေဝ်မန်ဂွံ နွံစ ၜိုတ် ဒစာံ ကိုဋ်ဒှ်ရ
အကင ဘာသာမန် (ဝါ) အရေဝ်မန်ဂှ် ဒှ်ဂကောံအရေဝ် သြသထြောအေရှတေတ် (Austroasiatic language) မဒှ် အရေဝ်တမ်မူလ ရးအာရှအဂၞဲ
ဂကောံအရေဝ် သြသထြောအေရှတေတ် ဂှ် ဒှ်အရေဝ် ဂကူဗွဲမဂၠိုင် မဟီုဂးဒၟံင် ပ္ဍဲၝောအ်ဒေသအာရှအဂၞဲတုဲ ပ္ဍဲအိန္ဒိယ
ဘင်္ဂလာဒေသ်
နဳပဝ် ကေုာံ ဒေသပယျဵု ဍုင်ကြုက် လပါ်သၠုင်ကျာလေဝ် ပြးဇး နွံဒၟံင် ညိညကီုရ
ဂကူမဟီုအရေဝ် သြသထြောအေရှတေတ် သီုဖအိုတ် စၟတ်သမ္တီလဝ် နွံ (၁၆၈) ရ
မဂွံစၟတ်သမ္တီ ဂကောံဂကူမွဲဂကောံတုပ်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုတၠုင်လအာ အရေဝ်ရ
ဂကူသြသထြောအေရှတေတ်တအ်ဂှ် နွံကဵု ရမ္သာင်ၜါ ရမ္သာင်ဇြိုင် ကဵု ရမ္သာင်သာ ဥပမာ က (ရမ္သာင်သာ
ရမ္သာင်ဇြိုင် ဒၞာဲက ဂှ် ဂ
ရမ္သာင်သာဂၠိင် ခ ဂှ် ကာလဒှ်အာ ရမ္သာင်ဇြိုင်ဂၠိင်မ္ဂး ဒှ်အာ ဃ
ညံင်ရဴ ဂကူမစုက်ကဵုဂကောံဂကူဂှ် ဂကူတိဗက်တဝ်ပါမာတအ် မၞုံကဵု ရမ္သာင်တိုန်စှ်ေဂှ် ပ္ဍဲဂကူသြသထြောအေရှတေတ် တအ် ဟွံမဲရ
တုဲပၠန် တၟေင် ရမ္သာင် ဂကူ သြသထြောအေရှတေတ် မွဲပၠန်ဂှ် ဒဒှ်မၞုံကဵု ရမ္သာင်မထတ် ရမ္သာင်ဇြိုဟ်တုဲ ပတိတ်ရမ္သာင် နကဵု ပိဗီု လ္ၚဵု ပန်ဗီုရ
နကဵုမန်မ္ဂး ပတိတ်ရမ္သာင် ပန်ဗီု (က ခ ဂ ဃ
ပါဲနူဂှ်တုဲ မအရေဝ်တမ် ဗီုကဵုမဂၞန်တအ်ဂှ် တုပ်ရေင်သကအ်ရ
ဥပမာ မအရေဝ် ဗွဲသၟဝ်ဝွံ သိဒ်ဝေလ် ကဵု ရော လ္ၚတ်ဂကောံဂကူသြသထြောအေရှတေတ်တုဲ ညးတအ် ဖန်ဗဒှ်တိုန် အရေဝ် သြသထြောအေရှတေတ်-တမၠာ (Proto-Austroasiatic lexical proto-forms) ဂှ် မအရေဝ် လ္ၚဵုဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ
klɔʔ all (အိုတ်) · *tum all (အိုတ်သီု) · *bɔh
buːh ashes (ဗံင်) · *buŋ belly (ဗုင်) · *kluŋ middle (လဒေါဝ်) · *ciːm
ceːm bird (ဂစေမ်) · *kap to bite (ကိတ်) · *kat to bite (ကိတ်) · *saːm to bleed (ဆီ) · *ɟhaːm
b/m)haːm to bleed (ဆီတိတ်) · *cʔaːŋ bone (ဇုတ်) · *toːh breast (တှ်) · *coːh to ignite (စံင်) · *tɔːt
tuːt to ignite (တူ) · *-rsiːm finger-nail (သၞေမ်) · *rməl cloud (မတ်ဗြဲ) · *ʔuːt cloud(y) (ဗြဲအု) · *truh to arrive (စိုပ်) · *kceːt to die (ချိုတ်) · *ʔuək to drink (သုင်) · *tiʔ earth (တိ) · *caːʔ to eat (စ) · *mat eye (မတ်) · *mɔːh
muːh
muːs nose (မုဟ်) · *muəj
moːj one (မွဲ) · *ʔiːʔ person (ညး) · *mraʔ person (မၞိဟ်) · *glɔːŋ road
way (ဂၠံင်) · *riəs root (ရိုဟ်) · *jɔl to see (ဆဵု) · *tiək to lie down
sleep (တိက်) · *ŋaːj to speak (ဂး) · *s(ʔ)maɲ star (သၞံင်) · *tmɔʔ stone (တၟအ်) · *tŋiːʔ sun
day (တ္ၚဲ) · *sntaʔ tail (ဗတ) · *k(-)duər wife (ကန္တဝ်/ဗြဴ) · *-ŋaːr yellow (ဍာ်မိတ်) အရေဝ်မန်ဂှ် မွဲအခိင်တေအ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ဒှ် ဂကောံအရေဝ် မန်-ခမာ ကီုလေဝ် ဗွဲကြဴဏအ် အစာဘာသာဗေဒတအ် ဂွံတီကေတ် ဂကောံဂကူ မုဏ္ဍ (Munda) ကဵု နိဂဝ်ဘာရေသ (Nicobarese) မၞုံဒေသတၞဟ်တအ်လေဝ် မဆက်စပ် ဒၟံင် ကုအရေဝ်မန်-ခမာကီုတုဲ စၞးဂကောံအရေဝ်မန်-ခမာဂှ် ညးခုတ် ယၟုတၟိ သြသထြောအေရှတေတ်ရ
ညးပါ်လဝ် နူတမ်ဝါဒိ ၜိုတ်ဘဳစဳ ၆၃၀၀ (၈၃၀၀ သၞာံ မတုဲကၠုင်)ဂှ် နူဂှ် ပါ်တိတ်အာ မွဲက္ဍိုပ် ညးမကော်စ နိဂဝ်ဘာရေသ မဒှ်ဂကူ ဖျုန်လမ္စံက် မမံင် ပ္ဍဲတကအ်ဂမၠိုင်
ၜိုတ် ဘဳစဳ ၄၆၀၀ ဂှ် ပါ်တိတ်အာ ဂကူမဏ္ဍ မွဲက္ဍိုပ် မၞုံဒေသ ဍုင်အိန္ဒိယ လပါ်ပလိုတ်
ၜိုတ် ဘဳစဳ ၄၂၈၀ ဂှ် ဂကောံမန်-ခမာ မဒှ်ဂကူ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲဒေသ အာရှရးအဂၞဲတအ်ရ
ၜိုတ် ဘဳစဳ ၃၉၅၀ ဂှ် ပ္ဍဲဂကောံမန်-ခမာတအ်ဂှ် ကလေင်ပါ်တိတ်အာ ၜါဂကောံ
မွဲလပါ်ဂှ် ဗွဲကြဴ ဒှ် အရေဝ်ဂကူပလံင်
ဗဳယေတ်နာမ်တုဲ မွဲလပါ်ဂှ် ဗွဲကြဴ ဒှ်အာ ဂကူမန်
ခမေန်တအ်ရ
ဂကောံၜါဏအ် ကလေင်ပါ်ပၠန်ဂှ် ၜိုတ် ဘဳစဳ ၃၅၀၀ လပါ်လက္ကရဴညိ ဒှ်မာန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ အရေဝ်မန် တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ဒှ်အရေဝ် မဇၞော်တိတ် နူဂကောံမန်-ခမာ နူၜိုတ်ဘဳစဳ ၃၅၀၀ တေအ် ဟီုမာန်ရ
နူကဵု မန်ကဵုခမာ စပါ်ရေင်သကအ် ပ္ဍဲဘဳစဳ ၃၅၀၀ စဵုကဵု မစိုပ်ခေတ် စချူလိက် အေဒဳ (၃) ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဟိုတ်နူ ဟွံမဲ ကုလိက်ဏီတုဲ မအရေဝ်ဝေါဟာရတအ် ဂွံလ္ၚတ်စ ဝါတ်ဒၟံင်ရ
အရေဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဏအ်ဂှ် ကော်ခဴစ မန်တမၠာ (Proto-Mon) ရ
ပ္ဍဲၜိုတ် အေဒဳ (၁) ဂှ် ဂကူမန်တအ် စစုက်လုက် ကုအိန္ဒိယတုဲ ကေတ်အက္ခရ် အိန္ဒိယတုဲ ပ္ဍဲၜိုတ် အေဒဳ (၃) ဗွဝ်ကၠံ စချူကၠုင် လိက်ရ
ရံင်ကဵု ပရေင်ယေန်သၞာင်မၞိဟ်တုဲ ဂကူမန် စချူလိက်ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ်အခိင်ၜိုတ် အေဒဳ (၃) ဗွဝ်ကၠံ ဒှ်မာန်ရ
ဆဂး လိက်တၟအ် ၜိုတ်မဂွံဆဵု နကဵုဘာသာမန်ဂှ် ပ္ဍဲအေဒဳ ၆ ဗွဝ်ကၠံ) ဂကူမန် ပ္ဍဲခေတ်ဒွါရဝတဳ (လၟုဟ် ဒၞာဲဍုင်သေံထာဲ ကဵု ဍုင်လဴ) ကေုာံ ဒၞာဲဍုင်ဗၟာ လၟုဟ်ရ
အရေဝ်မန်တ္ၚဲဏအ် စနူကဵု အေဒဳ (၃) ဗွဝ်ကၠံဏအ် ဟီုဂွံရ
လိက်မန်ခေတ် အကြာ အေဒဳ ၆၀၀ - ၁၀၀၀ မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲဒွါရဝတဳ ကေုာံ သဓီုတအ်ဂှ် ကဵု လိက်မန် အကြာ ၁၀၀၀ - ၁၂၀၀၀ မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲသဓီု ကဵု ဗုကာံတအ်ဂှ် နကဵုဗီုပြင် မအက္ခရ် ၜိုန်ရ တၞဟ်ခြာတဴ ဗွဲမလောန်ကီုလေဝ် နကဵုအရေဝ် ဥပမာ မအရေဝ် ဂၠဴ လိက်တၟအ်ကျာ်ဖရပထုံ အေဒဳ ၆၀၀ ကဵု လိက်တၟအ်ဗုကာံ အေဒဳ ၁၂ ဗွဝ်ကၠံ ချူ ဇ္လောဝ် တုပ်ပ်ရ
ညံင်ရဴသာ်ဂှ်ကီု ထပှ်စှော် (ဒုံပေါဟ်စွသ်
ဘာ (ဝိဟာရ်
သၟာလှ်ေ သၟာဒယှ်ေ (ရန်လေဟ် ဇိဇိဟ်) တုပ်ရေင်သကအ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ မန်တြေံ (Old Mon) ဂှ် မိက်ဂွံစၟတ်သမ္တီ နူအေဒဳ ၆၀၀ စဵုကဵုစိုပ် အေဒဳ ၁၂၀၀ ရ
ဍုင်မန်ဒွါရဝတဳဂှ် ဒးဒုင် ပလီုကု ခမေန်တုဲ စိုပ်သၞာံၜိုတ် အေဒဳ ၁၀၀၀ ဂှ် လိက်မန် နူဒေသဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် အောန်အာကွေဟ်ဟ်ရ
စၞးလိက်မန်ဂှ် လိက်ခမေန် လုပ်ကေတ်ထောအ်ဒၞာဲရ
လပါ်ဍုင်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ ကဵု ဍုင်ဗုကာံဂှ် လိက်မန် ဇၞော်ဒၟံင်ဖိုဟ်ရ
ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲခေတ် သၟိင်ကျာန်သေတ်တာဂှ် ၜိုန်ရ ညးဒှ် ဂကူဗၟာမွဲကီုလေဝ် အတိုင်အသိင်အဝဵုသြဇာညးဇၞော်ဂှ် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဟိုတ်နူလိက်မန်ဂှ် ဒှ်လိက်စကာရုင် ဒှ်လိက် မၞိဟ်မစကာဂၠိုင်တုဲ ဂွံဆဵုကေတ် လိက်တၟအ် မချူလဝ် ဗီုမန် ဂၠိုင်အိုတ်ရ
လိက်မန် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် သဒ္ဒါကီု
ဝေါဟာရဂမၠိုင်ကီု ကဆံင်သၠုင်အိုတ် ဟီုမာန်ရ
ဒၞာဲမအရေဝ် မန် ဟွံမဲတအ်ဂှ် လွဳစ မအရေဝ် သံသကြိုတ်/ပါဠိတုဲ ဖန်ဗဒှ်ပတိုန် အရေဝ်မန်ရ
မအရေဝ်လ္ၚဵု မအက္ခရ်မန်ဂှ် တြေံလောန်အာ မၞိဟ်စကာအောန်တုဲ တောဲဖျပ်လဝ် နကဵုပါဠိတုဲ ချူစုတ်လဝ်ရ
ဥပမာ အရေဝ် ရုံလောသ် ဂှ် ဒှ်အရေဝ်မန် ကြပ်ကၠေအ်ဒၟံင် ပ္ဍဲအခိင်(၁၂)ဗွဝ်ကၠံတုဲ ကရောမ်မွဲစွံကု ရုံလောသ်ဂှ် ညးတောဲဖျပ်စုတ် ကလျာဏမိတ္တ ရ
နကဵုဗီုဏအ် အဓိပ္ပါယ် ရုံလောသ် (မိတ်သဟာဲမချာဲ)ဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ
အတိုင်ဝင်မ္ဂး သၟိင်အနဝ်ရထာ (အနုရုဒ္ဓ) ကၠုင်ဗတိုက် ဍုင်သဓီုတုဲ သီကေတ်ဏာ တၠပညာဂကူမန် နူဍုင်သဓီုတုဲ လိက်ပတ်မန် စိုပ်အာ ပ္ဍဲဗုကာံတုဲ ဇၞော်မောဝ်လဝ် ပ္ဍဲဗုကာံရ
ဆဂး ဒုင်သဇိုင် ကုသက်သဳဝင်တၟိ မပ္တံ ဗီုမအရေဝ်မန် မလုပ်စိုပ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဂကူနာနာဂှ်ကီု သက်သဳလိက်တၟအ် ဗီုကဵု လိက်တၟအ်မန် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကျောက်ဆည်း
လိက်ဍိုတ် မဂွံဆဵုကေတ် နူပၞက်ကျာ်စေတဳမွဲ ပ္ဍဲကွာန်ကျွန်းတော်ကျွန်းဂှ်ကီု ဒဒှ်ရ ဂကူမန် လိက်မန် မၞုံဒၟံင် ပ္ဍဲဒေသတတ္ထဒေသ (ဒေသအညင် / အညာဒေသ)ဂှ် ကၠာနူခေတ် သဓီု ဟွံဂွံလီုဏီဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ တၠပညာဇၞော် ဗီုကဵုအစာဝင် မစ္စတာလုတ် ညးချူလဝ် ပ္ဍဲလိက် Old Kyaukse and the Coming of the Burmans (1959) ဂှ်ကီု ဗိုလ်မှူဘရှင် မချူလဝ် ပ္ဍဲလိက် အနော်ရထာအရင်က မြန်မာနိုင်ငံ ဂှ်ကီု
ညးတအ်ဟီု ပ္ဍဲဒေသတတ္ထဒေသ (ဍုင်ဗၟာ လပါ်လတူ)ဝွံ ဂကူမန်တြေံတအ် တန်တဴမံင်ကၠုင်လဝ် နူတမ်တေအ်ရ
ဗွဲကြဴ ဂကူပျူတအ် လုပ်စိုပ်ကၠုင်တုဲ ဒၞာဲအကြာ ဍုင်မန်ရာမည ကဵု ဍုင်မန်တတ္ထဒေသဂှ် ညးတအ် ပတန်ဍုင်သိသိတ် (သရေခေတ္တရာ
ကြဴနူဂှ်ညိ ဂကူဗၟာတအ် လုပ်စိုပ်ကၠုင်တုဲ တန်တဴအာ အကြာဂကူမန်တအ်ရ
အရေဝ်ဝေါဟာရမန်ဂမၠိုင်လေဝ် ညးတအ်လွဳစရ
ဗွဲကြဴဏအ် ဂကူဗၟာတအ် ဓလီုပၠံင်ကေတ်အဝဵု နူမန်တုဲ လအ်ညိ ဂကူမန်လေဝ် ကၠေအ်ကၠက်အာရ
သၞာံ ၂၀၁၃ ဂှ် ပ္ဍဲမြစ်သား ဂွံဆဵုကေတ် လိက်တၟအ် မချူလဝ် ဗီုသံသကြိုတ်
ဗီုပါဠိ
ဗီုမန်
ဗီုပျူ ပန်ဘာသာရ
လိက်တၟအ်ဂှ် ထကးလီုလာ်ကွေဟ်ကွေဟ်ရ
ပ္ဍဲမုက်ဗီုပါဠိဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ယၟုသၟိင်ဍုင်ဗုကာံ မဇ္ဇဒေဝ
မဟဗ္ဗဎိပဇြန္တဒေဝ
ဗဇြိဘရဏဒေဝ
မဇ္ဇဒေဝဂှ် ဒှ်အပါနော်
မဟဗ္ဗဎိပဇြန္တဒေဝ ဂှ် ဒှ်မအံက်တုဲ ဗဇြိဘရဏဒေဝဂှ် ဒှ်ကောန်ရ
ယၟု ဗဇြဘရဏဒေဝဂှ် ပ္ဍဲလိက် ကျာ်တိတၞဟ်လေဝ် ကေင်ဆဵုဒၟံင်ကီုတုဲ ညးဂမၠိုင် စၟတ်သမ္တီလဝ် ညးဂှ် ဒှ်သၟိင်စောလူး မဒှ်ကောန် သၟိင် အနုရုဒ္ဓဒေဝ (အနော်ရထာ) ရ
ပ္ဍဲလိက်ဏအ် ညးဂှ် ဒှ်ကောန်သၟိင် အနုရုဒ္ဓဒေဝ ဟွံသေင်ဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ လတူ လိက်ဝင် မဒုင်သဇိုင် ကုလိက်ဝင် ဦးကုလားမဟာရာဇဝင်တော်ကြီး
မှန်နန်းရာဇဝင် မဟီုလဝ် သၟိင်အနဝ်ရထာ မအာသီကေတ် ဍုင်သဓီုတုဲ ဂကူမန် မစိုပ်အာ ဍုင်ဗုကာံဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် ဂလာန်သၟာန် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ
တုဲပၠန် လိက်တၟအ် ကျာ်မနုဟဝ် နကဵုဘာသာဗၟာ မဂိုင်ဒိပ်လဝ် ပ္ဍဲတိုက်ရုင်လိက်တၟအ် နန်မာန္တလေဂှ်လေဝ် မချူလဝ် ပရူဒဒှ် သၟိင်မနုဟဝ် နူဍုင်သဓီု ဒးဒုင်ရပ်ဏာ စိုပ်အာဗုကာံတုဲ သွံလစိန်တုဲ ဒက်ပတန်လဝ် ကျာ်မနုဟဝ်
ရာဒၞာ ဘဝအဆက်ဆက် ဘဝသၟိင်ဟေင် ကဵုဂွံဒှ်ညိ
ဘဝမကျညး လ္ပကဵုဒှ်ညိ
ဂှ် ကာလလ္ၚတ်ရံင် ဗီုပြင် မအက္ခရ်ကီု
တၠုင်လအာ မအရေဝ်ကီုဂှ် ဒှ်ဒၟံင် လိက်ခေတ်ဗုကာံ ဟွံသေင်
မအက္ခရ်လ္ၚဵု စကာလဝ် ညံင်မအက္ခရ်ခေတ်ဗုကာံ
မအက္ခရ်လ္ၚဵု ဗွဲတၟေင် အက္ခရ် (ရ) ဂှ် ဒှ်ဒၟံင် မအက္ခရ် ခေတ်ကုံဗင် (၁၈) ဗွဝ်ကၠံတုဲ နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ ဟီု ဒဒှ်ရ လိက်ဝွံ ဒှ်လိက်တၟအ် မကၠောန်ကေတ်တ် သွက်ဂွံပခိုင်ကဵု ပေါမ်အာဂီု ပရူသၟိင်အနဝ်ရထာ မဂွံမာန်ဏာ ဍုင်သဓီုရ
ဒှ်လိက် မချူလဝ် ပ္ဍဲခေတ် ဘိုးတော်ဘုရား ကာလညးတအ် မချူလိက်ဝင်တၟိ မှန်နန်းရာဇဝင် ရ
ရန်တၟအ် ဘိုးတော်ဘုရား ဂွံချူလိက်ဝင်ဂှ် ရန်တၟအ်ကဵု ဂွံကလေင်ဆဝ်မ္ၚုဟ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူဗၟာ ကြဴနူ အင်္ဂလိက် သီဂွံအာ ဍုင်ဒေသသကုတ်လပါ်သၟဝ်တုဲရ
ဘုတ်ကျာ် ပ္ဍဲဍုင်ဗုကာံ ဗွဲတၟေင် ဘုတ်ကျာ် (မြင်းကပ္ပါ ဂူပြောက်ကြီး) ဂှ် ညးချူလဝ် ဗီုဝင်သာသနာကျာ် မပြးဇးကၠုင် ခေတ်အဆက်ဆက် သီုရုပ် သီုလိက် နကဵုဘာသာမန်ရ
သီုကဵု ပရူမကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲဍုင်သဳရိလင်္ကာ ပ္ဍဲအခိင် မပတန်ကျာ်ဂှ် ပရူသၟိင်သိင်္ဃိုရ် ဗီုမစဵုဒၞာသာသနာကျာ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကျာ်ဂှ်ရ
ပရူသၟိင်အနဝ်ရထာ မနိမန်နင် ပိဋကတ်ပိ နူသဓီု မကေတ်မာန် လတူလကျာ်အရည်ကြီးတအ်ဂှ် ဟွံဂွံဆဵုကေတ်ရ
ပရူမဆေင်ကဵု သာသနာ ကိစ္စဇၞော်ဂလိုင်ဏအ် ဟွံဗၟံက်ထ္ၜးလဝ်
စၞးဂှ် ချူလဝ် ပရူမကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲဍုင်သဳရိလင်္ကာဂှ် ထေက်ကဵု ဒးချပ်ရ
ဟိုတ်နူဟွံကေင်ဒှ်လဝ်တုဲ ဟွံဗၟံက်ထ္ၜး ဒှ်မာန်ရ
ရံင်ကဵု သက်သဳ လိက်တၟအ် မြစ်သား ဂှ်ကီု
ရံင်ကဵု လိက်မန် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲဒေသဂှ် ကၠာဍုင်သဓီု ဟွံဂွံလီုဂှ်ကီု
ရံင်ကဵု ဗီုရုပ် ကေုာံလိက် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲ မြင်းကပ္ပါ ဂူပြောက်ကြီးဂှ်ကီု
ရံင်ကဵု လိက်တၟအ် ပတောအ် မကၠောန်ကေတ်အတေင် သွက်ဂွံ ပခိုင်ကဵု ဝင်အနဝ်ရထာဂှ်ကီုတုဲ နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ ညးဒစဵုဒစး လညာတ်မ္ဂး ဍုင်သဓီု မကျပၞာန်တုဲ ပိဋကတ်မန် နူသဓီု မစိုပ်အာ ဍုင်ဗုကာံတုဲ လိက်မန် ဇၞော်မောဝ် ပ္ဍဲဗုကာံရ
ညးထံက်ဂလာန် လတူ လညာတ် တၠပညာဝင်ဇၞော် မစ္စတာလုတ် ကဵု ဗိုလ်မှူဘရှင် မဟီုလဝ် ဒဒှ်ရ ဒေသဗုကာံဝွံ ဒှ်လဝ် ဒေသမန်တုဲ ဂကူဗၟာတအ် လုပ်ကၠုင်တုဲ ဗွဲကြဴ အုပ်ဓလီုကေတ်ထောအ် ဂကူမန်တအ်ဂှ်ရ
နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ ညးရံင်ကဵု သက်သဳဗွဲလတူတုဲ ညးဟီု ပ္ဍဲဍုင်ဗုကာံဂှ် စဵုကဵု စိုပ် လထက်သၟိင် ကျာန်သေတ်တာ (ၐ
ြဳတြိဘုဝနာဒိတျဓမ္မရာဇ) ဂှ် ဒှ်လဝ် ဍုင်မန် သၟိင်ဨကရာဇ် ဂကူမန် ဖအိုတ်ရ
ဂကူဗၟာတအ် ဂၠိုင်ကၠုင်တုဲ ပ္ဍဲနန် ပ္ဍဲသကိုပ်ပၞာန်တအ်ဂှ် ဂကူဗၟာ ပါကၠုင်တုဲ ညးရံင်ကဵု ယၟုမ္ဂး ကျန်စစ်သား ကျန် ဂှ် မဒှ်အရေဝ်မန် က္လန် မဂွံအဓိပ္ပါယ် သကိုပ်ပၞာန်တုဲ သကိုပ်ပၞာန် ကျာန်သေတ်တာဏအ် သီကေတ် အဝဵုဍုင် နူသၟိင် ဗဇြဘရဏဒေဝ မဒှ်ဂကူမန်ရ
တၞောဝ်သၟိင်မန် နကဵုယၟု မအိုတ်ကဵု ဒေဝ ဂှ်လေဝ် အိုတ်အာ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်ရ
စၞး ဒေဝ ဂှ် ဒှ်အာတၞောဝ်သၟိင် ဓမ္မရာဇ ရ
ရံင်ကဵု ယၟု ဗဇြဘရဏဒေဝ မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲထဝါဲတုဲ
ဒေသရာမည ကေုာံ သဓီုဂှ် စိုပ်အာ သၟဝ်တဲဗုကာံ ကၠာနူ သၟိန်ကျာန်သေတ်တာ လေဝ် ဒှ်မာန်ရ
ပ္ဍဲအခိင် သၟိင်ကျာန်သေတ်တာဂှ် ဒြဟတ်ဍုင်ဗုကာံဇၞော် အဝဵုဇၞော်တုဲ သြိုင်နန်တၟိတအ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
ရံင်ကဵု လိက်တၟအ်ကျာ်ယှိုဲသဳခုင် မချူလဝ် ပရူညး ဒဒှ်ရ ညံင်ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဂွံစွံရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ လတူညး
ဗွဲတၟေင် ဂကူမန်တအ် ညံင်ဂွံစွံဓဝ်ပတှ်ေ လတူညးဂှ်တုဲ ညးဝွံ ဒှ်မၞိဟ် ဂွိင်ဖေက် ဂကူမန်တအ် ကလေင်ပၠန်ကဵုညး
ဖန်ဇန် ညံင်မန်တအ် ဂွံညိင်ဝတ်တုဲ မချူလဝ်လိက်တၟအ် ယှိုဲသဳခုင်ဂှ် ဟီုမာန်ရ
သၟိင်ကျာန်သေတ်တာ ဟွံမဲတုဲ လိက်ဗၟာလေဝ် ခိုင်ကၠိုက် ဍိုက်ပေင်ကၠုင်တုဲ စၞးလိက်မန်ဂှ် လိက်ဗၟာ လုပ်ကေတ်ထောအ်ဒၞာဲရ
အဝဵုဍုင်ဗုကာံ ဒြဟတ်ဇၞော်တုဲ အရေဝ်မန်လေဝ် ဍိုန်အာရ
မန်ပ္ဍဲဒွါရဝတဳဂှ် ဒးဒုင်သီ ကုခမေန်တုဲ ပ္ဍဲဒၞာဲဟာရိဘုဉ္ဇယျ ဂှ် ဍုင်မန်မွဲ ကလေင်ဇၞော်မောဝ်တိုန်ပၠန်ရ
ပ္ဍဲခေတ် ၁၃ ဗွဝ်ကၠံဏအ် ဂကူမန် ကလေင်ၚုဟ်တိုန်ပၠန်ရ
ပ္ဍဲအခိင်ဏအ်ဂှ် စၟတ်သမ္တီကေတ် မန်လဒေါဝ် (Middle Mon)ရ
ပ္ဍဲကဵု ဍုင်ဟာရိဉ္ဇယျဝွံလေဝ် ဂွံဆဵုကေတ် လိက်မန်တၟာဂလိုင်ရ
ပ္ဍဲအခိင်တုပ်ပ်ဂှ် လိက်သၟိင်ဗညာဥူ ခေတ်ဟံသာဝတဳလေဝ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကျာ်ဇြငံ နူကွာန်တဝန်းတော (ကွာန်တာ) ပွိုင်ဍုင်ဒလ
လိက်အခိင်ဏအ်ကီု နူဝါခရူဂှ် လီုတုဲ ဗှ်ဟွံဂွံ
ဂွံဆဵု ဆမအက္ခရ်မွဲၜါမဓဝ်ရ
မန်လဒေါဝ်ဏအ် ဂွံဆဵုကေတ် ဂၠိုင်အိုတ် ဒှ်အခိင်သၟိင်ဓမ္မစေတဳရ
မန်လဒေါဝ် ကဵု မန်တြေံ ၜိုန်ရ အခိင် ဟွံလအ်ရေင်သကအ်ကီုလေဝ် တၞဟ်ခြာရေင်သကအ် တၟာဂလိုင်ရ
ဟိုတ်နူ ဒးမံင်သၟဝ်ဗၟာလအ်တုဲ အဝဵုသြဇာ လိက်ဗၟာ စလုပ်ပြံက်ကၠုင်ညိညရ
အရာတၞဟ်ခြာအိုတ် မန်တြေံ ကဵု မန်လဒေါဝ်ဂှ် မန်လဒေါဝ်ဂှ် ဓလေအ်ကုတ်ဖ္ဍန်ထောအ် ရမ္သာင်တအ်ရ
ဥပမာ မန်တြေံ ဒိရ်စာမ် ဂှ် -ိရ် ဂှ် ထပိုတ်ထောအ်တုဲ ဒှ်အာ ဒစာမ်
ဒုံပေါဟ် ဂှ် ဒှ်အာ ဒပဟ်
ရမ္သာင်ကၠာတအ်ဂှ် ကုတ်ထပိုတ် ဓလေတ်ထောအ်ရ
အပိုင်အခြာဝင်လိက်မန် ဂတဂှ်ပၠန်ဂှ် ဒှ်လိက် မန်တၟိအစ (Early Modern Mon) နူခေတ် (၁၅၀၀-၁၇၀၀) ဟီုဂွံရ
လိက်မန် ပ္ဍဲခေတ်ဏအ် အဝဵုသြဇာ လိက်ဗၟာ ပြံက်လုပ် ဓလီုဂွံ တၟာဂလိုင်ကီုလေဝ် နကဵုသဒ္ဒါမ္ဂး အခိုက်လိက်မန် ကတ်ကြိကမ် ဂှ် ဒၞာဲလ္ၚဵု ဂတရေင်သကအ် စနွံကၠုင်ရ
ဥပမာ လိက်ခၞိင်ကျာ်သြင်လာန် သၟီမွဲ မဟိမု သိင်ဂသူရ မပ္ကင်ရင်တဴ ဍုင်မဟ်လမ္လိုမ်
မွဲကိုတ်တရဴလက္က်သာပ် သလးတုဲ မသောန်ဂနိင်ဝေါအ်
မွဲကိုတ်တရဴလက် ကသာပ် မဒှ်ကမ် ဂှ် စိုပ်အာ ဂတ
ကြိယာ သလး
တုပ်အာ ကဵုဝါကျလိက်ဗၟာ ကတ်ကမ်ကြိ ရ
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် မကြိယာ ပမနာမ်ကီု
ဒၞာဲဝိသေသနမ္ဂး စုတ် မ ဂတကီုဂှ် ဆက်ထိင်လဝ်မာန်ဏီရ
စပ်ကဵု ဗီုမပံင်အက္ခရ်ပၠန်လေဝ် အရာမဖဍန်ဖျေဟ် ဥပမာ -ော ဂှ် ဖ္ဍန်ဖျေဟ် -ွ ဥပမာ ကောန်
ကွန်
သၟိင် မ္ဂး သၟီ
တိမ် ဂှ် တီ
ဟိုတ်နူဖ္ဍန်ဖျေဟ်တုဲ ဂစိုတ်တအ်လေဝ် စထုဲကၠုင်ရ
သၞောဝ်လိက် မန်တြေံ ကြိယာမ္ဂး လ္ဇံက်တုဲ မနာမ်မ္ဂး ဒးပရးချူဂှ်လေဝ် သၞောဝ်တအ်ဂှ် ဟွံဗက်တုဲ ၜိုတ်ဖ္ဍန်ဂွံဂှ် ၜိုတ်လ္ဇံက်ဂွံဂှ် သီုဟွံမဲကဵု သၞောတ်ဝ် ဖ္ဍန် လ္ဇံက်အာ ရ
လိက်ခၞိင်ကျာ်မုဋ္ဌော မဒှ်လိက် ဒေအ် တၠညးဗညာဒလ မဒှ်သၟိင်ဥပ္ပရာဇ မချူလဝ်ဂှ် ဒှ်လိက် မန်တၟိ ဟီုဂွံရ
လိက်တအ်ဂှ် စှ်ေအာကိုန်ဂစိုတ်တၟာဂလိုင်တုဲ သဒ္ဒါမန် ကတ်ကြိကမ် လေဝ် ကလေင်မင်မဲမာန်ကၠုင်ပၠန်ရ
ဥပမာ ပ္ဍဲလိက်ဂှ် သက္ကရာတ်ဍုင် ၁၁၁၀ ဂိတုပုဟ် ၁၄ မၟံက် တ္ၚဲ၆ ဒေံ တၠညး သၟီဥပ္ပရာဇာ ခနှံ ဇြပ်ပထာန် ဒယိုင်အတဟ် ၄၀ ဒယိုင်အဓါတ် သီုတမြောတ်ဒယိုင် ၉၀
စမ်ကဵုဂစိုတ်ပၠန်လေဝ် နကဵု ခၞမ်က္ဍိုပ် မွဲမဂှ် ဂစိုတ်အ် ဂစိုတ်မ်
ဂစိုတ်ယ် ဂှ် ဖ္ဍန် နကဵု သင်္ကေတ -ဲ (ပေါဲ
ဇာဲၚု
ဂအုဲ
ဂစိုတ်မ် ယဝ်ရခရိက္ဍိုပ် နွံမ္ဂး စုတ်ညံင် သွဵု အဳ
တုဲ ဒၞာဲလ္ၚဵုဂှ် သွဵုအဳ ဟာ
ဂစိုတ်ကမ်ဟာဂှ်
စထုဲကၠုင်ရ
ဂစိုတ်ဟ် ဖ္ဍန် နကဵုကွက်ဟ (ကြဳဇှ်
သွဵု သြ -ော မခ္ဍန် ကွက်ဝ -ွ တုဲ ဝေါအ် ဂှ် ဒှ် ဝွံ
နောမ် ဂှ် ဒှ် နွံ
မောယ် ဂှ် ဒှ် မွဲ မပ္တံ မြဴသာ်ဝွံ တုပ်ကဵု လိက်မန်ခေတ်လၟုဟ်ရ
အရေဝ်မန် ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ်ဂှ် တၞဟ်ခြာ ကုဗီုမချူလိက် တၟာဂလိုင်ရ
ဟိုတ်ဍေဟ်ဂှ် ဒၟာနူ ကြဴနူမန်မကျဍုင်တုဲ လိက်မန်ဂှ် နဒဒှ်လိက် မစကာရုင်မွဲဂှ် ဟွံဒှ်တုဲ မၞိဟ်မလေပ်လိက်မန်လေဝ် အောန်ကွေဟ်ဟ်ရ
မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် လေပ်ဆ အရေဝ်သၟးတုဲ ဒှ်အာ မွဲၜါဒတောဝ်တုဲဗက်မ္ဂး အရေဝ်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် သ္ၚောဲအာကဵု ဗီုမချူလိက်ရ
ဟိုတ်နူ ဟွံဂွံထိင်ဒဝ်လဝ် နကဵုအက္ခရ်တုဲ (ဝါ) ဟိုတ်နူ မၞိဟ်မဟီုတအ် ဟွံဟီုဗက် အတိုင်အက္ခရ်တုဲ မဝေါဟာရ ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် စကဵု အက္ခရ် (အ) ဟွံသေင်မ္ဂး (ဟ) ဂၠိုင်ရ
ဥပမာ ပ္ဍဲလိက်ဂှ် ချူ မြေက် ကီုလေဝ် ကာလဟီုမ္ဂး ဒှ်အာ အရေက်
ဖရံက် ဂှ် ဟီု ဟရံက်
ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲ မဝေါဟာရ မပတိတ်ရမ္သာင်ဂၠိုင်နူမွဲဝဏ္ဏတအ်ဂှ် ဒှ်စဂၠိုင်ရ
အရေဝ်မန်ဂှ် စိုပ်အာ ကဆံင်လဵုရောမ္ဂး ယဝ်ရဗက်အရေဝ်တုဲ ချူမ္ဂး အဘိဓာန်မန်ဂှ် ဒၞာဲအက္ခရ် (အ) ကဵု ဒၞာဲအက္ခရ် (ဟ) ၜါဏအ်ရ တီုဂၠိုင်ဒၟံင်တုဲ ဒၞာဲဗျည်တၞဟ်တအ်ဂှ် လိက်ကြပ်ဟွံမဲ ဒှ်အာ မာန်ရ
ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ် အရေဝ်မန်ဂှ် မၞိဟ်ဟီု နဒဒှ်အရေဝ်လၟိဟ်တ္ၚဲ နွံ ဗဒါဲ ဒစာံကိုဋ်ကီုလေဝ်
မၞိဟ်မချူလိက်မန် နဒဒှ်လၟိဟ်တ္ၚဲဂှ် နွံစ ၜိုတ် မွဲကိုဋ် ပြင်င်ရဒှ်မာန်
ဘာမဗ္တောန်လိက်မန်ဂှ် တ္ၚဲဏအ် နွံအောန်ကွေဟ်ဟ်ရ
ပ္ဍဲဘာလကျာ်မန်တအ်ဂှ် ညးတအ် ဗ္တောန်လိက်မန် ဆၜိုတ်ဗှ်ဒး ချူဒး (ဂစိုတ်စှ်အိုတ်)တုဲမ္ဂး ညးတအ် ဆက်ဗ္တောန်အာ လိက်ပါဠိ
သဒ္ဒါပါဠိ မဒှ်လိက်မဆေင်စပ် ကုဗုဒ္ဓဘာသာရ
လိက်မန်ဂှ် နဒဒှ် မဆက်စၠောအ် သွက်ဂွံဆက်ဗ္တောန်အာ လိက်ပါဠိဟေင်ရ ဗ္တောန်ကၠုင်ဒၟံင် ပ္ဍဲဘာပရိယတ္တိမန်တအ်ဂှ်
ပ္ဍဲအကြာသက္ကရာဇ် ၁၉၉၅ - ၂၀၀၀ ဂှ် ဗော်သင်ပံက်ဗ္တောန်လိက်တၟအ်မန် တအ် ကေင်ပံက်ကၠုင် ပရေင်ဗ္တောန်လိက်မန် ခေတ်နာနာ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်လိက်မန် ခေတ်နာနာ နဒဒှ် တန်ဗတောန်ဇမၠေအ် ကေင်နွံလဝ်ကီုရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ နကဵုပူဂဵုမွဲမွဲ လ္ၚတ်ကေတ်တ်လေဝ် နွံကီုရ
လိက်မန်ဂှ် ဟိုတ်မဒှ် လိက်တြေံ မကြပ်ကၠေအ်ဒၟံင်တုဲ ပ္ဍဲဓဝိုင်တၠပညာ ပ္ဍဲတက္ကသိုလ်ဂှ် မၞိဟ်လ္ၚတ်နွံကီုရ
ဘာကောန်ဂကူမန် မဒှ်ဘာတန်ဂှ်လေဝ် ညံင်ရဴ ဘာပရိယတ္တိ လပါ်သင်တအ်ကီု ဗ္တောန်ပရူနာနာ နကဵုလိက်မန်ရ
နကဵုဘာသာလိက်မန်မွဲ ဗွဲမစှ်ေသၞောတ် လ္ၚတ် သဒ္ဒါမန်
ဗီုဝေါဟာရမန် မပြံင်လှာဲကၠုင်တအ်ဂှ် ဟွံမဲဏီဖိုဟ်ရ
ဒၟာနူ ပရေင်လ္ၚတ်ဗ္တောန် လိက်မန် ဟွံမဲတုဲ အရာမပြံင်လှာဲကၠုင် အဆက်ဆက်တအ်ဂှ် အရာလဵု မဒှ်အရာမဍိုန်လျ အရာလဵု မဒှ်အရာမခိုဟ်ဂှ် မၞိဟ်မဂံင် ပါ်ပါဲဟီုဂး အောန်တုဲ ယဝ်ရ မၞိဟ်မွဲမွဲဟီုထံက်ထ္ၜးနင်မ္ဂး လတူမၞိဟ်ဂှ် နဒဒှ် မၞိဟ်ပလီုလိက်မန်မွဲဂှ်လေဝ် ဒးဒုင်ပၠောပ် တောဲစုတ် ဒုဟ်ဏီရ
ရမ္သာင်မန်ဂှ် ဒှ် ရမ္သာင် ဂကူ သြသထြောအေရှတေတ် မၞုံကဵု ၜါမွဲဆော (ဝါ) ၜါၜါ မွဲဆော ဥပမာ (က ခ ဂ ဃ
ရမ္သာင်တမ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ်ရမ္သာင် အ
မွဲမွဲရမ္သာင်မ္ဂး နွံကဵု ရမ္သာင် - သာ
သာဇြိုဟ်
ဇြိုင်
ဇြိုင်ဇြိုဟ် မြဴသာ်ဝွံ နွံပန်သာ်ရ
ညံင်ရဴ ဗျဉ်တအ် မၞုံကဵု ရမ္သာင်ၜါၜါဂှ်ကီု သွဵုမန် ၁၂ မဂှ်လေဝ် ပ္တိတ်ရမ္သာင်သာ ရမ္သာင်ဇြိုင် ဂွံသီုၜါရ
ပါ်နကဵု သ္ၚိအင်မ္ဂး တင်စၟတ် ဗျဉ်မပ္တိတ် ရမ္သာင်ၜါ ည
တအ်ဂှ် မိက်ဂွံပ္တိတ် ရမ္သာင်သာမ္ဂး ညးကွက်စုတ် -ှ
ဥပမာ ကညှ
ကမၠောန်မှောင်မှ
မရှာတ်
အဝှံင်
ဗီုဗီုဏအ် ကေင်ကတဵုဒှ်လဝ် မွဲဝါကီုလေဝ် လၟုဟ်ဟွံဂွံဆဵုကေတ်ရ
ဟ ရမ္သာင်သာ
သ္ၚ ရမ္သာင်ဇြိုင်
ရမ္သာင်မန်ဒေသ ကၞောတ်ၜဳ မကော်စ မန်ရဝ် တအ်ဂှ် ညးတအ် မာန်ရမ္သာင်သာ ရမ္သာင်ဇြိုင် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲကဵု ရမ္သာင် ဟ ဂၠိုင်နူ မန်ဒေသဇိုင်ၜဳ (မန်ရော) ညိဏီ ဟီုမာန်ရ
ဥပမာ သ္ၚု သ္ၚိ သ္ၚောဲ သ္ၚိတ် သ္ၚာဲ တအ်ဂှ် မန်ရောတအ် ပတိတ်ရမ္သာင် ဟ အိုတ်တုဲ နကဵုမန်ရဝ်ဟေင် ဗွဲမတၞဟ်ခြာ ညးတအ် ပတိတ်ရမ္သာင် ဇြိုင် မာန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒၞာဲလဵု ချူ ဟ ဒၞာဲလဵု မဒးချူ သ္ၚ ဂှ် ဒးပစာမ် ကဵုမန်ရဝ် ရ
စပ်ကဵု ရော ကဵု ရဝ် (အာအလဵုရော) ဂှ်လေဝ် သွဵု သြ / -ော ဂှ် ဟိုတ် နူပတိတ် ရမ္သာင်သာ ကဵု ရမ္သာင်ဇြိုင်တုဲ တၞဟ်ခြာအာ ရေင်သကအ်ရ
မန်ကၞောတ်ၜဳ ဂှ် ရမ္သာင်ဇြိုင်
မန်ဇိုင်ၜဳ ဂှ် ရမ္သာင်သာ
ရမ္သာင်ဟွံတုပ် (dialect) မန်ကၞောတ်ၜဳ ကဵု မန်ဇိုင်ၜဳတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူစကာ ရမ္သာင်ဇြိုင် ကဵု ရမ္သာင်သာ တၞဟ်တုဲ ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ရမ္သာင်မန်ကၞောတ်ၜဳ ဂှ် မန်ဇြိုင်
ရမ္သာင်မန်ဇိုင်ၜဳဂှ် မန်သာ ဗီုဏအ် စၟတ်သမ္တီ ဗွဲသာမညဂွံကီုရ
ပ္ဍဲပစ္စပ္ပန်ဝွံ စၟတ်သမ္တီလဝ် ဗျဉ်မန် သီုဖအိုတ် နွံ (၃၅) မ ရ
ဗျဉ်မန်ဂှ် နူတမ်တေအ် နိဿဲကေတ်လဝ် အက္ခရ် နူအိန္ဒိယ မဒှ်ဂကူ တၞောဝ်ဗဳဇ အရေဝ် ဟွံတုပ် ကုမန်တုဲ ရမ္သာင်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဖ္ဍိုက်ဗပေင် ကုရမ္သာင်မန် ဟွံမာန်တုဲ နူမန်မစချူလိက်တေအ်ရ
ဥပမာ ဗျဉ် ၜ ဂှ် ညးတအ် ဖန်ဗဒှ်ပတိုန်တၟိတုဲ ဒၞာဲရမ္သာင်ဇြိုင်ဂှ် ညးတအ် လ္ဇံက် ဗျဉ် မ ကဵု ဗ (မ္ဗ) တုဲ ချူကၠုင် ၝ ရ
လၟုဟ် ၝ ဂှ် နဒဒှ် ဗျဉ်တၞဟ်မွဲမဂှ် တန်တဴကၠုင်ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ သင်္ကေတဗျဉ်တၞဟ် ဟွံမဲဏီတုဲ မန်လ္ဇံက် ဗျဉ်ၜါတုဲ ဗဒှ်ဒၟံင်တၟိ စဵုကဵုလၟုဟ် ၜိုန်ရ လိက်မန် ဒှ်ဂွံလဝ် ပေင်အာ လ္ၚီထပှ်ကၠံသၞာံရလေဝ် ဟွံတုဲဒှ်ဏီရ
လိက်မန်ဂှ် နူစ လိက် မန်တၟိ မကတဵုဒှ်တုဲ အရာမဖ္ဍန်တအ် ကတဵုဒှ်လောန်ၜက်အာတုဲ ညးမလ္ၚတ်လိက်မန် နကဵုနဲကဲစှ်ေစှ်ေ ဗီုကဵု ကျာ်ဇၞော်ဝေဒဂူတအ် ချပ်ကၠုင် ညံင်ဂွံချူ ဂစိုတ်ပေင်င် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ကီုလေဝ် ဟွံအံင်ဇၞး
ဗွဲကြဴဏအ် ကျာ်ဇၞော်အစာ ဝေဒဉာဏ နွံပိုန် ဘာထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ဍုင်အဝ်သတေလျာ ဂှ် ညးဂစာန်ကၠုင် ဖျေဟ်ကၠုင် ကိုန်ဂစိုတ် သွက်လိက်မန် နွံကီုရောင်ဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ် ပ္ဍဲလိက် ညးမပတိတ်လဝ် ဇၟန်လိက်မန်တြေံတြဟ် ကေုာံ ကဗျအလင်္ကာမန်ဂမၠိုင် ကေုာံ လိက် ရာဇာဝံသကထာ ညးမဗိုင်ရီုလဝ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်အစာဝင်္က ဥတ္တမ မဟာထေရ် မပတိတ်လဝ်ဂှ်ရ
လ္ၚတ်ရံင် လိက်အစာဝေဒဉာဏ မ္ဂး ဂွံဆဵုကေတ် ဂစိုတ်ဂမၠိုင် နကဵုသင်္ကေတ ခဍမ်က္ဍိုပ် (-ံ) မွဲမဂှ် ဆဂစိုတ်မ် မွဲမဟေင် မစကာတုဲ လိက်မဒှ်အာကိုန်ဂစိုတ် ဗီုကဵု ဟွံ ဂွံ ဝွံ သွံ ယွံ စွံ တအ်ဂှ် ၜိုန်ရ ဒှ်ဂစိုတ် ဟ် အ် ကီုလေဝ် ဟိုတ်ဟွံထုဲနှဴ ကုလိက်တၞဟ်တုဲ ဆက်စကာအာ နဒဒှ်လိက်ကိုန်ဂစိုတ် အတိုင်ဂှ်ရ
သၟေဟ်နူဂှ် ညးချူအာ အတိုင်ဂစိုတ်ပေင်င်ရ
ဥပမာ ထောံ - ထောအ်
ဍေံ - ဍေဟ်
တြုံ - တြုဟ်
တုဲပၠန် ဗီုကဵု ကွက် သ တအ်ဂှ်လေဝ် ဗွဲမကၠးဖ္ဍး ညးစကာကၠုင်ရ
နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ လေဝ် ညာတ်ကေတ် ဗီုကျာ်ဇၞော်အစာ ဝေဒဉာဏတုဲ စှ်ေစိုတ်တုဲ ညးလေဝ် ချူအာ အတိုင် ကျာ်ဇၞော်ဝေဒဉာဏ ကီုရ
လိက်မွဲမွဲ ချူမွဲဗီု ပတိတ်ရမ္သာင် ဂွံနာနာသာ်ဂှ် ဒှ်လိက် မစကာရုင် ဟွံဂွံ
ဒှ်လိက် မစကာ နဒဒှ် လိက်ညးဂမၠိုင် မစကာ ဟွံဂွံရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ပရေင်မဒှ်သံသယ
ပရေင်ကယျာန်ဓဝါတ်တအ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်မာန်ရ
အစာလ္ၚဵုတအ်ဟီု လိက်မန်ဂှ် ဒးရံင်ကဵုတၠုင်လအာဝါကျတုဲ ဒးဗှ်ပတိတ်ရမ္သာင်ရ
ဇၟာပ်ဒၞာဲဂှ် ဒးချူဝါကျပေင်င်တွဵုဟွံသေင်ရ
ဗွဲတၟေင် လိက်ခတဵုမွဲမွဲတအ်ဂှ် ဝါကျပေင်င် ညးဟွံချူရ
ဥပမာ လိက်ခတဵု ယၟုကွာန်မွဲ ချူလဝ် ကွာန်ကံ
ညးပလုင်မွဲ စိုပ်ကၠုင် ကွာန်ဂှ်တုဲ ဒးဗှ် ကွာန်ကအ် ဟာ
ကွာန်ကဟ် ဟာ
ကွာန်ကင် ဟာ
သံသယ ဗွဲမဂၠိုင် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
ဇကုမချူလဝ်ဂှ် ရန်တၟအ် ညံင်ညးဂမၠိုင် ဂွံတီတုဲ မချူကီုလေဝ် ဟိုတ်နူလိက်ဒှ်ဒၟံင် ဗီုဂှ်တုဲ ပၟိက်ဇကုဂှ် ဟွံစိုပ်တရဴရ
ညံင်ရဴဂှ်ကီု ပ္ဍဲလိက် ပေါတ်သတာ မဆဝ်မ္ၚုဟ် ညးဍုင်ကွာန်တအ်ဂှ်လေဝ် ဇၟာပ်ဒၞာဲ ချူဝါကျပေင်င် ဟွံဂွံကီုရ
ဥပမာ ဒေါံ ဂှ် ဒးဗှ် ဒေါမ်ဟာ
ဒေါအ်ဟာ
ဒေါင်ဟာ
သံသယ ဗွဲမဂၠိုင် ကတဵုဒှ်မာန်ရ
မွဲပၠန် ပ္ဍဲကွတ်ပညာဂတာပ်ခေတ် လိက်မွဲ တက်ဏာတုဲ ကဵုစက်ဗှ်ကဵုရ
စက်ဂှ် မၞိဟ်ဟွံသေင် ဂွံဗစာရဏာဂွံ ဒၞာဲဏအ် ဒးဗှ်တအ် ဒၞာဲဏအ် ဒးဗှ်တမ်
တုဲပၠန် ရမ္သာင်တအ်ဂှ် မၞိဟ်ပၠောပ်လဝ်တုဲ အတိုင်ဂှ်ဟေင်ရ စက်ဂှ်ဗှ်ဏာ
ကာလကၠောန်ပရဝ်ဂရောမ် ဗီုဏအ်မ္ဂး ပ္ဍဲ ဒၞာဲ ဥပမာ တံ ဂှ် ဗီုလဵု ပိုဲဂွံ စုတ်ရမ္သာင်ရော
ဒးစုတ် ရမ္သာင် တအ် ဟာ
တမ် ဟာ
တဟ် ဟာ
စုတ်ထောအ် သီုဖအိုတ်မ္ဂး ဥပမာ လိက်မွဲဝါကျ ကွးဘာတံ ဂၠာဲဒၟံင် သွဟ်လိက်ဟွံဆဵု
ဂှ် ကာလဍဵုဒၞာဲ ကဵုစက်ဗှ်ပတိုန်မ္ဂး စက်ဂှ်ဒးဗှ် ကွးဘာတမ်တအ်တဟ် ဂၠာဲဒၟံင် သွဟ်လိက်ဟွံဆဵု
ညံင်ရဴသာ်ဂှ်ကီု စက်တြာဲဘာသာ မကၠာဲစၠောအ် လိက်တအ်ဂှ် တံ ဂှ် ဗီုလဵု ကဵုစက်ဂှ်ကၠာဲရော
ညးတံ ဂှ် ကဵုစက်ကၠာဲ they ဟာ the original person ဟာ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ပ္ဍဲကိစ္စသၞောဝ်လေဝ် ဥပမာ လိက်ကသုက်မွဲ ချူလဝ် နကဵုဘာသာမန် တိဝွံ ဒှ်တိမၞိဟ်တံ မ္ဂး လိက်ကသုက်ဏအ် ကာလစိုပ်အာ ရုင်နာဲဗစာမ္ဂး ညးဗက်ခဗုတ်မွဲဂှ် ဗှ် တိဝွံ ဒှ်တိမၞိဟ်တမ် ညးဗက်ခဗုတ်တၞဟ်မွဲဂှ်ဗှ် တိဝွံ ဒှ်တိမၞိဟ်တအ် ကာလဂှ် နာဲဗစာဂှ် ဗီုလဵုဂွံဗစာဏီရော
ယဝ်ရ နာဲဗစာ ဗှ် မၞိဟ်တမ် မ္ဂး မၞိဟ်ရာန်လဝ် လက္ကရဴဂှ် ဟွံဂွံရ တိဂှ်
မၞိဟ်တမ် မၞိဟ်ကၠာဂှ် ဂွံဏာ တိဂှ်ရ
ယဝ်ရ နာဲဗစာဂှ် ဗှ် မၞိဟ်တအ် မ္ဂး သီုညးဖအိုတ် မဆေင် ကုတိဂှ် ပိုင်ပြဳ သီုညးဖအိုတ်တုဲ ညးၜါဂှ် ပရအ်ကေတ် ညးမွဲ ကဝက်ကဝက်ရ
သာ်ဂှ်ဟွံသေင် တအ်ဂှ် ပံက်အဓိပ္ပါယ် လှဲနူဂှ်ညိပၠန် မဆေင်ကဵု မၞိဟ်ဂလိုင်မ္ဂး တိဂှ် ဒှ်အာတိကွာန်ပိုင် ညးလဵုလေဝ် ဟွံပိုင်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ လိက်မန်ဂှ် ညးမၞုံကဵု ညာဏ်ဗစာ ဒိုဟ်ဇဳတအ် ထေက်ကဵု သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်တုဲ ညံင်ဂွံဝေင်ပါဲ အရာမဒှ်သံသယျတအ်တုဲ သွက်ဂွံ မဖျေဟ်ကိုန်ဂစိုတ်လိက် (linguistic standardisation) ဂှ် အာတ်မိက်ဒၟံင် ဗွဲမဇၞော် ကုဒြဟတ်ရ
လိက်မန်ဂှ် ၜိုန်ရ တၠပညာဂကူမန် မလောန်ကၠုင် နူကဵု ၁၅၀၀ သၞာံတေအ် စဒက်ပ္တန်လဝ်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူ တၠပညာဂကူပိုဲ အခိင်တေအ် ညးတအ် ကၠိုဟ်အခိုက်အလိုက်ရမ္သာင်တုဲ ညးတအ် ဒုင်သဇိုင် ကုရမ္သာင်မန်တုဲ မဒက်ခၞံလဝ်ဂှ်ရ ဍိုက်ပေင်ဒၟံင်တုဲ သွက်ဂွံဒး ခၞံဗဒှ်ဗီုပြင်တၟိ
ဂစိုတ်တၟိ
ကၟက်တၟိ ဗီုဏအ် ဟွံမဲပၟိက်ရ
ဥပမာ ဗီုကဵုလိက်ဗၟာတအ် ဟိုတ်ဟွံကၠိုဟ် အခိုက်ရမ္သာင်ဂကူဇကုတုဲ ကပ်ပဳကေတ် နူမန်အတိုင်ဂှ်တုဲ စိုပ်ခေတ်အင်ဝဂှ် တၞဟ်နဂွံကိတ်ညဳ ကုအရေဝ်ဂကူဇကုတုဲ ဒးဖန်ဗဒှ်ပတိုန် မပ္တံ (ဝစ္စနှစ်လုံးပေါက်
အောက်ကမြစ်
သေးသေးတင်) တအ်ရ
ညံင်ရဴဗၟာတအ်ကီု သေံတအ်လေဝ် ဗီုဂှ်ကီုရ
ညံင်ဂွံကိတ်ညဳ ကုအရေဝ်ဇကုတုဲ ဗွဲကြဴဏအ် ဒးခၞံပတိုန် (မာဲအေက် (၁
မာဲဒွန်(၂
မာဲစက်တြဳ(၃
မာဲစက်စတုတ္တာ (၄)တအ်ရ
ဆဂး လိက်မန်ဂှ် နူကဵုသၞာံ မလောန်ကၠုင် ၜိုတ် ၅၀၀ သၞာံတေအ်ရ ဟိုတ်နူဒၞာဲမထိင်ပညဳပညပ်ဟွံမဲတုဲ ပရေင်ခ္ဍန်ချူ
နာနာသာ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး စိုပ်အာကဆံင် မထေက်ကဵု သ္ဒးသ္ၚေဝ်ဂၠေပ်ရ
ညံင်ဂွံဖျေဟ် ကိုန်ဂစိုတ်လိက် မကော်စ ဗီုအင်္ဂလိက် (Linguistic standardisation) ဂှ် နွံပၟိက်ကၠုင်ရ
အရေဝ်ဘာသာလဵု ဟွံဟီု အရာဗီုဏအ် ညးတအ် ဒးကၠောန်ကၠုင်လဝ် ဖအိုတ်ရ
ပိုဲဂွံဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ကိုန်ဂစိုတ်လိက်မန်မာန်ဂှ် ပိုဲဒးကၠိုဟ်လဝ် ဗီုပြင်လိက်မန် မပြံင်လှာဲကၠုင်လဝ် ခေတ်အဆက်ဆက်ရောင်
လိက်မန်ဂှ် လုကဴပွိုင် မသုန်ကၠံသၞာံ ဓရံက်ဓရာ်ကၠုင်ဒၟံင်ဂှ် ပိုဲဂွံဖျေဟ်ကိုန်ဂစိုတ်မာန်ဂှ် ပိုဲဒးဖျေဟ်စွံလဝ် တင်ဂၞင်သၞောတ်မွဲထေက်ရ
ကာလဂှ်ဟေင် ပိုဲဂွံဆက်ကၠောန်ရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ယဝ်ရပိုဲတအ် ဒုင်သဇိုင် ကုလိက်မန် မချူလဝ် ၅၀၀ သၞာံ လပါ်လက္ကရဴရမ္ဂး ဗီုလဵုလေဝ် ပိုဲအာဂတဂှ် ဟွံမာန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ နကဵုလညာတ်အဲမ္ဂး အရာပိသာ်ဏအ် ပိုဲတအ် ထေက်ကဵု ဒးဖျေဟ်လဝ် ဓရိမ် သၞောတ်ဝ်တုဲ ဆက်ဖန်ဇန် ဖျေဟ်အာဗီုပြင်မာန်မ္ဂး ကမၠောန်ပိုဲ မိက်ဂွံဖျေဟ်ကိုန်ဂစိုတ်လိက်မန်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်မာန်ရ
သာ်ဂှ်ဟွံသေင်မ္ဂး ဗီုလဵုလေဝ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်မာန် ဟွံသေင်ရ
ပ္ဍဲလိက်မန်တ္ၚဲဏအ် အရာခမၞန်ဂစိုတ်မွဲမဂှ် ပစၞးဂစိုတ်နာနာမ္ဂး အရာလဵုပစၞးဂစိုတ်လဵုရောဂှ် တီကေတ်ဟွံမာန်ရ
ဗွဲတၟေင် ခဍမ်က္ဍိုပ် (ံ) မွဲမဂှ် ပစၞး ဂစိုတ် မ်
ဂစိုတ် အ်
ဂစိုတ် ဟ်
ဂစိုတ် င်
မ္ဂး ကာလပိုဲဒးချူလိက် အလုံမွဲဝါကျ ဟွံသေင်မ္ဂး ဗီုလဵုပိုဲဂွံဗှ် တီကေတ်ဟွံမာန်ရ
ပါဲနူဂှ်ပၠန် ဂကူမန် ဂတဏအ် မသုန်စှ်ောသၞာံ ဟွံကၠေအ်ကၠက်ဏီမ္ဂး စက်ဗွဟ်လိက်မန် မံက်ဂတဝ်ကၠုင်မ္ဂး ဥပမာ လိက် မချူလဝ် (တံ) ဂှ် စက်ဂှ် ဂွံဗှ် (တအ်)ဟာ
တဟ်)ဟာ
တမ်)ဟာ
တင်)ဟာဂှ် ဗီုလဵုလေဝ် ဒှ်ဟွံမာန်ရ
လိက်မန် ပ္ဍဲစက်ဂတာပ်ခေတ် ယဝ်ရပၠောပ်ဟွံမာန်မ္ဂး လိက်မန်ဂွံစကာ ဍာ်ဇမၠိင် ဒှ်ဟွံမာန်ရ
တုဲပၠန် လိက်မွဲမ ဗှ်ဂွံဒၟံင် ရမ္သာင် မဂၠိုင်ကဵုဗီု
အဓိပ္ပါယ်တိတ်ဒၟံင် ဂၠိုင်ကဵုဗီုမ္ဂး လိက်ဂှ် နဒဒှ်လိက်ရုင် ဥပမာ လိက်မဂွံချူလိက်သၞောဝ်
လိက်ကသုက်တအ်ဂှ် ချူဟွံဂွံရ
ချူတုပ် အဓိပ္ပါယ်တၞဟ်ခြာဏအ်လေဝ် ဒှ်အရာမပကဵု ညံင်ဂွံကံက်အဓိပ္ပါယ် လိက်မချူလဝ် ဗၠေတ်ကီုရ
တုဲပၠန် ဂတဏအ် အတိုင်မဟီုလဝ် ဗွဲလတူတေအ်ရ
ယဝ်ရ ဂကူမန် ဟွံကၠေအ် ပ္ဍဲအကြာ မသုန်စှ်ောသၞာံဏအ်မ္ဂး စက်တြာဲဘာသာ နူအရေဝ်မန် ကၠာဲစၠောအ် ဘာသာဂကူသအာင် မံက်ဂတဝ်ကၠုင်တွဵုရ
လၟုဟ် နကဵုဘာသာဗၟာဂှ် စမံက်ကၠုင်ရ
ယဝ်ရ ချူတုပ် အဓိပ္ပါယ်တၞဟ်ခြာ နွံဂၠိုင်ဒၟံင်မ္ဂး စက်တအ် ကၠာဲဘာသာဗၠေတ်အာမာန်ရ
လိက်ဂကူမွဲမွဲ ကဆံင်နွံဗီုလဵုရောမ္ဂး ဒးၜတ်ကၞာတ်ကဵု သဒ္ဒါ (ဝါ) သၞောတ်ဝ်လိက်ရ
သဒ္ဒါဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု မအရေဝ်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု မကြိယာ မနာမ် ကေုာံ ဝိဘတ်ဂမၠိုင်ရ
အရာတအ်ဏအ် သောင်ရောင်ကၠးဖ္ဍးဒၟံင် ဗီုလိက်မန်ခေတ်တြေံတေအ်မ္ဂး ဗှ်ဏာလိက်ဂှ် မွဲပိုဒ် သွက်ဂွံဒှ် သံသယ ဟွံမဲ
ကၠိုဟ်အာပေင်င်ရ
တုဲပၠန် ကာလဒးကၠာဲစၠောအ် ဘာသာ နကဵုစက်ကီု နကဵုမၞိဟ်ကီု လောဲသွာတုဲ ဗၠေတ်အောန်ရ
ဟီုကၠးကၠးမ္ဂး အရာဗွဲလတူပိသာ်ဝွံ ဒှ်အရာအဓိက သွက်လိက်ဘာသာမွဲမွဲ ဂွံဒှ်လိက် မဂွံစကာရုင်ဂွံ
ဂွံစကာ ပ္ဍဲအရာဌာန်ဂတ မပ္တံကဵု ပ္ဍဲစက်တအ်ဂွံရ
ပ္ဍဲလိက်ဗွဟ်မန်ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ဂစိုတ်သီုဖအိုတ် နွံ (၁၀) ရ
ကာလဂစိုတ်မပံင်ကဵု ဒၞာဲသွဵု အာ (အာ်) ကဵု သွဵု သြ (အော်) မ္ဂး ခ္ဍန်တုဲ ဂစိုတ်စုတ် လတူကၞာတဲရ
နကဵုနဲခ္ဍန်ဗီုဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲလိက်မန် မတုဲကၠုင် အကြာ ၂၀၀-၃၀၀ တေအ် ခ္ဍန်ကၠုင်ၜါဂစိုတ်
ဂစိုတ် (တ်) ကဵု ဂစိုတ် (က်) ရ
ဆဂး ဗွဲကြဴ ညးတအ်စၟတ်သမ္တီထောအ် ဂစိုတ်(တ်)ဂှ် ဟွံဆက်ခ္ဍန်ဗီုဂှ်တုဲ ဆက်ဂစိုတ် (က်)မွဲဟေင် စကာရ
နကဵုလညာတ်အဲ ဟိုတ်ဒၞာဲသွက်ဂွံဒှ် သံသယ ဟွံမဲတုဲ အတိုင်မၞုံဗီုပြင်လၟုဟ်ဂှ် ပိုဲတအ် ဆက်စကာအာထေက်ဒၟံင်ရ
ဂစိုတ် (င်) ဂှ် ပ္ဍဲလိက်ပါဠိ ဒၞာဲလ္ၚဵု ခ္ဍန် နကဵု ခ္ဍမ်က္ဍိုပ် ဥပမာ (တာဝတိံ
သ္မိံ
တအ် နွံရ
ဒုင်သဇိုင် လိက်ပါဠိဏအ်တုဲ ပ္ဍဲကဵုလိက်မန်လေဝ် ခ္ဍန် နကဵုခၞံက္ဍိုပ်မွဲမ နွံစဒှ်ကီုရ
ပုံ (ပုင်) ဆဂး စကာအောန်အာရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ နကဵုလညာတ်အဲ ကာလပိုဲချူဗီုပါဠိမ္ဂး အတိုင်ဗီုပါဠိချူအာတုဲ ကာလချူဗီုမန်မ္ဂး ချူဂစိုတ်ပေင်င်မ္ဂး ခိုဟ်အိုတ်ရ
ဂစိုတ်ကတ် နွံစှ်မဂှ် အတိုင်ဗီုလၟုဟ် ဆက်စကာအာရ
ဒၞာဲလ္ၚဵုဂစိုတ် နကဵု(တ်) ဒၞာဲလ္ၚဵု ဂစိုတ်နကဵု (ဋ်) ဒှ်တမ်ရ
ဥပမာ ဖေက်လကိုတ်
ၝောအ်ကိုဋ်
ကိုတ် ၜါဂှ် ချူဗီုပြင်ဟွံတုပ်
ပိုတ်ချောဲ
လိက်မွဲပိုဒ်
အရာတအ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်အရာခိုဟ်ရ
ဂစိုတ် (န်) ဏအ်လေဝ် အခက်အခုဲဟွံမဲ
ဆက်စကာအာ အတိုင်ဗီုလၟုဟ်ဂှ် ထေက်ရ
ဂစိုတ် (ပ်) လေဝ် သွက်ဂွံ ဒးပတိုန်သဳကၠဳ ဟွံမဲရ
ဂစိုတ် (မ်) ရံင်ကဵု သင်္ကေတ သွဵု အံ
ရမ္သာင် မတုပ်ကဵု ကမ်တုဲ ပ္ဍဲကဵု ခ္ဍန်ချူ နကဵု ခ္ဍမ်က္ဍိုပ်မွဲမ ( -ံ ) ပ္ဍဲကာလ မပံင်ကဵု သွဵု အာ (အာံ
သွဵု ဥ (အုံ
သွဵုသြ (အောံ)ရ
ပါဲနူဂှ် မဂှ် စုတ်စုတ် ပ္ဍဲခ္ဍိက္ဍိုပ် ပ္ဍဲကာလမပံင်ကဵု သွဵု ဣိ (အီ) ကေုာံ သွဵုအး (အီု)ရ
ဂစိုတ်(ယ်)ဂှ် ရံင်ကဵု သင်္ကေတ သွဵု အဲ
ရမ္သာင်မတုပ်ကဵု ကယ် တုဲ ပ္ဍဲကဵုခ္ဍန်ချူ နကဵုလလဲက္ဍိုပ် ( -ဲ ) ရ
အရာဏအ်လေဝ် ဟိုတ်နူကဵု ဟွံထုဲကဵု ဂစိုတ်တၞဟ်တုဲ သွက်ဂွံ ဒးသဳကၠဳဟွံမဲရ
ဂစိုတ်(ဝ်) ဂှ် ကာလမခ္ဍန် ချူဂှ် ပ္ဍဲဒၞာဲမၞုံကဵု ခရိက္ဍိုပ်ဂှ် သံက်စုတ်အလာံ လတူ ခရိက္ဍိုပ်ရ
ခရိက္ဍိုပ် ကဵု ဝ ဟိုတ်မတုပ်တုဲ ချူခ္ဍန် ကၠုင်ဗီုဏအ်တုဲ ပ္ဍဲခေတ် လိက်ကောန်ပျူလၟုဟ် တုပ်ကဵုအာ ခဝေမွဲရ
အရာဏအ်လေဝ် ဟိုတ်နူ ဟွံထုဲနှဴ ကုဂစိုတ်တၞဟ်တုဲ သွက်ဂွံ ဒးသဳကၠဳ ဟွံမဲကီုရ
ဂစိုတ်(ဟ်) ဂှ် ကာလမချူခ္ဍန်ဂှ် ဟ စၞးမချူဂတဂှ် ပ္ဍဲကာလမပံင်သွဵု အ (အှ်
သွဵုဨ (အှ်ေ)တအ်ဂှ် ကွက်စုတ် သၟဝ်ဗျဉ်ဂှ်ရ
ဖ္ဍန်ဂစိုတ်(ဟ်) နွံမွဲပၠန်ဂှ် ခ္ဍမ်က္ဍိုပ်မွဲမ ( -ံ ) ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲဒၞာဲမပံင်ကဵုသွဵုဨ (ဍေံ
တေံ) တအ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ကီုရ
အရာဏအ် ထေက်ကဵု ဒးသဳကၠဳ ဗစာရဏာရ
ဂစိုတ် (အ်)ဂှ် ကာလမခ္ဍန်ချူမ္ဂး နကဵု ခ္ဍမ်က္ဍိုပ်မွဲမ ( -ံ ) ဂှ် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲကာလမပံင်ကဵုသွဵု အ ကဵု သွဵု သြ ဂှ် မလေပ်ချူစဒှ်ရ
ခဍမ်က္ဍိုပ် (-ံ) မွဲမဂှ် ပစၞး ဂစိုတ် မ်
ဂစိုတ် အ်
ဂစိုတ် ဟ်
ဂစိုတ် င်) မ္ဂး ကာလပိုဲ ဆဵုမလိက်မွဲမဓဝ် ဥပမာ (ဒေါံ) မ္ဂး ဗီုလဵုဂွံဗှ်ရော
ညံင်ရဴဂှ်ကီု (တံ) ဂှ် ဗီုလဵုဂွံဗှ်ရော
အရာဏအ်ဂှ် ဗဒှ်ကဵု ညံင်လိက်မန်ပိုဲ ဟွံခိုင်ကၠိုက်
ပကဵုလိက် ညံင်ဂွံဒှ် လိက်စကာလိက်ရုင် ဟွံဂွံမွဲရ
ပၞောဝ်ကဵုဂစိုတ်ပန်ဂှ် နကဵုဂစိုတ်လဵုမွဲ ဂွံရုဲကေတ်ရောဂှ် နကဵုပူဂိုလ်အဲ ချပ်ကၠုင်တၟာလအ်ရ
ဗွဲကြဴ ဂွံဆဵုကေတ် လိက်ကျာ်ဇၞော်အစာဝေဒဉာဏ နွံပိုန် ဘာမန် ဍုင်အဝ်သတေလျာဂှ် ညးဖျေဟ်ထောအ် သ္ဂုတ်သွာတ်ပိုတ်တ် ဆဂစိုတ် (မ်) မွဲဟေင် ညးခ္ဍန် နကဵု (ခဍမ်က္ဍိုပ်)တုဲ သၟေဟ်တအ်ဂှ် ညးဂစိုတ်ပေင်င် ဖအိုတ်ရ
ကျာ်ဇၞော်အစာ ဝေဒဉာဏဂှ် ဒှ်တၠဳပိုန် မလ္ၚတ်လိက်မန် ခေတ်အဆက်ဆက်တုဲ သီုဒှ်ညးမၞုံကဵု လညာတ်မလှဲလး ပရေင်အနာဂတ်ကီု သီုကဵုပစ္စုပ္ပန်မွဲရ
အဲညာတ်ကေတ် နဲကဲညးတုဲ နဲကဲညးဂှ် ကိတ်ညဳဂၠိုင်အိုတ် ခိုဟ်အိုတ်ရတုဲ အဲလေဝ် ချူဗက်အာ အတိုင်ဗီု ကျာ်ဇၞော်ဝေဒဉာဏ ကီုရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ မအက္ခရ် ဗီုကဵု ဖျေဟ်
ထောအ်
ဍေဟ် ကွေဟ်
တြုဟ်
တွဟ်
တကအ်
တအ်ဂှ် အဲချူဂစိုတ်ပေင်င်ရ
ညံင်ရဴကျာ်ဇၞော်ကီု ပ္ဍဲအက္ခရ် သွဵုသြ မဖ္ဍန်လဝ် နကဵုကွက်(ဝ)တုဲ မဂစိုတ်လဝ် ဂစိုတ် (အ်) လ္ၚဵု ဂစိုတ် (ဟ်) တအ်ဟေင် နဒဒှ် လိက်ကိုန်ဂစိုတ်မွဲဂှ် အဲဆက်စကာအာ အတိုင်ဗီုတြေံရ
ဥပမာ (ဟွံ
နွံ) တအ်ရ
ကၟက် ကဵု လဇံက် ၜါဝွံ ဗီုဟွံတုပ်ဂှ် မိက်ဂွံချူပတိုန်ထ္ၜးဏာညိရ
တင်ရန်တၟအ် ကၟက် ဇေတ်တ်ဂှ် တၞဟ်နဂွံဗဒှ်ပတိုန် ရမ္သာင်ဗျဉ်တၟိရ
အရေဝ်မန်ပိုဲဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုရမ္သာင်ပန် ဥပမာ အက္ခရ် သွဵု ကဵု ဗျဉ် မန်ပိုဲဂှ် ပိုဲကလိဂွံ နူကဵုအိန္ဒိယ
ရမ္သာင်အိန္ဒိယဂှ် ဗပေင်ကဵု ရမ္သာင်မန် ဟွံမာန်တုဲ မန်တမၠာတအ် ဗဒှ်ပတိုန်ဗျဉ်ဇကုတၟိလေဝ်နွံ
ဗျဉ်ၜါလ္ဇံက်တုဲ ဖန်ဗဒှ်ပတိုန် ရမ္သာင်တၟိလေဝ်နွံရ
ပၞောဝ်တအ်ဂှ် ဗျဉ် ၜ ဂှ် မန်ပိုဲတမၠာတအ် ဗဒှ်ပတိုန်လဝ်ကေတ်တ်တုဲ သွက်ရမ္သာင်ဇြိုင် ဒၞာဲၜဂှ် ညးလ္ဇံက် ဗျဉ် မ ကဵု ဗ တုဲ ညးဂွံရမ္သာင် ၝ ရ
ညံင်ရဴဂှ်ကီု သွက်ရမ္သာင်ဇြိုဟ် ဇ ဂှ်
ဗျဉ် ဇ ဂှ် ညးကွက်စုတ် ယ ဇ္ယ/ တုဲ ညးဂွံ ဗျဉ် ဇျ ရ
သွက်ရမ္သာင်ဇြိုင် ဒၞာဲ ဟ ဂှ် ညး ဗဂပ်စုတ် သ ကဵု င
ဒၞာဲရမ္သာင်ဇြိုဟ် သ္ၚ ဂှ် ညးဗဂပ် သ ကဵု ဇ တုဲ ညးဂွံရမ္သာင် သ္ဇ (သ္ဇင်/ဇြင်
တၞဟ်နဂွံဂွံရမ္သာင် ကျ တုဲ က ကဵု ယ
တၞဟ်နဂွံဂွံရမ္သာင် ကြ တုဲ က ကဵု ရ
တၞဟ်နဂွံဂွံရမ္သာင် ကွ တုဲ က ကဵု ဝ
တၞဟ်နဂွံဂွံ ရမ္သာင် ကၠ တုဲ က ကဵု ဠ/လ
တၞဟ်နဂွံဂွံ ရမ္သာင် မှ တုဲ မဂှ် ကွက်စုတ် ဟ
မပ္တံ မြဴသာ်ဝွံ မန်ပိုဲ ခၞံဗဒှ်ကၠုင်လိက်ရ
လက်သန်ကၟက် ပိုဲမဂွံဆဵုဒၟံင် တ္ၚဲဏအ် ဗီုကဵု ( ၞ
ၠ) တအ်ဂှ် ပြံင်လှာဲကၠုင် နူကဵုဗီုပြင် ဗျဉ်ဓမ္မတာ န
နူခေတ်တြေံတေအ်ဖအိုတ်ရ
နကဵုသၞောတ်လိက်မန် နူခေတ်တြေံမ္ဂး မကြိယာမ္ဂး ၜိုတ်ပကောံဂွံ (ဝါ) ၜိုတ်လ္ဇံက်ဂွံဂှ် ညးလ္ဇံက်တုဲ မနာမ်မ္ဂး ၜိုတ်ပရးဂွံဂှ် ညးပရးရ
ဥပမာ မကြိယာ ကၠုင် ဂှ် အရေဝ်မန်တြေံ တ္လုင်
ပကြိယာအနာဂတ် ဂတဂှ် ဒးစုတ် သ မ္ဂး ညးချူ ဗီုဏအ်ရ
သ္တ္လုင်
တ္လုင် မကြိယာဂှ် မိက်ဂွံပ မနာမ်မ္ဂး တလုင် ညးပရးထောအ်ရ
နကဵုလိက်ခေတ်တြေံမ္ဂး တိရ်လုင်
ခေတ်လဒေါဝ် တလုင် ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ သၞောဝ်လိက်မန်မွဲဂှ် ကြိယာမ္ဂး ၜိုတ်ပ္ကောံလ္ဇံက်ဂွံဂှ် လ္ဇံက်တုဲ မနာမ်မ္ဂး ၜိုတ်ပရးဂွံဂှ် ဒးပရးရ
ဥပမာ တကအ်
နကဵုယၟုကီု
နကဵုမနာမ်ကီုမ္ဂး ဒးပရးချူ တကအ်
တကအ် စကာ နဒဒှ် မကြိယာမ္ဂး ဒးလ္ဇံက်ရ
ဥပမာ လဒေါဝ်ၜဳဂှ် တိတ္ကအ်တိုန်ကၠုင်
လဇံက်အက္ခရ် နွံမွဲပၠန်ဂှ် ဥပမာ လမျီု
ရမ္သာင်/ရမျာင်
ဂမျိုင်
ဂမြင်
ကမြဴ
တအ်ဂှ် တၞဟ်နဂွံဂွံ ရမ္သာင်ဗျဉ်မွဲမွဲတုဲ ကွက်စုတ်လဝ် ညံင်ရဴ ဇ ကွက် စုတ် ယ ဒှ်အာ ဇျ ဟွံသေင်ရ
လမ်ယီုဂှ် တၞဟ်နဟွံမိက်ကဵုဗှ် လမ် ယီု ဗီုဏအ်တုဲ လ္ဇံက်ထောအ် အက္ခရ်ၜါဂှ် လမ္ယီု/လမျီု
ညံင်ရဴသာ်ဂှ်ကီု ရမ်သာင် ဂှ် ရမ္သာင်/ရမျာင်
ဂမ်ယိုင် ဂှ် ဂမ္ယိုင်/ဂမျိုင်
ဂမ်ရင် ဂှ် ဂမြင်
ကမ်ရဴ ဂှ် ကမြဴ
ဗီုဏအ် နွံကၠုင်ရ
အရာဏအ်လေဝ် အဲစှ်ေစိုတ် စကာအာအတိုင်ဂှ် ဂွံဒၟံင်ရ
ရမ္သာင်ဂှ် ဟိုတ်နူဒှ် လဇံက်လဝ် ယ ဟွံသေင်တုဲ တၞဟ်နမိက်ဂွံကဵုတၞဟ်ခြာအာ နူကဵုတၞဟ်တုဲ ချူ ရမ္သာင် ကွက်စုတ်သ သၟဝ်ဂှ် ကၠးကၠးဂှ် ခိုဟ်အိုတ်ရောင်ညာတ်ရ
လဆောဝ်မ္ဂး အခိင်လဵု ပိုဲစကာ ဟ
အခိင်လဵု ပိုဲစကာ သ္ၚ ဂှ် မလေပ်ဒှ် သံသယမာန်ရ
ဟ ရမ္သာင်သာ
သ္ၚ ရမ္သာင် ဇြိုင်
ရမ္သာင်မန်ဒေသ ကၞောတ်ၜဳ မကော်စ မန်ရဝ် တအ်ဂှ် ညးတအ် မာန်ရမ္သာင်သာ ရမ္သာင်ဇြိုင် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲကဵု ရမ္သာင် ဟ
ဂၠိုင်နူ မန်ဒေသဇိုင်ၜဳ (မန်ရော) ညိဏီ မိက်ဂွံဟီုရ
ဥပမာ သ္ၚု
သ္ၚိ
သ္ၚောဲ
သ္ၚိတ်
သ္ၚာဲ
တအ်ဂှ် မန်ရောတအ် ပတိတ်ရမ္သာင် ဟ ဖ္အိုတ်တုဲ နကဵုမန်ရဝ်ဟေင် ဗွဲမတၞဟ်ခြာ ညးတအ် ပတိတ်ရမ္သာင် ဇြိုင် မာန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒၞာဲလဵု ချူ ဟ ဒၞာဲလဵု မဒးချူ သ္ၚ ဂှ် ဒးပစာမ် ကဵုမန်ရဝ် ရ
လိက်မန် နူကဵုခေတ်လဒေါဝ်ဂှ် သွဵု သြ / -ော ဂှ် ဖ္ဍန်ထောအ် နဒဒှ် ကၟက်(ဝ) စကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
ဥပမာ ပ္ဍဲလိက်တၟအ်ခေတ်သၟိင်ဓမ္မစေတဳ ဂွံဆဵုကေတ် (ကွန်ဝုတ်သၟိင်မာရ်) ညံင်ရဴမန်ကီု ပ္ဍဲဗၟာလေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ကီုရ
ဥပမာ ဗၟာချူ (လွန်
မွန်
ဆွမ်း) တအ်ဂှ် သွဵုသြ ဖ္ဍန် နဒဒှ်ကွက် (ဝ) ဖ္အိုတ်ရ
သွံ ဂှ် နူတမ် ကၠုင်နူ သောအ်
နွံ ဂှ် နူတမ် ကၠုင်နူ နောမ်/ နောံ
ဟွံ ဂှ် နူတမ် ကၠုင်နူ ဟောအ်
ဂွံ ဂှ် နူတမ် ကၠုင် နူ ဂေါအ်
ယွံ ဂှ် နူတမ် ကၠုင်နူ ယောအ်
စွံ ဂှ် နူတမ်ကၠုင်နူ စောအ်
ဝွံ ဂှ် နူတမ် ကၠုင်နူ ဝေါအ်
အခဝ်တအ်ဏအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဍေဟ်ဒှ်အာ အက္ခရ်ကိုန်ဂစိုတ် ဟွံထုဲအာကဵု အရာတၞဟ်ရတုဲ စွံလဝ်အတိုင်ဏအ်
စကာအာ အတိုင်ဏအ်မ္ဂး ဒးရးဒၟံင်ရ
လိက်မန်ပိုဲဂှ် ဇုဇဗဴလပိုဲ ဒုင်သဇိုင် ကုရမ္သာင်မန်တုဲ မခၞံဗဒှ်လဝ်ဂှ်ရ ၜိုန်ရ အာယုက်လိက်မန် ပေင်အာ ၁၅၀၀ သၞာံရလေဝ် သီုဟွံဒးပလေဝ် ဟွံဒးထပ်မွဲသာ် ဆက်စကာအာ အတိုင်တြေံဂွံဒၟံင်ဖိုဟ်ရ
နူကဵုသၞာံ ၜိုတ် မသုန်ကၠံ လပါ်လက္ကရဴဂှ် လိက်မန်ဂှ် စထုဲထံင် နှဴဖြံင်ကၠုင်တုဲ သွက်ဂွံကလေင်ထိင် ဖျေဟ်ကိုန်ဂစိုတ်လိက်မန်ဂှ် နွံပၟိက်ကၠုင် ဗွဲမဇၞော်ဒြဟတ်ရ
ပ္ဍဲအရာမဖျေဟ်ကိုန်ဂစိုတ်လိက်မန်ဏအ်ဂှ် ပိုဲတအ် ဒးလ္ၚတ် သၞောတ်သၞောဝ်လိက်မန် နူခေတ်တြေံ အောန်အိုတ် လိက်မန်မချူလဝ် ၅၀၀ သၞာံ လပါ်လတူတအ်တုဲဟေင် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ်ထေက်ရ
ပိုဲကလေင်သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်ဖအိုတ်မ္ဂး စပ်ကဵုမချူဂှ် ပိုဲဒးစွံသတိ သွက်ဂွံလ္ၚတ် နွံၜါသာ်
စပ်ကဵုဂစိုတ် ကေုာံ လဇံက် မလိက်ရ
ဂစိုတ်ဂှ် ဗွဲတၟေင် သင်္ကေတ (ခဍမ်က္ဍိုပ်) မွဲမဓဝ် ပစၞးကု ဂစိုတ်ပန်ဂစိုတ်ဂှ် ပိုဲတအ် ထေက်ကဵု ဒးဝေင်တုဲ ပိုဲတအ် ထေက်ကဵု ဒးရုဲစှ်ကေတ် ခဍမ်က္ဍိုပ်ဂှ် ပစၞးကုဂစိုတ်မွဲဟေင်ထေက်ရ
အတိုင်ပၟိက် ကျာ်ဇၞော်အစာဝေဒဉာဏမ္ဂး ခဍမ်က္ဍိုပ်ဂှ် ပစၞး ဂစိုတ်(မ်)မွဲဟေင်ရထေက်
နကဵုပူဂိုလ်အဲလေဝ် စှ်ေစိုတ် ပၟိက်ကျာ်ဇၞော်တုဲ ချူကၠုင် အတိုင်ဂှ်ကီုရ
စပ်ကဵုကၟက် ကဵု လဇံက်ဂှ် ဒၞာဲနွံ လ္ဇံက်ဂွံမ္ဂး လ္ဇံက်စုတ်ဖအိုတ် ဗီုဏအ် ပဟွံထေက်ရ
အတိုင် အခိုက်သၞောဝ်လိက်မန်မ္ဂး ကၟက်ဂှ် သွက်ဂွံဂွံကလိဂွံ ရမ္သာင်ဗျဉ်မွဲမွဲတုဲ ညးဖန်ပကောံဗျဉ်ၜါ (ဝါ) ကွက်ဗျဉ်ၜါတုဲ ပတိတ်ဗဒှ် ရမ္သာင်တၟိရ
ဥပမာ ဗျဉ် မ ကဵု ဗျဉ် ဗ ၜါဏအ် လ္ဇံက်တုဲ ကလိဂွံ ရမ္သာင် ၝ ရ
လဇံက်ဂှ် နကဵုသၞောဝ်လိက်မန်မ္ဂး ပ္ဍဲဒၞာဲမကြိယာမ္ဂး လ္ဇံက်တုဲ ချူ
ပ္ဍဲမနာမ်မ္ဂး ပရးတုဲ ချူရ
ဥပမာ တကအ် နကဵုမနာမ်မ္ဂး ပရးချူရ
တကအ်ခၟိုင်
နဒဒှ် မကြိယာမ္ဂး လ္ဇံက်တုဲချူရ
ဥပမာ ပ္ဍဲလဒေါဝ်ၜဳဂှ် တိတ္ကအ်တိုန်ကၠုင်
အရာကိစ္စဇၞော်မွဲပၠန်ဂှ် တၞဟ်နဂွံဝေင်ပါဲ အရာမကံက်အဓိပ္ပါယ်ဗၠေတ်တုဲ မဝေါဟာရ ရမ္သာင်တုပ်တအ်ဂှ် ညံင်ဂွံချူတၟေင် မကော်ဂး ရမ္သာင်တုပ် ချူတၟေင် ဂှ် ဖန်ဗဒှ်ကဵုဂၠိုင်င်ညိ
ဥပမာ ပၟတ်ဂဵု
ပူဂိုလ်
တက္ကသိုလ်
ဗၜေအ် သဵု
မင်မဲ
မၞိဟ်မွဲၜါ
သြိုင်သ္ၚိ
ကသိုင်ကၞိ
ခိုဟ်သန်
ထဝ်သြန်
လိက်မွဲပိုဒ်
ဗာ်ထပိုတ်
မြဴသာ်ဝွံ ဒှ်တမ်ရ
ဘာကျာ်စေတဳက္ဍိုပ်ကွာန် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ဝါဍောတ်
ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင် (တကအ်ခၟိုင်
သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်လုပ်ဒဂိုန် ခမဳ ၇
ထပိုယ် ၀ ဇကု
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တရေဝတ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၃၄
ဝှ် ၁၄
ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဥတ္တမရမ္ဘ (ယၟု ပြာကတ်တဴ ကျာ်ဇၞော်အစွောအ်) ဝွံ ဒှ် အစာကဝိမန် မပြာကတ်အိုတ် ပ္ဍဲ ဝင်လိက်ပတ်မန်တုဲ နကုကျာ်ဇၞော် ချူခၞံလဝ် လိက်သီုဖအိုတ် နွံၜိုတ် ၁၃၄ ကၞပ် ဒှ်ရ
ကျာ်ဇၞော်ဝွံ က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲရးဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၀၆၁
ဗွဲကြဴ သၟိင်အဿဘုံမသာရ ညးမပိုင် ကွာန်အခေါန်ထဝ် (လၟုဟ် ဍုင်သောဲကျေန် (ရွှေကျင်မြို့) ရးဗဂေါ) ပ္တန် ဘာမွဲ ပ္ဍဲ ကွာန်အခေါန်ထဝ် (ဗွဲမဂၠိုင် ကော် ကွာန်ဆက်တိတ်)တုဲ ကဵုဒါန် ကုညးရ
ဟိုတ်မဂွံဒှ် ညးမနွံပိုန် ဘာအစွောအ်တုဲ ယၟုညး ပြာကတ်တဴ ကျာ်ဇၞော်အစွောအ် ရ
အခိင်သၞာံ ၁၇၃၉ (သက္ကရာဇ် ၁၁၀၂) ဂှ် ဟိုတ်နူ ဍုင်ကွာန် ကတံင်ကတဴတုဲ ကျာ်ဇၞော် ဒးပြံင်အာ ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဖာဗြ ၜိုတ် ၇-၈ ဂိတု
သၞာံ ၁၇၅၇ (သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉) အခိင် ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳလီုဂှ် အလဵုဇကု ကျာ်ဇၞော် ဂွံဆဵု ဂွံတီကေတ်လဝ်တုဲ ပရူဍုင်ဟံသာဝတဳလီုဂှ် သက်သဳ နကုလိက် နဘာသာမန်မ္ဂး က္လိဂွံ နူ ညး ဂၠိုင်အိုတ်ရ
သက္ကရာဇ် ၁၁၃၈ ဂိတုကထိုန် ၈ မၟံက် တ္ၚဲသိုက်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ချူ လိက်ပ္တံပါရမဳ
ပ္ဍဲဘာအစွောအ် ကွာန်အခေါန်ထဝ်
အခိင်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် က္လိဂွံ အာယုက် ၜိုတ် ၇၇ သၞာံရ
ကျာ်ဇၞော်အစာ ဥတ္တမရမ္ဘ ဝွံ က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲ ၜိုတ် သၞာံ ၁၇၀၀ (သက္ကရာဇ် ၁၀၆၁)[၁
ထေင်ကေတ် ပ္ဍဲ ဍုင်ဗဂေါ
ဗွဲမဗဗွဲ ကုအဝဲ မံင် ဘာ
ပ ထပိုယ်
ပ ခမဳတုဲ ဂွံကတ်လ္ၚတ်လဝ် လိက်လောကဳ လောကုတ္တဵုနာနာသာ်ရ
စပ်် ကုပရူဘဝသၟတ်ညးတုဲ ညး ချူလဝ် ဗီုဏအ်ရ
သုတ်ဝိနဲစိ အဘိဓမ္မာ ဂွံကတ်စွံလဝ် ဓဝ်ဝါသၞာ ဓဝီုတြဴကၞာတ် ဂွံညာတ်တုဲကၠာ ကြက်အဒိန်က္ဍဝ် သံင်ဝစ္ဆဝ်ကၠာ ဂှ်ကွတ်တံဂှ် ဗဒဟ်ဝါသၞာ ပုတ်ဂၠတ်ပါန်ခဳ စေတဳဂၠိုင်ဝါ ဓဝ်လေဝ်ဂွံတွံ ပျဟ်စိုတ်လိုက်ဗာ ဂၠိင်ဝါတုန်သၟတ် ဂွံလ္ၚောတ်ကၠာ ကွတ်တံသၟတ် လ္ၚောတ်ဂၠိုင်ဝါ နူအဲသွတ် ဂွံကတ်သုတ်ဒါ ပိတကတ်စိ သီုပိပြာကာ ပြကိုဟ်ဗဟဳ ကဒဴပ္ညဳဏာ ပြကိုဟ်ဗေဒင် စင်ခြင်ချပ်အာ အဲဂွံကၠောန်ဗ္ဒဟ် ဂၠိုဟ်စမှာဝါ ကွတ်ဗဳသ္ကဝ်ကၟပ် ပြာသာတ်ဇြပ်ဘာ ဂၠိုင်ဝါကၠောန်သၟဟ် ဒှ်ဝါသၞာ လ္ၚောတ်ကျာ်သမတ် ဝိပဿဏာ လောကဳဗာဟဳ ဇၟာပ်ကွတ်ပ္ညဳဏာ ဗ္ဒဟ်ဝါသၞာ မြာအိုတ်တုဲရ
၂] ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ရးမန် သီုပိဂှ် နွံသၟဝ် သၟိင်ဗၟာအင်ဝ တၞောဝ်သၟိင်ညောင်ယာမ် (ညောင်ရမ်းမင်းဆက်) ရ
သၟိင်အဿဘုံမသာရ ညး မပိုင် အခေါန်ထဝ် သြိုင်ဘာမွဲ ပ္ဍဲ ကွာန်ဆက်တိတ် (အခေါန်ထဝ်
တုဲ ကဵုဒါန် ကုခမဳဥတ္တမရမ္ဘ
ဘာဂှ် ညး ကော်စ ဘာအစွောအ် (လဆောဝ်ချူ သွောအ်/သွောံ
ဟိုတ်ဒှ် ညးမနွံပိုန်ဘာဂှ်တုဲ ယၟုညးလေဝ် ပြာကတ်တဴ နကုယၟု ကျာ်ဇၞော်အ္စာအစွောအ် (ဝါ) မနွံပိုန်ဘာအစွောအ် ရ
ကာလညး မကလိဂွံအာယုက် ၂၅ အခိင်မမံင်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဘာအစွောအ်ဂှ်ဟေင် ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၀၈၆ ဂိတုပုဟ် ထပှ်စွေက် တ္ၚဲစန်ဂှ် ညးခၞံ လိက်ဝါရဝေါင်သ မွဲကၞပ်ရ
၃] ကွာန်ဆက်တိတ် ဟီုဂှ် ဒှ် ကွာန်မဗဒှ်တၟိ
ကွာန်ဏအ်ဂှ် ယၟု ဗတ်မန်မ္ဂး ညးခုတ်ခဴလဝ် ကွာန်အခေါန်ထဝ်
ဗတ်ဗၟာမ္ဂး ညးကော်စ သောဲကျေင် (ရွှေကျင်) နွံ ပ္ဍဲ ရးဗဂေါ ရ
၄] သၞာံ ၁၇၃၉ (သက္ကရာဇ် ၁၁၀၂) ဂှ် ဂလာမဏိပူရ် (ကသည်း)တအ် ကၠုင်ဗတိုက် ဍုင်အင်ဝတုဲ သီဂွံအာ ရးသေတ်ကာင် (စစ်ကိုင်းတိုင်
မြုဝေါန်ဗၟာ မစဍုင်ဗဂေါ နာဲသာအံင် (ငသာအောင်) ဂွံတီကေတ် ပရူဂှ်တုဲ ညး လလောင်တြး ဍုင်ဗၠးၜး ပ္ဍဲ ဗဂေါ
၅] သက္ကရာဇ် ၁၁၀၂ ဂိတုဇှ်ေ ဗပေင် တ္ၚဲဗြဴဗတိဂှ် ညး ဂစိုတ်ထောအ် စာရေဂဳ စက္ကာဲ နာဲထံင်တအ်တုဲ ပ သၟိင်ဨကရာဇ် ပ္ဍဲဗဂေါရ
၆] သၟိင်သာအံင် ဒှ် သၟိင်တုဲ ဗလးဏာ သရာဲပၞာန်မန်တအ် ကဵုအာဗတိုက် သြေင်
ဆဂး သရာဲပၞာန်မန်တအ်ဂှ် စိုပ်သြေင်တုဲ ဟွံဗတိုက်
စၞးဂှ် ဒက်မိတ် ကုသြေင်တုဲ က္လေင်ပၠန် ကုသၟိင်သာအံင်
၅] သၟိင်သာအံင် ဂွံဒှ် သၟိင် မွဲဂိတုလပါ် ပ္ဍဲ ဂိတုဒဂိုန် မွဲမၟံက် တ္ၚဲအဒိုတ်ဂှ် မန်တအ် ဂစိုတ်ထောအ် သၟိင်သာအံင်ရ
၆] ပရူ နာဲသာအံင် မလလောင်တြးဗၠးၜးဂှ် မြုဝေါန်ဗၟာဂမၠိုင် မနွံ ပ္ဍဲ ပြန်
ဓနုဖြူ
ဟင်္သာတ သီုဖအိုတ် ပ္ကောံဂွံ မြုဝေါန်ဗၟာ ၉ ကၠုင်ဗတိုက် ဗဂေါရ
ပၞာန် ၉ ဍုင်ဂှ် ဗိုင်လဝ် မ္ၚးဍုင်ဗဂေါ
တုဲပၠန် နကုသၟိင်ဗၟာအင်ဝ မဟာဓမ္မရာဇာဓိပတိ လေဝ် ဗလးနင် အမူဒေအ်ဇကု (မင်းရဲကျော်ခေါင်) ကေုာံ ကောန်ပၞာန် ၅၀၀၀ ဂှ်လေဝ် စိုပ်ကၠုင်ပၠန်တုဲ နကုမန်တအ် ပ္အပ်ကဵု ကောန်ဇာတ် သၟိင်သာအံင် ကုမင်ရာဲကျဝ်ခေါင်တုဲ ဒုင်သစ္စာ ကု မင်ရာဲကျဝ်ခေါင် ရ
၅] မင်ရာဲကျဝ်ခေါင် ပ္အပ် ဍုင်ဗဂေါ ကုမြုဝန်သြေင် မင်ရာဲအံင်နိင်တုဲ ကလေင်စဴအာ အင်ဝပၠန်ရ
၅] မင်ရာဲအံင်နိင်ဂှ် ပဂွံ သၟိင် ပန်ဂိတု ၂၀ တ္ၚဲ
ဂိတုမြေက္ကသဵု ၁၁ မၟံက် တ္ၚဲအင္ၚာဂှ် မန် ကု သေံကောဲ ပံင်ကောံတုဲ ဂစိုတ်ထောအ်ပၠန်ရ
ဗွဲကြဴ သၟိင်သေံကောဲ ဂွံယၟု သၟိင်ဓဝ်ဗုဒ္ဓကေသဳ ဂွံဒှ် ဨကရာဇ်ဍုင်ဗဂေါရ
၆] ပ္ဍဲအခိင် ဍုင်ကွာန် မကတံင်ကတဴဒၟံင်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ကေုာံ ကောန်ဍုင်ကွာန်လ္ၚဵု ဒးပြံင်အာမံင် ပ္ဍဲ ကွာန်ဖာဗြ
နူ ဖာဗြဂှ် ကာလဍုင်ကွာန် က္လေင်ၜိုဟ်သြိုဟ်ပၠန်ဂှ် ညး က္လေင်စဴကၠုင် ပ္ဍဲ ဘာညးတြေံ ဘာအစွောအ်ဂှ်ရ
ကာလမကလေင်စဴစိုပ်ဘာတုဲ သွက်ဂွံဗတောန်ကွးဂမၠိုင် လိက်လောကသိဒ္ဓိ မူတြေံဂှ် ဂၠာဲဟွံဂွံတုဲ သက္ကရာဇ် ၁၁၀၂ ဂှ်ဟေင် ဂိတုမာ် ပိ မၟံက် တ္ၚဲဗြဴဗတိဂှ် လိက်ဂှ် ညး ကလေင်ခၞံတၟိပၠန်ရ
၇] ရံင်ကုဗီုညးမချူလဝ် ပ္ဍဲ လိက်လောကသိဒ္ဓိ ဂှ်မ္ဂး ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၁၀၂ ပ္ဍဲ ဗဂေါဂှ် ဍုင်ကွာန်ကတံင်ကတဴတုဲ ညး ပြံင်အာမံင် ဖာဗြ
အခိင်ဂှ် သၟိင်ၜိုပ် သြိုင်ဘာမွဲ ပ္ဍဲ ကွာန်အစွောအ်တုဲ ညး အာပဒတဴ ပ္ဍဲကွာန်အစွောအ်
အခိင်ဂှ် ညးကလိဂွံ ၂၁ ဝှ်
၇] ကျာ်ဇၞော် က္လေင်စိုပ် ဘာတုဲ ပွိုင် ၁၇ သၞာံ ဆက်ခၞံအာ ပြကိုဟ် ဗ္တောန်အာ ကွးဂမၠိုင်တုဲ စိုပ်သၞာံ ၁၇၅၇ (သက္ကရာဇ် ၁၁၁၉) ပၞာန်ဗၟာအံင်ဇဲယျ လုပ်ပလီု ဍုင်ဟံင်သာဝတဳဂှ် အတိုင် ညးမချူလဝ် ပ္ဍဲလိက် ရာဇာဝံသသံခိပ် ဂှ်မ္ဂး "ကာလဂှ် အိုတ်ဂမှဳဍုင်ရး မတဴမ္ၚးဍုင်တေံဂှ် ကၠုင်ကောံ ပ္ဍဲ ဍုင်ဗဂေါဝွံ သီုဖအိုတ်တုဲ ဗၞတ်ပိလ္ၚီပြင်ရ
သၟီဗမာ ဂွံ ဍုင်ဗဂေါတုဲ ဂစိုတ်ကၠေံ ဂမှဳဖအိုတ်ရ
ဆ ဂမှဳ မတဴဇိုင်ဂၞိင် ဗၟံက်ဍုင်သတိုင် ဗာန်ဆက်တိတ်ဂှ် ဒဴကၠောံအာ မတ်တၟတုဲ လောပ်အာ ဍုင်သေံလဗုန်ဇင်မှာဲတေံဂှ် မဂွံဗၠးဂစိုတ်ရ
၈] ပ္ဍဲကာလဂှ် ကျာ်ဇၞော် နွံ ပ္ဍဲ ဘာအစွောအ် ကွာန်ဆက်တိတ်ဂှ်တုဲ ဂွံဗၠးဂစိုတ်ဂှ် ပြာကတ်ဒၟံင်ရ
ကွာန်ဆက်တိတ် (ကွာန်အခေါန်ထဝ်)ဝွံ နွံဗၟံက် ၜဳဗတာင် (သတိုင်) နူ လိက်ဏအ် ပိုယ် ဂွံတီကေတ်ရ
သက္ကရာဇ် ၁၁၃၈ ဂိတုကထိုန် ၈ မၟံက် တ္ၚဲသိုက်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ချူ လိက်ပ္တံပါရမဳ
အခိင်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ဘာအစွောအ်
ကွာန်အခေါန်ထဝ်ဖိုဟ်ရ
၄] ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် က္လိဂွံ အာယုက် ၇၇ သၞာံဒှ်ရ
ကျာ်ဇၞော်ဝွံ ဒှ် ညးမစိုန်သကီု ပ္ဍဲ လိက်မန် လိက်ပါဠိရ
လိက်တြေံတအ်ဂှ် ဝါကျယောင်ယာကၠုင်မ္ဂး ညး ကလေင်ဇန်တၟိကီု
လိက်မစပ် ကုပိဋကတ်ပိ နူပါဠိဂှ် ညး စၠောအ် နဘာသာမန် နလင်္ကာ ကော်ဂး လိက် လေဝ်ကီု နအရေဝ်ပလးလေဝ်ကီုရ
ဥပမာ ဇာတ် ၅၅၀ ဂှ် နအရေဝ်ဗလး ကော်ဂး သၠပတ်
လိက်မစပ် ကုဝင်ဂကူမန်လေဝ် ချူခၞံလဝ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ
စိုပ် သက္ကရာဇ် ၁၁၂၈ ဂိတုမြေက္ကသဵု ၁၂ မၟံက် တ္ၚဲစန်ဂှ် အခိင်ကျာ်ဇၞော် မကလိဂွံ အယုက် ၆၇ ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ခၞံ ပြကိုဟ်ရာဇာဝင် (ရာဇာဝံသသံခိပ်
ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၁၃၀ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၅ စွေက်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ခၞံ လိက်နယသၟတ်ဒြဳ
လိက်ညးလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဒးဒုင်ကၠေအ်အာကီု
လီုအာကီုတုဲ ဗွဲကြဴ လိက်တအ်ဂှ် တြေံအာကီုတုဲ အစာတၟိတအ် ကလေင်ဇန်တၟိလေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ကီုရ
အတိုင်လိက် Venerable Master Afoh
The Great Mon Poet (2019) မ္ဂး ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ညးတအ် ပ္ကောံဂွံလဝ် လိက်ကျာ်ဇၞော်အစွောအ် သီုဖအိုတ် နွံ ၁၃၄ ကၞပ်ရ
သၟဝ်ဝွံ ဒှ် လိက်ကျာ်ဇၞော်အစာ မခၞံလဝ် (ဝါ) လိက်ကျာ်ဇၞော် မကလေင်ဗဟဵုလဝ်တုဲ ဗၟံက်လဝ် ယၟုညး ၜိုတ်ဂၠာဲဆဵုကေတ်ရ
လိက်လောကသိဒ္ဓိ ၁၁၀၂ လိက်ဝွံဆန်ဗ္ဒဟ် ဟီုတွံမွဲတောင်
သက္ကရာဇ်ရောင် မွဲတောင်ဟီုအာ
သက္ကရာဇ်တၞံ ပ္ဍဲလ္ၚီကၠံၜါ ဂိတုမာ်ဟေင် ပိမံက်သေင်ဟာ
တ္ၚဲဗြဴဗတိ ဆန်အာဒိကၠာ
လက်ကုံဟွံခြာ ပ္ဍဲအခါဆန်
ဒေသဌာန်ကီု ပိုဲဟီုပျးပၠန်
ရးဍုင်ဟံသာ လလောင်ပြာသန်
ကွာန်အစွောံမာ နာမခုတ်ပ္တန်
ခုတ်ယၟုပကာန် တလကွာန်ပၠန်
ၜိုပ်ၜါအသဝ် သၟိင်ဓဝ်ခုတ်ပ္တန်
သ္ဍိုက်ရတ်ပိကၠာ သဒ္ဓါလောန်သန်
သိုင်ဘာမွဲဟေင် ဇရေင်ကွာန်ပၠန်
ပ္ဍဲဘာဂှ်ပြဲ လိက်ဝွံအဲဆန်
လောကသိဒ္ဓိ ဒမၠိခုတ်ပ္တန်
စိုပ်ဒတုဲလိုက် ဒိုက်သိုက်ဟွံခၠန်
ဝွံယၟုလိက် တိုင်ပမိက်ဇန်
မူဟိုတ်ရောဂး လိက်ဝွံဒးဆန်
နူအာဒိပၠန် ဍုင်က္တဴလောန်က္ဍင်
ဍိက်သၟိင်ဗၠာဲသၟိင် အနိင်တမၞင်
ဟွံမွဲကုဒုဟ် ပဒုဟ်ဇၟာပ်တင်
ကတဴကတာန်က္ဍင် ဇၟာပ်တင်အခါ
သာ်ဝွံတုန်ဂှ် အာဒိဒှ်ကၠာ
ကာလဂှ်ရော ပ္ဍဲဗဂေါမာ
နာဲသာအံင်ပ္ညုင် စဍုင်ဟံသာ
ဂွံဒှ်မြုဝန် ပိုင်မန်ဗမာ
ဟိုတ်စံင်ပၠေင်ညး လုံဍုင်ရးကၠာ
သရာံပါပ်အိုတ် ရာန်သကိုတ်သာ
မံင်ဟွံပိုင်ပ္ကာန် ဒုင်ဟွံမာန်ကၠာ
တုဲက္တဵုဒှ်ဟေင် သပုန်သေင်ဟာ
ဒဒှ်ပိုဲကီု ဟီုပၠန်မွဲဝါ
ပြံင်တၞဟ်ဟာန် ဌာန်ဖါဗြကၠာ
ဟိုတ်သာအံင်ဟေင် ပုန်အာသေင်ဟာ
နူဖာဗြဂး ပိုဲဒးပြးအာ
လိက်ပတ်အိုဿီု ထောံကၠေံသီုဘာ
ပိုဲအာစိုပ်သွံ ကွာန်အစွောံမာ
ပ္ဍဲအစွောံဟေင် မံင်တဴသေင်ဟာ
သၟိင်ၜိုပ်အသဝ် သိုင်လဝ်ကဵုဘာ
ပ္ဍဲဘာဂှ်ပၠန် ပိုဲတန်ဒၟံင်ကၠာ
ကောန်ညးအစွောံ ဂၠိုင်တိတ်စွံဘာ
ကဵုဗတောန်သၟတ် လိက်ပတ်ဇၟာပ်ရာ
လိက်တရေံဂး ထောံအိုတ်သ္အးအာ
လိက်ပတ်ဟွံမွဲ ပ္ဍဲဌာန်ဂှ်မာ
သိက်အဲပဒး ဂွံပ္ကတ်ကွးဘာ
ဂးတုဲအဲပၠန် ဆန်ပ္တိတ်လင်္ကာ
အဲဆန်လိက်ဂ္ညိ တၞံအာဒိကၠာ
ဝှ်အဲမဒှ် ကာလဂှ်မာ
ၜါစှ်ောမွဲဝှ် တိတ်ဒှ်ဟွံခြာ
အဲနွံပိုန်ဟေင် အစွောံသေင်ဟာ
သွက်ဂွံဗှ်ကၠဟ် ဂွံပ္ဍေန်ပ္ဍဟ်အာ
သွက်ဂွံသှ်ဇျာဲ လံလာဲဗွဲသွာ
သွက်ကောန်ကွးဘာ တီအာဂတ
သၟိက်ကဵုကွးဘာ ပညာစဳခၠ
သၟိက်ကဵုညာဏ်သၠဲ နဲပကာရ
သၟိက်ကဵုဂွံကၠာ ပညာက္ဍင်ပြ
ပညာနွံဟေင် စဳရေင်သဗ္ဗ
ပညာနွံသၟတ် လေပ်ကွတ်စဳခၠ
လိက်ဝါရဝေါင်သ ၁၀၈၆ လိက်ဝွံကျာ်ဇၞော်အစွောအ် ခၞံလဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၀၈၆ ပ္ဍဲကွာန်ဆက်တိတ်ဂှ်တုဲ ဗွဲကြဴမၞိဟ်မွဲ ကလေင်ဇန်လဝ်တၟိပၠန်ရ
လိက်ဝွံဆန်ဗဒှ် တိုင်တွံဂုန်
သက္ကရာတ်တုန်ဟီုပ္ဍုဟ်လဝ်သၟဟ်
လ္ၚီတုန်ဂှ် ဒစာံစှော်တြဴ (၁၀၈၆) ဂိတုပုဟ်ရောင် ဟွံယောင်သ္ဘဴ ထပှ်စွေက်အဴ ဟီုတဴဟွံမှာ
တ္ၚဲစန်သေင်ဟာ ကၠာဟွံပၠိုတ်သၟဟ်
ဆန်ကာလဂှ်တုဲအိုတ်သၟဟ်န်
မူဂးဒေသ လိက်ဝွံညးဆန်
ရးဍုင်ဟံသာ ပြာကတ်လောန်ထောန်
ကွာန်ဆက်တိတ်ရ နာမခုတ်ပ္တန်
ပ္ဍဲဗ္တီဇာ ဒၟံင်မှာဇန်
သြာဲခေါန်ရ မူလကွာန်ပၠန်
အဿဘုံမ သာရခုတ်ပ္ညန်
တၠညးကၠာ ဒုင်ယၟုပၠန်
ပိုင်အခေါန်ထဝ် အံသဝ်က္ဍင်သန်
သြိုင်ဘာမွဲဟေင် ဇရေင်ဂှ်ပၠန်
ပ္ဍဲဘာဂှ်သၟး လိက်ဝွံညးဆန်
ဝါရဝေါင်သ နာမခုတ်ပ္ညန်
နွံပိုန်ဘာအသွောံ ဆန်စွံလဝ်ပၠန်
မူပၟိက်သၟး လိက်ဝွံညးဆန်
နူကၠာတေံပၠန် ညးဆန်မွဲဝါ
ပိုန်ဗျန်မူလ ယတိယောင်ယာ
ဒကုတ်ဖလှုတ် ဇၟောဝ်သ္ဂုတ်ကၠာ
ဟွံဍာံပြညိ ဂၠိုင်မြိပတ်အာ
သၟိက်သ္တပ်ညိတၟိမွဲဝါ
ဟိုတ်ဂှ်တုဲမှာ ဆန်လဝ်ကၠာရောင်
ရာဇာဝံသသံခိပ်
၁၁၂၈ ( ) ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၁၂၈ ဂှ် ဂိတုမြေဂ္ဂသဵု
၁၂ မၟံက်
တ္ၚဲ ၁ဂှ်
ပြကိုဟ်ရာဇာဝင် မဒှ်တၞောဝ်ဒတောဝ်သၟီ အဆက်ဆက်တေံဂှ် တၞံနဒတုဲမြမောဝ်မှာဇန်တံညးဂမၠိုင် ဗွဲကမၞန်ဟေင် အဲနွံပိုန်ဘာအစွောံ စဳရေင်လဝ်တုဲတုဲ
လိက်သၠပတ်ပေါရဏံပေါရဒါံ
နွံပိုန်အစွောံ ဖျေန်ဒလိုအ်လိုက်ဗါ
လိက်နယသၟတ်ဒြဳ
၁၁၃၀
လိက်ဝွံကျာ်ဇၞော်အစာ ခၞံလဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၁၃၀ ဂှ်တုဲ ညးမွဲမွဲ ကလေင်ခၞံတၟိလဝ်
ကဝိမစိုန်ဒှ်တဝ်စရှ်ဂၠိုင်ကျာ်သြဳ အသွောံဝိဟာရ ထာဏမှာ(သောဂဳ
ဘိက္ခုဂကောံသင် လ္တူသ္ဒင်ဂြဳ
ဆန်လဝ်လိက်နာမ နဲယျသၟုဂြဳ
နဲဗီုမှာသၟိတ် ဗတ်မန်တိတ်ဟီုပညဳ
ပိုတ်ဗျန်ဝက်ကျတုန် နဲဗီုသုန္ဓရဳ
ဂလာန်မဒှ်ကြက် နဲဗီုအိန်တက္ခဳ
ရုန်တွိုန်လောကဳဂၠာဲပ္ညဳနဲအခဝ်
ဂိုန်တၞက်လင်္ကာဆန် ဟီုဖျေန်ဇမန်လဝ်
သတ်ဇန်တိက္ခညာန်နဳ ဒါန်ဒှ်အသဝ်ရး
ဟံသာဝတဳမြုဍုင်ကျာ်သြဳထဝ်
ဟီုဖျေန်ဇမန်လဝ် ညံင်ထဝ်နာဲရဳကာ
တၞံသက္ကရာတ်ဂှ် လ္ၚဳကၠံပိစှော်ကၠာ (၁၁၃၀
ပ္ဍဲဖဝ်ရဂိုန်တန် မသုန်စွေက်မြာ
သိုက်ကြပၠိုတ်လောန်ညိ နာဍဳပိဟွံခြာ
ပါတ်ဇပင်ဇလံဒၟံင်ပၠန် ဂးပန်ဗိဇ္ဇနာ
ပိပြာန်အဒဝ်ကၞာတ် ဟောရာတ်ပသမာ
တြိယင်စန္ဒခုတ် နဝင်ဗုဒ္ဓဝါ
ဒွါဒသသိုကြ္ကကြဳသင်အဒိတ်တျာ
ဆတ္တတြဳသင် စန်သတ္တပ္ညန်ဗုဒ္ဓါ
သုရပိုတ်ဗုဒ္ဓဂြဟပိုတ်ဗုဒ္ဓါ
ဒိတှဳပန်ပြဲ ဂ္ညိဟတှိနက္ခတ္တာ
စန္ဒကောံလက်သၟဟ် လက်တူဒှ်အခါ
ဇၟန်ရုပ်အခဝ် ပ္တိုန်လဝ်ပ္ဍဲရိုတ္တာ
သၠပတ်အဓာန်မသုန်ရောင် ( ) အဲနွံပိုန် ဘာအစွောံ သၟိက်ဂွံစိုပ်ဍုင်ဇၞော်နီဗာန်
လၟေင်တဝှ်ဂလာန်အကြီုမေတ္တဲယသုတ် မကတဵုဒှ်ဂတဂှ်
တၞံနသ္ကဵုဒှ် ဒတုဲမြမဝ် ဇန်တအ်မတဴပ္ဍဲသံသာ လၟေင်အဓာန်မသုန်ဂှ် အဲပ္ညီပ္ညပ်ဇန် သတုပ်လဝ်ကၠာတုဲ
ဗွဲကြဴဟေင် အဲစီရေင်ပ္ညီပ္ညပ်လဝ် သွက်ကောန်ဂကူတံညးဂမၠိုင်ညိအဴ
သ္ကေံဇာတ်ဝိဓူရ နဝဇာတ် ( ) အဲနွံပိုန်ဘာအစွောံ
ဝေင်ထောံကၠေံဓဝ်လၞုဟ်
ဂိုင်ပ္ၚုဟ်လဝ်ဓဝ်သဒ္ဓါ
မေတ္တာ ကရုဏာပ္ဍဲဇန် ကောန်ဂကူတၠဝါသၞာတံညးဂမၠိုင် မၞံုပၟိက်ကုဒတုဲမြမောဝ် သၟိက်ဂွံပ္တန်လဝ်သာသၞာ ဒလောံဗ္တောန်ကျာ်တြဲဂှ်ဒှ်တုဲ
သ္ကေံသုတ်ဇာတ်ဝိဓူရပဏ္ဍိတ ဗွဲကမၞန်ဂှ် ကြက်အဲစဳရေင် ပ္ညဳပ္ညပ်သ္တပ်လဝ်ညိအဴ
မင်္ဂလသုတ် ( ) အဟံ
ယင်အဲ
နမာမိ
ပ္ဍံလ္ၚောဝ်ရအဴ
တံပရိတ္တံ
န်ကျာ်ဓဝ်သင်မစိုန်ဒှ်တဴပမင်ပမွဲနူရတ်ဂမိုင်ဂှ်
ဝန္ဒေတွာ
အဲလ္ၚောဝ်ကၠာတုဲ
မင်္ဂလသုတ်တပကာဏံ
န်ပြကိုဟ်င်္မဂလသုတ်မပျးကဵုမ္ၚဵုဗွဲကမၞန်ဂှ်
တိဏၞဝိဟာရဘောကဟံ
ယင်နွံပိုန်ဘာအစွောံဂှ်
ကရိဿာမိ
ပြာပ်အဲစဳရေင်လဝ်ညိအဴ
သၠပတ်မေတ္တယျသုတ် ( ) အဲနွံပိုန်ဘာအစွောံ သၟိက်ဂွံစိုပ်ဍုင်ဇၞော်နီဗာန်
လၟေင်ထဝှ်ဂလာန်အကြီုမေတ္တဲယသုတ် မက္တဵုဒှ်ဂတဂှ်
တၞဟ်နသကဵုဒှ်ဒတုဲမြမောဝ်ဇန်တံ မတဴပ္ဍဲသံသာလေင်အဓာန် ၅ ဂှ်
အဲပ္ညီပ္ညပ်ဇန်သတုပ်လဝ်ကၠာတုဲ ဗွဲကြဴဟေင် အဲစီရေင်ပ္ညီပ္ညပ်လဝ် သွက်ကောန်ဂကူတံညးဂမၠိုင်ညိအဴ
သၠပတ်သဗ္ဗစိတြသာဓာရဏ မူသၠရိုတ်ဝွံ အစာကၞေဟ်မဍောင်ဂဇေင် မကၠုင်ဍုင်သေံဂှ် ကလေင်ကှ်ေလဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၂၅၆ ဂိတုဘတ် ၉ စွေက်
အဲနွံပိုန်ဘာသွောံတုန်ဂှ် ဟိုတ်ဓဝ်မေတ္တာကရုတ်ဏာ ဗတိုက်စိုတ်ဂှ်ဒှ်တုဲ တၞံနဒတုဲမြမောဝ်မှာဇန်တံညးဂမၠိုင် မတဴပ္ဍဲဍုင်ရးဟံသာဝတဳဂှ်
ပြကိုဟ်သဗ္ဗစိတြသာဓာရဏ မသာဓာကဵုစိုတ်ညးအိုဿီုဂှ်
အဲစဳရေင်ဗဟဵုပ္ညဳပ္ညပ်ဇန်သ္တပ်လဝ်ညိအဴ
သက္ကရာတ်လ္ၚီၜါကၠံ၅၆ (၁၂၅၆) ဂိတုဘတ်ဒ္စိတ်စွေက် တ္ၚဲသိုက် ပယျာံပိုန်တ္ၚဲစှ်မွဲနာဍဳ ဇိုင်ကၞေဟ်စိုပ်ဒတုဲရအဴ
ဖဵုအဲကှ်ေလဝ် အ္ခဝ်ညံဒွာ
ဖဵုမက်ပန်ဂှ် ကဵုဒှ်ပၠန်ကၠာ( ) ဂွံစဴရအရဳယျပိုန်
တုဲဂွံဒဂိုန်လဗိုန်သဳလှ
ဗလဗလ သတ်ဂၠုဇိုင်ကြုင်
တီနာဲဇုကၠုင် ၜှ်ဒုင်ၜှ်ဒုင် ပေင်ဂၠုင်နာဲရ
ဓဝ်သ္တိဂှ် ဟီုတွံတုဲရ
ဆထေက်ညာန်ပၠန် ဇၟန်ဝက္ကျ
ဆန်ဗဒှ်ရနာမအ္ခဝ်
ထာန်ဇာတိကၠာ ဒျောဒျာအသဝ်
ပ္ၚဟ်စိုတ်ရ ကျာ်တၠဳဓဝ်
ကျာ်လ္ဂုင်အဴ ကျာ်မုဟ်တဴသွဝ်
ဍတ်သၞာစိ ဣသိယဵုလဝ်
တုဲကြင်စိုပ်ပ္ညုင် ဂွံကၠုင်လ္ၚောဝ်
ဒယှ်တမ္ညဝ် သွဝ်ဗြီုလလောင်
ထမောင်ထမောင် သတ်ဂၠံင်ၜတ်တ်
တဗက်ရပ်ဟတ် မတ်ဗက်ဂမဳ သၟဝ်ဏဳထောင်ထောင်
ဖဵုကှ်ေလဝ်ရောင် ဍောင်ဓဝ်ကျာ်တြဲ
သုတ်သီုဝိနဲ ပ္ဍဲကဵုပလိ
ဒဒှ်ကြင်ကၠုင် စိုပ်ဍုင်မန်စိ
ဒဒိုက်စိုတ်အဲ ဟွံမွဲသ္တုံဇွိ
ဗော်မဂၠးမိ ဝေါင်သကၠော
ကၠင်ကၠောန်ဨကော ကၠောဒတောဝ်
ကယျောဝ်ကယျောဝ် သတ်လၟဝ်ဂဲါ
ဝုတ်တ်ဗၠာဲဗၠာဲ ပဂွံဒိပ်ဒါဲ ဖဴနာဲရုပ်ထဝ်
သၠပတ်ဝွံကၠာ မဟာတိက္ခ
ဝွံယၟုကၠာ ခုတ်လဝ်နာမ
သဗ္ဗစိတြာသာဓာရဏ
အဲကှ်ေလဝ်ကၠာ ဘာကံလှာရ
ယၟုတုန်ရော ဝေါဟာလောက
ထာန်ဒျောဒျာပ္ညုင် ဍုင်သေံနာမ
ခုတ်ယၟုရ မဍောင်ဂဇေင်
တၞေင်တၞေင် သတ်တရေင်ဗဝ်
ညာတ်ဝုတ်တံဂေါဝ် ကျောဝ်ပ္ဍဲဗတင် ဆင်ဗက်ခဍေင်
သၠပတ်သဗ္ဗပမာ ( ) နွံပိုန်အစွောံဂှ်တုန် တၞံနဒတုဲမြမောဝ် ညးဍုင်ဟံသာဝတဳတံဂမၠိုင်ကီု တၞံနဂမဳကောန်ဂကူတၠဝါသၞာ မပၟာကုသဵုစိုတ်ထၟိက် မသၟိက်ဂွံတွံဓဝ်ဒလောံဗ္တောန်ကဵုညးကီု
အဲပၟာစိုတ် ပ္ဍဲကုသဵု ဟွံသ္ၚေဝ်ကဵုလာဘ မလျုင်လဝ်သဒ္ဓါစေတနာမသၟး သၟိက်ဂွံပြာ်ဇကု သၟိက်ဂွံဏာဗ္စိုပ်ကဵု ကၟိန်ဍုင်ဇၞော်နိဗ္ဗာန်ဂှ်ဒှ်တုဲ သဗ္ဗပမာပိုတ်အ္ခဝ်မမြိပတ်လီုလာ်အာဂှ်ဟေင် အဲကြက်စဳရေင်ဂဟဵုခၞံလဝ်ညိအဴ
သ္ကေံဨကနိပါတ် ( ) အဲနွံပိုန်ဘာအစွောံပၠန်တုန်ဂှ် တၞံနဒတုဲမြမောဝ်ညးဍုင်ရးဟံင်သာဝတဳတံညးဂမၠိုင်
ဓဝ်ကရုတ်ဏာဗိုင်ဗတိုက်စိုတ်အဲဂှ်ဒှ်တုဲ
ကုဂမှဳကောန်ဂကူတလဝါသဏာ မပၟာတဴစိုတ် ပ္ဍဲဓဝ်ကုသဵု
မဟွံၚဳကဵုအတုရေလာဘ
မလယုင်လဝ်သုဒ္ဓစေတဏာမသၟး
သၟိက်ဂွံဟံင်ပြာ်ညးဟံင်ပြာ်ဇကု
သၟိက်ဂွံဏာဗစိုပ်ကဵုကၟိန်မြုနိဗ္ဗာန်ဂှ်ဒှ်တုဲ သ္ကေံအဂုင်္တ္တရနိကာဲ မဒှ်တွံဇာတ်၅ကၠံ၅၀ဒေက်ပိဟေင်ဇာတ်ဂှ်ဟေင် အဲစဳရေင်ခနှံဗဒှ်လဝ်ညိအဴ
လိက်ဓနန်ဇဲယျကုမ္မာ ( ) ပညပ်ကျာ်ကီု ဟဆောတ်ဟီုလဝ်
ဒှ်ဓမ္မဝတ် ပြေင်ကၞတ်လဝ်
ဒှ်ရာဇာဝတ်ကွေတ်သၟီဆက်တဝ်
လောကဝတ်က္ဍဝ် ပရေင်ဓဝ်လိုက်
တီဝတ်ပိသွံတုဲရောင်ဂွံသိုက်
အိုတ်ဇန်ပ္ဍဲလိုက် သၟိက်ကဵုသိုက်တုန်
နွံပိုန်ဘာအစွောံ လိက်ဝွံသ္ကောံဆန်
လောကဝိနဲယာရသ္ကဲပ္တန်
လမေတ်လိုက်ဗာ ဗတ်ဝေါဟာမန်
သွက်ဒတုဲဇန် ပ္ဍဲရးမည
ပ္ဍဲရးဟံင်သာ ကဵုပါဂတ
ကဵုဒှ်မ္ၚဵု ပူဂဵုမန္ဒ
ညံင်ဗတဝ်သာဲ သီုတင်လာဲဂျ
ဖျုင်လဝ်စိုတ်တၟပ် အိုတ်ဇန်သဗ္ဗ
ပိုဲဟီုနင်ရ ပ္ကီုစိတ္တညိ
လိက်ပါရမဳကာန် ၁၁၃၈ ( ) လိက်မဟီုပပ္ညန် ပ္ဍဲရးမည
ပ္ဍဲရးဒေသ ဟံသာဝတဳ
ယၟုလိက်ကၠာပတံပါရမီ
ကဝိဆန္ဒ နာမခုတ်ပ္ညဳ
ပ္ဍဲဂကောံသင်တူသဒင်ဂြီ
အသွောံနာမထာဏဘောဂဳ
ဆန်လဝ်သက်လက် ဗီုအိန်တက္ခဳ
ကဵုဂွံတီရော ဇၟာပ်ဇန်လောကဳ
ပတံ)ပါရမဳ လိက်ခုတ်ပ္ညဳရောင်
နဳဒါန်လိက်သ္ကဲ ဟီုကၠာမွဲတောင်
ဂမှဳမွဲတောင် နွံဂၠောင်ကျာ်သြဳ
ခုတ်ယၟုကၠာ ပညာရာသဳ
ဍုင်အင်ဝဂွိုင် ထာန်စေတ်ကိုင်ပ္ညဳ
ဒၟံင်တဴအနဳ ဒ္ဂေတ်အိန်ရဳပန်
ပါရမဳကာန် လိက်ထာန်လစောန်
ဗမာတံသၟတ် ပပြာကတ်လောန်
လိက်ဗမာသွံ ကၠာဲကၠောံမန်
ဝေါဟာမန်ဂး ကဵုစဳပျးအန်
အင်ဝစေတ်ကိုင် ကဝိဂၠိုန်သြန်
ပျးဟွံဒးကၞာတ် လိက်ဂှ်ဝါတ်သြန်
နူစေတ်ကိုင်အိုဝ် ပြင်ကဵုအဲဆန်
ကၠုင်စိုပ်အဲပၠန် ရးမန်တွဵု
ၚဳဂၠိတ်ဇၟာပ်ဂၠင် အဲချပ်ရံင်အဵု
တင်ဒွးနဳဒါန် ဂလာန်ဟိုတ်ဖဵု
ဟီုစဟဒး ချပ်တရးတွဵု
ကဝိကၠာအဵု တင်ဃဵုဇၞော်ပြဲ
ကဝိတမၠာ ဆန်လိက်ကၠာတဲ
စဒးပၠေပၠတ် (သွဗင်)ပင်မေတ်ကၠဲ
မတ်ဂေတ်လၜဲ စိုတ်ဘင်ဘုဲပၠန်
ကြီုပါရမဳ ဂၠာဲဟီုပ္ညဳဆန်
လ္ၚဵုဟီုဒး စဳပျးစိုတ်ဇန်
လ္ၚိုဝ်ဘင်ဘုဲ ဟွံတီထုဲထ္ၜန်
ဆဆိုက်ပါင်ပၠန် ဒၞာဲဂွံဆန်အာ
တင်ဒွးနဳဒါန် ဂလာန်ဗမာ
ချပ်ကေတ်ဟွံဂွံ ဇၟာပ်စွံဇၟာပ်ရာ
ပံင်မေတ်တိုန်ဂၠိုင် ဟီုကြာန်ဂၠိုင်အာ
ဟီုအာပ္တိ(င်) ဂေတ်င်ဂၠိုင်ရာ
အဲချပ်ဝါတ်ဟေင် လိက်ဂှ်သေင်ဟာ
သၠးဟွံမာန် နဳဒါန်ဂၠိုင်ရာ
လိက်ဂှ်တုန်ကၠာ သတောံဗမာပၠန်
ညံင်ပြေင်တက်ၜဲ ထုဲကြာန်ဂြဲတ္ၜန်
ညံင်ပြေင်ပၠိုန်တိ တုပ်ညိလက်သန်
ဂၠာဲတင်ဒွာသ္ကဲ ဟွံဂွံမွဲတန်
ကျာ်တြဲပ္တံပ္ညဳ ပါရမဳပၠန်
ညံင်သာ်မဒး အဲတလဆန်
ဆန်လိက်ဂှ် လၟုဟ်ဇၟာပ်တောင်
အဲဇၞော်အာရ မောဟဂၠိုင်သန်
ဟီုကၠာဝိုတ်ကြဴ ဝိုတ်ပၠန်
ထပှ်စှော်ပိ အယုက်ဂ္ညိပ္တန်
ပ္ဍဲစိုတ်ဟွံမြဟ် လိက်လၞုဟ်ဆန်
ပါရမဳကျာ်လွဳ ဂၠိုင်သင်ပၠန်
သၟိက်ကဵုတီအိုတ် တၟံစိုတ်ဇန်
ဗှ်ကုသဵုပၠန် တုဲဒးဆန်ရောင်
ပ္ဍဲမူတၞဟ်မွဲပၠန်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ဗီုဏအ်
ယၟုလိက်ကၠာ ပ္တံပါရမဳ
ကဝိဆန္ဒ
နာမခုတ်ပ္ညဳ
ပ္ဍဲဂကောံသင် တူသဒင်ဂြဳ
အသွောံနာမ
ဌာနဘောဂဳ
ဆန်လဝ်သက်လက်
ဗီုအိန်တက္ခဳ
ကဵုဂွံတီရော
ဇၟာပ်ဇန်လောကဳ
တၞံပါရမဳ
လိက်ခုတ်ပ္ညဳရောင်
လိက်ဝွံဆန်ဗ္ဒဟ်
တိုင်တဝှ်ဂုန်
သက္ကရာဇ်တုန်
ဟီုပ္ဍုန်သၟတ်သ္ဍာံ လ္ၚီကၠံတုန်ဂှ် ပိစှ်ောဒစာံ
ကထိုန်ဟီုလံက်
ဗွဲမံက်ဒစာံ
တ္ၚဲသိုက်ပြဲဗာံ
သၟတ်သ္ဍာံဗိုန်က္ညန်
ကာလဂှ်ယး
လိက်ဝွံညးဆန်
မူဒၞာဲဌာန ဒေသဒတန်
လိက်ဝွံတန်ပၠန်
ညးမဆန်လဝ်
ကွာန်အခေါန်ထဝ်
ခုတ်လဝ်ဗတ်မန်
ဗတ်ဗမာဟေင် သောဲကျေင်ခုတ်ပ္တန်
မၞိဟ်ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် သဒ္ဓါသၟဟ်သၟန်
သ္ဍိုက်ရတ်ပိလောန်
စိုတ်ဟွံစောန်ကၠိ
ဍာ်ဇိုင်သင်သၟတ်
ပုင်ဝတ်ဒမၠိ
တောံပလံင်သၟတ် ဒဵုဌာန်ရတ်ပိ
ရိုဟ်တ္ၚဲဟွံဖိုတ်
အိုတ်တၟအ်သ္ၚိ
ဂယးသဝ်တ္ၚဲ စိုတ်သ္ဇုင်ပြဲဂၠိ
တြာဲဝိသုဒ္ဓမက် ရံင်ကဵုသက္ကရာဇ် ၁၁၉၂ မ္ဂး အာယုက်ကျာ်ဇၞော်အစွောအ် ဂွံဒှ် ၁၃၁ သၞာံဂှ်ဒှ်ဟွံမာန်တုဲ ခမဳဥတ္တမရမ္ဘ မကှ်ေလိက်ဝွံ ဒှ်ကျာ်ဇၞော်အစွောအ် ဟွံသေင်
သက္ကရာ်လ္ၚီကၠံထစိတ်စှော်ၜါ (၁၁၉၂) ဂတုစဲထပှ်စွေက် တ္ၚဲဗြဴပတိ ကဵုပိုန်တ္ၚဲလောန် တ္ၚဲစေင်ပန်စဍောန် ဇိုင်ကၞေဟ်စိုပ်ဒတုဲရအဴ
အဲနာဲဥတ္တမရမ္ဘ ကှ်ေဗဒှ်လဝ် ဍောင်ဓဝ်ကျာ်တြဲ ညံင်ဗၠဲဇမၞ်
သ္တုံရပ်ကၞေ၄်ပၠန် ဇွိသ္ဂန်သလှရိုတ် ပါင်ၜိုတ်အခဝ် ဂ္ဇံဂၠိုင်ဂၞိင်ကွိုင် ရံင်ဂၠံင်မတ်ကင် ဗန်တဲလင်ဇွောဝ် ဝွံရဍောင်ဓဝ် တိုင်ဗွဝ်ရတ် ကဵုဗိုန်စိုတ်ညိ
သၟဝ်ဂှ် ကဵုသမ္တီမြဴသာ်ဝွံ) ဟံသာဝတီတိုင်း၌ သိတင်းသုံးနေတော်မူသော ဥတ္တမမည်သော အဝှေါ့ကျောင်းထိုင်ဘုန်းတော်ကြီးက နောင်လာနောက်သားတို့
အကျိုးငှာ အဘိဓမ္မတ္ထကျမ်းမှ
င်းဝိသုဒ္ဓိကျမ်းမှ
င်းထုတ်နှုတ်
ရေးထားပြုပြင်စီရင်တော်မူသော စာဖြစ်ပါသည်
သကတ်ၜင် (လဆောဝ် ကော် မုဒြာတ်) (Grape) စပျစ် ဂှ် ဒှ် တၞံဇုက် မနွံ ကုသတ်
သတ်သကတ်ၜင်ဂှ် စ ထၞေက် နဒဒှ် သတ်ဆု လေဝ်ဂွံ
ဍာ် မပတ်ပ္တိတ် နူ သတ်သကတ်ဂှ် ကၠောန် ဍာ်ယာမ
အရက်ဝါင်လေဝ် ဂွံ
တုဲပၠန် စဲဗကှ်တုဲ သကတ်ဇမ္ကဟ်လေဝ် ကၠောန်ဒၟံင်ကီုရ
သကတ်ၜင်ဂှ် နွံ နာနာသာ် မပ္တံ ကုအသာ်ဗကေတ်
အသာ်ကဴခဍောင်
အသာ်ဗတာင်
အသာ်သင္ၚေက်တအ်ရ
သတ်သကတ်ၜင် ခေတ်တၟိဂှ် ဖန်ဗဒှ်လဝ် ညံင်မဍေဟ် ဟွံမဲလေဝ် နွံရ
တၞံသကတ်အရိုင်ဂှ် တိုန်ဒၟံင် အကြာ တၞံဆု သီု ပ္ဍဲ ဒဵုဂြိုပ် ဒေသရးမန်ကီုရ
ဆဂး မၞိဟ်တအ် စၟတ်သမ္တီလဝ် နဒဒှ် တၞံရာမ်
ဟိုတ်နူ သကတ်ၜင်ဏအ်ဂှ် ကၠုင် နူ ဒေသသအာင်တုဲ နဘာသာမန် ကော်စ သကတ်ၜင်
ဗွဲမဂၠိုင် မန်တအ် ကော်စ ဗတ် ဗၟာ
စပျစ်
အရေဝ်ဗၟာ စပျစ်ဂှ် နူ တမ်မူလ ကၠုင် နူ အရေဝ်ပါဠိ မုဒ္ဒိက
မုဒရက် ဗွဲကြဴ ဒှ်အာ စပျစ်
မန်လ္ၚဵု ကော် မုဒြာတ် ဂှ် ကၠုင် နူ ပါဠိ မုဒ္ဒိက
မုဒြာတ်
တၞးသကတ်ၜင်ဂှ်လေဝ် စဂွံဒၟံင် ကီုရ
ပံင်အာရာပ်ဂှ် ဂွဳလဝ် နကု တၞးသကတ်ၜင်ရ
ဝှာင်ဏအ် ဒှ်ဝှာင် နူကဵု ဝီကီမီဒီယာ ကွန်မွန်းစ် တုဲ မဒှ်ဝှာင် မသုင်စောဲလဝ် နကဵုပရဝ်ဂျေတ် တၞဟ်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ
အရာမလဴထ္ၜး ပ္ဍဲဝှာင်တအ်ဂှ် မုက်လိက် မလဴထ္ၜး ဝှာင် ထ္ၜးကဵုလဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
ဍဵု လတူ စၟတ်တ္ၚဲ/အခိင် မွဲမွဲ သွက်ဂွံ ထ္ၜးကဵု ဝှာင် မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်
အရာမဆက်ဗက်ကၠုင် 11 pages link ကုဝှာင်ဏအ် ဂမၠိုင်ဂှ် - ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်အရာ ဝဳကဳတၞဟ် မစကာလဝ် ဝှာင်ဏအ်
ဗဵု more global usage ဝှာင်ဏအ်
ပ္ဍဲဝှာင်ဏအ်ဂှ် နွံဒၟံင် နကဵုအရာမဗပေင်စုတ်လဝ်ရ
မဒှ်အရာ မဗပေင်စုတ်လဝ် နူကဵု ကမ္မရာ ဒဳဂျဳတေဝ် ဟွံသေင်မ္ဂး နူသကေန်နာ မွဲမွဲ ဒှ်မာန်ရ
ယဝ်ရ ဝှာင်ဂှ် ဒးဒုင်ပလေဝ်ပလေတ် နူတမ်မူလဍေဟ်မ္ဂး
အရာလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဟွံမံက် ပ္ဍဲဝှာင်ဂှ် ဒှ်မာန်ရ
သတ်က္ဍိုပ်နာ် (အၚ်္ဂလိက်
pitaya or pitahaya or dragon fruit)ဝွံ ဒှ်သတ် မတိတ်ကၠုင် နူတၞံမင်ကြေအ်တုဲ နွံကဵုဂကူနာနာသာ် တမ်ဗဳဇဍေဟ် ကၠုင်နူတိုက်အမေရိက[၁][၂] ဟိုတ်နူသတ်ဍေဟ် မတုပ်ဒၟံင် ကုက္ဍိုပ်နာ်တုဲ နကဵုဘာသာအင်္ဂလိက် ယၟုတမ်Pitaya ဂှ် မၞိဟ်ကော်အောန်တုဲ စၞးယၟုဂှ် မၞိဟ်တအ် ကော်စ dragon fruit မဂွံအဓိပ္ပါယ် သတ်နာ် ရ
အတိုင်နူဗီုအင်္ဂလိက်ဂှ် ဗၟာကၠာဲတုဲ ကော်စ (နဂါးမောက်သီး)ရ
သတ်က္ဍိုပ်နာ်ဂှ် ဒှ်ဗဳဇတၞံ Hylocereus မလုပ်လၟိဟ်ဇာတ် Cactaceae ရ
အခိင်လၟုဟ် နဒဒှ်ကၠအ်သတ်ဆုမွဲဂှ် တဵုလွဳဒၟံင် ပ္ဍဲအာရှဒိုဟ်အဂၞဲ
အမေရိကာန် တွဵုရး ဖလဝ်ရိဒါ (Florida
တကအ်ကာရိဗ်ဗိန် (Caribbean) ကေုာံ အဝ်သတြေလျ ကေုာံ ဍုင်ဒေသဂမ္တဴဂမၠိုင်ရ
ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာဂှ် မၞိဟ်စဂၠိုင်ကၠုင်တုဲ ပ္ဍဲပွဳပွူ ဍုင်မိတ္ထဳလာ
ရးလ္ဂုင် ကေုာံ ပွဳပွူဍုင်သြေင်ဂှ် တဵုလွဳ ပ္တိတ်ဒၟံင်ရ
သတ်မင်ကြေအ်ဝွံ တမ်ဝါဒိတေအ် ကၠုင်နူဍုင် မက်သဳဂဝ် (Mexico
ဂူတမာလာ (Guatemala
နိကာရာဂွာ (Nicaragua
ကောသတာ ရိကာ (Costa Rica
အလ် သလ်ဝဒေါရ် (El Salvador
ကေုာံ ဍုင်အမေရိကသၠုင်ကျာဂမၠိုင်ရ
၁][၂] အခိင်လၟုဟ်မ္ဂး သတ်မင်ကြေအ်က္ဍိုပ်နာ်ဂှ် တဵုဒၟံင် နဒဒှ်ကၠအ်သတ်ဆု ပ္ဍဲအာရှဒိုဟ်အဂၞဲ
အမေရိကာန် တွဵုရး ဖလဝ်ရိဒါ (Florida
တကအ်ကာရိဗ်ဗိန် (Caribbean) ကေုာံ အဝ်သတြေလျ ကေုာံ ဍုင်ဒေသဂမ္တဴဂမၠိုင်ရ
သတ်မင်ကြေအ်ဗ္စး (Stenocereus) (sour pitayas)ဂှ် နွံဂၠိုင်ကဵုဂကူရ
သတ်ဏအ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲဒေသဗြဲအောန် ပ္ဍဲရးအမေရိကရ
ဍေဟ်တအ် ဖျးတုဲ မတၟးမြဴကဵုမတ်ရ
ညးဒေသတအ် ပတ်ပ္တိတ်ဍာ်ယာမ ဟွံသေင်မ္ဂး စအတိုင်ဂှ်ရ
သတ်မင်ကြေအ်ဗ္စး (S
gummosus) ဂှ် ဒှ်သတ်စၞစအဓိက ဂကူရးတၞံ ပ္ဍဲကဵုရးအမေရိကမွဲ ညံင်ရဴသတ်မြာင် မဒှ်သတ်အဓိက ပ္ဍဲဂကူမန်ကီုရ
သတ်မင်ကြေအ်ထၞာတ် ပိဂကူဂှ် ဒှ်အာ သတ်က္ဍိုပ်နာ် ရ
သီုပိဂကူဂှ် နွံကဵုသၞော်တီုတီုတုဲ ဍိုန်ဍောတ်ဒၟံင်ရ
သတ်မွဲမွဲ ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး နွံလျိုင် နူကဵု ၁၅၀ စဵုကဵု ၆၀၀ ဂရာမ်
ဇၞော်ကွေဟ်ဟ်တှ်ေ စဵုကဵု မွဲမ မွဲကဳလဝ် စိုပ်မာန်ရ
သတ်ဍုဟ်ဟ်ဂှ် ကေတ်မဍေဟ် နူကဵုဖျုန်ဍေဟ်တုဲ မဂှ် ဂိုင်ဒေပ်လဝ် ပ္ဍဲဒၞာဲကှ်ကှ်
သတ်သွက်ပမဂှ် လ္ပၜှ်ပြဟ် ကဵုဍေဟ်ဍုဟ်ယောပ် ကဵုပြဟ်စှ်ေကေတ်တ်မ္ဂး ခိုဟ်အိုတ်ရ
မဍေဟ်ကၠုတ်တိုန်ခိုဟ် ယဝ်ရပလောမ်စုတ် ပ္ဍဲထၟာဲ မဖနှဴလဝ်တိဝါဲရ
ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး ကြဴနူပလောမ်တုဲ အကြာ ၁၁ - ၁၄ တ္ၚဲမ္ဂး မမင်ကြေအ်တအ် စကၠုတ်ပါ်ရ
ဂကူမင်ကြေအ်တအ်ဂှ် ဇြိုတ်ဍာ်ဟွံဂွံဂှ်ရ လ္ပကဵုဍာ်ဂၠိုင်င်ညိ
တၞံမင်ကြေအ်ဂှ် ဒှ်ဂကူတၞံမလာံတုဲ ဒးဖန်ကဵု ကၞာ သွက်ဍေဟ်တအ် ဂွံလာံ ဂွံဗဂေင်ရောင်
ကာလတၞံဍေဟ် လျိုင်ၜိုတ် ၁၀ ပံင်မ္ဂး ဍေဟ်စကဴရ
သွက်မတဵုနဒဒှ်ကၠအ်မ္ဂး ပ္ဍဲမွဲဟက်တာဂှ် တဵုဂွံ အကြာ ၁၁၀၀ ကဵု ၁၃၅၀ ကၟဵုဒှ်ရ
ဒးကေတ်အခိင် စဵုကဵုမသုန်သၞာံ ဍေဟ်ဂွံပ္တိတ်ကဵု သတ်ကၟဝ်
ပ္ဍဲမွဲဟက်တာမ္ဂး ဍေဟ်ပ္တိတ်ကဵု သတ်က္ဍိုပ်နာ် အကြာ ၂၀ - ၃၀ တာန်မာန်ရ
၃] ပ္ဍဲမင်ကြေအ်ဂှ် ဍေဟ်ရာင် ပ္ဍဲမွဲဗ္တံတုဲ တ္ၚဲတၟးမ္ဂး ဇြရ
၄]ဟိုတ်ဂှ်ရ ဍာ်ကဴဍေဟ်ဂှ် သတ်မဂၠာဲစစၞဗ္တံ ဗီုကဵုကဝ
စၟဂ္စေံလော်/လော်ဠေဝ်တအ် ဒးစိုတ်တုဲ ကၠုင်ဇြောတ်ကေတ်ဍာ် ကၠုင်ကိတ်စ ကသဝ်ဍေဟ်ရ
ကသဝ်ဍေဟ်ဂှ် ဟွံဒှ်သတ်ဍေဟ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဟွံဒးဂွိင်
တုဲပၠန် စၟတအ်ဂှ် စၠောအ်ကဵုကသဝ်တုဲ ဖန်ဗဒှ်ကဵု ညံင်သတ်ဍေဟ်ဂွံအံင်ကီုရ
ပ္ဍဲမွဲသၞာံဂှ် ဍေဟ်သတ် အကြာပိ ကဵု တြဴအလန်
တၞံဍေဟ်ထတ်ယုက်ခိုဟ်မ္ဂး သတ်အလန်ဂၠိုင်ရ
မင်ကြေအ်က္ဍိုပ်နာ်လေဝ် ညံင်ရဴမင်ကြေအ်တၞဟ်တအ်ကီု ကၞာင်ကြံင်င်ခိုဟ်ဟ်တအ်ဂှ် ကုတ်ကေတ်တုဲ စတ်စုတ် ပ္ဍဲတိမ္ဂး ရိုဟ်တိတ်တုဲ ဇၞော်ဂေါဝ်တိုန်ရ
မတဵုနကဵုကၞာင်ဍေဟ်ဂှ် သတ်ပြဟ်ဂှ်ရ ညးမတဵုကၠအ်မင်ကြေအ်တအ် ညးဟွံတဵု နကဵုမတုဲ ညးတဵုနကဵုကၞာင်ဂၠိုင်ရ
တၞံမင်ကြေအ်တအ်ဂှ် ဓါတ်ဂမ္တဴ စဵုကဵု 40 °C (104 °F) ဂှ် ဍေဟ်တအ် ဒုင်ဒဝ်မာန်တုဲ ဂမ္တဴကဆံင်ဍာ်ကလောအ် အခိင်ဂၠေအ်အ်လေဝ် ဍေဟ်တအ် ဒုင်ဒဝ်မာန်ကီုရ
မင်ကြေအ်တအ် ကိတ်ညဳဒးစိုတ် ပ္ဍဲဒေသတိဍာ် ဇြောမ်ဂမ္တဴ အကြာ ၁၀-၁၁ တုဲ ပ္ဍဲဇြောမ်ဂမ္တဴ 9a or 9b ဂှ် ဂျိုင်မ္ၚးမာန်ရ
၂][၅] မင်ကြေအ်ထၞာတ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲဒေသဂမ္တဴ ဗြဲဟွံဂၠိုင်ကွေဟ်ဟ်တအ် ဇၞော်ဂေါဝ် ဂျိုင်ခိုဟ်ဟ်ကီုရ
သတ်က္ဍိုပ်နာ်ဂှ် တိုန်နကဵုတိုင် ဗီုတၞံဆုတုဲ နူစကဴတိတ်တုဲ အကြာ ၃၀-၅၀ တ္ၚဲမ္ဂး သတ်ဍေဟ်စဂွံရ
ပ္ဍဲမွဲသၞာံ အကြာ ၅-၆ အလန်မသတ်ဒၟံင်ရ
ကဵုဍာ်ဂၠိုင် ဟွံသေင်မ္ဂး ဗြဲဂူလောန်ၜက်အာမ္ဂး ကဴဍေဟ်တအ်ဂှ် သရိုဟ်
သတ်ဍေဟ်အုဲအာမာန်ရ
ဟိုတ်နူကဵုဍာ်ဂၠိုင်တုဲ သတ်တအ်ဂှ် ကဝ်ပလှ်စှ်ေ နူတဝ်လေဝ်ဒှ်မာန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဍုင်သေံ ကေုာံ ပလိတ်ပိန်တအ်ဂှ် ညးတအ်တဵု ဒၞာဲတိသမၠုင်
ဟွံသေင်မ္ဂး ဒၞာဲဗြဲဂူ ဍာ်ဟွံမင်တအ်ရ
ဟိုတ်နူဂစေံတုဲလေဝ် လီုလာ်မာန်ကီုရ
စၟဗေတ်တဳရဳယျာ Xanthomonas campestris ဂှ် ပကဵု ညံင်တၞံဍေဟ် ဂွံအုဲအာမာန်ရ
ပတိုဟ် Dothiorella fungi ဂှ် ပကဵု ညံင်သတ်ဍေဟ် ဂွံလစံက် ဍံက်ဍေန်
ပတိုဟ်ဏအ်ဂှ် ဂွံဆဵုစအောန် ပတိုဟ်မဂွံဆဵုစဂၠိုင်ဂှ်Botryosphaeria dothidea
Colletotrichum gloesporioides ကဵု Bipolaris cactivora
၆] စဵုကဵုသၞာံ ၂၀၁၈ ဂှ် မင်ကြေအ်ထၞေက်မွဲဂှ် ဓါတ်အဟာရ နွံဂလိုင်လဵုရောဂှ် ဟွံဂွံစမ်ၜတ် ပါ်လဝ်ဓါတ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်ဏီကီုလေဝ် နူကဵုဌာပရေင်တဵုလွဳအမေရိကာန် ပ္တိတ်လဝ် လိက်လောင်တြး ဗွဲခမၞန်ညိရ
ပ္ဍဲလိက်လလောင်တြးဂှ် မင်ကြေအ်ထၞာတ် လျိုင် ၁၀၀ ဂရာမ်ဂှ် နွံ ၂၆၈ ကာလဝ်ရေန် (calorie
ပ္ဍဲတအ်ဂှ် 82% carbohydrates
4% protein
and 11% Daily Value ဇၟာပ်ဂှ် သွက်ဓါတ် for vitamin C ကဵု ဓါတ် ခပဵု calcium
The fatty acid compositions of two pitaya seed oils were determined as follows
အ္စာတၠပညာတအ် ဟိုတ်နူမပံက်လဝ် "ကဝိနံ ဣမံ ကဗျံ
ယံ ဂဳတန္တိ ဝုစ္စတိ" ကီု
ကဝမှိ ဘဝံ ကဗျံ
ကဝဳနံ အယံဝါ ကဗျာ" ကီု သာ်တအ်တုဲ ဒြပ်တၠပညာအ္စာကဝိ (အၚ်္ဂလိက်
writer
author
poet)[၁] (my-ကဗျလၚ်္ကာဆရာ
စာဆိုတော်
ပညာရှိ)[၂] တံဂှ် ဒှ်အရထ "ကဗျ" ရ
လိက်ဇၟာန်အ္စာကဝိ တၠပညာတံ မချူဆန်လဝ်တံဂှ်ဟေၚ် ကော်ခဴစမံၚ် ကဗျအိုတ်ရ[၃
ပ္ဍဲကောန်ဂကူမန်ပိုဲ မၞိဟ်ချူလိက် အ္စာကဝိ ဗတ်မန် ညံၚ်ရဴမအောန်လောန်ကီု ညးကဵုဒါန်ရီုဗၚ် ညံၚ်လိက်မန် သ္ဂောံတိတ်ဂၠိုၚ်ၚ်ဂှ်လေဝ် အောန်လောန်ရ
မၞိဟ်ရာန်ဗှ်လိက်မန်တအ်ဂှ်လေဝ် သ္အေတ်သပါန်လောန်ရ[၄
ကဝိ (၄) သာ်[၅] ညးမလေပ်ဇန်ကဗျ ဗွဲအစောံ မချပ်ကေတ် ညးမလေပ်ဇန်ကဗျ ဗွဲအစောံ ဟိုတ်မမိၚ်လဝ် ညးမလေပ်ဇန်ကဗျ ဗွဲအစောံ အရထ အဓိပ္ပါယ် ညးမလေပ်ဇန်ကဗျ နကဵုဉာဏ်ပညာ မပြာကဋ်ကၠုၚ်ကၠာကၠာ ဗွဲအတိုၚ်လိက်ပြကိုဟ် "သ္ကံတဲကောန်မန်ဗုဒ္ဓဘာသာ" မ္ဂး ပညာ ၃ သာ်[၆] ပါ်ပတိတ်လဝ်နွံရ
ပိသာ်တအ်ဂှ်မ္ဂး တော်သ္ၚဳရံၚ်ကေတ်ကဵု ပညာ ၃ သာ်ဏအ်တုဲ ကဝိ ၄ သာ်ဂှ်လေဝ် ဒုၚ်သဇိုၚ်လ္တူပရေၚ်ပညာ ၃ သာ်ဏအ်တုဲ ချူဇန်တိတ်ကၠုၚ်ဏောၚ်
ပၞောဝ်ကဵုအ္စာကဝိ ၄ သာ်ဂှ်မ္ဂး ကဝိ ဂကူစိန္တာကဝိဂှ်မ္ဂး လေပ်ဒုၚ်သဇိုၚ် ပရေၚ်ကတ်လ္ၚတ် နကဵုပညာမက္တဵုဒှ် ဟိုတ်နူပွချပ်တုဲ ဒှ်ကၠုၚ်ပရေၚ်ဇၟန် တော်ဟီုဂွံရ
တုပ်သာ်ဂှ်ကီု သ္ပဟိုတ်ကဵု ပညာမက္တဵုဒှ် ဟိုတ်နူပွမကလၚ်ပၚ်မှိၚ်တုဲ ကဝိ ဂကူသုတကဝိတအ်လေဝ် ခၞံချူပတိတ် လိက်ဇၟန် လိက်ပရေၚ်ကဗျ ဗွဲအစောန် သုတမယညာ နူအ္စာကဝိတအ်ဂှ်ရ
ပၞောဝ်ကဵု ပညာ ၃ သာ်
ဗွဲကြဴအိုတ်မွဲမ္ဂး ပညာမက္တဵုဒှ် ဟိုတ်နူပၟဝ်ချပ်စၚ်ခြၚ်ဂှ် မလေပ်ဗဒှ်ကဵု ကဏ္ဍ အတ္တကဝိ
ပဋိဘာနကဝိ ၜါဏအ်ရ
ကဝိၜါဏအ်ဟီုဂှ် ဒှ်ဂကူကဝိ အ္စာကဝိမလေပ်ဇန်လိက် ဗွဲအစောံအရထအဓိပ္ပါယ်ကီု မလေပ်ဇန်လိက် နကဵုဉာဏ်ပညာ မပြာကဋ်ကၠုၚ်ကၠာကၠာတအ် မွဲသာ်ကီုရ
တၠပညာအ္စာကဝိပိုဲမန် ဆန်ၜတ်စ ဇၟန်လၚ်္ကာဂိုဏ်ဂှ် နွံဆၜိုတ် ဒ္စိတ်ဂိုဏ်ရ[၇
ကျာ်စေတဳကြုၚ်စၠန်ဝွံ နွံပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ်သၠုၚ်ကျာ တွဵုရးဍုၚ်မန် (လၟုဟ်)ကော်(ပွိုၚ်ဍုၚ်ခေါဇာ) ဒၞာဲဒက်ပ္တိုန်လဝ်ကျာ်စေတဳဝွံဂှ် နွံစောဝ်ဍောတ်ဍောတ်မွဲဂှ် ညးကော်စမံၚ်စောဝ်ကြုၚ်စၠန်တုဲ သာ်ဝွံဟေၚ် ကျာ်စေတဳကြုၚ်စၠန်ကော်ခဴစရ
ကျာ်စေတဳကြုၚ်စၠန်ဝွံ သ္ကဲၜါလပါ်ဒိုဟ်သၟဝ်ကျာကဵုသၠုၚ်ကျာဂှ်ဒှ်သြၚ်ဗ္တံဇိုၚ်ၜဳမဒှ်ရ
လပါ်ဗၟံက်နွံဒဵုဇၞော်ကေုာံကွာန်ရးမန်ဂမၠိုၚ်ရေၚ်ဆက်နွံရ
ကွာန်နွံကြပ်အိုတ်ဂှ် ကွာန်ပါၚ်ယၚ်ဒိန်ဒိုဟ်သၟဝ်ကျာ
ကွာန်ပါၚ်မ္ၚဵု(ကဗျာဝ)နွံဒိုဟ်သၠုၚ်ကျာမဒှ်ရ
တုဲပၠန် သၞေဟ်ဗတဳဒၞာဲဝေၚ်ဍာ်ယၟုမြဟ်ဒၟံၚ် (ပြၚ်ၜဳပါၚ်မ္ၚဵု) ဂှ်လေဝ် နွံကြပ်ကဵုကျာ်စေတဳကြုၚ်စၠန်ဝွံရ
ဒိုဟ်သၟဝ်ကျာဂှ် ကွာန်ပါၚ်ယၚ်ဒိန် ကွာန်တၟိယၚ်ဒိန် ကွာန်ယၚ်ဒိန် ကွာန်သာဲခေါမ် စဵုကဵုစိုပ်ပါၚ်ၜဳ
လပါ်ဒိုဟ်သၠုၚ်ကျာဂှ်ပၠန် ပြၚ်ၜဳပါၚ်မ္ၚဵု ကွာန်ပါၚ်မ္ၚဵု ကွာန်ကြုက်ထံၚ် ဗွဲတုန်
ဇဂ္ဂိ ဝိသုဒေဝ် (Jaggi Vasudev)[၂] (သၠးဂၠံဂဝ် ၃ သေပ်တေမ်ပါ ၁၉၅၇) ဗွဲမဂၠိုင် ကော်စညး သာဒ်ဂုရု (Sadhguru)[lower-alpha ၁] ဝွံ ဒှ်ယောဂဳ ဂကူအိန္ဒိယ ကေုာံ အစာချူလိက် ဒယှ်မွဲတၠရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၂ ဝသုဒေဝ် ခၞံဗဒှ် နိဓိဣရှ (ဣရှ ဖံင်ဒေရှေန် (Isha Foundation) တုဲ နကဵု ဖံင်ဒေရှေန်ဂှ် ချဳဓရာင် အရာဗွဲမဂၠိုင် ဗွဲတၟေင် မဆေင်ကဵု ပရေင်ဓရ်
ပရေင်ပညာ ကေုာံ ပရေင်သဘာဝဂမၠိုင်ရ
ဂကောံဂှ် ဒးဒုင်စောဲဒုဟ် ကၠောန်ကမၠောန် ဟွံကိတ်ညဳသၞောဝ်အလဵုအသဳ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲအရာ မဆေင်ကဵု ကမၠောန်မင်မဲသဘာဝ ဂြိုပ်ဆုတအ်ရ
လညာတ်ဒဿန ပရေင်ဍုင်ကွာန်မၞိဟ် ဝိသုဒေဝ်ဂှ် ကြပ်ညောန် ကုဝါဒနေရဝ်လဳဗလဴဟိန္ဒူတွာ မဒှ်လညာတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဝါဒဗၠးၜး ကေုာံ သာသနာဟိန္ဒူရ
လညာတ်ဝါဒဏအ်ဂှ် ဗော်ပရေင်ဍုင် ပ္ဍဲအိန္ဒိယ ဗော်ဘရတိယ ဇနတ (Bharatiya Janata Party) ဒ္ဂေတ်ဒၟံင်ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၇ ညးကလိဂွံ တဆိပ်ကြာ ပဒၟ ဝိဘူသန နူကဵု အလဵုအသဳ အိန္ဒိယ ဟိုတ်နူညးမဂစာန်ကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲလပါ် ပရေင်မၞိဟ်ရ
ၜံင် ပ္ဍဲ မာဲသဝ်ရေ (Mysore) ကာနတက (Karnataka) အိန္ဒိယ မိမမဟီုအရေဝ် တေလုဂု
၅] ဇဂ္ဂိ ဝသုဒေဝ်ဝွံ ပၞောဝ်ကောန်ဇာတ်ပန်ဂှ် ဒှ်ကောန်ဍောတ်အိုတ် - ကောၜါ ၝောဲၜါ
မိညးဂှ် ဒှ်သမ္ဘာသ္ၚိ (housewife) တုဲ အပါညးဂှ် ဒှ်အစာသဝ်မတ်ရ
၆] ဟိုတ်နူ အပါဂှ် ဒးပြံင်ဒၟံင် ဒၞာဲကမၠောန်မွဲခဏ မွဲခဏတုဲ ညးတေအ်လေဝ် ဒးပြံင်မံင်လဝ် ဒၞာဲဗွဲမဂၠိုင်ကီုရ
39 ကြဴနူ မအံင်ဇၞးကေတ် တန်ကိုပ်ကၠာတက္ကသိုလ် ကဵု ကဝ်လိက် ပ္ဍဲမာဲသဝ်ရေတုဲ ညးဆက်တိုန် တက္ကသိုလ်မာဲသဝ်ရာ ကလိဂွံ ဒဳဂရဳဗာတ်ချ်လာ ဘာသာအင်္ဂလိက် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၃ ရ
၈] ဝသုဒေဝ် ဟွံဆက်တိုန်ဘာဂတဂှ်တုဲ စၞးဂှ် ညးလုပ်ကၠောန် ကမၠောန်ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ရ
၉] ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ညးကလိဂွံအာယုက် ၂၅ ပ္ဍဲကဵု ၂၃ သေပ်တေမ်ပါ ၁၉၈၂ ဝသုဒေဝ် တိုန်အာ ဇရေင်ကုန်ဒဵုဆမုန္ဒဳ (Chamundi Hill) တုဲ ဂ္ဇအ်ဒၟံင် လတူတၟအ်ဇၞော်မွဲရ
ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ် ညးကလိဂွံ ဒုင်စသိုင် မဆေင်ကဵုဘာသာရ
၉] ဂတဂှ် တြဴ သတ္တဟ
ညးပအပ်ထောအ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ညး ကုရဲညးတုဲ ညးတိတ်တရဴ ဆက်ပၟဝ်ဓရ် သွက်ကလိဂွံ ပရေင်ဒုင်စသိုင် မဆေင် ကုဘာသာရ
ကြဴနူ ညးဂဇအ်ဓရ် ကေုာံ တိတ်တရဴ ပွိုင်မွဲသၞာံတုဲ ညးဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် သွက်ဂွံ ဗတောန်ယောကဳ/ ဖျေဟ်ဓရ် သွက်ဂွံ ပါ်ပရအ် အရာညးမတီကၠိုဟ်လဝ်ဂှ်ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၃ ညးစပံက် တန်ယောကဳ ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲကဵု ဍုင်မာဲသဝ်ရေဂှ် မၞိဟ်တိုန်စိုပ် လုပ်ဂဇအ်ဓဝ် ထပှ်တၠရ
ညးဆက်ပံက်အာ ပ္ဍဲဒေသနာနာ ပ္ဍဲကဵုကာနတက ကေုာံ ဟာဲဒေရဗာတ်
ဒဳအာ နကဵုကွဳလိုန်ဓါတ်တုဲ သြန်မကလိဂွံ နူတန်ဗတောန်ယောကဳတအ်ဂှ် ဗက်ကဵုဒါန် ကုဂကောံ မရီုဗင် ညးဒိုက်ဂတ်တအ်ရ
၉] ဇဂ္ဂဳ ဝသုဒေဝ် ကေင်ဖျေဟ်ဒၞာဲ ဒက်အိန်ထံင် ကုဝိဇယကုမာရဳ (သီု မကော်စ ဝိဇ္ဇဳ)ရ
ညးဂှ် ဒှ်တၠသ္ၚိ ဝိဇယကုမာရဳ မရနုက်ကဵု ဒုတိယရ
ကိုပ်ကၠာ ဝိဇယကုမာရဳ ဟွံစှ်ေဒၞာဲ ကုဇဂ္ဂိ ဝသုဒေဝ်ဏီဂှ် ညးကၠောန်ဒၟံင်ကမၠောန် ပ္ဍဲကဵု ဘာန်မွဲရ
ညးတအ် ကလိဂွံ ကောန်ဝုတ်မွဲ မနွံယၟု ရဓေ (Radhe
ဝိဇယကုမာရဳ စုတိအာ ပ္ဍဲကဵုသၞာံ ၁၉၉၇
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် အပါဝိဇယကုမာရဳ စုတ်စောဲဒုဟ် ကုဇဂ္ဂဳ ဒဒှ်ရ ညးတေအ် ဂစိုတ်ထောအ် ကောန်ဝုတ်ညးရ
ဝသုဒေဝ် ဟီု အရာမစုတိဝွံ ဒှ်အရာ မဟာသမာဓိ တုဲ ညးဟီု ပရူဒဒှ်ဏအ်ဂှ် ဝိဇယ လဴလဝ် ကုညးတေအ် ကိုပ်ကၠာဟွံစုတိ ၜိုတ် တြဴဂိတုရ
၁၀][၁၁] ၜိုန်ရ ညးတေအ်ဟီု သမ္ဘာညး လုပ်စ မဟာသမာဓိ ကီုလေဝ် နကဵု အခိုက်ဟိန္ဒူမ္ဂး ယဝ်ရ မၞိဟ်မွဲ လုပ်စသမာဓိတုဲ မစုတိမ္ဂး ဇွဂှ် သ္ဒးတိုပ်ဟေင်ရ
ဆဂး စၞးမတိုပ်ဂှ် ညးစံင်ဇွ သမ္ဘာညးရ
ဟိုတ်နူ ဗၠာဲသၟိင်တအ် ဟွံကလိဂွံ သက်သဳသာဓကတုဲ ဂဗုတ်ခမ်သဳညး မစောဲလဝ် ဒဒှ်ရ ညးဂစိုတ်ဗြဴညးဂှ် ဒးကၟာတ်ထောအ် အတိုင်ဂှ်ရ
ကောန်ဝုတ် ဝိသုဒေဝ် ရဓေ ဂှ် ဒှ်သၟာလှ်ေမွဲရ
သၟတ်ဗြဴဂှ် စှ်ေဒၞာဲ ဒက်အိန်ထံင် ကုသၟာဒယှ်ေဒွက်ဒယှ် သာန်ဒိပ် နရယာန် (Sandeep Narayan) ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၄ ပ္ဍဲကဵု ဇြပ်သဘင်ဓရ် ဝသုဒေဝ် ပ္ဍဲဍုင်ကောမ်ဗတောရ်တုဲ ပ္ဍဲပေါဲမ္ၚဵုထပ်တဲဂှ် မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် တိုန်စိုပ်လဝ်ရ
ဇဂ္ဂဳ ဝသုဒေဝ်ဂှ် ဒှ်အစာကဝိ လိက်ဗွဲမဂၠိုင်ရ
လိက်ညး Inner Engineering
A Yogi's Guide to Joy(စက်ယာဉ်ခန္ဓ - ဂၠံင်တရဴယောဂဳ သွက်တသိုက်)[၁၂] ဂှ် ဒှ်လိက် လိက်ပရိုင် The New York Times မပၠုပ်စရင် လိက်မသွံခိုဟ်အိုတ် ပ္ဍဲကဵုဂကူလိက်ကဏ္ဍနာနာရ
၁၃] [၁၄][၁၅] တုဲပၠန် လိက်မၞိဟ်မတီဂၠိုင် လိက်Mystic's Musings[၁၆] ကေုာံ လိက် Death
An Inside Storyဂှ်လေဝ် ဒှ်လိက် ညးမချူလဝ်ကီုရ
၁၇][၁၈] ဝသုဒေဝ်ဂှ် ဒှ်အစာဓရ်ဒယှ် မတွဟ်ဓရ် နကဵုဘာသာအင်္ဂလိက်မွဲတုဲ မဂွံဒုင်ဘိက် ဟီုတွဟ် ပ္ဍဲကဵုဝိုင်ဂၠးတိဇၞော်ဇၞော် ဗီုကဵု ပ္ဍဲကဵု သဘင်ကောံဓရီုသၟိင်တၠဍုင်ဂမၠိုင် ကုလသမဂ္ဂ မဆေင်ကဵု ဓဝ်ၜိုဟ်လလံ (United Nation's Millennium World Peace Summit
စၠတ်ထဝ်သၟိင်တၠ (House of Lords
အေန်သတဳကျုတ် နဲပညာ မာသေချူသေတ် (Massachusetts Institute of Technology
ကေုာံ အေန်သတဳကျုတ် ရးဍုင်နာနာ သွက် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် နဲကဲပကင်ရင် (International Institute for Management Development)တအ်ရ
၁၉] ပ္ဍဲကဵု ဝှဝ်ရာံပရေင်ပိုန်ဒြပ်ဂၠးကဝ် (World Economic Forum) ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၇
၂၀] ၂၀၁၇ ကေုာံ ၂၀၂၀ ဂှ်လေဝ် ညးဂွံဘိက်တိုန် ဟီုတွဟ်ကီုရ
၂၁][၂၂] ဝသုဒေဝ် ဂွံဒုင် ဇိုန်နှင် လာပ်ပဒၟ ဝိဘုရှာန် (Padma Vibhushan
မဒှ်လာပ်မဇိုန်နှင် ကုကောန်မၞိဟ် သၠုင်အိုတ်-ဒုတိယ နူကဵုအလဵုအသဳ အိန္ဒိယ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၇ ဟိုတ်မပစၟတ်သမ္တီကမၠောန်ပတန်သာသနာညးရ
၂၃][၂၄]ပ္ဍဲကဵု (The Indian Express) မကၠောန်ပ္တိတ် စရင်ဂကူအိန္ဒိယ မၞိဟ်အဝဵုသြဇာဇၞော်အိုတ် ၁၀၀ တၠဂှ် ညးနွံ ပ္ဍဲကဵု စရင်မရနုက်ကဵု ၉၂
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၂ စရင်ဂကူအိန္ဒိယ မၞိဟ်အဝဵုသြဇာဇၞော်အိုတ် ၅၀ တၠဂှ် ညးနွံ ပ္ဍဲ မရနုက်ကဵု ၄၀ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉
၂၅][၂၆] ဇဂ္ဂဳ ဝသုဒေဝ် ဒက်ပ္တန် ဣရှ ဖံင်ဒေရှေန် နဒဒှ် ဂကောံစေတနာ ဗဒါဲကောမ်ဗတောရ် (Coimbatore) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၂
၂၇] ကမၠောန်ဖံင်ဒေရှေန် မကၠောန် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒးဒုင်စောဲ မဒှ်ကမၠောန် မဗၠေတ် ကုသၞောဝ်ဍုင် ဂၠိုင်ကဵုအလန်ရ
၂၈][၂၉][၃၀][၃၁][၃၂] ကြဴနူ မဒက်ပတန် ဇြပ်သဘင်ဓရ်တုဲ ဝသုဒေဝ် စပံက်ဓရ် အစဳအဇန်ယောဂ ပ္ဍဲကဵု ဇြပ်ယောဂဣရှ (Isha Yoga Center) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၄
သီုကဵု တန်ဗတောန် သွက် ဂကောံဝေင်ဓတ်ဟံက်ကဳ အိန္ဒိယ (Indian Hockey team) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၆ ရ
၃၃][၃၄] ပ္ဍဲ ၁၉၉၇ ညးစပံက်တန်ဗတောန် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်[၃၅][၃၆] တုဲ စနူ ၁၉၉၈ စဵုကဵုလၟုဟ် ပံက်ကဵု တန်ဗတောန် သွက်ကောန်ထံင် မဒးဒုင်ဖျေဟ်ထံင် မွဲဇမၠိင်အာယုက် ပ္ဍဲကဵု ထံင်တမိလ်နဒူ ဂမၠိုင်ရ
၃၇] [၃၈] Designed by Vasudev
the foundation built a 112-feet-tall and 500 tonnes (490 long tons
550 short tons) Shiva statue for inspiring and promoting yoga
It was inaugurated by the Prime Minister of India
Narendra Modi[၅၁] and has been recognized as the "Largest Bust Sculpture" by Guinness World Records
၅၂] The Tamil Nadu government has since claimed the entire construction as illegal
for which no approval was granted
၅၃] Comptroller and Auditor General's report further states the construction to have flagrantly violated the rules of biodiversity zones
၅၄][၅၅][၅၆] Vasudev regularly conducts gatherings (mahasathsangs) in the Indian states of Tamil Nadu and Karnataka
၅၇] He also takes spiritual aspirants on annual pilgrimages (yatras) to Mount Kailash and the Himalayas
၅၈][၅၉] Every year at the Isha Yoga Center
Vasudev celebrates an all-night Mahashivarathri
the annual Hindu festival in honour of Shiva
It is estimated that these celebrations were attended by as many as 800
000 people in 2013
၆၀][၆၁][၆၂] Isha Vidhya
an education initiative
aims to raise the level of education and literacy in rural India by providing quality English-language-based
computer-aided education
There are seven Isha Vidhya Schools in operation which educate around 3
000 students
၆၃] Project GreenHands (PGH) was established in 2004 as an environmental organization
Its activity is largely focused on Tamil Nadu
The organization received the Indira Gandhi Paryavaran Puraskar
the Government of India's environmental award in 2010
The organisation's activities include agroforestry
plant nurseries in schools
၆၄] and tree-planting in urban centers such as Tiruchirappalli[၆၅] and Tiruppur
၆၆] The Rally for Rivers campaign
which ran from September to October 2017
၆၇] intended to rejuvenate India's depleting rivers by growing large forests along their banks
Promoted by Vasudev all over the country
the campaign received support from a broad range of celebrities and the urban populace
၆၈] MOUs were signed with state governments
However
the campaign has been widely criticized by environmentalists for lacking in scientific basis and shifting the spotlight away from real concerns
Acclaimed water conservationist Rajendra Singh alleges that the campaign is motivated by the goal of money and fame
၆၉] The project intends to support farmers in planting an estimated 2
4 billion trees through agroforestry and simultaneously cover one third of Cauvery basin with trees
as a means of conserving it
The campaign got popular appreciation from politicians and film fraternity
however
environmentalists and public intellectuals rejected the claims
asserting that the program presented a simplistic view of river conservation
especially without accounting for social issues and had a potential to harm the tributaries and accompanying wild life habitats
၇၀][၇၁][၇၂] A Public Interest litigation has been also filed in the Karnataka High Court questioning the huge amounts of fundraising for the movement and the usage of government owned land for a private purpose without any proper study
၇၃][၇၄][၇၅][၇၆] Jaggi Vasudev is the author of several books
His Inner Engineering
A Yogi's Guide to Joy[၁၂] appeared in <i id="mwASU">The New York Times</i> Best Seller list in the "Health
၇၇] "Religion
Spirituality and Faith
၇၈] and "Advice
How-To & Miscellaneous" categories
၇၉] Vasudev has been invited as a speaker at the India Economic Summit of the annual World Economic Forum event in 2007[၈၀
2017 and 2020
၈၁][၈၂] Critics note that Vasudev shares the sociopolitical ideology of Bharatiya Janata Party and Hindutva
၄၂][၈၃][၈၄] He plays a vital role in Indian right-wing politics
using his suave and seemingly apolitical guru persona to spread an exclusionary brand of non-secular ethno-nationalism to an urban audience
Vasudev has also been noted as a longstanding purveyor of pseudo-scientific information across a spectrum of topics
aligning to a politico-religious model
၈၉][၉၀][၄၂] In 2015
he propagated long-debunked superstitions in his blog
about food turning poisonous and human health being adversely affected during lunar eclipse
the post has been since been broadcast across multiple mainstream media
for years
over a public discourse
he used a rudraksha garland as an 'energy' measuring device to prove his claim
၄၂][၉၁][၉၂] AltNews has documented Vasudev to have perpetuated numerous myths around clinical depression
he had also protested against a potential prohibition on the use of mercury for Indian traditional medicines
despite its extreme toxicity which can lead to death
၉၃][၉၄] His views on the Higgs boson and alleged benefits for the Vibhuti have been refuted by the rationalists and have been labelled as anti-scientific
၉၅][၉၆] In a talk delivered at IIT Madras
he propounded debunked theories about water memory
၉၇] Shashi Tharoor has noted about how the ideology of Hindutva has encouraged gurus to blend religion and pseudo-spirituality into a lucrative business to promote irrationality
၉၈] Another piece over Scroll
on similar veins
documented Vasudev's casting of religious politics into a meta-scientific narrative and popularization of a Hindutva-centered revisionist history featuring atavistic remembrances of a golden Hindu past
among others it consisted fundamental mis-interpretation of Darwin's work followed by appropriating it as something that has been long discovered in India
advocating for Hindu rituals after death since it spared a slow death (as allegedly justifiable from the continued growth of nail and hairs) and claiming of Hindu Tantric 'scientists' being capable of resurrecting the dead by citing the anecdote
၄၂] Babu Gogineni deemed of him as a spiritualist conman
who built a huge business empire by resorting to a mixture of pseudo-science with science
rather than old age magic tricks which were increasingly getting debunked
၉၉] Vasudev received the Padma Vibhushan
the second-highest civilian award from the Government of India in 2017 in recognition of his contribution to the field of spirituality
၂၃][၁၀၀] Critics have opined it to be politically motivated in light of his support of political stances by Bharatiya Janata Party and overall ideological inclination towards Hindutva
၄၂] He stood 92nd in The Indian Express' list of 100 most powerful Indians
in 2012
၁၀၁
ကွာန်ကလအ်ဍောတ်(အၚ်္ဂလိက်
Kalawtlay
ကလော့လေး)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
ဂကောံကွာန်သၞေဟ်ကာ
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၆၄
၁] အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်သၞေဟ်ကာဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၃၇၃၄
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၆၉၃ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၇၄၂၇ တၠရ
ကွာန်ကုန်ဒဵု(အၚ်္ဂလိက်
Taungpaw
တောင်ပေါ်)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ဂကောံကွာန်ဝါခမိတ်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၆၂
၁] အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဝါခမိတ်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၃၅၃၂
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၅၄၅ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၇၀၇၇ တၠရ
အမေရိကသမၠုင်ကျာ(အၚ်္ဂလိက်
South America) ဂှ် ဒှ်တိုက် မနွံပ္ဍဲ ဂၠးတိကရေက်ပလိုတ်
ဗွဲမဂၠိုင် မနွံ ပ္ဍဲဂၠးတိကရေက်သမၠုင်ကျာဂၠိုင်တုဲ ပတုပ် ကုလပါ်သမၠုင်ကျာမ္ဂး ကရေက်လပါ်သၟဝ်ကျာဂှ် နွံညိညဓဝ်ရ
တိုက်ဝွံ ချူဗၟံက်ထ္ၜး နဒဒှ် ဆာပ်တိုက်အမေရိက ဒကုတ်သၟဝ်ကျာလေဝ် ဂွံကီုရ
၅] တိုက်ဝွံ နွံပယျဵု ဗွဲဒိုဟ်ပလိုတ် ဒးမှာသၟိဒ်ဖသဳဖိစ်
ဗွဲဒိုဟ်သၟဝ်ကျာ ကေုာံ ဗမၟက် ဒးမှာသၟိဒ်အာတ်လာန်တိစ်
တိုက်အမေရိကသၟဝ်ကျာ ကဵု ၜဳကာရိဗ္ဗေန် (Caribbean Sea) ဂှ် နွံဗွဲဒိုဟ်ဗာယပ်
ပ္ဍဲတိုက်အမေရိကသမၠုင်ကျာဂှ် နွံကဵု ရးနိဂီု မဗၠးၜး စှ်ၜါဍုင် အာဂေန်တဳနာ (Argentina
ဗောလဳဗဳယျာ (Bolivia
ဗြာဇြိလ် (Brazil
ချဳလေ (Chile
ကောလောမ်ဗဳယျာ (Colombia
ဨကွေဒေါရ် (Ecuador
ဂုယာနာ (Guyana
ပရကွေ (Paraguay
ပေရူ (Peru
သုရိနမေ (Suriname
ဥရုကွေ (Uruguay) ကေုာံ ဍုင် ဝေနေဇြုဲလာ (Venezuela
ဂါဲအာနာပြင်သေတ် (French Guiana)ဂှ် ဒှ်ဒေသဇမ္ၚောဲပြင်သေတ်
တုဲ တကအ်ဖလ်ကလာန် (Falkland Islands) ဂှ် ဒှ်တိဍာ်ဗြိတိန်ဌာန်ဇမ္ၚောဲရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ တကအ်အေဗဳစဳ ရးနိဂီု နေတာလာန်
တကအ်အေသ်သေန်ရှောန် (Ascension Island
တကအ်ဗောဝေတ် နဝ်ဝေ (Bouvet Island
ပနမာ (Panama
တကအ်ဂေသြဂဳနာသမၠုင်ကျာ (South Georgia) ကေုာံ တကအ် သာန်ဝိချ်သမၠုင်ကျာ (South Sandwich Island) မဒှ် တိဍာ်ဗြိတိန် ဌာန်ဇမ္ၚောဲ
ကေုာံ တြိနိဒဒ် ကဵု တောဗဂေါ (Trinidad and Tobago) တအ်ဂှ်လေဝ် ပၠုပ်စုတ် ပ္ဍဲတိုက်အမေရိကသမၠုင်ကျာဂွံကီုရ
အမေရိကသမၠုင်ကျာဂှ် နွံဨရိယျာ 17
000 စတုရံကဳလဝ်မဳတာ (6
000 စတုရံတိုင်
လၟိဟ်မၞိဟ် မပဒတဴ ပ္ဍဲကဵုတိုက်ဂှ် as of 2018 has been estimated at more than 423 မဳလဳယာန်
၁][၂] အမေရိကသမၠုင်ကျာဂှ် ဒှ်တိုက်ဇၞော် မရနုက်ကဵုပန် (ကြဴနူ အာရှ
အာဖရိက
ကေုာံ အမေရိကသၟဝ်ကျာ) တုဲ လၟိဟ်မၞိဟ်ဂၠိုင် မရနုက်ကဵု မသုန် (ကြဴနူ အာရှ
အာဖရိက
ဥရောပ
ကေုာံ အမေရိကသၟဝ်ကျာ
ဗြာဇြိလ်ဂှ် ဒှ်ရးနိဂီု လၟိဟ်မၞိဟ်မဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲကဵု အမေရိကသမၠုင်ကျာတုဲ လၟိဟ်ပ္ဍဲတိုက်ဂှ် ကဝက်ပြင်င်ဂှ် နွံပ္ဍဲဗြာဇြိလ်
တုဲမ္ဂး ဒးကောလောမ်ဗဳယျာ
အာဂေန်တဳနာ
ဝေနေဇြုဲလာ ကေုာံ ပေရူ
ပ္ဍဲဗွဝ်စှ် လက်ကရဴဏအ်ဂှ် GDP ပ္ဍဲတိုက်ဂှ် ကဝက်ဂှ် လုပ်စိုပ် ပ္ဍဲဗြာဇြိလ်တုဲ ဒှ်ဍုင်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ခိုဟ်အိုတ် သီုကဵု အဝဵုသြဇာသၠုင်အိုတ် ပ္ဍဲဒေသဂှ်ရ
၅] မၞိဟ်ပ္ဍဲတိုက်ဏအ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ပဒတဴ ပ္ဍဲကရေက်သြင်ၜဳ လပါ်ပလိုတ် ကေုာံ ဗမံက်
လဒေါဝ်တိုက် ကေုာံ သမၠုင်ကျာသ္ၚောဲသ္ၚောဲဂှ် မၞိဟ်မံင်သိင်ဒၟံင်ရ
နကဵုပထဝဳမ္ဂး တိုက်ကရေက်လပါ်ပလိုတ်ဂှ် ပေင်ဒၟံင် ကုဒဵုတုဲ တိုက်ကရေက်လပါ်ဗမံက်ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲတိသမၠုင်ကီု သီုကဵု ဒၞာဲတိခလံက်တုဲ ပေင်တဴကဵု ကြုင်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု ကြုင်အမဇြောန်
သြရိနောကော ကေုာံ ကြုင်ပရနာတအ်ရ
ဒၞာဲတိုက်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် နွံဒၟံင် ပ္ဍဲဒေသဂမ္တဴ (tropics)ရ
ယေန်သၞာင် ကေုာံ ဂကူမၞိဟ် ပ္ဍဲတိုက်ဂှ် နွံကဵု ဂကူရးတၞံဂမၠိုင် ကေုာံ ကောန်ယူရောပ်မလုပ်သီ ကေုာံ ပြံင်မံင်တုဲ ကောန်အာဖရိက မဒှ်ဍိက်တြေံ ကောန်ယူရောပ်တအ်လေဝ် နွံတၟာဂလိုင်ကီုရ
အမေရိကသမၠုင်ကျာဂှ် မဒှ်ဒေသကဝ်လဝ်နဳ ရဲရးဥရောပတအ်တုဲ အရေဝ်ပဝ်တူဂြဳ ကဵု အရေဝ်သပိန်ဂှ် ဒှ်အရေဝ် မဟီုဂးဂၠိုင်အိုတ်တုဲ အခိုက်အလိုက်မၞိဟ်လေဝ် ထုဲၜန်ဒၟံင် အခိုက်ရးပလိုတ်ကီုရ
ကမၠင်မေတ္တာ (အၚ်္ဂလိက်
Child neglect) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အရာ မပကီုပရာပ် ပျဲပျာံ လတူ ကောန်ၚာ်တအ် မွဲဗီုကီုရ
၁] အရာသဇိုင် သွက်ကောန်ၚာ်မွဲ မၞုံပၟိက် မပ္တံကဵု ပရေင်လွဳယဲ (health care
ပရေင်မင်မွဲထ္ၜလဘာ် (supervision
ဗွိုက်လတက် (clothing
စၞအဟာရ (nutrition
သ္ၚိဌာန် (housing) နကဵု ခန္ဓကာယကီု
ပရေင်မိပ်လဟိင်စိုတ်ကီု
ပရေင်မၞိဟ်ကီု
ပရေင်ပညာကီု သီုကဵု ပရေင်ဂီုကၠီုတအ်ဂှ် ၜိုတ်မကလိဂွံထေက် ယဝ်ရ ကောန်ၚာ်ဂှ် ဟွံကလိဂွံမ္ဂး ကောန်ၚာ်ဂှ် ဒှ်ကောန်ၚာ် ကမၠင်မေတ္တာ မြဴသာ်ဝွံ ညးစၟတ်သမ္တီလဝ်ရ
ဂကောံမၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင်တအ် ပတှ်ေကေတ်လဝ် ကောန်ၚာ်မွဲ နကဵုပရေင်ခန္ဓကာယကီု
ပရေင်မၞိဟ်ကီု သီုကဵု ပရေင်စိုတ်စရိုတ် ဂွံဇၞော်မောဝ် ဂွံခိုဟ်မာန်ဂှ် အောန်အိုတ် မေတ္တာ ကေုာံ ပရေင်လွဳလွတ် ထ္ၜလဘာ် နူမၞိဟ်မလွဳလွတ်ကောန်ၚာ်ဂှ် ဒးကလိဂွံလဝ်ရောင်
နကဵု ဟိုတ်နာနာသာ် ကောန်ၚာ်တအ် ဒးဒုင် ဇီုကပိုက် (ဝါ) ဒးဒုင်စသိုင် ကမၠင်မေတ္တာ အိုတ်ရ
ပၞောဝ်ကဵုဟိုတ်တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူ မိမၜါဂှ် ဒးဒုင်စသိုင်ဒၟံင် ဝေဒနာစိုတ် (mental disorders
ဟိုတ်နူ မိမၜါဂှ် မစသုင် ဂဥုဲၜူမာဲ (substance abuse
ဟိုတ်နူ ပရေင်ပကီုပရာပ် ပ္ဍဲသ္ၚိဌာန် (ဝါ) ဟိုတ်နူ မိမၜါ သေက်ဇဵုတက် ရေင်သကအ် (domestic violence
ဟိုတ်နူ ယာဲဣတ ကမၠောန်ကၜိုတ် ဟွံမဲ (unemployment
ဟိုတ်နူ ကေတ်ကောန်ဇာတ် ဟွံမဲကုအစဳအဇန် (ဝါ) ကောန်ဂၠိုင်တုဲ ကောန်မွဲကုမွဲ ကြပ်လောန်အာ (unplanned pregnancy
ကေုာံ ဟိုတ်နူ ဒိုက်ဂတ် (poverty)တအ်ရ
ကမၠင်မေတ္တာဂှ် တန်တဴဒၟံင်ကဵု ဗီုလဵု ကောန်ၚာ် ကေုာံ ဂကောံမၞိဟ်ဂှ် မစွံအာရီု လတူဒ္ဂေတ်ပြဝ မိမကောန်ၚာ်တအ်တုဲ ဟွံဆေင်စပ် ကုဗီုလဵု ညးမဒှ် မိမတအ် စှ်ေစိုတ် ညးတအ်မကၠောန်ပ ကုကောန်ၚာ်ညးတအ်ရ
၂] အဓိပ္ပါယ်ဒၞာဲဏအ်ဂှ် ကောန်ၚာ်မွဲ တဟင်တဟောဝ်ဒၟံင် မေတ္တာဟာ
ကလိဂွံဒၟံင် မေတ္တာ နူကဵု မိမတအ် ပေင်င်ရဟာဂှ် မိမတအ် ဒှ်မၞိဟ် မကဵု သ္ဂုတ်သွာတ် ဟွံသေင်
ဂကောံမၞိဟ် ညးမလ္ၚတ် ပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မကဵုသ္ဂုတ်သွာတ်ရ
အရာမဖန်ကဵုမာန်ဒၟံင်ဖိုဟ် ဟွံဖန်ကဵုဟေင် ဒှ်အရာ ဝတ်မိမဟွံဍိုက်ပေင် (Parental failure) လတူကောန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပရေင်ဒိုက်ဂတ် ကေုာံ အရာမကလိဂွံမာန် ဟွံမဲတအ်ဂှ် ဒှ်အရာ မရနုက်ဗပေင်ကဵု ကုကောန်ဇာတ် ညးတအ်ဟွံမာန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂွံစၟတ်သမ္တီ ကမၠင်မေတ္တာဟာ ဟွံကမၠင်မေတ္တာဟာဂှ် ဒးလ္ၚတ်အကာဲအရာ ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ်ဂှ်ကၠာရ
ကမၠင်မေတ္တာဂှ် ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ် မလ္ၚတ်ပါ်ပါဲ ပရေင်မၞိဟ်အောန် ဗီုကဵု ဍုင်ဝါတ်တ်ဂမၠိုင် သီုကဵု ဍုင်မန်ဗၟာဂှ် ဂွံတီကေတ်မာန် ဂွံကၠိုဟ်ကေတ်မာန် အောန်ကွေဟ်ဟ်တုဲ ဗွဲမဂၠိုင် ဟွံစွံအာရီု လတူကိစ္စဏအ်အိုတ်ရ
ဗွဲမဂၠိုင် စိုပ်အာ ကဆံင် မပျဲပျာံ ကောန်ၚာ် မပ္တံကဵု ပွမၜုင်တက်
ပွမကဵုအေင်ပုင်
ပွမဒးဒုင် သိပ်ဂၠိပ်မေထုန် ကုမိမတအ် စိုပ်အာ ကဆံင် မဒးဒုင်ပကီုပရာပ် ကဆံင်ကၞောတ် ဗီုဏအ်ဟေင် မၞိဟ်တအ် စွံအာရီုညိညကီုရ
တုဲပၠန် ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ် ဍုင်ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ဗီုကဵု ဍုင်မန်ဗၟာဂှ် မိမၜါဂှ် ပၠုပ်လဝ် ပ္ဍဲအဝေါင် အနန္တဂုဏ် (၅)သာ်တုဲ အရာမိမတအ် မကလိလောန် လတူကောန်ဇာတ် ၜိုတ်ဒးရးရမ္ဂး ဟွံညာတ်ကေတ် ဒုဟ် လတူမိမတအ်ရ
ပ္ဍဲဍုင်မစွံအဓိက ကုအခေါင်ဇၟာပ်ပ်ပူဂိုလ် ကေုာံ မစဵုဒၞာ အခေါင်ကောန်ၚာ် ဗီုကဵုဍုင်ယူရောပ်ဂမၠိုင် ကေုာံ အမေရိကာန်တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူမိမတအ် ဝတ်မိမလီုလာ် လတူကောန်ဇာတ်
ဟိုတ်နူ ကမၠင်မေတ္တာတုဲ ကောန်ၚာ်တအ် အလဵုအသဳသီဏာတုဲ ထပိုတ်ထောအ် အဆက်မွဲအာယုက် ကုမိမကောန်ၚာ်တအ် နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ
ကုကောန်ၚာ် ကမၠင်မေတ္တာတအ်ဂှ် ဗဒှ်ကဵု အန္တရာဲ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ပရေင်မၞိဟ်
ပရေင်စိုတ် ကေုာံ ပရေင်ထတ်ယုက် အလုံမွဲဘဝမာန်ရ
ကမၠၚ်မေတ္တာ ဟီုဂှ် မုရော
မဒှ်ဗီုလဵုမ္ဂး ဂွံစၟတ်သမ္တီ ကမၠၚ်မေတ္တာရောဂှ် ဒှ်အရာ မလောဲသွာမွဲ ဟွံသေင်ရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ပ္ဍဲအရာမလွဳလွတ် ကောန်ၚာ်ဂှ် မွဲဂကောံမၞိဟ်မွဲ ကုမွဲ
ပ္ဍဲဍုင်မွဲ ကုမွဲ ဟွံတုပ် ရေင်သကအ်ရ
၃]အတိုင်လ္ၚတ်သုတေသနမ္ဂး ဂွံဆဵုကေတ် ကမၠင်မေတ္တာဝွံ ဍေဟ်ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုပရေင်ပကီုပရာပ်
ကေုာံ ပရေင်ဖျုတ်ဗဒေက် ကောန်ၚာ်တအ်ရ
၄][၅] ကမၠင်မေတ္တာဂှ် ဟိုတ်မဆက်စပ်ဒၟံင် ကုအရာဝတ်မိမ ဟွံဍိုက်ပေင် လတူကောန်ဇာတ် ကေုာံ ရနုက်ဗပေင်ကဵု အရာမၞုံပၟိက် အဓိကသဇိုင် ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ် မဒးဒုင်ပဒၟံင် မဇ္ဇျဟ် အဆက်ဆက်တုဲ နူကဵု ဌာန ပရေင်ပညာ ကေုာံ ပရေင်ကၠိုဟ်ခၠင် (ယူကေ) (Department for Education and Skills (United Kingdom)[၆] ပံက်လဝ် ပွံက် ကမၠင်မေတ္တာ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
the persistent failure to meet a child's basic physical and/or psychological needs
likely to result in the serious impairment of the child's health or development
Neglect may occur during pregnancy as a result of maternal substance abuse
Once a child is born
neglect may involve a parent or carer failing to provide adequate food
clothing and shelter (including exclusion from home or abandonment
protect a child from physical and emotional harm or danger
ensure adequate supervision (including the use of inadequate care-givers
or ensure access to appropriate medical care or treatment
It may also include neglect of
or unresponsiveness to
a child's basic emotional needs
တင်နွံပၟိက်သဇိုင် သွက်ကောန်ၚာ်မွဲ မဆေင်စပ် ကုပရေင်စိုတ်ကီု သီုကဵု ပရေင်ခန္ဓကာယဂှ် နကဵုဍာ်ဇမၠိင် ဟွံကလိဂွံတုဲ ဍိုန်လျကဵု ပရေင်ထတ်ယုက်ကောန်ၚာ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ကောန်ၚာ်ဂှ် ကမၠၚ်မေတ္တာ ကော်ခဴစရ
ကမၠၚ်မေတ္တာဂှ် ကတဵုဒှ် နူအခိင်ကောန်ၚာ် မၞုံပ္ဍဲဂဝ်ဂၞဴ ဟိုတ်နူ(မိ)ဂှ် စကာဂဥုဲၜူမာဲ
ကာလကောန်ၚာ် သၠးတိတ် နူဂၠံဂဝ်တုဲ ဟိုတ်နူမိမၜါ (ဝါ) ညးမမင်မဲကောန်ၚာ်ဂှ် ဟွံဖန်ကဵု စၞစ
ဗွိုက်လတက် ကေုာံ ဌာန်ဒတန် (သီုကဵု ပွမထဍေင်ပ္တိတ် နူသ္ၚိ နမကဵုဒုဟ်ဒဏ်
ဟွံစဵုဒၞာကဵု ညံင်ကောန်ၚာ်ဂှ် ဂွံတိတ်ဗၠး နူဘဲအန္တရာဲ မပကဵု ညံင်ခန္ဓကာယ ဂွံဂိကီု သီုကဵု ပရေင်စိုတ် ညံင်ဟွံဂွံမိပ်လဟိင်
ဟွံဒၠောအ်ဗတောန် စၞောန်ထ္ၜးကဵု ညံင်ကောန်ၚာ်မွဲ ဂွံကၠိုဟ်ခၠင်
ဟွံလွဳလွတ်ကဵု ယဲတအ်ရ
ကမၠၚ်မေတ္တာဂှ် ဟိုတ်နူ ပွမဟွံစွံအာရီု ဟွံပဂရုတုဲ ကတဵုဒှ်ကီုရ
ကမၠင်မေတ္တာဂှ် (ပရေင်ပကီုပရာပ် နကဵုစိုတ်) မြဴသာ်ဝွံလေဝ် ညးကော်ဟီုစကီုတုဲ မပံက်လဝ်ပွံက်အဓိပ္ပါယ် ဒဒှ်ရ မဟွံဖန်ဇန်ကဵု အရာမၞုံပၟိက် သွက်ကောန်ၚာ်မွဲ ပ္ဍဲအရာမဆေင် ကဵုပရေင်ခန္ဓကာယ
ပရေင်စိုတ်
ပရေင်ပညာ
ပရေင်ဂဥုဲဇဗ အရာကောန်ၚာ်မွဲ မၞုံပၟိက်ရ
၇] ဗီုပြင် ကမၠင်မေတ္တာဂှ် မပ္တံကဵု - ပွမကဵု ကောန်ၚာ်တအ် ဆဵုညာတ် ပရေင်ပကီုပရာပ် (ဟွံသေင်မ္ဂး) ပရေင်ကယျာန်ဓဝါတ် ဒှ်သေက်ဇဵု ၜုင်တက် ရေင်သကအ် အကြာမိမၜါ ကဵုဒှ်
အကြာမၞိဟ်ဇၞော်ဇၞော်တၞဟ်တအ် ကဵုဒှ်
ပရေင်ပကီုပရာပ် မကတဵုဒှ်ဒၟံင်တအ်ဂှ် ဟွံစွံအာရီု ဟွံစဵုဒၞာကဵု ကောန်ၚာ်တအ်ကီု
ပွမဟီုလက်ဆဴ
ပွမဟီုပျုက်ပဒက် ကောန်ၚာ်
ပွမဟွံစဵုဒၞာ ကဵုဒၞာဲဂီုကၠီု ကုကောန်ၚာ် ကေုာံ ပွမဟွံဗိုင်ထ္ၜလဘာ် ပရေင်စိုတ်စရိုတ် ကောန်ၚာ်
ပွမထ္ၜးကဵုကောန်ၚာ်တအ် ကုအရာမထ္ၜးဟွံထေက်[၈] ပွံက် ကမၠင်မေတ္တာ ဂှ် နွံနာနာသာ်တုဲ ဂကောံမၞိဟ်မွဲကဵုမွဲ ဟွံတုပ်ရေင်သကအ်တုဲ တန်တဴ ကုဗီုဒက်ပ္တန် ဂကောံမၞိဟ် ဍုင်မဆေင်စပ်တအ်ဂှ်ရ
ပွံက်အဓိပ္ပါယ် ကမၠင်မေတ္တာ နူကဵု ဌာနပရေင်မၞိဟ်အဝဵုအသဳ ဍုင်ဒိန်မက်ဂှ် ပံက်လဝ်ဗီုဏအ်ရ
အကာဲအရာ ဒဒှ်ရ မၞိဟ်မွဲ မဒးဗဒဗဒါဲ ကုမၞိဟ်တၞဟ်တအ်တုဲ ဟွံကလိဂွံ မေတ္တာ
အရီုအဗင် ၜိုတ်မၞိဟ်ဂှ် မၞုံပၟိက်မ္ဂး မၞိဟ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ကမၠင်မေတ္တာရ
ကမၠင်မေတ္တာဂှ် ဆေင်ကဵုပရေင်ခန္ဓကာယမ္ဂး မပ္တံ ဟွံကလိဂွံ စၞအဟာရ ဗွဲမရီုဂပ်
ဟွံကလိဂွံ ဗွိုက်လတက် ဗွဲမဍိုက်ပေင်
ပရေင်အးၚးတအ်
ဆေင်ကဵု ပရေင်စိုတ်မ္ဂး မပ္တံ ဟွံကလိဂွံ ပရေင်ဒုင်စသိုင် ဓဝ်ဆာန်
မပဂရု
ဟွံဂွံအခေါင် သွက်ဂွံဗတောန်ဖျောန် သၠုင်ကဵု လညာတ်ညာဏ်
မဒးဒုင်စသိုင် ညးတၞဟ် ဟွံဒးစိုတ်ဇကု
မဒးဒုင်ဝေင်ပါဲ ဟွံကဵုလုပ်အဝေါင်တအ်ရ
၉] ပ္ဍဲပွံက်အဓိပ္ပါယ်ဏအ်ဂှ် ညးဟွံပိုင်ခြာလဝ် အာယုက်ရ
ဟီုလဝ် မၞိဟ်မဒးဗဒဗဒါဲ ညးတၞဟ်
ဟိုတ်ဂှ်ရ ကုမၞိဟ်ဒုက္ခိတ အဝဲကာယ ဟွံပေင်တအ်လေဝ် ၜိုန်ရ အာယုက်ပေင် ဒှ်မၞိဟ်ဇၞော်ကီုလေဝ် ပါလုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲပွံက်အဓိပ္ပါယ်ဏအ်ကီုရ
တၞဟ်နဂွံစဵုဒၞာ ကမၠင်မေတ္တာဝွံတုဲ နကဵုကုလသမဂ္ဂ ၜိုန်ရ စၟတ်သမ္တီလဝ် အခေါင်အရာကောန်ၚာ် နွံကီုလေဝ် ဍုင်ဗွဲမဂၠိုင် သီုကဵု ဍုင်မထပက်လဝ် စၟတ်တဲ ဗွဲမဂၠိုင်တအ် ဒ္ဂေတ်ဗက် ကဵုစဵုဒၞာ ကုအေခါင်ကောန်ၚာ်တအ် ဟွံမာန်ဏီဖိုဟ်ရ
ၜိုန်ရ အလုံလိုက်မွဲ ပံက်လဝ် ပွံက် ကမၠင်မေတ္တာ တုပ်ပ် ဟွံမဲကီုလေဝ်
ဍုင်မဇၞော်မောဝ် ဗီုကဵု ဍုင်ရးသကေန်ဒိနေဗိယျာ (နဝ်ဝေ
သွိတ်ဒေန်
ဒိန်မက်
ဝှေန်လာန်)တအ်ဂှ် ညးတအ် ပံက်လဝ် ပွံက်အဓိပ္ပါယ် ကမၠင်မေတ္တာ ဗွဲမကၠးဖ္ဍးတုဲ ကုမိမ (ဝါ) ညးပၟင်ပၟဲ ကောန်ၚာ်တအ် ယဝ်ရ ရနုက်ဗပေင် ကဵုကောန်ၚာ်ဇကု မလွဳလွတ်ဒၟံင်မ္ဂး ကောန်ၚာ်ဂှ် အလဵုအသဳသီကေတ်တုဲ အာစွံ ဒၞာဲသ္ၚိဌာန် မဗပေင်ကဵု မေတ္တာ ကုကောန်ၚာ်တအ်ဂှ်ရ
ဗီုပြင် ကမၠင်မေတ္တာ နွံနာနာသာ်ရ
ဟိုတ် ကမၠင်မေတ္တာ ဂွံကတဵုဒှ်ဂှ် နွံဟိုတ်နာနာသာ်ရ
ဟိုတ်တအ်ဂှ် နကဵုကဆံင် ပိကဆံင် ပါ်ကေတ်မာန်ရ
၁)ဟိုတ်နူ မၞိဟ်မစုက်လုက် ကုကောန်ၚာ်ဂှ်မွဲမွဲ ဥပမာ မိ ဟွံသေင်မ္ဂး အပါ ညးမွဲမွဲတုဲ ပရေင်ကမၠင်မေတ္တာ ကတဵုဒှ်ဂှ် စၟတ်သမ္တီ နကဵုကဆံင် အပ္ဍဲပူဂိုလ်
၂) ဟိုတ်နူမိမ သီုၜါလပါ် (ဝါ) ဟိုတ်နူအလုံမွဲသ္ၚိကၟိန် ဝတ်လီု လတူကောန်ၚာ်တုဲ ကမၠင်မေတ္တာ ကတဵုဒှ်ဂှ် စၟတ်သမ္တီ ကဆံင်အပ္ဍဲသ္ၚိကၟိန် ကေုာံ (၃) ဟိုတ်နူ အလုံဂကောံမၞိဟ်မွဲ မၞိဟ်မွဲကွာန် မွဲအရာပ် မွဲဂကူ ဝင်လီု လတူကောန်ၚာ်တုဲ ကမၠင်မေတ္တာ ကတဵုဒှ်ဂှ် စၟတ်သမ္တီ ကဆံင်ဂကောံမၞိဟ် ရ
၁၀]ပ္ဍဲကဵုကဆံင်နာနာတအ်ဂှ်ပၠန် ဟိုတ်ဂွံကတဵုဒှ် နွံနာနာသာ်ပၠန်ရ
ၜိုတ်မလ္ၚတ်ဂွံမ္ဂး ဗွဲမဂၠိုင် ကမၠင်မေတ္တာဂှ် ကတဵုဒှ် ဟိုတ်နူမိမတအ် မၞုံကဵုဝေဒနာစိုတ်
မိမတအ် သုင်စောဲ စၟတ်ၜူမာဲ
၁၁][၁၂]ဟိုတ်နူ ပရေင်ပကီုပရာပ် ပ္ဍဲသ္ၚိ (ဝါ) ဟိုတ်နူမိမၜါ ကယျာန်ဓဝါတ် ရေင်သကအ်[၁၃][၁၄] ဟိုတ်နူ ဟွံမဲကမၠောန်ကၜိုတ်[၁၅] ကေုာံ ဟိုတ်နူ ဒိုက်ဝါတ်[၁၆]တအ်ဂှ် ဒှ်ဟိုတ်တမ်မူလ လမံင်လစံင်ဘဝ ကမၠင်မေတ္တာ ဂွံကတဵုဒှ်ရ
ကောန်ၚာ် မကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵုမိမ ဟွံရန်တၟအ် မိက်ဂွံဂွံကောန် (ဝါ) မိမတအ် သီုဟွံရန်တၟအ် မဗုင်အာတုဲ ကလိဂွံ ကောန်ဇာတ်တအ်ဂှ် ကောန်ၚာ်တအ် ဒးဒုင်စသိုင် ကမၠင်မေတ္တာ ဂၠိုင်ရ
၁၇][၁၈] တုဲပၠန် ကောန်ၚာ် မကတဵုဒှ် ပ္ဍဲမိမဒိုက်ဂတ်တအ်ဂှ်လေဝ် ပရေင်ကမၠင်မေတ္တာဂှ် ကတဵုဒှ်ဂၠိုင်ရ
၁၉] နကဵု ကဆံင် အပ္ဍဲပူဂိုလ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် စွံအာရီု ကုညးမဒှ်မိ ကောန်ၚာ် နကဵုအခိုက်ကၞာမ္ဂး မိဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မလွဳလွတ်ကောန်ၚာ်ရ
၁၀][၂၀] ဟိုတ် ကမၠင်မေတ္တာ ဂွံကတဵုဒှ်ဂှ် ဟိုတ်နူ ညးမဒှ်မိဂှ် ဟွံမဲ ကုဍာ်ဒကေဝ်မၞိဟ် သွက်ဂွံဖျေဟ် အစဳအဇန်
ဟွံမဲ ကုလညာတ်မဖန်ဇန် သွက်အနာဂတ်
ကောပ်ကာဲ ရပ်စပ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဟွံလေပ်
ဟိုတ်နူစိုတ် ဟွံညိင်
ဟိုတ်နူ ဟွံမဲ ကုလညာတ် မတီကေတ် အရာကောန်ၚာ်တအ်မွဲ မၞုံပၟိက်
ဟိုတ်နူကောန်ဂၠိုင်
ဟိုတ်နူ ညးမဒှ်မိဂှ် အာယုက်ဍောတ်လောန်အာ
ဟိုတ်နူကမၠောန်ထုဲ ကေုာံ ဟိုတ်နူကဆံင်ဘဝ ပရေင်မၞိဟ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဍိုန်လျလောန်တအ်ရ
၂၁][၂၂][၂၃][၂၄][၂၅]ဟိုတ်နူ ယဲဝေဒနာစိုတ်
ဗွဲမဂၠိုင် ဟိုတ်နူ စိုတ်ထဍိုန်ဓရိုတ် (depression)တုဲ ဟွံမဲ ကုဍာ်ဒကေဝ်မၞိဟ် မဂွံတီကေတ် အရာကောန်ၚာ်မွဲ မၞုံပၟိက်တအ်ရ
၂၆] ညံင်ရဴဂှ်ကီု ဟိုတ်နူသုင်စောဲ စၞၜူမာဲတုဲ မိဂှ် ဍာ်ဒကေဝ် မဒှ်ဂွံ မိကောန်ၚာ် ဟွံမဲတုဲ စိုတ်ကေတ်လျိုင် စိုတ်မတီလျိုင် လတူကောန်ဇာတ်ဂှ် ဟွံမဲကီုရ
ၜိုန်ရ ဗွဲမဂၠိုင် စွံအာရီု လတူညးမဒှ်မိကောန်ၚာ်ကီုလေဝ် ညးမဒှ် အပါကောန်ၚာ်လေဝ် ဒှ်အရာကိစ္စဇၞော် မွဲကီုတုဲ မိကောန်ၚာ် ၜိုန်ခိုဟ်ကီုလေဝ် ယဝ်ရအပါကောန်ၚာ်ဂှ် ဟွံခိုဟ်မ္ဂး ကောန်ၚာ် ပ္ဍဲသ္ၚိကၟိန်ဂှ် မဒးဒုင်စသိုင် ကမၠင်မေတ္တာ မာန်ကီုရ
At the inter-personal/family level
a significant number of neglectful families are headed by a lone mother or have a transient male
၂၇] Unstable and abusive relationships have also been mentioned as increasing the risk of child neglect
The impact of living with domestic violence on children frequently includes either direct violence or forced witnessing of abuse
which is potentially very damaging to children
၂၈] While the UK Department of Health connects children's exposure to domestic violence to parents' failure to protect them from emotional harm
၂၉] the notion of "failure to protect" has been challenged as it focuses primarily on the responsibility of the abused parent
usually the mother
who is often herself at significant risk
၃၀] A recent reform to the Domestic Violence
Crime and Victims Act (2004) has introduced a new offence of causing or allowing the death of a child or vulnerable adult
thus reinforcing the notion of "failure to protect
Research on domestic violence
however
has consistently shown that supporting the non-abusive parent is good child protection
There is some indication of the cyclical and inter-generational nature of neglect
A study on childhood abuse and the mother's later ability to be sensitive to a child's emotions showed that mothers with a self-reported history of physical abuse had higher indications of insensitivity and lack of attunement to infants emotional cues than mothers with no history of abuse
၃၁] Although the literature suggests that neglectful parents may have been affected adversely by their own past experiences
more research is needed to explore the link between past experiences of maltreatment and neglectful parenting behaviours
၃၂] Alcohol and drug abuse in caregivers are important risk-factors for recurrent child maltreatment after accounting for other known risk factors
the increased risk appears to be similar between alcohol and drug abuse
၃၃] [[Category
Category
Category
ပထဝဳဝင် (အၚ်္ဂလိက်
Geography) (နူကဵုပါဠိ ပထဝဳ = တိ
ဝံသ - ဝံင်သ - ဝင် = ပရူပရာ) (တင်စၟတ် အတိုင်သဒ္ဒါမန်မ္ဂး အရာမဒှ်ပဓါနဂှ် ဒးစွံဂတတုဲ ဒးချူ ဝင်ပထဝဳ ထေက်ကီုလေဝ် ရံင်ကဵု မလိက်မလွဳစ နူပါဠိ ဗီုကဵု ဗုဒ္ဓဝင်
မဟာဝင်
ရာဇာဝင်တုဲ ပ္ဍဲပိုဒ်ဏအ်လေဝ် စကာလဝ် ပထဝဳဝင် ရ) ဂှ် ဒှ်ကွတ် မလ္ၚတ်ပရူတိဍာ်
ဗီုမကတဵုဒှ် အပြံင်အလှာဲ
သတ် ကေုာံ မၞိဟ် မပဒတဴ ပ္ဍဲဂၠးတိ ကေုာံ ပရူအဆက်စပ် ဂၠးတိ ကဵု ဂြိုဟ် ပ္ဍဲအကာသဂမၠိုင်ရ
မၞိဟ်မစကာ မအရေဝ် γεωγραφία မဂွံအဓိပ္ပါယ် ပထဝဳဝင် ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ် အဳရတောသထေနေသ် (Eratosthenes) (၂၇၆ - ၁၉၄ ဘဳသဳ) ပထဝဳဝင် ဂှ် ဒှ်အရာမလ္ၚတ် ဂၠိုက်ဂၠာဲ ညံင်ဂွံကၠိုဟ် ပရူတိ ကေုာံ သတ် ကေုာံ သဘာဝမပဒတဴ လတူဂၠးတိ သၟးဟွံသေင် ပရူကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်အတိက်
ဗီုမပြံင်လှာဲကၠုင်ကီု သီုကဵု ဂတတေအ် ဗီုလဵု ဆက်ဒှ်ကၠုင်မာန်ရ
ပထဝဳဝင် ဂှ် ပါ်လဝ် ၜါကဏ္ဍ - မနုဿပထဝဳဝင် (human geography) ကဵု ရူပပထဝဳဝင်
မနုဿပထဝဳဝင် ဂှ် ဒှ်အရာ မလ္ၚတ် ပရူမၞိဟ် ကေုာံ ဗီုညးတအ် မဆက်ဆောမ်
အခိုက်အလိုက် ပြဝေဏဳ
ပရေင်ပိုန်ဒြပ်
ကေုာံ ဗီုညးတအ် စုက်လုက် ကုသဘာဝ နကဵုမလ္ၚတ် ဗီုညးတအ် မဆက်စပ် ကု ကေုာံ ရေင်သကအ် ကုမွဲဒၞာဲ ကဵု မွဲဒၞာဲရ
ရူပပထဝဳဝင်ဂှ် ဒှ်အရာမလ္ၚတ် လၟေင်အပြံင်အလှာဲ ကေုာံ ဗီုမကတဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲသဘာဝ ဗီုကဵု ဗလးကျာ (atmosphere
ဗလးဍာ် (hydrosphere
ဗလးဇဳဝ (biosphere) ကေုာံ ဗလးတိ (geosphere) တအ်ရ
အရာမလ္ၚတ်စမ်ၜတ် မဆေင် ကဵုပထဝဳဝင် နွံပန်သာ်ဂှ် (၁) ပွမလ္ၚတ် တိဍာ် သဘာဝ ကေုာံ အသုင်အစောဲ ကောန်မၞိဟ်
၂) ပွမလ္ၚတ်ဒၞာဲဒတန်ဨရိယျာ မပ္တံ ဍုင်ကွာန် ဒေသဂမၠိုင်
၃) ပွမလ္ၚတ် အဆက်အစပ် ကောန်မၞိဟ် ကဵု တိဍာ်
၄) သိပ္ပံဂၠးတိ ဟီုမွဲသာ်ပၠန် ပွမလ္ၚတ် ပထဝဳဝင်ဂှ် ဒှ်အရာ မစၠောအ်ကဵုဒဒန် အကြာကောန်မၞိဟ် ကေုာံ ဂၠးတိ ညံင်ဂွံတီကၠိုဟ် ရေင်သကအ်ရ
Category
ဝၚ်ပထဝဳ ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ပံင်ပ္ကောံချူလဝ် နကဵု ညးလွပ် မရပ်စပ်သုင်စောဲ တအ်တုဲ ခၞံဗဒှ်ပတိုန် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ သက္ကုၚုဟ်မွဲရ
ဇၟာပ်ညးအဲ တၞဟ်နဂွံရပ်စပ် လောဲသွာတုဲ ကဵုလဝ်ယၟု ဝဳကဳတုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ် နကဵုမုက်လိက်ဝေပ်သာ်မွဲရ
ညးလွပ်တအ်လေဝ် ဇၟာပ်အခိင်အခါ နာဍဳဟွံခြာ ဗီုညးကဵုညး ဖန်ပလေဝ်ဒါန် ချူစုတ်ဒၟံင်တုဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ဒှ်ကၠုင် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ မဍိုက်ပေင်တဴ ကဵုပရူပရာနာနာမွဲရ
ပ္ဍဲဝဳကဳပဳယာမန်ဝွံလေဝ် ယြဴညးလဵုမွဲ ဟွံဟီု အတိုင်သၞောဝ် မလိက် ယူနဳကုဒ် (Unicode)Font ၅
၂ ဂှ် ဒ္ဂေတ်ဗက်တုဲ ဗှ်ကေတ်မာန်
စၠောအ်ချာဲကေတ်မာန်တုဲ သီုချူပတိုန် ဗွဲမဗၠးၜးမာန်ရ
ဆက်ဗှ် Full article
နွံပၟိက် ကောန်ဍေင် သွက်ဂွံတက် လိက်မန်ကီု သီုလိက်ဗၟာ နကုသၞောတ်ယူနဳကောဒ်မ္ဂး တံင်ဂြဲကေတ် နူ KeymanWebဏအ်ညိ
တင်သမ္တီ ပ္ဍဲ စက်ဇကုဂှ် ဒးတင်စုတ်လဝ် ၜါသာ်
ဝဳကဳပဳဒဳယာ- တိုင်ခဳ မသုန် (ဝါ) သဳလ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ (၅) Full article
ချူလိက်ပရေင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမ္ဂး အရာမဒးတီလဝ်ထေက်တအ်ဂှ် ဆက်ဗှ်ကေတ် ဒၞာဲဏအ်
ညးပကင်ရင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဟီုဂှ် မုတာလျိုင်နွံရော
ဆက်ဗှ်ကေတ် ဒၞာဲဏအ်
ညးပကင်ရင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာမန်
နွံပၟိက် မိက်ဂွံ လုပ်ကၠောန် ယိုက်ဂၠေင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမန် နဒဒှ် မၞိဟ်ပကင်ရင်မွဲမ္ဂး အာတ်မိက်ကေတ် ပတိုန်ဂလာန် ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ်ညိ
ပ္ဍဲကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ဂှ် ဟိုတ်နူ ဗျူရဝ်ဂရေတ် ဇကုအပိုင် ဟွံမဲတုဲ တင်မပတိုန်ထ္ၜး ပ္ဍဲမုက်လိက်ဏအ်ဂှ် သ္ဒးကလေင်ပတိုန် ပ္ဍဲကဵု Steward requests/Permissions ရ
ပတိုန်ဂလာန် နဒဒှ် မၞိဟ်ပကင်ရင် တာမ်ပလိက် Template ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အရာ မကၠောန်လဝ် ကိုန်ဂစိုတ်တုဲ ကပ်ပဳကေတ်တုဲ သၠာဲစုတ် တင်ဂၞင်ဂမၠိုင်မ္ဂး ဍေဟ်မံက်တိတ်ကၠုင် ဗီုမဖျေဟ်လဝ် ကိုန်ဂစိုတ်ဂှ်ရ
သွက်ဂွံ ကပ်ပဳကေတ် တာမ်ပလိက် မဆေင်ကဵု ပူဂိုလ်တအ်ဂှ် ဍဵုဗှ်ကေတ် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ညိ
Full article
နကဵုသၞောတ်မ္ဂး ဇၟာပ်မုက်လိက်ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ပရူဗွဲသၟဝ်ဝွံ သ္ဒးနွံရောင်ဂှ် ညးတအ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ
ပရူတအ်ဂှ် ကၠာဲကေတ် နူကဵုဘာသာဇကုမခံင် ဥပမာ နူဘာသာအင်္ဂလိက်တုဲ ကၠာဲဗဒှ် နကဵုဘာသာမန်ညိ
ပရူမကၠာဲလဝ်တုဲတအ်ဂှ် ကဵုစၞောန်စုတ်လဝ်ကဵု ဗီုမန် ဗဒါဲဂှ်ညိ
Full article
မန် ဘာသာမန် (ဗျန်မန် သဒ္ဒါမန်) ယေန်သၞာင်မန် ရးနိဂီု ယဲကေန်သာ ယဲဏမ်ဍာတ် ယဲဂြိုဟ်ဂုဟ် ယဲကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ် ၂၀၁၉ ခရေတ်ယာန် အေဿလာမ် ဗုဒ္ဓ ဟိန္ဒူ ဇိနဘာသာ ဂျူ သိခဘာသာ (ဘာသာသိခ်) သၠပတ်သမ္မာ ဇဳဝဗေဒ ဓာတုဗေဒ နက္ခတ္တဗေဒ ဘူမိဗေဒ စိတ္တဗေဒ ရုက္ခဗေဒ ရူပဗေဒ သတ္တဗေဒ ဂဳတ (ဒွက်) လိက်ပတ် (ကဗျ ဝတ္ထု) ပါန်ကွတ် ဗိသုကာ မနုဿဗေဒ ပရေင်ပညာ (ဘာ တက္ကသိုလ်) ဒဿန ဘာသာဗေဒ ဓမ္မသာတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပညာလိင် ဂြိုဟ် ဂၠးတိ တိုက် (အမေရိကသမၠုင်ကျာ အမေရိကသၟဝ်ကျာ အာဖရိက အာရှ အန္တာတိက ဥရောပ အဝ်သတြေလျာ) ကောန်ပျူတာ ပရေင်ဆက်စၠောအ် သောပ်ဝလ် ဓာတ်လလဳ အေန်ဂျေန်နဳယာ ဝင် ဝင်မန်
လိက်မဆေင်ကဵု ဘာသာဗေဒဂမၠိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၆ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၆
လိက်ပရေင် မဆေင်ကဵု သောပ်ဝလ်ဂမၠိုင် ကဏ္ဍဏအ် နွံ ဆၜိုတ် အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ
ကွာန်ကအ်ပလိုင်(အၚ်္ဂလိက်
Kawtpalaing
ကော့ပလိုင်)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ဂကောံကွာန်ကအ်ပလိုင်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၀၁၀
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကအ်ပလိုင် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၅၃၁
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၅၁၁ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၁၀၄၂ တၠရ
Carine brama Noctua indica Franklin
1831 ဂစေံကလော် (အၚ်္ဂလိက်
Spotted owlet
ဇီးကွက်) ဝွံ ဒှ်ဂကူဂစေံ မတိတ်ဂၠာဲစစၞ အခိင်ဗ္တံရ
ဂကူဂစေံကလော် နွံဂၠိုင်ကဵုဂကူရ
ဂကူဂစေံကလော် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲဍုင်မန်ဂှ် ဟိုတ်နူမၞုံကဵု အသော်ဗကဗကတုဲ ညးကော်စ ဗီုအင်္ဂလိက် Spotted owlet ရ
ဂကူဂစေံကလော်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲဒေသဂမ္တဴအာရှ နူဍုင်အိန္ဒိယ ကဵု ဒေသအိန္ဒိယဒိုဟ်အဂၞဲရ
ဍေဟ်တအ် မံင်အကြာတိဝါဗ္ၚကီု သီုကဵုအကြာဍုင်ကွာန်တုဲ ပ္ဍဲဍုင်ဇၞော်ဇၞော်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ကီုရ
ဍေဟ်တအ် မလေပ်တိက် နကဵုဂကောံဍောတ်တ် ပ္ဍဲဂွိုင်ဆု ဟွံသေင်မ္ဂး ပ္ဍဲအကြာဂွေင်တၟအ် သီုကဵု ပ္ဍဲအကြာသ္ၚိဂမၠိုင်ရ
ဍေဟ်တအ် ဒက်ခပေဲါ ပ္ဍဲပထောင်ဆု ပထောင်တိုက်တအ်တုဲ မလေပ်ဖျေဟ်ခၟာဲ အကြာ ၃-၅ မရ
ဍေဟ်တအ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအကြာဍုင်ကွာန်
ဂစေံကလော်ဂှ် ဒှ်ဂကူဂစေံသၟတ်မွဲတုဲ ခဍီုကြံင်မ္ၚိုဟ်မွဲ ဟွံဇၞော်နူ ၂၁ သေန်ဒဳမဳတာ (၈
၃ ၝောအ်တဲ
လပါ်လတူဂှ် ဒှ်ဒၟံင်အသာ် ပတေင် မၞုံကဵုဗကဗက နကဵုအသာ်ဗု
လပါ်သၟဝ်ဂှ် ဒှ်အသာ်ဗု မၞုံကဵု ကနင် အသာ်ပတေင်
ဂွေင်မတ်ဍေဟ်ၜါဂှ် ဗုဒၟံင်တုဲ မတ်ဍေဟ် ဒှ်ဒၟံင် အသာ်ဍာ်မိတ်ရ
ၝောအ်ကဵုကၟက် ရုပ်သာ်တုပ်ရ
ဍေဟ်ပဝ် အသိင်ထတ်ဒၟံင်ရ
ဂကူလ္ၚဵုဂှ် အသာ်ဂၠု နူဂကူတၞဟ်ရ
၂] စရိုတ် ဂကူဂစေံကလော်ဏအ်ဂှ် ဒှ်ဂကူဂစေံဗ္တံမွဲကီုလေဝ် လဆောဝ်မ္ဂး အခိင်တ္ၚဲလေဝ် ကေင်ဆဵုစလေပ်ကီုရ
ပတိတ်ဍေဟ်တအ် တ္ၚဲမ္ဂး ဍေဟ်တအ် ဂစိုင်ဖျေဟ်က္ဍိုပ်ဍေဟ်တုဲ ဗဵုဗစိန်လဝ်မတ် ပ္ဍဲအရာမကဵုအန္တရာဲ ကုဍေဟ်တအ်ရ
၃] လဆောဝ် ဂစေံဍောတ်တ်တအ် ဆဵုဍေဟ် ပ္ဍဲအကြာတၞံဆုမ္ဂး မလေပ် ကရေဲကညာင်တုဲ ကၠုင်ဗိုင်ပသၞတုဲ ဂွံဆဵုကေတ် ဍေဟ်တအ်မာန်ကီုရ
ဂစေံကလော် ဗက်ရုပ်စ စၟစၟောန် ကေုာံ သတ်တိရစ္ဆာန်ဍောတ်တ် မပ္တံကဵုကၞိ
ဇြုံဍောတ်တ်တအ် ဒှ်တမ် ဗက်ရပ်စရ
၄] ပါဲနူဂှ် ဗီုကဵု ဂဂဳအယဴ
ကၞုတအ်လေဝ် ရပ်စကီုရ
၅]ဂစေံကလော်တအ် မမံင်ဗဒါဲဍုင်ကွာန်ဂှ် ဒှ်အရာမခိုဟ် မပတုဲဂုဏ်ဖဵု ကုမၞိဟ်တအ်မွဲလေဝ် ဟီုဂွံရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ကၞိမကိတ်ပလီု အရပ်အရာမၞိဟ်တအ်ဂှ် ဍေဟ်တအ် ဗက်ရပ်စတုဲ ဗ္စကောန်ဍေဟ်ရ
၆] ရမ္သာင်လရိုဟ် ထတ်တ် စောက်-စောက်-စောက် တုဲ အိုတ်ကဵု စက်ဝက်-စက်ဝက်ရ
ပ္ဍဲအခိင် နူဂယး ကဵု အခိင်တ္ၚဲစဒတုံတိ အကြာအခိင်ၜါဏအ် မလေပ်ကဵုရမ္သာင်ဂၠိုင်ရ
၇] အကြာဂိတု နဝ်ဝေန်ပါ ကဵု ဨပြဳဂှ် ဒှ်အခိင်ဂစေံကလော်မဖျေဟ်ခၟာဲရ
၈]ၝောအ်ဂှ် ကဵုရမ္သာင် ကော်ကၟက်တုဲ ဂစိုန်ဖျေဟ်က္ဍိုပ်
ပကိုန်ပတိုန်ဗတ [၉]စပ်ကဵု ပရေင်မၞိဟ်မမံင်နကဵုပွံင်ဂှ် ဟွံတီကၠးကၠး
ၝောအ်မွဲ ဗက်ကဵုကၟက်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ်မာန်ရ
ဍေဟ်တအ် မလေပ်ဒက်ခပေါဲ အကြာဂွိုင်ဆု
ဓရေပ်တၟအ် ကေုာံ အကြာတိုက်ရ
ခပေါဲဍေဟ်တအ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒက်လဝ် ကၞာင်ဆုရ
မွဲမွဲကလောအ်မ္ဂး နွံစခၟာဲအကြာ ၃ ကဵု ၄ မ (ဇမၠိင် 30
9mm အနာံ 26
3 mm လျိုင် 11
နူစ ခၟာဲဖျေဟ် ခၟာဲကၠာအိုတ်မွဲမဂှ် စလဒပ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ကောန်ဍေဟ်တအ်လေဝ် မွဲကဵုမွဲ က္ဍတ် အခိင်ဟွံတုပ်ရေင်သကအ်ရ
ကောန်ဂစေံကလော်တအ် စဍတ်မ္ဂး ယာဲဂှ်ဗစကဵုစၟစၟောန်
ဇၞော်တိုန်ညိမ္ဂး ဗ္စကဵု တိရစ္ဆာန်ဗီုကဵုကၞိတအ်ရ
ကောန်ဍေဟ်ဍောတ်တ်ဂှ် ဇၞော်တုဲ လျိုင်ဇြိုင် ကာလသၞေင်ပေင်မ္ဂး ဍောတ်စှ်ေတုဲ လျိုင်သာတိုန်
၁၀] ကောန်မွဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ၜါရ ဇၞော်ဂေါဝ် သၞေင်ပေင် သၟေဟ်တအ်ဂှ် ချိုတ်ရ
ဍေဟ်တအ်မံင် ပ္ဍဲခပေဲါ ၜိုတ် မွဲဂိတုတုဲမ္ဂး ဍေဟ်တအ်တိတ်နူခပေါဲရ
၁၁] ဂစေံကလော်ဂှ် ဟိုတ်နူရမ္သာင်ဍေဟ်ကဵု မတ်ဍေဟ် ပလေဲပလေဲၜါမဂှ်တုဲ မန်တအ် ကော်စ ဂစေံကလော် မဒှ်အရာ မဒးဖေက်ဂၟံက်ရ
ပ္ဍဲဒဏ္ဍာရဳဟိန္ဒူမ္ဂး ဂစေံကလော်ဂှ် ဒှ်ယာန်ဖ္ဍိုက် ဒေဝတဴလက္ပ့မိ (Lakshmi)မဒှ်ဒေဝတဴ မဆဵုကဵု ဒြပ်ရတ်ရ
ကွာန်ကအ်ပရာန်(အၚ်္ဂလိက်
Kawtparan)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ဂကောံကွာန်ကအ်ခၠဲ
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၀၂
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ခၠဲဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၉၇၉
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၂၅၁ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၄၂၃၀ တၠရ
ကမ္မရှေန် ဂီုကၠီု ကု ၜိုဟ်လလံ ရးနိဂီု (နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်
State Security and Peace Commission)[၂] ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကုအမိင် စၟတ် ၄/၂၀၂၅ ကံင်သဳ စဵုဒၞာ ကု ဂီုကၠီုဍုင် (အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ) မပ္တိတ်လဝ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဂိတုဂျူလာင် ၃၁ ရ
၁] အတိုင် ပိုဒ်ဇၞော် ၄၂၇ ဥပဒေသဇိုင် (၂၀၀၈) ပ္ဍဲ အခိင် မဆန်ၜန်ဒၟံင် ကိစ္စပတန်သၞောဝ်
ကိစ္စပကင်ရင် ကု ကိစ္စစဳရေင်သၞောဝ်တအ်ဂှ် သွက်ဂွံ စဵုဒၞာ
ဂီုကၠီု
ၜိုဟ်လလံရးနိဂီု
တုဲပၠန် သွက်ဂွံ ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်မာဲဗော်ဇဳ ဗွဲမအံင်ဇၞးမာန်ဂှ် သွက်ဂွံဖန်ဇန်စဳရေင်တုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ကော်မရှေန်ဏအ်ရ
စ္ၜောဲစ္ၜော် အေဿလာမ် အေဿလာမ် (အၚ်္ဂလိက်
Islam
မကၠုင် နူအရေဝ် အာရာပ်
الإسلام al-islām မဂွံအဓိပ္ပါယ် မစ္ၜုဲစ္ၜော်
မပအပ်ပြာပ်ဘဝ)ဝွံ မဒှ်သာသနာ မပတှ်ေကေတ် ကျာ်ထာဝရ မွဲဇကုဓဝ်
ကေုာံ သာသနာ အာဗြဟာမ် မခၞံဗဒှ်လဝ် နကဵု မုဟာမ်မေဒ် အာပ်ဒလ်လး (Muhammed ibn Abdallah) ပ္ဍဲ သၞာံခရေတ် ၆၀၀တအ်ရ
လိက်ကျာ် အေဿလာမ်ဂှ် ဒှ်ပြကိုဟ်ကူရ်အာန်
ညးတအ်ပတှ်ေစှ်ေစိုတ် ပြကိုဟ်ကူရ်အာန်ဂှ် ဒှ်တဝှ်ပါင်ကျာ် မဟီုတွဟ်လဝ် ကုပရောဗက် မုဟာမ်မေဒ် ရ
ကုမၞိဟ် မလျိုင်ပတှ်ေ ဘာသာအေဿလာမ်ဂှ် ညးကော်စ မူသလိမ်
ဂိုဏ်အဓိက ပ္ဍဲကဵုအေဿလာမ်ဂှ် သုန်နဳ (Sunni) ဂှ် နွံၜိုတ် ၈၅
ရှေဲ (Shia)ဂှ် နွံ (၁၀-၁၅ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲဍုင်အဳရာန်
အာဇာဗဂျာန်
ဗရူနာင် ကေုာံ လဳဗနန်) တုဲ အိဗာဒိ (Ibadi) (ကြပ်နွံ ဆ ပ္ဍဲဍုင် အဝ်မေန် Oman) တအ်ဂှ် စကတဵုဒှ် နူအခိင် အေဿလာမ် စကတဵုဒှ်တေအ်ရ
ဂိုဏ်မွဲပၠန်ဂှ် သုဖိသာမ် (Sufism) မဒှ်ဂိုဏ် မစွံအဓိက ပရေင်ဣဓိကြဳဇှ် ဂၠိုင်နူ ပွမဒ္ဂေတ်လ္ၚတ်ရ
အေဿလာမ်ဂှ် ဒှ်ဘာသာ မၞိဟ်မလျိုင်ပတှ်ေ ဂၠိုင်အိုတ် ဒုတိယ ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်တုဲ သီုဖအိုတ် နွံ ၁
၇၅ အသင်္ဃဲ ရ
တမ်မူလ အေဿလာမ်ဂှ် ကၠုင်နူ ဒေသလဒေါဝ်ဗမံက်တုဲ ဍုင်မလျိုင်ပတှ်ေဂၠိုင်ဂှ် ဍုင်အာရာပ်ဂမၠိုင်
တူရကဳ
အဳရာန်
ဒေသအဖရိက သၠုင်ကျာ ကေုာံ ဗမံက်
လဒေါဝ်အာရှ
ပ္ဍဲဒေသတိုက်ရးသၟတ်အိန္ဒိယ
မလေရှာ
အေန်ဒဝ်နဳရှာ
ပ္ဍဲဒေသရးယူရောပ်မ္ဂး ဒေသဗလ်ကေန်
ကေုာံ ဒေသရုရှာ
ပ္ဍဲဍုင်ယူရောပ် မဒှ်ဍုင်ခရေတ်ယာန်တအ်လေဝ် နဒဒှ် မၞိဟ်လပါ်အောန်ဂှ် နွံဒၟံင်ကီုရ
အခိင်လၟုဟ်မ္ဂး ဍုင်ဒိန်မက်ဂှ် မူသလေန် နွံ ၅ တုဲ အေဿလာမ်ဂှ် ဒှ်ဘာသာ မပြးဂၠးတိဂၠိုင်အိုတ်ရ
အေဿလာမ်ဂှ် နကဵုတင် မထ္ၜးလဝ် ဗွဲသၟဝ်ဏအ် မွဲမွဲဍိုက်ပေင်မ္ဂး ဒှ်အေဿလာမ်ရ
သီုပိဂှ် ဒွန်တောဲဒၟံင် ရေင်သကအ်တုဲ နူအခိင်တမၠာတေအ်ကီု သီုကဵု အခိင်လၟုဟ်မ္ဂး အေဿလာမ် ပြးဇးပြဟ်အိုတ်ရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး နကဵုဓဝ်ပတှ်ေ ကျာ်အာလ္လာဟ်လေဝ်ဒှ် မူသလိမ်
နကဵုဂကောံမၞိဟ် နူကဵုဂၠးကဝ်အေဿလာမ် (နူကဵု ဒေသလဒေါဝ်ဗမံက်)တအ်လေဝ် ဒှ်မူသလိမ်တုဲ ဇၟာပ်ဒၞာဲ မၞိဟ်နူဒေသလဒေါဝ်ဗမံက် ကေုာံ မၞိဟ်မပတှ်ေ ကျာ်အာလ္လာဟ်တအ် မစိုပ်အာဂှ် ဒှ်ဒတန်မၞိဟ်မူသလိမ် (ဝါ) သာသနာ အေဿလာမ် ပြးဇးအာရ
နကဵုအရေဝ်ဝေါဟာရ အေဿလာမ် မဒှ်အရေဝ် အာရာပ်ဝွံ ဂွံအဓိပ္ပါယ် မခစ ဇရေင်ကျာ်
မအပ်ပြာပ်ဘဝ အလုံအိုတ်သီု ကုကျာ် တုဲ နကဵု မဝေါဟာရဂှ် ခုတ်ခဴလဝ် ယၟုဘာသာရ
ကုမၞိဟ် မခစဇရေင်ကျာ် (ဝါ) ကုညးမအပ်ပြာပ်ဘဝ ကုကျာ်ဂှ် ညးကော်စ မူသလိမ် ရ
၁] အေဿလာမ်ဂှ် ဒှ် ဘာသာမဒုင်ကေတ်လျး
ဒဒှ်ရ နူကဵုကျာ်ဂမျိုင် မကဵုလျး သွက်သတ်တအ် ကေုာံ ဂၠးတိ
ကျာ်ကဵုလျး တွဟ်ကဵုဓရ် ကုပရောဗက် မုဟာမ်မေဒ် ပ္ဍဲကဵု အခိင် (ၜိုတ် ၅၄၀-၆၃၂ အေဒဳ) နူမွဲကဆံင် ကုကလုတ် ဂါဗြေလ (Gabriel)ရ
တဝှ်ဍောင်ဓရ်ကျာ်ဂှ် မုဟာမ်မေဒ် ကလိဂွံ ပ္ဍဲပွိုင်အခိင် ဗွဲမလအ်တုဲ အတိုင်တဝှ်ဍောင်ဓရ်ဂှ် ညးချူစွံလဝ် ပ္ဍဲသၠပတ်ကုရ်အာန်တုဲ သၠပတ်ကုရ်အာရ်ဂှ် ဒှ်တဝှ်ဍောင်ဓရ်ကျာ် အဓိက ကေုာံ တမ်မူလ သွက် အေဿလာမ်ရ
ဒဒှ်မပတှ်ေကေတ် ကျာ်ထာဝရမွဲဇကုဓဝ်ဂှ် ဒှ်သဇိုင် ဓရ်ပတှ်ေ အေဿလာမ်တုဲ ဒဒှ် ကျာ်မကဵုလျး ကုမုဟာမ်မေဒ် ကေုာံ ပွမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ ကေုာံ ဒ္ဂေတ်ဗက်ဂၠံင်တရဴ မုဟာမ်မေဒ်ဂှ် ဒှ်အရာကိစ္စဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲအေဿလာမ်ရ
အေဿလာမ်ဂှ် ညံင်ရဴ ဘာသာဂျူ ကေုာံ ခရေတ်ယာန်ကီု ဟိုတ်နူမပတှ်ေကေတ် မစေန်ဆက်ကၠုင် နူကဵု အဗြဟာမ်တုဲ အဗြဟာမ်ဘာသာ လေဝ် ကော်စကီုရ
မဝ်သေ ကေုာံ နာဲယေသှုဂှ် နဒဒှ် ပရောဗက်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲကဵု စရင်ပရောဗက်ဂမၠိုင် မစနူကဵု အာဍာံတုဲ မုဟာမ်မေဒ်ဂှ် မဒှ်ပရောဗက် လက္ကရဴအိုတ် မြဴသာ်ဝွံ အေဿလာမ် စၟတ်သမ္တီ ပတှ်ေကေတ်ရ
ပရောဗက် သီုဖအိုတ်ဂှ် ညးတအ် စၟတ်သမ္တီ နဒဒှ် မၞိဟ်ကျာ်တုဲ ဗရောဗက်တအ်ဂှ် ဟွံမဲ ကုဣဓိ အနုဘဴမွဲမွဲရ
ညးတအ်ဂှ် ကျာ်ကဵု ဆလျး တွဟ်ကဵု ဓရ် သွက်ဂွံ ဆက်တွဟ်အာ ပတန်အာ သာသနာ/ဘာသာရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ မဝ်သေ ညးမဒှ် အစာဘာသာဂျူ နာဲယေသှု ညးမဒှ် အစာဘာ ခရေတ်ယာန်တုဲ အေဿလာမ် ဒုင်တဲ စၟတ်သမ္တီ ဂျူ ကေုာံ ခရေတ်ယာန် နဒဒှ် ဘာသာမွဲရ
အရာတၞဟ်ခြာ ကုဘာသာၜါဂှ် ဒဒှ် မဒုင်ကေတ် ဒၠောအ်ဗတောန် ဗွဲမဗၠေတ် ကေုာံ ပြံင်လှာဲ ဟွံဒ္ဂေတ်ဗက် အတိုင်တဝှ်ဍောင်ဓရ်ကျာ်ရ
ရံင်ကဵု ဝင်သာသနာမ္ဂး အေဿလာမ်ဂှ် မကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု အခိင် မုဟာမ်မေဒ် မဂျိုင်တဴလမျီု ပ္ဍဲကဵု ကအ်ဒကုတ် (Den Arabiske Halvø) အာရာပ် ပ္ဍဲကဵု ၇ ဗွဝ်ကၠံရ
စနူဂှ်တုဲ အေဿလာမ်ဂှ် ဓလီုလဝ် ပ္ဍဲကဵုဒေသဂှ် စဵုကဵုလၟုဟ်ရ
ပ္ဍဲဒေသဂှ် ဂကောံပတန်သာသနာခရေတ်တအ် ၜိုန်ရ ဂစာန်ကၠုင်ကီုလေဝ် ဟွံအံင်ဇၞး တုဲပၠန် ယေန်သၞာင် အခိုက်မၞိဟ် ဒေသဂှ်လေဝ် ဒှ်အာ အခိုက်မၞိဟ်အေဿလာမ်တုဲ ပ္ဍဲဒေသတအ်ဂှ် ညးကော်စ ဂၠးကဝ်အေဿလာမ်ရ
အေဿလာမ်ဂှ် ပြးဇးအာ ဒေသတၞဟ် ပ္ဍဲရးယူရောပ်
ရးအဖရိကတုဲ လၟုဟ်မ္ဂး အေဿလာမ်ဂှ် ဒှ်ဘာသာဇၞော်အိုတ် မရနုက်ကဵု ဒုတိယ ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ် မၞုံကဵု မၞိဟ်မလျိုင်ပတှ်ေ ၁
၅ အသင်္ဃဲတုဲ ယဝ်ရ ပတောအ်ၜတ် ကုလၟိဟ်မၞိဟ်ဂၠးတိမ္ဂး ဒှ်ပန်ဂအုံဂှ် (၂၃
၂ (၂၀၁၀)) ရ
ယဝ်ရတော်ကဵုဒၞာဲဒေသမ္ဂး အေဿလာမ်ဂှ် ဒှ်ဘာသာ မပြးဇး ဒၞာဲဂၠးတိဂၠိုင်အိုတ်တုဲ ပၞောဝ်ဍုင် လတူဂၠးတိဏအ် ၁၉၃ ဍုင်ဂှ် ၄၉ ဍုင်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်လပါ်ဂၠိုင်တုဲ ဍုင်သၟေဟ်တအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် နွံဒၟံင် နဒဒှ် မၞိဟ်လပါ်အောန်ရ
အေဿလာမ် ဂှ် ကၠုင်နူ ဘာသာအာရာပ် الإسلام
စၠောအ်အက္ခရ် အတိုင်အာရာပ်ဂှ်မ္ဂး အလ်-ဣသ်လာမ် မပ္တိတ်ရမ္သာင် [isˈlɑːm] el
ˈislɑm]) မဂွံအဓိပ္ပါယ် မအပ်ပြာပ်
မခစ ရ
နကဵုဝိသေသနမ္ဂး sallama/yusallimu ကေုာံ aslama/yuslimu သလ်လာမာ ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဒဒှ်မအပ်ပြာပ်ဇကု အပိုင် ဆက်ပံက်အဓိပ္ပါယ်ပၠန် ဒဒှ်မအပ်ပြာပ်ဇကု အပိုင် နကဵုပၟိက်ဆန္ဒဇကု ရ
လအ်ညိဂှ် အဓိပ္ပါယ်အရေဝ်မဆက်မိတ် ရေင်သကအ် သဠမာ (salama) ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် ဂီုကၠီု ၜိုဟ်သြိုဟ် ရ
အတိုင်လညာတ် အေဿလာမ်မ္ဂး မုဟာမ်မေဒ် အာဗ်ဒူလ္လာဟ် (Muhammed ibn Abdullah) (ၜိုတ် ၅၇၀-၆၃၂) ပ္ဍဲအကြာသၞာံ ၆၁၀-၆၃၂ ဂှ် နူကဵု ကလုတ်ဂါဗြေလ မွဲကဆံင် ကလိဂွံ လျး (ဝါ) ဂွံမိင်ကေတ် ဍောင်ဓရ်ကျာ်ရ
၂] တဝှ်ဍောင်ဓရ်တအ်ဂှ် ဗွဲကြဴ ပ္ဍဲအခိင် မုဟာမ်မေဒ် မဂျိုင်ဒၟံင်လမျီုဂှ်ရ ပကောံတုဲ ချူနကဵုလိက် မကော်ဂး လိက်ကုရ်အာန် ရ
မုဟာမ်မေဒ် ကလိဂွံဒုင်ထ္ၜးလျး (ဝါ) ဂွံမိင်ကေတ် ဍောင်ဓရ်ကျာ် ကၠာအိုတ်ဂှ် အခိင်ညး ကလိဂွံအာယုက် ၜိုတ် ၄၀ သၞာံ ပ္ဍဲထီုဟဳရ (Hira) ပ္ဍဲလတူဒဵု မ္ၚးဍုင်မေက္ကာ (Mekka) ပ္ဍဲတကအ်ဒကုတ် အာရာပ်(Arabian Peninsula)ရ
သုရ ပိုဒ် ၉၆ (လပံက်လျး အလန်ကၠာအိုတ်) ကုရ်အာန် ကဏ္ဍ ၉၆
၁-၅ ပရူဒဒှ်ဏအ်ဂှ် စပံက်ကဵု လျး ကု မုဟာမ်မေဒ်တုဲ မုဟာမ်မေဒ်ဂှ် ဂွံဒှ် ပရောဗက်မွဲရ
ကြဴနူဂှ် ၜါသၞာံ ပရောဗက်မုဟာမ်မေဒ် ကလိဂွံ ဗပံက်လျး ပ္ဍဲသၞာံ ၆၃၂ ဗီုဏအ်ပၠန်ရ
သုရ ပိုဒ် ၅ (လပံက်လျး အလန်လက္ကရဴအိုတ်) ၅
တ္ၚဲဏအ် ကုညး မိစ္ဆာဒိဋ္ဌ ညးမဒုင်ကမျ ဟွံပတှ်ေကေတ် ကွေတ်ဘာသာမၞးတအ်ဂှ် မၞးတအ် လ္ပစွံဗဟေက် လတူဍေဟ်တအ်ညိ
မၞးတအ် စွံဗဟေက် လတူအဲညိ
တ္ၚဲဏအ် အဲဖ္ဍိုက်ဗပေင် ပတုဲဒှ် ကွေတ်ဘာသာမၞးတအ် ကုမၞးတအ်ရ
အဲ ပအပ်ကဵု သဇိုင်ဝန် ကုမၞးတအ် ပေင်င်တုဲ အဲကဵုဂီုကၠီုစဵုဒၞာကဵု မၞးတအ်ရ
အဲ ရုဲစှ်ကေတ် အေဿလာမ် နဒဒှ် ကွေတ်ဘာသာ သွက်မၞးတအ်ရ
ကုရ်အာန် ကဏ္ဍ ၅
၅ နကဵုလပံက်လျးဝွံ ပကဵု အေဿလာမ် နဒဒှ် သာသနာ (ဝါ) ဘာသာမွဲကီု သီုကဵု ဗတိုက်ဖ္အောဝ် ညံင်မူသလိမ်တအ် ဂစာန်ပၠုပ် ကုညးဟွံရှ်ေသှ်ေ အေဿလာမ်တအ် နကဵုနဲကဲကြမ်ကြရ
လပံက်လျး နူကၠာအိုတ် ကဵု လက္ကရဴအိုတ်ဂှ် လလအ်အခိင် ပွိုင် ၂၀ သၞာံပြင်ရ
နကဵု မူသလေမ်တအ်မ္ဂး ညးတအ် ပတှ်ေဒုင်ကေတ် ပရောဗက်တမၠာ
မဝ်သေ နူကဵု လိက်တဝ်ရာန်ဂျူဂှ်ကီု
လိက်ခရေတ်ဝင် နာဲယေသှုဂှ်ကီု ဒှ်လိက် လပံက်လျးဖအိုတ် ဒှ်လိက်ကျာ်ဖအိုတ်ဂှ် ညးတအ် ဒုင်လဝ်တဲရ
လိက်လပံက်လျးၜါဂှ် ဟိုတ်နူလအ်တုဲ မၞိဟ်တအ် ဗၠေတ်စကဵု လညာတ်ကျာ်ဂှ်ရ ကျာ်ဒးပံက်ကဵုလျး ကုမုဟာမ်မေဒ်တုဲ မုဟာမ်မေဒ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မကလိဂွံ လပံက်လျးလက္ကရဴအိုတ် ဍိုက်ပေင်အိုတ်ရ
ပ္ဍဲအခိင် အကြာမုဟာမ်မေဒ် စုတိဂှ် အေဿလာမ် သီဂွံအာ အလုံမွဲ ကအ်ဒကုတ် အာရာပ်ရ
တၞောဝ်ဒတောဝ်ညးဂှ် ဆက်ဒှ်အာ သၟိင်ခါလဳပ်ဝှာ (خِلَافَة‎ khalīfah) မဒှ် သၟိင်ဇၞော်အိုတ်ရ
တၞောဝ်သၟိင်ခါလဳပ်ဝှာ ကၠာအိုတ်ပန်ဂှ် ညးကော်စ သၟိင်ရာရှိဒူန် (ar-Rāshidūn) မဂွံအဓိပ္ပါယ် သၟိင်ဓဝ်ခါလဳပ်ဝှာရ
ပ္ဍဲကဵု လက်ထက်သၟိင်တအ်ဏအ်ဂှ် နကဵုပၞာန် အေဿလာမ် ကလိဂွံဇၞးကေတ် ဗွဲမဂၠိုင်ကဵုဍုင်ရ
ညးကော်စ ဗာင်ဇြာန်တာင် အေန်ပါယျာ (Byzantine Empire) ဗွဲတၟေင် ဖာသဳအေန်ပါယျာမွဲဂှ် သီဂွံဏာ သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲကဵု သၞာံ ၆၄၃ ဂှ်ရ
မၞိဟ်ပ္ဍဲဍုင်မဒုင်သီတအ် ကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒုင်ပကေတ် ကွေတ်အေဿလာမ်တုဲ လၟိဟ်မၞိဟ် မူသလိမ်လေဝ် ဂၠိုင်တိုန် မွဲတဲဓဝ်ရ
စိုပ်လက်ထက် တၞောဝ်သၟိင်ခါလဳပ်ဝှာ ဥမယျဒေ (Umayyad Caliphate)ဂှ် ဆက်ဇၞးအာပၞာန်ပၠန်တုဲ အဖရိကသၟဝ်ကျာ ကေုာံ တကအ်ဒကုတ် အိဗေရိယာန် (Iberian Peninsula)ဂှ် စိုပ်အာ သၟဝ် အေန်ပါယျာမူသလိမ်ရ
ပ္ဍဲလက်ထက် သၟိင်ခါလဳပ်ဝှာ အဗ္ဗသိဒ် (Abbasid Caliphate) (၇၅၀-၁၂၅၈) ဂှ် အေန်ပါယျာဂှ် ဆက်ထိင်အာ နကဵုရာဇဌာနဳ ဗဂဒါဒ် (Bagdad) မဒှ်ခေတ် အဝဵုသြဇာသၠုင်အိုတ်တုဲ ညးကော်စ ခေတ်ထဝ် အေန်ပါယျာ အေဿလာမ် မဒှ်အခိင် ပြဝေဏဳယေန်သၞာင် အေဿလာမ် ဇၞော်မောဝ်ရာင်ဆာဲ ကတဵုဒှ်ကၠုင် နမပအစာံ ဒုင်သဇိုင် ကုလညာတ်ဒဿနဂရိတ်
သဳရိယျာ
ဖာသဳ ကေုာံ အိန္ဒိယရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၂၅၈ ပၞာန်မန်ဂဝ်လဳယျာ လုပ်သီ ဍုင်ရာဇဌာနဳ ဗဂဒါဒ်တုဲ အဝဵုသၟိင်အဗ္ဗသိဒ်လေဝ် အုပ်ကၠေအ်နိဂီုရ
သၟိင်ခါလဳပ်ဝှာအဗ္ဗသိဒ် ပြံင်အာမံင် ပ္ဍဲအဳဂျေပ်တုဲ ဆက်တန်တဴအာ ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၅၀၀တအ်ဂှ် သြတ္တဝ်မာန် အေန်ပါယျာ (Ottoman Empire) လုပ်သီ ဒေသရးဗမံက်လဒေါဝ် ကေုာံ အဳဂျေပ်တုဲ သီဂွံအာ အဝဵုသၟိင်ခါလဳပ်ဝှာတအ်ရ
တၞောဝ်သၟိင်ခါလဳပ်ဝှာဂှ် ဆက်စွံလဝ်တုဲ စိုပ် သၞာံ ၁၉၂၄ ဂကောံပံင်ကောံဂကူတူရကဳ ပလီုထောအ် တၞောဝ်သၟိင်ခါလဳပ်ဝှာရ
ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၅၀၀တအ်ဂှ် ဖာသဳ ကလေင်ကတဵုဒှ် နဒဒှ် ဍုင်မဗၠးၜးမွဲတုဲ ဂိုဏ်အေဿလာမ် ရှဳမူသလေန်ဂှ် နဒဒှ် ဘာသာဍုင်မွဲ စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ
အေန်ပါယျာ မူသလိမ် ဇၞော်ပိဂှ် အခိင်လအ်ကၠုင်တုဲ ဟိုတ်နူပရေင်ကွတ် ကေုာံ ပရေင်ပၞာန် လဇုဲခေတ် နူကဵု ဍုင်ရးပလိုတ်ဂမၠိုင်တုဲ ဗွဲကြဴ စှ်ေအာသၟဝ်တဲ ယူရောပ်သိုက်က်တုဲ ယူရောပ် ဓလီုဂွံအာရ
အရာဏအ်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲလက်ထက် နပဝ်လဳယာန် အာဗတိုက် အဳဂျေပ်တုဲ ပြင်သေတ် အုပ်ဓလီုလဝ် အကြာသၞာံ ၁၇၉၈-၁၈၀၁ ရ
ဟိုတ်မတီကေတ် ပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ ကွတ်ပညာဍိုန်လျတုဲ ဍုင်မူသလိမ် ဗီုကဵု တူရကဳတအ် ပလေဝ်ဗက် ညံင်ဂွံကိတ်ညဳ ကုခေတ်ဂၠးတိတၟိကီုရ
မွဲလပါ်ဂှ် အေဿလာမ် အခိုက် ခါလဳပ်ဝှာဂှ်လေဝ် ကလေင်ဂျိုင်တိုန်ကီုတုဲ ကောဒေအ်မူသလိမ် (Muslim Brotherhood) မံက်တိုန်ကၠုင် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၂၈ ဂှ်ရ
ဗွဲတၟေင် စတမ်နူ ၁၉၇၀တအ်တုဲ မၞိဟ်ဝါဒအခိုက်တြေံ ကလိဂွံဒၞာဲ ဂၠိုင်ကၠုင် ဗီုကဵု ပရေင်ပၠန်ဂတးအဳရာန် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၉
ပ္ဍဲဍုင်သဝ်ဒဳ အာရေဗဳယျာတအ် ဒှ်တမ်ရ
ဒိဋ္ဌိ ပွမပတှ်ေ ပ္ဍဲဘာသာအေဿလာမ်ဂှ် ဒှ်အရာမဒုင်လျိုင် ကေုာံ ထ္ၜးသက်သဳ မဖျေဟ်စိုတ် စွံဓဝ်ပတှ်ေ အကြာကျာ် ကေုာံ ကောန်မၞိဟ်တအ်ရ
မထ္ၜးသက်သဳ ဓဝ်ပတှ်ေဇကု ပ္ဍဲဘာသာအေဿလာမ်ဂှ် ဒးနွံကဵု ပရေင်ကၠိုဟ်ခၠင် ဒဒှ်ရ ဇကုဟွံမဲသံသယျ လတူအရာဇကု မပတှ်ေဂှ်ရ
နကဵု လၟောဝ်ဂၠံင် အတိုင်တဝှ်ဍောင်ဓဝ်ကျာ် (သၠပတ်ကုရ်အာန်) ကေုာံ ပရောဗက်မုဟမ်မေဒ်ဂှ် အေဿလာမ် ပတှ်ေကေတ် ဒဒှ်ရ နွံဒၟံင် ကျာ်မွဲဇကုဓဝ်တုဲ ကျာ်ဂှ်တန်တဴဒၟံင် လၟိုန်ထာဝရ
ကျာ်ဂှ် ဒှ်ညးမသက္ကုပတောအ်ၜတ်ရ
ပွမဒုင်ကေတ် ဓဝ်ပတှ်ေ လတူကျာ် ပ္ဍဲအေဿလာမ်ဂှ် ဒှ်တင်ရန်တၟအ်အဓိက သွက်ပခိုင်စၟတ်သမ္တီ ဒဒှ်မပတှ်ေ ဍာံစၟတ်ရ
ဟိုတ်မပတှ်ေကေတ် ဒှ်အရာမပတှ်ေ ဍာံစၟတ်ဂှ်ရ ကုညး မဟွံဂွံပတှ်ေဏီတအ် ညံင်ဂွံဒုင်ကေတ် ပတှ်ေကေတ်ကီုဂှ် ဒှ်တာလျိုင် မုသလိမ် မွဲကီုရ
ဂလာန် ပွမဒုင်ကေတ် ဓဝ်ပတှ်ေဂှ် ချူလဝ် နကဵုဘာသာအာရာပ်
ဂလာန်ဂှ် ကၠာဲနကဵုဘာသာမန်မ္ဂး ပါဲနူ အာလ္လာဟ် မွဲတုဲ ကျာ်တၞဟ် ဟွံမဲ
တုဲပၠန် မုဟမ်မေဒ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မရေင်တၠုင် တဝှ်ဍောင်ဓရ် အာလ္လာဟ် ရ
ရံင်ကဵု ဂလာန်မဒုင်ကေတ်ဓဝ်ပတှ်ေဂှ်တုဲ ဒဒှ်ရ တဝှ်ဍောင်ဓရ်ကျာ်ဂှ် ဒှ်အရာ သွက်ကောန်မၞိဟ်တအ် ဂွံတန်တဴမံင်စံင်မွဲဂှ် ဟီုမာန်ရ
၃] ပ္ဍဲဓဝ်ပတှ်ေဂှ် နွံကဵု ဒဒှ်ရ မပတှ်ေကေတ် ကျာ်
ဒေဝတဴ ကျာ်
လိက် ကျာ် ကေုာံ ညးမကေတ်နင် တဝှ်ဍောင်ဓဝ် ကျာ်တအ်ရ
၄] det skjulte [၅] တ္ၚဲမစဳရေင်သၞောဝ် ကေုာံ ပွမဓလိုက်ကတဵု နူဂမ္စိုတ်
၆] ပ္ဍဲဘဝမၞိဟ် မပတှ်ေကေတ် အေဿလာမ်တအ်မ္ဂး ဒ္ဂေတ်ဗက် အတိုင်တဝှ် မၞုံပ္ဍဲသၠပတ်ကုရ်အာရ် ကေုာံ ဒ္ဂေတ်ဗက် ဗီုပြင်မံင်စံင် ကေုာံ လဟီု ပရောဗက်မုဟမ်မေဒ် ကေုာံ ပလေဝ်စလဝ် ပ္ဍဲတ္ၚဲမစဳရေင်သၞောဝ်တအ်မ္ဂး ညံင်ဂွံကလိဂွံ ရီုဗင် ပသုက်ပသဝ် နူကျာ်
၇] စပ်ကဵု မစၟတ်သမ္တီ ညးလဵု မဒှ်မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ (ဝါ) ညးမပတှ်ေဗၠေတ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲကဵုအေဿလာမ် ပရေင်ကံက်အဓိပ္ပါယ် ဟွံတုပ်ရေင်သကအ်ရ
အတိုင်ညးပတှ်ေအခိုက်တြေံမ္ဂး မူသလိမ် ဟွံသေင်မ္ဂး(ဝါ) ကုညးမဟွံပတှ်ေ အေဿလာမ်မ္ဂး ဒှ်မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ (ဝါ) ဒှ်မၞိဟ်မဟွံမဲ ကုၚုဟ်မးမွဲ သီုညးဖအိုတ်ရ
၈] ပွမပတှ်ေ ဗီုဏအ်ဂှ် ဒစဵုဒစးဒၟံင် ကုကုရ်အာန် မဆေင်စပ် ကုသဘဴဓဝ် တာလျိုင်ပူဂိုလ်[၉] ဒဒှ်ရ မဟီုလဝ် ညးပတှ်ေအေဿလာမ် (ဝါ) မူသလိမ်တအ်ဂှ် အရာဇကု မပတှ်ေ
မချပ်
မဟီု ကေုာံ မကၠောန်တအ်ဂှ် ဇကုဒးကေတ် တာလျိုင်ရောင်
လတူ ညးတၞဟ်သအာင် မပတှ်ေ
မချပ်
မဟီု
မကၠောန်တအ်ဂှ် ဟွံဆေင်ကဵုဇကု ဇကုဟွံဒးကေတ်လျိုင်ရ
၁၀] သုရ ပိုဒ် ၁၀၉ (မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ) - ကုရ်အာန် သုရ ၁၀၉ (မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ) အေဿလာမ် ပတှ်ေကေတ် အရာအိုတ်သီု ကျာ်မနိမိတ်ဗဒှ်ကဵုလဝ်[၁၁] တုဲပၠန် ကျာ်မမင်မဲလဝ်ရ
ကျာ်မွဲဟေင် သၠုင်အိုတ်တုဲ ကလိဂွံလဝ် လမျီုထာဝရ
သဗ္ဗညုတ္တညာဏ် ကေုာံ အဝဵုသြဇာ သီုဖအိုတ် [၁၂] တုဲ အရာညးမဗဒှ် အရာညးနွံပၟိက်ဂှ် တန်တဴကတဵုဒှ်ရ
၁၃] သဇိုင်တမ် မနိမိတ်ဗဒှ် ပ္ဍဲအေဿလာမ်ဂှ် ဒဒှ်ရ ကျာ်မနိမိတ်ဗဒှ်လဝ် ဂၠးအကာသ ကေုာံ ဂၠးတိ[၁၄]တုဲပၠန် အရာသီုဖအိုတ် မၞုံအကြာၜါဂှ်ရ
မနိမိတ်ဗဒှ် ပ္ဍဲအေဿလာမ်ဂှ် တုပ်ဒၟံင် ကုဘာသာဂျူ ကေုာံ ခရေတ်ယာန်တုဲ ဓဝ်ပတှ်ေဏအ်ဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် ရေင်သကအ်ရ
အလဵုဇကု မုဟာမေဒ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မဗှ်လိက်လေပ် ဟွံသေင်
တုဲပၠန် လညာတ်နူသၠပတ်သမ္မာဂှ်လေဝ် ဟွံဂွံတီကေတ်လဝ်ရ
၁၅] အာလ္လာဟ် ဂှ် ဒှ်မအရေဝ် အာရာပ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ကျာ် ရ
ကတိုင်လမ္စံက်(အၚ်္ဂလိက်
Black hole)ဝွံ ဒှ်ဒၞာဲ ပ္ဍဲဂၠးအကာသ (spacetime) မၞုံကဵု လျိုင် မဇြိုင်ဗွဲမလောန်ရ
၇] အတိုင် လညာတ်တဳအဝ်ရဳ အစာသိပ္ပံအာင်သတာင် မကော်ဂး တဳအဝ်ရဳ အနုမာန general theory of relativity or GTRမ္ဂး အရာမွဲ မၞုံကဵုလျိုင် မဇြိုင်ခဍင် အသိင်ဓရောတ် (ဝါ) ဓါတ်ဓရောတ်ဍေဟ်လေဝ် ထတ်ခဍင်ရ
ကတိုင်လမ္စံက်ဂှ် ဟိုတ်နူဇြိုင်တုဲ မၞုံကဵု ဓါတ်ဓရောတ် မသကာတ်မြဟ်တုဲ အရာလဵုမွဲလေဝ် ၜိုတ်ရ ဓါတ်လလဳ မပ္တံကဵု လျးတအ် အသိင်ဒမြိပ်ပြဟ် ဗွဲမလောန်ကီုလေဝ် တတ်ၜက် ကတိုင်လမ္စံက် ဟွံမာန်
ဓါတ်ဓရောတ် ကတိုင်လမ္စံက်ဂှ် ဇြောတ်တံင်ဂြဲဖျေဟ်ဏာ ဒးသၠိုင်လုပ် ပ္ဍဲကတိုင်ဂှ် ဖအိုတ်ရ
နကဵုတဳအဝ်ရဳဂှ်ပၠန် ဆက်ဟီုလဝ် ဟိုတ်နူ အရာဇြိုင်င်တအ် ကောံဗာန်ကလောအ် ပ္ဍဲမွဲဒၞာဲဓဝ် ပ္ဍဲကဵုဂၠးအကာသဂှ်တုဲ ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ် ကတိုင်လမ္စံက်မွဲ ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
၈][၉]ပယျဵုဗဝိုင် အရာလဵု မတတ်ၜက်အာ ဟွံမာန်ဂှ် ညးကော်စ event horizon မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဗီုမန် တဝိင်/ဗွိုင် မကတဵုဒှ်မာန် ရ
တဝိင်မကတဵုဒှ်မာန် (event horizon)ဂှ် ၜိုန်ရ ဇၞော်ဗွဲမလောန် ဇၞော်နူတ္ၚဲ
ဇၞော်နူသၞံင် ဗွဲမဂၠိုင် ကဵုလ္ၚီဆကီုလေဝ် ဓါတ်ဓရောတ် မဇြောတ်တံင်ဂြဲကေတ် ကုအရာမတတ်ၜက်အာ လတူဍေဟ် သီုကဵု ဓါတ်လလဳ (ဝါ) ဓါတ်လျးဂှ် အသိင်တုပ် ရေင်သကအ် သီုဖအိုတ်ရ
တုဲပၠန် ပယျဵုဗဝိုင်ဍေဟ်ဂှ်လေဝ် ရံင်ဟွံဂွံညာတ်ကေတ်ရ
၁၀] ကတိုင်လမ္စံက်ဂှ် ဒှ်ဒၟံင် ညံင်ရဴ ခန္ဓလမ္စံက် (Black body) တုဲ လျး ပၟတ် ဟွံတိတ်ရ[၁၁][၁၂] ပါဲနူဂှ်တုဲ အတိုင် တဳအဝ်ရဳ မၜတ်ကၞာတ် ပယျဵုဂၠးအကာသ မကော်ဂး en
quantum field theory in curved spacetime မဟီုမ္ဂး ဓါတ်ဂမ္တဴ မပတိတ်နူ တဝိင်မကတဵုဒှ်မာန် (ဝါ) နူကတိုင်လမ္စံက်ဂှ် ဟိုတ်နူ အသိင်ဓါတ်ဓရေတ်ဍေဟ် မထတ်လောန်တုဲ ကတဵုဒှ် နဒဒှ် ဂၠံင်ဂတးရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဓါတ်ဂမ္တဴဍေဟ်ဂှ် ရံင်ကေတ် ဟွံညာတ်ရ
ပရူ ကတိုင်လမ္စံက် ဝွံ နူကပ်ကၠာတေအ် ဟွံကလိဂွံယၟုဏီ ပ္ဍဲကဵု ၁၈ ဗွဝ်ကၠံ ဂျောန် မိရှေလ် (John Michell) ကေုာံ ပဴ-သဳမောန် လပၠစ် (Pierre-Simon Laplace) ဗမံက်ထ္ၜးလဝ် ရုပ်ဝတ္ထုဂှ် ဟိုတ်နူ မၞုံကဵု ဓါတ်ဓရေတ် သကာတ်မြဟ်လောန်တုဲ ဆလျးကီု တတ်ၜက်အာဟွံဂွံရ
၁၃] ရုပ်ဝတ္ထုဂှ် ဒှ်ဒၟံင် နကဵုဗီုပြင်သန္ထာန် ကတိုင်လမ္စံက် ဂှ် ကာရ်လ် ရှဝါရ်ချေတ် (Karl Schwarzschild) ဗၟံက်ထ္ၜးကၠာအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၁၆ ကၠာအိုတ်ရ
ဒေဝိဒ် ဖိန်ကေလ်သတာင် (David Finkelstein) ချူဗၟံက်ထ္ၜး ပ္ဍဲလိက်ညး မပ္တိတ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၅၈ ဒဒှ်ရ ကတိုင်လမ္စံက်ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲမွဲ နွံပ္ဍဲ ဂၠးအကာသ အရာလဵုလေဝ် တတ်ၜက် ဗၠးဟွံမာန်ရ
ကတိုင်လမ္စံက်ဂှ် ပ္ဍဲကဵု သင်္ချာဂၞန်ဂှ် တီလဝ် နူကဵုသၞာံ ၁၉၆၀တအ် ကာလမကၠောန်ဗဒှ် အတိုင်တဳအဝ်ရဳ မၜတ်ကၞာတ်ဂှ်ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၇ ကာလ Jocelyn Bell Burnell မဂွံလ္ၚတ်ဆဵုကေတ် သၞံင်နေယူတြောန် (neutron star) မဒှ် ကြက်ခ္ဍန် သၞံင်မဓရုဲလီုအာလဝ်တအ်ဂှ်တုဲ အရာစိုတ်မလုပ်စ စပ်ကဵု ဓါတ်ဓရောတ် နူကဵု သၞံင်မလီုလာ်တအ် gravitationally collapsed နကဵု အရာမဒးလ္ၚတ် ပ္ဍဲကဵုအကာသမွဲရ
တၠပညာတအ် ပတှ်ေကေတ် ဒြပ်သတေလ်လာ (stellar mass) ကတိုင်လမ္စံက်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု သၞံင်ဇၞော်ဇၞော်တအ် သရိုဟ်လီု (ဝါ) တူဓဂုဲအာ ဟိုတ်နူအာယုက်အိုတ်ရ
ကတိုင်လမ္စံက်မွဲ ကတဵုဒှ်ကၠုင်တုဲ နကဵုဇြောတ်ပကောံကေတ် ဒြပ်မၞုံပ္ဍဲပွဳပွူတအ်ဂှ်တုဲ ဇၞော်တိုန်သိုက်က်ရ
နကဵုမဇြောတ်ကေတ် သၞံင်တၞဟ်တအ်ကီု နကဵုမပံင်ပကောံ ကုကတိုင်လမ္စံက်တၞဟ်တအ်ကီုတုဲ မဟာကတိုင်လမ္စံက် မၞုံကဵု ဇမၞော် ဇၞော်နူတ္ၚဲ ဂၠိုင်ကဵု မဳလဳယာန် အလန်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
ၜိုတ်မတီမ္ဂး ပ္ဍဲလဒေါဝ်ဂလေက်ဇြဳ ဗွဲမဂၠိုင်တအ် နွံကဵု မဟာကတိုင်လမ္စံက်အိုတ်ရ
ကတိုင်လမ္စံက်ဂှ် ၜိုန်ရ ဒှ် အရာမညာတ်ကေတ်ဟွံမာန် ကီုလေဝ် ဒၞာဲကတိုင်လမ္စံက် မၞုံဂှ် နကဵုမရံင်ကေတ် ဗီုအရာတၞဟ် ဗီုကဵုလျးတအ်
ဗလိုက်တအ် မဒးဒုင် ဇြောတ်ပၠောပ်ဒၟံင်တုဲ ဆိင်ကေတ် မာန်ကီုရ
အရာမဒတုံစှ်ေ ပ္ဍဲကတိုင်လမ္စံက်တအ်ဂှ် ဒှ် အရာ မပ္တံကဵု ကရေက် ကဝေက် နူကဵုသၞံင်ဂမၠိုင်
ရုပ်ဝတ္ထု မတၟးဂဵုဒၟံင်ဂမၠိုင် ဒှ်တမ်ရ
ယဝ်ရ သၞံင်တၞဟ်မွဲမွဲ လုပ်စိုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု လၟောဝ်ဂၠံင် ကတိုင်လမ္စံက်မ္ဂး ဒုင်သဇိုင် ကုလၟောဝ်ဂၠံင်သၞံင်တအ်ဂှ်တုဲ ဆိင်ကေတ် ဒၞာဲကတိုင်လမ္စံက် မၞုံဂွံရ
နကဵုနဲဗီုဗီုဏအ် တၠပညာနက္ခတ္တဗေဒတအ် ဗၟံက်ထ္ၜး လၟိဟ် သတေလ်လာကတိုင်လမ္စံက် ပ္ဍဲကဵု စက္ကဝါဒွန်တာရာ (binary systems) ကေုာံ ခၞံပ္တန် တင်ဂၞင် ရေဒိယော မကော်ခဴစ Sagitterius A* ပ္ဍဲကဵု လၟောဝ် မိလ်ကဳ Milky Way ဂလေက်ဇြဳတအ်တုဲ ဂွံတီကေတ် ဒဒှ်ရ ပ္ဍဲကဵု စက္ကဝါဂလေက်ဇြဳဂှ် နွံ မဟာကတိုင်လမ္စံက်မွဲ တၟာၜိုတ် ၄
၃ မဳလဳယာန် ဒြပ်တ္ၚဲ (solar masses) ဟီုမွဲသာ်ပၠန် ဇၞော်နူ တ္ၚဲ ၄
၃ မဳလဳယာန်အလန်ရ
ပ္ဍဲဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၁ သၞာံ ၂၀၁၆ ဂှ် ဂကောံ LIGO လလောင်တြး ဒဒှ်ရ ညးတအ် ဂၠာဲဆဵုကေတ် လပှ်ကျာ ဓါတ်ဓရောတ် (gravitational waves)ရ
ပရေင်ဂၠာဲဆဵုဂှ် ဒှ်အရာမဂၠာဲဆဵု ကၠာအိုတ်တုဲ သီုဒှ်အရာ မဂၠာဲဆဵု ကတိုင်လမ္စံက်ကီုရ
၁၄]စိုပ် ၜိုတ်ဒဳဇြေန်ပါ ၂၀၁၈ ဂှ် လပှ်ကျာ ဓါတ်ဓရောတ် သီုဖအိုတ် စှ်မွဲဒၞာဲ ဂွံလ္ၚတ်ကေတ်တုဲ စှ်ဒၞာဲဂှ် ဒှ်ဒၞာဲကတိုင်လမ္စံက်တုဲ မွဲဒၞာဲဂှ် ဒှ်ဒၞာဲ သၞံင်နေယူတြောန် မဒှ်ဒၞာဲ သၞံင်မလီုလာ်လဝ်ရ
၁၅][၁၆] ပ္ဍဲ ၁၀ ဨပြဳ ၂၀၁၉ ဂှ် ဗီုရုပ် ကတိုင်လမ္စံက် ကေုာံ ပွဳပွူဍေဟ်ဂှ် လလောင်တြး ကုညးဂမၠိုင်ဂွံတီ ကၠာအိုတ်ရ
ပရေင်မလ္ၚတ်ဂှ် ကၠောန်လဝ် နူကဵုသၞာံ ၂၀၁၇ နကဵု ဒ္ၚောဝ်တေလေသကောပ် Event Horizon Telescope တုဲ မဒှ်ဗီုရုပ် မဟာကတိုင်လမ္စံက် နူကဵု လဒေါဝ် ဂလေက်ဇြဳ မေဿာဲ ၈၇ (Messier 87)[၃][၁၇][၁၈] လညာတ်မ္ဂး ရုပ်ဝတ္ထုမွဲ ဇၞော် ဗွဲမလောန်တုဲ ၜိုန်ရ လျးကီု တတ်ၜက် ဟွံမာန်ဂှ် ညးမဟီုကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ် ညးမဖန်ဗဒှ်ပတိုန် ကွတ်နက္ခတ္တဗေဒ လကျာ်အင်္ဂလိက် ဂျောန် မိရှလ် (John Michell) ပ္ဍဲကဵု လိက်ညးမပ္တိတ်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုနဝ်ဝေန်ပါ သၞာံ ၁၇၈၄ တေအ်ရ
ပ္ဍဲကဵုလိက်ဂှ် မိရှလ် တော်ထ္ၜးလဝ် ဒဒှ်ရ ရုပ်ဝတ္ထုဂှ် နွံကဵု လျိုင်ဒေန်သဳတဳ (Density / သိပ်သည်းမှု) မတုပ်ကဵု တ္ၚဲတုဲ ဆက်ချူထ္ၜးလဝ် ရုပ်ဝတ္ထုဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု သၞံင် မၞုံဇမၞော် ဗွိုက်လၞင် ဇၞော်နူ ကဵုတ္ၚဲ ၜိုတ် ၅၀၀ တုဲ ပရဟ်မဒြေပ်ဂှ်လေဝ် ပြဟ်မတုပ်ညံင် ဒမြေပ်လျးကီုရ
မိရှလ်ဂှ် ဆပရူဒဒှ် ဝတ္ထုဂှ် မၞုံကဵု ပဏာမ မဇၞော် သၟးရတုဲ ဒဒှ်ရ ရုပ်ဝတ္ထုဂှ် မၞုံကဵု ဓါတ်ဓရောတ်တုဲ မဂွံဆိင်ဆကေတ် နကဵု မရံင် ဗီုလျး ကေုာံ ကဝေက် ပ္ဍဲဗဒါဲတအ်ဂှ် ဟွံဟီုဗၟံက်ထ္ၜးလဝ်ရ
၁၉][၁၃] ပရူ သၞံင်လမ္စံက် မညာတ်ကေတ် ဟွံမာန်ဏအ်ဂှ် နူစ မဟီုဗၟံက်ထ္ၜးတေအ်ရ စိုတ်လုပ်စဒၟံင်အိုတ်တုဲ မိက်ဂွံဆက်လ္ၚတ်ဒၟံင်ရ
ဆဂး ပ္ဍဲ ၁၉ ဗွဝ်ကၠံ လပါ်စ ကိရိယာ မၜတ်ကၞောတ် လပှ်လျး မကတဵုဒှ်ကၠုင်ဂှ် ပရေင်စိုတ်ထတ်ဂှ် ဍိုန်လျစှ်ေအာညိရ
၂၀] မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ယဝ်ရ လျးဂှ် ဒှ်ဒၟံင် လပှ် ဟွံဒှ် ကောရ်ပုသ်သေလ်(corpuscle)မွဲမွဲမ္ဂး ဍေဟ်ဟွံဆက်စပ် ကုဓါတ်ဓရေတ်ရ
၁၃][၂၁] ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၁၅ အစာသိပ္ပံ အလ်ဗေရ်တ် အာင်သတာင် (Albert Einstein) ဇၞော်မောဝ်ပတိုန် လညာတ်တဳအဝ်ရဳ အနုမာန (general relativity) မဒှ်တဳအဝ်ရဳ မပသောင်ထ္ၜး ဗီုအဆက်အစပ် အရာမွဲကုမွဲတုဲ မဒှ်လညာတ်တဳအဝ်ရဳ ကၠာအိုတ် မထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ ဓါတ်ဓရောတ် ပချဳပြံင်ကဵု လချဳဓရာင်လျး မာန်ဒၟံင်ရ
ဟီုကၠးကၠးမ္ဂး တဳအဝ်ရဳဂှ် ထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ ဓါတ်ဓရောတ် ဇြောတ်လျး မာန်ဒၟံင်ရ
တဳအဝ်ရဳဂှ် တိတ်ကၠုင်တုဲ ဂတ မွဲၜါ ဂိတုဂှ် ကာရ်လ် ရှဝါဇ်ချိလ်ဒ် (Karl Schwarzschild) ဂွံဆဵုကေတ် သွဟ် လညာတ်မတုပ်သၟဟ် အာင်သတာင် (Einstein field equations) ဒဒှ်ရ ဒြပ်ဂလိုင် ဓါတ်ဓရောတ် ကေုာံ ဗီုဍေဟ် မကၠောန်ကမၠောန်မာန်တအ်ရ
၂၂]ကြဴနူ ရှဝါဇ်ချိလ်ဒ် မပ္တိတ် သွဟ်ညးတုဲဂှ် ယောဟာန်နေသ် ဒြောသတေ (Johannes Droste) မဒှ်ကွးဘာ ပါမောက္ခ ဟေန်ဒြိက် လဝ်ရေန်တ်ဇ် (Hendrik Lorentz) လေဝ် နကဵုလညာတ်ဇကုကဵုဇကု သီုဟွံနိဿဲ နူညးမွဲမွဲ ကၠောန်ပ္တိတ်သွဟ်မွဲ မတုပ်ကဵု ရှဝါချိလ်ဒ်ကီုတုဲ ညးတေအ် ချူပ္တိတ် ပသောင်ထ္ၜးလဝ် ပရူဂှ် ဗွဲမလှဲလးရ
၂၃][၂၄] သွဟ်ဏအ်ဂှ် အခိင်လၟုဟ် ညးကော်စ ရှဝါချိလ်ဒ် ရာဒိယုသ် (Schwarzschild radius) မစကာ ပ္ဍဲသိန်ဂုလာ သင်္ချာ (singular)တုဲ ပါလုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲ လညာတ်မတုပ်သၟဟ် အာင်သတာင် မွဲဒကုတ်ဒကဴရ
ဆဂး ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဗီုလဵု မဂွံသုင်စောဲ သိန်ဂုလာဂှ် မၞိဟ်တအ် ဟွံကၠိုဟ်ကွေဟ်ဟ်ရ
စိုပ်သၞာံ ၁၉၂၄ အာရ်တာရ် အိဒ်ဒိန်ဂ်တောန် (Arthur Eddington) တော်ထ္ၜးကဵု ယဝ်ရ သၠာဲထောအ် အရာမပံင်ဗစိုပ်မ္ဂး သိန်ဂုလာဂှ် ကၠေအ်ဗဒန်အာရ
ဆက်လ္ၚတ် ပ္ဍဲ[[Eddington Finkelstein coordinates
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် လညာတ်ဂှ် စိုပ်သၞာံ ၁၉၃၃ ဂှ် ဂျတ် လေမာဲတြေ (Georges Lemaître) ထပ် ပသောင်ကလးမာန်ကၠုင် ဒဒှ်ရ ရှဝါချိလ်ဒ် ရာဒိယုသ် ဂှ် ဒှ်အရာ သိန်ဂုလာ မပံင်တောဲ မသက္ကုရုပ္ပ (a non-physical coordinate singularity) မွဲရ
၂၅] အာရ်တာရ် အိဒ်ဒိန်ဂ်တောန် ဒုင်သဇိုင် ကုရှဝါချိလ်ဒ် ရာဒိယုသ်တုဲ ပသောင်ကလးလဝ် သၞံင်မၞုံကဵု လျိုင်မဇၞော်တအ် အရာဗီုမဒှ်မာန်တအ်ရ
ဗွဲပထမ ဒြဟတ် ဓရောတ်ဂှ် ဇၞော်လောန်တုဲ နကဵုလျးကီု တတ်ၜက်အာ ဟွံမာန် နူကဵုလတူဍေဟ်တုဲ ပသာန်လျးဂှ် ဒးဒတုံစှ်ေ လတူဍေဟ် ညံင်ရဴ မတၟအ် မဒတုံစှ်ေ ပ္ဍဲလတူဂၠးတိဏအ်ကီုရ
ဗွဲဒုတိယ ပယျဵုဇိုင်ဍေဟ်ဂှ် ဇၞော်လောန်တုဲ ပိုတ်စောဝ်စှ်ေ မွဲတဲဓဝ်
ဗွဲတတိယ ဒြပ်ဂှ် နွံကဵု ဗလးစက္ကဝါ ဗွဲမဇၞော်တုဲ သၞံင် မၞုံဗဒါဲတအ်ဂှ် မပိုတ်ကၠေအ်ရ
၂၆][၂၇] ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၃၁ သုဗြဟ္မညာန် စန္ဒြာသေခရ် (Subrahmanyan Chandrasekhar) စကာ တဳအဝ်ရဳ အနုမာနတုဲ တော်ထ္ၜး a non-rotating body of electron-degenerate matter above a certain limiting mass (လၟုဟ်ကော်စ Chandrasekhar limit at 1
4 M )[၂၈] လညာတ်ညးဂှ် တၞဟ်ခြာဒၟံင် ကုအစာတၞဟ်တအ် ဗီုကဵု အိဒ်ဒိန်ဂ်တောန် တအ်ရ
၂၉] (သှ်ေဒၟံင်ညိ သ္ဒးဆက်ချူ) လကျာ်အင်္ဂလိက် ဂျောန် မိရှလ် (John Michell) ဂှ် ကဵုလဝ်ယၟု သၞံင်ဒမၠု ("dark star")[၃၀] တုဲ ပ္ဍဲအခိင် ၂၀ ဗွဝ်ကၠံ လပါ်စဂှ် အစာရုပ္ပဗေဒတအ် ကော်စ ရုပ်ဝတ္ထုမတံင်ဂြဲ နကဵုဓါတ်ဓရောတ် ("gravitationally collapsed object
အစာချူလိက်သိပ္ပံ မာသဳယျာ (Marcia Bartusiak) စကာနကဵုယၟု ကတိုင်လမ္စံက် ("black hole") နကဵုမရံင် ကုဗီုအစာရုပ္ပဗေဒ ရဝ်ဗေရ်တ် ဒိစ်ကေ (Robert H
Dicke) မစကာလဝ် ပ္ဍဲအခိင် သၞာံ ၁၉၆၀တအ် နကဵုမပတောအ်ၜတ် ကု Black Hole of Calcutta မဒှ်ဒၞာဲ ကောန်ထံင်တအ် မလုပ်အာတုဲ ဆလအ်လေဝ် ဟွံဂွံတိတ်ကၠုင် ဂျိုင်င်ရ
၃၁] ယၟုမ္ဂး "black hole"ဂှ် နကဵုလိက် မပ္တိတ်လဝ်မ္ဂး ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်မဂ္ဂဇြေန်ဘဝ ကေုာံ သိပ္ပံ (Life and Science News magazines) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၃
၃၁] ကေုာံ အစာပရိုင် မဆေင်ကုသိပ္ပံ အာန် အဳဝေန်ဂ် (Ann Ewing) ပ္ဍဲလိက်ပရေင်ညး ကတိုင်လမ္စံက် ပ္ဍဲဂၠးအကာသ (Black Holes' in Space") ပ္ဍဲကဵု ၁၈ ဇာန်နဝါရဳ ၁၉၆၄ မဗှ်ထ္ၜး ပ္ဍဲကဵု American Association for the Advancement of Science မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲကဵု Cleveland
Ohio
၃၂][၃၃] ဒဳဇြေန်ပါ ၁၉၆၇ အစာဘာတက္ကသိုလ် ဂျောန် ဝဳလာ (John Wheeler) စကာ "black hole" ပ္ဍဲအခိင် မဖျေဟ်လိက်[၃၄] စနူဂှ်တုဲ မအရေဝ်ဂှ် ပြးဇးအာတုဲ စကာကၠုင် နကဵု "black hole" ရ
ကာလ နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ မကၠာဲလိက်ပရေင် သွက်ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ပ္ဍဲသၞာံ ဨပြဳ ၂၀၁၉ ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုမအရေဝ် ဗီုအင်္ဂလိက် "black hole" ဂှ်တုဲ ကၠာဲစၠောအ်လဝ် "ကတိုင်လမ္စံက်" ရ
ကတိုင်လမ္စံက်ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုရုပ္ပ ပိသာ် ဒြပ်မဿ် (mass
ဓါတ်လလဳ (electric charge
ကေုာံ အင်ဂုလာ မဝ်မေန်တုမ် (angular momentum) ဟီုမွဲသာ်ပၠန် ကတိုင်လမ္စံက်ဂှ် ဒှ်အရာ သက္ကုရုပ်ဝတ္ထုမွဲရ
ယဝ်ရ အတိုင်လဟီုဏအ် ဒှ်ဍာံမ္ဂး ကာလကတိုင်လမ္စံက် မွဲကုမွဲ စုက်လုက် ရေင်သကအ်မ္ဂး ဍေဟ်ပံင် ဒှ်အာမွဲမာန်ရ
နကဵုသဘဴဓဝ် ရုပ္ပဗေဒမ္ဂး အရာဝွံ ဒှ်မာန်ရ
ဆဂး သွဟ်ဇေတ်တ်ဂှ် ဟွံတီကၠးကၠးဏီရ
၃၅] ရုပ္ပတအ်ဂှ် ဒှ်အရာတၟေင်မွဲရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး အရာတအ်ဂှ် ကာလ ဍေဟ်နွံ မ္ၚးကတိုင်လမ္စံက်မ္ဂး ဒှ်အရာမညာတ်ကေတ်မာန်အိုတ်ရ
ဥပမာ ဓါတ်လလဳ ပ္ဍဲကတိုင်လမ္စံက်ဂှ် ညံင်ရဴဓါတ်လလဳတၞဟ်တအ်ကီုရ
ညံင်ရဴသာ်ဂှ်ကီု ဒြပ်မဿ် မၞုံပ္ဍဲ ကတိုင်လမ္စံက်ဂှ် ရံင်နကဵု gravitational analog of Gauss's law မ္ဂး ညာတ်ကေတ်မာန်ရ
ညံင်ရဴဂှ်ကီု အင်ဂုလာ မဝ်မေန်တုမ်လေဝ် နကဵု frame dragging ဂှ် ၜတ်ကၞာတ်ဂွံဒၟံင်ကီုရ
အရာမွဲမွဲ ယဝ်ရ လုပ်စိုပ်အာ ပ္ဍဲကတိုင်လမ္စံက်
ဆၜိုတ်မလုပ်စိုပ် ဗွိုင်ဍေဟ် (Event Horizon) ဓဝ်ဂှ် အရာဂှ် မဒးကၠေအ်အာ နူကဵုမတ်ရ
The behavior of the horizon in this situation is a dissipative system that is closely analogous to that of a conductive stretchy membrane with friction and electrical resistance the membrane paradigm
၃၆] This is different from other field theories such as electromagnetism
which do not have any friction or resistivity at the microscopic level
because they are time-reversible
Because a black hole eventually achieves a stable state with only three parameters
there is no way to avoid losing information about the initial conditions
the gravitational and electric fields of a black hole give very little information about what went in
The information that is lost includes every quantity that cannot be measured far away from the black hole horizon
including approximately conserved quantum numbers such as the total baryon number and lepton number
This behavior is so puzzling that it has been called the black hole information loss paradox
၃၇][၃၈] [[Category
Category
ကွာန်ကောန်ဒုန်(အၚ်္ဂလိက်
Kundu
ကွမ်ဒူး)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
ဂကောံကွာန်သၞေဟ်ဇုက်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၄၃၄
၁] အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်သၞေဟ်ဇုက်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၇၉၁
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၈၇၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၃၆၆၅ တၠရ
ဘာကျာ်စေတဳဂရင်ဗ္တီ (ကျိုက်ဂရင်ဆံတော်စေတီဘုရားကျောင်း) ဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကၠာင်ထဝ် ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗုရ
ကျာ်ဇၞော်အစာတၠ ဘဒ္ဒန္တဝါရလင်္ကာ အာယုက် ၉၀ ဝှ် ၆၉ ပ္ဍဲ အံက်တဝ်ဗါ ၁
၂၀၂၂ (သက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ဂိတုဝှ် ၇ မမံက်) တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် အခိင်သဝ်တ္ၚဲ ၁ နာဍဳ ၁၅ မိနေတ် စုတိစဴအာသွဝ်
ကမၠိုဟ် (Cognition) ဂှ် ဒှ်ဝေါဟာရ မဆေင် "ကုကသဳစိုတ် ဟွံသေင်မ္ဂး လၟေင်ကမၠောန် မကတ်လ္ၚတ်ကေတ် လညာတ်ညာဏ် ကေုာံ ဒဒှ်မကၠိုဟ် နူကဵု မဗစာရဏာ
ပရေင်ဆဵုဂဗ ကေုာံ ပရေင်မဒုင်စသိုင်တအ်"ရ
၁] ဝေါဟာရဝွံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုအရာမကၠိုဟ်ခၠင် ကဵု လၟေင်ဂၠံင်တရဴ မဂွံစိုပ် ဒဒှ်မကၠိုဟ်ခၠင် ဗီုကဵု - ဒဒှ်မကၠိုဟ်
ဒဒှ်မကလင်ပင်မှိင်
ဒဒှ်မဒက်ပတန်လညာတ်ညာဏ်
တင်သမ္တီ ကေုာံ ပရေင်ဆဵုဂဗကမၠောန်
မဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ကဵု မစွံင္ၚုဟ်မး
မဖျေဟ်ဟိုတ်ဖိုလ်
မပသောင်ပြသၞာ ကေုာံ မဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ်
ဒဒှ်မနွံကဵုအစာံမကၠိုဟ်ကေတ်မာန် ကဵု မဟီုပတိတ် အရေဝ်ဘာသာ တအ်ရ
လၟေင်ကမၠောန် ကမၠိုဟ်ဂှ် ဒှ်အရာမသၠဲပ္တိတ် လညာတ်ညာဏ် ကဵု မဆဵုညာတ်ကေတ် လညာတ်ညာဏ်တၟိတအ်ရ
မအရေဝ် ကမၠိုဟ်ဏအ်ဂှ် ဗွဲမဗဗွဲ ကုပရူပရာဂှ် ပံက်အဓိပ္ပါယ် တၞဟ်ခြာတဴ ရေင်သကအ်ရ
၂] မအရေဝ် နကဵု ဘာသာအင်္ဂလိက် cognition ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် နူကဵု ၜိုတ် ၁၅ ဗွဝ်ကၠံ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် "ဒဒှ်မချပ် ကဵု ဒဒှ်မစွံသတိ
၃] တမ်နိရုတ် မအရေဝ်ဏအ်ဂှ် ကၠုင်နူ လေတ္တေန် (နာမ်)(cognitio) မဂွံအဓိပ္ပါယ် ('ဒဒှ်မစမ်ၜတ်
ဒဒှ်မဗတောန်
ဟွံသေင်မ္ဂး 'လညာတ်ညာဏ်
မနာမ်ဂှ် ကၠုင်နူ ကြိယာ cognosco မဗဂပ်စုတ်လဝ် con ဂတ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ('နကဵု') ကဵု gnōscō (နာမ်) မဂွံအဓိပ္ပါယ်('ဒဒှ်မတီ
အလဵုဇကု မအရေဝ် gnōscō ဂှ် နကဵု ဘာသာဂရိတ် γι(γ)νώσκω မဂွံအဓိပ္ပါယ် (ဒဒှ်အဲမတီ ဟွံသေင်မ္ဂး မကၠိုဟ်
၄][၅] မအရေဝ် မန် ကမၠိုဟ် ဂှ် ရံင်ကဵု အဓိပ္ပါယ် ဗီုလေတ္တေန်တုဲ မကြိယာမန် "ကၠိုဟ်" ဂှ် စကာ နဒဒှ် မနာမ်တုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ်ရ
ဘာသာ (အၚ်္ဂလိက်
Religion) ဂှ် ကၠုင်ပါဠိ မဂွံအဓိပ္ပါယ် လဟီု (ဝါ) တဝဟ်ဍောင်ဓရ်
ဗုဒ္ဓဘာသာ တဝဟ်ဍောင်ဓရ်ကျာ်ဗုဒ္ဓ
နကဵုဘာသာအင်္ဂလိက် မကော် religion ဂှ် ကၠုင်နူ အရေဝ်လေတ်တေန် religare ဂွံအဓိပ္ပါယ် မဆက်စၠောအ်
မဒက်ဂြေန်
ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် ကေတ်အဓိပ္ပါယ် ဒဒှ် မဆက်စၠောအ် မၞိဟ်ကုကျာ်
မဒက်ဂြေန် ပစုက် မၞိဟ်ကဵုကျာ်ရ
ဆဂး အဓိပ္ပါယ် ဘာသာ ပ္ဍဲအခိင်တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ဒှ်သၞောတ်အခိုက်ကၞာပြဝေဏဳ မဖန်ဇန်လဝ် ဒ္ဂေတ်ပြဝ ကေုာံ အရာမဒ္ဂေတ်ဗက်တုဲ ပါဲနူဂှ်ပၠန် မဆေင်ကဵုစိုတ်စရိုတ်
လိက်
ဒတန်ဒၞာဲ ကေုာံ ဂကောံ မဆေင်စပ် ကုအရာမသၠုင် နူသဘာဝ
မသၠုင်ပြဲ ကေုာံ ပရေင်စိုတ်လျိုင်ပတှ်ေကောန်မၞိဟ်တအ်ရ
ဆဂး ဘာသာဟီုဂှ် မုရောဂှ် နကဵုလညာတ်ပညာစှ်ေစှ်ေ မဖျေဟ်လဝ် သ္ဂုတ်သွာတ်ပေင်င် ဟွံမဲရ
မစပ်ကု ပရေင်ဒတန် ဣဓိအနုဘဴ (divine) အရာတၟေင် အရာပရဲ (sacred things
ပတှ်ေ (faith
ညးမၞုံဣဓိ (supernatural being(s)) မဂွံလဝ် အဝဵုသြဇာ လတူလမျီု ကေုာံ ဘဝမၞိဟ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲဘာသာမွဲ ကုမွဲ ဟွံတုပ်ရေင်သကအ်ရ
အရာမဒးကၠောန် ပ္ဍဲဘာသာတအ်ဂှ် မပ္တံကဵု အလိုက်အခိုက်
ပွမတွဟ်ဓရ်
ပူဇဴ
ဝေင်သဘင်
မင်သဳ
ဖျေဟ်ကမ္မဌာန်
ပထပိုယ်
ပတိုန်ပယျင်
ပၟဝ်ဓရ်
လ္ၚောဝ်ကျာ်
ရာဒနာ
ဒယှ်ေဖ္ဍောတ်
ရုပ်ကသူ
လှ်ေဒယှ်ေ
ဗ္စဖျုင်တအ်ဒှ်တမ်ရ
ဇၟာပ်ဘာသာဂှ် နွံကဵု ဝင်ပရူကျာ် မၞုံကဵု ဣဓိကြဳဇှ် ကေုာံ မလဴပူ ပရူဒဒှ်ဂမၠိုင်ရ
ဘာသာလ္ၚဵု မၞုံကဵုလိက် မချူစၟတ်သမ္တီလဝ်
လက်သန်သင်္ကေတ
ဒၞာဲဌာန်ပရဲတအ်ရ
အရာတအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် ဖန်ဇန်လဝ် ညံင်ဘဝမၞိဟ် မဂွံနွံကဵုအဓိပ္ပါယ်ရ
ပ္ဍဲဘာသာလ္ၚဵုတအ်ဂှ် နွံကဵုဇာတ်နိပါတ် မလဴပူကဵု နဒဒှ် ဥပစာလင်္ကာတုဲ ညးမဒ္ဂေတ်ဗက် ဘာသာဂှ် ပတှ်ေကေတ် မဒှ်လဝ် ဍာံဍာံ
လ္ၚဵုမလဴပူ ညံင်မကေင်လဝ်ဍာံဍာံ
ပရူမလဴပူ တမ်မူလ ဗီုဘဝကတဵုဒှ်ကၠုင်
ဗီုစက္ကဝါ ကတဵုဒှ်ကၠုင်
ဗီုအရာအိုတ် မကတဵုဒှ်ကၠုင်တအ်ဂှ်လေဝ် မလေပ်ဆဵုကေတ် ပ္ဍဲတဝဟ်ဘာသာတအ်ကီုရ
ဟီုဗွဲခမၞန်မ္ဂး ဓရ်ပတှ်ေဂှ် ဒှ်တမ်ရိုဟ်ကၞက် ဘာသာရ
အလုံမွဲဂၠးတိဂှ် ဘာသာတၞဟ်ခြာ သီုဖအိုတ် နွံၜိုတ် မွဲလက်ဒှ်ရ
ဆဂး မၞိဟ်ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ် ၈၄% ဂှ် လျိုင်ပတှ်ေ ပ္ဍဲကဵု ဘာသာဇၞော်အိုတ် ပန် ဘာသာခရေတ်ယာန်
ဘာသာအေတ်သလာမ်
ဘာသာဟိန္ဒူ
ဘာသာဗုဒ္ဓတအ်ရ
ညးလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဟွံလျိုင်ပတှ်ေဘာသာ မကော်ဂး (atheists) ကေုာံ မၞိဟ်ကင်္ခါဝါဒဳ မဒှ်သၠေဟ်ပၟာ ဒဒှ်ရ ကျာ်နွံဟွံမဲတုဲ ဟွံလုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲကဵုဘာသာမွဲမွဲရ
လၟိဟ်မၞိဟ် မဟွံလျိုင်ပတှ်ေဘာသာတအ်ဂှ် လၟိဟ်ဂၠိုင်တိုန်ဒၟံင် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲဍုင်မဇၞော်မောဝ်တုဲတုဲ ပ္ဍဲဍုင်ပရေင်ပညာ မဗၠးၜးတအ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဂၠိုင်ရ
မၞိဟ်ဟွံလျိုင်ပတှ်ေဘာသာ ဗွဲမဂၠိုင်တအ်ဂှ် နူကဵုဘာသာနာနာ အရာညးတအ် မၞုံပၟိက်ဂှ် ညးတအ် ရုဲတုဲ ဒ္ဂေတ်ဗက်အာ သွက်ဘဝ နွံကီုရ
ပွမလ္ၚတ်တိုန်ဘာ မဆေင်ကဵုဘာသာဂှ်လေဝ် နွံကဵု ကဆံင်ပညာနာနာသာ် လ္ၚဵုဂှ် မလ္ၚတ်ဗတောန် မဆေင်ကဵု ဘာသာမွဲမွဲဟေင် ဥပမာ ဘာသာခရေတ်ယာန်မ္ဂး ဘာသာသၠပတ် (theology) မပအဓိက ကုလိက်သၠပတ်ခရေတ်ယာန်တုဲ မဗတောန်
ပ္ဍဲဗုဒ္ဓဘာသာမ္ဂး ဘာပရိယတ္တိ မပအဓိက ကုလိက်မဆေင် ကုဗုဒ္ဓဘာသာတုဲ မလ္ၚတ်ဗတောန်
ပါဲနူဂှ် မပတောအ်ၜတ် ဘာသာနာနာ (comparative religion)တုဲ လ္ၚတ်ဗတောန် မဆေင်ကဵုဘာသာလေဝ် နွံကီုရ
ပေါဲပသခါ (အၚ်္ဂလိက်
Easter
Burmese
အီစတာပွဲတော်နေ့) ဝွံ ဒှ် တ္ၚဲတၟေၚ်တ္ၚဲပရဲ ပ္ဍဲဘာသာဂျူမ္ဂး မရန်တၟအ်ကဵု ညးဍုၚ်ကွာန်ဂျူတအ် မဒဴတိတ် နူအဳဂျေပ်တုဲ မကၠောန်
ပ္ဍဲဘာသာခရေတ်မ္ဂး ဒှ်တ္ၚဲကိစ္စဇၞော်အိုတ် မရန်တၟအ် မစၟတ်သမ္တီ နာဲယေသှု မဒးဒုၚ်ပကာဂမ္စိုတ် ပ္ဍဲတိုၚ်မဒၚ် နကဵုကောန်ပၞာန်ရဝ်မတအ် ပ္ဍဲကဵု Calvary ပ္ဍဲၜိုတ်အေဒဳ ၃၀ဂှ်တုဲ ဂတဂှ်ပိတ္ၚဲ မဓလိုက်ကတဵု နူဒမံၚ်ဂမ္စိုတ် အတိုၚ် မချူဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲသၠပတ်ဓမ္မတမိဂှ်ရ
Category
ပရေၚ်ဘာသာ ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ပံင်ပ္ကောံချူလဝ် နကဵု ညးလွပ် မရပ်စပ်သုင်စောဲ တအ်တုဲ ခၞံဗဒှ်ပတိုန် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ သက္ကုၚုဟ်မွဲရ
ဇၟာပ်ညးအဲ တၞဟ်နဂွံရပ်စပ် လောဲသွာတုဲ ကဵုလဝ်ယၟု ဝဳကဳတုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ် နကဵုမုက်လိက်ဝေပ်သာ်မွဲရ
ညးလွပ်တအ်လေဝ် ဇၟာပ်အခိင်အခါ နာဍဳဟွံခြာ ဗီုညးကဵုညး ဖန်ပလေဝ်ဒါန် ချူစုတ်ဒၟံင်တုဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ဒှ်ကၠုင် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ မဍိုက်ပေင်တဴ ကဵုပရူပရာနာနာမွဲရ
ပ္ဍဲဝဳကဳပဳယာမန်ဝွံလေဝ် ယြဴညးလဵုမွဲ ဟွံဟီု အတိုင်သၞောဝ် မလိက် ယူနဳကုဒ် (Unicode)Font ၅
၂ ဂှ် ဒ္ဂေတ်ဗက်တုဲ ဗှ်ကေတ်မာန်
စၠောအ်ချာဲကေတ်မာန်တုဲ သီုချူပတိုန် ဗွဲမဗၠးၜးမာန်ရ
ဆက်ဗှ် Full article
နွံပၟိက် ကောန်ဍေင် သွက်ဂွံတက် လိက်မန်ကီု သီုလိက်ဗၟာ နကုသၞောတ်ယူနဳကောဒ်မ္ဂး တံင်ဂြဲကေတ် နူ KeymanWebဏအ်ညိ
တင်သမ္တီ ပ္ဍဲ စက်ဇကုဂှ် ဒးတင်စုတ်လဝ် ၜါသာ်
ဝဳကဳပဳဒဳယာ- တိုင်ခဳ မသုန် (ဝါ) သဳလ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ (၅) Full article
ချူလိက်ပရေင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမ္ဂး အရာမဒးတီလဝ်ထေက်တအ်ဂှ် ဆက်ဗှ်ကေတ် ဒၞာဲဏအ်
ညးပကင်ရင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဟီုဂှ် မုတာလျိုင်နွံရော
ဆက်ဗှ်ကေတ် ဒၞာဲဏအ်
ညးပကင်ရင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာမန်
နွံပၟိက် မိက်ဂွံ လုပ်ကၠောန် ယိုက်ဂၠေင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမန် နဒဒှ် မၞိဟ်ပကင်ရင်မွဲမ္ဂး အာတ်မိက်ကေတ် ပတိုန်ဂလာန် ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ်ညိ
ပ္ဍဲကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ဂှ် ဟိုတ်နူ ဗျူရဝ်ဂရေတ် ဇကုအပိုင် ဟွံမဲတုဲ တင်မပတိုန်ထ္ၜး ပ္ဍဲမုက်လိက်ဏအ်ဂှ် သ္ဒးကလေင်ပတိုန် ပ္ဍဲကဵု Steward requests/Permissions ရ
ပတိုန်ဂလာန် နဒဒှ် မၞိဟ်ပကင်ရင် တာမ်ပလိက် Template ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အရာ မကၠောန်လဝ် ကိုန်ဂစိုတ်တုဲ ကပ်ပဳကေတ်တုဲ သၠာဲစုတ် တင်ဂၞင်ဂမၠိုင်မ္ဂး ဍေဟ်မံက်တိတ်ကၠုင် ဗီုမဖျေဟ်လဝ် ကိုန်ဂစိုတ်ဂှ်ရ
သွက်ဂွံ ကပ်ပဳကေတ် တာမ်ပလိက် မဆေင်ကဵု ပူဂိုလ်တအ်ဂှ် ဍဵုဗှ်ကေတ် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ညိ
Full article
နကဵုသၞောတ်မ္ဂး ဇၟာပ်မုက်လိက်ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ပရူဗွဲသၟဝ်ဝွံ သ္ဒးနွံရောင်ဂှ် ညးတအ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ
ပရူတအ်ဂှ် ကၠာဲကေတ် နူကဵုဘာသာဇကုမခံင် ဥပမာ နူဘာသာအင်္ဂလိက်တုဲ ကၠာဲဗဒှ် နကဵုဘာသာမန်ညိ
ပရူမကၠာဲလဝ်တုဲတအ်ဂှ် ကဵုစၞောန်စုတ်လဝ်ကဵု ဗီုမန် ဗဒါဲဂှ်ညိ
Full article
မန် ဘာသာမန် (ဗျန်မန် သဒ္ဒါမန်) ယေန်သၞာင်မန် ရးနိဂီု ယဲကေန်သာ ယဲဏမ်ဍာတ် ယဲဂြိုဟ်ဂုဟ် ယဲကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ် ၂၀၁၉ ခရေတ်ယာန် အေဿလာမ် ဗုဒ္ဓ ဟိန္ဒူ ဇိနဘာသာ ဂျူ သိခဘာသာ (ဘာသာသိခ်) သၠပတ်သမ္မာ ဇဳဝဗေဒ ဓာတုဗေဒ နက္ခတ္တဗေဒ ဘူမိဗေဒ စိတ္တဗေဒ ရုက္ခဗေဒ ရူပဗေဒ သတ္တဗေဒ ဂဳတ (ဒွက်) လိက်ပတ် (ကဗျ ဝတ္ထု) ပါန်ကွတ် ဗိသုကာ မနုဿဗေဒ ပရေင်ပညာ (ဘာ တက္ကသိုလ်) ဒဿန ဘာသာဗေဒ ဓမ္မသာတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပညာလိင် ဂြိုဟ် ဂၠးတိ တိုက် (အမေရိကသမၠုင်ကျာ အမေရိကသၟဝ်ကျာ အာဖရိက အာရှ အန္တာတိက ဥရောပ အဝ်သတြေလျာ) ကောန်ပျူတာ ပရေင်ဆက်စၠောအ် သောပ်ဝလ် ဓာတ်လလဳ အေန်ဂျေန်နဳယာ ဝင် ဝင်မန်
ဇာန်နဝါရဳ - ဖေဖဝ်ဝါရဳ - မာတ် - ဨပြဳ - မေ - ဂျောန် - ဂျူလာင် - အဝ်ဂေတ် - သေတ်တေမ်ပါ - အံက်တဝ်ပါ - နဝ်ဝေမ်ပါ - ဒဳဇြေန်ပါ သၟဝ်ဣဏအ် ဒှ်အရာမကတဵုဒှ် ကေုာံ အရာမစၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲကဵု ဂိတု သေတ်တေမ်ပါ
ဝဳကဳပဳဒဳယာ
ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁
သေတ်တေမ်ပါ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ
ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂
သေတ်တေမ်ပါ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ
ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၃
သေတ်တေမ်ပါ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ ဨပရယ် ၄ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ
ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၆
သေတ်တေမ်ပါ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ
ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၉
သေတ်တေမ်ပါ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ
ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၃
သေတ်တေမ်ပါ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ ၁၄
သေတ်တေမ်ပါ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ ၁၅ သေတ်တေမ်ပါ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ
ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၇
သေတ်တေမ်ပါ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ
ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၈
သေတ်တေမ်ပါ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ
ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၉
သေတ်တေမ်ပါ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ
ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၀
သေတ်တေမ်ပါ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ
ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၁
သေတ်တေမ်ပါ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ
ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၂
သေတ်တေမ်ပါ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ
ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၃
သေတ်တေမ်ပါ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ
ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၅
သေတ်တေမ်ပါ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ
ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၆
သေတ်တေမ်ပါ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ
ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၇
သေတ်တေမ်ပါ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ
ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၈
သေတ်တေမ်ပါ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ
ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၉
သေတ်တေမ်ပါ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ
ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၃၁
သေတ်တေမ်ပါ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ ဇာန်နဝါရဳ - ဖေဖဝ်ဝါရဳ - မာတ် - ဨပြဳ - မေ - ဂျောန် - ဂျူလာင် - အဝ်ဂေတ် - သေတ်တေမ်ပါ - အံက်တဝ်ပါ - နဝ်ဝေမ်ပါ - ဒဳဇြေန်ပါ
ဒၞဲါဝွံ ကျာ်တြဲသဗ္ဗညုမစိုန်ဒှ်တဴအ္စာမၞိဟ်ဒေဝတဴ ဃောမဒပတဴ ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် ပဟိုတ်ကဵုခမဳကၠောန်ၜိုတ်မြိမြန်မိတုဲ တွံတဴကေဒါရဇာတ်ဝွံရောၚ်
ပ္ဍဲသုဝဏ္ဏသာကတေံ ကြက်ပြာကတ်ရ
တၟေၚ်တုန် - ကျာ်တြဲသဗ္ဗညုကော်ခမဳဂှ်တုဲ ယွံခမဳနာဲ စံက်ဂး ကၠောန်ၜိုတ်မြိမန် ခရှ်ဂမၠိုၚ်ရ
ဟီုဂှ်ဒှ်ဍာံဟာ ရဴဝွံသၟာန်တုဲ ယွံတၠဳပိုန်ကျာ်တြဲ မၞုံပိုန်မဇၞော်ဍာံရအဴ
နကြိဂရၚ်ပ္တီနေဝ် ခရှ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဗီုလဵုစပ်တဴ ကေုာံ တၠအဲရော ရဴဝွံသၟာန်တုဲ ယွံတၠဳပိုန် မိမအဲဍိက်ရောၚ်ကျာ်
နကြိဂရၚ်ပ္တီနေဝ် ယွံခမဳခိုဟ်သန်ကွေံရ
ခိုဟ်သန်ရ
တၠပညာတမၠာတေံဂမၠိုၚ် နဒဒှ်တိရစ္ဆာန် က္တဵုဒှ်ပ္ဍဲဂကူတ္ၚေက်အိုတ်တုဲကီုလေဝ် မိမဗျူတဴဂမၠိုၚ် ကဵုသတိက်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲခပေဲါတုဲ နမုဟ်စမဴသီုမရေၚ်တၠုၚ်နေၚ်စၞ ကေၚ်ကာကၠောန်ၜိုန်မြိမြန်အိုတ်တုဲရ
ရဴဝွံသ္ဂးတုဲဇက်နၚ်ဇာတ်အတိက်ရ
ယွံခမဳတအ် ပ္ဍဲကာလအတိက်တေံ ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ် သၟိၚ်မဂဓ ပ္ကၚ်ရၚ်ဍုၚ်ရ
ကာလဂှ် နူဍုၚ်ပ္ဍဲဒိုသ်ဨသာန် ကွာန်ဗမၞးမၞုံယၟု သာလိဒ္ဒိယနွံရ
ပ္ဍဲဒိုသ်ဨသာန် ဒဒက်တဴကွာန်ဗမၞးသာလိဒ္ဒိယဂှ် ဝါဗ္ၚမဂဓနွံရ
ပ္ဍဲဝါဗ္ၚမဂဓဂှ် ဗမၞးပဒတဴပ္ဍဲကွာန် သာလိဒ္ဒိယ မၞုံယၟုကောသိယဂေါတ္တမွဲ ဂိုၚ်ကေတ်ဝါဗ္ၚ မၞုံဗၞတ်လ္ၚီဗၞၚ်သၟိၚ်တုဲ ကဵုဂြာတ်သြောံသာလဳရ
နကြိတၞံသြောံက္တဵုနေဝ် ကၠောန်ဒပ်စဵုဒၞါ ဗွဲမခိုၚ်ကၠိုက်ဗိုန်ဗတ်တုဲ ကုညးလ္ၚဵု ဝါဗ္ၚမၞုံဗၞတ် မသုန်စှော်ဗၞၚ်သၟိၚ် ကုညးလ္ၚဵုဝါဗ္ၚမၞုံဗၞတ် တြဴစှော်ဗၞၚ်သၟိၚ် ရဴသာ်ဝွံ ဝါဗ္ၚမၞုံဗၞတ်မသုန်ကၠံဗၞၚ် သၟိၚ်ကုမၞိဟ်ဇကုဟေၚ် တၞဟ်နမၚ်မွဲကဵုတုဲ သၟေဟ်ဝါဗ္ၚမၞုံဗၞတ်မသုန်ကၠံဗၞၚ်သၟိၚ် ကဵုကုကောန်လိၚ် မၞိဟ်လိၚ်ကၠောန်စရ
ကောန်လိၚ်ဂှ်ကီုလေဝ် သိုၚ်တာဲရာ်ပ္ဍဲဝါဗ္ၚဂှ်တုဲ မံၚ်တဲလုကဴဗ္တံတ္ၚဲရ
တိဗ္ၚပ္ဍဲသွဝ်ဒိုသ်ဨသာန်တုန်- ဂြိုပ်မနှဴရဴ ကေုာံ တိမွဲဂြိုပ်ကြိတ်ဇၞော်နွံရ
ပ္ဍဲဂြိုပ်ကြိက်ဂှ် ဂကောံတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်မဂၠိုၚ် မံၚ်တဴအိုတ်ရ
ကာလဂှ် ဗောဓိသတ် နဒဒှ်ကောန်သၟိၚ်တ္ၚေက် က္တဵုဒှ်ပ္ဍဲဂကောံတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ
တိဗ္ၚပ္ဍဲသွဝ်ဒိုသ်ဨသာန်တုန်- ဂြိုပ်မနှဴရဴ ကေုာံ တိမွဲဂြိုပ်ကြိတ်ဇၞော်နွံရ
ပ္ဍဲဂြိုပ်ကြိက်ဂှ် ဂကောံတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်မဂၠိုၚ် မံၚ်တဴအိုတ်ရ
ကာလဂှ် ဗောဓိသတ် နဒဒှ်ကောန်သၟိၚ်တ္ၚေက် က္တဵုဒှ်ပ္ဍဲဂကောံတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ
ဗောဓိသတ်ကာလအာစိုပ်အဝဲဗၠာဲ ရုပ်သာ်ကျေဝ်ဂေါဝ်လောန်ရ
စိုန်ဍိုက်ပေၚ်တဴကေုာံအစောံဇြဟတ်ရ
ဇကုမၞုံဗၞတ်တၟာပၞိဟ်ကွဳရ
ကာလဂှ် မအံက်ဗောဓိသတ်သၟိၚ်တ္ၚေက် ပ္ဍဲကာလမဗျူထဴ ဟီုကုဗောဓိသတ် ပ္ဍဲကာလၟုဟ်အဲအာဒၞါသ္ၚောဲသ္ၚောဲဟွံမာန်ရ
တၠအဲကောန်သ္ဍိုက်ပ္ကၚ်ရၚ် ဂကောံတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဝွံရ
ရဴဝွံဂကောံတ္ၚေက်ဇိုန်နှၚ်ကုဗောဓိသတ်ရ
ဗောဓိသတ်ဂှ် ပတွဵုနူတ္ၚဲယးဂတတုဲ ဟွံကဵုမိမဂမၠိုၚ် အာဂၠာဲစၞရ
ဗောဓိသတ်သီုမရေၚ်တၠုၚ်ဏာဂကောံတ္ၚေက် အာဂြိုပ်ဟေမဝန်တုဲ ပ္ဍဲဂြိပ်သြောံသာလဳ မက္တဵုဒှ်အလဵုလဵုစအတိုၚ်ပၟိက်စိုတ်တုဲ ကာလကၠေၚ်စဴရၚ်တၠုၚ်နၚ်စၞစဵုကဵုမိမဂမၠိုၚ်စရုံဂမ်တုဲ ကဵုမိမဂမၠိုၚ်ရ
ကာလဂှ် နွံကာလမွဲတ္ၚဲ တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ပ္ဍဲကာလကၠာတေံ အခိၚ်ဂွံပ္ဍဲဂြိုပ်မဂဓ သြောံသာလဳဂမၠိုၚ် ဍုဟ်အိုတ်ရ
ယဝ်ဒှ်သာ်ဂှ်မ္ဂး စမ်ၜတ်ရံၚ်အိုတ်ညိ
ရဴဝွံ စကာဏာတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ၜါရ
တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဂှ် အာတုဲ နကြိစှေ်ပ္ဍဲဝါမဂဓနေဝ် စှေ်ပ္ဍဲဝါဗ္ၚတြုံလိၚ်စမၚ်မွဲရ
စသြောံသာလဳတုဲ ဂိုၚ်ကေတ်ဒကောၚ်သြောံသာလဳမွဲတုဲ အာဂြိပ်ကြိတ်ဒကောၚ်သြောံဂှ် စွံပ္ဍဲတမ်ဇိုၚ်ဗောဓိသတ်တုဲ သြောံသာလဳပ္ဍဲဝါဗ္ၚမဂဓ မၞုံသဘဴမဖှ်သာ်ဝွံရ
ရဴဝွံဟီုအိုတ်ရ
ဗောဓိသတ်ပ္ဍဲတ္ၚဲယးဂတ သီုမတွဳပွိုၚ်ကေတ် ဂကောံဗော်သွးတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ် အာဝါဗ္ၚမဂဓဂှ်တုဲ စှေ်ပ္ဍဲဝါဗ္ၚတြုံကောန်လိၚ်မၚ်မွဲဂှ်ရ
တြုံကောန်လိၚ်ဂှ်တုန် - ညာတ်တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်စသြောံသာလဳအိုတ်တုဲ နမဒြေပ်နူတေံဝွံ ၜိုန်ရဆေဝ်ဒဝ်ကီုလေဝ် တၞဟ်နဆေဝ်ဒဝ်ဟွံသၟဟ်အစောံ တ္ၚေက်သၟေဟ်ဂမၠိုၚ် စသြောံသာလဳအတိုၚ်ပၟိက်စိုတ်တုဲ ယၚ်မၞုံမုဟ် စမဴလ္ၚုသၟးဂှ်ဒှ်တုဲ ပဝ်အာအိုတ်ရ
ဗောဓိသတ်သၟိၚ်တ္ၚေက်တုန် ဒကောၚ်သြောံသာလဳဂမၠိုၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ် သ္ပမွဲစွံတုဲ သီုမတွဳပွိုၚ်ကေတ် ဂကောံတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ် ရေၚ်တၠုၚ်ဏာတုဲ ကဵုမိမဂမၠိုၚ်ရ
တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ် ပတွဵုနူတ္ၚဲယးဂတတုဲ တုပ်ညံၚ်သာ်ဂှ်ဟေၚ် စသြောံအိုတ်ရ
ကာလဂှ် တြုံကောန်လိၚ်ဂှ်ကီုလေဝ် ညာတ်တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်စသြောံအိုတ်တုဲ နမဒြေပ်နူတေံနူဝွံ ၜိုန်ရဆေဝ်ဒဝ်ကီုလေဝ် တၞဟ်နဆေဝ်ဒဝ်ဟွံသၟဟ်အစောံတုဲ တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဝွံ ဂတဏအ်လုကဴၜါပိတ္ၚပၠန် ရဴသာ်ဝွံ ယာံစအိုတ်မ္ဂး သြောံမွဲမဟၟဲသဒှ်ရ
ဗမၞးဂှ် ကဵုပ္တန်ၚုဟ်မသြောံသာလဳတုဲ ကြက်သ္ပဂတှ်ကုအဲရ
အာတုဲကြက်ဟီုလဴစဗမၞးဂှ်ရ
ရဴဝွံ ညးတြုံကောန်လိၚ်ဂှ် မွဲဟာန်ကေုာံသြောံသာလဳ မွဲကေံဂိုၚ်ကေတ်ပြၚ်ကၟာဲမဗွဲကုဗမၞးဂှ်တုဲ အာကွာန်သာလိန္ဒယတုဲ ညာတ်ဗမၞးဂှ် သဳုမလ္ၚောဝ် ကဵုပြၚ်ကၟာဲတုဲ နကြိတန်တဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲဌာန်မဗဗွဲနေဝ် ယွံတြုံ သြောံသာလဳ ဍိုက်ပေၚ်မံၚ်ဟာ ရဴဝွံ နကြိသၟာန်နေဝ် ယွံဗဗၞးဍိုက်ပေၚ်ဒၟံၚ်ရ
ရဴဝွံဟီုတုဲ သၟိက်ဟီုလဴစ တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဂိုၚ်စဏာသြောံတုဲ သ္ဂးတိုန်ၜါဂါထာဝွံရ
သမ္ပန္နံ သာလဳကေဒါရံ
သုဝါဘုဉ္ဇန္တိ ကောသိယ
ပဋိဝေဒေမိတေဗြဟ္မေ
နတံဝါရတု မုဿဟေ
ဨကောစတ္ထ သကုဏော
ယောတေသဗ္ဗသုန္ဒရော
ဘုတွာသာလိံ ယထာကာမံ
တုဏ္ဍောနာ ဒါယဂစ္ဆတိ
ကောသိယ- ဍေံမဒှ်တၞောဝ်ကောသိယ
ဗြဟ္မေ- ယွံဗမၞး
သာလဳကေဒါရံ- ၚ်ဝါဗ္ၚသြောံသာလဳ
သမ္ပန္နံ - စိုန်ဍိုက်ပေၚ်ရ
တံ-န်သြောံသာလဳဂှ်
သုဝါ - ၚ်တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်
ဘုဉ္စန္တိ - ပ္ဍံစအိုတ်ရ
အဟံ - ၚ်အဲ
တေ- ကုတၠအဲ
ပဋိဝေဒမိ - ပ္ဍံဟီုပ္တီရ
တံ -န်ဂကောံတ္ၚေက်ဂှ်
ဝါရေတုံ - တၞဟ်နဆေဒဝ်
နဥဿဟေ- စိုန်ဟွံသၟဟ်အစောံရ
တတ္ထ- ပၞောဝ်ဂကောံတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဂှ်
ဨကော-ဍေံမဒှ်မွဲ
တေသံ - လ္တူနူတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဂှ်- သဗ္ဗသုန္ဓရော - ဍေံမရာၚ်ဆာဲတဴနသွဝ်ဂမၠိုၚ်အိုတ်သီု မတွံဂး မုဟ်စမဴဗေကတ် မတ်တုပ် ကေုာံ မပံၚ်မဇိုၚ်ဗ္ကေတ် မၞုံဇကုမၞုံဗၞတ်တၟာမြာ် မဂပ်ဝ်တွဳပွိုၚ်လဝ် နစရိတ်တဲ ပိတန်သာ်ဗ္ကေတ်
ယောသကုဏော - ယြဴၚ်တ္ၚေက်မွဲ
အတ္ထိ-ပ္ဍဲနွံတဴရ
သောသုကုဏော- ၚ်တ္ၚေက်ဂှ် ယထာကာမံ - အတိုၚ်နွံပၟိက်
သာလိံ - န်သြောံသာလဳ
ဘုတွာ စတုဲ
တုဏ္ဍေန- နမုဟ်စမဴ
အာဒါယ- ဂိုၚ်ကေတ်တုဲ
ဂစ္ဆတိ- ပ္ဍံအာရ
ဗမၞးဂှ် မိၚ်ဂလာန်ညးတြုံမၚ်ဝါဗ္ၚဂှ်တုဲ က္တဵုဒှ်သ္ဍိုက်ဆာန်ပ္ဍဲသၟိၚ်တ္ၚေက်တုဲ ဟီုကုပၟၚ်ဝါဗ္ၚ ယွံတြုံတၞဟ်နပဲါပးဒၞက်မၞးတီဟာ ရဴဝွံသၟာန်ရ
တီ - ရဴဝွံဟီုရ
ကာလဂှ် ဟီုကပၟၚ်ဝါဗ္ၚဂှ် နဂါထာဝွံရ
ဥဇ္စျန္တုဝါဠပါသာနိ
ယထာဗဇ္စျေတ သောဒိဇော
ဇဳဝဉ္စနံ ဂဟေတွာန
အာနယေဟိ မမန္တိကေ
ဘောပုရိသ- ယွံတြုံ
ယထာ- ယြဴနအာကာရမွဲ နကြိပံါနေဝ်
သောဒိဇော- န်ဂစေံဂှ်
ဗဇ္စျေထ- ဂဗ္ဘဒးဒၞက်ရ
နအာကာရသာ်ဂှ်
ဝါဠပါသာနိ
န်ပးဒွက်သော်ဗ္တချေံဂမၠိုၚ်
ဥဇ္စျန္တု
သြဝ်ပံါအိုတ်ညိ
နံ-န်တ္ၚေက်ဂှ်
ဇဳဝဉ္စ- န်မဂျိုၚ်တဴလမျီုကီုလေဝ်
ဂဟေတွာ - ဂိုၚ်ရပ်ကေတ်တုဲ
မမန္တိတေ-န်ဇရေၚ်အဲ
အာနေယေတိ - သြဝ်ရၚ်တၠုၚ်နၚ်ညိ
မိၚ်ဂလာန်ဂှ်တုဲ ပၟၚ်ဝါဗ္ၚဂှ် ပ္တန်ၚုဟ်သြောံသာလဳတုဲ ဟိုတ်ဒန်ဟွံသ္ပဂတှ် သ္ဍိုက်မၠိုက်တုဲအာတုဲ ၜန်ဇုက်သော်ဗ္တချေံတုဲ တ္ၚဲဏအ်ကြက်စှေ်ပ္ဍဲဒၞာဲဝွံရ
ရဴဝွံ စၟတ်ဒၞဲါသၟိၚ်တ္ၚေက်စှေ်တုဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲယးဂတပြဟ်ဟ်ဟေၚ် ကၠောန်ခြိုၚ်မၞုံဗၞတ်တၟာဇရဳတုဲ ပးဒၞက်ဂှ်ကီုလေဝ် ပံါလဝ်တုဲ သီုမစၟဳရံၚ်ဒၟံၚ်တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ် မကၠုၚ်မံၚ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲတာဲရ
သၟိၚ်တ္ၚေက်ကီုလေဝ် သဳုတွဵုပွိုၚ် ဗော်သွးတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ် ကၠုၚ်တုဲ ဟိုတ်နူဟၟဲကဵုဒ္ဂေတ် လုလန်ပ္ဍဲစၞတုဲ ပ္ဍဲအပိုၚ်ခြာစလဝ် နူတနေံတေံ သီုမဖျေံဇိုၚ်ပ္ဍဲပးဒၞက်စှေ်ရ
ဗောဓိသတ်သၟိၚ်တ္ၚေက်ဂှ် တီဒဒှ်ဇကုဒးပးဒၞက်တုဲ လၟုဟ်ယာံအဲဗရုရမျာၚ် ဒးပးဒၞက်မ္ဂး ကလောအဲဂမၠိုၚ် ဖေက်ဘဲချိုတ်တုဲ သီုဟွံဂိုၚ်ကေတ်စၞပဝ်အာအိုတ်ရ
သၟိၚ်တ္ၚေက်ချပ် - ပၞောဝ်ကလောဂမၠိုၚ် မၞုံဗၞတ်ဂလိုၚ်ဝွံ နကြိကၠေၚ်ရံၚ်နေဝ် အယာံမာတ်ကလောမွဲကီုလေဝ်ဟွံမွဲ အဲဂှ်မူရဴပြဝအကုသဵုမွဲ ကေၚ်ကၠောန်လဝ်ဂှ်ရော ရဴဝွံသၟိက်နရိုအ်ယာံ သ္ဂးတိုန်ဂါထာဝွံရ
ဨတေဘုတွာ ပိဝိတွာစ
ပက္ကမန္တိဝိဟၚ်္ဂမာ
ဨကောဗဒ္ဓေါသ္မိ ပါသေန
ကိံ ပါပံ ပကတံမယာ
ဨတေဝိဟၚ်္ဂမာ
ၚ်ဂစေံဂမၠိုၚ်ဂှ်
ဘုတွာ
စတုဲကီု
ပိဝိတွာစ
သုၚ်တုဲကီု
ပက္ကမန္တိ- ပ္ဍဲစ္ဍးအာအိုတ်ရ
ဨကော
န်အဲမွဲ
ပါသေန
နပးဒွက်
ဗဒ္ဓေါ
ၚ်မဒးဒၞက်
အသ္မိ
ပ္ဍံဒှ်ရ
မိန်အဲ
ကိံ ပါပံ
မူရဴန်ပြဝကုသဵုမွဲ
ပကတံ
စိုန်ကေၚ်သ္ပလဝ်ဂှ်ရော
ဒးပဒၞက်တုဲ ရမျာၚ်နရိုအ်ဒၟံၚ်ကီု ဂကောံတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ် ပဝ်အာလ္တူအာကာသကီု ပၟၚ်ဝါမိၚ်တုဲ ဗီုလဵုရော ရဴဝွံ စှေ်နူဘာတုဲ အာဒၞဲါဂှ် ညာတ်သၟိၚ်တ္ၚေက်တုဲ အဲပါလဝ် ပးဒၞက်ကုသၟိၚ်တ္ၚေက်ရ
လၟုဟ်သၟိၚ်တ္ၚေက်ဂှ်ဒးရ
ရဴဝွံ ယဝ်မၞုံစိုတ်သ္ဍိုက်မၠိုက်ဂှ်ဒှ်တုဲ သှ်ကၠေံသၟိၚ်တ္ၚေက်ဂှ် နူပးဒၞက်တုဲ ဇိုၚ်ၜါဒိုသ်သီုမဒက်လဝ်ဗွဲဂကောံ ဂိုၚ်ရပ်ကေတ် ဗွဲမဗိုန်ဗတ်တုဲ အာကွာန်သာလိန္ဒယတုဲ သၟိၚ်တ္ၚေက်ဂှ် ကဵုကုဗဗၞးရ
ပါန်ကွတ် (အၚ်္ဂလိက်
The arts
Burmese
အနုပညာ) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် အရာ မဆေင်စပ် ကုလညာတ်တေသြရဳ ကေုာံ အရာမဖန်ဗဒှ်ပတိုန်လဝ် မဆေင် ကုပရေင်မဒုင်စသိုင် ပ္ဍဲ ဂကောံမၞိဟ် ကေုာံ အခိုက်ကၞာပြဝေဏဳ ယေန်သၞာင်တအ်ရ
အရာမပၠုပ်လဝ် စရင်ပါန်ကွတ် အဓိကဂမၠိုင်တအ်ဂှ် မပ္တံ လိက်ပတ် (literature) (မပ္တံ ဝတ္ထု
ပေါမ်အာဂီု
လဝေင်ဇာတ်
လိက်ပလး
ပါန်ကွတ် ထ္ၜးပျး (performing arts) (မပ္တံ လှ်ေ
ဒယှ်ေ
တိင်တိုက် ကေုာံ ပျးဇာတ်
ပါန်ကွတ် ဗဗဵုမတ် (visual arts)(မပ္တံ ပါန်ချဳ
ရုပ်ကသူ
ရုပ်ဂမျိုင်
လမာန်
ပါန်စှ်သာ်
ဗီုဓါတ်) တအ်ရ
ပါန်ကွတ် လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ပံင်နှဴလဝ် ပါန်ကွတ် ဗဗဵုမတ် ကု ထ္ၜးပျးရ
ဥပမာ ရုပ်ဂမျိုင်
မၞုံ ကုပါန်ကွတ်ထ္ၜးပျးကီု သီု ကုဗဗဵုမတ်
ပါန်ကွတ်ကဝိ (ဝါ) ပါန်ကွတ် မချူလိက် ဥပမာ ဂရိုင်တအ်ဂှ် ပံင်နှဴလဝ် လိက်ပတ် ကေုာံ ထ္ၜးပျးရ
နူ ခေတ်ကၠာဝင် ရုပ်ပါန်ခဳထီု စဵု ကုခေတ်လၟုဟ် ရုပ်ဂမျိုင်ဂှ် ပါန်ကွတ် မဗမံက်ထ္ၜး မလဴထ္ၜး ပရူပရာမွဲမွဲ ကေုာံ မကၠာတ်ပ္တိတ် ပရေင်ဒုင်စသိုင် ကောန်မၞိဟ်တအ် ဗီုမဆက်စပ် ကုပွဳပွူသဘာဝတအ်ရ
မအရေဝ် ပါန်ကွတ်ဏအ်ဂှ် ဒှ် အရေဝ်မန် ဇေတ်တ်မွဲရ
ပါန်ဂှ် ဒှ် မနာမ် မကၠုင်နူ ကြိယာတမ် ပ
ဝါ) မကြိယာ ပ မဂွံအဓိပ္ပါယ် မကၠောန်ပ ဂှ် တၞဟ်နမဂွံရပ်စပ် နဒဒှ် မနာမ်တုဲ ဒှ်အာ ပါန်ရ
မအရေဝ်ဏအ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲ ကွတ်စှ်သာ် (ဝါ) ပါန်စှ်သာ် ဗၟာမလွဳစလဝ် (ပန်ဆယ်မျိုး)ရ
ကွတ်ဂှ် ဒှ် မနာမ် မကၠုင်နူ ကြိယာတမ် ကတ်
ဂွံ အဓိပ္ပါယ် မကတ်ဗတောန် ညံင်ဂွံလေပ်မွဲမွဲရ
ညးလ္ၚဵု ဟီု ပါန်ဝွံ ကၠုင် နူ အရေဝ်ပါဠိ ပညာ ဗီုဏအ်လေဝ် နွံကီုရ
အရာတၟေင် ကတ် ကု ဗတောန် - ကတ်ဂှ် နအလဵုဇကု မလ္ၚတ်ကေတ်တ်ကီု ကေတ်နဲကဲ နူ ညးမွဲသအာင် ဗီု ကုအစာမွဲမွဲတုဲ ဇကုလ္ၚတ် ညံင်ဂွံလေပ်ဂှ် ဒှ် ကတ်တုဲ ဗတောန်ဂှ် ဒုင်ဗ္တောန်ကေတ် နူ ညးမွဲမွဲတုဲ ဇကုမလေပ်ကၠုင်ကီု ဇကုဗ္တောန်ကဵု ကုညးမွဲမွဲကီုရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒၞာဲမအရေဝ် art ဏအ်ဂှ် ဗီုမန် ကွတ် မွဲမဓဝ်လေဝ် ရုံဂပ်ဒၟံင်ကီုရ
ဆဂး မအရေဝ်ကွတ်ဝွံ စကာဒၟံင် ဒၞာဲတၞဟ်နာနာ ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ တၞဟ်နမဂွံဗၟံက်ထ္ၜး အရာမဆေင် ကုပရေင်မဗမံက်ပတိုန် ကု ပရေင်ဒုင်စသိုင်တအ် ကေုာံ အဆက်စပ် ကောန်မၞိဟ် ကုပွဳပွူသဘာဝတုဲ ထပ်စုတ် မအရေဝ်ပါန်မွဲမမ္ဂး ခိုဟ်ဂၠိုင်ရောင် စှ်ေစိုတ်တုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ်ရ
အဓိပ္ပါယ် အရေဝ်မန် ပါန်ကွတ်ဂှ် အရာမကၠောန်ပ နကုကွတ်ဂှ် ပါန်ကွတ် မဂးရ
ဒၞာဲမအရေဝ်ဏအ် မန်ပိုယ် ကေင်စကာကၠုင် နူ မအရေဝ်ဗၟာ အနုပညာ ကီုရ
အနုပညာဂှ် အနု ဂှ် ဒှ် အရေဝ်ဗၟာ မဍိုန်ဍောတ်တုဲ ပညာဂှ် ဒှ် အရေဝ်ပါဠိရ
ပွံက် အဓိပ္ပါယ် ပါန်ကွတ် နကုဗွဲခမၞန်ဂၠေအ်အ်မ္ဂး ပါန်ကွတ် ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် အရာ သတ်မဒုင်စသိုင် အာရီုလေပ်တအ် မဖန်ဗဒှ် ကၠောန်ပတိတ်လဝ် ပ္ဍဲ ကိရိယာမဆက်စၠောအ်တုဲ ဇၟာပ်မၞိဟ် ဗဵုကေတ်မာန်
မိင်ကေတ်မာန် ဟွံသေင်မ္ဂး ဒုင်စသိုင်မာန်ရ
ဌာန မပ္တိတ်လိက် အမေရိကာန် Merriam-Webster ပံက်လဝ် ပွံက် ပါန်ကွတ် ဗီုဏအ်ရ
ပါန်ကွတ် မပ္တံကုရုပ်ပါန်ခဳ
ရုပ်ပါန်ပုတ်
ဒွက်
ပေါဲ
လိက်ပတ် တအ်ဂှ် ဒှ် အရာ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နကုမၞိဟ် မၞုံ ကုအစောန်စရာဲကွတ် ကေုာံ လၟောဝ်ဇဴစိုတ်
၁] ပ္ဍဲ ဂရိတ်တမၠာတေအ်ဂှ် ကွတ်တဲ (craft) သီုဖအိုတ်ဂှ် ညးကော်စ techne မဂွံအဓိပ္ပါယ် ကွတ် ဖအိုတ်ရ
ညးတအ် ပါ်လဝ် ဣလဵုဒှ် ကွတ်တဲ (craft) တုဲ ဣလဵုဒှ် ပါန်ကွတ် (art) ဗီုဏအ် ဟွံမဲရ
ညံင်ရဴဂှ်ကီု ပ္ဍဲ ဂကူမန် ခေတ်တမၠာတေအ်ဂှ် ပါ်လဝ် ဟွံမဲကီုတုဲ မအရေဝ် သွက် (art) ဂှ် သ္ဒးခၞံဗဒှ်တိုန်တၟိ မကော်ဂး ပါန်ကွတ် ရ
ပါန်ကွတ် ဂရိတ်တမၠာဂှ် ပုတ်ကၠောန် ရုပ်တိရစ္ဆာန် ကေုာံ ဗၟံက်ထ္ၜး အစောန်စရာဲ ကွတ်တဲ နမပုတ်ရုပ် မဗၟံက်ထ္ၜး ဖျုန်သွမၞိဟ် မၞုံပကတိ ဗီု ကုကတေင်
ဖျုန် ကောန်ကၞိမၞိဟ်တအ်ရ
ပါန်ကွတ် ရဝ်မတမၠာဂှ် ကၠောန်ပုတ် ရုပ်ကျာ်ဂမၠိုင် နဒဒှ်မစၞောန်အစာမ် ကုကောန်မၞိဟ်ဂမၠိုင်
မဗၟံက်ထ္ၜး ဥပမာ ရုပ်ကျာ်ဇြုသ် (Zeus) မပန်ဒၟံင် ကမ်ဂဂဵုတး တအ်ရ
ပ္ဍဲ ပါန်ကွတ် Byzantine ကု gothic ခေတ်လဒေါဝ်ဂှ် အရာမဆေင် ကုဘာကျာ်ခရေတ်ယာန် ဓလီုလဝ် ဂၠိုင်တုဲ မဒုင်သဇိုင် ကုလဟီု နူ သၠပတ်သမ္မာတုဲ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ်ရ
ပါန်ကွတ် ဂကူမန်မ္ဂး မန်ခေတ်ဒွါရဝတဳ (တ္ၚဲဏအ် ပ္ဍဲဍုင်သေံ) ရုပ်မဆေင် ကုဗုဒ္ဓဘာသာ မပ္တံ ကုပဋိမာရုပ် မလတက်လဝ် သ္ၚာကြဳကြဳ မဗာန်ဖျုန်ဇကု မညာတ်တီ ထၜောမ်တဠင် ဇကုဂှ် ဒှ် ပါန်ကွတ် အဓိက ခေတ်ဂှ်တုဲ ပါဲနူ ရုပ်ကျာ်တြဲတုဲ ရုပ် နူ ဇာတ်ဗုဒ္ဓဘာသာ မပ္တံ ဇာတ်ဇၞော်စှ်တအ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲတိုင်သီဂမၠိုင် နူဒေသဨသာန်ရ
ညံင်ရဴ ခေတ်ဒွါရဝတဳကီု ခေတ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ ခေတ်ဗုကာံတအ်လေဝ် ဒုင်သဇိုင် ကုဗုဒ္ဓဘာသာ မပ္တံ ကုရုပ်ကျာ် ကေုာံ ရုပ်ဇာတ် မကၠုင် နူ ဗုဒ္ဓဘာသာဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ
ပါန်ကွတ်မန် မသှ်ေဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ပ္ဍဲ ဍုင်ဗုကာံ မဒှ် ဒၞာဲဒတန်မန်တမၠာ မပ္တံ ကုဗီုရုပ်ကျာ်စေတဳ
ကျာ်ဂိုဟ်
ကျာ်ပဋိမာရုပ်
ကေုာံ ရုပ်မဆေင် ကုဇာတ်ဂမၠိုင် မပ္တံ ရုပ်ပါန်တိ ကေုာံ ရုပ်ပါန်ခဳ ပ္ဍဲ ဗဒင် ကျာ်ဂိုဟ်တအ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ
ပါန်ကွတ် ဗဗဵုမတ် ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ဂကူပါန်ကွတ် မဒုင်စသိုင် နကုစက္ခုအာရီု (မဗဵုနကုမတ်) မပ္တံ ကုလမာန်
ရုပ်ကသူ
ရုပ်ပါန်ခဳ
ရုပ်ပါန်ပုတ်
ဗီုဓါတ်
ဗဳဒဳယော
ရုပ်ဂမျိုင် ကေုာံ ဓဇဲ (စမြိုင်)တအ်ရ
ပါန်ကွတ် ဗဗဵုမတ်ဝွံ ဒှ် ပါန်ကွတ် မပါလုပ် ပ္ဍဲ ပါန်ကွတ်တၞဟ် ဂၠိုင်အိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲ ပါန်ကွတ် ဂကူတၞဟ် ဗီု ကုပါန်ကွတ်ထ္ၜးပျး မပ္တံ ကုရလှ်ေ ဒယှ်ေတအ်လေဝ် ဂၠိုင် ကု အောန် ပါလုပ်ဒၟံင်ကီုရ
ဓဇဲ ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ကွတ်တဲ ကေုာံ ပညာ မဖျေဟ်ဗီုပြင်ဒဳဇိုင် စမြိုင် ကေုာံ အသြိုင်ခၞံရ
မအရေဝ်ဓဇဲဏအ် ပ္ဍဲ တ္ၚဲဏအ် မန်တအ် စကာ အောန်တုဲ ဗွဲမဂၠိုင် ဟီုဒၟံင် အေန်ဂျေန်နဳယာ သၟးဂၠိုင်ရ
ဓဇဲ ပ္ဍဲ ခေတ်လၟုဟ်မ္ဂး အရာဇၞော်ဇၞော် မပ္တံ ဓဇဲမဖျေဟ်ဗီုပြင် ဍုင်ကွာန်
မဖျေဟ်ဒဳဇြာင် ဍုင်ကွာန်
ကေုာံ ဓဇဲမဖျေဟ်ဗီုပြင် ဗီုပြင်တိဍာ်တအ်နွံတုဲ အရာဍောတ်တ် မပ္တံ မဖန်ဗဒှ်ပတိုန် ကပေါတ်ပရိဘောဂ မပ္တံ ခုင်တအ်လေဝ် လုပ်လၟုဟ် ပ္ဍဲ ဓဇဲဖအိုတ်ရ
အစာ (ဝါ) သၟာဓဇဲတအ်ဂှ် ဖျေဟ် ဒဳဇြာင် ဓဇက် ဗီုပြင် မဂွံသြိုင် စမြိုင်ဂှ်ကီု သီု ကုကပေါတ်ပရိဘောဂ မၞုံ ပ္ဍဲ စမြိုင်တအ်ဂှ်လေဝ် ဒးဖျေဟ်ဒဳဇြာင် ဒးဓဇက်ကီုရ
လမာန် (လဆောဝ်ချူ လၟာန်) ဂှ် ဒှ် ပါန်ကွတ် မကၠောန် နကုတိ မပ္တံ ကုနုင်
ထၟာဲ
စေဟ်
ဗြံက်
ပ္ၚာန်တအ်ဂှ်ကီု သီု ရုပ်နာနာသာ်တအ်ရ
ဟိုတ် မကၠောန် နကုတိတုဲ ပါန်တိ ဗီုဏအ်လေဝ် ဟီုဂွံရ
မအရေဝ် ပါန်တိ ပ္ဍဲ အခိင်တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ဒှ်အာ အရာမကၠောန်လဝ် နကဵုအင်္ဂဒေ ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ အရာမကၠောန် နကုတိ မပ္တံ နုင်
ထၟာဲ
စေဟ်တအ်ဂှ် ဒှ် ပါန်လမာန်
တုဲ အရာမကၠောန် နကုအင်္ဂဒေတအ်ဂှ် ဒှ် ပါန်တိ
မြဴသာ်ဝွံ ပိုဲတအ် ပါ်ဂွံကီုရ
ကသူ ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် မနာမ် မကၠုင်နူ မကြိယာတမ် သူ/က္သူ
သူဂှ် စကာ နဒဒှ် မနာမ်မ္ဂး ဒှ် ကသူ
သူ' ဂှ် ဒှ် အရေဝ်မန် ခေတ်တြေံ မတုပ် ကုအရေဝ်မန်ခေတ်လၟုဟ် 'ချူ
ဗီု ဘာသာအင်္ဂလိက် drawing ကု painting တၞဟ်ခြာဂှ် အရေဝ်မန် ခေတ်ကၠာတေအ်လေဝ် ညး ပါ်လဝ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ် ဟွံမဲရ
ရံင် တၠုင်လအာ မအရေဝ်တုဲ ဒၞာဲအရေဝ်အင်္ဂလိက် drawing ဂှ် ဗတ်မန် ကသူ
တုဲ ဒၞာဲ painting ဂှ် ပါန်ခဳ ဗီုဏအ် ပိုယ် ပါ်ဂွံကီုရ
ကသူဂှ် ဂွံ အဓိပ္ပါယ် မချူဗၟံက်ပတိုန် ဗီုရုပ် နမစကာ ကိရိယာနာနာ ကေုာံ ကွတ်နဲကဲနာနာရ
ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး ကသူဂှ် လတူခတှ်ေမွဲမွဲ မပ္တံ ကုစက္ခော
ယာတ် ဒှ်တမ် ချူဓဇက်ဏာ ဂၠံင်တေအ် ဂၠံင်ဏအ် စကာကွတ်နဲကဲတုဲ ဗၟံက်ပတိုန် ဗီုရုပ် ပ္ဍဲ လတူခတှ်ေဂှ်ရ
ဗွဲမဂၠိုင် စကာ ကၞေဟ်ဗကေဝ် (graphite pencils
ကၞေဟ်မှင် (pen and ink) စုက် မၞုံကုမှင်/ဍာ်ဂဥုဲ (inked brushes
ကၞေဟ်အသာ် (colour pencils
crayons
ချး (charcoals
pastels ကေုာံ markers တအ်ရ
နကုဒိဂျိတလ် ဓဇက် ပ္ဍဲ ကောန်ပျူတာတအ်လေဝ် အဓိပ္ပါယ် တုပ်ဒၟံင် ဗီုလတူဂှ်ကီုရ
ကွတ်နဲကဲအဓိက မစကာ ပ္ဍဲ ကာလမချူ ကသူဂှ် ဒဒှ်မဓဇက်ပၞောန် (line drawing
ခရက် (hatching
ခရက်လၞင်) crosshatching
ခရက်ဇဟောမ်) random hatching
ဇွိုန်လပှ် (scribbling
ဍံက် stippling
ဓဇုက် blending တအ် မဒှ်ရ
ပါန်ခဳဂှ် ဒှ် ဗီုပြင် နဲကဲ မကၠောန်ပတိတ်လဝ် ပရေင်မဒုင်စသိုင်မွဲတုဲ မလေပ်နွံ ကုဗီုပြင် မကၠောန်ပ္တိတ်ဂၠိုင်ကုနဲရ
နကုနဲ ကသူ
မုဒြာတ် (gesture) ဗီုပြင်ဇိုင်တဲ
composition) မဖျေအ်ဖျဝ် ဖျေဟ်လဝ်ဒၞာဲ ဗီုပြင်စှ်ေစှ်ေတုဲ ဓဇက်ရုပ်
လလဴပူ (narration
စိတ္တဇ (abstraction)တအ် ကေုာံ ဗီုပြင်မကယျိုင်ပယျေဝ်ဂမၠိုင်(aesthetic modes)တအ်ဂှ် ကၠောန်ပ္တိတ် ပရေင်ဒုင်စသိုင်ရ
ပါန်ခဳဂှ် ဗီုရုပ်သဘာဝ ဗီုမကတဵုဒှ်ဒၟံင်ကွေဟ်ဟ် ဗီုကဵု ရုပ်သဘာဝ
တိဍာ်
တၞံဆု
ပ္ကဴ
ပရေင်မံင်စံင်ဘဝမၞိဟ် ဗီုကဵု ရုပ်ခုင် ရုပ်ပ္ၚာန်တအ်
ဝှဝ်တဝ်ဂရာပ်ဖေတ် (photographic
ဗီုရုပ်မချပ်ကေတ် ပ္ဍဲစိုတ် မကော်ဂး စိတ္တဇ
ဗီုရုပ်မလဴပူ ပရူပရာမွဲမွဲ မကော်စ လလဴပူ
ဗီုရုပ်မထ္ၜးသင်္ကေတနိမိတ် မကော်ဂး ဥပစာလင်္ကာ (symbolistic
ဗီုရုပ်မပကဵု ပရေင်ဒုင်စသိုင် မကော်ဂး ကမြဴစိုတ် (emotive) (မလုပ်လၟိဟ် ဂကူပါန်ခဳ Expressionism
ဗီုရုပ်မဆေင်ကဵု ပရေင်ဍုင်ကွာန် နဒဒှ်သဘာဝ (political in nature)(မလုပ်လၟိဟ် ဂကူပါန်ခဳစၞေဟ် artivism
အစာပါန်ခဳ ခေတ်တၟိတအ် ဖန်ဗဒှ်လဝ် ကွတ်ပါန်ခဳတၟိတၞဟ်ဟ်လေဝ် နွံဏီရ
ပၞောဝ်တအ်ဂှ် ဒှ် ပါန်ခဳကဝ်လိက် (collage) မဒှ်အရာ မပကောံစုတ်လဝ် နာနာသာ်ရ
ပါန်ခဳကဝ်လိက်ဂှ် ဒှ် ပန်ခဳ မပံင်နှဴစုတ်လဝ် ကိရိယာတၞဟ်တအ် ပ္ဍဲရုပ်ဂှ်ရ
အစာပါန်ခဳခေတ်တၟိလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဓဇက်ရုပ် နဍာ်ဂဥုဲ လတူ ဗလးမွဲမွဲဟွံသေင် မကၠောန်ဗဒှ် ဗီုပြင်မွဲမွဲ နကဵုဗတီ
ဒုန်
ဆံက် ဒှ်တမ်ရ
ဗီုဓါတ် မကော်ဂး ဝှဝ်တဝ်ဂရာပ်ဖဳ နဒဒှ်ပါန်ကွတ်မွဲဂှ် ညးမတက်ဗီုတအ် တက် ဗီု နမဖန်ဗဒှ်ပတိုန် ရုပ္ပာရီုမွဲရ
ဗီုဓါတ်ပါန်ကွတ်ဂှ် ဟွံတုပ် ကုဗီုဓါတ်ပရိုင်နေဝ်ဇြေန် (photojournalism
ဗီုဓါတ်ပရိုင်နေဝ်ဇြေန်ဂှ် ဒှ်ဗီုဓါတ် မလဴကဵု ပရိုင် ပရူမွဲမွဲ
ဒဒှ်မွဲမွဲတုဲ မရန်တၟအ်လဝ် သွက်ဂွံစကာ နဒဒှ်ကမၠောန်ရ
ပဋိမာရုပ်ဂှ် လုပ် လၟိဟ် ဂကောံ ပါန်ကွတ်ဗဗဵုမတ်ဂမၠိုင်တုဲ မဖန်ဗဒှ်လဝ် နကုပိတလင် (three dimensions) ရ
ပဋိမာရုပ်တအ်ဂှ် ညး ကၠောန်လဝ် နကုကပေါတ်ကိရိယာ နာနာသာ် မပ္တံ ကုတၟအ်
ဆုတအ် ဒှတမ်ရ
ရုပ်မပုတ် နကုဆုတအ်ဂှ် ပါန်ပုတ်
ရုပ်မမာန်လဝ် နကုအင်္ဂဒေဂှ် ပါန်တိ
ရုပ်မပုတ်လဝ် နကုတၟအ်ဂှ် ပါန်တၟအ်
ရုပ်မသြောန်လဝ် နကုလောဟဗရိုတ်တအ်ဂှ် ပါန်သဲ (ပန်းတဉ်း) ညး ကော်စရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပဋိမာရုပ်ဂှ် ဒးကၠောန်ပ နနဲကဲ မပုတ်
ပမာန်
မသြောန် မကၠောန်လဝ် ဗီုပြင်တုဲ မဍဵုကေတ်ဗီုဂှ် အရေဝ်မန်တြေံ မလာတ် မြဴသာ်ဝွံ ဒးကၠောန်ဗဒှ်ပတိုန်ရ
ပါန်ကွတ်ကဝိဂှ် ပါန်ကွတ်လိက်ပတ် ဗီုဏအ်လေဝ် ဟီုဂွံကီုရ
ပါန်ကွတ်ကဝိမ္ဂး စကာ မလိက် ဝါကျလိက်တုဲ ဗၟံက်ပတိုန် ပရေင်မဒုင်စသိုင်
လၟောဝ်ဇဴစိုတ်တအ်ဂှ် ပါလုပ် လၟိဟ် ပါန်ကွတ်ကဝိရ
ပၞောဝ် ကုဂကူလိက်ၜါသာ် ဂကူလိက် fiction ကု non-fiction သီုၜါဂှ် ပါလုပ် လၟိဟ် ပါန်ကွတ်ကဝိမာန်ရ
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် လိက်ဗီု ကုပရိုင်
ကေုာံ လိက်ပရေင်ဓမ္မတာတအ်ဂှ် ဟွံလုပ် လၟိဟ် ပါန်ကွတ်
တုဲ လိက်ကဗျ
အလင်္ကာ
ပေါမ်အာဂီု
ဒဏ္ဍာရဳ
လိက်ဂရိုင်တအ်ဂှ် ပါလုပ် လၟိဟ်ပါန်ကွတ်ကဝိ ဖအိုတ်ရ
ပါဲနူ မစကာမလိက်တုဲ မဖန်ဗဒှ် ပါန်ကွတ်ကဝိဂှ် နကုအရေဝ် မဖ္ဍောတ်
ဗှ်တအ်လေဝ် ပါလုပ် လၟိဟ် ပ္ဍဲ ပါန်ကွတ်ကဝိကီုရ
လိက်မစုတ်လဝ် သီုဗီုရုပ် ဗီုကုလိက်ဝတ္ထုထ္ၜးရုပ်တအ်ဂှ် ညးကော်စ ဂကူပါန်ကွတ် ninth art (le neuvième art) ရ
၂] ပါန်ကွတ်ထ္ၜးပျးဂှ် ဒှ် ပါန်ကွတ် မပ္တံ ရလှ်ေ
ဒယှ်ေ
ပျးဇာတ်
အဝ်ပရာ
တိင်တိုက်
မိမေ (mime) ကေုာံ အရာမထ္ၜးပျးတၞဟ်ဟ်တအ်ရ
ပါန်ကွတ်ထ္ၜးပျးဂှ် ဒှ် ပါန်ကွတ် မပံင်ဗစိုပ်လဝ် မပ္တံ ကုပါန်ကွတ်ဗဗဵုမတ် ကေုာံ ပါန်ကွတ်ကဝိတအ်ရ
မၞိဟ်မထ္ၜးပျးတအ်ဂှ် ဂတဂှ် စုတ်သၟာတုဲ ကော်စရ
ဥပမာ ညးမထ္ၜးပျး အရာမလှ်ေဂှ် သၟာလှ်ေ (ဝါ) ရလှ်ေ
ညးမထ္ၜးပျး အရာမဒယှ်ေဂှ် သၟာဒယှ်ေ မြဴသာ်ဝွံ ဒှ် တမ်ရ
အရာတအ်ဏအ် ဂွံထ္ၜးမာန်ဂှ် ညးမလေပ်လဝ် ကွတ်တၞဟ်တအ် မပ္တံ အစာချူလိက်/ အစာကဝိ
အစာတိင်တိုက်တအ် ဒးပါလုပ်ကီုရ
တူရိယာဇုက်ဂှ် ဒးတိင် ရမ္သာင်ဂွံတိတ်
တူရိယာ စၞာံ မဒးတက်တအ်ဂှ် ဒးတိုက် ရမ္သာင်ဂွံတိတ်တုဲ မကြိယာတိင်ဂှ် ပမနာမ်မ္ဂး ဒှ်အာ တွိင်
မကြိယာတိုက်ဂှ် ပမနာမ်မ္ဂး ဒှ် တွိုက်
အရာသီုဖအိုတ်ဂှ် တွိင်တွိုက် (ကွိင်ကွိုက်) မြဴသာ်ဝွံ ကော်စဂွံရ
မုက်လိက် မဆေင်ကဵု စိတ္တဗေဒဂမၠိုင်
ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၆ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၆
ကမ္မတဳ သိုင်ခၞံ ဘာကောန်ဂကူမန် (ကွာန်လှာ) (လဆောဝ်ချူ ဂကောံသိုင်ခၞံဘာကောန်ဂကူမန်
ကွာန်လှာ) ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် သွက်ဂွံသြိုင်ခၞံပတိုန် ဘာကောန်ဂကူမန် ပ္ဍဲကွာန်လှာ
ဘာဂှ် စဖျေဟ်ရိုဟ်သြိုင် နူကဵု ဂိတုမေ ၂၈
၂၀၂၂
ဥက္ကဋ္ဌ ညးအုပ်ကာ ညးဂိုင်သြန် ညးတာလျိုင်ဆက်ဆောံဂမၠိုင် ဘာကောန်ဂကူမန် ကွာန်လှာဂှ် သြိုင်ဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဂအာင်တိ ပလိုတ် ဘာသဳဟရာဇာ
မဒှ်တိ နူကဵု ဘာသဳဟရာဇာ မကဵုလဝ်ဒါန်ရ
ဂအာင်ဘာဂှ် ဇမၠိင် နွံ ၁၇၀ ပေ
အနာံ ၁၅၅ ပေ
၃] ဂိတုမေ ၂၈
၂၀၂၂ ဂှ် ဒုင်မ္ၚဵုဂအာင်တိ ကေုာံ ဖျေဟ်ရိုဟ်ကၞက် ဘာကောန်ဂကူမန် ကွာန်လှာ
ကွာန်ကအ်လာန်(အၚ်္ဂလိက်
Ahlankyun
အလန်းကျွန်းရွာ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ဂကောံကွာန်ကအ်ကြိက်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၀၅၅
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကအ်ကြိက် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၀၇၄
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၁၈၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဂှ် ၂၂၅၈ တၠရ
ဘာကလျာဏရာမ ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ဒစိတ်တိုင်
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
တွဵုရးဍုင်မန်
အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သၞာံ ၂၀၂၁ နွံ ခမဳ ၆ ဇကု
ထပိုယ် ၂ ဇကု
၁] သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ခမဳ ၆ ဇကု
ထပိုယ် ၃ ဇကု
၂] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒက[၁] သၞာံ ၂၀၂၃ ဂိတုဒဳဇြေမ္ဗာ ၁၅ (သက္ကရာင် ၁၃၈၅ မြေက္ကသဵု ၃ မမံက်) တ္ၚဲသိုက် အခိင် ၁၀း၃၄ ဂှ် စုတိကလိလောန်စဴအာသွဝ်ရ
အခိင်ဂှ် ညးကလိဂွံ အာယုက် ၈၁ သနာံ သိက္ခာ ၆၁ ဝှ်
ကျာ်ဇၞော်ဝွံ သီုဒှ်လဝ် ဂအုပ်ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာသိမ် ကွာန်ဟံင်ဂါမ်ရ
သၚ်္ချာ (အၚ်္ဂလိက်
Mathematics) (နူ ပါဠိ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ပွမတော်လၟိဟ်) တုဲ ဒှ်အရာမလ္ၚတ်တော် မပ္တံကဵု လၟိဟ် (quantity
ဂအာၚ်(space
ကေုာံ အပြံၚ်အလှာဲ (change)ရ
သၟာသၚ်္ချာတအ်ဂှ် သွက်ဂွံ ဖန်ဗဒှ်ပတိုန် သွဟ်ကန်ဇျက်ချာ(conjectures) တၟိတုဲ တော်ဂၠာဲ ကေုာံ သုၚ်စောဲ နဲကိုန်ဂစိုတ်ဂမၠိုၚ် (patterns)ရ
သွဟ်ကန်ဇျက်ချာ ညးတအ် မကလိဂွံလဝ်ဂှ် ဒးကီု ဗၠေတ်ကီုဂှ် ညးတအ် ကလေၚ်စၟဳစၟတ် ပဒတန် နကဵု ဒတန်သၚ်္ချာ (mathematical proof)ရ
ကာလ လဒက်ပ္တန်သၚ်္ချာဂှ် ဒှ်ဗီုပြၚ်ခိုဟ်မွဲ မစှ်ေကဵု သဘာဝဍာံမ္ဂး လဒက်ပ္တန်သၚ်္ချာဂှ် သ္ဒးထ္ၜးသက်သဳ ပကိတ်ကဵု သဘာဝမာန်ရ
နကဵုမစကာ အရာ တၞဟ်ခြာ (abstraction) ကေုာံ ယုတ္တိ (logic
ပွမရိုဟ်လၟိဟ်
ပွမတၟော်
ပွမၜတ်ကၞာတ် ကေုာံ မလ္ၚတ် ထ္ၜောမ်ကဠၚ် ကေုာံ အချဳဓရာၚ် ရူပမွဲမွဲ ဗွဲမစှ်ေသၞောတ်တုဲ ကွတ်ပညာသၚ်္ချာဂှ် ဇၞော်မောဝ်တိုန်ကၠုၚ်ရ
ပွမလ္ၚတ်သၚ်္ချာဂှ် ဒှ်အရာ ပရေၚ်ချဳဓရာၚ် ကောန်မၞိဟ်တအ် မကၠောန်ကၠုၚ်ဒၟံၚ် နူကဵုအခိၚ် ကောန်မၞိဟ်တအ် မစချူခရက်လေပ်တေအ်ရ
သွဟ်သၚ်္ချာမွဲမွဲ ဂွံဂၠာဲဆဵုဂှ် လဆောဝ်မ္ဂး ဒးကေတ် အခိၚ် မဂၠိုၚ်ကဵုသၞာံ လဆောဝ်မ္ဂး ဂၠိုၚ်ကဵု ဗွဝ်ကၠံမာန်ရ
သၚ်္ချာဂှ် ပ္ဍဲကဏ္ဍကွတ်ပညာ နာနာသာ် မပ္တံကဵု ကွတ်သိပ္ပံသဘာဝ
ကွတ်အေန်ဂျေန်နဳယျာ
ကွတ်ဂဥုဲ
ကွတ်ပိုန်ဒြပ်ကီု သီုကဵု ကွတ်သိပ္ပံပရေၚ်မၞိဟ်တအ်ဂှ် ပါလုပ်လၟိဟ် ဒၞာဲအဓိကမွဲရ
ပ္ဍဲပရေၚ်ပညာ မမံက်ကတဵုကၠုၚ်တၟိ ဗီုကဵု စရၚ်အၚ် ကေုာံ တဳအဝ်ရဳ ဂိမ် တအ်ဂှ်လေဝ် စကာ သၚ်္ချာ နဒဒှ် အဓိကမွဲကီုရ
ဘာသာဂၞန်သၚ်္ချာဂှ် နဒဒှ်ဘာသာတၞဟ်ခြာ မွဲလေဝ် လ္ၚတ်နွံတုဲ နကဵုမပံၚ်နှဴ ကုဘာသာသအာၚ်တုဲ သီုဟွံထေၚ်ဂး မဒှ်ဂၞန်သၚ်္ချာမွဲသာ် မလ္ၚတ်လေဝ် နွံကီုရ
Category
သင်္ချာ ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ပံင်ပ္ကောံချူလဝ် နကဵု ညးလွပ် မရပ်စပ်သုင်စောဲ တအ်တုဲ ခၞံဗဒှ်ပတိုန် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ သက္ကုၚုဟ်မွဲရ
ဇၟာပ်ညးအဲ တၞဟ်နဂွံရပ်စပ် လောဲသွာတုဲ ကဵုလဝ်ယၟု ဝဳကဳတုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ် နကဵုမုက်လိက်ဝေပ်သာ်မွဲရ
ညးလွပ်တအ်လေဝ် ဇၟာပ်အခိင်အခါ နာဍဳဟွံခြာ ဗီုညးကဵုညး ဖန်ပလေဝ်ဒါန် ချူစုတ်ဒၟံင်တုဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ဒှ်ကၠုင် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ မဍိုက်ပေင်တဴ ကဵုပရူပရာနာနာမွဲရ
ပ္ဍဲဝဳကဳပဳယာမန်ဝွံလေဝ် ယြဴညးလဵုမွဲ ဟွံဟီု အတိုင်သၞောဝ် မလိက် ယူနဳကုဒ် (Unicode)Font ၅
၂ ဂှ် ဒ္ဂေတ်ဗက်တုဲ ဗှ်ကေတ်မာန်
စၠောအ်ချာဲကေတ်မာန်တုဲ သီုချူပတိုန် ဗွဲမဗၠးၜးမာန်ရ
ဆက်ဗှ် Full article
နွံပၟိက် ကောန်ဍေင် သွက်ဂွံတက် လိက်မန်ကီု သီုလိက်ဗၟာ နကုသၞောတ်ယူနဳကောဒ်မ္ဂး တံင်ဂြဲကေတ် နူ KeymanWebဏအ်ညိ
တင်သမ္တီ ပ္ဍဲ စက်ဇကုဂှ် ဒးတင်စုတ်လဝ် ၜါသာ်
ဝဳကဳပဳဒဳယာ- တိုင်ခဳ မသုန် (ဝါ) သဳလ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ (၅) Full article
ချူလိက်ပရေင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမ္ဂး အရာမဒးတီလဝ်ထေက်တအ်ဂှ် ဆက်ဗှ်ကေတ် ဒၞာဲဏအ်
ညးပကင်ရင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဟီုဂှ် မုတာလျိုင်နွံရော
ဆက်ဗှ်ကေတ် ဒၞာဲဏအ်
ညးပကင်ရင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာမန်
နွံပၟိက် မိက်ဂွံ လုပ်ကၠောန် ယိုက်ဂၠေင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမန် နဒဒှ် မၞိဟ်ပကင်ရင်မွဲမ္ဂး အာတ်မိက်ကေတ် ပတိုန်ဂလာန် ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ်ညိ
ပ္ဍဲကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ဂှ် ဟိုတ်နူ ဗျူရဝ်ဂရေတ် ဇကုအပိုင် ဟွံမဲတုဲ တင်မပတိုန်ထ္ၜး ပ္ဍဲမုက်လိက်ဏအ်ဂှ် သ္ဒးကလေင်ပတိုန် ပ္ဍဲကဵု Steward requests/Permissions ရ
ပတိုန်ဂလာန် နဒဒှ် မၞိဟ်ပကင်ရင် တာမ်ပလိက် Template ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အရာ မကၠောန်လဝ် ကိုန်ဂစိုတ်တုဲ ကပ်ပဳကေတ်တုဲ သၠာဲစုတ် တင်ဂၞင်ဂမၠိုင်မ္ဂး ဍေဟ်မံက်တိတ်ကၠုင် ဗီုမဖျေဟ်လဝ် ကိုန်ဂစိုတ်ဂှ်ရ
သွက်ဂွံ ကပ်ပဳကေတ် တာမ်ပလိက် မဆေင်ကဵု ပူဂိုလ်တအ်ဂှ် ဍဵုဗှ်ကေတ် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ညိ
Full article
နကဵုသၞောတ်မ္ဂး ဇၟာပ်မုက်လိက်ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ပရူဗွဲသၟဝ်ဝွံ သ္ဒးနွံရောင်ဂှ် ညးတအ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ
ပရူတအ်ဂှ် ကၠာဲကေတ် နူကဵုဘာသာဇကုမခံင် ဥပမာ နူဘာသာအင်္ဂလိက်တုဲ ကၠာဲဗဒှ် နကဵုဘာသာမန်ညိ
ပရူမကၠာဲလဝ်တုဲတအ်ဂှ် ကဵုစၞောန်စုတ်လဝ်ကဵု ဗီုမန် ဗဒါဲဂှ်ညိ
Full article
မန် ဘာသာမန် (ဗျန်မန် သဒ္ဒါမန်) ယေန်သၞာင်မန် ရးနိဂီု ယဲကေန်သာ ယဲဏမ်ဍာတ် ယဲဂြိုဟ်ဂုဟ် ယဲကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ် ၂၀၁၉ ခရေတ်ယာန် အေဿလာမ် ဗုဒ္ဓ ဟိန္ဒူ ဇိနဘာသာ ဂျူ သိခဘာသာ (ဘာသာသိခ်) သၠပတ်သမ္မာ ဇဳဝဗေဒ ဓာတုဗေဒ နက္ခတ္တဗေဒ ဘူမိဗေဒ စိတ္တဗေဒ ရုက္ခဗေဒ ရူပဗေဒ သတ္တဗေဒ ဂဳတ (ဒွက်) လိက်ပတ် (ကဗျ ဝတ္ထု) ပါန်ကွတ် ဗိသုကာ မနုဿဗေဒ ပရေင်ပညာ (ဘာ တက္ကသိုလ်) ဒဿန ဘာသာဗေဒ ဓမ္မသာတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပညာလိင် ဂြိုဟ် ဂၠးတိ တိုက် (အမေရိကသမၠုင်ကျာ အမေရိကသၟဝ်ကျာ အာဖရိက အာရှ အန္တာတိက ဥရောပ အဝ်သတြေလျာ) ကောန်ပျူတာ ပရေင်ဆက်စၠောအ် သောပ်ဝလ် ဓာတ်လလဳ အေန်ဂျေန်နဳယာ ဝင် ဝင်မန်
လိက်ပရေင် မဆေင်ကဵု ဂကူဗဳဇမၞိဟ်ဂမၠိုင် ကဏ္ဍဏအ်ဂှ် ကဏ္ဍလစှ်ေ နွံဆ အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၃ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၃
တာမ်ပလိက် Template ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အရာ မကၠောန်လဝ် ကိုန်ဂစိုတ်တုဲ ကပ်ပဳကေတ်တုဲ သၠာဲစုတ် တင်ဂၞင်ဂမၠိုင်မ္ဂး ဍေဟ်မံက်တိတ်ကၠုင် ဗီုမဖျေဟ်လဝ် ကိုန်ဂစိုတ်ဂှ်ရ
ဒၞာဲဟွံဆက်စပ် ဒၞာဲဇကု ဟွံတီတအ်ဂှ် မုလ္ပစုတ်မ္ဂး (ဝါ) ဟွံဗပေင်စုတ်မ္ဂး ပရူဒၞာဲဂှ် ဍေဟ်ကၠေအ်အာကေတ်တ်ရ
Infobox person | name = မာံတောအ် | pronunciation = ပ္တိတ်ရမ္သာင် | image = | image_caption = ပရူဗီုရုပ် | birth_date = ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၂၅၁-သၞာံ
ဂိတုမာ်(၈)မံက် တ္ရဲသိုက် | birth_place = ကွာန်တံၚ်ပိုအ် | birth_name = မာံဟယျာ | death_date = ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၁၇-သၞာံ
ဂိတုစှ်ေ (၅)မံက် အခါမဂွံအာယုက် (၆၆)သၞာံဂှ် စုတိအာ | height = သၠုင် | weight = လျိုင် | disappeared_place = ဒၞာဲမကၠေအ်သၞင် | disappeared_status = အကာဲအရာမကၠေအ်သၞင် | death_place = ကွာန်တံပိုအ် | death cause = ယဲ | body discovered = မဂွံဆဵုကေတ်ဇွ | burial_place = ဒၞာဲမပၠောပ်ဂိုဟ် | monuments = တိုင်တၟအ်စၟတ်သမ္တီ | education = ပရေင်ပညာ | alma_mater = ယၟုဘာ/တက္ကသိုလ် | occupation = ချူလိက် | nationality = မန် | occupation = ကမၠောန်ဂယိုင်လမျီု | known_for = ဒယှ်တဴ နကဵု | party = ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန် | organizations = ဂကောံဂမၠိုင် | movement = ပရေင်ချဳဓရာင် | years active = သၞာံမချဳဓရာင် | awards = လာပ် | honors = မဂွံဒုင်အဲပရဲ | spouse = သမ္ဘာ/တၠသ္ၚိ | children = ကောန်ဇာတ | parents = နာဲသောန်+ မိနာဲၚေဝ် | relations = ကောံဒေံၝဲဒေဴ မာံတောအ်ဂမၠိုၚ် (၁)နာဲဟစေဝ်
၂)နာဲဝေန်
၃)နာဲဟယျာ(မာံတောအ်
၄)ဣနာဲကဴ
၅)ဣနာဲၚံက် (၆) ဣနာဲကလာၝောံ
၇) ဣနာဲကောန်ပိုအ် (၈)ဣနာဲကောန်ဒေအ် ပံၚ်ဒှ်မၞိဟ်(၈)ရ
signature = စၟတ်တဲ | footnotes = စၟတ်သမ္တီ | religion = ဘာသာ }} </code> အာကပ်ပဳကေတ် နူမုက်လိက် ဘာသာအင်္ဂလိက် {{Infobox settlement |name = ဍုင်ကၟာဝက် |official_name = |pushpin_label_position = bottom |settlement_type = ဍုင် |image_skyline = Kyaik-zel
jpg |image_map = |map_caption = |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ဒၞာဲဍုင်ကၟာဝက် မၞုံ |subdivision_type = ကၟိန်ဍုင် |subdivision_name = {{Flag|Myanmar}} |subdivision_type1 = တွဵုရး |subdivision_name1 = {{Flag|Mon}}[[တွဵုရးဍုင်မန်|တွဵုရးဍုင်မန်]] |subdivision_type2 = ခရိုင် |subdivision_name2 = ခရိုင်မတ်မလီု |subdivision_type3 = ပွိုင်ဍုင် |subdivision_name3 = ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် |unit_pref = Imperial |area_total_km2 = |population_total = |population_urban = |population_rural = |population_as_of = |population_footnotes = |population_density_km2 = auto |coordinates = {{Coord|16
140444|97
733731|region
MM|display=inline
title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = အခိင်ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ |utc_offset = +6
30 |website = }} </code> ကပ်ပဳကေတ် နူကဵု မုက်လိက်ဘာသာအင်္ဂလိက် {{Taxobox | name = ယၟု | image = ဗီုရုပ် | image_width = 256px | image_caption = ပရူဗီုရုပ် | regnum = လောက/တိရစ္ဆာန် | phylum = လပါ်ဂကူ | classis = သဇိုၚ်(ဝါ)ဌာန်ဒ္တန်မဒှ်သ္ဇိုၚ် | ordo = လၟေင်ဂကူ | familia = ဇာတ်ဂကူ | subfamilia = လစှ်ေဇာတ်ဂကူ | genus = ဗဳဇဂကူ | genus_authority = [[Johann Matthäus Bechstein|Bechstein
1803|180 | subdivision_ranks = [[Species|Species]] | subdivision = 6-7 living
see text
synonyms = ''Cygnanser'' <small>Kretzoi
1957|195</small> }} </code> အာကပ်ပဳကေတ် နူမုက်လိက် ဘာသာအင်္ဂလိက် အာကပ်ပဳကေတ် နူ မုက်လိက်ဘာသာအင်္ဂလိက် {{Infobox artifact | name = ယၟု | native_name = ယၟုဂကူတၞံ | native_name_lang = ယၟုနကဵုလိက် ဂကူတၞံ | image = ဗီုရုပ် | image_size = ဗၞတ်ဗ္ၜတ် ဗီုရုပ် | alt = ပရူ | image2 = ဗီုရုပ်ၜါ | image2_size = ဗၞတ်ဗ္ၜတ် ဗီုရုပ်ၜါ | alt2 = ပရူၜါ | image_caption = | material = ကိရိယာ | size = ဗၞတ်ဗ္ၜတ် | height = သမၠုင်
convert|}} --> | width = အနာံ
convert|}} --> | weight = လျိုင်
convert|}} --> | long = ဇမၠိင်
convert|}} --> | writing = မချူလဝ် | symbols = သင်္ကေတဂမၠိုင် | created = မခၞံဗဒှ်လဝ် | discovered = သၞာံမဂွံဆဵုကေတ်
Deprecated
use the following
separate
parameters --> | discovered_place = ဒၞာဲမဂွံဆဵု | discovered_coords = | discovered_date = စၟတ်တ္ၚဲ မဂွံဆဵု | discovered_by = ညးမဂွံဆဵု | location = ဒၞာဲ | classification = ဒၞာဲမနွံလၟုဟ် | culture = ယေန်သၞာင် | id = အာန်ဒဳ | map = ဗီုပြၚ်တိ (ဝါ) ဗလးဂၠးတိ | website = မုက်လိခ်လပှ်ကျာ }} </code> အာကပ်ပဳကေတ် ပ္ဍဲမုက်လိက်ဘာသာအင်္ဂလိက် {{Infobox royalty | embed = | name = ယၟု | title = မဟိမု | titletext = မဟိမုပေင်င် | more = ဆက်ဂတတေံ | type = | image = ဗီုရုပ် | image_size = | alt = | caption = | succession = သၟိင်ဍုင် (ဥပမာ ဨကရာဇ်ဍုင်ဟံသာဝတဳ) | moretext = | reign = ပကင်ရင်ဍုင် | reign-type = ဗီုမပကင်ရင်ဍုင် | coronation = တ္ၚဲဒုင်အဘိသိက် | cor-type = ဗီုမဒုင်အဘိသိက် | predecessor = မဒုင်ကေတ်အာဲနူ | pre-type = ဗီုမဒုင်ကေတ်အာဲ | successor = ညးမဆက်ဒုင်အာဲ | suc-type = ဗီုမဆက်ဒုင်အာဲ | regent = ပကင်ရင် | reg-type = | succession1 = | moretext1 = | reign1 = | reign-type1 = | coronation1 = | cor-type1 = | predecessor1 = | pre-type1 = | successor1 = | suc-type1 = | regent1 = | reg-type1 = | success
succession4 to succession9 are also available --> | birth_name = ယၟု ကာလဒှ်မၞိဟ် | birth_date
For Gregorian dates
birth date and age|YYYY|MM|DD|df=y}} --> | birth_place = ဒၞာဲမကတဵုဒှ်မၞိဟ် | death_date
death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD|df=y}} --> | death_place = ဒၞာဲမစုတိ | burial_date = တ္ၚဲမဖျေဟ်ကမ္မဌာန် | burial_place = ဒၞာဲမဖျေဟ်ကမ္မဌာန် | spouse = တၠသ္ၚိ | queen = ဂၞကျာ် | spouse-type = | consort
yes or no --> | issue = ကောန်ဇာတ်ဂမၠိုင် | issue-link = | issue-pipe = | issue-type = | full name = ယၟုဍိုက်ဍိုက်ပေၚ်ပေၚ် | era name = | era dates = | regnal name = | posthumous name= | temple name = ယၟု တာမ်ပလိက် | house = နန် | house-type = | father = မအံက် | mother = မိအံက် | religion = ဘာသာ | occupation = ကမၠောန် | signature_type = စၟတ်တဲ | signature = | module = }} </code> အာကပ်ပဳကေတ် နူ မုက်လိက်ဘာသာအင်္ဂလိက် {{Infobox organization | name = ယၟုဂကောံ | native_name = ယၟုဂကောံ နကဵုဘာသာတမ် | image = ဗီုရုပ် | image_size = | alt = လိက်မဗၟံက်ထ္ၜး ပရူဗီုရုပ် | caption = လိက်မဗၟံက်ထ္ၜး ပရူဗီုရုပ် | map = | map_size = | map_alt = | map_caption = | map2 = | map2_size = | map2_alt = | map2_caption = | abbreviation = | motto = | predecessor = | merged = | successor = | formation = {{start date|2001|11|18|df=y}} | founder = | extinction
use {{end date and age|YYYY|MM|DD}} --> | merger = | type = ဂကူဂကောံ | tax_id
or | vat_id = (for European organizations) --> | registration_id
for non-profit org --> | status = | purpose = တင်ရန်တၟအ် | headquarters = | location = | coords
coord|LAT|LON|display=inline
title}} --> | region = | services = | products = | methods = | fields = အရာမကၠောန် | membership = | membership_year = | language = | owner
or | owners = --> | sec_gen = | leader_title = | leader_name = | leader_title2 = | leader_name2 = | leader_title3 = | leader_name3 = | leader_title4 = | leader_name4 = | board_of_directors = | key_people = | main_organ = | parent_organization = | subsidiaries = | secessions = | affiliations = | budget = | budget_year = | revenue = | revenue_year = | disbursements = | expenses = | expenses_year = | endowment = | staff = | staff_year = | volunteers = | volunteers_year = | slogan = | mission = | website
url|example
com}} --> | remarks = | formerly = | footnotes = }} </code> အာကပ်ပဳကေတ် နူ မုက်လိက်ဘာသာအင်္ဂလိက် {{Infobox body of water | name = ဘင်ဇၞော် | image = Kan Gyi Lake-nX-1
jpg | caption = | image_bathymetry = Kan Gyi Lake-nX-11
jpg | caption_bathymetry = | coords
This is the angle at which the California-Nevada N-S line diverts to the E
No more precision is helpful
lake_type = သဘာဝ | inflow = | outflow = | basin_countries = တွဵုရးဍုင်မန် | location = ဍုင်မုဟ်ဍုင် | length = 704
5m | width = 115
28m | area = 214
33m² | depth = | max-depth = | volume = | residence_time = | shore = 1
5 mi | elevation = | islands = | cities = [[ဍုင်မုဟ်ဍုင်]] | frozen = | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = }} အာကပ်ပဳကေတ် နူ မုက်လိက်ဘာသာအင်္ဂလိက် {{Infobox river | name = Zami River | native_name ={{native name|my|ဇမိမြစ်}} | name_other = | name_etymology
IMAGE & MAP --> | image = Zami River
jpg | image_size = | image_caption = Zami River at Kyainseikgyi Township | map = | map_size = | map_caption = | pushpin_map = | pushpin_map_size = | pushpin_map_caption
LOCATION --> | subdivision_type1 = Country | subdivision_name1 = [[Myanmar]] | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | subdivision_type4 = District | subdivision_name4 = [[Kawkareik District]] | subdivision_type5 = City | subdivision_name5 = [[Kyainseikgyi
PHYSICAL CHARACTERISTICS --> | length = {{convert|300|km|mi|abbr=on}} | width_min = | width_avg = | width_max = | depth_min = | depth_avg = | depth_max = | discharge1_location= | discharge1_min = | discharge1_avg = | discharge1_max
BASIN FEATURES --> | source1 = | source1_location = [[Karen State
Myanmar]] | source1_coordinates= {{coord|16|09|N|97|58|E|display=inline}} | source1_elevation = | mouth = [[Ataran River]] | mouth_location = Chaunghanakwa
Myanmar]] | mouth_coordinates = | mouth_elevation = {{convert|7|m|abbr=on}} | progression = | river_system = | basin_size = | tributaries_left = | tributaries_right = | custom_label = | custom_data = | extra = }} အာကပ်ပဳကေတ် နူ မုက်လိက်ဘာသာအင်္ဂလိက် {{Infobox Buddhist monastery |name = ဘာကျာ်သြဳမန် |image = |image_size = 250px |alt = |caption = |t= |p= |pushpin_map = Myanmar |coordinates
coord|16|08|24|N|97|43|44|E|type
landmark_region
CN-54|display=inline
title}}--> |map_caption = ဒၞာဲဘာကျာ်သြဳမန် မနွံ |map_size = 250 |location_country = Myanmar |location= ဍုင်လ္ဂုင် အရာပ်ဗဟာရ် |founded_by = |founded = |date_renovated = | religious_affiliation = ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ |sect = ဂိုဏ်ဓမ္မယုတ္တိနိကာယ (မဟာယျေန်) |lineage= |dedicated_to = ဘာတိုက်လိက် ကေုာံ စမြိုင်သာသနာ |head_lama = |colleges= |no
of_monks = |architecture = }} </code> အာကပ်ပဳကေတ် နူမုက်လိက်ဘာသာအင်္ဂလိက်
လိက်ပရေင် မဆေင်ကဵု ပရေင်ပညာဂမၠိုင် ကဏ္ဍဏအ်ဂှ် ကဏ္ဍလစှ်ေ နွံဆ အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
ကဏ္ဍဏအ် နွံ ဆၜိုတ် အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ
ကွာန်ကမၞာမ်(အၚ်္ဂလိက်
Kamanam
ကမနင်းရွာ အၚ်္ဂလိက်
Kamanin)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
ဂကောံကွာန်ကမၞာံ
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၄၅
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကမၞာံ မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၀၅၂
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၂၄၆ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၂၂၉၈ တၠရ
ဝဳကဳပဳဒဳယာ- တိုင်ခဳ မသုန် ထာမ်ပလိက်
Wikipedia principles ထာမ်ပလိက်
Wikipedia policies and guidelines
ဘာကအ်ဒုန်မြေင် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ဒုန်မြေင်
ပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ်
ဒေသရးမန် (တွဵုရးဍုင်ကရေင်
၁] သၞာံ ၁၃၈၄ ဂှ် ပ္ဍဲဘာဝွံ လုပ်လဝ်ဒဂိုန် ခမဳ ၅ ဇကု ထပိုယ် ၇ ဇကု
၁] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တသူရိယ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၃၂
ဝှ် ၁၂
ကဝိအဂ္ဂဒိပ္ပ ဝွံ ဒှ်အစာကဝိမန် ခေတ်တြေံမွဲတုဲ ပရူညး ဗွဲမလှဲလးဂှ် ဂွံတီကေတ် ဟွံမာန်ရ
ပရူညး ဆၜိုတ် ညးမချူလဝ်တုဲ ပ္ဍဲနိဒါန်လိက်တအ်ဂှ်ဟေင် ဂွံတီကေတ်မာန်ရ
ဗွဲတၟေင် ကဝိအဂ္ဂဒိပ္ပဝွံ ပရူညး ညးချူစအောန်ကွေဟ်ရ
အခိင်အခါ သက္ကရာဇ် ဂိတုတ္ၚဲ ညးမချူလဝ်လိက်ဂှ်ဟေင်ရ ညးချူစုတ်လဝ်
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပရူညးဂှ် ပိုဲတအ် ဟွံတီ
ၜိုတ်မဂွံလဝ်မ္ဂး ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၁၁၈ ကၠာဍုင်ဟံသာဝတဳ ဟွံဂွံလီုဏီ အဃောမဒှ်ဒၟံင်ပၞာန် ကုဗၟာဂှ် ညးချူလဝ် လိက်သင်္ခပတ္တ
လိက်သာရဝါန်ဂှ်လေဝ် ညးချူလဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ကၠာဍုင်ဟံသာဝတဳ ဟွံဂွံလီုဏီ ၜိုတ်မွဲသၞာံကီုရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၁၁၈ ဂှ် ညးခၞံလိက်သၚ်္ခပတ္တ
လိက်ညးဂမၠိုၚ် ( ) အဂ္ဂဒိပ္ပဂး နာမအဲကွိကၠာ
ကာလစဳဇန် ဆက်ပိုဒ်ဗျန်အက္ခရာ
လ္ၚီကၠံသ္ဍာံစှ်ဒစာံ (၁၁၁၈) ဟဂွံမှာ
ဒှ်သက္ကရာတ် ကၞာတ်လဝ်ဇိုၚ်သၚ်္ချာ
သ္ပလဝ်ဝါသၞာ ထာဝရဂ္ညိ
သၚ်္ခပတ္တ ဂးယၟုနာမလိက်စိ
အကြီုဒဒှ်ရ နာဲညးခေတ်တပိ
ဂကောံအဆေဝ်သွဝ် ဇၞော်မောဝ်ကဵုဣဓိ
ပိုန်အရီုတန်ကီု သီုကဵုမသုန်ဂၠိ
စသိုၚ်ဖဲအဆတ် ကၞောတ်တဲညးဘုံပိ
သ္ဍးကၠေံဘုံကၟိန်သွဝ် စှ်ေတန်ဂၠံဂဝ်မိ
ဒေဝဇၞော်နုဘဴ ရဴဂဴသေၚ်ဟာ
အဂ္ဂဒိပ္ပ ဂးနာမအဲကဝိကၠာ
ကာလစဳဇန် ဆက်ပိုဒ်ဗျည်အက္ခရာ
လ္ၚီကၠံသ္ဍာံစှ်ဒစာံ (၁၁၁၈) ဟဂွံမှာ
ဒှ်သက္ကရာတ် ကၞာတ်လဝ်ဇိုၚ်ပါဒ်သချၚ်္ာ
သ္ပလဝ်ဝါသနာ ထာဝရညိ
ပၚ်မှိၚ်ပိုဲဟီု အဂီုတမၠာ
ဍုၚ်မွဲလအိတ်ဘဳစိတ်ပြာထာ
အိန်သ္ဂီုဂ္ညိဂၠဴ ညံၚ်ရဴသွဝ်ၜါ
ပြာသာဒ်နန်သ္ၚိဗန္ဓရာ
လိက်ပုံအဂီုတြေံ ပရူဒဒှ်ဍုၚ်ဘဳစိတ် (ပ္ဍဲပွဳပွူဍုၚ်လ္ဂုၚ်လၟုဟ်) မကော်ဂးပုံသာရဝါန်ဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၁၁၈ ဂှ် ညးဇန်ချူ နဒဒှ်လိက်လၚ်္ကာရ
ဘာသာမန် (ဝါ) အရေဝ်မန် (အၚ်္ဂလိက်
Mon Language
Burmese
မွန်ဘာသာ) ဂှ် ဒှ်ဂကောံအရေဝ် သြသထြောအေရှတေတ် (Austroasiatic language) မဒှ် အရေဝ်တမ်မူလ ရးအာရှအဂၞဲမွဲရ
ဂကောံအရေဝ် သြသထြောအေရှတေတ် ဂှ် ဒှ်အရေဝ် ဂကူဗွဲမဂၠိုၚ် မဟီုဂးဒၟံၚ် ပ္ဍဲၝောအ်ဒေသအာရှအဂၞဲတုဲ ပ္ဍဲအိန္ဒိယ
ဘၚ်္ဂလာဒေသ်
နဳပဝ် ကေုာံ ဒေသပယျဵု ဍုၚ်ကြုက် လပါ်သၠုၚ်ကျာလေဝ် ပြးဇး နွံဒၟံၚ် ညိညကီုရ
ဂကူမဟီုအရေဝ် သြသထြောအေရှတေတ် သီုဖအိုတ် စၟတ်သမ္တီလဝ် နွံ (၁၆၈) ဂကူကီုလေဝ် ဆဂကူ ဗဳယေတ်နာမ်
ဂကူခမေန် ကေုာံ ဂကူမန်တအ်ဟေၚ် မၞုံကဵု ရာဇဝၚ် မဇၞော်လှဲလးရ
အရေဝ်မန်တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ဇၞော်မောဝ်ကၠုၚ်လဝ် ပ္ဍဲအခိၚ်ၜိုတ် မလောန်ကၠုၚ် သၞာံ ၅၅၀၀ သၞာံ အခိၚ် ဂကူမန်ကဵု ဂကူခမာ စပြးဇးရေၚ်သကအ် ဟီုမာန်ရ
နူအခိၚ်ၜိုတ် အေဒဳ (၃) ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဂကူမန်တအ် စုက်လုက် ကုဂကူအန္ဒိယတုဲ လွဳစ မအက္ခရ်ညးတအ်တုဲ ဖန်ဗဒှ်ပတိုန် လိက်ဂကူဇကုရ
ရံၚ်ကဵု ပရေၚ်ယေန်သၞာၚ်မၞိဟ်တုဲ ဂကူမန် မစချူလိက် ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ်အခိၚ်ၜိုတ် အေဒဳ ၃ ဗွဝ်ကၠံမဒှ်မာန်ရ
ဆဂး လိက်တၟအ် ၜိုတ်မဂွံဆဵု နကဵုဘာသာမန်ဂှ် ပ္ဍဲအေဒဳ ၆ ဗွဝ်ကၠံ) ဂကူမန် ပ္ဍဲခေတ်ဒွါရဝတဳ (လၟုဟ်ဒၞာဲဍုၚ်သေံထာဲ ကဵု ဍုၚ်လဴ) ကေုာံ ဒၞာဲဍုၚ်ဗၟာ လၟုဟ်ရ
အရေဝ်မန်တ္ၚဲဏအ် စနူကဵု အေဒဳ (၃) ဗွဝ်ကၠံဏအ် ဟီုဂွံရ
လိက်မန် ခေတ် (၆) ဗွဝ်ကၠံဂှ် နကဵု ဗီုပြၚ်အက္ခရ် ၜိုန်ရ တၞဟ်ခြာကဵု ခေတ်သဓီု ကဵု ဗုကာံ တၟာဂလိုၚ်ကီုလေဝ် ရံၚ်ကဵု မဝေါဟာရတအ် တုပ်ရေၚ်သကအ်တုဲ စၟတ်သမ္တီ နဒဒှ် မွဲခေတ် မကော်စ အရေဝ်မန်တြေံ ဂွံရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ အရေဝ်မန် ခေတ်အကြာ (အေဒဳ ၆- ၁၂ ဗွဝ်ကၠံ) ဂှ် ဒှ်အရေဝ် မန်တြေံ မစၟတ်သမ္တီကေတ်မာန်ရ
အရေဝ်မန်လဒေါဝ်ဂှ် စနူ ၜိုတ် (၁၂-၁၅) ဗွဝ်ကၠံ မဒှ်အခိၚ် တၠညးမိစောဗု ဓမာန်ညး သၟိၚ်ဓမ္မစေတဳတုဲ လိက်ကြဴနူဂှ် (၁၅-၁၉) ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဒှ် မန်တၟိ မြဴသာ်ဝွံ ပါ်ဂွံရ
ဂကူမန်ဂှ် ဒးဒုၚ်ဘဲပၞာန် ကုဗၟာမဂၠိုၚ်ကဵုအလန်တုဲ ပရေၚ်အရေဝ် လိက်မန်လေဝ် ပြံၚ်နှဴကုဗၟာ ဗွဲမဂၠိုၚ်ကီုရ
ဂကူမန် မဒးဒုၚ်ဘဲပၞာန် အောၚ်ဇေယျ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၇၅၇ ဂှ် သီုဒးဒုၚ် ဂစိုတ်ပဠက်ဂကူကီုတုဲ အရေဝ်မန်ဂှ် ဍန်လျစှ်ေအာ စဵုကဵုကြပ်ကၠက်ရ
ပ္ဍဲအခိၚ်လၟုဟ် မၞိဟ်မဟီုအရေဝ်မန်ဂွံ နွံစ ၜိုတ် ဒစာံ ကိုဋ်ဒှ်ရ
ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၁၁ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၁၁
Rapper စၟဳခေတ် (ၜံင် ၁၉၈၅ သၞာံ) ဇာတိကွာန်ကြုက်ပိ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဇြပ်ဗု ဝွံ ဒှ် သၟာဒယှ်ေဒွက်မန်ဒယှ် ညးသၟတ်တအ် ဒးစိုတ်မွဲတုဲ ဗွဲတၟေင် ဂကူဒွက် Rap နူသၞာံ ၂၀၀၇ လုပ်စိုပ်ကၠုၚ်ဗွိုၚ်သုခုမတုဲ ဒယှ်ေကၠုၚ်ပ္ဍဲဂဳတ (Power Music) ရ
သၟာဒယှ်ဒွက် Rapper စၟဳခေတ် ဝွံ ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၅ ပ္ဍဲဇရေင် မိမၜါ နာဲယှိုဲအုက်
မိပိုဝ်
ပ္ဍဲကွာန်ကြုက်ပိ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဇြပ်ဗု တုဲ မိမၜါ နူဍောတ်တၚ်ကဵုလဝ်ယၟု မာံကျဝ်ဇေယျ သီုဖအိုတ်ကောဒေံနွံ ၆ တၠ ရ
Rapper စၟဳခေတ် ဝွံ နူသၞာံ (၂၀၀၇) ဂှ် စလုပ်စိုပ်ကၠုၚ်ဗွိုၚ်သုခုမတုဲ ဂွံထ္ၜးရုပ်တက်ကၠုၚ်လဝ် ပ္ဍဲကဝးဗဳဒဳယောမန် ပ္ဍဲကဝး "ၚုဟ်မ" မွဲကဝးနွံတုဲ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် နကဵုပါရဂူဟံသာ တၚ်ခုတ်ကဵုယၟု "စၟဳခေတ်" လက္ကရဴအခိၚ်ပၠောပ်ကဝး Mon No 1
ဂှ် နကဵုပါရဂူဟံသာပၠန်ထပ်ဗပေၚ်တၚ်ခုတ်ကၠုၚ်ကဵုယၟု Rapper စၟဳခေတ် ရ
နူဂှ် တိုန်ကၠုၚ်စၚ် လုပ်စိုပ်ဂဳတ (Power Music) ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၉ ဂှ် စိုပ်မလေဝ်ယှာတုဲ Rapper စၟဳခေတ် က္ဍိုက်ပ် ကသေံကၟဝ်သ္ကံရဲတုဲ ကၠောန်ပ္တိတ်ကၠုၚ်လဝ် ကဝးဒွက် "လွဟ်" (Weapon) မွဲကဝးကီု
ကဝးပူဂဵုမွဲကဝး ယၟုကဝး ကီု
မ္ၚးနူဂှ် ဒွက်မွဲမွဲပိုဒ် ဒွက် "ဝး
ဒွက် "ဆက်ကွာ်" ကေုာံ ဒယှ်ေပံၚ်တောဲအကးပေၚ် ဒွက် ဒွက်ဗှ်သနာကီု နကဵု Rapper စၟဳခေတ် နူစချူဒွက် စိုပ်သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ်မ္ဂး လၟိဟ်ဒွက် အကြာ ၂၀ ဒွက်ပြၚ်နွံရ
ဝင်(အၚ်္ဂလိက်
History
Burmese
သမိုင်း) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အရာမလ္ၚတ် ပရူမဒှ်လဝ်တုဲ ပ္ဍဲအခိင်အတိက်တေအ် နူကဵု မချူစၟတ်သမ္တီလဝ် နကဵုလိက်ရ
ပွမလ္ၚတ် ခေတ်ကၠာဟွံစၟတ်သမ္တီ မချူလဝ် နကဵုလိက်ဏီတအ်ဂှ် ညးကော်စ မလ္ၚတ် ခေတ်ကိုပ်ကၠာစၟတ်သမ္တီဝင် (prehistory) ရ
ခေတ်ကိုပ်ကၠာစၟတ်သမ္တီဝင်ဂှ် နကဵုမၜံက်ခါဲ ပ္ဍဲဒၞာဲဝင်တအ်တုဲ ဗၟံက်ထ္ၜး ပရူမဒှ်လဝ် ပ္ဍဲခေတ်ဂှ်ရ
ဘာသာဝင်ဂှ် ဒှ်အရာ မလ္ၚတ် ပရူလညာတ်သမ္တီ ကောန်မၞိဟ်တအ်
ဗီုပြင် ဂကောံမၞိဟ်တအ် မဒက်ပ္တန်လဝ်
ပရူမကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်အတိက်
ပရူဗီုမပြံင်လှာဲကၠုင်လဝ်
ပရူဗီုမချဳဓရာင်ကၠုင်လဝ်
ဟိုတ်အဆက်အစပ် ပရူဒဒှ် မွဲကုမွဲတအ် ပ္ဍဲအခိင်အတိက်တေအ်ရ
မအရေဝ် အရာမဆေင် ကုပရူဒဒှ်အတိက်တအ်ဂှ် စၟတ်သမ္တီ
ကလေင်ဗၟံက်ပတိုန်
ပကောံပကေဝ်
ပတိုန်ထ္ၜး
ကေုာံ ကံက်အဓိပ္ပါယ် တင်ဂၞင် မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်အတိက် ဒှ်တမ်ရ
တၠပညာ မချူဝင်ဂှ် ညးကော် အစာဝင် ရ
အရာ (ဝါ) လိက်တၠပညာတအ် မပတိုန်ထ္ၜး မပါ်ပါဲ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပရူဒဒှ်အတိက် အဆက်အစပ် ဟိုတ် ကေုာံ ဖဵုတအ်လေဝ် ပါလုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲဝင်ကီုရ
အစာဝင်တအ် လဆောဝ်မ္ဂး သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပါ်ပါဲ နိယာမပရူဒဒှ်အတိက်တုဲ ဗီုလဵု ဆက်စပ် ကုပရူမကတဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲအခိင်ပစ္စုပ္ပန်ဏအ်ရ
ပေါမ်
ဇာတ် (stories) တအ်ဂှ် ဒှ်အရာမဆေင်ကဵုယေန်သၞာင်မွဲတုဲ တင်ဂၞင် နူပေါမ် ဇာတ်တအ်ဂှ် စကာ နဒဒှ် တင်ဂၞင်ဝင် ဟွံဂွံရ
ဥပမာ (ပေါမ် မိဍောင်ကှ်ေထဝ်
ပေါမ်မိၝောအ်နန်) တအ်ဂှ် ဒှ်အရာ အာဲကၟာဲယေန်သၞာင် (cultural heritage) ရ
လဆောဝ်မ္ဂး ပရူလ္ၚဵု ဗီုကဵု ဝင်ကျာ်
ဝင်သၟိင် နကဵုအင်္ဂလိက် မကော်စ legends တအ်ဂှ်လေဝ် စကာ နဒဒှ် တင်ဂၞင်ဝင် ဟွံဂွံရ
ပ္ဍဲမန် ဟိုတ်မဟီုဝင် သီုဖအိုတ်တုဲ အရာလဵု မဒှ်ဝင် မလုပ်လၟိဟ် အရာမဒှ်ဍာံ
အရာလဵု မဒှ်ပေါမ် မလုပ်လၟိဟ် အရာမဖန်ဗဒှ်ဂှ် ပါ်စဝါတ်ဒၟံင်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲမန် ဒၞာဲမအရေဝ် အင်္ဂလိက် legend ဂှ် ဒးဖန်ဗဒှ်ပတိုန် အရေဝ်တၟိမွဲထေက်ရ
ရံင်ကဵု ပ္ဍဲလိက်တြေံ မဂွံဆဵုကေတ် ဥပမာ (ပေါမ်သၟိင်အသး) ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲမန် ဝင်မ္ဂး မဂွံအဓိပ္ပါယ် တုပ်ကဵု (history)တုဲ ပေါမ်ဂှ် တုပ်ကဵု (legend)အင်္ဂလိက် ဗီုဏအ် ဟီုဂွံကီုရ
ယဝ်ရ ဟီုဗီုဏအ်မ္ဂး သွက်အရေဝ်အင်္ဂလိက် story ဂှ် ဗီုလဵု ဂွံဟီု ဗီုမန်ပၠန်ရော
ပ္ဍဲဝင်ဂၠးတိမ္ဂး ဟေရဝ်ဒဝ်တုသ် (Herodotus) အစာဝင်ဂရိတ် နူကဵု ၅ ဗွဝ်ကၠံဘဳသဳဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မလ္ၚတ်ဆေင်ကဵုဝင်ကၠာအိုတ်တုဲ ညးတအ် စၟတ်သမ္တီလဝ် မအံက်ဝင်
ပ္ဍဲအခိင်တုပ်ပ် အစာဝင်ဂရိတ်မွဲပၠန်ဂှ် ဒှ် အစာဝင်ထုသာဲဒိဒ် (Thucydides)ရ
ညးတအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မဖျေဟ်ရိုဟ်ကၞက် မဆေင်ကဵု ပညာမလ္ၚတ် ဘာသာဝင် ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်ဟီုဂွံရ
ညးၜါဂှ် ဟေရဝ်ဒဝ်တုသ် ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်လ္ၚတ် မဆေင်ကဵု ယေန်သၞာင်အခိုက်ဘဝမၞိဟ် မပြံင်လှာဲတုဲ ထုသာဲဒိဒ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မလ္ၚတ်ပရူဝင်သၟိင်တၠ ကေုာံ ပေါဲပၞာန်ဂမၠိုင်ရ
ပ္ဍဲရးဗၟံက်မ္ဂး လိက်ဝင်တမ်သၞာံကၞောတ်သၞာံ (Spring and Autumn Annals) မဒှ်လိက်ဝင်ဍုင် ဂကူကြုက်ဂှ် ချူခၞံလဝ်တုဲ ပ္ဍဲဘဳသဳ ၇၂၂ (မူလိက် နူဘဳသဳ ၂ ဂှ်ရ ဂွံသှ်ေၜက်) ရ
ပရူဒဒှ် မချူလဝ် ပ္ဍဲအခိင်တမၠာတေအ်ဂှ် ဒုင်သဇိုင်ကု သဘာဝဝင် ကေုာံ သက်သဳနူနာနာသာ်တုဲ ပရူမချူလဝ် အတိက်တအ်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ကလေင်ကံက်အဓိပ္ပါယ်တၞဟ် ပြံင်လှာဲထောအ်တၟိတအ်ဂှ် ဆက်နွံဒၟံင် လၟိုန်ရ
ဘာသာဝင်ဂှ် ပ္ဍဲဘာသာကောန်ၚာ်ကီု သီုကဵု နဒဒှ် ကဆံင်တၠပညာ မကတ်လ္ၚတ် ပ္ဍဲတက္ကသိုလ်ဂှ် ဆက်ကတ်လ္ၚတ်ဒၟံင်ဖိုဟ်ရ
သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ် ကြဴနူ မကလေင်စဴကၠုင် နူဍုင်သေံသုခေါဒယ (Sukhothai)တုဲ ဗတိုက်သီကေတ် အဝဵုသၟိင်ဍုင်မတ္တမ နူသၟိင်စဍုင်ဗၟာ အလိမာမင် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၂၈၅တုဲ ညးလလောင်တြး ဍုင်ဗၠးၜး နူကဵုဍုင်ဗုကာံ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၂၈၇ ရ
ညံင်ရဴ ညးကီု သၟိင်စဍုင်ဗဂေါ တရာဗညာလေဝ် လလောင်တြး ဒဒှ်ရ ဍုင်ဗဂေါ မဒှ်ဍုင်ဗၠးၜး နူဗုကာံတုဲ ညးတိုန်ပ ဨကရာဇ် ဍုင်ဗဂေါရ
ကြဴနူ ဍုင်ဗဂေါ ကဵု ဍုင်မတ္တမ လလောင်တြးဗၠးၜးတုဲ သၟိင်ဗၟာဗုကာံ ဗလးနင်ပၞာန် ကၠုင်ဗတိုက်ဒၟံင် မဂၠိုင်ကဵုအလန် ပ္ဍဲအကြာသၞာံ ၁၂၉၅-၁၂၉၆ ဂှ် မန်ဍုင်ဗဂေါ ကဵု မန်ဍုင်မတ္တမ (ဝါ) သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ် ကဵု သၟိင်တရာဗညာ ညးၜါပံင်ကောံ ဒက်မဟာမိတ်တုဲ ဒုင်ဗတိုက်ကဵု ပၞာန်ဗၟာရ
အတိုင်ဝင်မ္ဂး ဗွဲကြဴ တရာဗညာ ချပ်စၞာဲလတူညးတုဲ ညးရပ်ကြိုင်ထောအ် သၟိင်တရာဗညာတုဲ ညးဂွံဒှ် သၟိင်မန် အလုံမွဲရးမန်ပိ - ရးမတ္တမ
ရးဖာသီ
ရးဗဂေါရ
အရာမဒယှ်ပြာကတ် ပ္ဍဲသၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ်မွဲပၠန်ဂှ် ဒးခၞံဗဒှ် လိက်ဓမ္မသာတ်မွဲတုဲ ဓမ္မသာတ်ဂှ် ယၟုပြာကတ်ဒၟံင် နဒဒှ် ဓမ္မသာတ်ဝါရေဝ်ရောဝ် စဵုကဵုတ္ၚဲဏအ်ရ
ဓမ္မသာတ်ဂှ် ဒှ်ဓမ္မသာတ်ကၠာအိုတ် တြေံအိုတ် မခၞံဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲကဵုဍုင်မန်ကီု သီုကဵုဍုင်ဗၟာတုဲ ပ္ဍဲခေတ်သၟိင်ဨကရာဇ်တေအ် ဓမ္မသာတ်ညးဂှ် ဍုင်မန်
ဍုင်ဗၟာ သီုကဵု ဍုင်သေံ စကာကၠုင်လဝ် စဵုကဵုစိုပ် ၁၉ ဗွဝ်ကၠံ (စဵုကဵု အခိင် ဍုင်ဗၟာ မစိုပ်အာ သၟဝ်တဲအင်္ဂလိက်)ရ
Category
ဝင် ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ပံင်ပ္ကောံချူလဝ် နကဵု ညးလွပ် မရပ်စပ်သုင်စောဲ တအ်တုဲ ခၞံဗဒှ်ပတိုန် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ သက္ကုၚုဟ်မွဲရ
ဇၟာပ်ညးအဲ တၞဟ်နဂွံရပ်စပ် လောဲသွာတုဲ ကဵုလဝ်ယၟု ဝဳကဳတုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ် နကဵုမုက်လိက်ဝေပ်သာ်မွဲရ
ညးလွပ်တအ်လေဝ် ဇၟာပ်အခိင်အခါ နာဍဳဟွံခြာ ဗီုညးကဵုညး ဖန်ပလေဝ်ဒါန် ချူစုတ်ဒၟံင်တုဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ဒှ်ကၠုင် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ မဍိုက်ပေင်တဴ ကဵုပရူပရာနာနာမွဲရ
ပ္ဍဲဝဳကဳပဳယာမန်ဝွံလေဝ် ယြဴညးလဵုမွဲ ဟွံဟီု အတိုင်သၞောဝ် မလိက် ယူနဳကုဒ် (Unicode)Font ၅
၂ ဂှ် ဒ္ဂေတ်ဗက်တုဲ ဗှ်ကေတ်မာန်
စၠောအ်ချာဲကေတ်မာန်တုဲ သီုချူပတိုန် ဗွဲမဗၠးၜးမာန်ရ
ဆက်ဗှ် Full article
နွံပၟိက် ကောန်ဍေင် သွက်ဂွံတက် လိက်မန်ကီု သီုလိက်ဗၟာ နကုသၞောတ်ယူနဳကောဒ်မ္ဂး တံင်ဂြဲကေတ် နူ KeymanWebဏအ်ညိ
တင်သမ္တီ ပ္ဍဲ စက်ဇကုဂှ် ဒးတင်စုတ်လဝ် ၜါသာ်
ဝဳကဳပဳဒဳယာ- တိုင်ခဳ မသုန် (ဝါ) သဳလ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ (၅) Full article
ချူလိက်ပရေင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမ္ဂး အရာမဒးတီလဝ်ထေက်တအ်ဂှ် ဆက်ဗှ်ကေတ် ဒၞာဲဏအ်
ညးပကင်ရင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဟီုဂှ် မုတာလျိုင်နွံရော
ဆက်ဗှ်ကေတ် ဒၞာဲဏအ်
ညးပကင်ရင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာမန်
နွံပၟိက် မိက်ဂွံ လုပ်ကၠောန် ယိုက်ဂၠေင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမန် နဒဒှ် မၞိဟ်ပကင်ရင်မွဲမ္ဂး အာတ်မိက်ကေတ် ပတိုန်ဂလာန် ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ်ညိ
ပ္ဍဲကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ဂှ် ဟိုတ်နူ ဗျူရဝ်ဂရေတ် ဇကုအပိုင် ဟွံမဲတုဲ တင်မပတိုန်ထ္ၜး ပ္ဍဲမုက်လိက်ဏအ်ဂှ် သ္ဒးကလေင်ပတိုန် ပ္ဍဲကဵု Steward requests/Permissions ရ
ပတိုန်ဂလာန် နဒဒှ် မၞိဟ်ပကင်ရင် တာမ်ပလိက် Template ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အရာ မကၠောန်လဝ် ကိုန်ဂစိုတ်တုဲ ကပ်ပဳကေတ်တုဲ သၠာဲစုတ် တင်ဂၞင်ဂမၠိုင်မ္ဂး ဍေဟ်မံက်တိတ်ကၠုင် ဗီုမဖျေဟ်လဝ် ကိုန်ဂစိုတ်ဂှ်ရ
သွက်ဂွံ ကပ်ပဳကေတ် တာမ်ပလိက် မဆေင်ကဵု ပူဂိုလ်တအ်ဂှ် ဍဵုဗှ်ကေတ် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ညိ
Full article
နကဵုသၞောတ်မ္ဂး ဇၟာပ်မုက်လိက်ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ပရူဗွဲသၟဝ်ဝွံ သ္ဒးနွံရောင်ဂှ် ညးတအ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ
ပရူတအ်ဂှ် ကၠာဲကေတ် နူကဵုဘာသာဇကုမခံင် ဥပမာ နူဘာသာအင်္ဂလိက်တုဲ ကၠာဲဗဒှ် နကဵုဘာသာမန်ညိ
ပရူမကၠာဲလဝ်တုဲတအ်ဂှ် ကဵုစၞောန်စုတ်လဝ်ကဵု ဗီုမန် ဗဒါဲဂှ်ညိ
Full article
မန် ဘာသာမန် (ဗျန်မန် သဒ္ဒါမန်) ယေန်သၞာင်မန် ရးနိဂီု ယဲကေန်သာ ယဲဏမ်ဍာတ် ယဲဂြိုဟ်ဂုဟ် ယဲကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ် ၂၀၁၉ ခရေတ်ယာန် အေဿလာမ် ဗုဒ္ဓ ဟိန္ဒူ ဇိနဘာသာ ဂျူ သိခဘာသာ (ဘာသာသိခ်) သၠပတ်သမ္မာ ဇဳဝဗေဒ ဓာတုဗေဒ နက္ခတ္တဗေဒ ဘူမိဗေဒ စိတ္တဗေဒ ရုက္ခဗေဒ ရူပဗေဒ သတ္တဗေဒ ဂဳတ (ဒွက်) လိက်ပတ် (ကဗျ ဝတ္ထု) ပါန်ကွတ် ဗိသုကာ မနုဿဗေဒ ပရေင်ပညာ (ဘာ တက္ကသိုလ်) ဒဿန ဘာသာဗေဒ ဓမ္မသာတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပညာလိင် ဂြိုဟ် ဂၠးတိ တိုက် (အမေရိကသမၠုင်ကျာ အမေရိကသၟဝ်ကျာ အာဖရိက အာရှ အန္တာတိက ဥရောပ အဝ်သတြေလျာ) ကောန်ပျူတာ ပရေင်ဆက်စၠောအ် သောပ်ဝလ် ဓာတ်လလဳ အေန်ဂျေန်နဳယာ ဝင် ဝင်မန်
ဘာကအ်တာ ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ဒါလာန် ပွိုင်ဍုင်လှိုင်ဗၠဲ
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဓမ္မသာရ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၈၃
ဝှ် ၅၂
မာရ်သ် (အၚ်္ဂလိက်
Mars
သင်္ကေတ
ဂှ် ဒှ်ဂြိုဟ် မရနုက်ကဵုပန် နူကဵု တ္ၚဲ တုဲပၠန် ဒှ်ဂြိုဟ်ဍောတ်အိုတ် မရနုက်ဒုတိယ ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်တ္ၚဲ
မဇၞော်နူ ဂြိုဟ်မာဂျူရဳ (Mercury
မာရ်သ်ဂှ် ဒှ်ယၟု မကၠာဲနူ ဘာသာအင်္ဂလိက် (Mars) တုဲ ယၟုဝွံ နူတမ် ကၠုင်နူ ယၟုကျာ်ရဝ်မ မဒှ်ကျာ်ပၞာန်
ဟိုတ်နူ မညာတ်ကေတ် နကဵုမတ်သာမည အသာ်ဗကေတ်တုဲ လဆောဝ် ကော်စ "ဂြိုဟ်ဗကေတ် (Red Planet
၁၆][၁၇] နကဵု နက္ခတ္တဗေဒ မန်ဗၟာမ္ဂး ကော်စ ဂြိုဟ်အင္ၚာ
အတိုင်မလ္ၚတ်ဆဵု ဗွဲကြဴဏအ် မဟီုလဝ်မ္ဂး ဟိုတ်နူ အသိင်ဓါတ်ပသဲသြဇြဳဒေ (iron oxide) မနွံ ပ္ဍဲဗလးမုက် မာရ်သ်တုဲ ပိုယ်ဂွံညာတ်ကေတ် မာရ်သ် နကဵုမတ်သာမည အသာ်ဗကေတ်ရ
မာရ်သ်ဂှ် ဒှ်ဂြိုဟ်တၟအ် (terrestrial planet) မွဲတုဲ နွံကဵု သတီုကျာ (atmosphere) မကြဳ
တုဲပၠန် ဗလးမုက်မာရ်သ်ဂှ် နွံကဵု ပၞေတ်ဇမီု (impact craters) ညံင်မဂွံဆဵု ပ္ဍဲကဵု ဂိတု
ကုန်ဒဵု ဗင်ဇြဟ်ဂမၠိုင်
သြင်ဗတဳ ကေုာံ ပၞိဟ်ၜါလပါ် ညံင်ရဲ ဂၠးတိကီုရ
ပ္ဍဲကဵု ဂြိုဟ်မာရ်သ်ဂှ် နွံကဵု အခိင်တ္ၚဲ အခိင်ဗတံ ကေုာံ ဥတုတၞဟ်ခြာ ညံင်ရဴ ပ္ဍဲကဵု ဂၠးတိပိုယ်ဏအ်ကီုရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဂြိုဟ်မာရ်သ်ဂှ်လေဝ် ဂေတ်ကဝဲဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ရိပၞိဟ်ဇကု ညံင်ရဴ ဂၠးတိပိုယ်ဏအ်ကီုရ
ပ္ဍဲကဵု မာရ်သ်ဂှ် နွံကဵု သြလုမ်ပုသ်မောန် (Olympus Mons) မဒှ်ဒၞာဲဒဵုခတိုဟ်လဝ်ဇၞော်ဇၞော် ကေုာံ ကုန်ဒဵုသၠုင်အိုတ် ၜိုန်မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်တ္ၚဲ
ပါဲနူဂှ်တုဲ သီုနွံကဵု ဇြဟ်ဇမၠိင် (Valles Marineris) မဂၠိင်အိုတ် ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်တ္ၚဲပိုယ်ဏအ်ကီုရ
ပ္ဍဲကရေက်သၟဝ်ကျာ ၄၀% ဂှ် နွံကဵု ခလံက်မညဳရ
မာရ်သ်ဂှ် နွံကဵု ဂိတုၜါမ
ဂိတုမွဲမဂှ် ညးကော်စ ပဝ်ဗောသ် (Phobos) တုဲ မွဲမဂှ် ညးကော်စ ဒါဲမောသ် (Deimos
ဂိတုတအ်ဂှ် ဇကုဍောတ်တုဲ မနွံကဵု သဏ္ဌာန်ဗီုပြင် ဟွံညဳ
ဂိတုၜါဝွံ မဒှ်ဂြိုဟ်ကရေက် (asteroid) လုပ်စိုပ်အာ ဗဝိုင်မာရ်သ်တုဲ ဒှ်အာဂိတု (ဝါ) မဒးဂေတ်ပူဒၟံင် မာရ်သ် မတုပ်ညံင်ရဴ ဂြိုဟ်ကရေက်တၞဟ်ၜါ ၅၂၆၁ ယူရေက (5261 Eureka
ကေုာံ မာရ်သ် တြဝ်ဇန် (Mars trojan)ကီုရ
၁၈] မာရ်သ်ဂှ် ဟိုတ်မဒှ် ဂြိုဟ် မတုပ်ညံင်ဂၠးတိပိုယ်ဏအ်တုဲ တၠပညာတအ် ပလံင်ဏာ က္ၜင်ဂြိုဟ်တုဲ အာလ္ၚတ်ကၠုင်ဒၟံင် ဗွဲမဂၠိုင်ရ
က္ၜင်ဂြိုဟ် မာရိနာ ၄ Mariner 4 မဒှ်က္ၜင်ဂြိုဟ် နကဵု ဂကောံနာသာ မပလံင်ဏာ သွက်ဂွံလ္ၚတ်မာရ်သ် ပ္ဍဲ ၂၈ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၁၉၆၄ ဂှ် ဒှ်က္ၜင်ဂြိုဟ် ကိုပ်ကၠာအိုတ် သွက်ဂွံလ္ၚတ်မာရ်သ်ရ
က္ၜင်ဂြိုဟ်ဂှ် လုပ်ကြပ်ညောန် ကုမာရ်သ် ပ္ဍဲကဵု ၁၅ ဇူလာင် ၁၉၆၅
မာရိနာ၄ လ္ၚတ်ကေတ် မပတံ ကဵု ဇမၞော်တၟာ မာရ်သ်ဂှ် နွံ ၜိုတ် 0
1% ကုဂၠးတိ
တက်ကေတ် ဗီုရုပ် ဂြိုဟ် မနွံဒၟံင် ဗဒါဲဗဒါဲ မာရ်သ်တအ်ဒှ်တမ်ရ
၁၉] နကဵု ဂြိုဟ်သဝ်ဝိတ် မာရ်သ် ၃ ဂှ် စှ်ေလတူ မာရ်သ် ပ္ဍဲကဵု ဒဳသေမ်ဗါ ၁၉၇၁
ဆဂး စှ်ေစိုပ်မာရ်သ်တုဲ က္ၜင်ဂြိုဟ်ဏအ် အဆက်ပိုတ်အာ ကုဂၠးတိ
၂၀] ပ္ဍဲ ၂၀ ဇူလာင် ၁၉၇၆
က္ၜင်ဂြိုဟ် ဝိကိန်၁ Viking 1 စှ်ေ ပ္ဍဲကဵု ဒၞာဲဗလး မMartian surface
၂၁] ပ္ဍဲ ၄ ဇူလာင် ၁၉၉၇
က္ၜင်ဂြိုဟ် မာရ်သ် ပါတ်ဖိန်ဒါ Mars Pathfinder စှ်ေ ပ္ဍဲလတူမာရ်သ်တုဲ ပ္ဍဲ ဇူလာင် ၅ ဂှ် ကွဳရဝ်ဝေ စတိတ် ဂေတ်လ္ၚတ် လတူမာရ်သ်ရ
ကွဳရဝ်ဝေ ဏအ်ဂှ် ဒှ်ကွဳရဝ်ဝေ မအာ လတူမာရ်သ် နူဂၠးတိဏအ် ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ
၂၂] ဂြိုဟ်သြဗိတ် မာရ်သ် အေက်သပြေသ် Mars Express orbiter မဒှ် က္ၜင်ဂြိုဟ် နူကဵု အေဂျေန်သဳအကာသဥရောပ (European Space Agency - ESA) အာစိုပ် သြဗိတ် (လၟောဝ်ဂၠံင်) မာရ်သ် ပ္ဍဲ ၂၅ ဒဳသေမ်ဗါ ၂၀၀၃
၂၃] ပ္ဍဲဇာန်နဝါရဳ ၂၀၀၄ နကဵု ဂကောံနာသာ ပ္တိုန်ဏာ ကွဳလ္ၚတ်မာရ်သ် (Mars Exploration Rovers) မကဵုလဝ်ယၟု သပိရိတ် (Spirit) ကဵု အောပ်ပေါတ်တူနိတိ (Opportunity) ဂှ် သီုၜါ စိုပ်အာ လတူမာရ်သ်တုဲ ကွဳသပိရိတ်ဂှ် ဆကၠောန်ဒၟံင်ကမၠောန် ပလံင်ကဵုဒၟံင် တင်ဂၞင်ဂမၠိုင် စဵုကဵု ၂၂ မာတ် ၂၀၁၀ တုဲ ကွဳအောပ်ပေါတူနိတိ ဂှ် စဵုကဵု ၁၀ ဂျုန် ၂၀၁၈
၂၄] ကွဳရဝ်ဝေ နူကဵု ဂကောံနာသာ မကဵုလဝ်ယၟု ကျူရိသြသိတိ (Curiosity) ဂှ် တိုန်စိုပ် ပ္ဍဲ ၆ သြဂုတ် ၂၀၁၂
မဒှ် ပရေင်ကမၠောန် ပါ်ဓါတ်သိပ္ပံမာရ်သ် (Mars Science Laboratory - MSL) သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ရာသဳဥတု ကေုာံ ပထဝဳ လတူမာရ်သ်ရ
၂၅] ပ္ဍဲ ၂၄ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၁၄ နူကဵု ဂကောံသုတေသနအကာသအိန္ဒိယ (Indian Space Research Organisation - ISRO) ဗလးဏာ က္ၜင်ဂြိုဟ် သွက်ဂွံလ္ၚတ် သြဗိတ် (လၟောဝ်ဂၠံင်) မာရ်သ်တုဲ အိန္ဒိယဂှ် ဒှ်ဂကောံ မရနုက်ကဵုပန် မလ္ၚတ်ဒၟံင် မာရ်သ်
၂၆] ဨမိရတ် ပံင်ကောံအာရာပ် (United Arab Emirates) ဂှ် ဒှ်ဂကောံမရနုက်ကဵု မသုန် ကြဴနူ က္ၜင်ဂြိုဟ်ညး စိုပ်သတီုကျာမာရ်သ် ပ္ဍဲကဵု ၉ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၁
၂၇] ကွဳ နူကဵု ဂကောံနာသာ မကဵုလဝ်ယၟု ပါသေဝါရေန် (Perseverance rover) စှ်ေစိုပ် လတူမာရ်သ် ဗွဲမအံင်ဇၞး ပ္ဍဲကဵု ၁၈ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၁
တၠပညာတအ် လ္ၚတ်ဒၟံင် ပရူအရာမတန်တဴလဝ် ပ္ဍဲကဵု မာရ်သ် အခိင်အတိက်တေအ်
ဗီုကဵု သတ်လမျီု နွံလဝ် ဒှ်မာန် ဟွံမာန်တအ်ရ
ကွဳရဝ်ဝေ မကဵုလဝ်ယၟု ရဝ်သလိန် ဖြန်ကၠေန် (Rosalind Franklin rover) မဗလး နူကဵု အေဂျေန်သဳ အကာသ ဥရောပ ဂှ် နကဵု တင်ရန်တၟအ် သွက်ဂွံလ္ၚတ် အကာသဇဳဝ နွံရ
၂၈][၂၉][၃၀][၃၁] ပ္ဍဲလတူဗလးမုက် မာရ်သ်ဂှ် ဍာ် နကဵုဗီုပြင်ဍာ်ဍာ်ဂှ် တန်တဴ ဟွံဂွံ
ဟိုတ်နူကဵု သတီုကျာအောန်လောန်အာ
သတီုကျာ လတူမာရ်သ်ဂှ် ပတုပ် ကဵု သတီုကျာ ပ္ဍဲဂၠးတိမ္ဂး နွံအောန်နူ ၁
၃၂] ပၞိဟ်ၜါလပါ် မနွံကဵု ဗလးညဳညဳဂှ် ဟိုတ်နူ မွဲအခိင်တေအ် ကေင်နွံကဵု ဍာ်ဗွဲမဂၠိုင် ဒှ်မာန်ရ
ယဝ်ရ ဍာ်ကြံင် နူကဵုပၞိဟ်ၜါလပါ်ဂှ် လေင်မ္ဂး ပ္ဍဲကဵု ဂြိုဟ်ဂှ် ဍာ်ဗၠိုတ်စိုပ် ၁၁ မဳတာ (၃၆ပေ
ပ္ဍဲနဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၁၆ ဂှ် ဂကောံနာသာ ပ္တိတ်လိက်လလောင်တြး ဒဒှ်ရ ညးတအ် ဂွံဆဵုကေတ် ဍာ်ကြံင် (ဍာ်ကလောအ်) သၟဝ်တိ ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲကဵု ဒေသဥတောပိယ ပလနိတိယ (Utopia Planitia region
ဂလိုင်ဍာ်ဂှ် နွံၜိုတ် ဍာ်မနွံပ္ဍဲ ကၟာ Lake Superior မဒှ်ကၟာ ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲကဵု အမေရိကသၟဝ်ကျာ
၃၃][၃၄][၃၅] မာရ်သ်ဂှ် နူကဵု ဂၠးတိဝွံ နကဵု မတ်သာမညလေဝ် ဂွံဆဵုကေတ် မာန် ဗွဲမလောဲသွာကီုရ
မာရ်သ်ဂှ် ဗွဲသၟဟ်မ္ဂး နွံၜိုတ် ကဝက် ဂၠးတိပိုယ်တုဲ
သမၠဲဍေဟ်ဂှ် ဍောတ်နူ ဗလးတၞဳ (ဗလးတိသၟး) ဂၠးတိပိုယ်ဏအ်ရ
၁၀] မာရ်သ်ဂှ် ကမၠေတ် (dense) အောန်နူ ဂၠးတိ
မနွံ ဂလိုင် volume ၁၅% ကုဂၠးတိ
၁၁% mass ကုဂၠးတိ
မနွံကဵု ဒြဟတ်ဇရောတ် ၜိုတ် ၃၈% ကုဂၠးတိ
ဟိုတ်မဂွံညာတ်ဒၟံင် အသာ် ဗကေတ်-လဳမဴဂှ် ဒၟာနူ ဓါတ်ပသဲ(III) သြဇြဳဒေ (iron(III) oxide) ဟွံသေင်မ္ဂး အိက်နှိင်
၃၆] မာရ်သ်ဂှ် ရံင်အသာ် မတုပ်ဒၟံင် တင်လာင်
၃၇] ဒၞာဲလ္ၚဵု ဒှ်ဒၟံင်အသာ်ထဝ်
အသာ်လမ္စံက်
အသာ်ဗရိုတ်
အသာ်သ္ၚေက်ညံင်င် တန်တဴကဵု ဒၞာဲလဵု ပ္ဍဲဗလးမုက် ပိုယ်မရံင်ဂှ်ရ
၃၇] ညံင်ရဴ ဂၠးတိကီု မာရ်သ်လေဝ် နွံကဵု ကထိုက်တိနာနာ မွဲကထိုက် ကုမွဲကထိုက် ကဆံင်ကမၠေတ် ဟွံတုပ်ရေင်သကအ်ရ
၃၈] တၠပညာသိပ္ပံတအ် ပတှ်ေကေတ် ပၞောဝ်ကဵု ကထိုက်တအ်ဂှ် အောန်အိုတ် ကထိုက်ဍာ်ဍာ် သ္ဒးနွံမွဲကီုရ
၃၉] အတိုင်ဗ္ၜတ် မာရ်သ် မစၟတ်သမ္တီလဝ်လၟုဟ်မ္ဂး ကထိုက်တအ်ဂှ် နွံကဵု ကဝက်လၞင်ဗဝိုက် (radius) ၜိုတ် 1
794 ± 65 kiloမဳတာs (1
115 ± 40 mi
တိမာရ်သ်ၜိုတ် ၁၆-၁၇%ဂှ် ဒှ်ပသဲ ကဵု နိက်ကေလ် (nickel
၄၀] မာရ်သ်ဂှ် ညံင်ရဴဂၠးတိဏအ်ကီု နွံကဵု ကရေက်တေက်တဝ်နိစ် (tectonic)ဂမၠိုင်တုဲ ဒဵုခမ္တိုဟ် (volcanic)ဂမၠိုင်လေဝ် နွံလဝ်ကီုရ
ပါဲနူကဵု ဒြပ်သဳလဳကောန် (silicon) ကေုာံ အောက်သဳဂျေန် (oxygen) တုဲ ဓါတ်မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလတူ မာရ်သ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ပသဲ
ဓါတ်ဇရောတ် (magnesium
အလူမဳနဳယာမ် (aluminium
ခပဵု/ကာလ်သဳယာမ် (calcium) ကေုာံ ပဝ်တဿဳယာမ် (potassium) တအ်ရ
သတီုကထိုက်တိ ဂြိုဟ်ဂှ် ဗွဲသၟဟ် နွံစၜိုတ်50 kiloမဳတာs (31 mi)တုဲ သတီု မတီုအိုတ်ဂှ် နွံ125 kiloမဳတာs (78 mi
၄၁] သတီုကထိုက်တိ ဂၠးတိပိုယ်ဂှ် ဗွဲသၟဟ် နွံ40 kiloမဳတာs (25 mi
မာရ်သ်ဂှ် နွံကဵု ကသဳတိ
နကဵုစၟတ် InSight ဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ သၟးဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ကသဳတိ ကတဵုဒှ် ပ္ဍဲမာတ် ဂၠိုင်နူ ၄၅၀ အလန်
၄၂][၄၃] မာရ်သ်ဂှ် ဒှ်ဂြိုဟ်တၞဳမွဲ (ဂြိုဟ်မနွံကဵုတိ) တုဲ ပ္ဍဲဗလးလတူဂှ် နွံကဵု ဓါတ်သဳလဳကောန်
အောက်သဳဂျေန် ကေုာံ ဒြပ်တၞဟ်တအ် ဗွဲမဂၠိုင် တၟအ်ဂမၠိုင်ရ
ဗလးလတူ မာရ်သ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် နွံကဵု တၟအ်လမ္စံက် (tholeiitic basalt)ဂမၠိုင်
၄၄] ဒၞာဲလ္ၚဵုဂှ် တၟအ်မနွံကဵု ဓါတ်သဳလဳကောန်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဂၠိုင်ကီုလေဝ် တၟအ်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် တုပ်ကဵု တၟအ်မဂွံဆဵုဒၟံင် ပ္ဍဲလတူဂၠးတိဏအ်ကီုရ
ပ္ဍဲဒေသအလ်ဗေဒဝ်အောန် (ဒေသ မဒးလျးတ္ၚဲအောန်) ဂှ် နွံကဵု (plagioclase feldspar)ဂၠိုင်တုဲ
ဒေသအလ်ဗေဒဝ်အောန် လပါ်သၟဝ်ကျာဂှ် နွံဂကူတၟအ်ကလိတ်ကလိတ် (sheet silicates and high-silicon glass)ဂၠိုင်
ဒေသကရေက်သၠုင်ကျာ ဒၞာဲကုန်သမၠုင်တအ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် တၟအ်ခပဵုဂၠိုင်
တုဲပၠန် ဒၞာဲမနွံကဵု ဓါတ်ဟေမတိတေ (hematite) ကေုာံ ဓါတ်သြလိဝိနေ (olivine) ဂၠိုင်ဂှ်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ကီုရ
၄၅] ဒၞာဲဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဂြောပ်အုပ်ဒၟံင် နကဵု ခဗိုက်ခၞိက်ဓါတ်ပသဲIII အောက်သဳဒေ (iron(III) oxide dust)ရ
၄၆][၄၇] ပ္ဍဲကဵု မာရ်သ်ဂှ် ညံင်ရဴဂၠးတိပိုယ်ဏအ် မနွံကဵု ဓါတ်ဇရောတ် (magnetic field) ပ္ဍဲကဵုတၞုင်ပၞိဟ်ၜါလပါ်ဂှ် နကဵုသက်သဳပေင်င် ၜိုန်ရဟွံတီကီုလေဝ်[၄၉] လ္ၚတ်မင်ရံင်တုဲ ဂွံဆဵုကေတ် ပရေင်ချဳဓရာင် ဓါတ်ဇရောတ် ပ္ဍဲဒၞာဲလ္ၚဵုရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲကဵု မာရ်သ်လေဝ် နွံကဵု ဓါတ်ဇရောတ် ညံင်ရဴ ပ္ဍဲဒေသပၞိဟ်ၜါလပါ် ပ္ဍဲဂၠးတိပိုယ်ကီုရောင်ဂှ် ပတှ်ေကေတ်ရ
လညာတ်တေသြရဳမွဲ မပ္တိတ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု သၞာံ ၁၉၉၉ တုဲ လညာတ်တေသြရဳဂှ် ကလေင်စၟဳစၟတ်လဝ် ပ္ဍဲအံက်တဝ်ဗါ ၂၀၀၅ မသ္ဂးလဝ်မ္ဂး ပ္ဍဲကဵု မာရ်သ်ဂှ် ပရေင်ချဳဓရာင် ကမြေက်တေက်တဝ်နိစ် (plate tectonic activity) ကေင်ကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင် မတုဲကၠုင် ပန်ဘဳလဳယာန် သၞာံတေအ်
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဓါတ်ဇရောတ် ပ္ဍဲဂြိုဟ်ဂှ် အသိင်ဍိုန်လျအာရ
၅၀] အရာမပတှ်ေကေတ်မ္ဂး မာရ်သ်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵုလၟေင်ဒဒှ် မကောံကလောအ်ကၠုင်ညိညိ နူကဵုခၞိက်ဗဗိုက် ကေုာံ တၟအ် တိ မပြးဇးဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု လၟေင်ဂၠံင်သြရ်ဗိတ်တ္ၚဲ ပ္ဍဲအခိင် သၞောတ်တ္ၚဲမစကတဵုဒှ်ကၠုင်တေအ်ရ
ဟိုတ်နူ ဒၞာဲဒတန် မာရ်သ်မနွံ အပ္ဍဲကဵု သၞောတ်တ္ၚဲတုဲ ပ္ဍဲမာရ်သ်ဂှ် နွံကဵု ဓါတ်နာနာသာ်ရ
ဓါတ်မတူလေင်လောဲ မပ္တံကဵု ဓါတ်ကလဝ်ရိန် (chlorine
ဓါတ်ဖဝ်သဖဝ်ရုသ် (phosphorus) ကေုာံ ဓါတ်သုလ်ဖုရ် (sulphur)တအ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ဂၠိုင်နူ လတူဂၠးတိဏအ်ဏီရ
၅၁] ကြဴနူ ဂြိုဟ်ဂမၠိုင် ကတဵုဒှ်ကၠုင်တုဲ ဂြိုဟ်အိုတ်သီုဂှ် ဒးဒုင်ဇီုကပိုက် နကဵုဗဳသတဳ ညးမကော်စ "မဒးဒုင်ထောအ်ဗုမ် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်/Late Heavy Bombardment" ရ
ပၞေတ် နူကဵုအခိင်တေအ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဒၟံင် ပ္ဍဲလတူဗလးမုက် မာရ်သ် ၜိုတ် ၆၀
၅၂][၅၃][၅၄] မဒှ်ဒၞာဲ သလံက်ဒၟံင်ရ
ပ္ဍဲကဵု ကမြေက်သၟဝ်ကျာ မာရ်သ် နွံသလံက် ပၞေတ်ဇမၞော်မွဲ နွံပါင်တၟာ10
600 by 8
500 kiloမဳတာs (6
600 by 5
300 mi
ဇၞော်နူ သလံက် ပ္ဍဲဂိတု ပ္ဍဲပၞိဟ်သၠုင်ကျာ ပန်ဆ
မဒှ် ပၞေတ်ဇၞော်အိုတ် ၜိုတ်မဂွံဆဵုကေတ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ဂြိုဟ်ဂမၠိုင်ရ
၅၅][၅၆] ဟိုတ်ဂှ်ရ တေသြရဳဂှ်ဟီု လောန်ကၠုင် သၞာံၜိုတ် ပန်ဘဳလဳယာန်တေအ် မာရ်သ် ဒးဒုင်ဇီုကပိုက်လဝ် ဗဳသတဳမွဲ မနွံတၟာဂြိုဟ်ပလူတဝ် (Pluto
၅၇][၅၈] ပထဝဳဝင် မာရ်သ်ဂှ် ပါ်ကေတ် နကဵုကာလနာနာသာ်မာန်ရ
ဆဂး ဗွဲအပြောမ်မ္ဂး ပါ်ကေတ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ပိကာလဂွံရ
၆၀][၆၁] Geological activity is still taking place on Mars
The Athabasca Valles is home to sheet-like lava flows created about 200 Mya
Water flows in the grabens called the Cerberus Fossae occurred less than 20 Mya
indicating equally recent volcanic intrusions
၆၂] On 19 February 2008
images from the Mars Reconnaissance Orbiter showed evidence of an avalanche from a 700-မဳတာ-high (2
300 ft) cliff
၆၃] The Phoenix lander returned data showing Martian soil to be slightly alkaline and containing elements such as magnesium
sodium
potassium and chlorine
These nutrients are found in soils on Earth
and they are necessary for growth of plants
၆၄] Experiments performed by the lander showed that the Martian soil has a basic pH of 7
and contains 0
6% of the salt perchlorate
၆၅][၆၆][၆၇][၆၈] This is a very high concentration and makes the Martian soil toxic (see also Martian soil toxicity
၆၉][၇၀] Streaks are common across Mars and new ones appear frequently on steep slopes of craters
troughs
and valleys
The streaks are dark at first and get lighter with age
The streaks can start in a tiny area
then spread out for hundreds of metres
They have been seen to follow the edges of boulders and other obstacles in their path
The commonly accepted theories include that they are dark underlying layers of soil revealed after avalanches of bright dust or dust devils
၇၁] Several other explanations have been put forward
including those that involve water or even the growth of organisms
၇၂][၇၃] ဍာ်လေင်င်ဂှ် ပ္ဍဲလတူ ဗလးမုက် မာရ်သ်ဂှ် တန်တဴဟွံဂွံ
ဟိုတ်နူကဵု ဒြဟတ်ဒမြိုဟ်ကျာ လတူမာရ်သ်ဂှ် ဍိုန်လောန်အာ
ဒြဟတ်ဒမြိုဟ်ကျာ လတူမာရ်သ် ယဝ်ပတောအ်ၜတ် ကုဒြဟတ်ဒမြိုဟ် လတူဂၠးတိပိုယ်မ္ဂး နွံ အောန်နူ ၁% ဏီ
ပ္ဍဲဒၞာဲသဝ်ကွေဟ်ဟ် ပ္ဍဲအခိင်ဂၠေအ်အ်မ္ဂး နွံဂၠိုင်ညိရ
၇၄][၇၅] ပ္ဍဲကဵု ပၞိဟ်ၜါလပါ်ဂှ် ဍာ်ကမြံင် (ဍာ်ကလောအ်) နွံတုဲ နွံကဵု ဍာ်ဗွဲမဂၠိုင်ရ
၇၆][၇၇] ဂလိုင် ဍာ်ကမြံင် ပ္ဍဲကဵု ပၞိဟ်လပါ်သၠုင်ကျာဂှ် ယဝ်ရလေင်အာမ္ဂး ပ္ဍဲဗလးမုက် ဂြိုဟ်ဂှ် ပ္ဍဲဒၞာဲတိသဝ် နွံၜိုတ်ဇမျိုဟ်11 မဳတာs (36 ft)မာန်ရ
၇၈] ဒၞာဲမဂံက် (permafrost) စဵုကဵု ဍာ်ကြံင် နူကဵု ပၞိဟ် ကဵု လာတဳကျုတ်ဂှ် နွံၜိုတ်60
၇၆] ဍာ်ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင် လတူမာရ်သ်ဂှ် ပတှ်ေကေတ် ထိင်လဝ် နကဵု cryosphere မာရ်သ်ရ
တင်ဂၞင် မကလိဂွံ နူကဵု ကွဳ Mars Express ကဵု Mars Reconnaissance Orbiter (MRO) ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲပၞိဟ်ၜါလပါ်ဂှ် နွံကဵု ဍာ်ကမြံင် ဗွဲမဂၠိုင်
၇၉][၈၀] တုဲပၠန် ပ္ဍဲကဵု လဒေါဝ်လာတိကျုတ်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ် ဍာ်ကမြံင်ကီုရ
၈၁] The Phoenix lander directly sampled water ice in shallow Martian soil on 31 July 2008
၈၂] Landforms visible on Mars strongly suggest that liquid water has existed on the planet's surface
Huge linear swathes of scoured ground
known as outflow channels
cut across the surface in about 25 places
These are thought to be a record of erosion caused by the catastrophic release of water from subsurface aquifers
though some of these structures have been hypothesized to result from the action of glaciers or lava
၈၃][၈၄] One of the larger examples
Ma'adim Vallis is 700 kiloမဳတာs (430 mi) long
much greater than the Grand Canyon
with a width of 20 kiloမဳတာs (12 mi) and a depth of 2 kiloမဳတာs (1
2 mi) in places
It is thought to have been carved by flowing water early in Mars's history
၈၅] The youngest of these channels are thought to have formed as recently as only a few million years ago
၈၆] Elsewhere
particularly on the oldest areas of the Martian surface
finer-scale
dendritic networks of valleys are spread across significant proportions of the landscape
Features of these valleys and their distribution strongly imply that they were carved by runoff resulting from precipitation in early Mars history
Subsurface water flow and groundwater sapping may play important subsidiary roles in some networks
but precipitation was probably the root cause of the incision in almost all cases
၈၇] Along crater and canyon walls
there are thousands of features that appear similar to terrestrial gullies
The gullies tend to be in the highlands of the Southern Hemisphere and to face the Equator
all are poleward of 30° latitude
A number of authors have suggested that their formation process involves liquid water
probably from melting ice
၈၈][၈၉] although others have argued for formation mechanisms involving carbon dioxide frost or the movement of dry dust
၉၀][၉၁] No partially degraded gullies have formed by weathering and no superimposed impact craters have been observed
indicating that these are young features
possibly still active
၈၉] Other geological features
such as deltas and alluvial fans preserved in craters
are further evidence for warmer
wetter conditions at an interval or intervals in earlier Mars history
၉၂] Such conditions necessarily require the widespread presence of crater lakes across a large proportion of the surface
for which there is independent mineralogical
sedimentological and geomorphological evidence
၉၃] Further evidence that liquid water once existed on the surface of Mars comes from the detection of specific minerals such as hematite and goethite
both of which sometimes form in the presence of water
၉၆] In 2004
Opportunity detected the mineral jarosite
This forms only in the presence of acidic water
which demonstrates that water once existed on Mars
၉၇] More recent evidence for liquid water comes from the finding of the mineral gypsum on the surface by NASA's Mars rover Opportunity in December 2011
၉၈][၉၉] It is estimated that the amount of water in the upper mantle of Mars
represented by hydroxyl ions contained within the minerals of Mars's geology
is equal to or greater than that of Earth at 50 300 parts per million of water
which is enough to cover the entire planet to a depth of 200 1
000 မဳတာs (660 3
280 ft
၁၀၀] In 2005
radar data revealed the presence of large quantities of water ice at the poles[၇၉] and at mid-latitudes
၈၁][၁၀၁] The Mars rover Spirit sampled chemical compounds containing water molecules in March 2007
The Phoenix lander directly sampled water ice in shallow Martian soil on 31 July 2008
၈၂] On 18 March 2013
NASA reported evidence from instruments on the Curiosity rover of mineral hydration
likely hydrated calcium sulfate
in several rock samples including the broken fragments of "Tintina" rock and "Sutton Inlier" rock as well as in veins and nodules in other rocks like "Knorr" rock and "Wernicke" rock
၁၀၂][၁၀၃][၁၀၄] Analysis using the rover's DAN instrument provided evidence of subsurface water
amounting to as much as 4% water content
down to a depth of 60 centiမဳတာs (24 in
during the rover's traverse from the Bradbury Landing site to the Yellowknife Bay area in the Glenelg terrain
၁၀၂] In September 2015
NASA announced that they had found conclusive evidence of hydrated brine flows on recurring slope lineae
based on spectrometer readings of the darkened areas of slopes
၁၀၅][၁၀၆][၁၀၇] These observations provided confirmation of earlier hypotheses based on timing of formation and their rate of growth
that these dark streaks resulted from water flowing in the very shallow subsurface
၁၀၈] The streaks contain hydrated salts
perchlorates
which have water molecules in their crystal structure
၁၀၉] The streaks flow downhill in Martian summer
when the temperature is above 23° Celsius
and freeze at lower temperatures
၁၁၀] Researchers suspect that much of the low northern plains of the planet were covered with an ocean hundreds of meters deep
though this remains controversial
၁၁၁] In March 2015
scientists stated that such an ocean might have been the size of Earth's Arctic Ocean
This finding was derived from the ratio of water to deuterium in the modern Martian atmosphere compared to that ratio on Earth
The amount of Martian deuterium is eight times the amount that exists on Earth
suggesting that ancient Mars had significantly higher levels of water
Results from the Curiosity rover had previously found a high ratio of deuterium in Gale Crater
though not significantly high enough to suggest the former presence of an ocean
Other scientists caution that these results have not been confirmed
and point out that Martian climate models have not yet shown that the planet was warm enough in the past to support bodies of liquid water
၁၁၂] Near the northern polar cap is the 81
4 kiloမဳတာs (50
6 mi) wide Korolev Crater
where the Mars Express orbiter found it to be filled with approximately 2
200 kiloကုဗမဳတာs (530 cu mi) of water ice
၁၁၃] The crater floor lies about 2 kiloမဳတာs (1
2 mi) below the rim
and is covered by a 1
8 kiloမဳတာs (1
1 mi) deep central mound of permanent water ice
up to 60 kiloမဳတာs (37 mi) in diameter
၁၁၃][၁၁၄] In February 2020
it was found that dark streaks called recurring slope lineae (RSL
which appear seasonably
are caused by briny water flowing for a few days annually
၁၁၅][၁၁၆] Mars has two permanent polar ice caps
During a pole's winter
it lies in continuous darkness
chilling the surface and causing the deposition of 25 30% of the atmosphere into slabs of CO2 ice (dry ice
၁၁၈] When the poles are again exposed to sunlight
the frozen CO2 sublimes
These seasonal actions transport large amounts of dust and water vapor
giving rise to Earth-like frost and large cirrus clouds
Clouds of water-ice were photographed by the Opportunity rover in 2004
၁၁၉] The caps at both poles consist primarily (70%) of water ice
Frozen carbon dioxide accumulates as a comparatively thin layer about one metre thick on the north cap in the northern winter only
whereas the south cap has a permanent dry ice cover about eight metres thick
This permanent dry ice cover at the south pole is peppered by flat floored
shallow
roughly circular pits
which repeat imaging shows are expanding by meters per year
this suggests that the permanent CO2 cover over the south pole water ice is degrading over time
၁၂၀] The northern polar cap has a diameter of about 1
000 kiloမဳတာs (620 mi) during the northern Mars summer
၁၂၁] and contains about 1
6 million kiloကုဗမဳတာs (5
7×1016 cu ft) of ice
which
if spread evenly on the cap
would be 2 kiloမဳတာs (1
2 mi) thick
၁၂၂] (This compares to a volume of 2
85 million kiloကုဗမဳတာs (1
01×1017 cu ft) for the Greenland ice sheet
The southern polar cap has a diameter of 350 kiloမဳတာs (220 mi) and a thickness of 3 kiloမဳတာs (1
9 mi
၁၂၃] The total volume of ice in the south polar cap plus the adjacent layered deposits has been estimated at 1
6 million cubic km
၁၂၄] Both polar caps show spiral troughs
which recent analysis of SHARAD ice penetrating radar has shown are a result of katabatic winds that spiral due to the Coriolis Effect
၁၂၅][၁၂၆] The seasonal frosting of areas near the southern ice cap results in the formation of transparent 1-metre-thick slabs of dry ice above the ground
With the arrival of spring
sunlight warms the subsurface and pressure from subliming CO2 builds up under a slab
elevating and ultimately rupturing it
This leads to geyser-like eruptions of CO2 gas mixed with dark basaltic sand or dust
This process is rapid
observed happening in the space of a few days
weeks or months
a rate of change rather unusual in geology especially for Mars
The gas rushing underneath a slab to the site of a geyser carves a spiderweb-like pattern of radial channels under the ice
the process being the inverted equivalent of an erosion network formed by water draining through a single plughole
၁၂၇][၁၂၈][၁၂၉][၁၃၀] Although better remembered for mapping the Moon
Johann Heinrich Mädler and Wilhelm Beer were the first areographers
They began by establishing that most of Mars's surface features were permanent and by more precisely determining the planet's rotation period
In 1840
Mädler combined ten years of observations and drew the first map of Mars
Rather than giving names to the various markings
Beer and Mädler simply designated them with letters
Meridian Bay (Sinus Meridiani) was thus feature "a
၁၃၁] Today
features on Mars are named from a variety of sources
Albedo features are named for classical mythology
Craters larger than 60 km are named for deceased scientists and writers and others who have contributed to the study of Mars
Craters smaller than 60 km are named for towns and villages of the world with populations of less than 100
Large valleys are named for the word "Mars" or "star" in various languages
small valleys are named for rivers
၁၃၂] Large albedo features retain many of the older names
but are often updated to reflect new knowledge of the nature of the features
For example
Nix Olympica (the snows of Olympus) has become Olympus Mons (Mount Olympus
၁၃၃] The surface of Mars as seen from Earth is divided into two kinds of areas
with differing albedo
The paler plains covered with dust and sand rich in reddish iron oxides were once thought of as Martian "continents" and given names like Arabia Terra (land of Arabia) or Amazonis Planitia (Amazonian plain
The dark features were thought to be seas
hence their names Mare Erythraeum
Mare Sirenum and Aurorae Sinus
The largest dark feature seen from Earth is Syrtis Major Planum
၁၃၄] The permanent northern polar ice cap is named Planum Boreum
whereas the southern cap is called Planum Australe
Mars's equator is defined by its rotation
but the location of its Prime Meridian was specified
as was Earth's (at Greenwich
by choice of an arbitrary point
Mädler and Beer selected a line for their first maps of Mars in 1830
After the spacecraft Mariner 9 provided extensive imagery of Mars in 1972
a small crater (later called Airy-0
located in the Sinus Meridiani ("Middle Bay" or "Meridian Bay
was chosen by Merton Davies of the Rand Corporation[၁၃၅] for the definition of 0
0° longitude to coincide with the original selection
၁၃၆] For mapping purposes
the United States Geological Survey divides the surface of Mars into thirty cartographic quadrangles
each named for a classical albedo feature it contains
The quadrangles can be seen and explored via the interactive image map below
The dichotomy of Martian topography is striking
northern plains flattened by lava flows contrast with the southern highlands
pitted and cratered by ancient impacts
Research in 2008 has presented evidence regarding a theory proposed in 1980 postulating that
four billion years ago
the Northern Hemisphere of Mars was struck by an object one-tenth to two-thirds the size of Earth's Moon
If validated
this would make the Northern Hemisphere of Mars the site of an impact crater 10
600 by 8
500 kiloမဳတာs (6
600 by 5
300 mi) in size
or roughly the area of Europe
Asia
and Australia combined
surpassing the South Pole Aitken basin as the largest impact crater in the Solar System
၅၅][၅၆] Mars is scarred by a number of impact craters
a total of 43
000 craters with a diameter of 5 kiloမဳတာs (3
1 mi) or greater have been found
၁၄၂] The largest confirmed of these is the Hellas impact basin
a light albedo feature clearly visible from Earth
၁၄၃] Due to the smaller mass and size of Mars
the probability of an object colliding with the planet is about half that of Earth
Mars is located closer to the asteroid belt
so it has an increased chance of being struck by materials from that source
Mars is more likely to be struck by short-period comets
those that lie within the orbit of Jupiter
၁၄၄] In spite of this
there are far fewer craters on Mars compared with the Moon
because the atmosphere of Mars provides protection against small meteors and surface modifying processes have erased some craters
Martian craters can have a morphology that suggests the ground became wet after the meteor impacted
၁၄၅] The shield volcano Olympus Mons (Mount Olympus) is an extinct volcano in the vast upland region Tharsis
which contains several other large volcanoes
Olympus Mons is roughly three times the height of Mount Everest
which in comparison stands at just over 8
8 kiloမဳတာs (5
5 mi
၁၄၆] It is either the tallest or second-tallest mountain in the Solar System
depending on how it is measured
with various sources giving figures ranging from about 21 to 27 kiloမဳတာs (13 to 17 mi) high
၁၄၇][၁၄၈] The large canyon
Valles Marineris (Latin for "Mariner Valleys
also known as Agathadaemon in the old canal maps
has a length of 4
000 kiloမဳတာs (2
500 mi) and a depth of up to 7 kiloမဳတာs (4
3 mi
The length of Valles Marineris is equivalent to the length of Europe and extends across one-fifth the circumference of Mars
By comparison
the Grand Canyon on Earth is only 446 kiloမဳတာs (277 mi) long and nearly 2 kiloမဳတာs (1
2 mi) deep
Valles Marineris was formed due to the swelling of the Tharsis area
which caused the crust in the area of Valles Marineris to collapse
In 2012
it was proposed that Valles Marineris is not just a graben
but a plate boundary where 150 kiloမဳတာs (93 mi) of transverse motion has occurred
making Mars a planet with possibly a two-tectonic plate arrangement
၁၄၉][၁၅၀] Images from the Thermal Emission Imaging System (THEMIS) aboard NASA's Mars Odyssey orbiter have revealed seven possible cave entrances on the flanks of the volcano Arsia Mons
၁၅၁] The caves
named after loved ones of their discoverers
are collectively known as the "seven sisters
၁၅၂] Cave entrances measure from 100 to 252 မဳတာs (328 to 827 ft) wide and they are estimated to be at least 73 to 96 မဳတာs (240 to 315 ft) deep
Because light does not reach the floor of most of the caves
it is possible that they extend much deeper than these lower estimates and widen below the surface
Dena" is the only exception
its floor is visible and was measured to be 130 မဳတာs (430 ft) deep
The interiors of these caverns may be protected from micrometeoroids
UV radiation
solar flares and high energy particles that bombard the planet's surface
၁၅၃] Mars lost its magnetosphere 4 billion years ago
၁၅၄] possibly because of numerous asteroid strikes
၁၅၅] so the solar wind interacts directly with the Martian ionosphere
lowering the atmospheric density by stripping away atoms from the outer layer
Both Mars Global Surveyor and Mars Express have detected ionised atmospheric particles trailing off into space behind Mars
၁၅၄][၁၅၆] and this atmospheric loss is being studied by the MAVEN orbiter
Compared to Earth
the atmosphere of Mars is quite rarefied
Atmospheric pressure on the surface today ranges from a low of 30 Pa (0
0044 psi) on Olympus Mons to over 1
155 Pa (0
1675 psi) in Hellas Planitia
with a mean pressure at the surface level of 600 Pa (0
087 psi
၁၅၇] The highest atmospheric density on Mars is equal to that found 35 kiloမဳတာs (22 mi)[၁၅၈] above Earth's surface
The resulting mean surface pressure is only 0
6% of that of Earth 101
3 kPa (14
69 psi
The scale height of the atmosphere is about 10
8 kiloမဳတာs (6
7 mi
၁၅၉] which is higher than Earth's
6 kiloမဳတာs (3
7 mi
because the surface gravity of Mars is only about 38% of Earth's
an effect offset by both the lower temperature and 50% higher average molecular weight of the atmosphere of Mars
The atmosphere of Mars consists of about 96% carbon dioxide
93% argon and 1
89% nitrogen along with traces of oxygen and water
၁၀][၁၆၀] The atmosphere is quite dusty
containing particulates about 1
5 µm in diameter which give the Martian sky a tawny color when seen from the surface
၁၆၁] It may take on a pink hue due to iron oxide particles suspended in it
၁၇] Methane has been detected in the Martian atmosphere
၁၆၂][၁၆၃] it occurs in extended plumes
and the profiles imply that the methane is released from discrete regions
The concentration of methane fluctuates from about 0
24 ppb during the northern winter to about 0
65 ppb during the summer
၁၆၄] Estimates of its lifetime range from 0
6 to 4 years
၁၆၅][၁၆၆] so its presence indicates that an active source of the gas must be present
Methane could be produced by non-biological process such as serpentinization involving water
carbon dioxide
and the mineral olivine
which is known to be common on Mars
၁၆၇] Methanogenic microbial life forms in the subsurface are among possible sources
But even if rover missions determine that microscopic Martian life is the source of the methane
the life forms likely reside far below the surface
outside of the rover's reach
၁၆၈] In 1994
the European Space Agency's Mars Express found an ultraviolet glow coming from "magnetic umbrellas" in the Southern Hemisphere
Mars does not have a global magnetic field which guides charged particles entering the atmosphere
Mars has multiple umbrella-shaped magnetic fields mainly in the Southern Hemisphere
which are remnants of a global field that decayed billions of years ago
In late December 2014
NASA's MAVEN spacecraft detected evidence of widespread auroras in Mars's Northern Hemisphere and descended to approximately 20 30° North latitude of Mars's equator
The particles causing the aurora penetrated into the Martian atmosphere
creating auroras below 100 km above the surface
Earth's auroras range from 100 km to 500 km above the surface
Magnetic fields in the solar wind drape over Mars
into the atmosphere
and the charged particles follow the solar wind magnetic field lines into the atmosphere
causing auroras to occur outside the magnetic umbrellas
၁၇၀] On 18 March 2015
NASA reported the detection of an aurora that is not fully understood and an unexplained dust cloud in the atmosphere of Mars
၁၇၁] In September 2017
NASA reported radiation levels on the surface of the planet Mars were temporarily doubled
and were associated with an aurora 25 times brighter than any observed earlier
due to a massive
and unexpected
solar storm in the middle of the month
၁၇၂] Of all the planets in the Solar System
the seasons of Mars are the most Earth-like
due to the similar tilts of the two planets' rotational axes
The lengths of the Martian seasons are about twice those of Earth's because Mars's greater distance from the Sun leads to the Martian year being about two Earth years long
Martian surface temperatures vary from lows of about 143 °C ( 225 °F) at the winter polar caps[၁၃] to highs of up to 35 °C (95 °F) in equatorial summer
၁၄] The wide range in temperatures is due to the thin atmosphere which cannot store much solar heat
the low atmospheric pressure
and the low thermal inertia of Martian soil
၁၇၃] The planet is 1
52 times as far from the Sun as Earth
resulting in just 43% of the amount of sunlight
၁၇၄] If Mars had an Earth-like orbit
its seasons would be similar to Earth's because its axial tilt is similar to Earth's
The comparatively large eccentricity of the Martian orbit has a significant effect
Mars is near perihelion when it is summer in the Southern Hemisphere and winter in the north
and near aphelion when it is winter in the Southern Hemisphere and summer in the north
As a result
the seasons in the Southern Hemisphere are more extreme and the seasons in the northern are milder than would otherwise be the case
The summer temperatures in the south can be warmer than the equivalent summer temperatures in the north by up to 30 °C (54 °F
၁၇၅] Mars has the largest dust storms in the Solar System
reaching speeds of over 160 km/h (100 mph
These can vary from a storm over a small area
to gigantic storms that cover the entire planet
They tend to occur when Mars is closest to the Sun
and have been shown to increase the global temperature
၁၇၆] Mars's average distance from the Sun is roughly 230 million km (143 million mi
and its orbital period is 687 (Earth) days
The solar day (or sol) on Mars is only slightly longer than an Earth day
24 hours
39 minutes
and 35
244 seconds
၁၇၈] A Martian year is equal to 1
8809 Earth years
or 1 year
320 days
and 18
2 hours
၁၀] The axial tilt of Mars is 25
19° relative to its orbital plane
which is similar to the axial tilt of Earth
၁၀] As a result
Mars has seasons like Earth
though on Mars they are nearly twice as long because its orbital period is that much longer
In the present day epoch
the orientation of the north pole of Mars is close to the star Deneb
၁၅] Mars has a relatively pronounced orbital eccentricity of about 0
of the seven other planets in the Solar System
only Mercury has a larger orbital eccentricity
It is known that in the past
Mars has had a much more circular orbit
At one point
35 million Earth years ago
Mars had an eccentricity of roughly 0
much less than that of Earth today
၁၇၉] Mars's cycle of eccentricity is 96
000 Earth years compared to Earth's cycle of 100
000 years
၁၈၀] Mars has a much longer cycle of eccentricity
with a period of 2
2 million Earth years
and this overshadows the 96
000-year cycle in the eccentricity graphs
clarification needed] For the last 35
000 years
the orbit of Mars has been getting slightly more eccentric because of the gravitational effects of the other planets
The closest distance between Earth and Mars will continue to mildly decrease for the next 25
000 years
၁၈၁] The current understanding of planetary habitability the ability of a world to develop environmental conditions favorable to the emergence of life favors planets that have liquid water on their surface
Most often this requires the orbit of a planet to lie within the habitable zone
which for the Sun extends from just beyond Venus to about the semi-major axis of Mars
၁၈၂] During perihelion
Mars dips inside this region
but Mars's thin (low-pressure) atmosphere prevents liquid water from existing over large regions for extended periods
The past flow of liquid water demonstrates the planet's potential for habitability
Recent evidence has suggested that any water on the Martian surface may have been too salty and acidic to support regular terrestrial life
၁၈၃] The lack of a magnetosphere and the extremely thin atmosphere of Mars are a challenge
the planet has little heat transfer across its surface
poor insulation against bombardment of the solar wind and insufficient atmospheric pressure to retain water in a liquid form (water instead sublimes to a gaseous state
Mars is nearly
or perhaps totally
geologically dead
the end of volcanic activity has apparently stopped the recycling of chemicals and minerals between the surface and interior of the planet
၁၈၅] In situ investigations have been performed on Mars by the Viking landers
Spirit and Opportunity rovers
Phoenix lander
and Curiosity rover
Evidence suggests that the planet was once significantly more habitable than it is today
but whether living organisms ever existed there remains unknown
The Viking probes of the mid-1970s carried experiments designed to detect microorganisms in Martian soil at their respective landing sites and had positive results
including a temporary increase of CO2 production on exposure to water and nutrients
This sign of life was later disputed by scientists
resulting in a continuing debate
with NASA scientist Gilbert Levin asserting that Viking may have found life
A re-analysis of the Viking data
in light of modern knowledge of extremophile forms of life
has suggested that the Viking tests were not sophisticated enough to detect these forms of life
The tests could even have killed a (hypothetical) life form
၁၈၆] Tests conducted by the Phoenix Mars lander have shown that the soil has an alkaline pH and it contains magnesium
sodium
potassium and chloride
၁၈၇] The soil nutrients may be able to support life
but life would still have to be shielded from the intense ultraviolet light
၁၈၈] A recent analysis of martian meteorite EETA79001 found 0
6 ppm ClO 4
4 ppm ClO 3
and 16 ppm NO 3
most likely of Martian origin
The ClO 3 suggests the presence of other highly oxidizing oxychlorines
such as ClO 2 or ClO
produced both by UV oxidation of Cl and X-ray radiolysis of ClO 4
Thus
only highly refractory and/or well-protected (sub-surface) organics or life forms are likely to survive
၁၈၉] A 2014 analysis of the Phoenix WCL showed that the Ca(ClO4)2 in the Phoenix soil has not interacted with liquid water of any form
perhaps for as long as 600 million years
If it had
the highly soluble Ca(ClO4)2 in contact with liquid water would have formed only CaSO4
This suggests a severely arid environment
with minimal or no liquid water interaction
၁၉၁] Scientists have proposed that carbonate globules found in meteorite ALH84001
which is thought to have originated from Mars
could be fossilized microbes extant on Mars when the meteorite was blasted from the Martian surface by a meteor strike some 15 million years ago
This proposal has been met with skepticism
and an exclusively inorganic origin for the shapes has been proposed
၁၉၂] Small quantities of methane and formaldehyde detected by Mars orbiters are both claimed to be possible evidence for life
as these chemical compounds would quickly break down in the Martian atmosphere
၁၉၃][၁၉၄] Alternatively
these compounds may instead be replenished by volcanic or other geological means
such as serpentinite
၁၆၇] Impact glass
formed by the impact of meteors
which on Earth can preserve signs of life
has been found on the surface of the impact craters on Mars
၁၉၅][၁၉၆] Likewise
the glass in impact craters on Mars could have preserved signs of life if life existed at the site
၁၉၇][၁၉၈][၁၉၉] In May 2017
evidence of the earliest known life on land on Earth may have been found in 3
48-billion-year-old geyserite and other related mineral deposits (often found around hot springs and geysers) uncovered in the Pilbara Craton of Western Australia
These findings may be helpful in deciding where best to search for early signs of life on the planet Mars
၂၀၀][၂၀၁] In early 2018
media reports speculated that certain rock features at a site called Jura looked like a type of fossil
but project scientists say the formations likely resulted from a geological process at the bottom of an ancient drying lakebed
and are related to mineral veins in the area similar to gypsum crystals
၁၉၀] On 7 June 2018
NASA announced that the Curiosity rover had discovered organic compounds in sedimentary rocks dating to three billion years old
၂၀၂] indicating that some of the building blocks for life were present
၂၀၃][၂၀၄] In July 2018
scientists reported the discovery of a subglacial lake on Mars
the first known stable body of water on the planet
It sits 1
5 km (0
9 mi) below the surface at the base of the southern polar ice cap and is about 20 kiloမဳတာs (12 mi) wide
၂၀၅][၂၀၆] The lake was discovered using the MARSIS radar on board the Mars Express orbiter
and the profiles were collected between May 2012 and December 2015
၂၀၇] The lake is centered at 193° East
81° South
a flat area that does not exhibit any peculiar topographic characteristics
It is mostly surrounded by higher ground except on its eastern side
where there is a depression
၂၀၅] Mars has two relatively small (compared to Earth's) natural moons
Phobos (about 22 kiloမဳတာs (14 mi) in diameter) and Deimos (about 12 kiloမဳတာs (7
5 mi) in diameter
which orbit close to the planet
Asteroid capture is a long-favored theory
but their origin remains uncertain
၂၀၈] Both satellites were discovered in 1877 by Asaph Hall
they are named after the characters Phobos (panic/fear) and Deimos (terror/dread
in Greek mythology
accompanied their father Ares
god of war
into battle
Mars was the Roman counterpart of Ares
၂၀၉][၂၁၀] In modern Greek
the planet retains its ancient name Ares (Aris
Άρης
၂၁၁] From the surface of Mars
the motions of Phobos and Deimos appear different from that of the Moon
Phobos rises in the west
sets in the east
and rises again in just 11 hours
Deimos
being only just outside synchronous orbit where the orbital period would match the planet's period of rotation rises as expected in the east but slowly
Despite the 30-hour orbit of Deimos
7 days elapse between its rise and set for an equatorial observer
as it slowly falls behind the rotation of Mars
၂၁၂] Because the orbit of Phobos is below synchronous altitude
the tidal forces from the planet Mars are gradually lowering its orbit
In about 50 million years
it could either crash into Mars's surface or break up into a ring structure around the planet
၂၁၂] The origin of the two moons is not well understood
Their low albedo and carbonaceous chondrite composition have been regarded as similar to asteroids
supporting the capture theory
The unstable orbit of Phobos would seem to point towards a relatively recent capture
But both have circular orbits
near the equator
which is unusual for captured objects and the required capture dynamics are complex
Accretion early in the history of Mars is plausible
but would not account for a composition resembling asteroids rather than Mars itself
if that is confirmed
A third possibility is the involvement of a third body or a type of impact disruption
၂၁၃] More-recent lines of evidence for Phobos having a highly porous interior
၂၁၄] and suggesting a composition containing mainly phyllosilicates and other minerals known from Mars
၂၁၅] point toward an origin of Phobos from material ejected by an impact on Mars that reaccreted in Martian orbit
၂၁၆] similar to the prevailing theory for the origin of Earth's moon
Although the VNIR spectra of the moons of Mars resemble those of outer-belt asteroids
the thermal infrared spectra of Phobos are reported to be inconsistent with chondrites of any class
၂၁၅] Mars may have moons smaller than 50 to 100 မဳတာs (160 to 330 ft) in diameter
and a dust ring is predicted to exist between Phobos and Deimos
၂၁၇] Dozens of crewless spacecraft
including orbiters
landers
and rovers
have been sent to Mars by the Soviet Union
the United States
Europe
and India to study the planet's surface
climate
and geology
As of 2021[update
Mars is host to eleven functioning spacecraft
eight in orbit 2001 Mars Odyssey
Mars Express
Mars Reconnaissance Orbiter
MAVEN
Mars Orbiter Mission
ExoMars Trace Gas Orbiter
Emirates Mars Mission and Tianwen-1 and three on the surface the Mars Science Laboratory Curiosity rover
the InSight lander and the Perseverance rover
The public can request images of Mars via the Mars Reconnaissance Orbiter'ဂမၠိုင် HiWish program
The Mars Science Laboratory
named Curiosity
launched on 26 November 2011
and reached Mars on 6 August 2012 UTC
It is larger and more advanced than the Mars Exploration Rovers
with a movement rate up to 90 မဳတာs (300 ft) per hour
၂၁၈] Experiments include a laser chemical sampler that can deduce the make-up of rocks at a distance of 7 မဳတာs (23 ft
၂၁၉] On 10 February 2013
the Curiosity rover obtained the first deep rock samples ever taken from another planetary body
using its on-board drill
၂၂၀] The same year
it discovered that Mars's soil contains between 1
5% and 3% water by mass (albeit attached to other compounds and thus not freely accessible
၂၂၁] Observations by the Mars Reconnaissance Orbiter had previously revealed the possibility of flowing water during the warmest months on Mars
၂၂၂] On 24 September 2014
Mars Orbiter Mission (MOM
launched by the Indian Space Research Organisation (ISRO
reached Mars orbit
ISRO launched MOM on 5 November 2013
with the aim of analyzing the Martian atmosphere and topography
The Mars Orbiter Mission used a Hohmann transfer orbit to escape Earth's gravitational influence and catapult into a nine-month-long voyage to Mars
The mission is the first successful Asian interplanetary mission
၂၂၃] The European Space Agency
in collaboration with Roscosmos
launched the ExoMars Trace Gas Orbiter and Schiaparelli lander on 14 March 2016
၂၂၄] While the Trace Gas Orbiter successfully entered Mars orbit on 19 October 2016
Schiaparelli crashed during its landing attempt
၂၂၅] In May 2018
NASA's InSight lander was launched
along with the twin MarCO CubeSats that flew by Mars and acted as telemetry relays during the landing
The mission arrived at Mars in November 2018
၂၂၆][၂၂၇] InSight detected potential seismic activity (a "marsquake") in April 2019
၂၂၈][၂၂၉] In 2019
MAVEN spacecraft mapped high-altitude global wind patterns at Mars for the first time
၂၃၀][၂၃၁] It was discovered that the winds which are miles above the surface retained information about the land forms below
၂၃၀] NASA launched the Mars 2020 mission on 30 July 2020
၂၃၂] The rover Perseverance successfully landed on the surface of Mars on 18 February 2021
The mission will cache samples for future retrieval and return of them to Earth
The current concept for the Mars sample-return mission would launch in 2026 and feature hardware built by NASA and ESA
၂၃၃] The European Space Agency will launch the ExoMars rover and surface platform sometime between August and October 2022
၂၃၄] The United Arab Emirates' Mars Hope orbiter was launched on 19 July 2020
and successfully entered orbit around Mars on 9 February 2021
၂၃၅] The probe will conduct a global study of the Martian atmosphere
၂၃၆] With this accomplishment
UAE became the second country
after India
to reach Mars on its first attempt
Several plans for a human mission to Mars have been proposed throughout the 20th and 21st centuries
but no human mission has yet launched
SpaceX founder Elon Musk presented a plan in September 2016 to
optimistically
launch a crewed mission to Mars in 2024 at an estimated development cost of US$10 billion
but this mission is not expected to take place before 2027
၂၃၇] In October 2016
President Barack Obama renewed United States policy to pursue the goal of sending humans to Mars in the 2030s
and to continue using the International Space Station as a technology incubator in that pursuit
၂၃၈][၂၃၉] The NASA Authorization Act of 2017 directed NASA to get humans near or on the surface of Mars by the early 2030s
၂၄၀] Script error
The module returned a nil value
It is supposed to return an export table
With the presence of various orbiters
landers
and rovers
it is possible to practice astronomy from Mars
Although Mars's moon Phobos appears about one-third the angular diameter of the full moon on Earth
Deimos appears more or less star-like
looking only slightly brighter than Venus does from Earth
၂၄၁] Various phenomena seen from Earth have also been observed from Mars
such as meteors and auroras
၂၄၂] The apparent sizes of the moons Phobos and Deimos are sufficiently smaller than that of the Sun
thus
their partial "eclipses" of the Sun are best considered transits (see transit of Deimos and Phobos from Mars
၂၄၃][၂၄၄] Transits of Mercury and Venus have been observed from Mars
A transit of Earth will be seen from Mars on 10 November 2084
၂၄၅] On 19 October 2014
comet Siding Spring passed extremely close to Mars
so close that the coma may have enveloped Mars
၂၄၆][၂၄၇][၂၄၈][၂၄၉][၂၅၀][၂၅၁] The mean apparent magnitude of Mars is +0
71 with a standard deviation of 1
၁၂] Because the orbit of Mars is eccentric
the magnitude at opposition from the Sun can range from about 3
0 to 1
၂၅၃] The minimum brightness is magnitude +1
86 when the planet is in conjunction with the Sun
၁၂] At its brightest
Mars (along with Jupiter) is second only to Venus in luminosity
၁၂] Mars usually appears distinctly yellow
orange
or red
NASA's Spirit rover has taken pictures of a greenish-brown
mud-colored landscape with blue-grey rocks and patches of light red sand
၂၅၄] When farthest away from Earth
it is more than seven times farther away than when it is closest
When least favorably positioned
it can be lost in the Sun's glare for months at a time
At its most favorable times at 15-year or 17-year intervals
and always between late July and late September a lot of surface detail can be seen with a telescope
Especially noticeable
even at low magnification
are the polar ice caps
၂၅၅] As Mars approaches opposition
it begins a period of retrograde motion
which means it will appear to move backwards in a looping motion with respect to the background stars
The duration of this retrograde motion lasts for about 72 days
and Mars reaches its peak luminosity in the middle of this motion
၂၅၆] The point at which Mars's geocentric longitude is 180° different from the Sun's is known as opposition
which is near the time of closest approach to Earth
The time of opposition can occur as much as 8
5 days away from the closest approach
The distance at close approach varies between about 54 and 103 million km (34 and 64 million mi) due to the planets' elliptical orbits
which causes comparable variation in angular size
၂၅၇][၂၅၈] The last Mars opposition occurred on 27 July 2018
၂၅၉] at a distance of about 58 million km (36 million mi
၂၆၀] The next Mars opposition occurs on 13 October 2020
at a distance of about 63 million km (39 million mi
၂၆၀] The average time between the successive oppositions of Mars
its synodic period
is 780 days
but the number of days between the dates of successive oppositions can range from 764 to 812
၂၆၁] As Mars approaches opposition it begins a period of retrograde motion
which makes it appear to move backwards in a looping motion relative to the background stars
The duration of this retrograde motion is about 72 days
Mars made its closest approach to Earth and maximum apparent brightness in nearly 60
000 years
006 km (0
37271925 AU
419 mi
magnitude 2
on 27 August 2003
at 09
13 UTC
This occurred when Mars was one day from opposition and about three days from its perihelion
making it particularly easy to see from Earth
The last time it came so close is estimated to have been on 12 September 57
617 BC
the next time being in 2287
၂၆၂] This record approach was only slightly closer than other recent close approaches
For instance
the minimum distance on 22 August 1924
was 0
37285 AU
and the minimum distance on 24 August 2208
will be 0
37279 AU
၁၈၀] Every 15 to 17 years
Mars comes into opposition near its perihelion
These perihelic oppositions make a closer approach to earth than other oppositions which occur every 2
1 years
Mars comes into perihelic opposition in 2003
2018 and 2035
with 2020 and 2033 being close to perihelic opposition
The history of observations of Mars is marked by the oppositions of Mars
when the planet is closest to Earth and hence is most easily visible
which occur every couple of years
Even more notable are the perihelic oppositions of Mars
which occur every 15 or 17 years and are distinguished because Mars is close to perihelion
making it even closer to Earth
The ancient Sumerians believed that Mars was Nergal
the god of war and plague
၂၆၄] During Sumerian times
Nergal was a minor deity of little significance
၂၆၄] but
during later times
his main cult center was the city of Nineveh
၂၆၄] In Mesopotamian texts
Mars is referred to as the "star of judgement of the fate of the dead
၂၆၅] The existence of Mars as a wandering object in the night sky was recorded by the ancient Egyptian astronomers and
by 1534 BCE
they were familiar with the retrograde motion of the planet
၂၆၆] By the period of the Neo-Babylonian Empire
the Babylonian astronomers were making regular records of the positions of the planets and systematic observations of their behavior
For Mars
they knew that the planet made 37 synodic periods
or 42 circuits of the zodiac
every 79 years
They invented arithmetic methods for making minor corrections to the predicted positions of the planets
၂၆၇][၂၆၈] In Ancient Greece
the planet was known as ဂရိတြေံ
Πυρόεις
၂၆၉] In the fourth century BCE
Aristotle noted that Mars disappeared behind the Moon during an occultation
indicating that the planet was farther away
၂၇၀] Ptolemy
a Greek living in Alexandria
၂၇၁] attempted to address the problem of the orbital motion of Mars
Ptolemy's model and his collective work on astronomy was presented in the multi-volume collection Almagest
which became the authoritative treatise on Western astronomy for the next fourteen centuries
၂၇၂] Literature from ancient China confirms that Mars was known by Chinese astronomers by no later than the fourth century BCE
၂၇၃] In the East Asian cultures
Mars is traditionally referred to as the "fire star" (Chinese
based on the Five elements
၂၇၄][၂၇၅][၂၇၆] During the seventeenth century
Tycho Brahe measured the diurnal parallax of Mars that Johannes Kepler used to make a preliminary calculation of the relative distance to the planet
၂၇၇] When the telescope became available
the diurnal parallax of Mars was again measured in an effort to determine the Sun-Earth distance
This was first performed by Giovanni Domenico Cassini in 1672
The early parallax measurements were hampered by the quality of the instruments
၂၇၈] The only occultation of Mars by Venus observed was that of 13 October 1590
seen by Michael Maestlin at Heidelberg
၂၇၉] In 1610
Mars was viewed by Italian astronomer Galileo Galilei
who was first to see it via telescope
၂၆၃] The first person to draw a map of Mars that displayed any terrain features was the Dutch astronomer Christiaan Huygens
၂၈၀] By the 19th century
the resolution of telescopes reached a level sufficient for surface features to be identified
A perihelic opposition of Mars occurred on 5 September 1877
In that year
the Italian astronomer Giovanni Schiaparelli used a 22 centiမဳတာs (8
7 in) telescope in Milan to help produce the first detailed map of Mars
These maps notably contained features he called canali
which were later shown to be an optical illusion
These canali were supposedly long
straight lines on the surface of Mars
to which he gave names of famous rivers on Earth
His term
which means "channels" or "grooves
was popularly mistranslated in English as "canals
၂၈၁][၂၈၂] Influenced by the observations
the orientalist Percival Lowell founded an observatory which had 30 and 45 centiမဳတာs (12 and 18 in) telescopes
The observatory was used for the exploration of Mars during the last good opportunity in 1894 and the following less favorable oppositions
He published several books on Mars and life on the planet
which had a great influence on the public
၂၈၃][၂၈၄] The canali were independently found by other astronomers
like Henri Joseph Perrotin and Louis Thollon in Nice
using one of the largest telescopes of that time
၂၈၅][၂၈၆] The seasonal changes (consisting of the diminishing of the polar caps and the dark areas formed during Martian summer) in combination with the canals led to speculation about life on Mars
and it was a long-held belief that Mars contained vast seas and vegetation
The telescope never reached the resolution required to give proof to any speculations
As bigger telescopes were used
fewer long
straight canali were observed
During an observation in 1909 by Camille Flammarion with an 84 centiမဳတာs (33 in) telescope
irregular patterns were observed
but no canali were seen
၂၈၇] Even in the 1960s
articles were published on Martian biology
putting aside explanations other than life for the seasonal changes on Mars
Detailed scenarios for the metabolism and chemical cycles for a functional ecosystem have been published
၂၈၈] Once spacecraft visited the planet during NASA's Mariner missions in the 1960s and 1970s
these concepts were radically broken
The results of the Viking life-detection experiments aided an intermission in which the hypothesis of a hostile
dead planet was generally accepted
၂၈၉] Mariner 9 and Viking allowed better maps of Mars to be made using the data from these missions
and another major leap forward was the Mars Global Surveyor mission
launched in 1996 and operated until late 2006
that allowed complete
extremely detailed maps of the Martian topography
magnetic field and surface minerals to be obtained
၂၉၀] These maps are available online
for example
at Google Mars
Mars Reconnaissance Orbiter and Mars Express continued exploring with new instruments
and supporting lander missions
NASA provides two online tools
Mars Trek
which provides visualizations of the planet using data from 50 years of exploration
and Experience Curiosity
which simulates traveling on Mars in 3-D with Curiosity
၂၉၁] Mars is named after the Roman god of war
In different cultures
Mars represents masculinity and youth
Its symbol
a circle with an arrow pointing out to the upper right
is used as a symbol for the male gender
The many failures in Mars exploration probes resulted in a satirical counter-culture blaming the failures on an Earth-Mars "Bermuda Triangle
a "Mars Curse
or a "Great Galactic Ghoul" that feeds on Martian spacecraft
၂၉၂] The fashionable idea that Mars was populated by intelligent Martians exploded in the late 19th century
Schiaparelli's "canali" observations combined with Percival Lowell's books on the subject put forward the standard notion of a planet that was a drying
cooling
dying world with ancient civilizations constructing irrigation works
၂၉၃] Many other observations and proclamations by notable personalities added to what has been termed "Mars Fever
၂၉၄] In 1899
while investigating atmospheric radio noise using his receivers in his Colorado Springs lab
inventor Nikola Tesla observed repetitive signals that he later surmised might have been radio communications coming from another planet
possibly Mars
In a 1901 interview
Tesla said
It was some time afterward when the thought flashed upon my mind that the disturbances I had observed might be due to an intelligent control
Although I could not decipher their meaning
it was impossible for me to think of them as having been entirely accidental
The feeling is constantly growing on me that I had been the first to hear the greeting of one planet to another
၂၉၅] Tesla's theories gained support from Lord Kelvin who
while visiting the United States in 1902
was reported to have said that he thought Tesla had picked up Martian signals being sent to the United States
၂၉၆] Kelvin "emphatically" denied this report shortly before leaving
What I really said was that the inhabitants of Mars
if there are any
were doubtless able to see New York
particularly the glare of the electricity
၂၉၇] In a New York Times article in 1901
Edward Charles Pickering
director of the Harvard College Observatory
said that they had received a telegram from Lowell Observatory in Arizona that seemed to confirm that Mars was trying to communicate with Earth
၂၉၈] Early in December 1900
we received from Lowell Observatory in Arizona a telegram that a shaft of light had been seen to project from Mars (the Lowell observatory makes a specialty of Mars) lasting seventy minutes
I wired these facts to Europe and sent out neostyle copies through this country
The observer there is a careful
reliable man and there is no reason to doubt that the light existed
It was given as from a well-known geographical point on Mars
That was all
Now the story has gone the world over
In Europe
it is stated that I have been in communication with Mars
and all sorts of exaggerations have spring up
Whatever the light was
we have no means of knowing
Whether it had intelligence or not
no one can say
It is absolutely inexplicable
၂၉၈] Pickering later proposed creating a set of mirrors in Texas
intended to signal Martians
၂၉၉] In recent decades
the high-resolution mapping of the surface of Mars
culminating in Mars Global Surveyor
revealed no artifacts of habitation by "intelligent" life
but pseudoscientific speculation about intelligent life on Mars continues from commentators such as Richard C
Hoagland
Reminiscent of the canali controversy
these speculations are based on small scale features perceived in the spacecraft images
such as "pyramids" and the "Face on Mars
Planetary astronomer Carl Sagan wrote
Mars has become a kind of mythic arena onto which we have projected our Earthly hopes and fears
၂၈၂] The depiction of Mars in fiction has been stimulated by its dramatic red color and by nineteenth century scientific speculations that its surface conditions might support not just life but intelligent life
၃၀၀] Thus originated a large number of science fiction scenarios
among which is H
Wells' The War of the Worlds
published in 1898
in which Martians seek to escape their dying planet by invading Earth
Influential works included Ray Bradbury's The Martian Chronicles
in which human explorers accidentally destroy a Martian civilization
Edgar Rice Burroughs' Barsoom series
Lewis' novel Out of the Silent Planet (1938
၃၀၁] and a number of Robert A
Heinlein stories before the mid-sixties
၃၀၂] A comic figure of an intelligent Martian
Marvin the Martian
appeared in Haredevil Hare (1948) as a character in the Looney Tunes animated cartoons of Warner Brothers
and has continued as part of popular culture to the present
၃၀၄] After the Mariner and Viking spacecraft had returned pictures of Mars as it really is
an apparently lifeless and canal-less world
these ideas about Mars had to be abandoned
and a vogue for accurate
realist depictions of human colonies on Mars developed
the best known of which may be Kim Stanley Robinson's Mars trilogy
Pseudo-scientific speculations about the Face on Mars and other enigmatic landmarks spotted by space probes have meant that ancient civilizations continue to be a popular theme in science fiction
especially in film
၃၀၅
ယဲဏမ်ဍာတ်(အၚ်္ဂလိက်
diabetes) နကဵုယၟု ဂဥုဲမ္ဂးဒိယျာဗေတေသ် မေလ်လိတုသ် (diabetes mellitus) ဝွံ ဒှ် ဂကောံယဲမွဲ မနွံကဵု ဓါတ်သဂြာ မလောဲၜက် ပ္ဍဲကဵုဆီရ
ဟိုတ်နူဓါတ်သဂြာ မဂၠိုင် ပ္ဍဲဆီတုဲ ပ္ဍဲဏမ်/ခယျာ မၞိဟ်မဒှ်ယဲဏအ်လေဝ် ဓါတ်သဂြာၜက်တုဲ မနွံကဵု ရှ်မဍာတ်ဂှ် ယဲဝွံ နကဵုဗီုမန် ညးကော်စ ယဲဏမ်ဍာတ် ဟွံသေင်မ္ဂး ခယျာဍာတ် ရ
ဟိုတ်ယဲဏအ် မဂွံကတဵုဒှ်ဂှ် ပါန်ကရိယ (Pancreas) ပ္တိတ်ကဵု ဓါတ်အေန်သုလိန် (insulin) ဗွဲမရုံဂပ် ဟွံမာန်
ဟွံသေင်မ္ဂး ကလာပ်ရုပ် ပ္ဍဲခန္ဓကာယ ဟွံရပ်စပ် ကၠောန်ကမၠောန် ဓါတ်အေန်သုလိန် မပတိတ်လဝ်ဂှ်ရ
ဓါတ်အေန်သုလိန်ဂှ် ဒှ်ဓါတ် မပညဳထိင် ကဵုကာဗောန်ဟာ်ဒရိက်
ကၠေင် ကေုာံ ပရဝ်တေန်တုဲ ဗွဲတၟေင် ဍေဟ် ဆက်စၠောအ် ပံင်ပကောံကဵု ဓါတ်သဂြာ နူကဵုဆီ ညံင်ဂွံလုပ်စိုပ် ပ္ဍဲကလာပ်ရုပ်ဂမၠိုင်ရ
ဟိုတ်နူ ဓါတ်သဂြာ မနွံဂၠိုင် ပ္ဍဲကဵုဆီတုဲ ဖန်ဗဒှ်ကဵု လက်သန်ယဲ မပ္တံကဵု ပွမဒးအာ ပဿဴ မွဲခဏ မွဲခဏ ကေုာံ ပွမဒုင်စသိုင် ထင်ဍာ် ကအ်ကှ် ကေုာံ ဗျဵုတဟင်ရ
အဓိက ယဲဏမ်ဍာတ် နွံပိဂကောံ ဒိယျာဗေတေသ် ဂကူ-၁
ဒၟာနူ ပ္ဍဲကဵုခန္ဓ ဟွံပ္တိတ် ဓါတ်အေန်သုလိန် တုဲ ဒးထပက်စုတ် ဓါတ်အေန်သုလိန် ဟွံသေင်မ္ဂး ဒးသုင်စုတ် ဓါတ်အေန်သုလိန်
ဂကူယဲဏအ်ဂှ် နူဍောတ်တ် ဟိုတ်နူပါန်ကရိယ ဟွံကၠောန်ကမၠောန်တုဲ ကတဵုဒှ်ဂှ်ရ ညးကော်စ ယဲဏမ်ဍာတ်ကောန်ၚာ်
ဒိယျာဗေတေသ် ဂကူ-၂
ဒၟာနူ ဒစဵုဒစး အေန်သုလိန်
ကလာပ်ရုပ် ပ္ဍဲခန္ဓကာယမၞိဟ်ဂှ် ဟွံရပ်စပ် (ဝါ) သုင်စောဲ အေန်သုလိန် မပ္တိတ်ကဵုလဝ်ဂှ်ရ
လဆောဝ်မ္ဂး ဟိုတ်နူ ကလေန်ပါန်ကရိယဂှ် ပ္တိတ်ကဵု ဓါတ်အေန်သုလိန် အောန်လေဝ် ဒှ်မာန်ကီုရ
ယဲဏအ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် ကာလအာယုက်ဇၞော်တုဲမှ ဂွံကတဵုဒှ်ဂှ်ရ ညးကော်စ ယဲဏအ်ဍာတ်ဗယု
ဂကူဒိယျာဗေတေသ် ဂဝ်ဂၞဴ
ဂကူယဲဏအ်ဂှ် ကတဵုဒှ် ပ္ဍဲအခိင်ကာလ မၞိဟ်ဗြဴ မယိုက်ဂဝ်ဂၞဴရ
ကိုပ်ကၠာနူ ဟွံကလိဂွံ ဂဝ်ဂၞဴဂှ် သီုဟွံမဲ ကုဓါတ်သဂြာ မလောန်ၜက်မွဲသာ်ရ
ညးလ္ၚဵု သၠးဂၠံဂဝ်တုဲ ယဲဗၠးကီုလေဝ် ညးလ္ၚဵုဂှ်မ္ဂး သၠးဂၠံဂဝ်တုဲ ကၠောအ်အာ ဂကူဒိယျာဗေတေသ်-၂ တုဲ ဟွံဗၠးရ
ယဲ သီုပိဂကူဂှ် နူစ ပညာဂဥုဲ ကၠောန်ပ္တိတ် ဓါတ်အေန်သုလိန်ဂွံတုဲ သၞာံ ၁၉၂၁ တေအ်ဂှ် လွဳနကဵု ဓါတ်အေန်သုလိန်ဂွံရ
ဂကူ ဒိယျာဗေတေသ်-၂ဂှ် နကဵုဂဥုဲမမလေဝ် လွဳကေတ်ဂွံကီုရ
ဂကူယဲ ၁ ကီု သီုကဵု ၂ ဂှ် ဒှ်ဂကူယဲဍာ်ဇမၠိင် မွဲအာယုက် စဵုကဵုဗၠးဂှ် ဂဥုဲဂၠာဲဟွံဆဵုဏီရ
ဂကူဒိယျာဗေတေသ်ဂဝ်ဂၞဴဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် သၠးဂၠံဂဝ်တုဲ ယဲဗၠးအာမာန်ရ
ကတဵုဒှ်ယဲ ဏမ်ဍာတ်တုဲ ယဝ်ရ ဟွံလွဳမ္ဂး ယဲတၞဟ်တအ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်မာန်ရ
ယဲမလေပ် ကတဵုဒှ်စမာန်ဂှ် ယဲကတေင်ဆီဂြိုဟ် (cardiovascular disease/နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါ
ယဲကောန်ကၟအ် ဍာ်ဇမၠိင် ကေုာံ ယဲမတ်ဟိုတ်နူဒိယျာဗေတေသ် တအ် ကတဵုဒှ်မာန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ကတဵုဒှ်ယဲဏမ်ဍာတ်တုဲ ညံင်ဂွံလွဳ ဗွဲမစိုပ်တရဴဂှ် ကိစ္စဇၞော်ကွေဟ်ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ပွမၜတ် ပရဟ်ဆီ
ဗီုမံင်စံင်ဘဝ မပ္တံကဵု ယဝ်ရ သုင်ဒၟံင်ၜံက်မ္ဂး ညံင်ဂွံထပိုတ်ၜံက်
ညံင်ဂွံမံင်စံင် ကိတ်ညဳကဵု ပရေင်ထတ်ယုက် မပ္တံကဵု စစၞမကိတ်ညဳ ကုပရေင်ထတ်ယုက် မၞုံကဵု ပရေင်ချဳဓရာင်ကာယတအ်ဂှ် ကိစ္စဇၞော်ကွေဟ်ရ
ဒိယျာဗေတေသ် မေလ်လိတုသ် ဂှ် ဗမံက်ထ္ၜးလဝ် ဗွဲတြး နွံပန်ဂကူ
ဂကူ ၁
ဂကူ ၂
ဂကူဒိယျာဗေတေသ် ဂဝ်ဂၞဴ
ကေုာံ ဂကူတၟေင်တၞဟ်တအ် ရ
ဂကူတၟေင်တအ်ဂှ် ဒှ်ဂကူ ဟိုတ်ယဲ မကတဵုဒှ် ဗွဲမဗဗွဲကဵု အကာဲအရာပူဂိုလ်ဂမၠိုင် ဗွဲမတၞဟ်ခြာတအ်ဂှ် ပံင်ပကောံ ဗမံက်ထ္ၜးလဝ်ရ
ယၟုမ္ဂး ယဲဏမ်ဍာတ်
ယဲဆီဍာတ် မကော် ဗွဲမဂၠိုင် ဗီုဗၟာ (ဆီးချိုရောဂါ) ဂှ် ဒှ်ဂကူယဲ ဒိယျာဗေတေသ် မေလ်လိတုသ် ဏအ်ရ
ဒိယျာဗေတေသ် ဂကူ-၁
ဂှ် ကတဵုဒှ် ဟိုတ်နူ ပါန်ကရိယ မပ္တိတ် ဓါတ်အေန်သုလိန်ဂှ် ဟွံကၠောန်ကမၠောန် (ဝါ) ဟိုတ်နူ ကလာပ်ရုပ်ဗေတ မပ္တိတ် ဓါတ်အေန်သုလိန် နူပါန်ကရိယဂှ် လီုအာတုဲ မၞိဟ်ဂှ် ဓါတ်အေန်သုလိန် ဟွံမဲ
ဂကူဏအ်ဂှ် ကလေင်ပါ် ၜါပြကာ နကဵု ဒြဟတ်ဒုင်ပဒဝ် အိမ်မုန် (immune-mediated) ကဵု အိဒိသြပတိစ် (idiopathic) (ဟွံတီ ဟိုတ် ကလာပ်ရုပ်ဗေတ ဟွံကၠောန်ကမၠောန်
ဗွဲမဂၠိုင် ဒြဟတ်ဒုင်ပဒဝ်အိမ်မုန် ကလာပ်ရုပ်ဗေတလီု ဟိုတ်နူ ကလာပ်ရုပ်တဳ (T-cell-mediated autoimmune) ပကီုပရာပ်တုဲ ကလာပ်ရုပ်ဗေတ မပ္တိတ် အေန်သုလိန် လီုအာရ
ဗီုလဵု ဂွံစဵုဒၞာ ဒိယျာဗေတေသ် ဂကူ-၁ ဂှ် တၠပညာဂဥုဲတအ် ဟွံတီဏီရ
မၞိဟ်မကတဵုဒှ်ယဲဏမ်ဍာတ် ပ္ဍဲအမေရိကာန် ကဵု ယူရောပ် ၜိုတ် ၁၀ က္ဍိုပ်ကၠံ ကတဵုဒှ် နကဵုဂကူ-၁ ဏအ်ရ
ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲအခိင်ညးတအ် မကတဵုဒှ် ယဲဏအ်ဂှ် မၞိဟ်ထတ်ယုက်ဒၟံင်တုဲ ခန္ဓကာယလေဝ် ဟွံကြောအ်ရ
ဒိယျာဗေတေသ် ဂကူ-၁ ဏအ်ဂှ် ကောန်ၚာ်ကီု သီုကဵု မၞိဟ်ဇၞော်ဇၞော်တအ် ကတဵုဒှ်မာန်ဒၟံင်ရ
ဆဂး ဗွဲမဂၠိုင် ကော်စ ယဲဏမ်ဍာတ်ကောန်ၚာ် ဟိုတ်နူ ဗွဲမဂၠိုင် ကောန်ၚာ် မကတဵုဒှ်ဂၠိုင်
ဒိယျာဗေတေသ် ဂကူ-၂
ဂှ် ကတဵုဒှ် ဟိုတ်နူ ဒစဵုဒစး အေန်သုလိန် (insulin resistance) လဆောဝ်မ္ဂး ပွမပ္တိတ် အေန်သုလိန် ပ္ဍဲခန္ဓကာယမၞိဟ်ဂှ် အောန်အာတုဲ ကတဵုဒှ်ရ
ဟိုတ်မဂွံပ္တိတ် အေန်သုလိန် ဂွံအောန်ဂှ် ပတှ်ေကေတ် ဟိုတ်နူကဵု (insulin receptor
ဆဂး ဗွဲမကၠးဖ္ဍး တီကေတ် ဟွံမာန်ရ
ဟိုတ်ဒစဵုဒစး အေန်သုလိန် ဟိုတ်နူ အေန်ဇြာမ် မပၠာဲလေင် အေန်သုလိန် မကော်ဂးစ ဗီုအင်္ဂလိက် (insulin-degrading enzyme) ရ
မၞိဟ်မကတဵုဒှ် ယဲဏမ်ဍာတ် ဗွဲမဂၠိုင် ၈၅% ပြင်င်ဂှ် ကတဵုဒှ် နကဵုဂကူဏအ်ရ
မၞိဟ်မကတဵုဒှ် ယဲဏမ်ဍာတ် နကဵုဂကူဏအ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် နူကၠာ ဟွံဒှ်ယဲ သၞာံဗွဲမဂၠိုင် ဟိုတ်နူမစကာ စသုင်လဝ် ဓါတ်သဂြာ ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ
ယဝ်ရ ပလေဝ်ပလေတ် ပရေင်မံင်စံင် ညံင်ဂွံချဳဓရာင်ဂၠိုင်င် စစၞဖအောန်ဖျေဟ်သဂြာ ကေုာံ စစၞ မစှ်ေကဵု သၞောတ် မပ္တံကဵု အခိင်အခါ ကေုာံ ဂလိုင်စၞ ကေုာံ အလန်မစစၞ သီုကဵု သုင်ဗက်ဂဥုဲမ္ဂး ပကဵု ညံင်ယဲ ဂွံသက်သာမာန်ရ
ဒိယျာဗေတေသ် ဂဝ်ဂၞဴ ဂှ် နကဵုဗီုပြင် ဗွဲမဂၠိုင် တုပ်ဒၟံင် ကဵု ဒိယျာဗေတေသ် ဂကူ-၂ ဂှ်ရ
ဟိုတ်ဍေဟ်ဂှ် ဒၟာနူဒစဵုဒစး အေန်သုလိန် ကေုာံ မပ္တိတ် အေန်သုလိန် အောန်ရ
မၞိဟ်ဗြဴ မတန်ဂဝ်ဂၞဴ ၜိုတ် ၂-၃ % ဂှ် ကတဵုဒှ် ဒိယျာဗေတေသ်ဏအ်တုဲ ကာလသၠးဂၠံဂဝ်တုဲမ္ဂး ယဲဂှ်လေဝ် ဗၠးအာပၠန်ရ
ဒိယျာဗေတေသ်ဂဝ်ဂၞဴဏအ်ဂှ် လွဳဗၠးမာန်ရ
ဆဂး ဟိုတ်နူ မၞုံကဵုဂဝ်ဂၞဴတုဲ ဒးနွံကဵု ပရေင်ရံင်စံင် အစာသဝ် အလုံမွဲ အခိင်ဂဝ်ဂၞဴရ
မၞိဟ်ဗြဴ မကေင်ဒှ်လဝ် ယဲဏအ် ပ္ဍဲအခိင်ဂဝ်ဂၞဴ ၜိုတ် ၄၀ % ဂှ် ဗွဲကြဴ ကတဵုဒှ် ဒိယျာဗေတေသ် ဂကူ-၂ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ
နကဵုဂကူတၟေင်တၞဟ်ဏအ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် သီုဖအိုတ် ၃၀ ဂကူပြင်င်ရ
လဆောဝ်မ္ဂး ညးကော်စ ဒိယျာဗေတေသ် ဂကူ-၃
သီုဖအိုတ်တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဟိုတ်နာနာသာ်တုဲ ပလီုထောအ် ကလာပ်ရုပ်ဗေတ မပ္တိတ် အေန်သုလိန်ရ
တုဲပၠန် နကဵုယဲလဵုဒှ်ဒှ် ယဝ်ရ ယဲဂှ် ပကဵု ညံင် ကလေန်ပါန်ကရိယ ဂွံလီုမ္ဂး ဗဒှ်ကဵု ယဲဏမ်ဍာတ်ရ
လဆောဝ်မ္ဂး ဟိုတ်နူ အသိင်နိသံသ ဂဥုဲမွဲမွဲတုဲ ပကဵု ညံင်အရာမပ္တိတ် အေန်သုလိန် ဂွံယောင်ယာ
လ္ၚဵုမ္ဂး ဟိုတ်မဒးအာ ဓါတ်ဂျိမွဲမွဲတုဲ ကလာပ်ရုပ်ဗေဒ ဒးယောင်ယာအာတအ် ဒှ်တမ်ရ
လက်သန် ယဲဏမ်ဍာတ် ယဝ်ရ ဟွံလွဳမ္ဂး ဇြာဲစှ်ေ
ဒးအာဒၟံင်ပဿဴ မွဲခဏ မွဲခဏ
ဒုင်စသိုင် မဗျဵု ကေုာံ ကအ်ကဟ်ထင်ဍာ်
ယဝ်ရ ဒိယျာဗေတေသ် ဂကူ-၁ မ္ဂး လက်သန် ထ္ၜးပြဟ် မွဲသတ္တဟ ကဵု သတ္တဟ ပြံင်လှာဲပြဟ်တုဲ ယဝ်ရ ဂကူ-၂ မ္ဂး ထ္ၜးလက်သန် လဇုဲတုဲ ဒှ်သိုက်က်ရ
ဟိုတ်နူ ဓါတ်သဂြာ နွံပ္ဍဲဆီဂၠိုင် ပ္ဍဲအခိင် ဗွဲမလအ်တုဲ ဓါတ်သဂြာဂှ် စိုပ်အာ ပ္ဍဲပသာဒမတ်တုဲ ပကဵု ညံင်မတ် ဒြဟတ်မတ် ဂွံဍိုန်လျ
ညာတ်ဟွံကၠး ဒှ်ဒၟံင် ဗီုလေတ်တ်ရ
ကုညးမဒှ်ယဲ နကဵုဂကူ-၁ မ္ဂး ဗွဲမဂၠိုင် ဂွံတီကေတ် ဒဒှ်ရ ဗဗဵုမတ်ပြံင်လှာဲအာ မွဲတဲဓဝ်ရ
ယဝ်ရ နကဵု ဂကူ-၂ ဂှ်မ္ဂး ပြံင်လှာဲအာ သိုက်က်ရ
ပွမကတဵုဒှ် သရသရေန် ပ္ဍဲစၞာံတအ်တုဲ ဗၠးဝါတ်ဂှ်လေဝ် ဒှ်လက်သန် မွဲဂကူကီုရ
ဂကူယဲဏမ်ဍာတ် သီုဖအိုတ်ဂှ် လအ်မ္ဂး ဗဒှ်ကဵု အရာမဒှ်မာန်တအ် သီုဖအိုတ်ရ
အရာမကတဵုဒှ်မာန်ဂှ် အရာမဆေင်ကဵု ကတေင်ဆီဂှ်ရ သွက်ညးမနွံကဵု ယဲဏအ်ဍာတ်တအ် အန္တရာယ် သွက်ဂွံ ကတဵုဒှ် ယဲကတေင်ဆီဂြိုဟ် (cardiovascular disease/နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါ) ဂၠိုင်နူ မၞိဟ်တၞဟ် ၜါဆရ
ဟိုတ်နူ ဓါတ်သဂြာ နွံပ္ဍဲဆီလအ်တုဲ မလေပ်ကဵုအန္တရာယ် ပကဵု ညံင်ကတေင်ဆီဍောတ်တ်ဂမၠိုင် ညံင်ဂွံလီု ဗီုကဵု ကတေင်ဆီ ပ္ဍဲမတ်တအ် ဒှ်တမ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗဒှ်ကဵု ယဲကျာသကုတ်မာန်ရ
အရာမတ်ဟွံခိုဟ် စဵုကဵု မတ်ကၠက်ဂှ် ပကဵုမာန်ရ
မွဲပၠန်ဂှ် ပကဵု ညံင် ဂွံခြပ်ခြေင် ပ္ဍဲကောန်ကၟအ် (ကျောက်ကပ်)တုဲ ဒးကြာတ်ကဵု ကောန်ကၟအ်ရ
စဵုကဵု ကောန်ကၟအ် ဒှ်မာန်ရ
မွဲပၠန်ဂှ် ဒိယျာဗေတေသ် ပကဵု ညံင်ကတေင်အာရီုဂမၠိုင် ဂွံဍိုန်လျတုဲ ပရေင်ဒုင်စသိုင် ပ္ဍဲကာယ အောန်စှ်ေတုဲ ပ္ဍဲကဵု တၞုင်ဇိုင် တၞုင်တဲတအ်ဂှ် ဒေင်ဒၟံင် ဒှ်မာန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပကဵု ညံင်ဇိုင်ဂွံဒှ် သရသရေန်မာန်ရ
မၞိဟ်မဒှ်ယဲဏအ်ဍာတ်တအ်ဂှ် အာယုက်ဂၠေအ် နူ မၞိဟ်တၞဟ်တအ်ရ
ဟိုတ်မဂွံဒှ် ယဲဏမ်ဍာတ်ဂှ် တန်တဴဒၟံင် ကုဂကူယဲရ
ဒိယျာဗေတေသ် ဂကူ-၁ ဂှ် ဟိုတ်နူမဗဳဇ မကတဵုဒှ်ကၠုင် နူဂဝ်လေဝ်နွံရ
တုဲပၠန် ဟိုတ်နူကတဵုဒှ် သရသရေန် ယဲမွဲမွဲတုဲ ကလေန်ပါန်ကရိယ လီု ဟွံသေင်မ္ဂး ဟွံကၠောန်ကမၠောန်လေဝ် နွံကီုရ
ဗွဲမဂၠိုင် ဂွံညာတ်ကေတ် ဟိုတ်နူ စၟဝိရုသ် Coxsackie B4 တုဲ ကလေန်ပါန်ကရိယ လီု ဟီုလဝ်ရ
ဟိုတ်နူပွဳပွူပရေအ်တုဲလေဝ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်မာန်ကီုရ
ဂကူ-၁ ဏအ်ဂှ် ဟိုတ်နူ ဗီုပြင်ဘဝ မမံင်စံင် ဟွံပါဲ ဟွံရုဲစ ဟွံမဲကဵု ပရေင်ချဳဓရာင်တုဲ ကတဵုဒှ်ကၠုင် ဟွံသေင်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ညံင်ဟွံဒှ် ဗီုလဵု မဂွံစဵုဒၞာဂှ် ဟွံတီရ
ဂကူ-၂ ဂှ် ကတဵုဒှ် ဟိုတ်နူ ဗီုပြင်ဘဝ ကေုာံ အာဲဗဳဇရ
ဟိုတ်နူမကြောအ်လောန် ကေုာံ မမံင် ဘဝ မဟွံမဲ ကုပရေင်ချဳဓရာင်မ္ဂး အန္တရာယ် သွက်ဂွံ ကလိဂွံယဲဏမ်ဍာတ် နွံဂၠိုင်ကွေဟ်ဟ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ယဝ်ရ ချဳဓရာင်ကဵုကာယ ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲ ပွိုင် ၉၀ မိနေတ်မ္ဂး ဖအောန်ကဵု ညံင်ဟွံဂွံ ယဲဏမ်ဍာတ် ၂၈ % မာန်ရ
ပ္ဍဲသြောအ်ဂှ် ဓါတ်မေန်နရာ ခိုဟ်ဟ်တအ်ဂှ် နွံအကြာ သၞောက် ကဵု ဖျုန်ဍေဟ်တုဲ ယဝ်ရ ဗုတ်ဗအး ဗဗုထောအ် သ္ၚုမ္ဂး ဓါတ်မေန်နရာ ခိုဟ်ဟ် ဗဳတမေန်ခိုဟ်ဟ်ဂှ် တိတ်ဒှ်အာ ခဗိုက်သ္ၚုအိုတ်တုဲ သှ်ေဒၟံင် ဆသဂြာသၟးဂှ်ရ ပွမစသ္ၚု မဗဗုလဝ်တအ်ဂှ် ဗဒှ်ကဵု ညံင်ဂွံဒှ် ယဲဏမ်ဍာတ် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ကီုရ
တုဲပၠန် ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲ ညံင်စၞစ ဂွံလုပ်စိုပ် ပ္ဍဲဂၞဴဇကု အခိင်မှာန်မှာန်ဂှ်လေဝ် ကိစ္စဇၞော်ကွေဟ်ရ
အခိင်မစ စဂၠိုင်င်တုဲ အခိင်ဟွံဂွံစ အေင်လဝ် ကွေဟ်ဟ်လအ်လအ်တအ်ဂှ် ဟွံခိုဟ်ပၠန်ရ
ဟွံခိုဟ်ဟီုမ္ဂးဂှ် ဇၟာပ်ပိုယ်မစစၞ ပိုယ်ကလိဂွံ ဓါတ်သဂြာရ
ပ္ဍဲမွဲတဲဓဝ် ဓါတ်သဂြာ လုပ်အာ ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ ကလေန်ပါန်ကရိယဂှ် ဒးပ္တိတ် ဓါတ်အေန်သုလိန် ဗွဲမဂၠိုင်ရ
တုဲပၠန် ဟိုတ်နူမအေင်လဝ်စၞ အခိင်ဗွဲမလအ်တုဲ ဓါတ်သဂြာ ဟွံမဲ ပ္ဍဲကာယတုဲ ကလေန်ပါန်ကရိယဂှ် ဟွံဒးပ္တိတ် ဓါတ်အေန်သုလိန်ပၠန်ရ
ဟိုတ်နူမဒးကၠောန်ကမၠောန် ဗီုပြင်စှ်ေစှ်ေ ဟွံမဲတုဲ ကလေန်ပါန်ကရိယ ယောင်ယာအာမာန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပွမအေင်စၞလအ်လအ်တအ်ဂှ် ဒးဝေင်ပါဲရ
ယဲဏမ်ဍာတ်ဂှ် ဒှ်ယဲဇမၠိင်မွဲတုဲ လွဳညံင်ဂွံဗၠးအးဂှ် ဖန်ဟွံမာန်ကီုလေဝ် ညံင်ဟွံဂွံဂၠိင်တိုန်ကီု
ညံင်ဓါတ်သဂြာ ဂွံနွံ အပ္ဍဲဆီ မကြပ်တုပ်ကဵု လၟိဟ်ဓမ္မတာမာန်ဂှ် မင်မဲ ပကင်ရင်ကေတ်မာန်ရ
နဲဍေဟ်ဂှ် စစၞ ညံင်ဂွံကိတ်ညဳ ကုပရေင်ထတ်ယုက်
ဝေင်ကာယ ပချဳဇိုင်တဲ
ဖအောန်ဖျေဟ် လယိုင်ဇကု ကေုာံ သုင်ဗက်ဂဥုဲ အတိုင်စၞောန် အစာသဝ်ရ
ညံင်ဂွံကၠိုဟ် ပရူယဲ ကေုာံ ညံင်ဂွံပါလုပ် ဒ္ဂေတ်ဗက် အတိုင်စၞောန်အစာသဝ်ဂှ် ကိစ္စဇၞော်ကွေဟ်ရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ကုညးမဒ္ဂေတ်ဗက် အတိုင်စၞောန်အစာဂဥုဲတအ်ဂှ် အရာ အန္တရာယ် မကတဵုဒှ်မာန် ဟိုတ်နူ ယဲဏမ်ဍာတ်ဂှ် ကတဵုဒှ်အောန်ရ
တင်ရန်တၟအ် ပရေင်လွဳယဲဂှ် ညံင်ဓါတ်သဂြာ ဂွံနွံ ကဆံင် ၆
၅ % ရ
အောန်နူဂှ် ဟွံဂွံ သၠုင်နူညိ ဂွံမာန်ရ
အရာမပကဵု ညံင်ယဲဏမ်ဍာတ်ဂွံဂၠိုင်တိုန် မပ္တံကဵု ပွမသုင်ၜံက်
လၟိဟ်ဂလိုင် ဓါတ်ခေါလေသတရဝ် (ဓါတ်ကၠေင် မၞုံပ္ဍဲဆီ
မကြောအ်
ဆီတိုန် (high blood pressure
ပရေင်ချဳဓရာင်အောန်တအ်ရ
တၞဟ်န ညံင်ဟွံဂွံဒှ်သရ ပ္ဍဲကဵုဇိုင်တုဲ ပွမစကာ ဒၞပ်တၟေင်ဂှ်လေဝ် နွံပၟိက်ကီုရ
ယဲဏမ်ဍာတ်ဂှ် ဒှ်ယဲဟိုတ်မၞုံကဵု လၟိဟ်သဂြာ ပ္ဍဲဆီမဂၠိုင်ဒၟံင်တွဵုရ
ဂွံတီ ယဲနွံ ဟွံမဲဂှ် စမ်ၜတ်ကေတ် နကဵုနဲဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
ယဝ်ရ စမ်မၞိဟ်မွဲ ဓါတ်သဂြာ စၟတ်သမ္တီ နွံကဵုယဲမ္ဂး တၞဟ်နဂွံချိုတ်ပၠိုတ် ဒးကလေင်စမ်မွဲဝါပၠန် နကဵုနဲတၞဟ် ပ္ဍဲတ္ၚဲတၞဟ်ရ
ၜတ်လၟိဟ် ဓါတ်သဂြာ အခိင်မစလဝ်စၞ ဟီုမ္ဂးဂှ် မၞိဟ်ဂှ် စလဝ် ဂလူဂေတ် ၇၅ ဂရာမ်
ဂတဂှ် ပွိုင်ၜါ နာဍဳ ၜတ်လၟိဟ်ဓါတ်သဂြာ ပ္ဍဲဆီရ
မၞိဟ်မအေင်လဝ်စၞ ယဝ်ရ ဓါတ်သဂြာ နွံ အကြာ 6
1 ကဵု 6
9 mmol/L မ္ဂး စၟတ်သမ္တီ မၞိဟ်ဂှ် နွံကဵု ဓါတ်သဂြာ မဂၠိုင်ရ
မၞိဟ်မစလဝ်စၞ ယဝ်ရ ဓါတ်သဂြာ နွံလတူ 7
8 mmol/L (ဆဂး ဟွံဂၠိုင် နူ 11
1 mmol/L) မ္ဂး ဒဒှ်ရ မၞိဟ်ဂှ် ဒှ်ဒၟံင် ဓါတ်အေန်သုလိန် ဟွံကၠောန်ကမၠောန်/ ဒှ်ဒၟံင်ယဲဏမ်ဍာတ် စၟတ်သမ္တီဂွံတုဲ အန္တရာယ် မကတဵုဒှ် ယဲကတေင်ဆီကောန်တၟအ် မာန်ရ
ကွာန်ကအ်အၚ်ထဝ် (ဗၟာ
တံတားပြတ် ကျေးရွာ ) ဝွံ နွံပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ်
ဒေသရးမန်
တွဵုးရဍုင်ကရေင်
တုဲ ဒှ်ကွာန်မန် မၞုံသၟဝ်အုပ်ဓုပ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ အကြာၜဳၜါ ကော်ဂး ၜဳဇမိ ကေုာံ ၜဳဝၚ်ရော ပ္ဍဲကဵုဗွိုၚ်တိဍာ်အုပ်ဓုပ်ဗော်ဍုၚ်မန်ပိုၚ်ပြဳ မပါ်လဝ် ပန်သ္ကုတ်ဂှ် ကွာန်ကအ်အၚ်ထဝ် ဝွံ မၞုံပ္ဍဲသ္ကုတ်ပွိုၚ်တိုက်လၟိဟ် (၁) ရ
၁] ကောဒ်ဂၞန်ကွာန်ဏအ်ဂှ် ဒှ် ၁၇၀၇၄၃ ရ
၂] ကွာန်ကအ်အၚ်ထဝ်ဝွံ ကၠာဟွံဂွံပ္တန်ကွာန်ဏီဂှ် ဒှ်ဒၟံၚ် တိဂြိုပ်အရိုၚ် မၞုံကဵုတၞံဆုအၚ်မဂၠိုၚ် ဒှ်ဒၞာဲ ဂၠံၚ်ညးဂမၠိုၚ် မတတ်အာကၠုၚ် ဂြိုပ်ဇၞော်မွဲရ
အခိၚ်တေအ် ဟိုတ်နူ ဒှ်အခိၚ် ဍုၚ်ကွာန်ဟွံၜိုဟ်သိုဟ်ညိၚ်ဝတ်တုဲ ဒးဂယိုၚ်ဒၟံၚ်လမျီု အကြာပေဲါပၞာန်ဂၠိုၚ်တုဲ သွက်ဒၞာဲ မၞုံကဵုပရေၚ်ဂီုကၠီု ဂွံဂယိုၚ်အာလမျီုဂှ် ဇၟာပ်ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ဗွဲမဂၠိုၚ် ဒးဂၠာဲကၠုၚ်ဋ္ဌာန်ဒေသ မၞုံကဵုပရေၚ်ဂီုကၠီုတအ်ရ
ပ္ဍဲဂှ် နာဲဇိုၚ်ခေအ် နူကွာန်သက်ကအ်
နာဲဖၠုံ နူကွာန်ကၠအ်သတ်
နာဲချေတ်+မိသဝ်ယေန် နူကွာန်ဒဵုထောၚ်
ဖအိုတ် (၃) အိန်ထံၚ် ကၠုၚ်ကောံဆဵုဂဗညးသ္ကအ် ပ္ဍဲဒၞာဲဂြိုပ်ဆုအၚ် ဗ္ဒာဲကြုၚ် မၞုံကဵုဒဒန်ပိုတ်သ္ကုတ်မွဲတုဲ မံၚ်တန်တဴအာ နကဵုကောန်တာဲ (၃) မရ
ညးတအ်ဂှ် အခိၚ်ကသီုမ္ဂး ကၠောန် ကမၠောန်ဝါဗ္ၚ
ခမောဝ်သြောအ်
အခိၚ်ကညၚ်မ္ဂး သၠအၚ်တအ်ဂှ် ကပှ်တုဲ သၠာဲဂတးဗၞိက် သ္ကုတ်ကွာန်လ္ပာ်ပလိုတ်ဒဵု နကဵုၜဵု
ဖရံက်
ကၠေၚ်
မြေက်
ကသိုန်တအ်ရ
တာဲ (၃) မဂှ် ဟိုတ်နူ မၞုံဋ္ဌာန်ဂြိုပ်ဆုအၚ် ဗ္ဒာဲကြုၚ်ဒဒန်ပိုတ်ဒၟံၚ်မွဲဂှ်တုဲ ကုညးမအာကၠုၚ် နူဋ္ဌာန်တၞဟ်တအ် ဒၞာဲဂှ်ဝွံ "ဒဒန်ပိုတ်" ကော်ခဴကၠုၚ်ရ
၃] ဌာန်ဒေသဂှ်ဝွံ ဟိုတ်နူ ကမၠောန်ဂယိုၚ်လမျီု ကၠောန်သြောအ်ဝါဗ္ၚ
ကပှ်တၞးသၠအၚ်
လောဲကီု သီုမဒှ်ဒၞာဲ မၞုံကဵုပရေၚ်ဂီုကၠီု နူဘဲပၞာန်တအ်ကီုတုဲ လက္ကရဴညိ မၞိဟ်မၞုံဗ္ဒာဲတအ် ကောံကၠုၚ်တန်တဴတုဲ ဒှ်အာ တာဲဗၞတ် (၁၀) မပြၚ်ရ
နကဵု ယၟု "အုံဒဒန်ပိုတ်" ဂှ် ပြာကတ်ကၠုင်ရ
ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၀၈ သၞာံဂှ် သ္ၚိတာဲဂၠိုၚ်ကၠုၚ်တုဲ မံင်တန်တဴကၠုၚ် ဒှ်ကၠုင် ဗီုပြၚ်ကွာန်သၟတ်မွဲကီုလေဝ် နကဵုယၟုကွာန်ဂ်ှ ဟွံဂွံတၚ်ခုတ်ကၠုၚ်ဏီရ
ကာလစိုပ်သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၁၁ သၞာံဂှ် နကဵုမဒှ်ကောန်ဗုဒ္ဓဘာသာကီု ဒှ်ကၠုၚ်ဗီုပြၚ်ကွာန်မွဲကီုတုဲ ဘာလကျာ်မွဲ သ္ဒးနွံထေက်ရောင် ညးတအ် ညာတ်ကေတ်ရ
ညးတအ် ချပ်ဂၞန် ကုကျာ်ဇၞော်အ္စာ(စောဲဂလာ) မနွံပိုန် ဘာဂၞကျာ်သၟိၚ် (ကွာန်ကုန်ဗ္ဒဝ်)တုဲ ကျာ်ဇၞော် က္ညကၠုၚ်တုဲ သြိုၚ်ပ္တန်ကဵု ဘာဆု သွက်သၚ်မွဲမတုဲ ကျာ်ဇၞော်အ္စာ သီုတၚ်ခုတ်ကဵု ယၟုကွာန် "ကွာန်ကအ်အၚ်ထဝ်" ကီုရ
လဂွံကဵုအဓိပ္ပါဲ "ကွာန်ကအ်အၚ်ထဝ်" ဝွံ ဂြိုပ်အၚ်ဝွံ ဆုအၚ်
တၞးအၚ်တအ်ဒှ်ဂှ်င္ၚုဟ်မး ဒှ်ကမၠောန် တုပ်သၟဟ် ညံၚ်ဒၞာဲဂြိုပ်မပ္တိတ်ထဝ်ကီု
တိဂြိုပ်အၚ်ဝွံလေဝ် အရံၚ်မၞုံညံၚ်ထဝ်ကီုတုဲ ဒၞာဲဝွံ ဒှ်ဗီု ကအ်ဂြိုပ်အၚ်တုဲ နကဵုယၟု "ကွာန်ကအ်အၚ်ထဝ်"ဂှ် ကျာ်ဇၞော်အ္စာ (စောဂလာ) မၞုံပိုန် ဘာကျာ်ဂၞကျာ်သၟိၚ် (ကွာန်ကုန်ဗ္ဒဝ်) အခိၚ်က္ညၚ်ကၠုၚ်ပ္တန်ကွာန််ဂှ် တၚ်ခုတ်ကဵုကၠုၚ်လဝ်ယၟု "ကွာန်ကအ်အၚ်ထဝ်" ရ
လိက်အုပ်သၟတ်နွံယၟု (ဂဥုဲကၠေၚ်က္ဍဟ်) VITAMIN ကၠေၚ်က္ဍဟ် ဏံဝွံ ဒှ်တဴလိက်အုပ်ဗဂဵုလဟဵုတဴလညာတ်မွဲအုပ်ဍောတ်ကီုရ
ပ္ဍဲလိက်အုပ်သၟတ်ဏံဝွံ ပိုဲတံဂွံဒုၚ်ကေတ်မအရေဝ်ဝေတ်ဗ္တောန်နွံတဴနာနာသာ် နူကဵုညးတၠလညာတ် ကေုာံ အ္စာသိပ္ပံနာနာတံကီုတုဲ ဒှ်တဴအရေဝ်ဝေတ်ဗ္တောန်မၞုံကဵုၚုဟ်မးမွဲဟေၚ် ဒှ်တဴဂုဏ်ဖဵုပရဲသွက်ဘွပတောံၚုဟ်မးဟွံမာန်ကီုတုဲ ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်ရ VITAMIN ကၠောၚ်က္ဍဟ် အုပ်ဏံ ဒှ်တဴၚုဟ်မးသွက်ကောန်ဂကူတံ နဒဒှ်ကောန်ဗုဒ္ဓဘာသာမွဲပေၚ်ပေၚ်ဟေၚ်
လိက်အုပ်သၟတ်ဏံဝွံ ဒှ်တဴလိက်အုပ်ကဵုတဴဂုဏ်ဖဵုသွက်ညးဗှ်ကလၚ်ဗွဲမဇြိုဟ်နက်မွဲရ
လဴထ္ၜးကဵုပိုဲညးမဗှ်တံ ဂွံတီကၠိုဟ်ကၠးကေတ်လညာတ်(ဗွဲမပၞုက်)လဝ်ပ္ဍဲဂၠံၚ်တရဴဘဝပိုဲဏံ ညံၚ်ဂွံစိုပ်အာတိုၚ်ပ္ကဴပိုဲပြဟ်ပြဟ်မာန် တိုၚ်ပ္ကဴဘဝ တုဲ ဒှ်ၚုဟ်မးမွဲဂှ်ဟေၚ် မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်မိက်သ္ဂောံဂွံသုၚ်စောဲဗှ်ကလၚ်ကေတ်အိုတ်ရ
လိက်အုပ်သၟတ်ဏံဝွံ ဍေံလဴထ္ၜးကဵုပိုဲကောန်ဂကူတံဟီုမာန်ဂှ်တှ်ေ ဂါမ်ဇိုၚ်ပိုဲမကွာ်တိတ်အာကၠာအိုတ်ဂှ် ညံၚ်ရဴဂွံစိုပ်အာတရဴတိုၚ်ပ္ကဴသွက်ဘွတေံပြဟ်ပြဟ် ဒးဆဵုပြသၞာအောန်အိုတ်ဂှ် ဒှ်တဴ သတိကေုာံလညာတ် မွဲဟေၚ်
လိက်အုပ်သၟတ်ဏံဝွံ ဍေံဗ္တောန်လဴကဵုဂါမ်ဇိုၚ်ပိုဲမကွာ်တိတ်အာဂတဂတတေံမာန်ကီုတုဲ ညံၚ်ဂွံဒှ်မၞိဟ် ဂွံဒုၚ်ကေတ်ကေတ်ဖဵုခိုဟ်တၟေၚ်တၟေၚ်ပ္ဍဲဘဝဗွဲမဍာံစၟတ်ဟီုဂှ် မဍိုက်ပေၚ်ကဵုဒ္ဂေတ်ပွပ္ဍဲဘဝ
စဳပၞောန်သ္ဂုတ်သွာတ်ပ္ဍဲကမၠောန်နာနာ ဗွဲမဒးနွံကဵုဓဝ်ဍာံ
နဲကဲဟီုဂးအရေဝ်နွံကဵုအဓိပ္ပါယ်
နဲကဲဝေတ်ဗ္တောန်ကောန်ဆာန် လညာတ်ကေုာံဓရ်ဒိုဟ်ဓီု
ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ထဝ်သြန် တုဲပၠန် ဗဟုသုတသတိလညာတ်ဂၠံၚ်မတးအးတပ်မွဲတၞုၚ်ပ္ဍဲကဵုဘဝပိုဲဏံဇၟာပ်ဇၟာပ်တ္ၚဲ သွက်ကောန်ဂကူတံမာန်ရ
အ္စာအဲ ဒှ်ညးတၠပညာ ပိုၚ်ပြဳလဝ်ကောန်ဗုဒ္ဓဘာသာသီုဖအိုတ်
ဒှ်မၞိဟ်နွံကဵုဂုဏ်ဖဵု သွက်သတ်နွံကဵုလမျီုအလုံအိုသီုမွဲလိုက်ဏံ
ဂိုၚ်ဒေပ်စွံလဝ်ဒ္ဂေတ်ပွစဳပၞောန်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠၚ်
ကၠိုဟ်စိုတ်လောကဳလောကုတ္တဵု ဗဟုသုတနွံဒၟံၚ်ပ္ဍဲပွဳဗွိုၚ်ညးၜါစှော်ပန်နာဍဳ
ဒုၚ်ကေတ်အရေဝ်ဒၠောံဗ္တောန် ညံၚ်ဂွံဒှ်မၞိဟ်ခိုဟ်မွဲမာန်
ပ္ဍဲကဵုပရေၚ်ဓဝ်ဍာံ ညံၚ်ဂွံဒှ်ဂုဏ်ဖဵုပ္ဍဲဘွဇၟာပ်ဇၟာပ်လၟေၚ်တ္ၚဲ
သွက်သ္ဂောံကဵုဓရ်တီဓရ်ကၠိုဟ် သွက်ညးဍောတ်လဒေါဝ်ဇၞော်
ပလံၚ်ဗစိုပ်ကဵုဗဟုသုတဗွဲမဍိုဟ်ကေက် ပ္ဍဲဝုတ်ဗၠာဲအဃောခၟောံကဴရာၚ်ပၠးထာၚ်
ဒက်ဂိုၚ်ဒေပ်စွံလဝ် သွက်ညးမဂၠာဲလ္ၚတ်ဗဟုသုတပ္ဍဲဘဝမွဲ
ညးမဍိုဟ်ကေက်စဳကၠးတံဂှ်ဟေၚ် ဂွံဂဗဆဵုမာန်
ဂွံကၠိုဟ်စိုတ်ၚုဟ်မးအ္စာ ဗီုညးလွဳပရာၜံၚ်လဝ်
မအရေဝ်ညးမၞုံကဵုဂုဏ်ဖဵု သွက်ဂွံဒှ်အနာဂတ်ကွး
သဗ္ဗညုတညာဏ်နာဲပိုဲ ဒှ်နုၚ်ဓိ တ္ၚဲတြေံတြဟ်အာဟၟဲ
ညးဒိုဟ်ဓီုလၞုဟ်တံဂှ် ရံၚ်ဆဵုညာတ်ကေတ်ဟွံလောဲသွာ
ကောန်ဂကူဗုဒ္ဓဘာသာတံအဴ ကလၚ်အရေဝ်အပါဗှ်ေဒၠောံဗ္တောန်
တုဲပၠန် လ္ပကၠဟ်ထဝေၚ်ထောံ သီုကဵုမအရေဝ်မိယာဲဗှ်ေတံဂှ်ညိဏး
မိမၜါဟီုဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မသ္ဒးပူဇဴ နွံကဵုဂုဏ်ဖဵု လ္တူက္ဍိုပ်မပြဲသွက်ဗှ်ေတံ
ဒှ်တဴမဒွါမတ်မၞိက် ဒးကွက်ဒကုဲလဝ်ပ္ဍဲကအ်ဗှ်ေတံလၟိုန်အခိၚ်အခါညိ
ကောန်ဂကူဗုဒ္ဓတံအဴ ယဝ်ညးယုတ်ပပ် ကၠုၚ်ကသေဟ်ကၟဝ်
ယွံကောန်တံ လ္ပဗက်အာကရောံဍေံတံဂှ်ညိတွဵု
ယဝ်ရဍေံဟီု ဗက်ကၠုၚ်ဂကောံပိုဲတံဏံညိ
သွက်ဍေံဂွံကဵုဗှ်ေတံဂွံကၠောန်ဗၠေတ် ဂၠံၚ်ဍာန်ဍေံဂှ်ဂှ်ကီု
ဍေံပါ်ပရအ်ကဵုပိုဲဏံသၟးပသအုဲဇကုဍေံ သီုကဵုဂွံဒၟံၚ်ကျာမၞိဟ်ချိုတ်ချိုတ်
သၟူဇကုဍေံအလုံခန္ဓမွဲဂှ် ဍေံအာသရာပ်ပါပ်ဍုၚ်နရက်တေံ
ပိုဲဂွံဆဵုဂဗကေတ် ဂုဏ်ဖဵုကေုာံဟိုတ်ဖဵုနာနာသာ်မာန်
ပိုဲတံသိုပ္တိုန်သ္ၚိဘဝအိန်ထံၚ်ပိုဲ ညံၚ်ဂွံဍိုပ်ဍဴမၞုံကဵုၚုဟ်မးညိ
ဂကောံညးမယုတ်ပပ်ပဳတံဂှ် ပိုဲတံလ္ပကွာ်လုပ်ဗက်အာတွဵုညိ
ပ္ဍဲကဵုဂကောံဗှ်ေတံဂှ်လေဝ် နွံဒၟံၚ်သီုထဝ်သြန် ကေုာံဇွောံမစၞစအဟာရဟွံသေၚ်ဟာ
ကောန်ဂကူဗုဒ္ဓဘာသာတံအဴ လ္ပကွာ်အာကရောံမွဲစွံကဵုဍေံဂှ်ညိဏ
တၚ်ဂြဲကေတ်ဂါံဇိုၚ်ဗှ်ေတံ ပ္တိတ်ထောံနူကဵုဂၠံၚ်ဍာန်မဒ္တုဲကွာ်ဏာဒၞာဲဍေံမအာဂှ်ညိ
ဂၠံၚ်တရဴဍေံမအာဂှ် ဒှ်တဴဂၠံၚ်ဍာန်မကၠိပပ်ပဳမွဲတၞုၚ်
စဳပၞောန်ဍေံတံဂှ်ဟွံသ္အးဇ္ၚးတုဲ ပိုဲတံကလိတ်လောတ်စှ်ေအာလောဲလောဲဏောၚ်
မၞိဟ်ဗီုဍေံတံဂှ် ဆၜိုတ်ဂစေံခ္ဍာ်ဆဵုဒးဍေံတံဂှ်လေဝ် ဟၟဲကဵုမ္ၚဵု
သတ်တိရစ္ဆာန်တံဟေၚ် ဟွံရှ်ေသှ်ေရဴဂဴဍေံတံဏီ
မၞိဟ်ဗီုဍေံတံဂှ် ဍေံဒုၚ်ဇြောတ်ကေတ်ဒြဟတ်ဆီဍေံကဵုဍေံ
ဍေံလောတ်ကလိတ်စှ်ေ ဂၠံၚ်ဍာန်မကယဳ ဍေံတံဂှ်ကေတ်ကေတ်ဏောၚ်
ညးမဂၠာဲတဴပရဲ ဟၟဲကဵုဂုဏ်ဖဵုတဴဂှ် ဒှ်တဴဗီုဏံမာန်ဟေၚ်
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဍေံကော်ဏာဗှ်ေတံဂှ် သွက်သ္ဂောံဂွံသၠာဲဘဝ ဂွံသၠာဲစုတ်အဇာဒၞာဲဍေံဏောၚ်
လညာတ်ဂှ် ဍေံကညာၚ်ကော်ဒၟံၚ် လဒေါဝ်ဂၠံၚ်ဍာန်ဇၞော်တေံ
ဗှ်ေတံဂှ်ပၠန် အာဝေၚ်နွံဒၟံၚ် မ္ၚးဍုၚ်ကွာန်ဏောၚ်ဟာ
ဗှ်ေတံဂှ် ဗက်သ္ၚဳဂၠာဲဒၟံၚ် ပ္ဍဲကဵုပါၚ်တြၚ်သ္ၚိ
တုဲပၠန် ဗှ်ေတံဗက်ကော်ကညာၚ်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲကဵုဂြိုပ်ဂၞိၚ်တေံအိုတ်ဟာ
ဟေ မၞိဟ်သတိအောန်တံအဴ ဗှ်ေတံဆာန်ဒၟံၚ်ဓဝ်ဒိုဟ်ဓီုမူစိတ္ၚဲဂိတုသၞာံဏီဂှ်ေရော
ဟေ မၞိဟ်မဒိုဟ်ဓီုတံ ဗှ်ေတံက္ဍုဟ်မၠေံဗဟုသုတပိုဲ မူစိတ္ၚဲဂိတုသၞာံဏီရော
ကၠုၚ်ကျောဝ်ကလၚ်ရံၚ်အရေဝ်ဝေတ်ဗတောန်ပိုဲတ္ၚဲဏံညိ
ဣဏံရ ပိုဲကိုဟ်ဖျေံကဵုလညာတ်ပိုဲ ဂွံဒှ်အာဗဟုသုတမာန်
ပိုဲတံဂွံဟီုလဴကဵုအရေဝ်မၞုံကဵုအဓိပ္ပါယ် ဒးသုၚ်စောဲဒၟံၚ်ဍေံတွဵု
ပိုဲကော်တုဲရသေၚ်ဟာ မုပရောဗှ်ေတံဂြိပ်ဂတးထောံက္ဍိုပ်အိုတ်ဂှ်ရော
ပိုဲယာတဲ ကရေဲကညာၚ်မံၚ်ဖိုဟ်ဂှ် မူပရော ညးမွဲဟွံသ္ပဂရုပိုဲ
ဗှေတံဟွံမိက်တီကၠိုဟ်ကေတ် အရေဝ်ဂုဏ်ဖဵုပိုဲတံ
တုဲပၠန် ဟွံဒုၚ်ကေတ်အရေဝ်ဝေတ်ဗ္တောန်ပိုဲတံကွေံရဟာ
ပိုဲတံမိက်ဂွံဂြိုၚ်ဝေၚ် ဓဝ်သတိအောန်ဗီုဗှ်ေတံကွေံကွေံရ
မိက်ဂွံကရိုက်ကဵုမုက် ပ္ဍဲအခိၚ်ဓဝ်မ္ၚိုဟ်ကြံၚ်လေပ်စိုပ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲဘဝဗှ်ေတံ
ဓဝ်မ္ၚိုဟ်ကြံၚ်လေပ်စိုပ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲဗှ်ေတံ ညံၚ်ရဴလဗိုက်ကျာမွဲ
ဟိုတ်နူဓဝ်သတိအောန်ဗှ်ေတံတုဲ ဒးဒုၚ်ကၟိုၚ်ကယျအာအိုတ်
တုဲတှ်ေ ဗှ်ေတံဗှ်သၞာပိုဲ ဆဂးဂှ် ပိုဲဟွံမိက်ကဵုသွဟ်
ၜိုန်ဗှ်ေတံဗက်ဂၠာဲပိုဲကီုလေဝ် ဟွံဆဵုဂဗပိုဲလောဲလောဲ
နူကၠာတေံဂှ် ဟိုတ်နူကဵုဗှ်ေတံက္ဍုဟ်မၠေံလညာတ်ပိုဲတုဲရသေၚ်
ဒၟာနူဗှ်ေတံဟွံပတေဟ် ဗီုအရေဝ်ဂၠံၚ်တရဴနာဲပိုဲဗုဒ္ဓ
ဗှ်ေတံဟွံမိက်ဒုၚ်ကေတ်အရေဝ်ဗတောန်ပိုဲတံတုဲ
ဘဝဗှ်ေတံလက္ကရဴအိုတ်ဂှ် အရေဝ်ပိုဲဏံဟီုလဴလဝ်ဂှ် ဒးမံၚ်ဖအိုတ်သေၚ်ဟာ
ဗှ်ေတံစဖဲကေတ် ဒ္တုဲဖဵုကမၠောန်ဗှ်ေတံကေတ်ကေတ်ရ
တုဲတှ်ေ ဗှ်ေတံဖဲသ္အအကေတ် ဗီုဒ္ဂေတ်စိုတ်မပပ်ပဳဗှ်ေတံကေတ်ကေတ်
မၞိဟ်သတိအောန် ဟိုတ်နူဒးအိုတ်လမျီုဂှ် ဒၟာနူကဵုဂတးထောံက္ဍိုပ် နူကဵုအရေဝ်ဝေတ်ဗတောန်ပိုဲဏံသေၚ်
မၞိဟ်ဒိုဟ်ဓီုတံဂှ် ဒၞာဲလဵုအာအာ ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက် ဒးမံၚ်သၟတ်တွဵု
ဆဂးဂှ် ညးမကလၚ်ပတေဟ်ကေတ်အရေဝ်ပိုဲတံဂှ် ဟၟဲကဵုဒဒိုက်မာန်
ဂွံမံၚ်တဴတသိုက်စိုတ်ကာယတုဲ သ္ၚောဲအာနူညးယုတ်သဝ်တံဟေၚ်
မၞိဟ်ယုတ်ယုတ်တံဂှ် ဍေံဟွံဂၠာဲတဴတသိုက်စိုတ်တုဲ
ဆဂးဂှ် ညးတၠပညာတံဂှ်ဟေၚ် ဍိုက်ပေၚ်ကဵုတသိုက်စိုတ်ရ
ကောန်ဂကူဗုဒ္ဓဘာသာတံအဴ ယဝ်ဗှ်ေတံကလၚ်ကေတ်အရေဝ်ပိုဲ
ပိုဲတံပွမဂိုၚ်ဒေပ်စွံလဝ်လညာတ်ညာဏ် သွက်ဘဝဗှ်ေတံဖအိုတ်ရ
သၠကတောဝ်ဗှ်ေတံဂှ် ဒှ်သွက်ဂွံကလၚ်ဒုၚ်ကေတ် အရေဝ်ပိုဲသေၚ်
ကောန်တၟံစိုတ်ဗှ်ေတံဂှ် ဒးဂၠာဲလ္ၚတ်ဗဟုသုတဟွံသေၚ်ဟာ
အဵု ဒးကွေံရၝာဲ ယဝ်ဗှ်ေတံဂၠာဲသ္ၚိဗဟုသုတမ္ဂးတှ်ေ
ဗှ်ေတံဂွံဍိုက်ပေၚ်တဴကဵုတသိုက် ဇဴစိုတ်ဝိညာဏ်ဗွဲမသၠုၚ်ပြဲအိုတ်မွဲ
ယဝ်ဗှ်ေတံဂၠာဲလညာတ် ညံၚ်ရဴဂၠာဲထဝ်သြန်
တုဲပၠန် အၜံက်ခါဲလညာတ် ညံၚ်ရဴဗှ်ေတံၜံက်ကတိုၚ်ထဝ်မပၞုက်လဝ်သၟဝ်တိတေံ
ဣဏံဟေၚ်ရ ဗှ်ေတံဂွံဆဵုကေတ် ဂၠံၚ်ဍာန်အပါဲပိုဲဗုဒ္ဓမာန်
တုဲပၠန် ဂွံဂွဆဵုကေတ် ဓဝ်တီဓဝ်ကၠိုဟ် နာဲပိုဲဖအိုတ်တုပ်တုပ်ညဳညဳရ
ဟိုတ်နူနာဲပိုဲဗပေၚ်ဗုၚ်ဂၞဴ နကဵုလညာတ်ညာဏ်ပညာ
ဓဝ်တီဓဝ်ကၠိုဟ်တံဂှ်ပၠန် ဒှ်တဴဍာန်ဂၠံၚ်နာဲပိုဲမကွာ်အာဒၟံၚ်ဇၟာပ်ဇၟာပ်တ္ၚဲ
နာဲပိုဲညးဂိုၚ်စွံလဝ်ဗဟုသုတ သွက်ဂွံကဵုညးမဆာန်ဓဝ်ဍာံမွဲဟေၚ်
ညးကိုဟ်ဆာဲစုတ်ကဵုဗဟုသုတ သွက်ညးမဆာန်ဓဝ်တပ်ယေလ္ဂူသ္အးဇ္ၚး
ထေက်ကြိုက်ပိုဲတံ ဒးဆာန်ဓဝ်ဍာံအိုတ်ညိ
တုဲပၠန် ပိုဲကေတ်လာပ်ဗဇဴနာနာ ပ္ဍဲကဵုနာဲပိုဲအိုတ်ညိအဴ
ပ္ဍဲ မုက်လိက်ဏအ် လိက် ဟွံမဲဏီရ
မၞး ဂၠာဲကေတ် စရၚ်မုက်လိက် ပ္ဍဲ မုက်လိက်တၞဟ်မ္ဂး ကလိဂွံမာန်ရောၚ်
မဂၠာဲဗှ်စၟတ်သမ္တီကေတ်လဝ်
ဟွံသေၚ်မ္ဂး ခၞံကၠောန် လိက်မုက်ဏအ်ညိ
ကွာန်သၞေဟ်က္ၜင်ကျာ(အၚ်္ဂလိက်
Layyinpyankwin
လေယာဉ်ပျံကွင်း)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ဂကောံကွာန်သၞေဟ်က္ၜင်ကျာ
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၆၀
၁] အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ပြဳဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၆၇၇
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၀၀၉ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၅၆၈၆ တၠရ
လာပ်နဝ်ဗေလ် (အၚ်္ဂလိက်
Nobel Prize) ဝွံ ဒှ်လာပ်ဂၠးကဝ် မဇိုန်နှင်ကဵုဒၟံင် ဇၟာပ်ပ်သၞာံ မနွံကဵု ကဏ္ဍလပါ် နာနာသာ် နကဵုဂကောံ နူဍုင်သွိတ်ဒေန် ကေုာံ နဝ်ဝေ မဒှ်လာပ် မဂွံပစၟတ်သမ္တီ ပရေင်ပညာ
ပရေင်ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပရေင်ကွတ်သိပ္ပံရ
ဒုင်သဇိုင် ကုတၠပညာဓါတု
အေန်ဂျေန်နဳယျာ ကေုာံ သေဌဳရုင်စက် ဂကူသွိတ်ဒေန် အလ်ဖရေဒ် နဝ်ဗေလ်တုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် လာပ်နဝ်ဗေလ်ဏအ် နူကဵုသၞာံ ၁၈၉၅ တေအ်ရ
လာပ် မဆေင် ကု ဓါတု
လိက်ပတ်
ၜိုဟ်လလံ
ရူပ ကေုာံ ဇဳဝကမ္မ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂဥုဲတအ်ဂှ် စကဵု နူကဵုသၞာံ ၁၉၀၁
၁][၂][၃] လာပ်ဂှ် ဇိုန်နှင် ကဵုဒၟံင် ကုညးမစိုန်သကီု စိစောန် ပ္ဍဲကဵုကမၠောန်မဆေင်စပ်ကဵုညးတအ်ရ
၄][၅][၆] ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၈ ဗာန်ဗဟဵုဍုင်သွိတ်ဒေန် (Sveriges Riksbank) ဒက်ပ္တန် လာပ်ဗဟဵုဗာန် ဍုင်သွိတ်ဒေန် မဆေင်ကဵု သိပ္ပံပရေင်ပိုန်ဒြပ် နမဗှ်ဗၞုဟ် အလ်ဖရေဒ် နဝ်ဗေလ် (Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel) ရ
လာပ်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုသြန်အဓိက နူကဵု နဝ်ဗေလ်ဖံင်ဒေရှေန် သၞာံ ၁၉၆၈ မဒှ်သြန် မကလိဂွံလဝ် သြန်ဒါန် နူကဵုဗာန်ဗဟဵု ဍုင်သွိတ်ဒေန် နမပစၟတ်သမ္တီ ဗာန်ပေင်အာယုက် ၃၀၀ သၞာံရ
လာပ်သိပ္ပံပရေင်ပိုန်ဒြပ်ဂှ် ဇိုန်နှာကဵုကၠာအိုတ် ကုရဂ်နာ ဖြိသ်ချ် (Ragnar Frisch) ကေုာံ ယန် တိန်ဗဴယေန် (Jan Tinbergen) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၉ ဂှ်ရ
လာပ်သိပ္ပံပရေင်ပိုန်ဒြပ်ဂှ် ဒှ်လာပ် နူကဵု ဂကောံတၠပညာသိပ္ပံ သၟိင်တၠ သွိတ်ဒေန် (Royal Swedish Academy of Sciences) မဇိုန်နှင်ကဵု အတိုင်ဗီုပြင် လာပ်နဝ်ဗဴတၞဟ်တအ်ကီုရ
၇] ဟိုတ်ဂှ်ရ လာပ်နဝ်ဗဴဟီုဂှ် နကဵုဂကောံနာနာ ဒက်ပတန် ကဵုဒၟံင် ဗီုဏအ်ရ
လာပ်နဝ်ဗေလ် မဆေင်ကဵု ဓါတု (the Nobel Prize in Chemistry
လာပ်နဝ်ဗေလ် မဆေင်ကဵု ရူပ (the Nobel Prize in Physics) ကေုာံ လာပ်ဗာန်ဗဟဵုသွိတ်ဒေန် မဆေင်ကဵု သိပ္ပံပရေင်ပိုန်ဒြပ် နမဗှ်ဗၞုဟ် အလ်ဖရေဒ် နဝ်ဗေလ် (the Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel( ဂှ် ဇိုန်နှင်ကဵု နူဂကောံတၠပညာသိပ္ပံ သၟိင်တၠ သွိတ်ဒေန်
နကဵု ဂကောံအသေမ်ဗလဳ နဝ်ဗေလ် ပ္ဍဲ ခရဝ်လိန်သက (Nobel Assembly at the Karolinska Institute) ဂှ် ဇိုန်နှင်ကဵုဒၟံင် လာပ်နဝ်ဗေလ် မဆေင်ကဵု ဇဳဝကမ္မ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂဥုဲ (the Nobel Prize in Physiology or Medicine
နူကဵု ဂကောံတၠပညာအကေဒမဳ သွိတ်ဒေန် (Swedish Academy) ဂှ် ဇိုန်နှင်ကဵုဒၟံင် လာပ်နဝ်ဗေလ် မဆေင်ကဵု လိက်ပတ် (the Nobel Prize in Literature
တုဲပၠန် နူကဵု ကမ္မတဳနဝ်ဗေလ် ဍုင်နဝ်ဝေ (Norwegian Nobel Committee) ဂှ် ဇိုန်နှင်ကဵု လာပ်နဝ်ဗေလ် ၜိုဟ်လလံ (the Nobel Peace Prize)ရ
အကြာသၞာံ ၁၉၀၁ ကဵု ၂၀၁၈ လာပ်နဝ်ဗေလ် (ကေုာံ လာပ် သိပ္ပံပရေင်ပိုန်ဒြပ် နူကဵု သၞာံ ၁၉၆၉) ဇိုန်နှင်ကဵု ၅၉၀ အလန် ကုမၞိဟ် ကေုာံ ဂကောံ ၉၃၅ တၠရ
၁] ညးလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ကလိဂွံ လာပ်နဝ်ဗေလ် ဂၠိုင်နူ မွဲအလန်တုဲ သီုဖအိုတ် နကဵုဂကောံဂှ် ၂၇ ဂကောံ
နကဵုပူဂိုလ်ဂှ် ၉၀၈ တၠရ
၁][၈] သဘင်မကဵုလာပ်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် လၟေင်င်သၞာံ ပ္ဍဲဍုင်ဇၞော်သတံက်ဟောမ်
သွိတ်ဒေန် (သွက်သဘင်မဇိုန်နှင်ကဵု လာပ်နဝ်ဗေလ်ၜိုဟ်လလံဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဍုင်ဇၞော်အဝ်သလဝ်
နဝ်ဝေ
ကုညးမကလိဂွံလဝ် လာပ်တအ်ဂှ် ညးကော်စ လဝ်ရိယာတ် (laureate
ကလိဂွံ တဆိပ်တင်္ကာထဝ်မွဲ
စၟတ်တဲမွဲတၞး ကေုာံ ဂအုံသြန် အတိုင်သ္ဂုတ်သွာတ် နူကဵု ဂကောံဖံင်ဒေရှေန် နဝ်ဗေလ်ရ
ဥပမာ ဂအုံသြန် သွက်လာပ်သၞာံ ၂၀၁၇ ဂှ်မ္ဂး ဇၟာပ်လာပ်ဂှ် နွံဂအုံသြန်ခရဝ်နာ သွိတ်ဒေန် 9
000 မတုပ်ကဵု သြန်ဒဝ်လာအမေရိကာန် 1
000 မတုပ်ကဵု သြန်ယူရဝ် 944
000 ရ
၉]) တဆိပ်တင်္ကာထဝ် မကၠောန်ကိုပ်ကၠာနူ သၞာံ ၁၉၈၀ တအ်ဂှ် နွံဍာ်ထဝ် ၂၃ ဂရာတ်
လက္ကရဴနူဂှ် ကၠောန်လဝ် ခတှ်ေ နကဵု ဍာ်ထဝ် ၁၈ ဂရာတ်တုဲ တဆိပ် နကဵုဍာ်ထဝ် ၂၄ ဂရာတ်
လာပ်ဂှ် ကုညးမကလိလောန်အာတုဲတအ်ဂှ် ဟွံဇိုန်နှင်ကဵုရ
ဆဂး ယဝ်ရ မၞိဟ်မွဲမွဲ လလောင်တြး သ္ဇိုန်ကဵုလာပ်ဂှ်ရောင်
ကၠာဟွံစိုပ် တ္ၚဲမကၠောန်သဘင်ဂှ် ယဝ်ရစုတိအာမ္ဂး လာပ်ဂှ် ဆက်ကဵုအာ အတိုင်အစဳအဇန်ရ
၁၀] လာပ်ဂှ် နကဵုပူဂိုလ်မ္ဂး ဟွံပါ်ပရအ် မၞိဟ်ဂၠိုင်နူပိ ဟွံဂွံ
ဆဂး နကဵုဂကောံ မၞိဟ်မနွံ ဂၠိုင်နူပိဂှ် ဇိုန်နှင်ကဵုဒၟံင်ရ
၁၁] အလ်ဖရေဒ် နဝ်ဗေလ် (Alfred Nobel) (listen (help·info)) ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲ ၂၁ အံက်တဝ်ပါ ၁၈၃၃ ပ္ဍဲဍုင်ဇၞော် သတံက်ဟောမ်
သွိတ်ဒေန် ပ္ဍဲဂကောံသ္ၚိကၟိန် အေန်ဂျေန်နဳယျာ
၁၂] ညးဂှ် ဒှ်တၠပညာဓါတု
အေန်ဂျေန်နဳယျာ ကေုာံ ညးမခၞံဗဒှ်တၟိ (inventor)ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၉၄ နဝ်ဗေလ် ရာန်ကေတ် ရုင်စက်ကၠောန်လွဟ် ကေုာံ ကပေါတ်ပသဲတုဲ ညးတေအ် ကၠောန်ပ္တိတ် ကပေါတ်အရပ်အရာပၞာန်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု လွဟ်သေနာတ်တအ်ရ
ညးတေအ် သီုကဵု မခၞံဗဒှ်တၟိ ယာန်ခတိုဟ်သက္ကုယက် (ballistite) ကီုရ
ပရေင်မခၞံဗဒှ်တၟိဝွံ စကာ ပ္ဍဲကဵုမကမ် သက္ကုယက် ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲကဵုဂဥုဲသေနာတ် အင်္ဂလိက် (cordite)ရ
အရာညးမကၠောန်ဗဒှ်တၟိ မွဲပၠန်ဂှ် ဒှ်အရာညးတေအ် မခၞံဗဒှ်တၟိ မဂၞန် ၃၅၅ မဒှ် ဒါင်နမာက် (ကပေါတ်ခတိုဟ်)ရ
ဒါင်နမာက်ဂှ် ယၟုမြဟ် ဒှ်အရာမစကာဂၠိုင်တုဲ ပ္ဍဲအခိင် ညးတေအ် မဂျိုင်တန်တဴဒၟံင်လမျီုဂှ် နကဵုမကၠောန်ပတိတ်ဒါင်နမာက်
သွံနဲကဲဂှ် ဒှ်ဒြပ်ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ
၁၃] ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၈၈ ဂှ် ညးတေအ် ဂွံဗှ်ကေတ် ပရိုင်ချိုတ်ဂျိုင် နကဵုက္ဍိုပ်လိက် "သၟာဗၞိက် ဂမ္စိုတ် ချိုတ်အာရ
The merchant of death is deadနူကဵု လိက်ပရိုင်ပြင်သေတ်မွဲရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ညးတေအ် ဟွံသေင် ချိုတ်
ကောညးတေအ် လုဒ်ဝိဂ် (Ludvig Nobel) မစုတိရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပရိုင်ချိုတ်ဂျိုင်ညးတေအ်ဂှ် တိတ်ပြဟ်အာ နူညးတေအ် မစုတိဇေတ်တ် ပွိုင် ၈ သၞာံဟီုဂွံရ
ညးတေအ် ဂွံဗှ်ကေတ် ပရိုင်ချိုတ်ဂျိုင်ဂှ်တုဲ ဒှ်လၞီ စိုတ်ဟွံခိုဟ် ဗွဲမလောန်ရ
ကာလညးတေအ် မစုတိတုဲ ကောန်လိုက်တအ် မတီ မစၟတ်သမ္တီလဝ်ညးတေအ် မၞိဟ်ဗီုလဵုရောဂှ် ညးတေအ် ဂွံတီကေတ်ရ
အရာဏအ်ဂှ် ပကဵုညးတေအ် ညံင်ဂွံပြံင်လှာဲရ
၁၄] ပ္ဍဲ ၁၀ ဒဳဇြေန်ပါ ၁၈၉၆ ဂှ် နဝ်ဗေလ် မဒးစုတိအာ ပ္ဍဲသ္ၚိညးတေအ် ပ္ဍဲဍုင်သင်ရေမဝ် (San Remo
အဳတလဳ နကဵုယဲ မဆေင်ကဵုကၠေင်က္ဍဟ် (cerebral haemorrhage)ရ
ညးကလိဂွံအာယုက် ၆၃ သၞာံရ
၁၅] ပ္ဍဲအခိင် ညးတေအ် မဂျိုင်တန်တဴဒၟံင်ဂှ် ညးတေအ် ချူစွံလဝ် ပၟိက်ဆန္ဒညး ဗွဲမဂၠိုင်ကဵုဒၞာဲရ
ကိုပ်ကၠာ ညးဟွံဂွံချိုတ် ၜိုတ်မွဲသၞာံပြင်ပြင်ဂှ် ညးချူလဝ်ရ
လိက်ပၟိက်ဆန္ဒညးဂှ် ညးထပက်စၟတ်တဲ ပ္ဍဲ ကလုပ်သွိတ်ဒေန်-နဝ်ဝေ (Swedish Norwegian Club) ပ္ဍဲဍုင်ပဴရေတ်
ပြင်သေတ် ပ္ဍဲ ၂၇ နဝ်ဝေန်ပါ ၁၈၉၅
၁၆][၁၇] ပ္ဍဲလိက်ပၟိက်ဆန္ဒဂှ် ညးချူလဝ် ဒြပ်ရတ်ညးတေအ်ဂှ် ဒးစကာ သွက်ဂွံဒက်ပတန် လာပ်သကာ မပူဇဴဇိုန်နှင်ကဵု ကုပူဂိုလ် မကၠောန်ဗဒှ် သွက်ကောန်မၞိဟ်တအ် ဂွံခိုဟ်စ ပ္ဍဲကဵုရူပ
ဓါတု
ဇဳဝကမ္မ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂဥုဲ
လိက်ပတ်
ကေုာံ ပရေင်ၜိုဟ်လလံ ရ
၁၈]ဒြပ်ရတ်ညး သီုဖအိုတ် ၉၄% နကဵုသြန်မ္ဂး လှုဲခရဝ်နာသွိတ်ဒေန် ၃၁ မဳလဳယာန် (ၜိုတ် US$186 million
150 million in 2008)ဂှ် သၠးကဵု သွက်ဂွံ ဒက်ပတန် လာပ်နဝ်ဗေလ် မသုန်ဂကူဂှ်ရ
၁၉][၂၀]ဟိုတ်နူ ညးပွဳပွုတအ် ဒှ်သံသယ လတူပၟိက်ဆန္ဒဂှ်တုဲ ပရေင်မဒက်ပတန် ဂကောံလာပ်ဂှ် စိုပ် ၂၆ ဨပြဳ ၁၈၉၇ နကဵု ရုင်ဗစာသၠုင်အိုတ် ဍုင်နဝ်ဝေ ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ်တုဲဟေင် ကမၠောန်ဂှ် ဂွံစဗၟံက်ရုပ်ရဴမာန်ရ
၂၁] ညးမဗမံက်ရုပ်ရဴကမၠောန် ပၟိက်ဆန္ဒ နဝ်ဗဴဂှ် ဒှ် ရဂ်နာရ် သောလ်မာန် (Ragnar Sohlman) ကဵု ရုဒေါပ် လိလ်လဳကွေတ် (Rudolf Lilljequist)တအ် နမဒက်ပ္တန် နဝ်ဗေလ် ဖံက်ဒေရှေန် (Nobel Foundation) သွက်ဂွံ မင်မဲ ဒြပ်ရတ်နဝ်ဗေလ် ကေုာံ ဂွံစဳရေင် ပရေင်ကမၠောန်လာပ်ဂှ်ရ
၂၂] ညးတအ်ရုဲစှ်ကေတ် ယၟု နဝ်ဗေလ်ကမ္မတဳ နဝ်ဝေ (Norwegian Nobel Committee) သွက်လာပ်ၜိုဟ်လလံ
ကောန်ဂကောံမပါလုပ် ပ္ဍဲကမ္မတဳဂှ် ကြဴနူ ကလိဂွံအခေါင် နူရုင်ဗစာတုဲဂှ် ရုဲစှ်ပတိုန် ဗွဲမပြဟ်ရ
ကြဴနူဂှ် ခြာဟွံလအ်ဂှ် ဒက်ပ္တန်ပတိုန် ဂကောံနဝ်ဗေလ်တၞဟ်တအ်ရ
Karolinska Institute ဂှ် ဒက်ပတန် ပ္ဍဲ ၇ ဂျောန်
the Swedish Academy ဂှ် ၉ ဂျောန်
the Royal Swedish Academy of Sciences ဂှ် ပ္ဍဲ ၁၁ ဂျောန်
၂၃] သၞောတ်ဝ် ကေုာံ ဗီုရုဲစှ် မၞိဟ်မကဵုလာပ်တအ်ဂှ် နကဵု နဝ်ဗေလ် ဖံင်ဒေရှေန် ချူတုဲဒှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၀၀ ဂှ်တုဲ နကဵု ဨကရာဇ်ဍုင်သွိတ်ဒေန် အဝ်သကာ ဒုတိယ (King Oscar II) ဒှ်မၞိဟ် မလလောင်တြး ပဒတန်ရ
၁၈] ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၀၅ ဂှ် ကောန်ဂကောံ နူဍုင်သွိတ်ဒေန် ကဵု နဝ်ဝေန် နူမဒှ်ဒၟံင်မွဲဂှ် ပါ်ကရေက်ထောအ်ၜါရ
နဝ်ဗေလ် ဖံင်ဒေရှေန်ဂှ် ဒက်ပတန်လဝ် နဒဒှ် ဂကောံပုဂ္ဂလိက ပ္ဍဲ ၂၉ ဂျောန် ၁၉၀၀
ကမၠောန်ဖံင်ဒေရှေန်ဂှ် သွက်ဂွံ ပကင်ရင် သြန် ကေုာံ လာပ်နဝ်ဗေလ်ရ
၂၄]ကမၠောန်ဖံင်ဒေရှေန်ဂှ် သွက်ဂွံဗၟံက်ရုပ်ရဴ အတိုင်ပၟိက်ဆန္ဒနဝ်ဗေလ်ရ
ကောဒေအ်ညး ရဝ်ဗာတ် နဝ်ဗေလ် (Robert Nobel) ကဵု လုဒ်ဝိဂ် နဝ်ဗေလ် (Ludvig Nobel)တအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မကၠောန်သွံရာန်ကၠေင် ပ္ဍဲဍုင်အာဇြာဗါယ်ဂျာန် (Azerbaijan)တုဲ အတိုင်လညာတ် အစာဝင်သွိတ်ဒေန် E
Bargengren မ္ဂး သြန်ညးတအ် နူကဵုဍုင်ဗကု (Baku) မဒှ်ဍုင်ဇၞော် အာဇြာဗါယ်ဂျာန်ဂှ် ဒှ်အရာ မပခိုင်ကဵု သွက်ဂွံဒက်ပ္တန် လာပ်နဝ်ဗေလ်ကီုရ
၂၅] အရာကိစ္စဇၞော် စပ်ကဵုဖံင်ဒေရှေန်ဏအ်မွဲပၠန်ဂှ် ဖံင်ဒေရှေန်ဝွံ ဒှ်လာပ်မဆေင်ကဵုအလုံဂၠးကဝ်တုဲ ဂကောံဂၠးတိဂမၠိုင် မင်မဲ ထံက်ပင် ဖံင်ဒေရှေန်ဏအ်ရ
တုဲပၠန် နကဵု ဖံင်ဒေရှေန်ဂှ် ဟွံပါလုပ်ပထုဲ ပ္ဍဲလၟေင်ကမၠောန်မရုဲစှ် ညးလဵုမကဵုလာပ်ထေက်ရ
၂၆][၂၇] နကဵုနဲကဲနာနာသာ်ဂှ် ဖံင်ဒေရှေန်ဝွံ တုပ်ဒၟံင် ကဵုကမ္မဏဳမဓလိုက်တမ်ရိုဟ်မွဲတုဲ သြန်တမ်နဝ်ဗေလ်ဂှ် ဓလုက်လဝ်တမ်ရိုဟ်တုဲ ပရေင်ချဳဓရာင် ကေုာံ ပရေင်မကဵုလာပ်ဂှ် ခိုင်တန်တဴဍာ်ဇမၠိင်မာန်ရ
တုဲပၠန် ဖံင်ဒေရှေန်နဝ်ဗေလ်ဂှ် သြန်လုပ်တိတ် သီုဖအိုတ်ဂှ် ဗၠးအခေါန်နာနာ နူကဵုအလဵုအသဳဍုင်သွိတ်ဒေန် (နူသၞာံ ၁၉၄၆)တုဲ နကဵုကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်ဂှ် ဂွံတိတ်ဗၠး နူအခေါန်ဓလိုက်တမ်ရိုဟ် နူစသၞာံ ၁၉၅၃ တေအ်ရ
၂၈] စတမ်နူ သၞာံ ၁၉၈၀တအ်ဂှ် ပရေင်ဓလိုက်တမ်ရိုဟ်ဂှ် ကလိဂွံသြန်ပရဲ ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင်တုဲ အတိုင်စရင် ဒဳဇြေန်ပါ ၂၀၀၇ ဂှ်မ္ဂး ဒှ်အာ သြန်ဗွဝ် သြန်သွိတ်ဒေန် 3
628 ဗဳလဳယာန် (ၜိုတ် US$560 မဳလဳယာန်)ရ
၂၉] ဖံင်ဒေရှေန်ဂှ် ဒက်ပတန်လဝ် နကဵု ကောန်ဂကောံဗေါဒ် သီုဖအိုတ် မၞိဟ်မသုန်တၠ
မၞိဟ်မသုန်တၠဂှ် ဒးဒှ် ကောန်ဍုင်သွိတ်ဒေန် ဟွံသေင်မ္ဂး နဝ်ဝေ
ရုင်ဂှ် နွံ ပ္ဍဲဍုင်သတံက်ဟောမ်
ဥက္ကဌ ဂကောံဗေါဒ်ဂှ် သ္ဒးရုဲစှ် နကဵုဂကောံကံင်သဳဨကရာဇ်ဍုင်သွိတ်ဒေန်တုဲ သၟေဟ်မၞိဟ်ပန်တၠဂှ် နကဵုဂကောံမကဵုလာပ်ဂမၠိုင် (the trustees of the prize-awarding institutions)ရုဲစှ်ပတိုန်ရ
ဒါရိုက်တာပကင်ရင် (Executive Director)မွဲတၠဂှ် ရုဲခပတိုန် ပ္ဍဲမၞိဟ်မသုန်တၠဂှ်ရ
လစေှ်ဒါရိုက်တာမွဲတၠ (Deputy Director)ဂှ် သ္ဒးရဲုစှ်ပတန် နကဵု ဂကောံကံင်သဳဨကရာဇ်ဍုင်သွိတ်ဒေန်တုဲ သၟေဟ်လစှ်ေၜါတၠပၠန်ဂှ် သ္ဒးရုဲစှ်ပတိုန် နကဵုဂကောံမကဵုလာပ်ဂမၠိုင်ရ
ဆဂး ၜိုန်ရ စၟတ်သမ္တီလဝ် ဗီုဏအ်ကီုလေဝ် စတမ်နူ သၞာံ ၁၉၉၅ ဂှ် မၞိဟ်စၞးဂကောံဗေါဒ် သီုမသုန်တၠဂှ် ရုဲစှ်ပတိုန်လဝ် နကဵု ဂကောံမကဵုလာပ်တအ်ဖအိုတ်ရ
ဂကောံမကဵုလာပ်ဂမၠိုင်တအ်ဂှ် ဖံင်ဒေရှေန် နဝ်ဗေလ်ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုဂကောံမကဵုလာပ်ဂမၠိုင်ရ
ညးမ္ဂး ဂကောံမကဵုလာပ်တအ်ရောမ္ဂး ၁
the Royal Swedish Academy of Sciences ၂
the Nobel Assembly at Karolinska Institute ၃
the Swedish Academy ကေုာံ ၄
the Norwegian Nobel Committee တအ်ရ
၂၉] သြန်ဗွဝ် နဝ်ဗေလ် ဖံင်ဒေရှေန် ၅၀% ဂှ် ဓလိုက်လဝ်တမ်ရိုဟ် ပ္ဍဲရှေလ်ယျာ ကမ္မဏဳဂမၠိုင်
၂၀% ဖျေဟ်လဝ်အိက်သြန် ကုကမ္မဏဳ/အလဵုအသဳဂမၠိုင်
၃၀% ဂှ် ဓလိုက်လဝ်တမ်ရိုဟ် ပ္ဍဲမပတံကဵု hedge funds or real estate တအ်ရ
၃၀] ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၈ လပါ်စဂှ် သြန်ဗွဝ် ၆၄% ဂှ် ဓလိုက်လဝ် တမ်ရိုဟ် ပ္ဍဲဗွဝ်ဖျာသတံက် အမေရိကာန် ကဵု ဥရဝ်ပ
၂၀% ဂှ် ဖျေဟ်လဝ်အိက်တုဲ ၁၂% ဓလိုက်လဝ် ပ္ဍဲ real estate ကဵု hedge fundsတအ်ရ
၃၁] ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၁ ခရိတ်အိုတ်န သီုဖအိုတ် မွဲမွဲသၞာံ ၜိုတ် ၁၂၀ မဳလဳယာ ခရဝ်နာ
၅၀ မဳလဳယာန်ခရဝ်နာဂှ် သွက်လာပ်ဂမၠိုင်ရ
သြန်တၞဟ်တအ်ဂှ် ကဵုခရိတ်ဂကောံ ကေုာံ မၞိဟ်မဂၠိုက်ဂၠာဲ ကုညးလဵုမကဵုလာပ်တအ်ဂှ် ၂၇
၄ မဳလဳယာန် ခရဝ်နာ
သဘင်မကဵုလာပ်နဝ်ဗေလ် ပ္ဍဲသတံက်ဟောမ် ကဵု အဝ်သလဝ်ဂှ် အိုတ်သြန် ၂၀
၂ မဳလဳယာန် ခရဝ်နာ
ပရေင်ပကင်ရင် ကေုာံ ပရေင်လိက်စံင်နဝ်ဗေလ်ဂှ် အိုတ် ၂၂
၄ မဳလဳယာန် ခရဝ်နာ
ခရိတ် လာပ်သိပ္ပံပရေင်ပိုန်ဒြပ် ၁၆
၅ မဳလဳယာန် ခရဝ်နာဂှ် ကဵုနကဵုဗာန်ဗဟဵုသွိတ်ဒေန် (Sveriges Riksbank
၃၀] နဝ်ဗေလ် ဖံင်ဒေရှေန် ဖျေဟ်သၞောတ်ဝ် မကဵုလာပ်တုဲဒှ်အိုတ်တုဲဂှ် နူကဵု နဝ်ဗေလ်ကမ္မတဳ ဗက်ဂၠာဲ ညးမကဵုလာပ်ထေက်ရ
ယၟုမၞိဟ် ၜိုတ်ညးတအ် မဂၠာဲဆဵုလဝ်ဂှ် ပကောံတုဲ ညးတအ် ပလံင်ဗစိုပ် ဇရေင် ဂကောံမရဲုစှ် မကဵုလာပ် (the prize-awarding institutions)ရ
ခြာဟွံလအ်ဂှ် နူကဵု နဝ်ဗေလ် ကမ္မတဳ လာပ်မဆေင်ကု ရူပ ရုဲစှ်ကေတ် ညးၜါ Wilhelm Röntgen မဒှ်မၞိဟ် မဂၠာဲဆဵု တက်ဗီုX-ray မဒှ်တက်ဗီု အပ္ဍဲခန္ဓ
ကေုာံ Philipp Lenard ညးမကၠောန်ဗဒှ် အသာန်လျးကာတ်တောဒ် (cathode ray)ရ
နကဵုဂကောံအကေဒမဳသိပ္ပံ ရုဲစှ် Röntgen သွက်ဂွံ ဇိုန်ကဵုလာပ်ရ
၃၂][၃၃] ပ္ဍဲအခိင် ၁၉ ဗွဝ်ကၠံဂှ် တၠပညာသိပ္ပံ ကတဵုဒှ်ကၠုင်လဝ် တၟာဂလိုင်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ နကဵုကမ္မတဳ ဂွံရုဲစှ် မၞိဟ်လဵု မကဵုထေက်ဂှ် ရုဲစှ်ဝါတ်ဒၟံင်ညိရ
ညးတအ် ကလိဂွံစရင် ပူဂိုလ်မဒးကဵုထေက် သီုဖအိုတ် ၂၀ တၠ
၃၄]ပ္ဍဲအရာမခၞံဗဒှ်တၟိ သီုဖအိုတ် ၂၀ ဂှ် အရာ ၁၁ ဂှ် ဒှ်အရာ (Jacobus Henricus van 't Hoff) မခၞံဗဒှ်လဝ်ရ
၃၅] ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးဂှ် ဂွံဒုင်ရုဲစှ် သွက်ဂွံဇိုန်နှင်ကဵု လာပ်နဝ်ဗေလ် မဆေင်စပ် ဓါတု ဟိုတ်နူမကၠောန်ဗဒှ်လဝ် (chemical thermodynamics)ရ
၃၆][၃၇] ဂကောံအကေဒမဳသွိတ်ဒေန် ရုဲစှ် အစာကဗျ Sully Prudhomme သွက်လာပ်နဝ်ဗေလ် လိက်ပတ်
ဂကောံအစာချူလိက် မၞိဟ် ၄၂ တၠတအ် ပါ်ပါဲ လတူအရာမရုဲစှ်ဂှ်တုဲ စၞးဂှ် ညးတအ် မိက်ဂွံကဵု Leo Tolstoy ရ
၃၈]လာပ် မဆေင်စပ် ဇဳဝကမ္မ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂဥုဲ ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ရုဲစှ်ကေတ် အစာဇဳဝကမ္မ ကေုာံ အနုဇဳဝဗေဒ (physiologist and microbiologist) Emil von Behring ဂကူဂျာမနဳရ
သၞာံကာလ ၁၈၉၀တအ်ဂှ် von Behring ကၠောန်ပတိတ်ဂဥုဲဂစိုတ်စၟ antitoxin သွက်ဂွံလွဳ ယဲdiphtheria ရ
နကဵုယဲဏအ်ဂှ် မၞိဟ်မဂၠိုင်ကဵုလ္ၚီ ဒးစုတိကၠုင်ဒၟံင် ရိုဟ်ဒဒှ်သၞာံရ
၃၉][၄၀] လာပ်နဝ်ဗေလ် ၜိုဟ်လလံဂှ် ဇိုန်နှင်ကဵု ဂကူသဝေတ် Jean Henri Dunant ညးမဒက်ပတန်လဝ် ဂကောံခရာဇိုင်ခဍာ်ဍာဲဂၠးကဝ် ကေုာံ ပရေင်ချဳဓရာင် ဂကောံခရာဇိုင်ခဍာ်ဍာဲ(International Red Cross and Red Cross Movement)ရ
လာပ်ဂှ် ပံင်ကောံကဵု ကုညးဒစဵုဒစးပၞာန် ဂကူပြင်သေတ် (Frédéric Passy) ဟိုတ်မဒက်ပတန်လဝ် ဂကောံပံင်ကောံၜိုဟ်လလံတုဲ မချဳဓရာင် သွက် (Dunant in the Alliance for Order and Civilization)ရ
ပ္ဍဲအကြာ ၁၉၃၈ ကဵု ၁၉၃၉ ဂှ် သၟိင်တၠအဝဵုဂျာမနဳ အဒေါလ် ဟေတ္တလာ (Adolf Hitler)ပတိုန်ဂလာန် သွက်ဂွံကဵုလာပ် ကုမၞိဟ်နူ ဍုင်ဂျာမနဳပိတၠ Richard Kuhn
Adolf Friedrich Johann Butenandt
ကေုာံ Gerhard Domagk ရ
၄၁]သီုမၞိဟ်ပိဂှ် ဂွံဒုင်ကေတ် လာပ်နဝ်ဗေလ် သီုမၞိဟ်ဖအိုတ်ရ
၄၂] ၜိုန်ရ ပ္ဍဲအခိင်ပၞာန်ဂှ် ဍုင်သွိတ်ဒေန် မဒှ်ဍုင်မံင်လဒေါဝ်ကီုလေဝ် လာပ်ဂှ် ဒးကဵုဏာ နကဵုအတိုင်လၟေင်အစဳအဇန်ကမၠောန် ဟွံသေင်ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၃၉ ဂှ် လာပ်ၜိုဟ်လလံဂှ် ဟွံဒှ်ဇိုန်ကဵုရ
အကြာသၞာံ ၁၉၄၀ ကဵု ၁၉၄၂ ဂှ် ဟိုတ်နူဂျာမနဳ လုပ်သီဍုင်နဝ်ဝေတုဲ လာပ်ကဏ္ဍဂကူလဵုလေဝ် ဟွံဒှ်ကဵုရ
သၞာံဂတဂှ် စကလေင်ကဵုကီုလေဝ် လာပ်လိက်ပတ် ကဵု လာပ်ၜိုဟ်လလံဂှ် ရုဲဟွံတိတ်ရ
၄၃] ပ္ဍဲအခိင်ဂျာမနဳ မလုပ်သီ ဍုင်နဝ်ဝေဂှ် မၞိဟ်စၞး ဂကူနဝ်ဝေ ပ္ဍဲ နဝ်ဗေလ် ကမ္မတဳ ပိတၠ ဒးဒြေပ်ဒဴတိတ် ဍုင်သအာင်ရ
နူကဵုနဝ်ဗေလ် ဖံင်ဒေရှေန် ဟီု ရုင်နဝ်ဗေလ်ကမ္မတဳ မနွံ ပ္ဍဲအဝ်သလဝ်ဂှ် ဒှ်ဒြပ်ဍုင်သွိတ်ဒေန် မပိုင်ပြဳတုဲ မၞိဟ်စၞး သၟေဟ်တအ်ဂှ် ဂွံတိတ်ဗၠး နူကဵု ဘဲဒဏ် ဂျာမနဳ
သၞေဟ်ဍုင်သွိတ်ဒေန်ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲဂီုကၠီု သွက်ကောန်ပၞာန်ဂျာမနဳတုဲ ပ္ဍဲသွိတ်ဒေန်ဂှ် ဟွံဒှ်ပၞာန်
၄၄]ကောန်ဂကောံသၟေဟ်တအ်ဂှ် ၜိုန်ရ ဆက်ကၠောန်အာ ကမၠောန်ကီုလေဝ် လာပ်ကဏ္ဍလဵုလေဝ် ကဵုဟွံမာန်ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၄ ဂှ် နဝ်ဗေလ် ဖံင်ဒေရှေန် ကေုာံ မၞိဟ်စၞး မစိုပ်ဍုင်သအာင်ပိတၠတအ် ပံင်ကောံတုဲ ဒုင်တဲစရင် မၞိဟ်မကဵုလာပ်ထေက်တအ်တုဲ ညံင်ဂွံဆက်ကဵုအာ လာပ်ၜိုဟ်လလံ မွဲဝါပၠန်ရ
၄၁] ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၈ ဗာန်ဗဟဵု သွိတ်ဒေန် (Sveriges Riksbank) ကၠောန်သဘင် ပေင် ၃၀၀ သၞာံတုဲ နကဵုဗာန်ဂှ် ကဵုဒါန်သြန်ဗွဝ် ကုနဝ်ဗေလ် ဖံင်ဒေရှေန် ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ သွက်ဂွံဒက်ပတန် လာပ်မဆေင်ကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် နမဗှ်ဗၞုဟ် အလ်ဖရေဒ် နဝ်ဗေလ် ရ
သၞာံဂတဂှ် လာပ်ဗာန်ဗဟဵုသွိတ်ဒေန် မဆေင်ကဵု သိပ္ပံပရေင်ပိုန်ဒြပ် နမဗှ်ဗၞုဟ် အလ်ဖရေဒ် နဝ်ဗေလ် (Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel)ဂှ် စကဵုကၠုင်ရ
နကဵု Royal Swedish Academy of Sciences ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မကေတ်တာလျိုင် ပ္ဍဲအရာမရုဲစှ် မၞိဟ်မကဵုလာပ်ထေက်ရ
ညးမကလိဂွံလာပ်ဏအ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ် Jan Tinbergen ကဵု Ragnar Frisch ဟိုတ်မဇၞော်မောဝ်ပတိုန်လဝ် နဲကဲသ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မကော်ဂး dynamic models for the analysis of economic processes ရ
၄၅][၄၆] နကဵု ဂကောံဗေါဒ် နဝ်ဗေလ် ဖံင်ဒေရှေန် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ဗွဲကြဴမ္ဂး လာပ်နဝ်ဗေလ်တၟိတၞဟ်တအ် ဟွံကဵုအခေါင် ဆက်ခၞံဗဒှ်ရ
၄၇] လၟေင်ကမၠောန် ဗီုမရုဲစှ်လာပ်ဂှ် လာပ်နဝ်ဗေလ် သီုဖအိုတ် တုပ်ဒၟံင်ရေင်သကအ်ရ
အရာတၞဟ်ခြာဂှ် ညးဂှ် မဂွံပၠုပ်စရင်ရ
၄၈] လိက်မပၠုပ်စရင်ဂှ် နူကဵုကမ္မတဳ နဝ်ဗေလ် ပတိုန်ပၠုပ် မၞိဟ်ၜိုတ် ၃၀၀၀
ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲဂိတုသေတ်တေန်ပါ ကိုပ်ကၠာဟွံလလောင်တြး လာပ်ရ
မၞိဟ်မဂွံပၠုပ်စရင်တအ် ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး ဒှ်တၠပညာ ပ္ဍဲကဵုကမၠောန်ညးတအ် မကၠောန်ဒၟံင်ဂှ်ရ
သွက်ဂွံ ရုဲစှ် လာပ်ၜိုဟ်လလံဂှ် ကုမၞိဟ်မပၠုပ်လဝ်စရင်တအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် ပလံင်ဏာ ဇရေင်အလဵုအသဳဍုင်
ညးမကလိဂွံလဝ် လာပ်နဝ်ဗေလ်ၜိုဟ်လလံ တြေံတအ်
ကေုာံ ဂကောံကမ္မတဳနဝ်ဗေလ်နဝ်ဝေတြေံကီု သီုကဵု မၞိဟ်အဃောမယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင်ရ
စရင်တအ်ဂှ် ဇာန်နဝါရဳ ၃၁ ဂှ် စွံတ္ၚဲလက္ကရဴအိုတ်တုဲ သ္ဒးကလေင်ကဵုရောင်
၄၈][၄၉] နူကဵု နဝ်ဗေလ် ကမ္မတဳ ရုဲစှ်ပၠုပ်စရင် မၞိဟ်သီုဖအိုတ် ၜိုတ် ၃၀၀ နူကဵုစရင် မၞိဟ်ၜိုတ် ၃၀၀၀ ဂှ်ရ
၅၀]ယၟုမၞိဟ်မပၠုပ်လဝ် ပ္ဍဲစရင်တအ်ဂှ် အခေါင်ဟီုပတိတ်မ္ၚးဟွံမဲရ
လိက်စၟတ်သမ္တီ မဆေင်ကဵု ပၠုပ်စရင်တအ်ဂှ် လုကဴပွိုင် ၅၀ သၞာံ ဒးကၟာတ်လဒဵုလဝ် အခေါင်ပတိတ်မ္ၚး ဟွံမဲရ
၅၁][၅၂] နကဵု နဝ်ဗေလ် ကမ္မတဳ ကၠောန်ပတိတ် လိက်ဒုင်စဳရေင်မွဲ ဗွဲမဗဗွဲကဵု ကဏ္ဍတအ်ရ
ပ္ဍဲကဵု လိက်ဒုင်စဳရေင်ဂှ် ညးစုတ်လဝ် စရင်မၞိဟ်မရုဲစှ်လဝ်ကိုပ်ကၠာတအ်ဂှ်တုဲ ပတိုန်ကဵု ဂကောံမရုဲစှ်သွက်ဂွံကဵုလာပ်ရ
၅၃] နကဵုဂကောံမရုဲစှ်ဂှ် ရုဲစှ်ကေတ် မၞိဟ်မကဵုထေက် နကဵု နဲကဲမာဲလပါ်ဂၠိုင် ဗွဲမဗဗွဲ ကုကဏ္ဍညးကဵုညးရ
သွဟ်မာဲဂှ် ဟွံကလိဂွံ လွာဲဂှ်ဏီရ
၅၄]အောန်အိုတ် မၞိဟ်မဂွံဒုင်ရုဲစှ် ပိတၠ ပ္ဍဲကဵုကမၠောန်တၞဟ်ခြာ ၜါဂကူဂှ် ရုဲစှ်ပတိုန် ပ္ဍဲဇၟာပ် ကဏ္ဍဂကူလာပ်ရ
ဆဂး လာပ်ၜိုဟ်လလံဂှ် နကဵုဂကောံမရုဲစှ်သွက်ဂွံကဵုလာပ်တအ် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ်ကေတ်တ်ရ
၅၅] ကုညးမကလိလောန်အာတုဲတအ်ဂှ် ၜိုန်ရ ဟွံကဵုလာပ်ကီုလေဝ်
မၞိဟ်မရုဲစှ်လဝ်တုဲ ယဝ်ရစုတိအာ ကၠာဟွံဂွံကဵုလာပ်ဂှ်မ္ဂး အတိုင်မဖျေဟ်လဝ် သ္ဂုတ်သွာတ်ဂှ်ဟေင် ဆက်ကဵုအာရ
ဗီုဗီု ကတဵုဒှ်လဝ် ၜါအလန်တုဲရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၃၁ လာပ်လိက်ပတ် သွက် Erik Axel Karlfeldt ကဵု သၞာံ ၁၉၆၁ လာပ်ၜိုဟ်လလံ သွက် ညးအုပ်ကာနာနာကုလသမဂ္ဂ Dag Hammarskjöld တအ်ရ
စတမ်နူ သၞာံ ၁၉၇၄ ဂှ် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ပ္ဍဲအခိင်မလလောင်တြး လာပ် ဂိတုအံက်တဝ်ပါဂှ် မၞိဟ်မရုဲစှ်လဝ်တအ်ဂှ် ဒးဂျိုင်ဒၟံင်လမျီုဟေင်ရောင်
အရာဏအ် ကေင်ဒှ်လဝ် မွဲဝါ လာပ်သိပ္ပံပရေင်ပိုန်ဒြပ် သွက် William Vickrey
ညးစုတိအာ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၆ ကြဴနူမလလောင်တြးလာပ်တုဲ ကၠာဟွံဗဂိန်ကဵုလာပ်ရ
၅၆]ပ္ဍဲ ၃ အံက်တဝ်ပါ ၂၀၁၁ ဂှ် ကမ္မတဳ လလောင်တြး လာပ်ဇဳဝကမ္မ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂဥုဲ ကုမၞိဟ်ၜါတၠ
မၞိဟ်မွဲတၠ Ralph M
Steinman ဂှ် ကၠာဟွံလလောင်တြး ပိ တ္ၚဲဂှ် စုတိအာတုဲတုဲကီုလေဝ် နကဵုကမ္မတဳ ဟွံဂွံစွံသတိရ
နကဵုကမ္မတဳ ဒးကလေင်ပါ်ပါဲတုဲ ဒဒှ်ရ မကဵုလာပ် ကုညးဂမ္စိုတ်/ကလိလောန်ဂှ်ရ
ဆဂး ညးတအ် ကလေင်ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် အတိုင်မရန်တၟအ်ဂှ်ဟေင် ဆက်ကဵုဏာရ
၅၇] ပါဲနူ လာပ်ၜိုဟ်လလံမွဲတုဲ လာပ်နဝ်ဗေလ်တၞဟ်တအ်ဂှ် ဇိုန်ကဵု ပ္ဍဲသတံက်ဟောမ်
သွိတ်ဒေန် ဇၟာပ်ပ်သၞာံ နကဵု သဘင်မဇိုင်နှင်လာပ် (Prize Award Ceremony) ပ္ဍဲ ၁၀ ဒဳဇြေန်ပါ မဒှ်တ္ၚဲ နဝ်ဗေလ် မစုတိရ
ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး ညးမဂွံဒုင်တဲလာပ်တအ် တိုန်စိုပ် ပ္ဍဲသဘင်ဂှ်အိုတ်ရ
လာပ်ၜိုဟ်လလံဂှ် မကၠောန်ဗဒှ် ဇၟာပ်ပ်သၞာံ ပ္ဍဲဍုင်အဝ်သလဝ်
နဝ်ဝေ ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲဒဳဇြေန်ပါ ၁၀ ကီုရ
သဘင်မဇိုန်နှင်လာပ် ကေုာံ သဘင်စၞသဝ်တ္ၚဲ (banquets)တအ်ဂှ် မလေပ်ကၠောန် သဘင်ဇၞော်ဇၞော် ကဆံင်သဘင်ဂၠးတိရ
၅၈][၅၉] သဘင်မဇိုင်နှင်လာပ် ပ္ဍဲသတံက်ဟောမ်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲၝောအ်ခန်ဂဳတသတံက်ဟောမ် (Stockholm Concert Hall) တုဲ သဘင်စၞသဝ်တ္ၚဲနဝ်ဗေလ် မကၠောန်သဝ်တ္ၚဲဂှ် ပ္ဍဲၝောအ်ခန်ဍုင်သတံက်ဟောမ် (Stockholm City Hall)ရ
သဘင်လာပ်နဝ်ဗေလ်ၜိုဟ်လလံဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲရုင်နဝ်ဗေလ်နဝ်ဝေ (Norwegian Nobel Institute) (၁၉၀၅-၁၉၄၆) တုဲ နူစသၞာံ ၁၉၉၀ ဂှ် ကၠောန်ကၠုင် ပ္ဍဲၝောအ်ခန်ဍုင်အဝ်သလဝ် (Oslo City Hall)ရ
၆၀] အခိင်ကာလကိစ္စဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲသဘင်မဇိုန်နှင်လာပ် ပ္ဍဲဍုင်သတံက်ဟောမ်ဂှ်မ္ဂး ဒှ်အခိင် ဇၟာပ်ပ် ညးမကလိဂွံလာပ်တအ် တိုန်ဒုင်ကေတ်လာပ် နူကဵု တဲဨကရာဇ်သွိတ်ဒေန်ရ
ပ္ဍဲအဝ်သလဝ်ဂှ်မ္ဂး ဥက္ကဌ နဝ်ဗေလ် ကမ္မတဳ နဝ်ဝေ ဒုင်ကဵု လာပ် ကုညးမကလိဂွံလာပ်တအ်ရ
၅၉][၆၁] ကြဴနူမကဵုလာပ်တုဲ သဝ်တ္ၚဲဂှ် ညးကၠောန်သဘင်စၞသဝ်တ္ၚဲ ပ္ဍဲ ဗလူဟဝ် (Blue Hall) ပ္ဍဲၝောအ်ခန်ဍုင်သတံက်ဟောမ်
ပ္ဍဲသဘင်စၞသဝ်တ္ၚဲဂှ် ဂကောံသ္ၚိကၟိန်ဨကရာဇ်သွိတ်ဒေန် ကေုာံ ကၟုဲသီုဖအိုတ်ၜိုတ် ၁၃၀၀ တိုန်စိုပ်ရ
သဘင်စၞသဝ်တ္ၚဲ နဝ်ဗေလ် ပ္ဍဲအဝ်သလဝ်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ ဂရေန်ဟဝ်တေဝ် ကြဴနူ မကဵုလာပ်တုဲရ
ပ္ဍဲသဘင်ဂှ် ပါဲနူ ညးမကလိဂွံလာပ်တုဲ ကၟုဲတၟေင် မပ္တံကဵု ဥက္ကဌကၠတ်ထဝ်
သကိုပ်ဝန်ဇၞော်တအ် တိုန်စိုပ်တုဲ စတမ်သၞာံ ၂၀၀၆ ဂှ်တုဲ ဨကရာဇ် ကဵု ဂၞကျာ်ဨကရာဇ်လေဝ် တိုန်စိုပ်ကၠုင်ကီုရ
သီုဖအိုတ် မၞိဟ်နွံၜိုတ် ၂၅၀ ရ
အတိုင်သၞောဝ် နဝ်ဗေလ်ဖံင်ဒေရှေန်မ္ဂး ဇၟာပ်ပ် ညးမကလိဂွံလာပ်တအ်ဂှ် ဒးကဵု ပရေင်ဟီုတွဟ် စပ်ကဵုကဏ္ဍဇကု မကလိဂွံလာပ်ဂှ်ရ
၆၂] ပရေင်ဟီုတွဟ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် မလေပ်ကၠောန် ပ္ဍဲသတ္တဟမကဵုလာပ်
မဒှ်သတ္တဟ ကိုပ်ကၠာဟွံစိုပ် တ္ၚဲမကဵုလာပ်ဂှ်ရ
ဆဂး ဟွံဖျေဟ်လဝ် အခိင်ကိုန်ဂစိုတ်ရ
ကြဴနူမကလိဂွံလာပ်တုဲ လဇုဲအိုတ် တြဴဂိတု ဒးကဵုရ
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် လဆောဝ်မ္ဂး ကတဵုဒှ် ကြဴနူတြဴဂိတုလေဝ် ကေင်နွံကီုရ
ဥပမာ သမတအမေရိကာန် Theodore Roosevelt ဂွံဒုင်ဇိုန်နှင် လာပ်ၜိုဟ်လလံ သၞာံ ၁၉၀၆
ဆဂး ညးတေအ် ကဵုပရေင်ဟီုတွဟ်ညးတေအ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၁၀ ကြဴနူ ညးဒေါအ်ဇူ နူသမတရ
၆၃]ပရေင်ဟီုတွဟ်ဂှ်လေဝ် နကဵုဂကောံမရုဲစှ် မၞိဟ်မကလိဂွံမာဲတအ် ဒှ်မၞိဟ်ဖန်ဇန် ကေတ်တာလျိုင်ရ
၆၄] နဝ်ဖေလ် ဖံင်ဒေရှေန် လလောင်တြး ပ္ဍဲ ၃၀ မေ ၂၀၁၂ ဒဒှ်ရ ညးတအ် ထပက်လိက်ကသုက် ကု Svenska Medalj AB သွက်ဂွံကၠောန် တဆိပ်တင်္ကာထဝ် နဝ်ဗေလ်ရ
တဆိပ်တင်္ကာထဝ် နဝ်ဗေလ် နူအကြာ သၞာံ ၁၉၀၂ ကဵု ၂၀၁၀ ဂှ် နူကဵုရုင်ဓမာတ် မကၠောန်မသြန် Myntverket (the Swedish Mint
ဍုင်သွိတ်ဒေန် ကၠောန်ကၠုင်လဝ်ရ
ကမ္မဏဳဓမာတ်ဂှ် ဒှ်ကမ္မဏဳတြေံအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၁ ဂှ်မ္ဂး ကလိဂွံအာ အာယုက်ကမ္မဏဳ ၁၀၇ သၞာံရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၁ ဂှ် နူကဵုရုင်ဓမာတ်နဝ်ဝေ မနွံပ္ဍဲဍုင် Kongsberg ကၠောန်ကၠုင်တဆိပ်တင်္ကာဂှ်ရ
တဆိပ်တင်္ကာနဝ်ဗေလ်ဂှ် ဒှ်တဆိပ် နူကဵု နဝ်ဖေလ် ဖံင်ဒေရှေန် မစၟတ်သမ္တီ ပလဝ်ဒတန်မွဲရ
၆၅] ဇၟာပ်တဆိပ်ဂှ် နွံကဵု ရုပ်အလ်ဖေဒ် နဝ်ဗေလ် ပ္ဍဲကရေက် မုက်လပါ်ပါဲ အပ္ဍဲခတှ်ေဗီုခ္ဍမ်ခၟာဲစာင်ရ
တဆိပ်တင်္ကာထဝ် သွက်ရူပ
ဓါတု
ဇဳဝကမ္မ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂဥုဲ ကေုာံ လိက်ပတ်တအ်ဂှ် ဗီုပြင်ခ္ဍမ်တုပ်ဒၟံင်အိုတ်တုဲ နွံကဵု ရုပ်အလ်ဖေလ် နဝ်ဗေလ် ကေုာံ သၞာံညးကတဵုဒှ်မၞိဟ် ကေုာံ သၞာံစုတိတအ်ရ
ဗီုရုပ်နဝ်ဗေလ်ဂှ် ပ္ဍဲကဵု လာပ်ၜိုဟ်လလံကီု သီုကဵု လာပ်သိပ္ပံပရေင်ပိုန်ဒြပ်ဂှ် ပါဒၟံင်ကီုရ
ဆဂး ဇမၞော်တၞဟ်ခြာ ရေင်သကအ်ညိရ
ဥပမာ ယၟုညးမကလိဂွံဂှ် ချူစုတ်လဝ် ပ္ဍဲကဵုဓရီု ပ္ဍဲတဆိပ်တင်္ကာ သွက်လာပ်သိပ္ပံပရေင်ပိုန်ဒြပ်ရ
၆၆] လပါ်စးတင်္ကာဂှ် ညးချူစၟတ်သမ္တီလဝ် ပရူလာပ်ဂှ်ရ
၆၇] တဆိပ်တင်္ကာ မကၠောန်ကိုပ်ကၠာ နူသၞာံ ၁၉၈၀တအ်မ္ဂး ကၠောန်လဝ် နကဵုဍာ်ထဝ် ၂၃ ဂရာတ်
ကြဴနူဂှ်မ္ဂး ကၠောန်လဝ် နကဵုဍာ်ထဝ် ၁၈ ဂရာတ် ကေုာံတၞးထဝ် နကဵုဍာ်ထဝ် ၂၄ ဂရာတ်
လျိုင်ထဝ်ဂှ် နွံၜိုတ် ၁၇၅ ဂရာမ်
ဒဳယာမဳတာ တဆိပ်ဂှ် နွံ ၆၆ မဳလဳမဳတာတုဲ သတီုတဆိပ်ဂှ် နွံ ၅
၂ မဳလဳမဳတာရ
၆၈] ညးမဂွံဒုင်ဇိုန်နှင်တအ်ဂှ် ကလိဂွံ တဆိပ်ကြာ နူကဵု အလဵုတဲ ဨကရာဇ်သွိတ်ဒေန်
သွက် လာပ်ၜိုဟ်လလံဂှ် နကဵုတဲ ဥက္ကဌ နဝ်ဗေလ်ကမ္မတဳ နဝ်ဝေရ
ဇၟာပ်တဆိပ်ကြာဂှ် ညးမွဲကုမွဲ ဟွံတုပ်ရေင်သကအ်ရ
၆၆] တဆိပ်ကြာဂှ် နွံကဵု ဗီုရုပ်
မလိက် နကဵုဘာသာသွိတ်ဒေန် မချူလဝ် ယၟုညးမကလိဂွံ ကေုာံ မအရေဝ် မုဟိုတ်ညးတအ် မဂွံမကလိဂွံလာပ်ဂှ်ရ
သွက်လာပ်ၜိုဟ်လလံဂှ် လိက်မချူလဝ် မုဟိုတ် ညးတအ်မကလိဂွံလာပ်ဂှ် ဟွံမဲမွဲဏီရ
၆၉][၇၀] ညးမဂွံဒုင်ဇိုန်နှင်တအ် ကာလညးတအ် ကလိဂွံဒုင်တဲ လာပ်ဂှ်မ္ဂး ညးတအ် သီုကလိဂွံဂအုံသြန်ကီုရ
၆၆] လၟိဟ်သြန်တအ်ဂှ် တန်တဴဒၟံင် ဂလိုင်လဵု နူကဵု နဝ်ဗေလ်ဖံင်ဒေရှေန် ဂလိုင်လဵု ညးတအ်မကဵုမာန် သွက်သၞာံဂှ်ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၀တအ်ဂှ် လာပ်သြန် နွံလဝ် မွဲမွဲလာပ် သြန်ခရဝ်နာသွိတ်ဒေန် ၈၈၀
၀၀၀ (သီုဖအိုတ် သြန်ခရဝ်နာသွိတ်ဒေန် ၜိုတ် ၂
၆ မဳလဳယာန်
တုပ်ကဵု သြန်ဒဝ်လာအမေရိကာန် ၃၅၀
၀၀၀
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၉ လၟိဟ်လာပ်သြန် သွက်ဂွံကဵု သီုဖအိုတ် ဒှ်အာ သြန်ခရဝ်နာသွိတ်ဒေန် ၁၀ မဳလဳယာန် (သြန်ဒဝ်လာအမေရိကာန် ၁
၄ မဳလဳယာန်)ရ
၇၁][၇၂] ပ္ဍဲဂိတုဂျောန် သၞာံ ၂၀၁၂ ဂှ် အောန်စှ်ေအာ ဒှ်အာ ၈ မဳလဳယာန် ခရဝ်နာ
၇၃]ယဝ်ရ ပ္ဍဲမွဲကဏ္ဍ မၞိဟ်ၜါ ဒးပရအ် ရေင်သကအ်မ္ဂး ဂလိုင်သြန်ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ရေင်သကအ် ကဝက်တုပ်ပ်ရ
ယဝ်ရ ဒှ်ပရအ် ကဵုမၞိဟ်ပိတၠမ္ဂး ပါ်ကဵုရေင်သကအ် တုပ်ပ်
ဟွံသေင်မ္ဂး ညးမွဲ ကလိဂွံမွဲကဝက်တုဲ ညးၜါဂှ် ကလိဂွံ ညးမွဲ ပန်ဂအုံမွဲဂအုံရ
၇၄][၇၅][၇၆]ကုညးမကလိဂွံ ဗွဲမဂၠိုင်တအ်ဂှ် သြန်တအ်ဂှ် ကလေင်ကဵုဒါန် ကုပရေင်ပညာ
ပရေင်ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ်တအ်ရ
၇၇][၇၈
ကွာန်ကုန်ချ(အၚ်္ဂလိက်
Konecha
ကုံးချ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ဂကောံကွာန်ဘာ
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၇၂
၁] အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဘာဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၈၇၆
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၉၃၅ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၁၈၁၁ တၠရ
ကွာန်ကုန်ကၠအ်(အၚ်္ဂလိက်
Chankone
ခြံကုန်းရွာ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ဂကောံကွာန်သၞေဟ်ဍုင်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၀၇၄
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်သၞေဟ်ဍုင် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၆၆၀
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၇၈၅ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၃၄၄၅ တၠရ
ကဝိထဝ်စိုပ် ဝွံ ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၁၉၀ မဒှ်ကောန် နာဲထောကာန်
ယၟုမိ ဟွံပြာကတ် ပ္ဍဲဍုင်ရေဝ် အရာပ်ဍုင်ဍောတ်ရ
အတိုင် နာဲနာရဒ ကွာန်ဟီုဂါံ မလ္ၚတ်တုဲ မချူလဝ် ပ္ဍဲလိက်ဂတာပ်ခေတ် ကၞပ် (ပိ) မ္ဂး နာဲထဝ်စိုပ်ဝွံ ယၟုနူတမ် မိမကဵုလဝ် ဗီုဗၟာ မာံယှိုဲယျိုက် (ရွှေရောက်
ပ္ဍဲကွာန် မၞိဟ်အရာပ်တအ် ကော်စ နာဲယှိုဲယျိုက် ဖအိုတ်ရ
ရွှေရောက် ဗီုဗၟာဂှ် ညးကၠာဲဗီုမန်တုဲ စကာ ယၟုကဝိ ရ
ပၞောဝ်ကဵု ကောဒေအ်ညး (၈) တၠဂှ် ညးဒှ် ကောန်ဇၞော်အိုတ် ယၟုဒေအ်ညးတအ်ဂှ် နာဲဟံသာ
ဣနာဲဂုင်
ဣနာဲသူ
ဣနာဲမျူ
နာဲကောန်စိင်
နာဲဟာန်
နာဲဆာန်
၁] နူအခိင်မာံယှိုဲယျိုက် ဍောတ်တ်တေအ်ဂှ် မိမညး ပြံင်အာမံင် ပ္ဍဲကွာန်ဟီုဂါံ
ကာလမာံယှိုဲယျိုက် ကာလအဝဲမံင်ဘာမစိုပ်ဂှ် ကလိဂွံအာယုက် မိမညး အာစွံဘာ ပ္ဍဲဘာမရာင် ကွာန်ဟီုဂါံ
အတိုင်နာဲနာရဒ မချူလဝ်မ္ဂး မာံယှိုဲယျိုက်ဝွံ ဗတောန်လိက်ဇြိုင်ကွေဟ်ဟ်ရ
လိက်ခတဵုဇၞော်ဂှ် ဗတောန်ဂွံ မွဲသၞာံရလေဝ် ဆမွဲမကီု ညးဟွံကၠိုဟ်
ကျာ်ဇၞော်ဘာမရာင် ကေတ်ခတဵုတုဲ ဗျဉ်မန် (၃၅) မဂှ် ညးပုတ်လဝ် ပ္ဍဲခတဵုတုဲ ကဵုမာံယှိုဲယျိုက်ဗှ်ရ
လိက်ဗွဟ်မန် ဂစိုတ်စှ်ဂှ် ညးဒးဗ္တောန် ပွိုင်ပိသၞာံ ဂးလဝ်ရ
ကာလညးတေအ် ကလိဂွံအာယုက်ဒစာံသၞာံပြင် ဒစိတ်သၞာံဂါမ်လုပ်ဂှ် မိမတအ် ကဵုပထပိုယ် ပ္ဍဲဘာမရာင်ဂှ်ရ
ဒှ်ထပိုယ်တုဲ ဟွံလအ် ပြံင်အာမံင် ဘာကွာန်အၜဝ်
ကတ်ဗ္တောန်ဂွံ လိက်သၠပတ်ပရိုတ် ပ္ဍဲဘာကွာန်အၜဝ် မွဲဝှ်တုဲ စိုပ်အခိင်တံသၞာံ ပယာံဗြဲဂူဂှ် ပြံင်ကၠောအ်အာ ဘာကွာန်ဒူရာရ
ပ္ဍဲဘာဒူရာဂှ်လေဝ် ပါဠိသၠပတ်ပရိုတ်ဂှ်ပၠန်ရ ညးတေအ် ဆက်ဗှ်
လိုက်ဝှ်သှ်ပဝါတုဲ ပြံင်ဆုဲတိုန်အာ ကွာန်ကအ်ဗၟာ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ခမာဂှ် ညးတေအ် ဂွံဗှ်ဗတောန် ပြကိုဟ်သဒ္ဒါဇၞော်
ပြကိုဟ်အဘိဓဝ်
ပြကိုဟ်ဝိနဲတအ်ရ
ကာလကလိဂွံ အာယုက် ၁၉ ဂှ် ကလေင်ပြံင်စဴ ကွာန်ဟီုဂါမ် ဘာမရာင်ပၠန်
သီုဟွံဂွံပခမဳ ရာံတိတ် နူဘဝထပိုယ်ရ
ရာံတုဲ စှ်ေဒၞာဲတုဲ ကၠောန်စ ကမၠောန်ဝါဗ္ၚကၠအ်သွဝ်ရ
ကာလကလိဂွံအာယုက် (၄၀) သၞာံပြင်င်ဂှ် ဒေါအ်ဇူ နူကမၠောန်ဗ္ၚတုဲ ပအစာသဝ်ဗိန္ဒော ဂဥုဲဒဗျမန်ရ
ကာ နာဲထဝ်စိုပ် ကလိဂွံအာယုက် (၅၀)ပြင်တုဲမှ ဂွံစချူဇန် လိက်ဇၟန်လင်္ကာတအ်ရ
လိက်ညးမချူလဝ်ဂမၠိုင် (ၜိုတ်မဂွံတီ) သတ်ဇာတ် ပတ္တစာရဳ သတ်ဇာတ် သင်္ခပတ္တ သတ်ဇာတ် မဟောသဓ သတ်ဇာတ် သၟိင်စိင်ဆဒ္ဒန် လိက်လက္ခဏယာန် လိက်ညးမခၞံလဝ်ဂမၠိုင်
ဖဵုအဲမလ္ၚောဝ်ဖျဝ်လဝ် သောစရိုတ်
ဘယဥပဒွာရောဂါစှ်လ္ၚီကိုတ်
ကဵုဍေံလာဲလေင်အိုတ်ကဵုဍေံပၠိုတ်ဟုံညိ
ထဝ်စိုပ်ဒုင်နာမအဂ္ဂမှာကဝိ
ပ္ဍဲရးဍုင်ရီစိ သ္ၚိတဴပ္ဍဲဟာံဂါံ
တြဴစှော်အယုက်လောန် ညန်ကၠုင်ဇရာဗျာံ
က္တောဝ်က္ဍိုင်မတ်ဟွံသ္ဍာံ နွံပယာံကာလမွဲ
ဟိုတ်လဝ်သောဗၞုဟ် ပ္ၚဟ်လဝ်သူစရိတ်ပ္ဍဲ
အကြီုတိပိုန်ကျာ်တြဲ ပ္ဍဲဘဝဆဒ္ဒန်
ဟိုတ်ဗြဴမဒက်ဝဲ ပ္ဍဲဂြိုပ်ဟေမဝန်
ဒမာနူဗြဴပၠန်သ္ကန် ဒဲဒးလသာ
အကြီုတွံသတ်ဇာတ်နိပါတ်ပ္ဍဲဂါထာ
ဟိုတ်နွံဝါသၞာ သၟိက်ဂွံပြာကတ်
ပ္ဍဲကဵုသက္ကရာတ်တုန် ဟီုပ္ဍုန်လဝ်အဆတ်
လ္ၚီၜါကၠံမသုန်စှော်ဒှ်ကၞောတ်
ရာသီတွံကြကတ်နက်သတ်ပုဗ္ဗသာန်
ဂုရုတိတ်ဒှ် တ္ၚဲလက်မိန်ကုံမွဲဟာန်
တြးပ္တိတ်လဝ်ညာန် ပ္ဍဲထာန်ရးမည
သက္ကရာတ်ဍုင်လ္ၚီၜါကၠံဒစာံစှော်သန်
ဂိတုခဍဲသဳပိမော် တ္ၚဲအ္ၚာ ဇိုင်ကၞေဟ်စိုပ်ဒတုဲရ
ထဝ်စိုပ် ဒုင်နာမ အဂ္ဂကဝိ
သန်ထာန်မိကဵုမဇာတိညးဍုင်ရေဝ်
တိက္ခညာန်သ္ဇုင်ကေဝ်ရးရေဝ်ဂွံပြာကတ်
တရဴစှော်အယုက်ဂါံ ဃောဂွာံဇရာထတ်
လှိင်မံင်ပ္ဍဲလင်ကာ နွံကဵုအ္စာရဝတ်
ပ္ဍဲကဵုကွာန်ဟာံဂါံ ပြဲဗျာံစိုပ်ကၞတ်
နာဲၚာ်တလစာဒုင်ကာရာဇာဝတ်
ပ္ဍဲရးဂွံပြာကတ် နွံကဵုသစ္စ
သ္ဍိုက်ဒၟံင်သာသၞာ ဆာန်ဒၟံင်ယဝစဏ
သုတ်ဓမ္မပါဒ ကြီုပတ္တစာရဳ
သၟိက်ကဵုခၞံကၠောန် ပ္ဍဲကဵုရးမန်ဇဳ
သၟိက်ပလဝ်သက်သဳ ဒေါဝ်ဗနီရးဍုင်မန်
သီုစိုတ်မလ္မောဝ် ဟီုဖၟောဝ်ကဵုအဲဆန်
ပ္ဍဲကဵုသက္ကရာတ် ကၞာတ်လဝ်ဟွံယောင်ခၠန်
အတှစတ္တလိ မွဲဟာန်ဒွိသ္တန်
သဟဿဟွံယောင်ခၠန် ပ္ဍဲပလ္လဂုန္န
ပ္ဍဲကဵုရာသဳမိန်ချေံဗျုသိန္ဓဴဝ
ဒိတှီစှ်သုန်ဟေင် ဟီုပြေင်တ္ၚဲဗုဒ္ဓ
လက်သိင်ဒှ်ပယာံဃောဂွာံဝေါသဒ္ဒ
ဂိုင်ရပ်တပ်ပခဝ်ပ္တန်လဝ်ဘဝင်ဂ
တဲပ္ဍဵုသိသ ကြီုပတ္တစာရီ
ဂုန်ကောန်သံသာချိုတ် ပ္ဍဲစိုတ်ဂၠိုင်ကၠင်ဟီ
ကၠုင်စိုပ်သ္မီဂမှီ
ပ္ကီုလွီဂွံဒှ်အရှန်
အဲသၟိက်ကဵုပြာကတ် ဗတ်ပိုဲဘာသာမန်
ဟွံလှဲဟွံက္ဍန်အဲတိတ်ဆန်လဝ်ရောင်
ထဝ်စိုပ်ဒုင်နာမ အဂ္ဂမှာကဝိ
သန်ထာန်မကဵုမိ ဇာတိညးဍုင်ရေဝ်
တိက္ခညာန်ဇြုင်ကေဝ် ရးရေဝ်ဂွံပြာကတ်
တရဴစှော်အယုက်ဗျာံ ဃောဂွာံဇရာထတ်
လှိင်မံင်ပ္ဍဲလင်ကာ နွံကဵုအ္စာကဝတ်
ပ္ဍဲကဵုကွာန်ဟင်ဂါံ ပြဗျာံစိုပ်ကၞတ်
နာဲၚာတလခွါ ဒုင်ကာရာဇာဝတ်
ပ္ဍဲရးဂွံပြာကတ် နွံကဵုဓဝ်သစ္စ
သ္ဍိုက်မံင်သာသၞာသာန်မံင်ယာစဏ
သုတ်ဓမ္မပါဒကြီုပတ္တစာရဳ
သၟိက်ကဵုခၞံကၠောန် ပ္ဍဲကဵုရးမန်ဇဳ
သၟိက်ပလဝ်သက်သဳ ဒေါဝ်ဗၞီရးမန်
သီုစိုတ်မလှောဝ် ဟီုပၟောဝ်ကဵုအဲဆန်
ပ္ဍဲကဵုသက္ကရာတ် ကၞာတ်လဝ်ဟွံယောင်ခၠန်
အတ္ထစက္ကာလ(က်) မွဲဟာန်ဒွိသပ္တန်
သဟဿဟွံယောင်ခၠန် ပ္ဍဲကဵုပလ္လဂု
ပ္ဍဲကဵုရာသဳမိန်ချေံဗျူသိန္ဓဴဝ
ဒိတှဳစှ်သုန်ဟေင် ဟီုပြေင်ပ္ဍဲဗုဒ္ဓ
လက်သိင်ဒှ်ပယာံ ဃောဂွာံ(ဟေသ)ပဂိုင်ရပ်တပ် အ္ခဝ်ပတန်လဝ်ဘဝင်္ဂ
တဲစှ်ပ္ဍုန်သိသ ကြီုပတ္တစာရဳ
လ္ၚဝ်တုဲဟေင် ပြေင်စေတၞာ
အဲမင်ဓဝ်စိုပ် ကြိုပ်ပ္ဍဲ(ညင်)ကာ
ပ္ဍဲရးဍုင်ရဳ သ္ဇုင်ကေဝ်ပညာ
ပိုတ်အက္ခရ ဓမ္မာဂါထာပၠိ
တမိက္တဵုဆက်အာနာဂတ်ဂတ
ဟွံဂွံလှဲက္ဍင် ပ္ဍဲသင်ခေပ
အဲပတိတ်ဆန် ပိုတ်ဗျန်ဝကျ
အိုတ်တၟအ်ညး ပ္ဍဲရးမည
ပ္တန်မနောဇသုနာထဂညိ
နွံပျာံမွဲ ပ္ဍဲဇမ္မုန
ကျာ်အရဳယျ လၟေင်အကြီု လဟီုမူလှ
အိုတ်သတ္တံရ ပသတိအိုတ် ကဵုဂွံစှ်ေစိုတ်အိုဿီုညးအဲ
သက္ကရာတ်တၞံလ္ၚီၜာကၠံအဴ တြဴစှ်ေ၃ (၁၂၆၃) ဂတုမာ်စ္ဒိတ်မံက်
တ္ၚဲဒိုတ်စိုပ်ဒတုဲရ
ပျာံပိုန်တ္ၚဲ စိုပ်ဒတုဲရ
ထဝ်စိုပ်နာမ အဂ္ဂကဝိပြဲ
ဍုင်ရေဝ်မဒှ်ဌာန် ပ္ဍဲကွာန်ဟေင်နိဿဲ
မၞုံဒၟံင်ပဋိဘာန် မၞုံညာဏ်ပညာလှဲ
သၟိက်ခၞံလိက်မွဲ ပ္ဍဲဒေါဝ်ရးမည
အကြီုကျာ်တြဲရော ဒှ်မဟောသဓ
ပ္ကင်ရင်လဝ်ပညာ ညံင်နဲသာဂရ
ဇၞးပၞာန်စောရဏိ မၞုံဣဒ္ဓိမက္ဍင်ပြ
အာစာပန်လေဝ်ဒးကျ ကေဝတ်သြပ္ဍဲကၞေင်
အကြီုဇာတ်ဂှ်ဟေင် ပြေင်ဗဒှ်လဝ်လင်္ကာ
မာံထဝ်စိုပ်ဒုင်နာမ အဂ္ဂမှာကဝိ
ကၠုတ်တိုန်ပ္ဍဲဍုင်ရေဝ် သ္ဇုင်ကေဝ်ရတ်ပိ
မင်မွဲသဳမသုန် တီဂုန်မကဵုမိ
စိုန်သ္ကီုကွတ်ကဝိ ဟိုတ်နွံပဋိဘာန်
ပြာကတ်ဒၟံင်ဇၟာပ်ဌာန် ပ္ဍဲကွာန်ဟီုဂါမ်
ဓဝ်ဇရာကၠုင်စိုပ်တုန် မသုန်စှ်ောဒစာံ
လိက်ပတ်လၞုဟ်ဆန် မတ်ဗ္ဒန်ဟွံမိက်ဍာံ
ပ္ဍဲကဵုကွာန်ဟီုဂါမ် မာံတ္ၚေက်ဒုင်နာမ
ဟိုတ်မၞုံဓဝ်သဒ္ဓါ ဝါသနာပ္ဍဲဆန္ဒ
ဟိုတ်မၞုံပၟိက် လိက်သင်္ခပတ္တ
သၟိက်ကဵုခၞံဗဒှ် ကဵုဒယှ်ပ္ဍဲမည
အကြီုဒဒှ် ဗောဓိသတ် တြုဟ်မၞုံဓဝ်သစ္စ
ကၠုင်ဟီုကဵုအဲရ သၟိက်ကဵုပဒကာ
သၟိက်ကဵုစေန်ဆက်အာ ဗွဲကြဴအနာဂတ်
ခါအဲဂွံမိင်ကီု အကြီုဗောဓိသတ်
ခါစိုတ်အဲလေဝ်ထတ် ခါမလေပ်ကွတ်ဆန်
ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ကၞာတ်ဟွံယောင်ခၠန်
လ္ၚီၜါကၠံသၟတ် ကၞောတ်ပန်စှ်ောဒစာံ
လက်သန်ဒှ်ပယျာံ ဃောဂွါံဂိမန္တ
ဂိတုစဲပုဏ္ဏမဳ နက္သတ်ပ္ညဳစိတြ
သုဇ္ဇသီုဒိဝ နာမဟီုခုတ်လဝ်
ညာဏ်ညံင်သၞေင်ထိုင် ဂိုင်ရပ်တဝ်ပခဝ်
ညံင်သၟိင်ထိုင်ဇာပ်ပဝ် အဲတိတ်ဆန်လဝ်ရောင်
ကွာန်ကုန်သၠုင်သာယာ(အၚ်္ဂလိက်
Konemyintthar
ကုန်းမြင့်သာ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ဂကောံကွာန်ဗဒိုပ်ဇၞော်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၂၂၀၁၈၇
၁] အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဗဒိုပ်ဇၞော်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၈၀၁
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၈၇၃ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဂှ် ၃၆၇၄ တၠရ
ကုန်အာဇာနဲ(အၚ်္ဂလိက်
Martyrs' Mausoleum of Mon) ဝွံ နွံ ပ္ဍဲ ဍုင်ကၟာဝက်ရးဇြာ ကွာန်ထံင်ကှ်ေ သၠုင်ကျာ ဘာဒယိုင်ဇၞောဝ် (ဘာဇောတိကာရာမ်
ကုန်အာဇာနဲဝွံ စကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နူ သၞာံ ၂၀၂၃ နမရန်တၟအ် သွက်ဂွံစွံအာ ရုပ်မြဴ က္ဍိုပ်သကိုပ် ကောန်ဂကူမန်ဂမၠိုင်ရ
ဟိုတ် ပရေင်ကမၠောန် မကၠောန်ဗဒှ် ကုန်အာဇာနဲဏအ် ဂွံက္တဵုဒှ်ကၠုင်ဂှ် ကြဴနူ အစာကဝိ ကောံ ကုသၟိင်လိက်ပတ်မည် ကျာ်ဇၞော်အစာဘဒ္ဒန္တပါလိတ (၁၉၂၄ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၇ - ၂၀၂၁ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၂) စဴသွရ်တုဲ မိက်ဂွံကၠောန် ဒၞာဲမစၟတ်သမ္တီ သွက်ညး မွဲမွဲဒၞာဲရ
၁][၂] ညးမအာဂတပၠတရဴ ပ္ဍဲ ကမၠောန်ဏအ်ဂှ် ဒှ် တၠဂုဏ်အ္စာ ဇယသေန (တၠဂုဏ်ယ) ဘာဓါတ်ကျာ် (ဘာတိုက်တၟိ) ဍုင်ကၟာဝက်ရ
ကုန်အာဇာနဲ ဒၞာဲအာဇာနဲ သၟိင်လိက်ပတ်မည် ကျာ်ဇၞော်အစာတၠမှာထေရ်ပါလိတဝွံ ကၠောန်သဘင် ဖျေဟ်ရိုဟ်ကၞက် ပ္ဍဲကဵု သက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၅ မမံက် (သၞာံ ၂၀၁၃ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၃) တ္ၚဲဗြဴဗတိ
ပ္ဍဲသဘင်ကၞာဂှ် နူကဵု ဘာဓါတ်ကျာ် ဇက်အာ နကဵု ဂကောံထဗုင်ခရာ
ခမဳသင်
သဳလ ကေုာံ ညးဍုင်ကွာန် နကဵု ကယျိုင်မန် ပလောအ်ဗု ဂၠိက်/ဂၞိန်ဍာဲရ
ပ္ဍဲသဘင်ဂှ် ခမဳသင်ဂမၠိုင်ကီု သီုကဵု က္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူမန် နူသွာင်နာနာ နူကဵုဗော်ညဳသၟဟ်မန်
ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကေုာံ က္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကောံမှာဇန်မန်ဂမၠိုင်
ညးဍုင်ကွာန်ၜိုတ် ဗဒါဲမွဲလ္ၚီ တိုန်စိုပ်လဝ်ရ
၁][၂] သၞာံ ၂၀၂၄ ဂိတုနဝ်ဝေမ္ဗာ ၁၉ (သက္ကရာဇ် ၁၃၈၆ ကထိုန် ၄ စွေက်) ကၠောန် သဘင်မ္ၚဵုဖျေဟ်ဍိုတ်ထဝ်ဍိုန်သြန် တွင် (pedestal) မဒှ်ဒၞာဲ သွက်ဂွံစွံပ္တန် ရုပ်မြဴဗရိုတ် ကျာ်ဇၞော်အစာတၠမှာထေရ်ပါလတ
၃] သၞာံ ၂၀၂၅ ဂိတုဇာန္နဝါရဳ ၁၀ (သက္ကရာဇ် ၁၃၈၆ ဂိတုပုဟ် ၁၂ မၟံက်) တ္ၚဲဗြဴဗတိ အခိင်သဝ်တ္ၚဲ ၃း၃၀း၃ဂှ် ရုပ်ဗရိုတ် ကျာ်ဇၞော်အစာတၠ မှာထေရ်ပါလိတ သၟိင်လိက်ပတ်မည် က္ညပ္တိုန်စွံလဝ် လတူ တွင် (pedestal) ပ္ဍဲကၠအ်ပ္ကဴဥဒျာန်အာဇာနဲဝွံရ
၄] တၞဟ်နမဂွံကလိဂွံ သြန်ဘဏ္ဍာ သွက်ဂွံ ကၠောန် ကၠအ်ပ္ကဴဏအ်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် သဘင်ဓရ်ဂမၠိုင်ရ
အလန်ပထမ ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်ပူဇဴဓရ်ဓမ္မဒေသနာမည် ပွိုင် ၆ ဗတံ နူ ၄
၂၀၂၄ စဵု ၉
၂၀၂၄ ပ္ဍဲ ဇရေင်ကၠအ်ပ္ကဴဂှ်ရ
ဓမ္မကထိုက်ဂမၠိုင်ဂှ်[၅] အလန်ဒုတိယ ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်ပူဇဴဓရ်ဓမ္မဒေသနာမည် ပွိုင် ၆ ဗတံ
နူ ၂၃
၂၀၂၅ စဵု ၂၈
၂၀၂၅ ပ္ဍဲ ဇရေင်ကၠအ်ပ္ကဴဂှ်ရ
ဓမ္မကထိုက်ဂမၠိုင်ဂှ် [၆][၇
Latin Cyrillic Greek Armenian Georgian Hangul Hanzi [ Kana [ / Kanji [ Hanjab[ Arabic Hebrew North Indic South Indic Ethiopic Thaana Canadian syllabic ယူနဳကုဒ် (အၚ်္ဂလိက်
Unicode) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ကုဒ် (ဝါ) ဒှ်မဂၞန် မဖျေဟ်လဝ် ကိုန်ဂစိုတ် သွက်ဂွံပစၞး ကေုာံ ရပ်စပ် မအက္ခရ် ပ္ဍဲသၞောတ်လိက် လတူဂၠးတိတအ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ
ကိုန်ဂစိုတ်မဂၞန်ဂှ် နူကဵု ဂကောံသဟာယယူနဳကုဒ် (Unicode Consortium) မဒှ်ဂကောံ မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုစေတနာ မၞုံပ္ဍဲကာလဳဝှဝ်နဳယျာ (California)ရ
ပ္ဍဲဂိတုမေ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကၠောန် ပတိတ် ဝါရှေန် ယူနဳကုဒ် ၁၂
၁ (Unicode 12
1)ဂှ် သီုဖအိုတ် မအက္ခရ် ၁၃၇ ၉၉၄ မရ
ပၞောဝ်တအ်ဂှ် သွက်လိက် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာဂမၠိုင် မပ္တံကဵု လိက်ဗၟာ
လိက်မန်
လိက်သေံ
လိက်ကရေင်တအ်လေဝ် ပါလုပ်ကီုရ
ပါဲနူမအက္ခရ် မစကာဒၟံင်တုဲ မအက္ခရ် ခေတ်တြေံ နူကဵုဝင်ဂမၠိုင်ကီု သီုကဵု သင်္ကေတ ကေုာံ အဳမဝ်ဂျဳ (emoji) ဂမၠိုင်လေဝ် နွံကီုရ
အခိင်လၟုဟ်မ္ဂး ယူနဳကုဒ်ဂှ် ပ္ဍဲကဵု ကွတ်စက်
သပ်ဝဴကောန်ပျူတာတအ်ဂှ် ဓလီုစကာဂၠိုင်အိုတ်ရ
တင်ရန်တၟအ် ယူနဳကုဒ်ဂှ် သွက်ဂွံ ဖ္ဍိုက်ဗပေင် မအက္ခရ်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲကဵုကွတ်စက်ဂတာပ်ခေတ် ဗီုကဵု ပ္ဍဲကိုန်ဂစိုတ် ISO 8859 ရ
ကိုန်ဂစိုတ် ISO 8859 ဂှ် ဍုင်ဗွဲမဂၠိုင် စကာကၠုင် ဗွဲမလှဲလးကီုလေဝ် နကဵုသၞောတ်ကိုန်ဂစိုတ်ဂှ် သီထ္ၜောဝ်ဖန်ကဵု ညံင်အက္ခရ်တၞဟ်သအာင် ဗွဲမရုံဂပ် ဟွံမာန်ရ
ပြသၞာဇၞော်အိုတ်ဂှ် နကဵု ကိုန်ဂစိုတ် ISO 8859 ဂှ် သွက်မအက္ခရ်လေတ်တေန်ဂှ် ရနုက်ဗပေင်ကဵုမာန်ကီုလေဝ် သွက်မအက္ခရ် ဂကူတၞဟ်တအ်ဂှ် ရနုက်ဗပေင်ကဵု ဟွံမာန်ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ မအက္ခရ်တအ်ဂှ် ထုဲထံင်ရေင်သကအ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ယူနဳကုဒ် (ယူနဳ မဂွံအဓိပ္ပါယ် တၞဟ်ခြာ (ဝါ) ညးလဵုဟွံတုပ်
ကုဒ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် မဂၞန်
ယူနဳကုဒ် မဂၞန်မပစၞး မအက္ခရ် ဗွဲမတၞဟ်ခြာ) ဂှ် နွံပၟိက်ကၠုင်တုဲ ဖန်ဗဒှ်ပတိုန်လဝ်ရ
နကဵု ယူနဳကုဒ်ဂှ် ကုဒ်မွဲ ပစၞး နကဵု မအက္ခရ် တၞဟ်ဟ် ဟွံဂွံ
ကုဒ်မွဲ ပစၞး နကဵုမအက္ခရ်မွဲမ ဟေင်ဂှ်ရ နကဵု ယူနဳကုဒ်ဂှ် မအက္ခရ်ဂမၠိုင် ဟွံထုဲ ရေင်ကကအ်ဂှ် ဝေင်ပါဲကဵု ပရေင်ဗၠေတ်ထုဲတအ်မာန်ကၠုင်ရ
ကၠာအိုတ် ကုဒ် ၂၅၆ မ မပၠုပ်စရင် ပ္ဍဲ ISO-88589-1 ဂှ် ဒှ်ကုဒ် သွက်လိက်ရးပလိုတ် မပ္တံကဵု လိက်အင်္ဂလိက် လေတ္တေန်တအ်ရ
ဒုင်သဇိုင် ကု Xerox Character Code Standard (XCCS) နူသၞာံ ၁၉၈၀[၃]ဂှ်မ္ဂး ယူနဳကုဒ် စကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵုသၞာံ ၁၉၈၇ ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ဂျဵု ဗေက်ကာ (Joe Becker) နူကဵု ကမ္မဏဳ(Xerox) ကေုာံ လဳ ကောလ်လိန် (Lee Collins) ကဵု မာရ်က် ဒေဝိသ် (Mark Davis) နူကဵု ကမ္မဏဳ Apple ပံင်ကောံတုဲ စလ္ၚတ် သွက်ဂွံ ခၞံဗဒှ်ပတိုန် မလိက်သွက်ဂွံစကာ ဂွံနာနာ မွဲစုမ် (a universal character set)ရ[၄] ပံင်ပကောံ လညာတ် နူကဵု Peter Fenwick ကေုာံ Dave Opstad[၃] Joe Becker ပ္တိတ် မူအပြောမ် သၞောတ်မပၠုပ်ကုဒ် မလိက် ဂၠးကဝ်/ဂကူနာနာမွဲ (international/multilingual text character encoding system) ပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂေတ် သၞာံ ၁၉၈၈ ရ
သၞောဝ်ဂှ် ကဵုလဝ်ယၟု နကဵုယာယဳ ယူနဳကုဒ် ရ
ညးပသောင်ထ္ၜး မုဟိုတ် ညးဂွံကဵုယၟု ယူနဳကုဒ်ရောမ္ဂး ဟိုတ်မဒှ် unique (တၞဟ်ခြာ
unified (ပံင်ပ္ကောံ
universal encoding (ပၠုပ်ကုဒ်ဂၞန် ဗွဲမလှဲလး)ရ
၃] စိုပ်သၞာံ ၁၉၈၉ လပါ်စဂှ် ဂကောံမကၠောန်ဗဒှ် ယူနဳကုဒ် ဂလိုင်ပတိုန်မၞိဟ် ကေန် ဝိသတေလ် (Ken Whistler) ကေုာံ မိကေ ကေရ်နဂါန် (Mike Kernaghan) နူ Metaphor
ကရေန် သမိတ်-ယောရှိမုရာ (Karen Smith-Yoshimura) ကေုာံ ဂျုန် အလိပြန်ဒ် (Joan Aliprand) နူ RLG ကေုာံ ဂလေန် ရာက် (Glenn Wright) နူ Sun Microsystems ပါလုပ်ကၠုင် စိုပ်သၞာံ ၁၉၉၀ ဂှ် မိကေလ် သုဲဂနရ်ဒ် (Michel Suignard) ကေုာံ အသ်မုသ် ဖရေတး (Asmus Freytag) နူ Microsoft ကေုာံ ရိက် မက်ဂဝ်ဝါန် (Rick McGowan) နူ NeXT တအ် ပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံဂှ်ရ
စဵုကဵုသၞာံ ၁၉၉၀ အိုတ်ဂှ် ကၠောန်ဒၟံင် သွက်ဂွံဖျေဟ်ဂၠံင်တရဴ မဖျေဟ်ဗီုပြင် ကိုန်ဂစိုတ် မအက္ခရ်ဂမၠိုင် တုဲဒှ်အာတုဲ မူအပြောံ လက္ကရဴအိုတ် ယူနဳကုဒ်ဂှ် တုဲဒှ်အာရ
ဂကောံသဟာယယူနဳကုဒ်ဂှ် ပံင်ကောံဒက်ပ္တန် ပ္ဍဲကာလဳဝှဝ်နဳယျာ (California
ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ပ္ဍဲဂိတုဇာန်နဝါရဳ ၃ သၞာံ ၁၉၉၁ [၅]တုဲ ပ္ဍဲအံက်တဝ်ပါ ၁၉၉၁ ဂှ် ကိုန်ဂစိုတ် ယူနဳကုဒ် ကၞပ်ပထမဂှ် ပ္တိတ်မာန်အာရ
ကၞပ်ဒုတိယ သီုကဵု မအက္ခရ်ကြုက်ဂှ် ပ္တိတ်မာန်အာ ပ္ဍဲဂိတုဂျောန် ၁၉၉၂ ဂှ်ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၆ ဂှ် မအက္ခရ်ယူနဳကုဒ် စလုပ်ကေတ်စၞး ပ္ဍဲကွတ်စက်ဂမၠိုင် နကဵု ယူနဳကုဒ် ၂
၀ (Unicode 2
ပရေင်ဇၞော်မောဝ်ဏအ်ဂှ် ယူနဳကုဒ် ဖန်ဗဒှ်ကဵု ကုဒ်ဂၞန် မဂၠိုင်ကဵု ပြကောဋိကိုဋ် သီုကဵု မအက္ခရ်တြေံတြဟ် ဗီုကဵု မအက္ခရ် အဳဂျေပ်တြေံတအ်လေဝ် ချူ နကဵုယူနဳကုဒ်ဂွံအာကီုရ
ယူနဳကုဒ် သွက်ဍုင်ဗၟာဂှ် သၞာံ ၁၉၉၅ ဂိတုမာတ် ၁၂ ဂှ် ကောန်ဍုင်အမေရိကာန် မာက်ကေလ် အဳဝါရ်သေန် (Michael Everson) ချူခၞံပ္တိတ်လိက် နကဵုယၟု Names of Burmese characters
comment on Unicode Technical Report #1 ရ
၆] စိုပ်သၞာံ၁၉၉၆ ဂှ် ညးပတိုန်ဂလာန်[၇]တုဲ သၞာံ ၁၉၉၈ ဂှ် ညးကလေင်ပလေဝ်ပၠန်ရ
၈] ဆဂး ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် မၞိဟ်မလေပ်လိက်ဗၟာ မကၠိုဟ် ဗီုဒက်ပ္တန် လိက်ဗၟာ မွဲဟွံပါလုပ်ဏီရ
စိုပ်သၞာံ ၁၉၉၈ ဂိတုဂျူလာင် ၂၄ ဂှ် ကိုဇော်ထွဋ် စကေတ်တာလျိုင် သွက်ယူနဳကုဒ်ဗၟာ ပ္ဍဲဂကောံသဟာယယူနဳကုဒ် [၉] သၞာံ ၁၉၉၈ ဂိတုအံက်တာပါ မကၠောန်သဘင်ကောံဓရီု WG 2 meeting 35 မဆေင်ကဵု ယူနဳကုဒ် ပ္ဍဲဍုင်အေန်ဂလာန်ဂှ် နူဍုင်ဗၟာ ဒေါက်တာအောင်မော် (CE
ဦးခင်မောင်လွင် (ကွန်ပျူတာပညာရှင်အသင်း
ဒေါက်တာကျော်သိန်း (ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်
ဦးသောင်းတင် (KMD) ကေုာံ ဦးသိန်းထွဋ် (Geocomp) တအ် တိုန်စိုပ် အာလ္ၚတ်တုဲ စနူဂှ် တၠပညာဍုင်ဗၟာ စစုက်လုက် ကဵုယူနဳကုဒ်
သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ် ယူနဳကုဒ် သွက်လိက်ဗၟာရ
၁၀] ဆဂး ဟွံဒှ်ကမၠောန်
စိုပ် ၁၉၉၉ ဂှ် မအက္ခရ်ဗၟာ စပါလုပ် ပ္ဍဲသ္ၚိအင် ယူနဳကုဒ်ကီုလေဝ် ဟွံပေင်
စိုပ်သၞာံ ၂၀၀၂ ဂိတုဒဳဇြေန်ပါဂှ် ကိုငွေထွန်း ကၠောန်ပ္တိတ် မြစေတီယူနဳကုဒ်တုဲ သၞာံ ၂၀၀၃ ဂိတုဇာန်နဝါရဳဂှ် ပ္ဍဲမုက်ဝပ်သာ် etrademyanmar
com ဂှ် စစကာကၠာအိုတ်ရ
ဆဂး မြစေတီယူနဳကုဒ် ကိုငွေထွန်းဂှ် ဟိုတ်နူမဗက်လဝ် နကဵုသၞောတ် ဝိရာမ Virama တုဲ ဟွံကိတ်ညဳ ကုဍာ်ဒကေဝ် ယူနဳကုဒ် ပေင်င်ရ
စိုပ်သၞာံ ၂၀၀၂ ဂှ် စပ်ကဵု ယူနဳကုဒ်တုဲ နူကဵု ဂဥုပ်ဂကောံကောန်ပျူတာ ဍုင်ဗၟာ (မြန်မာနိုင်ငံ ကွန်ပျူတာအသင်းချုပ်) ညံင်ဂွံကေတ်တာလျိုင်ဂှ် ဆဝ်မ္ၚုဟ်ကၠုင်ရ
နူကဵုဂဥုပ်ဂကောံဂှ် ဗက်ဂၠာဲဘဏ္ဍာတုဲ နူကဵုအလဵုအသဳဍုင် ပတိတ်ကဵု သြန်ဘဏ္ဍာ ၅၀ ကိုဋ်ဒကေဝ် တုဲ ညးတအ် ဒက်ပ္တန် ဂကောံဗၟံက်ရုပ်ရဴ သၞောတ်စကာ လိက်ဗၟာ ပ္ဍဲကောန်ပျူတာ (ကွန်ပျူတာသုံး မြန်မာစာစနစ် အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းအဖွဲ့) (Myanmar Unicode and NLP Research Centre)ဂှ် ဒက်ပ္တန်မာန်ကၠုင်ရ
နကဵုဂကောံဂှ် စတမ်နူသၞာံ ၂၀၀၂ ဂှ်တုဲ စကၠောန်ကၠုင် သွက်ယူနဳကုဒ် ဍုင်ဗၟာရ
ယူနဳကုဒ် ဗၟာ (Myanmar Unicode) ဗွဲကိုပ်ကၠာ သွက်လိက်ဗၟာဂှ် ၜိုန်ရ ရုမ်ဂပ်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူ မၞိဟ်မကၠောန် သွက်ယူနဳကုဒ်တအ် ဟွံကၠိုဟ် လိက်ကောန်ဍုင်အရင်တုဲ သွက်လိက်ကောန်ဍုင်အရင်ဂှ် ဟွံဍိုက်ပေင်ရ
နူကဵု ညးမကၠောန် ယူနဳကုဒ်တအ် သၟာန်ဇာန်ကၠုင် ကောန်ဍုင်အရင်တအ်တုဲ အရာဟွံပေင် ထပ်ဗပေင် ထပ်ပလေဝ်တုဲ စိုပ်သၞာံ ၂၀၁၅ ဂိတုဂျောန် မူ ၈
၀ ဂှ် စပေင်ရုမ်ဂပ်ကၠုင်ရ
အခိင်လၟုဟ်မ္ဂး ပ္ဍဲကဵု ယူနဳကုဒ် ဍုင်ဗၟာ သီုဖအိုတ် ကုဒ်နွံဒၟံင် ၁၆၀ မဂှ် လိက်ဗၟာ
လိက်မန်
လိက်ကရေင်
လိက်ကရေင်ဍာဲ
လိက်သေံ
လိက်ပလံင်
လိက်ပါဠိ အက္ခရ်မန်ဗၟာ တက်ဂွံအာပေင်င်ရ
ၜိုန်ရ ယူနဳကုဒ် သွက် အရေဝ်ဘာသာဂမၠိုင် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာဂှ် နူစသၞာံ ၂၀၁၅ ဍိုက်ပေင်ရုံဂပ်ဒၟံင်ကီုရလေဝ် မၞိဟ်စကာ ယူနဳကုဒ်ဂှ် အောန်ဗွဲမလောန်ရ
စၞးမစကာယူနဳကုဒ်ဂှ် မၞိဟ်ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ ၉၀%ဂှ် စကာဒၟံင် ဇြဝ်ဂျဳ (Zawgyi)ရ
စတမ်နူ ၁ အံက်တဝ်ပါ ၂၀၁၉ တုဲ နကဵုသၞောဝ် ဖျေဟ်ထောအ်သ္ဂုတ်သွာတ် ပရေင်ဆက်စၠောအ် နကဵုအဳလေက်တြောနိစ် နူရုင်အလဵုအသဳဂမၠိုင်
နူကဵု ကမ္မဏဳဖုင်ဂမၠိုင်
နူကဵုဘာဏ် ကေုာံ ဌာနပရိုင်ဂမၠိုင် ဒးစကာ နကဵုယူနဳကုဒ်ဟေင်ရ
ကိုပ်ကၠာနူဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ မၞိဟ်စကာ ဇြဝ်ဂျဳ (Zawgyi)ဂၠိုင်ရ
ဒုင်သဇိုင် ကုဇြဝ်ဂျဳ (Zawgyi)တုဲ မန်လေဝ် ကၠောန်လဝ် ဝှန်မန် နွံကီုရ
၁၁] ဒုင်သဇိုင် ကုမအက္ခရ် ယူနဳကုဒ်ဂှ်တုဲ ညံင်ဂွံတက်လိက်မန် လောဲသွာဂှ် ဖျေဟ်ဒၞာဲ မအက္ခရ် ပ္ဍဲကောန်ဍေင်ဂမၠိုင်ရ
ပ္ဍဲမန်ဂှ် ကောန်ဍေင် မဒုင်သဇိုင် ကုလိက်အက္ခရ်ရဝ်မ ဥပမာ ဒၞာဲအက္ခရ် ရဝ်မ A မဒှ်အက္ခရ် မတုပ်ကဵု အက္ခရ်မန် အ တုဲ စွံ အ ဒၞာဲဂှ်
ဒၞာဲအက္ခရ် ရဝ်မ K မတုပ်ကဵု အက္ခရ်မန် က တုဲ စွံအက္ခရ် မန် က
ဒၞာဲအက္ခရ် ရဝ်မ B မတုပ်ကဵု အက္ခရ်မန် ဗ တုဲ စွံအက္ခရ် ဗ ဒၞာဲဂှ် မြဴသာ်ဝွံဂှ် ကောန်ဍေင်မွဲဂကူ
ဗွဲမဂၠိုင် ကုညးမဒးတက်ဒၟံင် လိက်ဂကူနာနာသာ် ဗွဲတၟေင် မၞိဟ်မဒးတက် လိက်အက္ခရ်ရဝ်မ ဗီုကဵု လိက်အင်္ဂလိက်တအ်ဂၠိုင်ဂှ် ဒးစိုတ် ကောန်ဍေင်ဏအ်ဂၠိုင်ရ
ကောန်ဍေင်မွဲပၠန်ဂှ် ဗက်ကဵု ကောန်ဍေင်ဗၟာရ
သွက်မၞိဟ် မတက်လိက်ဗၟာဂၠိုင်တအ်မ္ဂး ဒးဂၞပ်ကောန်ဍေင်ဏအ်ရ
ဆဂး လိက်မန် ကဵု လိက်ဗၟာဂှ် ဟိုတ်နူသၞောတ် တုပ်ဒၟံင် ရေင်သကအ်တုဲ သီုကောန်ဍေင်ၜါဂှ် တက်လိက်မန်
တက်လိက်ဗၟာ ဂွံခိုဟ်ဟ် သီုၜါရ
အရာဏအ်ဂှ် တန်တဴကဵု အကေင်ရ
ပ္ဍဲလိက်မန် စဵုကဵုခေတ်လဒေါဝ်ဂှ် နွံဆ င ဏအ်မွဲရ
ၚ ဏအ်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲလိက်မန်ခေတ်တၟိဏအ်ကီုလေဝ် ပ္ဍဲကာလ မစကာ နကဵုဂစိုတ်မ္ဂး (ဂစိုတ်င်) ချူ နကဵုအတိုင်ဗီုတြေံ င် ဟေင်တုဲ ဟွံချူ ၚ် ရ
ၚ ကီု င ကီု သီုၜါဂှ် ဒှ် အက္ခရ်မန်ဇေတ်တ် သီုၜါရ
ပ္ဍဲကဵုယူနဳကုဒ်ဝွံ ညံင်ရဴ ကမန် ကဗၟာ ၜါဏအ် ပါ်ဟွံဂွံကီု ၚမန် ငဗၟာ မြဴသာ်ဝွံ ပါ်ဟွံထေက်ရ
သီုၜါဂှ် ဒှ်အက္ခရ်မန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ကော်စ ငဇၞော် ကဵု ၚဍောတ် လေဝ်ဂွံ
သာ်ဂှ်ဟွံသေင် ငတြေံ ကဵု ၚတၟိ လေဝ်ဂွံရ
သာ်ဂှ်ဟွံသေင် င ဗှ်ရံင်ရမ္သာင်သာ
ၚ ဗှ်ရမ္သာင်ဇြိုင်
နာနာသာ်ပိုယ်တအ် ပါ်တုဲ ကော်ဂွံရ
ၚ ဂှ် ကာလစုတ် လက်သန်ဂစိုတ် ် မ္ဂး ကွက်ၚ သၟဝ်ဂှ် ကၠေအ်အာ
ၜိုန်ရ ဖန်လဝ် ဗီုဂှ်ကီုလေဝ် ပ္ဍဲကဵုစက် မစုက်လဝ် လိက်မန်ဟေင် ဒှ်ဗီုဂှ်တုဲ ပ္ဍဲစက် ဟွံစုတ်လဝ် လိက်မန်ဂှ် ဟွံဒှ်ဗီုဂှ်ရ
ဟိုတ်နူ ဒှ်ဗီုဏအ်တုဲ လိက်မန်မတက်လဝ် နကဵု ၚ တအ်ဂှ် ကာလဒးပတိုန်စက် ညးတၞဟ် မဟွံမဲ ကုပရဝ်ဂရာမ်မန်မ္ဂး ကွက်ၚသၟဝ်ဂှ် ဟွံကၠေအ်ရ
အရာဝွံ ဍေဟ်ဟွံဒှ် ဇၟာပ်ဒၞာဲတုဲဖအိုတ် (universal encoding) တုဲ ဟွံကိတ်ညဳ ကုတင်ရန်တၟအ် ယူနဳကုဒ်ရ
ဆဂး ပြသၞာဏအ် ဟိုတ်မဒှ် ပြသၞာ မဆေင်ကဵုစက် မဆေင်ကဵုကွတ်တုဲ ကာလစိုပ်မွဲတ္ၚဲ ဍေဟ်သောင်အာမာန်ရောင် ပတှ်ေကေတ်လဝ်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူ ပြသၞာအကြာမန်ဟေင်တုဲ ဂလိုင်လဵု ညးတၞဟ် ဗိုင်ပသောင်ကဵုရော ဆလအ် သောင်မာန်ရောဂှ် ဆိင်ဟီုကေတ် ဟွံဒးရ
တင်ခက်ခုဲ မွဲပၠန်ဂှ် ၚ ကဵု င ၜါဝွံ ကုဒ်ဂၞန် ဟွံတုပ် ရေင်သကအ်ရ
ၚ ဂှ် ကုဒ်ဍေဟ် 105A
င ဂှ် ကုဒ်ဍေဟ် 1003
ဥပမာ- ဍုင် (ဍ)100D+(ု)102F+(င)1003+(်)103A
ကဵု ဍုၚ် မတက်လဝ် နကဵု ၚ မ္ဂး (ဍ)100D+(ု)102F+(ၚ)105A+(်)103A
ဟိုတ်နူ ကုဒ်ဟွံတုပ်တုဲ လိက်မချူလဝ် နကဵု ကုဒ်တုပ်ကဵုဇကု မတက်ဂှ်ဟေင် ဇကုဂၠာဲဆဵုရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ အရာဝွံ ဗွဲကြဴ ဒှ်အခက်အခုဲ ပ္ဍဲအရာ မဂၠာဲတင်ဂၞင်ဂမၠိုင် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ
ပြသၞာဏအ် ဟိုတ်မဒှ် ပြသၞာ ပရေင်စက် ပရေင်ကွတ် ဟွံသေင်တုဲ ပသောင် ဟွံလောဲသွာရ
ဆဂှ် သၟးဟွံသေင် အရာဏအ် ဗဒှ်ကဵု တင်ဆောအ်ဗ ပ္ဍဲအရာမဇၞော်မောဝ် လိက်မန် ပ္ဍဲကဵုကွတ်စက်ဂမၠိုင် ဒှ်မာန်ဏီရ
နကဵုမန်ပိုယ် ဒးချပ်လဝ် မွဲပၠန်ဂှ် နကဵုအကာဲအရာ ဒးစိုတ် ကဵုဒှ်
ဟွံဒးစိုတ် ကဵုဒှ်
ယဝ်ရ ပိုယ်မိက်ဂွံလ္ၚတ် ကွတ်ပညာမွဲမွဲ
လညာတ်မွဲမွဲမ္ဂး သွက်မၞိဟ်ဟွံမာန် လိက်အင်္ဂလိက်တအ်ဂှ် ဒးနိဿဲ ကုလိက်ဗၟာရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ပရူမချူလဝ် နကဵုဘာသာဗၟာဂှ် နွံဂၠိုင် နူ မချူလဝ် နကဵုဘာသာမန် တၟာဂလိုင်ရ
တုဲပၠန် လိက်ဗၟာဂှ် ဒှ်လိက်စကာဍုင်တုဲ လိက်ဗၟာဂှ် မၞိဟ်တအ် စကာဂၠိုင် နူလိက်မန်တွဵုရ
ယဝ်ရ ပ္ဍဲကောန်ပျူတာဇကု စုတ်လဝ် ကောန်ဍေင် မတက် ၚ မ္ဂး (ဝါ) ယဝ်ရ တဲဇကု ဍုက်ဒၟံင် ကု ၚ မ္ဂး ကာလ ဇကုတက်လိက်ဗၟာ ဂၠာဲတင်ဂၞင် နကဵုဘာသာဗၟာမ္ဂး ဇကုဂွံဆဵုကေတ် အရာဇကု မဂၠာဲဂှ် ဟွံမာန်ရ
အရာဏအ်လေဝ် ဖ္ဍိုန်ကဵု လဇုဲကဵု ပရေင်လ္ၚတ် ကောန်ဂကူပိုယ်မာန်ပၠန်ရ
တက်လိက်ဗၟာ ဒးသၠာဲ ကောန်ဍေင်ဗၟာ
တက်လိက်မန် ဒးသၠာဲ ကောန်ဍေင်မန်မ္ဂး သွက်မၞိဟ် မလ္ၚတ်လိက်ဂၠိုင်င်တအ်ဂှ် ဗီုလဵုလေဝ် ဒှ်ဟွံမာန်
ရံင်ကဵု တင်မပတိုန်ထ္ၜး ဗွဲလတူဏအ်တုဲ ပ္ဍဲကောန်ဍေင်မန်ဂှ် င ဂှ် ဒးစွံဒၞာဲတက်လောဲတုဲ ပ္ဍဲဒၞာဲ ဂစိုတ်င် မ္ဂး ဒးတက် နကဵု င တုဲ ပါဲနူဂှ် ဗီုကဵု ၚ ၚုင်
သ္ၚောဲတအ်ဂှ် ဒးတက် နကဵု ၚ ရ
ဂစိုတ်င်ဂှ် ပ္ဍဲလိက်မန် စကာဂၠိုင် ဗွဲမလောန်ဂှ်ရ င ဂှ် ဒးစွံ ဒၞာဲမတက်လောဲထေက်ရ
ကောန်ဍေင် သွက်ညးမတက်လိက် နကဵုဒမံင်တဲ Aအ Sစ Dဒ Fဖ Gဂ (A1Mon) ကုညးမစကာလိက်မန်
လိက်ဗၟာ
လိက်အင်္ဂလိက် လၟိုန်တ္ၚဲတအ်မ္ဂး ကိတ်ညဳတုဲ
ဟိုတ်နူ င စွံလဝ်ကၠာ
ၚ ဂှ် စွံလဝ် ကဆံင်လက္ကရဴတုဲ ကာလတက်လိက် ဗီုကဵု င် မ္ဂး ဒးရးတုဲ ဟွံဒှ် အခက်အခုဲရ
လညာတ်မ္ဂး င (င ဗၟာ) (ၚ မန်) ဂှ် ဟွံဒးတုဲ င ကီု ၚ ကီု ဒှ်အက္ခရ်ဗျည်မန် သီုၜါရ
ကောန်ဍေင်ဝွံ မာံအမ်မြာဲဆာန် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ်ကဵု ရ
တံင်လုပ် (download) ကေတ်ကောန်ဍေင် ကောန်ဍေင် သွက်ညးမတက်လိက် နကဵုဒမံင်တဲ Aအ Sစ Dဒ Fဖ Gဂ (A1Mon) ကုညးမစကာလိက်မန်
လိက်ဗၟာ
လိက်အင်္ဂလိက် လၟိုန်တ္ၚဲတအ်မ္ဂး ကိတ်ညဳတုဲ
ဟိုတ်နူ င စွံလဝ် ဒၞာဲ c တုဲ တက်လောဲ ကာလတက်လိက် ဗီုကဵု င် မ္ဂး ဒးရးတုဲ ဟွံဒှ် အခက်အခုဲရ
လညာတ်မ္ဂး င (င ဗၟာ) (ၚ မန်) ဂှ် ဟွံဒးတုဲ င ကီု ၚ ကီု ဒှ်အက္ခရ်ဗျည်မန် သီုၜါရ
ကောန်ဍေင်ဝွံ နာဲဆာန်မန် ညးမပဒတဴ ပ္ဍဲရးနိဂီုပံင်ကောံအမေရိကာန် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ်ကဵုရ
တံင်လုပ် (download) ကေတ်ကောန်ဍေင် ဗီုမဂွံစုတ် ပ္ဍဲစက် (၁) တံင်လုပ်ကေတ် ပရိုဂရာမ်တုဲ စွံလဝ် ပ္ဍဲမုက်ကောန်ပျူတာ ဂွံဂၠာဲလောဲ
br> (၂) လုပ် Finder နူဂှ် Location ဆက်ဂၠာဲ Macintosh
လုပ်ပ္ဍဲ Library တုဲပံက် Keyboard Layouts
ပရိုဂရာမ်ဂှ် တံင်ဓဇက်ပၠုပ် ပ္ဍဲဝှာင်ဂှ်
တုဲမ္ဂး လိက်မံက်ကၠုင် "Midifying "Keyboard Loyout" reguires an administrator name and password
ဍဵု Authenticate တုဲပၠန် ဍဵု Move တုဲမ္ဂး စုတ် မလိက်ပၞုက် (passward) ဇကုမလုပ်ကဵုစက်ဇကုတုဲ ပရိုဂရာမ်ဂှ် လုပ်စိုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု Keyboard Layouts ဂှ်ရ
ကၟာတ်ထောအ်စက်ဇကုတုဲ ကလေင်ပံက်မ္ဂး ကောန်ဍေင်ဂှ် စကၠောန်ကမၠောန်ရ
ကဝိသောဘိတ မဒှ်ခမဳမွဲဇကု ဇုဇညးဂှ် ဒှ်မၞိဟ် ဇာတိ ဍုင်ဇြာ တုဲ ညးကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲဍုင်သေံရ
ဇုဇညးတအ် ဒဴလုပ်အာ ဍုင်သေံ ပ္ဍဲအခိင်ပၞာန်မန်ကဵုဗၟာ ဒှ်မာန်ရ
မိက်ဂွံကလေင်ဆဵု ဌာန်ဇာတိဇုဇဇကု မိက်ဂွံဗဵုလ္ၚောဝ် ကျာ်မန်ဂမၠိုင်တုဲ ဂကောံခမဳ ဒစိတ်ဇကု မွဲဟာန်ကေုာံညးဂှ် မုဒှ်ဒှ် က္ညကၠုင် ဍုင်မန်တုဲ စိုပ်ကွာန်ဇြာ (ကွာန်ကၟာဝက်)ရ
ဗွဲကြဴခမဳ ထပှ်ဇကုဂှ် ကလေင်စဴအာ ဍုင်သေံတုဲ ညးကဵု မိတ်သဟာဲညးမွဲဇကု သှ်ေပ္ဍဲဍုင်မန်တုဲ အာမံင် ပ္ဍဲဍုင်မုဟ်ဍုင်ရ
ဗွဲကြဴဒါယကာမွဲ သြိုင်ဘာမွဲမ ဆမ္ၚးဍုင်ညိတုဲ ကဵုဒါန်ကုညးတအ်ရ
တၞဟ်နမိက်ဂွံရော်ဂုန်ဒါယကာဂှ်ကီု သီုကဵုပရူဂှ် ဂွံပြာကတ်အာ ပ္ဍဲရးဟံင်သာတုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၂၅၂ ဂှ် ပုံသေံတြေံမွဲ မကော်ဂး ဇိဝှစက္ကဂှ် ညးကၠာဲခၞံဗီုမန်ရ
လိက်ဝွံဒှ်ပုံ ပရူဍုင်ကမ္ဗောဒိယာ (ကမ္ဗောဒိယာဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဍုင်ထဝ်/သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ)ရ
ဘာသေံ (ရှမ်းကျောင်း) ပ္ဍဲမုဟ်ဍုင်ဂှ် ဒှ်ဘာညးမပတန်လဝ် ဒှ်မာန်ရ
ဘာဂှ် အခိင်ဂှ် မၞိဟ်မဟီုအရေဝ်မန် အောန်ကွေဟ်ဟ်ရ
သီ မၞုံ ပ္ဍဲဘာသေံ (ရှမ်းကျောင်း) ဂှ် ညးချူလဝ်လိက် နကဵုဘာသာမန် ညံင်ကဵု အခိုက်လိက်မန်ဍုင်သေံရ
အတိုင်ဗီုဏအ်ရ သေမှာ ပ္ဍဲကဵုသက္ကရာတ် ၁၂၅၅ ဂှ် ဂွံတိဂအာင်သီ ဘာမုဟ် ဍုင်တြေံ ဇမၠိင် ၁၀ မင်လံ
လၞင် ၉ မင်လံ
ပ္ဍဲကဵုသက္ကရာတ် ဂှ်
ဂိတုဓ္ဂိန် မွဲစွေက် တ္ၚဲ ၅ ပျှံဂျှး (ပယာံဂယး) ဂွံတိုပ်လဝ် တိုင်တက်ခဳတုဲရ
ပ္ဍဲကဵု သက္ကရာတ် ၁၂၈၃ ဂိတုဇှ်ေ ၁၂ စွေက် တ္ၚဲ ၇
ဖ္ဍောတ်မ္ၚဵု ၁၃ စွေက် တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် စြိုဟ်ဍာ် ပ္တီလဝ် ဒွေဝတဴ ဗဴတိသုန္ဓရဳ တုဲရ
ယဝ်ရဒးစိုတ်ဂၠိုင် ထိုင်သးဟောဒြာ
ဟွံဒးစိုတ်ကွေံ ဍေံစောဒနာ
တုပ်သၟဟ်အနဳ ဂမဳဂှ်ကၠာ
ဂွံကဵုအဲပၠန် ဆန္ဒလင်ကာ
ခိုဟ်နူကၠဵုညိ ဍေံဗျိလက်ဖါ
မင်ဗၠာဲတုပ်ပ္ညုင် ညးဍုန်ကွာန်ကၠာ
အဲဂမှဳညိ သောဘိတမာ
ဓိပ္ပတိပ္ညုင် ဍုင်သေံဒွါရာ
ဟိုတ်ဓါတုကၞာတ် ဓါတ်သမ္ဗုဒ္ဓာ
ပ္ၚောံတိတ်ကွေံ ဖျေံလဝ်စိတ္တာ
ဗတ်ဒဵုသ္ကန်ပၠိုတ် ချိုတ်ဒေါဝ်ဂြိုပ်ဝါ
ပူဇဴလအိတ် အဒိထာဏာ
ဟိုတ်ကုသဵုပြီု ရီုဗင်သ္ဍံင်သွာ
ဟွံချိုတ်ဟိုတ်ဒျိုင် ကၠုင်စိုပ်ကွာန်ဇြာ
ဒှ်ဓိပ္ပတိ မိကဵုမၜါ
ပံင်ဂမဳဟေင် နဝသေင်ဟာ
ကၠေင်စဴရော သှ်ေဒၟံင်ညးၜါ
ပဒတဴပ္ကာန် မုဟ်ဍုင်ထာန်ဖျာ
ညးမပ္ကင်ရင် ဘိက္ခုသင်ဇာ
ဒှ်မွဲဒတောဝ် တၞောဝ်မိမၜါ
ဒၟံင်ဍုင်သေံကီု သီုကွးအ္စာ
မွဲဂကောံဂှ် ဂမဳဒှ်ၜါ
ပ္ဍဲကာလဂှ် ပဒှ်သာ်လွာ
ဒကာဘာၚုင် စိုတ်ဇြုင်သဒ္ဓါ
ဗဒှ်ကုတ္တဳမွဲ ဟသ္ၚောဲနူဘာ
နိမန်ဖျေံအဵု ဗ္ဂန်ကဵုနာနာ
ဒၟံင်မွဲပ္ဍဲစိုတ် ဗ္စာသၟိက်ဂွံဒှ် ဖဵုပ္ဍဲကဵုဒကာ
တိတ်ဗဒှ်ပိုတ်ဗျန် ဆန္ဒလင်္ကာ
ဒှ်ဒၟံင်ပုံတြေံ သေံသ္ပပြာထာ
ကၠာဲကၠောံပၠန် ဗဒှ်လိက်မန်ကၠာ
သွက်ဘိက္ခုပ္ညဳ သီုကပ္ပဳယျာ
သီုဗဴမိန်ကၞာတ် လမာတ်ပ္ဍဲဘာ
ဝုတ်ဗၠာဲတံသွိင် မိင်ဂွံဗ္စာ
ဍုင်သေံဍုင်မန် ဗ္ဂန်သီုဍုင်ၜါ
ဟွံမွဲသက်က် ကၠက်လင်ဂတာ
ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ် ဆန်ဗဒှ်လင်ကာ
သွက်ဂွံစိ ရးတိဟံင်သာ
ပိုဲတိတ်ဆန်ဗဒှ် ဗှ်ဒးဗှ်အာ
လ္ပဗျိပၠုတ်လုတ်တလဏာ
ပဏာမဗျန် ၃၂
တိတ်ဗဒှ်ပိုန်ဂ္ညိ လၟေင်ကြိယာ
လီုလာ်စာ်ထောင် နွံဒၟံင်ဂၠိုင်ဝါ
ပထိုင်သးညိ ပဗျိလက်ဖါ
ညံင်နွံပိုန်သွံ အစွောံဘောဂါ
မင်ဍိက်လဟီု သီုကွိၜါ
ပြာထာဒယှ် ညးဒှ်အ္စာ
ပဏာမစိ ဟၟဲမြိပါ
တံကဵုကၞတ် လယတ်ညဳသာ
သ္ဇက်ဗျိရောဟွံမွဲ ပ္ဍဲကွိၜါ
ပိုဲတိတ်ဆန် ဗဒှ်လ္မုဟ်ဝွံမာ
ပိုဲတိတ်ပ္ကောံ ကဵုညးဟေင်ဟွံသေင်ဒကာ
တရးညာန်ဂွိုင်သ္ဇိုင်သ္ဂောံဒှ်သာ
ကၞံလီုပ္ညုင် ဘိက်စာင်ဒုင်ကာ
ခဏိက်ဇိုင်ကွေံတမၠာ
ချူဒးဗှ်ဒး လုတ်ဒးသ္ဇိုင်သာ
ညာတ်ဇနဲရ တၠဳအ္စာ
ဟိုတ်ဂှ်တိတ်ဆန် လိက်ဇၟန်ဒွာ
သွက်ဗျိဗျာပ်ရော ကလောတေင်သာ
ယာံလုတ်အာသၟတ် ချတ်စုတ်ပညှာ
ဂၠိုင်အာမ္ဂး မၞးတံင်ပတိတ်ဏာ
ညံင်ဂွံခိုဟ်ကျဝ် ညံင်ဂွံဂေါဝ်အာ
ဗိုင်ဗ္စိုပ်သွံ ပိုတ်သ္ဂောံညဳသာ
မူဟိုတ်တုန်ရော ယဝ်စောဒၞာ
ဟိုတ်နူမဗျုမစ္စုဇရာ
ပိုတ်ကၠာချပ်တဴ စိုတ်ကြဴဝိုတ်အာ
ဟိုတ်ဂှ်ဒမၠိ ပဗျိလက်ဖာ
ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ကၞာတ်ဗာဇ္ဇနာ
လ္ၚီၜါကၠံပၠန်၅၂ (၁၂၅၂) ပါဆံင်စုတ်အဴ ဏှဴကေုာံၜါ ပ္ဍဲဂိတုရအသလ္လကၠာ
စွေက် ၁၄ ဗျိင်သင်ထိင်သိသာ
ပ္ဍဲတ္ၚဲသိုက်ပၠန် ဆန်ဗဒှ်လင်္ကာ
သွက်ပူဂဵုရ ဂတဝွံမှာ
သ္ဂောံရင်သ္ဂောံဒှ် ဗဒှ်အက္ခရာ
နွံဍုင်ဇၞော်မွဲ ပ္ဍ္ၚဲိကုမ္မာ
ကမ္ဗောဇရ နာမပြာထာ
သၟိင်ဇၞော်မပိုင်ဒလဝ် က္ဍိုင်သေတာ
သာမန္တသၟတ် နာမခုတ်ကၠာ
ဂၞကျာ်ဇၞော်ဂ္ညိ မူဏိစိတ္တာ
ကွာန်ကအ်သိုက်(အၚ်္ဂလိက်
Kawtthat
ကော့သတ်)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ဂကောံကွာန်ကအ်သိုက်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၀၂၃
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကအ်သိုက် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၄၈၈
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၆၅၃ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၃၁၄၁ တၠရ
၁] ကွာန်ကအ်သိုခ်ဝွံ ယၟုတြေံမ္ဂး ကွာန်ကုန်မာဲသက်
နူဂှ် မြိပတ် ဒှ်အာ ကွာန်ကအ်သက်
ဗွဲကြဴ ညးတအ် သၠာဲထောအ် ကွာန်ကအ်သိုခ်[၂] ကျာ်မဟာစေတဳ ကွာန်ကအ်သိုခ်
ကွာန်ကအ်ကျာ်(အၚ်္ဂလိက်
Kawtkyaik
ကော့ကျိုက်ရွာ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ဂကောံကွာန်ကအ်ဇမၠိင်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၀၀၈
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကအ်ဇမၠိင် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၃၂၀
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၄၉၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဂှ် ၂၈၁၄ တၠရ
For more help
consult here
Wikipedia
Help Mon
Thanks you Unicode is a standard that defines how text should be saved into data and how it is read and written
Almost every script in the world
including Burmese
is defined in the Unicode Standard
Carefully designed by experts of the field around the world
this international standard is supported by virtually all the latest platforms--not only in major operating systems like Windows
and Linux but also in OSes of mobile phones and many electronic devices
The Unicode Standard is the most well-known encoding scheme to support the largest number of scripts/languages in a single page of code
More information is available at Unicode
See discussion on Unicode usage in Wikipedia
All Wikipedias
including the English language Wikipedia
use Unicode as it is Wikimedia Foundation policy
The following table shows the differences in language support between Zawgyi-One and Unicode fonts
Zawgyi-One and other pseudo-Unicode fonts require nearly twice as many characters as Unicode fonts to support just one language
Burmese
Unlike Zawgyi-One and other pseudo-Unicode fonts
Unicode fonts use intelligent rendering to stack consonants and combine diacritics
Although Zawgyi is currently the most widely used solution for input in Myanmar-language websites
it is not Unicode-compliant and does not meet the standards set by the Unicode Standard (nor does it meet the W3C standards
which define the standards for the World Wide Web
Also
there are multiple ways of storing text
which makes search challenging
However
for those who use Zawgyi and would like to contribute to the Myanmar Wikipedia
several converters (Zawgyi Unicode 5
1) are available below
An online typewriter that supports Zawgyi as well as Unicode fonts is available at Burglish System tester These are links for fonts that conform to the Burmese script encoded in Unicode 5
1 and above (all of them are available for free
ကရေင် (အၚ်္ဂလိက်
Karen)[၂] ဟွံသေင်မ္ဂး အရေဝ်ကရေင် (Karenic languages) ဂှ် ဒှ်အရေဝ်ဘာသာ မနွံကဵု ရမ္သာင်တောန် (tonal language)တုဲ မၞိဟ်မဟီုအရေဝ်ကရေင် နွံၜိုတ် ထပှ်မဳလဳယာန်
အရေဝ်ဘာသာကရေင်ဂှ် ပၠုပ်စုတ်လဝ် ပ္ဍဲစရင်ဂကောံ အရေဝ်သဳနဝ်-တိဗေတ်တဝ် ရ
၃] ကရေင်ဂှ် နွံဆမွဲအရေဝ် ဟွံသေင် နွံအရေဝ်ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ ညးတအ် စကာအက္ခရမန်ဗၟာတုဲ ချူဒၟံင်လိက်ညးတအ်ရ
၄] ဂကောံအရေဝ်ကရေင်ဇၞော်အိုတ်ပိဂှ် အရေဝ်ကရေင်သ္ဂဝ် (ကရေင်ဗၟာ လေဝ်ကော်
အရေဝ်ကရေင်ပဝ် (ကရေင်မန် လေဝ်ကော်
ကေုာံ အရေဝ်ပအိုအ်
အရေဝ်ကရေင်ဍာဲ
လဆောဝ်ကော် ကယျာ
လဆောဝ်ကော် ပဒံင်ဂှ် ကြပ်ညောန် ကုအရေဝ်ကရေင်သ္ဂဝ်
ဝါကျအရေဝ်ကရေင်ဂှ် အာဒၟံင်တၠုင်လအာ ညံင်မန်
ကတ္တာ-ကြိယာ-ကမ်
ဟွံတုပ်ကဵု အရေဝ်ဗၟာ နကဵု ကတ္တာ-ကမ်-ကြိယာ မဒှ်အရေဝ် ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲကဵုဂကောံအရေဝ်သဳနဝ်-တိဗေတ်တဝ်တအ်ရ
၅] မသ္ဂောအ်ဒှ် ဗီုဏအ်ဂှ် ဟိုတ်နူကဵု အရေဝ်ဘာသာဝူဒိုဟ် အရေဝ်မန် ကဵု အရေဝ်သေံ ကၠောအ်ဂွံဒှ်မာန်ရ
၆] ဟိုတ်နူ တၠုင်လအာ ကေုာံ လဒက်ပ္တန်အရေဝ် တၞဟ်ခြာကဵု ဂကောံအရေဝ်ဘာသာတိဗေတ်တဝ်-ဗာမာတုဲ ဗေနေဒိတ် (Benedict) (1972
129) ပ္တိတ်ထောအ် အရေဝ်ဘာသာကရေင် နူကဵု ဂကောံအရေဝ် တိဗေတ်တဝ်-ဗာမာ
ဆဂး လညာတ်ဏအ်ဂှ် ဟွံဒုင်တဲရ
၃][၆] အရေဝ်ဘာသာကရေင်ဂှ် နကဵုပထဝဳ ကေုာံ အရေဝ်တၞဟ်ခြာတုဲ ပါ်ခြာလဝ် နွံပိဂကောံ - Kayan (Padaung) is transitional between the northern and central groups
၇] The languages with the most speakers are Sgaw
Pwo and Pa o
Manson (2011) classifies the Karen languages as follows
with each primary branch characterized by phonological innovations
၈] The classifications of Geker
Gekho
Kayaw
and Manu are ambiguous
as they may be either Central or Southern
Shintani Tadahiko (2012
x)[၉] gives the following tentative classification
proposed in 2002
for what he calls the "Brakaloungic" languages
of which Karen is a branch
Individual languages are marked in italics
However
at the time of publication
Shintani (2012) reports that there are more than 40 Brakaloungic languages and/or dialects
many of which have only been recently reported and documented
Shintani also reports that Mon influence is present in all Brakaloungic languages
while some also have significant Burmese and Shan influence
The Kayan languages are spoken in Kayah State
southern Shan State
and northern Karen State
There are four branches according to Shintani (2016
၁၃] namely Kangan ("lowland dwellers
Kakhaung ("highland dwellers
Lawi ("South
and Latha ("North
၁၄] Nangki (sometimes called Langki
documented in Shintani (2016
is one of the Kayan languages belonging to the Kakhaung subgroup
It is spoken only in one village
Kadaw is spoken in Kayah State
and has nasalized vowels but no final nasal consonants
၁၄] It has more Burmese than Shan influence
Thamidai is yet another Karenic language
၁၅] Luangthongkum (2019) recognizes three branches of Proto-Karen
namely Northern
Central
and Southern
but is agnostic about how the three branches fit together
၁၆] Note
Western Bwe Karen (Blimaw
Geba) preserves the implosives or preglottalised obstruents ɓ/ʔb and ɗ/ʔd
as well as voiceless sonorants such as hn
and so forth
Reconstructions Vocabulary lists
ကွာန်က္ဍိုပ်ဒဒန်(အၚ်္ဂလိက်
Tadaru
တံတားဦး)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
ဂကောံကွာန်သၞေဟ်ကာ
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၆၅
၁] အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်သၞေဟ်ကာဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၃၇၃၄
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၆၉၃ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၇၄၂၇ တၠရ
ဘာကုန်အံင်ဓမ္မ ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကုန်ပကဴ ပွိုင်ဍုင်ပံင်
သၞာံ ၂၀၂၄ (၁၃၈၆) သင်မလုပ်ဒဂိုန် ခမဳ ၇ ဇကု
၁] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တစန္ဒိမာ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၆၅
ဝှ် ၄၅
ကျာံ (kyam) ဂှ် ဒှ်တူရိယာကွိင် မနွံဇုက် ပိတၞုင် မကၠောန်လဝ် ဗီုပြင်ကျာံ
ကွိင်ကျာံဝွံ ပ္ဍဲကဵု ကပေါတ်ကွိင်ကွိုက်မန်ဂမၠိုင် ပါလုပ်ကွိင်ကွိုက် ကိစ္စဇၞော်မွဲရ
ဇကုတူရိယာဝွံ ညးကၠောန်လဝ် နကဵုဆု ဗီုပြင် ကျာံ မနွံကဵု က္ဍိုပ်
စဵုကဵုဗတတုဲ ဇိုင်ကျာံပန်ဂှ် ဒှ်ဒၟံင် ဗီုကဵုခုင်ဇိုင်ပန်ကီုရ
ကျာံဂှ် နွံဇုက်ပိတၞုင်
ညံင်ရဴကွိင်ကွိုက်ကျာံမန်ဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲကဵု သေံထာင် ကေုာံ ခမေန်တအ်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ကီုရ
အတိုင်အစာကွိင်ကွိုက်မန်တြေံ နူရးဇြာ နာဲအပါတအ် မချူဇန်လဝ်တုဲ နာဲအံက်ပိုင် ပတိုန်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲမုက်လိက်ဝှုက်ၜောက်ညးမ္ဂး ဗၞတ်ဗ္ၜတ်ကျာံဂှ် က္ဍိုပ် ကဵု ဗတဂှ် မွဲမွဲဟတ်တုဲ ဇကု ဒၞာဲမစွံဇုက်ဂှ် နွံၜါဟတ်
တုဲ ညးကၠောန် နကဵု ဆုပၞဟ်
ဆုဖာ
ဆုရမ္မာ မ္ဂး ဒှ်ခိုဟ်အိုတ်
တၞဟ်နရမ္သာင်ဂွံခိုဟ်တုဲ ပ္ဍဲဗုင်ကျာံဂှ် ဒးခါဲပုတ်လဝ်
သတီုစးကျာံဂှ် နွံၜါမး
တုဲပၠန် ကျာံဂှ် နွံတင် ၁၂
၁] ကဗျဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
နဲကွိင်ကွိုက်ကျာံ ကျာံနွံသၞောတ်ဗ္ၜတ် ပန်ဟတ်လ္ပမှာ
ဍိုပ်မွဲဟတ်ပၠ ဗတမွဲဟတ်ကၠာ
ဇမၠိင်ဇကုမှတ် ၜါဟတ်သေင်ဟာ
ပ္တီကဵုဗိုန်ပၠန် ဂလာန်ဗကန်အ္စာ
ဆုမ္ဒးကေတ်ဂှ် ဆုပၞဟ်ဆုဖါ
ယဝ်ဆုခိုဟ်ကွေဟ် ဂးဆုရမ္မာ
ဂွံစှ်ေဗီုကျာံ ကၠောန်ဖျာံလ္ပညှာ
ဗ္ဂပ်စုတ်ၜိုန်ဂၠိုင် ဟွံဇြိုင်ဟွံသာ
ပ္သာင်ခိုဟ်ဂမ်အတ် ပ္ဍဲအပေါတ်တူရိယာ
အပ္ဍဲဗုင်ကျာံကွေဟ် မဒးခါဲပုတ်ခါ
ၜတ်ကၞာတ်တုဲတၟော် မ္ဒးတော်ဇြိုင်ဍာ
သ္တီုစးစွံမ္ဂး ၜါမးဟီုဏာ
ကောန်တှ်စွံဗ္ဂပ် နွံတင်စှ်ၜါ
ပ္သာင်ဂွံစှ်ေသၞောတ် ဒးဗၞတ်တော်ခြာ
ပ္သာင်ပတိုင်မှတ် နူကဵုတၠောတ်ကျာ
အခိင်တင်ဇုက်ရ စိုတ်လ္ပချံက်ချာ (ပဗျံက်
ပ္သာင်သ္ဂောအ်အဝ်တာင် ရမ္သာင်နူကဠာ
တှ်မွဲစိုပ်ပန် ဇြာတန်သာယာ
ဇုက်မွဲတိင်ဗလး ဇုက်မွဲဂးကၠာ
မွဲရိုဟ်စိုပ်ထ္ပဟ် တင်ပန်ဒှ်အာ
ပ္သာင်ဂွံစိုပ်ဟေင် ဇုက်ပ္တေင်သာသာ
အပေါတ်ကွိင်မန်ရ နဲတၠပညာ
မုတ်ဒွးဗၠေတ်ဒး ဟီုဂးချပ်ဗ္စာ
တွိင်ဂွံချိုတ်ပၠိုတ် ပ္ဍဲစိုတ်ထံင်ထာ (ပဂရု
ဂွံကၠိုဟ်ကေတ်လောဲ ကွိင်နဲတမၠာ
ယဝ်နွံဝါသနာ ကတ်ဗ္တောန်အာညိ
လင်္ကာတြေံ အပါတအ် (ရးဇြာ
၁] နာဲအံက်ပိုင် ဟီုလဝ် နဲကဲတွိင် တူရိယာကျာံ နွံ ၅ သာ်
အပ္ဍဲ ၅ သာ်ဂှ်ပၠန်လေဝ် မွဲနဲကုမွဲနဲ ဗီုပြင်ဍေဟ် တၞဟ်ခြာတိတ်အာ နဇိုင်ဒယာ Tempo or Timing ဟေင်ရ
အပ္ဍဲဂှ်ပၠန် အခိင်အပိုင်အခြာ ရံင်မၞိဟ်ဒယှ်ေတုဲ ဒးဆိင်တိင်အာရောင်
မြဴသာ်ဝွံ ညးဂွံမိင် ဂွံဗတောန်လဝ် နူကဵု အစာကွိင်ကွိုက်မန်တြေံ အစာဓဝါဲ (အ္စာထောင်ခါင်
နာဲတူရာပ်
နာဲကျဝ်ယျေန်
နာဲမြာ်ထဝ်
၂] နဲကဲတွိင် (၅) နဲဂှ် - (၁) "ဂစေံဝါပဝ်" တိင်အာတိင်ကၠုင်
မဒှ်နဲ Up and Down တိုန်-စှ်ေ ဍိုတ်-ဍိ-ကၠေတ်-သိင်-ဂၠိင်-ဂၠေအ် အသိင်-အလိုန် ရဴဇွန်လပှ်ဂှ် ဒှ်နဲတိင် "ဂစေံဝါပဝ်" ညးကော်ဂးရောင်
၂) "ကလိင်ဍုန်ထာင်ဗြာတ်" ဍုန်သၠဗြာတ်လေဝ် ညးဟီု
တိင်ဂြိပ်တိုန်အာတုဲ တိင်ကဆေတ်စှ်ေကၠုင် ထ္ၜးအစောန်စရာဲကွတ်တဲလေဝ်ပါကီု
ပ္ဍဲလဟီုလဝေင်ဇာတ် ညးရဴဇာတ်ဝေဿန္တဝ်ဂှ်ဝွံ ရဴ"ဗၞးဇုဇကဟီုကဵု ဇာလဳ ကိုန်ဏှာ"ဂှ် မ္ဒးတိင်အခိုက်ဗီုဏအ်ရောင်
နာဲတူရာပ် နာဲကျဝ်ယျေန် နာဲမြာ်ထဝ်" လဴထ္ၜးသဳကၠဳလဝ် ကဵုအပါနော် နာဲအံက်ပိုင်တုဲ ညးဂိုင်သမ္တီလဝ်
၃) "ပှ်ဒံင်ခြုံဂူ" ဝွံ တိင်ဗီုဒံင်သသၠာဲတိတ်အာ တိင်ကၠုင်လဆောဝ်အသိင်ပိုတ်တ် လဆောဝ်ဂၠိင်င် တိင်အာ ဗီုပ္ဍဲလွေင်ဇာတ် "သၟိင်ရာံ" ဒၞာဲသၟိင်ရာံတိတ်ဂၠာဲ ပှ်ပှ်ေၜိုင်ဂြာဲဂှ် "တိင်ကော်-ကလုက်" တၠောတ်-ကျာံ မ္ဒးဗဗွဲညးသကအ်ရောင်
၄) "ပၠူကွဳ" ဝွံ မ္ဒးတိင်ဗီုပြင်အယောင်အလာရာန်သကိုတ် ဗီုဇာတ်သၟိင်ရာံဂှ်ကီု ဒၞာဲ "ဒဿဂြဳ သၟိင်ရာံ မပ္တိုန်ဇဵုတ္ၚ ဗီုကြုတိုန်ကြီုစှ်ေ အခိင်လဟီုညးၜါ မဟီုဏာဟီုနင်ညးသကအ်ဂှ် မ္ဒးတိင်အခိုက်ပၠူကွဳဂှ်ရောင်
၅) "လပှ်လလိုန်ဇိုင်သြင်" ဝွံ "ဇာတ်ဝေဿန္တဝ်" ဒၞာဲအပါဟီုကဵုကောန်ၜါ ပ္ဍဲကာလပ္အပ်ကဵုဗၞးဇုဇကဂှ် ကောန်ၜါတအ် ညံင်သ္ဂောအ်ဖ္ဍိုက်ဗပေင်ပါရမဳအပါ ဗီုကောန်ၜါယာံဒၟံင်ကဵုသၟိင်မဂှ် မ္ဒးတိင်ဗက် အလိုက်အခိုက်ဏအ်ရောင်
နာဲတူရာပ် ကေင်လဴလဝ်
၂] ပ္ဍဲတူရိယာကျာံ ကိစ္စဇၞော် နွံ ၈ တင်ဂှ် နာဲအံက်ပိုင် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
၃] (၁) က္ဍိုပ် (၂) မချိန်ဇုက်
၃) ခုင်ဒုင်ဇုက်
၄) ကောန်တှ် စှ်ၜါမ
၅) ဇုက််ပိတၞုင်
၆) ခေါ်ရမ္သာင်-ကဠာရမ္သာင်လေဝ်ကော်
၇) ဒၞာဲတမ်ဇုက်
၈) လေအ်တိင်ခြး
က) ဇုက်ကျာံ လၟေင် ၁
ဝေါဟာရမ္သာင် ဇုက်မွဲဂှ် မုဟိုတ်ဂွံဒှ်ကၠုင်ရော
ဟိုတ်ဍေဟ်ဂှ် ကာလမဆိင်ဇုက်မ္ဂး မ္ဒးသ္ပအစာံ ကဵုဇုက်၁ ဂှ်ဟေင် ဂွံဆက်ဆိင်အာဇုက်သၟေဟ်တအ်ဂွံရ
ဇုက်မွဲဂှ် ဆိင်စွံ နကဵု တင် (၅) G-Key ဂှ်ရ
ပဟိုတ်နူတင်ရမ္သာင် ဇုက်ဂှ်တုဲ ရမ္သာင် "ဇုက်မွဲ" ဒှ်ကၠုင်တုဲ ပ္ဍဲဒွက်တအ်ဂှ်လေဝ် ဒွက် "ဇုက်မွဲ" ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
ကာလမ္ဒးဒယှ်ေဒွက်ဇုက်မွဲမ္ဂး ဗွဲမဂၠိုင် မၞိဟ်ဗြဴဗြဴတအ် ဂိုင်ကညာင်မာန်
နူကဵုရမ္သာင်ဇြာဇၞော်
ရမ္သာင်ဇုက်လဒေါဝ်ဂှ် စိုပ်ဒဵုကဵု ဇုက်မွဲလှုင်အိုတ်တေအ်ရ
ဟီုကဵုသၞောတ်ရမ္သာင်ဂၠးကဝ်မ္ဂး ဍေဟ်လုပ်ဒၟံင် အဝေါင်ရမ္သာင် Soprano တုဲ ဍေဟ်လုပ်ဒၟံင်ကဵု Alto ပန်-ပ္ဍဲမသုန်ဘိုအ်ရောင်
ခ) ဇုက်ကျာံ လၟေင် ၂
ဝွံ ဒှ်ဇုက်လ္ဒောဝ်တုဲ မ္ဒးဒှ်ရမ္သာင် "မဇ္ဇျိမ" ရမ္သာင်လဒေါဝ် ဟွံတေင်လောန်
ဟွံယအ်လောန်
နကဵုဝေါဟာကွိင်ကွိုက်မ္ဂး ညးကော်စ ရမ္သာင်ဇြာ C-Key ဂှ်ရောင်
သ္ပဟိုတ်နူတင်ရမ္သာင် "ဇြာ" ဂှ်တုဲ ရမ္သာင် "ဇုက်မွဲ" ဒှ်ကၠုင်တုဲ ဒွက်တအ်ဂှ်လေဝ် ဒွက်"ဇုက်မွဲ" ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရောင်
ခ-၁) "ဇြာအုပ်" ဇြပ်အုပ်ဝွံ ပ္ဍဲကဵုဇုက်လၟေင်မွဲတေအ် ဒၞာဲဍဵုလဝ် ကောန်တှ်မရနုက်ကဵု ၄ ဂှ် ညးမေကာ်စ ဇြာအုပ်ရ
ခ-၂) "ဇြာအုပ်" ဝွံ ဇုက်လဒေါဝ် ဇုက်လၟေင် ၃ တိင်ဗလးရမ္သာင်ဂှ် ညးကော်ခဴစ ဇြာဇၞော်တုဲ ဇုက်၃ နူကောန်တှ်မွဲ စိုပ် ၅ ဂှ်လေဝ် လုပ်အဝေါင်ဇြာကီုရောင်
ပ္ဍဲကဵုတင်ဇြာဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် ဒယှ်ေသီုညးတြုဟ် သီုညးဗြဴရောင်
ရံင်ကဵု သၞောတ်ရမ္သာင်တၠပညာ ဂၠးကဝ်တအ်မၜတ်ကၞာတ်လဝ်ရမ္သာင်ဂှ်မ္ဂး ဍေဟ်နွံဒၟံင် ပ္ဍဲကဵုရမ္သာင် အခိုက်ဍုင်ပလိုတ် Tenor-Alto ဂှ်ရောင်
ဂ) ဇုက်ကျာံလၟေင် ၃
ဝွံ ဒှ်ဇုက်ဇၞော်အိုတ်တုဲ မ္ဒးဒှ်ရမ္သာင် "တင်ပန်" ရောင်
ဝေါဟာ တင်ပန် မ္ဂးဂှ် နူကဵု "ဇုက်မွဲ" ရမ္သာင်ဇုက်ဗလးတေအ် ဍဵုတိုန်အာစိုပ် ကောန်တှ် မရနုက်ကဵုပန်တင်ဂှ်ဟေင် ဗွဲတၟေင် ဝေါဟာ "တင်ပန်" မံက်ကၠုင်ရောင်
ကော်စဝေါဟာ အခိုက်ဂၠးကဝ်မ္ဂး "တင်ပန်" ဝွံ F-Key ညးကော်စရောင်
ဗီုပ္ဍဲအခိုက်မန်ပိုယ် ဒယှ်ေကၠုင်ဒၟံင်မ္ဂး ဗွဲမဂၠိုင် ဒယှ်ေဒၟံင်ဂှ် ဍေဟ်နွံဒၟံင် အကြာ Tenor-Alto ဂှ်တုဲ လဆောဝ် Soprano ပါလုပ်ညိညရောင် ဒှ်မာန်ရ
ဃ) "ဟလန်" ဟီုဂှ် ဍေဟ်ဟွံလုပ်အဝေါင် ပ္ဍဲ ၃ တင်တေအ်တုဲ အယာံမာတ် အခိုက်တိင်ဟေင် ညးကော်စ ဟလန်ရ
ပ္ဍဲကဵု ဟလန်ဂှ်ပၠန်လေဝ် "ဟလန်တြုဟ် - ဟလန်ဗြဴ" နွံၜါသာ်ရ
ပ္ဍဲတင်ရမ္သာင် "ဇြာ"ဂှ် စွံတိုင်တုဲ ဒယှ်ေတိုန်အာ စိုပ်တင်ၜိုတ်လဵုတုဲ ယဝ်ရ ဒယှ်ေဟွံမာန်မ္ဂး ၜိုတ်လဵုဂှ် ဂွံကလေင်ဗၠန်ကေတ်ဂှ် "ဟလန်" ညးမကော်ဂးရောင်
အခိုက်ပြံင်တင်လေဝ် ဟီုစဂွံရ
ဥပမာ ဒယှ်ေနကဵုတင် "ဇြာ" နူဇြာဇၞော်ဂှ် စိုပ်အာ ဇြာဍောတ် ယဝ်ရ ဂိုတ်ဒယှ်ေဟွံမာန်မ္ဂး ကလေင်ကၠုင် ပ္ဍဲဇြာဇၞော်ဂှ်ပၠန် လဆောဝ်လဆောဝ် ဇြာရမ္သာင်သဝ်ဂှ်လေဝ် ဍေဟ်ပါလုပ်ကၠုင်ပိ ပန်တင်ကီု
တုဲပၠန် မၞိဟ်တြုဟ် မၞိဟ်ဗြဴ တင်သၞောတ်ဗ္ၜတ်ရမ္သာင် ဟွံတုပ်ညးသကအ်တုဲ ပ္ဍဲကဵု "ဟလန်" ရမ္သာင်ဂှ်လေဝ် ဍေဟ်ဟွံတုပ်ညးသကအ်ကီုရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးမ္ဒးပါလဝ် "ဟလန်တြုဟ်" "ဟလန်ဗြဴ"ဂှ်ရ
နာဲအံက်ပိုင် ဥတ္တရစူဠဒဳပ
ကွာန်ဝင်္က
သက္ကရာဇ် ၂၅၆၃
ဂိတုဒုတိယဒဂိုန်
၃] ကျာံဂှ် ဒှ်တူရိယာကွိင် (တွိင်) နကဵုဗီုပြင်ဂဳတမ္ဂး တုပ်ဒၟံင် ကု zither (ဒုံမင်း) ကီုရ
ပ္ဍဲကဵုဂကူသေံထာဲမ္ဂး ချခေ (chakhe/ja-khe or krapeu จะเข้) ပ္ဍဲကဵု ဂကူခမေန်မ္ဂး ကြဖေ
ဂှ် နကဵုဂဳတမ္ဂး တုပ်သၟဟ် ကုကျာံကီုရ
၄]လ္ၚဵုမ္ဂး လပါ်က္ဍိုပ်ဂှ် ကၠောန်လဝ် နကဵုဗီုပြင် က္ဍိုပ်ကျာံလေဝ် နွံကီုရ
၅]ဇုက်မနွံ ပိတၞုင် လ္ၚဵု နွံမသုန်တၞုင်ရ
၆][၅] ယၟုမ္ဂး ဗီုသေံ ချခေ ဂှ် ကၠုင်နူယၟု ချောရခေ (chorakhe จระเข้) မဂွံအဓိပ္ပါယ် ကျာံကီုရ
၅] ညံင်ရဴဂှ်ကီု ယၟုခမေန် ကြဖေ( ) ဂှ်လေဝ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ကျာံကီုရ
၆]ဟိုတ်ဂှ်ရ တူရိယာ သေံထာဲ ကေုာံ ခမေန်ဏအ်ဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် နူကဵုမန်ရ
၅] တူရိယာတွိင် မစွံလတူကၞဳဂှ် ပါဲနူ ဂကူပ္ဍဲအာရှဒိုဟ်အဂၞဲတုဲ ပ္ဍဲဂကူမနွံ ပ္ဍဲမုဟ်ဗမံက် ဗီုကဵုကြုက်မ္ဂး တူရိယာ(guzheng ) ဂွံဆဵုကေတ်တုဲ နူကဵု ကြုက်ဏအ်ဂှ် ပြးစိုပ် ပ္ဍဲဂကူဂျပေန် နကဵုယၟု(koto )[၇
ပ္ဍဲဂကူကဝ်ရိယျာ နကဵုယၟုgayageum or kayagum[၈][၉
ပ္ဍဲဂကူမန်ဂေါရဳယျာ နကဵုယၟုyatga ရ
၁၀] ဆဂး ဗီုပြင် တူရိယာတအ်ဂှ် ဟွံကၠောန်လဝ် နကဵုရုပ်ကျာံ
ကဝ်ကျာ်မွဲဇကုဟေၚ် ကတဵုဒှ် ကဝ်ကျာ်ၜါဇကု ကတဵုဒှ် ကဝ်ကျာ်ပိဇကု ကတဵုဒှ် ကဝ်ကျာ်ပန်ဇကု ကတဵုဒှ် ကဝ်ကျာ်မသုန်ဇကု ကတဵုဒှ်
ဘာကအ်ဂူ ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ဂူ
ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက်
ဒေသရးမန် (တွဵုရးဍုင်ကရေင်
သၞာံ ၂၀၂၄ ဂှ် သင်မလုပ်ဒဂိုန် ခမဳ ၅ ဇကု
၁] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တပညာသာမိ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၅၁
ဝှ် ၃၁
သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၈၅
ဇှ်ေ ၂ စွေက်
တ္ၚဲအဒိုတ် (June 4
2023) ဒၞါဲ
ဟိုဝ်တေဝ်ရာမည
ဍုၚ်မတ်မလီု
ကောံဓရီု ကဳဘုဒ်မန်တိုၚ်ခဳ (Mon Standard Keyboard) ဂှ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် သၞာံ ၁၃၈၅
ဂိတုဇှ်ေ (၂) စွေက်
တ္ၚဲအဒိုတ် (June 4
2023) အခိၚ်တ္ၚဲစေၚ် ဗၞတ် (၂း၃၀) နာဍဳ ဒၞာဲဟိုဝ်တေဝ်ရာမည ကၠောန်ဗဒှ်ဏာ ကောံဓရီုချပ်သဳကၠဳအာ စပ်ကဵုကဳဘုဒ်မန်တိုၚ်ခဳ (Mon Standard Keybaord) ဂှ် နာဲရတ်အံၚ်မန် (မာံရတန) ရေၚ်တၠုၚ်ဏာ နဒဒှ်သ္ကိုပ်အသေဟာန်တုဲ ဗှ်ထ္ၜးဏာကဵု လၟေၚ်အစဳဇန်ဂမၠိုၚ် အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ် တေံရ[၂] ၁
ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ကေတုမာလာ (ဘာကအ်ပလိုၚ်) ဟီုမြော်ဂလာန် ၂
တၠဂုန်အ္စာ အနန္တ သောၚ်ကလး စပ်ကဵု တၚ်ရန်တၟအ် ကောံဓရီုကဳဘုဒ်မန်တိုၚ်ခဳ ၃
နာဲတိၚ်ဇြဝ် (ညးစၞးနူကဵု MCF-Myanmar Computer Federation) ၄
သၟာန်သှ် သၠာဲဂတးလညာတ် ၅
ချပ်ဓရီုသွက်ဂွံကမ္မတဳပါ်တာလျိုၚ် စပ်ကဵု ကမ္မတဳကၠောန်ဗဒှ်ကဳဘုဒ်မန်တိုၚ်ခဳ ၆
အုပ်နိဂီု စပ်ကဵုကောံဓရီုဏံဂွံဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် တၠဂုဏ်အ္စာအနန္တမန် ကၠောန်လိက်ဘိက်တုဲ ပၟိၚ်ပၟဟ်သာ်ဏံနွံရ
အတိုၚ်ကၠုၚ်နူ unicode
org သၞာံ ၂၀၀၈တေံ Version 5
1 လိက်ပတ်မန်ဂှ် ဒှ်ဒတန်တုဲရ
Unicode Technical Note #11 (2012) လေဝ် ချူလဝ်တုဲဒှ်ကီုရ
ISO လေဝ်လုပ်လၟိဟ်တုဲကီုရ
သွက်ဂကူမန်ပိုဲ ဟွံမွဲဟွံတုဲ Standard (တိုၚ်ခဳ) Keyboard (ကဳဘုဒ်) သ္ပစၞးဂကူမန်မွဲဂှ် ဂကောံကီု ညးမပ္တိတ်ဇြဟတ်လိက်ပတ်မန်တံညးဂမၠိုၚ်ကီု ရန်ကဵုအနာဂတ်လိက်ပတ်မန်တုဲ ညံၚ်ဂွံပြာပ်စိုပ်တိုန်ကောံဓရီုမာန်ဂှ် မ္ဒးဘိက်ပၟိၚ်နိမန်ဏာ ဗွဲမရှ်ေသှ်ေဂဴရဴရကျာ်/အဴ
ဘဒ္ဒန္တကေတုမာလာ ကျာ်ဇၞော်ကအ်ပလိုၚ် (စၞးဂိုဏ်ရာမညနိကာယ) ၂
ဘဒ္ဒန္တအာလောက (စၞးဂကောံဗ္တောန်လိက်ပတ်မန်ကေုာါယေန်သၞာၚ်ဗုဒ္ဓဘာသာ အလုံဒေသရးမန်) ၃
တၠဂုဏ်အ္စာသြရသ (စၞးဂကောံသၚ်သၟတ်မန်) ၄
နာဲလျးထဝ် (စၞးဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ) ၅
နာဲအံၚ်ရတ်မန် (စၞးကမ္မတဳပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန်) ၆
နာဲတုၚ်ဇြဝ် (စၞး MCF) ၇
ဒံက်တာအံၚ်နာၚ်ဥု (ညးဗိုၚ်ချဳဒရာၚ်နကဵုပူဂဵု) ၈
နာဲသြကောရတ် (ညးဗိုၚ်ချဳဒရာၚ်နကဵုပူဂဵု) ၉
နာဲဗညာသူရိန် (ညးဗိုၚ်ချဳဒရာၚ်နကဵုပူဂဵု) ၁၀
နာဲပါရမဳ (ညးဗိုၚ်ချဳဒရာၚ်နကဵုပူဂဵု) ၁၂
တၠဂုန်အနန္တ (တၠကွတ် IT) ၁2
တၠဂုဏ်အဇ္ဇတံ (ညးဗိုၚ်ချဳဒရာၚ်နကဵုပူဂဵု) ပြဟ်ဟ်ဏံ ပါလုပ်လဝ် အိုတ်ရ
တၚ်သမ္တီ
ညးစၞးဂိုဏ်/ဂကောံသှ်ေ ဒၟံၚ်ဏီတံဂှ် ကောံဓရီုဂတတေံ ဆက်ပညဳပညပ်တုဲ ဗပေၚ်အာဇြဟတ်ပၠန်ရောၚ်
၁) ဂၠိုက်ဂၠာဲသုတေသနလိက်ပတ်မန် (၂) ပကောံမအက္ခရ် (နကဵုဂကောံ) (၃) ဖျေံဒၞါဲကဳဘုဒ် (၄) ဂဒုတဆိပ်ဂကောံထပက်စၟတ်တဲ (၅) ဒှ်ဒတန်လလောၚ်တြးအလုံလိုက် - ပြဟ်ဟ်ဏအ် လၟေၚ်ကမၠောန် ၁
၃ ဂှ် မ္ဒးကၠောန်အာ ကၠာရောၚ်
ဂကောံမၞိဟ် (အၚ်္ဂလိက်
Society) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဂကောံ နကဵုမၞိဟ်ပူဂိုလ်မွဲမွဲတအ် မပါလုပ် ဆက်စပ်
ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်မ္ဂး ညးကော်စ အရာမပါလုပ်ချဳဓရာင် မဆေင်ကဵု ပရေင်မၞိဟ် (social interaction
ဝါ) အရာကောန်မၞိဟ်တအ် မဆက်စပ်ရေင်သကအ်
ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံမၞိဟ်ဇၞော်မွဲ နကဵုပထဝဳတိဍာ်
ဟွံသေင်မ္ဂး နကဵု ပွဳပွိုင်ဂကောံမၞိဟ် မတုပ်ရေင်သကအ်
ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး မၞုံကဵု သၟိင်တၠ အဝဵုပရေင်ဍုင်ကွာန် မတုပ်ရေင်သကအ် ကေုာံ ယေန်သၞာင် အခိုက်ကၞာ ပြဝေဏဳ မတုပ်ရေင်သကအ်ရ
ဂကောံမၞိဟ်ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ပရေင်ဆက်စပ် အကြာ မၞိဟ်ပူဂိုလ်မွဲမွဲ ဟိုတ်နူကဵု ယေန်သၞာင်
အခိုက်ကၞာ
အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ ဂကောံ မတုပ်ရေင်သကအ်ရ
ပ္ဍဲကဵု သိပ္ပံပရေင်မၞိဟ် (social sciences) မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ်ဇၞော်ဇၞော်မွဲဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် နွံကဵု ပရေင်မၞိဟ်တၞဟ်ခြာနာနာ (social stratification) ကဆံင်မၞိဟ်တၞဟ်ခြာ dominance ပ္ဍဲကဵု ဂကောံလစှ်ေဂှ်ရ
ဇၟာပ်မၞိဟ်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲကဵုဂကောံမွဲ ဖအိုတ်ရ
ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံသ္ၚိကၟိန်
ကောန်ၚာ်မွဲ ၜံင်တိတ်ကၠုင်ဗက် ပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံ မိမ ကေုာံ ကောဒေအ်ဇကုရ
နကဵုဗီုဏအ် ဂကောံသ္ၚိကၟိန် ဗွဲမဂၠိုင် ဒက်ပကောံတုဲ တၞဟ်နဂွံပံင်ကောံမွဲစွံဂှ် ယေန်သၞာင်
အခိုက်ကၞာ
သၞောဝ်
ဒ္ဂေတ်တအ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် ဒှ်အာ ဂကောံမၞိဟ်မွဲရ
ဂကောံမၞိဟ်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုဒေသ
တွဵုရး ကေုာံ ဍုင်တုဲ ဗွဲမဗဗွဲ ဒက်ပ္တန်လဝ်ရ
ဂကောံမၞိဟ်မွဲဍုင်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု သၟိင်တၠ မၞုံကဵုအဝဵုပကင်ရင်မတုပ်မွဲရ
ဂကူညးဂူ (အၚ်္ဂလိက်
Nyah Kur) သေံကော် (ชาวบน Chao Bon) ဆဂး လၟုဟ်သေံကော် အတိုင်ဗီုညးတအ် ညးကုန် (ญัฮกุร) မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးကုန်ဒဵုဝွံ ဒှ်ဂကူရးတၞံ ဍုင်သေံ ကေုာံ အာရှဒိုဟ်အဂၞဲ မကြပ်ညောန် ကုဂကူမန်
ဂကူညးဂူဂှ် စေန်ဆက်ကၠုင် ဂကူမန် နူခေတ်ဒွါရဝတဳ မသှ်ေၜက်ဒၟံင် ပ္ဍဲဒေသဒဵု ဟွံနှဴရဴ ကုဂကူတၞဟ်တုဲ အရေဝ်ညးတအ်ဂှ်လေဝ် သှ်ေၜက်ဒၟံင် အတိုင်ရမ္သာင်မန် အရေဝ်မန်တြေံ မလောန်ကၠုင် ၜိုတ်လ္ၚီသၞာံတေအ်ရ
ပ္ဍဲအခိင်သၟိင်ခမေန် သူရိယဝရ်မေန် ပထမ ကၠုင်ဗတိုက်သီကေတ် ဍုင်ဒွါရဝတဳ ပ္ဍဲအေဒဳ ၁၁ လပါ်ဂှ် ညးတအ် ပြံင်အာမံင် ပ္ဍဲလပါ်ပလိုတ်တုဲ သှ်ေသၟေဟ်ဒၟံင်ဒၞာဲရ
Category
ပရေၚ်ဘာသာ ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ပံင်ပ္ကောံချူလဝ် နကဵု ညးလွပ် မရပ်စပ်သုင်စောဲ တအ်တုဲ ခၞံဗဒှ်ပတိုန် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ သက္ကုၚုဟ်မွဲရ
ဇၟာပ်ညးအဲ တၞဟ်နဂွံရပ်စပ် လောဲသွာတုဲ ကဵုလဝ်ယၟု ဝဳကဳတုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ် နကဵုမုက်လိက်ဝေပ်သာ်မွဲရ
ညးလွပ်တအ်လေဝ် ဇၟာပ်အခိင်အခါ နာဍဳဟွံခြာ ဗီုညးကဵုညး ဖန်ပလေဝ်ဒါန် ချူစုတ်ဒၟံင်တုဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ဒှ်ကၠုင် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ မဍိုက်ပေင်တဴ ကဵုပရူပရာနာနာမွဲရ
ပ္ဍဲဝဳကဳပဳယာမန်ဝွံလေဝ် ယြဴညးလဵုမွဲ ဟွံဟီု အတိုင်သၞောဝ် မလိက် ယူနဳကုဒ် (Unicode)Font ၅
၂ ဂှ် ဒ္ဂေတ်ဗက်တုဲ ဗှ်ကေတ်မာန်
စၠောအ်ချာဲကေတ်မာန်တုဲ သီုချူပတိုန် ဗွဲမဗၠးၜးမာန်ရ
ဆက်ဗှ် Full article
နွံပၟိက် ကောန်ဍေင် သွက်ဂွံတက် လိက်မန်ကီု သီုလိက်ဗၟာ နကုသၞောတ်ယူနဳကောဒ်မ္ဂး တံင်ဂြဲကေတ် နူ KeymanWebဏအ်ညိ
တင်သမ္တီ ပ္ဍဲ စက်ဇကုဂှ် ဒးတင်စုတ်လဝ် ၜါသာ်
ဝဳကဳပဳဒဳယာ- တိုင်ခဳ မသုန် (ဝါ) သဳလ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ (၅) Full article
ချူလိက်ပရေင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမ္ဂး အရာမဒးတီလဝ်ထေက်တအ်ဂှ် ဆက်ဗှ်ကေတ် ဒၞာဲဏအ်
ညးပကင်ရင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဟီုဂှ် မုတာလျိုင်နွံရော
ဆက်ဗှ်ကေတ် ဒၞာဲဏအ်
ညးပကင်ရင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာမန်
နွံပၟိက် မိက်ဂွံ လုပ်ကၠောန် ယိုက်ဂၠေင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမန် နဒဒှ် မၞိဟ်ပကင်ရင်မွဲမ္ဂး အာတ်မိက်ကေတ် ပတိုန်ဂလာန် ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ်ညိ
ပ္ဍဲကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ဂှ် ဟိုတ်နူ ဗျူရဝ်ဂရေတ် ဇကုအပိုင် ဟွံမဲတုဲ တင်မပတိုန်ထ္ၜး ပ္ဍဲမုက်လိက်ဏအ်ဂှ် သ္ဒးကလေင်ပတိုန် ပ္ဍဲကဵု Steward requests/Permissions ရ
ပတိုန်ဂလာန် နဒဒှ် မၞိဟ်ပကင်ရင် တာမ်ပလိက် Template ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အရာ မကၠောန်လဝ် ကိုန်ဂစိုတ်တုဲ ကပ်ပဳကေတ်တုဲ သၠာဲစုတ် တင်ဂၞင်ဂမၠိုင်မ္ဂး ဍေဟ်မံက်တိတ်ကၠုင် ဗီုမဖျေဟ်လဝ် ကိုန်ဂစိုတ်ဂှ်ရ
သွက်ဂွံ ကပ်ပဳကေတ် တာမ်ပလိက် မဆေင်ကဵု ပူဂိုလ်တအ်ဂှ် ဍဵုဗှ်ကေတ် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ညိ
Full article
နကဵုသၞောတ်မ္ဂး ဇၟာပ်မုက်လိက်ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ပရူဗွဲသၟဝ်ဝွံ သ္ဒးနွံရောင်ဂှ် ညးတအ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ
ပရူတအ်ဂှ် ကၠာဲကေတ် နူကဵုဘာသာဇကုမခံင် ဥပမာ နူဘာသာအင်္ဂလိက်တုဲ ကၠာဲဗဒှ် နကဵုဘာသာမန်ညိ
ပရူမကၠာဲလဝ်တုဲတအ်ဂှ် ကဵုစၞောန်စုတ်လဝ်ကဵု ဗီုမန် ဗဒါဲဂှ်ညိ
Full article
မန် ဘာသာမန် (ဗျန်မန် သဒ္ဒါမန်) ယေန်သၞာင်မန် ရးနိဂီု ယဲကေန်သာ ယဲဏမ်ဍာတ် ယဲဂြိုဟ်ဂုဟ် ယဲကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ် ၂၀၁၉ ခရေတ်ယာန် အေဿလာမ် ဗုဒ္ဓ ဟိန္ဒူ ဇိနဘာသာ ဂျူ သိခဘာသာ (ဘာသာသိခ်) သၠပတ်သမ္မာ ဇဳဝဗေဒ ဓာတုဗေဒ နက္ခတ္တဗေဒ ဘူမိဗေဒ စိတ္တဗေဒ ရုက္ခဗေဒ ရူပဗေဒ သတ္တဗေဒ ဂဳတ (ဒွက်) လိက်ပတ် (ကဗျ ဝတ္ထု) ပါန်ကွတ် ဗိသုကာ မနုဿဗေဒ ပရေင်ပညာ (ဘာ တက္ကသိုလ်) ဒဿန ဘာသာဗေဒ ဓမ္မသာတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပညာလိင် ဂြိုဟ် ဂၠးတိ တိုက် (အမေရိကသမၠုင်ကျာ အမေရိကသၟဝ်ကျာ အာဖရိက အာရှ အန္တာတိက ဥရောပ အဝ်သတြေလျာ) ကောန်ပျူတာ ပရေင်ဆက်စၠောအ် သောပ်ဝလ် ဓာတ်လလဳ အေန်ဂျေန်နဳယာ ဝင် ဝင်မန်
ဘာကအ်စိင်တြေံ ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲကွာန်ကအ်ခပဳထဝ် ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
တွဵုရးဍုင်မန်
အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သၞာံ ၂၀၂၁ ဂှ် လုပ်မလုပ်ဒဂိုန် နွံ ခမဳ ၁
သၞာံ ၂၀၂၁ သင်မလုပ်ဒဂိုန် နွံ ခမဳ ၁ ဇကု
သၞာံ ၂၀၂၅ (၁၃၈၆) သင်မလုပ်ဒဂိုန် ခမဳ ၁ ဇကု
၁] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တတိက္ခ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၇၇
ဝှ် ၃၇
ဘာက္ၜင်ထဝ် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ဍုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု
သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်လုပ်ဒဂိုန် ခမဳ ၆
ထပိုယ် ၃ ဇကု
နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ (အၚ်္ဂလိက်
Nai Bee Htaw Monzel)(ၜံင် ဂိတုပသာ် ၈ မံက် ၁၃၃၇ တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ အခိင် ဗတံ ၉ နာဍဳ ၄၅ မိနေတ်
ဂိတုမေ ၉ ၁၉၇၃ ပ္ဍဲအရာပ်ကြုင်ထၜိုင်
ကွာန်ကမာ၀က်
ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် တွဵုရးဍုင်မန်(16°08'36
54"N-97°43 59
7"E))ဝွံ ဒှ် ပေါင်မ အလဵုအသဳ ဍုင်ဒေန်မက် နဒဒှ် မၞိဟ်မကဵုကသပ် ပရေင်မၞိဟ် (social advisor/Social Welfare Supervisor
အစာချူလိက် ကေုာံ ညးလ္ၚတ်လိက်ခေတ်တြေံ ဗွဲတၟေင် လိက်မန် ကဵု လိက်ပျူ
ပၞောဝ်ကဵုလိက် ညးမချူလဝ် သီုဖအိုတ်တအ်ဂှ် လိက်ဝတ္ထုဝင် ဟံသာဝတဳဂြးစပ် မပ္တိတ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၇ မဒှ်လိက် ပရူဝင် ဍုင်ဟံသာဝတဳလီုဂှ် မၞိဟ်တီဂၠိုင်တုဲ လိက်မဆေင်ကဵုဝင်မ္ဂး လိက်ကၞပ်ညးမချူလဝ်ဗီုဗၟာ နိရုတ္တိ စကားဇစ်မြစ်အမြင်ဖြင့် ပျူနှင့် မွန်လူမျိုးတို့အကြောင်း မပ္တိတ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၄ ဂှ် မၞိဟ်တီဂၠိုင်အိုတ်ရ
စပ်ကဵုလိက်တၟအ်တုဲ လိက်တၟအ်မဆဵုတၟိ ပ္ဍဲဍုင်မ္လစ်သာ (မြစ်သား) ရးမာန္တလေဂှ် ညးကၠာဲစၠောအ် သီုပိဘာသာ မန်
ပါဠိ
ပျူမာန်လဝ်ရ
နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲသ္ၚိကၟိန်သၟာဗ္ၚ
မဒှ်ကောန်ခဒေအ်
ကောဒေအ်ညး သီုဖအိုတ် မသုန်တၠ
ညးဒှ်ကောန်ဍောတ်အိုတ် မရနုက်ကဵု မသုန်
ယၟုအပါညး နာဲဗၠာဲ (ၜံင် ၁၉၃၀ ဒဳဇြေန်ဗါ ၉ - ၂၀၂၁ အံက်တဝ်ဗါ ၈) မိညး မိင္ၚိုဲအုံ (ၜံင် ၁၉၃၅ ဨပြဳ ၇
ပၞောဝ်ကဵုကောဒေအ်ဂမၠိုင်ဂှ် မၞိဟ်လတူညး နာဲရတ်တ် မန်ဇြာ ဂှ် ဒှ်အစာချူဒွက် မပတိတ်လဝ် ကဝးပုရဉ္ဇလဳတုဲ ခၞံလဝ်လိက် The Advantages Of Genuine Federalism (လမ်းမှန်သို့ပြသော ဖက်ဒရယ်ကြယ်ပွင့်) မပတိတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၈
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၉ ဂိတုအေပြဳ ၉ ဂှ် သၞုက်ကရောဲ ကုမိကြက်ထဝ် ညးမဒှ်ကောန်စဴ အမာတ်မန်တြေံ နာဲဖဝ်စိင်
ကောန်နာဲထွန်းသောင်း မိအေးကြည် ဇာတိကၟာဝက်
ညးကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲအရာပ်ကြုင်ထၜိုင် ဗဒဲါကျာ်ဇြာ
ညးမံင်လဝ် ပ္ဍဲအရာပ်ဂှ် စဵုညးကလိဂွံအယုက် ၆ သၞာံ
ညးစမံင်ဘာတန်ကောန်ၚာ် ပ္ဍဲဘာအလဵုအသဳ အရာပ်ဍုင်ဇြာ
ကာလညးကလိဂွံအယုက် ၇ သၞာံ မိမညးတအ် အာရာန်ကၠအ်သ္ၚိ ပ္ဍဲအရာပ်ထံင်ကှ်ေ ပလိုတ် ဘာဂကောံသင်ဗလိုက် ခရေတ်ယာန်မန်တုဲ ညးပြံင်အာမံင်ဘာအလဵုအသဳ အရာပ်ထံင်ကှ်ေ စဵုကဵု ညးကလိဂွံတန်တတိယ
အယုက်ညး ၁၁ သၞာံပြင်ဂှ် သၞာံ ၁၉၈၄ ဂိတုမာတ် ၂၀ ညးပထပိုယ် ပ္ဍဲဘာသာသနာပါလ (ဘာထံင်ကှ်ေ) ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်အစာဝိလာသ[၁
ဗွဲကြဴ စိုပ် သၞာံ ၁၉၈၈ အာကတ်လိက် ပ္ဍဲဘာလ္ဒေါဝ် ဍုင်ကျာ်ခမဳ
ဟိုတ်နူပရေင်ကလိုက်ကမဵု ၈၈၈၈တုဲ ဒးစဴအာကွာန်
သၞာံဂတဂှ် အာကတ်လိက် ဘာလ္ဒေါဝ်ဍုင် ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကလိဂွံအံင်တန်မူလ ပ္ဍဲအလဵုအသဳ
တိုန်တန်ဍောတ် အံင်ဆ ပ္ဍဲဂကောံ ဟွံအံင် ပ္ဍဲအလဵုအသဳ
ရာံတိတ်နူဘဝထပိုယ် ဗိုင်ကၠောန်ကမၠောန်ဗ္ၚ ပ္ဍဲသ္ၚိ
နူအာယုက် ၁၈ သၞာံ လုပ်ကၠောန် ပ္ဍဲဂကောံမန် ကွာန်ကၟာဝက်တုဲ ချဳဓရာင်ကၠုင် ပရေင်ကမၠောန်ဂကောံနာနာ
စချူလိက်တုဲ လိက်ပရေင်
လိက်ဝတ္ထုတအ်ဂှ် ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲလိက်ဂျာနေဝ်တအ်ရ
ပဲါနူဂှ်တုဲ လုပ်ပြိုင် ချူလိက်
ပြိုင်ဟီုအရေဝ်
ပြိုင်ပဟေဠိ ပ္ဍဲသဘင်တ္ၚဲကောန်ဂကူတုဲ ကလိဂွံကၠုင် လာပ်နာနာသာ်ရ
စိုပ်အာယုက် ၂၂ တိတ်ပခမဳ ပ္ဍဲဘာထံင်ကှ်ေတုဲ အာမံင်ဍုင်လ္ဂုင်
ဘာပညာရာမိက မွဲဝှ်တုဲ အာမံင်ဘာမည်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ
ဍုင်သာကေတ ရးလ္ဂုင်
အခိင်မမံင် ဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ချဳဓရာင် ပ္ဍဲဂကောံသင်ဍုင်လ္ဂုင် ပတိတ်လိက်မဂ္ဂဇြေန်မန် လဂံါအာဇာနဲ
ယိုက်ဂၠေင် နဒဒှ်မၞိဟ်ဟိတဓရ ကေုာံ ညးဒါန်လိက်
ပါလုပ် ပ္ဍဲအရာမဒက်ပ္တန် ဂကောံသင်ပံက်ဗ္တောန် လိက်တၟအ်မန် တုဲ ဂၠာဲအစာလိက်တၟအ် အစာမိုင်တဝ်
အစာဘရှင် တုဲ ပံက်ကၠုင် လိက်တၟအ်မန် ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်
ဍုင်မတ်မလီု
သၞာံ ၁၉၉၉ ဂှ် စိုပ်အာ ဍုင်သေံ ဒေသပယျဵု ပံင်ကဵု နာဲကသုမန်တုဲ ခၞံဗဒှ်ပတိုန် လိက်ပရိုင်လၟေင်ဂိတု သၞံင်တိုင်
ဟိုတ်လိက်ပရိုင် ကၞပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် တုဲဒှ်အာ ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ၀၉
၁၉၉၉ တုဲ တ္ၚဲ ဒစိတ် ၉၉၉၉ ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် မဒှ်တ္ၚဲ မဒက်ပ္တန် လိက်ပရိုင်သၞံင်တိုင် ရ
နဒဒှ် ညးလဒဴ နကဵုအရီုအဗင် UNHCR ဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၀ ဂိတုနဝ်ဝေန်ပါ ၉ ဂှ် စိုပ်အာ ဍုင်ဒေန်မက် တုဲပဒတန် ပ္ဍဲဍုင်ပါမေန် (Bramming) ဒေသယူလာန်
၂] စိုပ်ဍုင်ဒေန်မက်တုဲ ဗတောန်အရေဝ်ဒိန်နေတ် ပွိုင် ၂ သၞာံကဝက်
အံင်ဘာတန်အရေဝ်ဘာသာ(ပိ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဘာအရေဝ်ဘာသာဒိန်နေတ်ဂှ် ညးပါ်လဝ် ပိ
ဒိန်နေတ် (၁) သွက်မၞိဟ် ဗှ်လိက်ဟွံလေပ် ကေုာံ ဗှ်လိက် ဒးညိည
ဒိန်နေတ် (၂) သွက်ညးမကေင်မံင်ဘာ အောန်အိုတ် စဵုကဵု ဒစာံသၞာံ ကေုာံ မၞိဟ်ဟွံရန်တၟအ် သွက်ဂွံတိုန်ဘာ
ဒိန်နေတ်(ပိ) သွက်မၞိဟ်မကေင်မံင်လဝ် ဘာဒစာံသၞာံ လပါ်လတူ ကေုာံ မရန်တၟအ် သွက်ဂွံဆက်တိုန်ဘာ
ဘာအရေဝ်ဘာသာဒိန်နေတ်(ပိ)ဂှ် ဂွံအံင်ဇၞးကေတ် နူကဵု ဘာအရေဝ်ဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်အေသ်သပိယျာ (Isbjerg)တုဲ ပြံင်အာမံင် ပ္ဍဲဍုင်ဇၞော်ဂေါပေန်ဟာဂေန် လုပ်တိုန် ဘာပရေင်ပညာမၞိဟ်ဇၞော် (VUC) ဘာဒစိတ်တန် ကဵု စှ်တန်ဂှ် ဂွံအံင်ကေတ်တုဲ ဆက်တိုန် ကဝ်လိက် ပ္ဍဲဍုင်ဂေါပေန်ဟာဂေန်ဂှ်ရ
အခိင်မတိုန်ကဝ်လိက်ဂှ် လုပ်ကၠောန်ကမၠောန် ဌာနပလံင်လိက် နဒဒှ် ညးပလံင်လိက် ပ္ဍဲတ္ၚဲသ္ၚိသဝ်
ကဝ်လိက်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၈
ပ္ဍဲကဝ်လိက်ဂှ် အာစိုပ်ဒတုဲ နကဵုဘာသာအဓိက သိပ္ပံပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ဝင်
သွက်တန်လက္ကရဴအိုတ် မဒးချူခၞံ လိက်ကၞပ်ဂှ် ချူနကဵု က္ဍိုပ်လိက် သၞောတ်ဖဲသအဳညးဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲခေတ်ဂၠးကဝ်ဂလောပ်ပါလာက်ဇြေန်ရှေန် (Velfærdsstat i globalisering samfundet) ဂှ် ကလိဂွံစၟတ် ၁၂
မဒှ်စၟတ်သၠုင်အိုတ် ၜိုတ်မကလိဂွံမာန် ပ္ဍဲဍုင်ဒေန်မက်ရ
နကဵုသၞောတ်စၟတ် ဍုင်ဒေန်မက် စၟတ် နူကဵု -၃ စဵုကဵု ၁၂
ကလိဂွံစၟတ် ၂ စၟတ်မ္ဂး အံင်
သွက်ဂွံဆက်တိုန် တက္ကသိုလ်ဂှ် ၜိုန်ရ ပတိုန်ပၠုပ်လဝ် စရင်ပ္ဍဲတက္ကသိုလ်ရဝ်သကဳ နကဵုဘာသာသိပ္ပံပရေင်ဍုင်ကွာန် ကီုလေဝ် သီုဟွံဒှ်တိုန် စၞးဂှ် ပြံင်အာမံင် တကအ်ဗန်ဟန် (Bornholm) တုဲ လုပ်ကၠောန်ကမၠောန် နဒဒှ် မၞိဟ်ကမၠာဲဘာသာ အရေဝ်မန်
ဒိန်နေတ် ပ္ဍဲရုင်အလဵုအသဳ တကအ်ဗန်ဟန်ရ
ဗွဲကြဴ သွက်ဂွံ ဆက်တိုန် တက္ကသိုလ်တုဲ နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ပတိုန်လိက် အာတ်သြန်ထံက်ပင်ပရေင်ပညာ ပ္ဍဲရုင်ကမၠောန်တုဲ ခရိတ်ဘာ ၜိုတ်အိုတ်ဂှ် နူကဵု ရုင်အလဵုအသဳ ထံက်ပင်ကဵုသြန် သီုဖအိုတ်
တုဲပၠန် အခိင်မဒးအာဘာ ဟွံဂွံကၠောန် ကမၠောန်ဂှ်လေဝ် ကလိဂွံသြန်ဂိတုပေင်င်ကီုတုဲ စနူသၞာံ ၂၀၁၂ ဂှ် ဟိန်မကၠောန်ဒၟံင် ကမၠောန်အခိင်ပေင်င်ဂှ် သီုတိုန်ဘာတက္ကသိုလ်အခိင်ပေင်င်ပၠန်ရ
ဘာတက္ကသိုလ်မတိုန်ဂှ် ဒှ် University College Lillebælt ပ္ဍဲဍုင်အဝ်ဒေန်သေ (Odense) နကဵုဘာသာ သိပ္ပံပရေင်မၞိဟ်ရ
ဘာဂှ် သီုဖအိုတ် ဒးတိုန် ပွိုင် ပိသၞာံကဝက်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၆ ဂိတုဂျန်ဂှ် ဂွံအံင်ကေတ် တန်ဘဳအေ မဆေင်ကဵု ပရေင်မၞိဟ်တုဲ ကလိဂွံ မဟိမု ညးမကဵုကသပ် ပရေင်မၞိဟ်
တကအ်ဗန်ဟန် ကဵု ဍုင်အဝ်ဒေန်သေဂှ် နွံတရဴ တၟာသ္ၚောဲဂှ်ရ နူကဵု တကအ်ဗန်ဟန်ဂှ် ဒးဍိုက်အာ နကဵုက္ၜင်ကျာတုဲ မတိုန်ဘာရ
ကလိဂွံ မဟိမု ညးမကဵုကသပ်ပရေင်မၞိဟ်တုဲ လုပ်ယိုက်ဂၠေင်ကမၠောန် ပ္ဍဲရုင်အလဵုအသဳတကအ်ဗန်ဟန်ဂှ် နဒဒှ် ညးမကဵုကသပ်ပရေင်မၞိဟ်ရ
ဆဂး ဟိုတ်နူ သမ္ဘာဇကု မိကြက်ထဝ် မဒးအာတိုန်ဘာ ပ္ဍုဲဍင်အဝ်ဒေန်သေ ပ္ဍဲတက္ကသိုလ် (University of Southern Denmark)တုဲ ပြံင်အာမံင် ဍုင်နူဗဝ် (Nyborg) မဒှ်ဍုင် မကြပ် ကုဍုင်အဝ်ဒေန်သေတုဲ လုပ်ကၠောန် ကမၠောန်အလဵုအသဳ နဒဒှ် မၞိဟ်အဝဵုအသဳ နကဵုတာလျိုင် ညးမကဵုကသပ်ပရေင်မၞိဟ် ပ္ဍဲရုင်မဆေင်ကဵု ပရေင်ကမၠောန် (Jobcenter) မဒှ်သၟဝ် ဝန်ဇၞော်ကေင်ကာကမၠောန် ပ္ဍဲဍုင်နူဗဝ်ရ
စိုပ်ဍုင်ဒေန်မက်တုဲ ခြာဟွံလအ် ကလိဂွံ အဆက် ကု ဒိန်နေစ် ဘာမာ ကမ္မတဳ (Danish Burma Committee) မဒှ် ဂကောံပံင်ကောံ ဍုင်ဒေန်မက် သွက်ဂွံဒစဵုဒစး တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတုဲ ထံက်ပင် ဂကောံဒစဵုဒစးအလဵုအသဳ ဗွဲတၟေင် National Coalition Government of the Union of Burma (NCGUB) ရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် နူစသၞာံ ၁၉၉၆ တေအ် တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ လလောင်တြးလဝ် Visit Myanmar Year '96 ကော်ဘိက် ကၟုဲဍုင်သအာင် ညံင်ဂွံကၠုင်ဝေင် ဍုင်ဗၟာရ
က္ဍိုပ်သကိုပ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ ဒဝ်အံင်သာန်သုကျဳ မဒးဒုင်ကြိုင်လဝ် ပ္ဍဲသ္ၚိခရိုင်ဂှ် အာတ်မိက်လဝ် ညးဂၠးတိတအ် ညံင်ဂွံဗဂပ်ဗဗေင် ပရေင်ဍုင်သအာင် မဓလိုက်တမ်ရိုဟ် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာကီု သီုကဵု ပရေင်ကမၠောန်အာတရဴ ဍုင်ဗၟာရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ပရေင်ဓလိုက်တမ်ရိုဟ် နူဍုင်သအာင်ကီု သီုကဵု ကမၠောန်အာတရဴဍုင်ဗၟာဂှ် ဒှ်ဂုဏ်ဖိုလ် သွက်ဂကောံသ္ၚိကၟိန် တၠအဝဵုပၞာန်တအ်ဟေင်
ဟွံဒှ် ဂုဏ်ဖိုလ် ကုညးဍုင်ကွာန်တအ်ရ
အတိုင်ဒဝ်အံင်သာန်သုကျဳ မအာတ်မိက်ဂှ် နူကဵု ဒိန်နေစ်ဘာမာကမ္မတဳလေဝ် ဒစဵုဒစး ပ္ဍဲအရာမဓလိုက်တမ်ရိုဟ် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ ကေုာံ ပရေင်ကမၠောန်အာတရဴဍုင်ဗၟာကီုရ
ဆဂး နူကဵု သၟာပရေင်ပိုန်ဒြပ်လ္ၚဵုတအ် ညာတ်ကေတ် ယဝ်ရ ဍုင်တၞဟ်တအ် ဟွံဓလိုက်တမ်ရိုဟ် ဍုင်ဗၟာမ္ဂး စၞးဂှ် ကြုက်ဂွံအာဒၞာဲဖအိုတ် မာန်ရ
တုဲပၠန် ပရေင်အာတရဴဂှ်လေဝ် ဒှ်ဂုဏ်ဖိုဟ် ကုညးဍုင်ကွာန်ကီု သီုကဵု ညးဍုင်သအာင် ဂွံညာတ်ကေတ် ဒဒှ်ဘဝ ကောန်ဍုင်ဗၟာတုဲ ပရေင်အာတရဴဂှ် ဒှ်အထံက်အပင် ကုပရေင်ချဳဓရာင် သွက်အခေါင်ဒဳမဝ်ကရေသဳကီုရ
နူကဵုလိက်ပရိုင် Politiken ချူပရူညံင်ဂွံအာဝေင်ဍုင်ဗၟာဂှ် နူကဵု ဒိန်နေစ်ဘာမာကမ္မတဳ ဒစဵုဒစးတုဲ နဒဒှ် ကောန်ဍုင်ဗၟာ မၞုံပ္ဍဲဍုင်ဒေန်မက်မွဲဂှ် အာထ္ၜးဆန္ဒ ဂတမုက် ရုင်လိက်ပရိုင်ဂှ်ရ
နကဵုပရေင်ဍုင်ဗၟာ ကောန်ဍုင်ဗၟာ မရပ်လိက်ပဝ်သတာတုဲ မထ္ၜးဆန္ဒ ပ္ဍဲဍုင်ဒေန်မက်ဂှ် ဒှ်အလန်ကၠာအိုတ်တုဲ တ္ၚဲဂတဂှ် ပ္ဍဲလိက်ပရိုင်ဇၞော်နာနာတအ် သီုဗီုရုပ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ မရပ်လဝ် ပဝ်သတာ "STOP BURMA- TURISME" မဂွံအဓိပ္ပါယ် မကော်ဘိက် အာဝေင်ဍုင်ဗၟာဂှ် ဒေါအ်ထောအ်ကဵုညိ
၃] ပံင်ကောံ ကုဂကောံသၟတ် ဗော်သဵုရှေလ်ဒဳမဝ်ကရေတ်တုဲ အာထ္ၜးဆန္ဒ ကုကမ္မဏဳအာတရဴ Marco Polo ကေုာံ Hannibal Tours ပ္ဍဲဍုင်အဝ်ဟုတ် (Aahus) မဒှ်ဍုင်ဇၞော်ဒုတိယ ပ္ဍဲဍုင်ဒေန်မက်ရ
ပ္ဍဲကဵုတ္ၚဲဂှ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ဟီုကဵုအစာပရိုင် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဍေဟ်တအ် နွံပၟိက်ဒၟံင် လှုဲ
ပရေင်အာတရဴဍုင်ဗၟာဂှ် ဒှ်အရာမထံက်ပံင် ညံင်ဒပ်ပၞာန် ဂွံဂွံသြန်ရ
ကမ္မဏဳက္ၜင်ကျာ
ဟဝ်တေဝ် ကေုာံ ဆေင်စသုင်ခိုဟ်ဟ်တအ်ဂှ် အလဵုအသဳပၞာန်ရ ပိုင်ပြဳလဝ်
နူဂှ်မွဲကဆံင် လှုဲနူကဵု ပရေင်အာတရဴဂှ် စိုပ်အာ သွက်ဒပ်ပၞာန် မဍဵုဍိုက်ဒၟံင် ညးဍုင်ကွာန်တအ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ကၟာတ်လဒဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကုဍုင်ဗၟာဂှ် ဒှ်အရာကိစ္စဇၞော်မွဲရ
၄] ပါဲနူကဵု ပရေင်ဒစဵုဒစး ပရေင်အာတရဴဍုင်ဗၟာဂှ်တုဲ ကမၠောန်ရာန်ဆုကၠ နူဍုင် ကေုာံ ကမ္မဏဳကၠေင်တအ်လေဝ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ညးမချဳဓရာင် ပ္ဍဲဂကောံ ဒိန်နေတ်ဘာမာကမ္မတဳတအ် ဒစဵုဒစး ထ္ၜးဆန္ဒ
အာဆဵု ကုကမ္မဏဳတအ်တုဲ ပသောင်ကလး
ဟီုတွဟ် ကုညးဍုင်ကွာန်တအ်ကီုရ
၅]ပါဲနူဂှ်တုဲ ပရေင်ချဳဓရာင် သွက်ဍုင်ဗၟာ ကလိဂွံဒဳမဝ်ကရေသဳနာနာတအ်ဂှ် ပါလုပ်ကၠုင်လဝ် ဗွဲမကတိုင်ကၟဟ်ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၇ ပေါဲဗတိုက်အသာ်ထဝ် (ခမဳသင်တအ် ထ္ၜးဆန္ဒ ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ)ဂှ်လေဝ် တၞဟ်န ညးဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲဍုင်ဒေန်မက် ဂွံတီတုဲ ဂွံအရီုညးဂၠးတိတုဲ နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ကေုာံ ဂကောံဒိန်နေတ်ဘာမာကမ္မတဳ ထ္ၜးဆန္ဒ ပ္ဍဲလဒေါဝ်ဍုင်ဇၞော်ဂဝ်ပေန်ဟာဂေန်ဂှ် ကောန်ဍုင်ဗၟာကီု သီုကဵု ကောန်ဍုင်ဒေန်မက်ပါလုပ်တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ၜါကၠံပြင်င်တိုန်စိုပ်လဝ်ရ
ပ္ဍဲကဵုတ္ၚဲဂှ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ဟီုတွဟ်ကီု သီုကဵု ဒုင်ပသောင် ကုအစာပရိုင်နာနာတအ်ရ
၆] နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ကၠုင်စိုပ် ဍုင်ဒေန်မက် ကရောမ်ကုကောန်ဍုင်ဗၟာ သီုဖအိုတ် မၞိဟ် ၂၀ (သီုကောန်ၚာ်) မဒှ်ကောန်ဍုင်ဗၟာ မစိုပ်ဍုင်ဒေန်မက် နကဵုအစဳအဇန် ကုလသမဂ္ဂကၠာအိုတ်ရ
ပ္ဍဲမၞိဟ်ၜါစှော်ဂှ် မိအေမျေအ် ကေုာံ ကောန်ပိ ဇာတိကွာန်ခယျး ကဵု နာဲဗဳထဝ်တအ် ဒှ်ဂကူမန်တုဲ သၟေဟ်တအ်ဂှ် ဒှ်ဂကူထဝါဲအိုတ်ရ
ပရူကောန်ဍုင်ဗၟာ မစိုပ်ကၠုင် ဍုင်ဒေန်မက် ဟိုတ်မဒှ် ကၠာအိုတ်တုဲ မြဟ်အာ အလုံမွဲဍုင် နကဵုပရိုင်နာနာတုဲ နာဲဗညာအံင် ဇာတိဍုင်ပံင် မမံင်ဒၟံင် ဍုင်ဒေန်မက် ၜိုတ် ၁၀ သၞာံ မစိုပ်ကၠုင် နကဵုအစဳအဇန်ပံင်ကောံသ္ၚိကၟိန် (စှ်ေဒၞာဲ ဂကူဒိန်နေတ်)ဂှ် ဆက်နင်တုဲ ကၠုင်ဝေင် ဆဵုဂဗ ကုကောန်ဍုင်ဗၟာရ
နူဂှ် နာဲဗညာအံင်
နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ ကေုာံ မိအေမျေအ် စတမ်နူ ဂိတုမာတ် သၞာံ ၂၀၀၁ ဂှ် ဒက်ပ္တန် ဂကောံမန် စိုပ်ဌာန်ဇမ္ၚောဲ (ဒေန်မက်) (Overseas Mon Organization
Denmark
ကောန်ဂကောံမွဲ စုတ်သြန်ဂကောံ မွဲဂိတု သြန်ဒေန်မက် မွဲကၠံ
စိုပ်ဂိတုမေ ၉ သၞာံ ၂၀၀၁ ပ္ဍဲဍုင် Bramming ဂှ် နူကဵုရုင်အလဵုအသဳ ကၠောန် တ္ၚဲယေန်သၞာင် (Culture day)ဂှ် မိအေမျေအ် လှ်ေဒွက်အတး ကေုာံ လှ်ေၜိုပ်ရ
ၜိုတ်မတီမ္ဂး လှ်ေမန် ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် ပ္ဍဲဍုင်ဒေန်မက်ဂှ် ဒှ်လှေ် နကဵုရမ္သာင်တူရိယာမန် ဒွက်မန်ကၠာအိုတ် ဟီုဂွံရ
ဂကောံဂှ် နာဲဗညာအံင် ဒှ်ဥက္ကဌတုဲ နာဲဗဳထဝ် ဒှ်ညးအုပ်ကာနာနာရ
နာဲမိုးကျော်သူ (ကတုံး) ဇာတိကွာန်ကအ်တောမ် ကေုာံ ကောန်တြုဟ်ၜါ စိုပ်ကၠုင်ဒေန်မက်ကီု စတမ်နူ ဂိတုဂျောန်ဂှ် တုဲ လုပ်ပကောန်ဂကောံမန် ဍုင်ဒေန်မက်ကီုရ
ဂကောံမန်စိုပ်ဌာန်ဇမ္ၚောဲ (ဒေန်မက်)ဂှ် ပံင်ကဵု ကောန်ဂကူမန် မၞုံပ္ဍဲဍုင်နဝ်ဝေ နာဲကျော်ကျော်တုဲ ဒှ်အာ ယၟု ဂကောံမန်စိုပ်ဌာန်ဇမ္ၚောဲ (သကေန်ဒိနေဗိယျာ)ရ
အဓိက ပရေင်ကမၠောန်ဂကောံဂှ် သွက်ဂွံထံက်ပင် ပရေင်ကမၠောန် သၠုင်ပတိုန် ဍာ်ဒကေဝ်သၟတ် မဗတောန်လိက်အင်္ဂလိက်
ဘာပရေင်ဍုင်ကွာန် နူကဵု ဂကောံသၟတ်မန် လညာတ်တၟိ မကၠောန်ဒၟံင်ဂှ်ရ
စိုပ်သၞာံ ၂၀၀၃ ဂကောံမန် ပ္ဍဲဍုင်ဒေန်မက်ကီု သီုကဵု ဍုင်တၞဟ် ပ္ဍဲရးယူရောပ်ဂှ် စိုပ်ဂၠိုင်ကၠုင်တုဲ ဗွဲမဗဗွဲ ကုဍုင်ဂှ် ဒက်ပ္တန် ဂကောံမန်အိုတ်ရ
တၞဟ်နဂွံဒှ် မွဲဗီုပြင်တုဲ ဂကောံမန် စိုပ်ဌာန်ဇမ္ၚောဲ (ဒေန်မက်) ဂှ် သၠာဲထောအ် ဂကောံမန် (ဒေန်မက်) ရ
ပ္ဍဲဍုင် နေတာလာန်ဂှ် ဂကောံမန် (နေတာလာန်
ဍုင်နဝ်ဝေဂှ် ဂကောံမန် (နဝ်ဝေ
မြဴသာ်ဝွံ ဒက်ပ္တန်တုဲ ဂကောံတအ်သီုဖအိုတ် နူကဵုဒေန်မက်
နေတာလာန်
နဝ်ဝေ
ဝှေန်လာန်
ပံင်ကောံတုဲ ဒက်ပ္တန် ဂကောံမန် (ယူရောပ်) ရ
ပ္ဍဲဂှ် နာဲဗဳထဝ် ကေတ်လဝ် တာလျိုင် ညးအုပ်ကာနာနာပၠန်ရ
ဗွဲကြဴ ဂကောံမန်အလုံလိုက် ပံင်ကောံတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ကမ္မတဳပံင်ကောံ မန်ဍုင်သအာင် (OMCC) ဂှ်လေဝ် နကဵုမၞိဟ်စၞး ဂကောံမန်ယူရောပ်ဂှ် ပါလုပ်ချဳဓရာင်ကၠုင် ဗွဲကတိုင်ကတိုင် ကမဟ်ကမဟ်ရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဒှ်အခိင် ပရေင်ကောန်ဂကူမန် ပရေင်ဍုင်ကွာန် အခေါင်ကၠောန် မုဟွံမဲတုဲ သွက်ဂွံကၠောန် ချဳဓရာင် ဗွဲမ္ၚးဂှ် ဒှ်အရာ နွံပၟိက် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်မွဲရ
အဓိက ပရေင်ကမၠောန် မန်ဍုင်သအာင်ဂှ် (၁) ညံင်ဂွံတိုန်စိုပ် သဘင်ကောံဓရီုဂၠးတိဂမၠိုင်တုဲ ညံင်ဂွံပတိုန်ထ္ၜး ပရူဂကူမန်
စပ်ကဵု ကိစ္စဏအ်တုဲ နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ကေင်အာတိုန်လဝ် သဘင်ကောံဓရီု ကုလသမဂ္ဂ မဆေင်ကဵု ကောန်ဂကူဂမၠိုင် ပ္ဍဲဍုင်ဂျာနဳပါ
သဘင်ကောံဓရီု ဂကောံယူအေန်ပဳအဝ် ပ္ဍဲနေတာလာန်တအ် ကေင်နွံလဝ်ကီုရ
၇] (၂) ပံင်ကောံ ဂကောံမန် မဖျေဟ်ဇိုန် ပ္ဍဲပယျဵုတုဲ ညံင်ဂွံချဳဓရာင်အာ ပရေင်ဂကူမန် အပ္ဍဲဍုင်
နကဵုမန်ဍုင်သအာင်ဂှ် ကဵုဒြဟတ်ရီုဗင် ဒြဟတ်သြန် ကေုာံ ဒြဟတ်လညာတ်ရ
ဥပမာ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ကဵု တ္ၚဲပၠန်ဂတးမန် ညံင်ဂွံဒှ် ပရေင်ချဳဓရာင် ကောန်ဂကူ
နာဲဗဳထဝ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မတုဲလဝ် ဘာဍုင်ဒေန်မက် မဒှ်ပရေင်ပညာ မဒုင်သဇိုင် ကုတင်ဂၞင် ကေုာံ သက်သဳ ကေုာံ မကၠိုဟ်ခၠင် ပ္ဍဲလိက်မန်တြေံတုဲ အရာၜါဝွံ ညးပံင်ဗစိုပ်တုဲ ညးချူပတိတ် ကေုာံ ဟီုတွဟ် မဆေင်ကဵု ဝင်ဂကူမန် ကေုာံ ဝင်ဍုင်ဗၟာရ
ပ္ဍဲဝင် ဍုင်မန် ကေုာံ ဍုင်ဗၟာ မချူလဝ် နကဵုတင်ဂၞင် ကေုာံ သက်သဳ ဟွံစှ်ေကဵု နိယာမလိုက်တအ်ဂှ် ညးတးပါဲရ
ကောန်ဖရေန် ဂၠးကဝ် (The 3rd SEAMEO SPAFA Intternational Conference on Southeast Asian Archaeology) မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဍုင်ၜင်ကံက်
ဍုင်သေံ ပ္ဍဲ ၁၇ - ၂၁ ဂျောန် ၂၀၁၉ ဂှ် ညးဂွံဒုင်ဘိက် သွက်ဂွံပတိုန်ထ္ၜး လိက်စံင် မဆေင်ကဵု လိက်တြေံဂှ် ညးပတိုန်ထ္ၜး နကဵုက္ဍိုပ်လိက် Epigraphy as Source for the History of Old Burma (လိက်တၟအ် နဒဒှ် တင်ဂၞင် သွက်ဝင်ဍုင်ဗၟာခေတ်တြေံ) ဂှ် ညးဒုင်သဇိုင် ကုတင်ဂၞင်အဓိက မကလိဂွံ နူလိက်တၟအ် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာတုဲ ညးပတိုန်ထ္ၜး ဂကူမန် ပ္ဍဲဍုင်မန် စပြံင်လှာဲထောအ် အက္ခရ် နူအက္ခရ်ပလ္လဝ နကဵုအက္ခရဝ်မန်တြေံ နူစအခိင် ၜိုတ် ၈-၉ ဗွဝ်ကၠံ မဒှ်အခိင် မန် ပ္ဍဲဒွါရဝတဳ (ဍုင်သေံ) ဆက်စကာဒၟံင် မအက္ခရ် ပလ္လဝဖိုဟ်ဂှ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ လိက်တၟအ်မန် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲဍုင်မန် ဍုင်ဗၟာတအ်ဂှ် ဒှ်လိက်တြေံ နူကဵုတၠပညာတြေံတအ် မစၟတ်သမ္တီလဝ်ဂှ်ဏီ
တုဲပၠန် စပ်ကဵု ဝင်တုဲ ပ္ဍဲဍုင်ဗုကာံဂှ် ဒှ်လဝ် ဍုင်မန်တုဲ သၟိင်ဂကူမန် လက္ကရဴအိုတ်ဂှ် ဒှ်သၟိင်ဗဇြာဘရဏဒေဝ (ညးဂမၠိုင် မကော် စောလူမင်း
သၟိင်ဝွံ ဒးဒုင်သီအဝဵုဍုင် နကဵုသကိုပ်ပၞာန်ဂကူဗၟာ (ကျန်စစ်သား)တုဲ အဝဵုဂကူမန် ဍိုန်လျစှ်ေ စဵုကဵု ဂကူမန် မဒးကၠေအ်အာ နူဒေသဗုကာံဂှ်ရ
တုဲပၠန် ပရူ ဒဒှ်သၟိင် ဗၟာအနဝ်ရထာ မဗတိုက် ဍုင်သဓီုဂှ် သက်သဳဝင်ခိုင်င်ကၠိုက်က်ဟွံဂွံဆဵုကေတ်တုဲ လိက်တၟအ်သက်သဳဝင် မဆေင်ကဵု အရာဏအ် မပ္တံကဵု လိက်တၟအ်ကျာ်မနုဟဝ်
ကေုာံ လိက်တၟအ်ဗၟာတအ်ဂှ် ဒှ်လိက်တၟအ်ပတောအ် မကၠောန်ကေတ်လဝ် ဗွဲကြဴဏအ်ဟေင်တုဲ ဝင်သၟိင်အနဝ်ရထာ မဗတိုက်သဓီု ကေုာံ ပရူသၟိင်မနုဟဝ်ဂှ် ဒှ်အရာ မဒှ်လဝ် ဇေတ်တ်ဟွံသေင် ဒှ်ပေါမ်အာဂီု မဇန်လဝ် ဗွဲကြဴဏအ်
၈] မုက်လိက်လဒပ် သွက်ဘာသာမန်ဂှ် ခၞံဗဒှ်လဝ် နူကဵုဂိတုဂျူလာင် သၞာံ ၂၀၀၉ တေအ်ဂှ် နကဵုဂကူမန် လုပ်စုတ် မလိက်မန်ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ်တၠဂုန်အနန္တမန် နကဵုယၟုညးလွပ် Anontamon ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲဂိတုမာတ် ၁၂
၂၀၁၅
နူဂှ်ပၠန် နာဲသိုက်ဆာန် (SaikChan)ဂှ် ပ္ဍဲ ၂၀ အံက်တဝ်ပါ ၂၀၁၆
ဇၞးအံင် (Jaenehaong) ပ္ဍဲ ၁၆ သေပ်တေမ်ပါ ၂၀၁၇ မြဴသာ်ဝွံ လုပ်ချူစုတ်ညိည ဗီုကဵု က္ဍိုပ်လိက် ကေုာံ လိက်ဆဝ်မ္ၚုဟ် ကေုာံ မုက်လိက်ဂၠေအ်အ်ကီုလေဝ် လမျီုဟွံဂွံလုပ် မၞိဟ်မလုပ်ကၠောန် ဟွံမဲရ
စိုပ်ဂိတုဂျူလာင် ၁၇
သၞာံ ၂၀၁၈ ဂှ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ နကဵုယၟု ညးလွပ်(Htawmonzel) လုပ်ဗိုင်ကၠောန် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာဘာသာမန်ရ
၉] ဂိတုအံက်တဝ်ပါ ၃၀
၂၀၁၈ ဂှ် နူကဵုညးကောပ်ကာဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာတအ် စၟတ်သမ္တီ နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ နဒဒှ် မၞိဟ် Administrator သွက် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာမန်
ခြာဟွံလအ် ပ္ဍဲဂိတုနဝ်ဝေမ်ပါ ၁၂ ဂှ် တၠဂုန်အာလောက (အဲနာဲ) လေဝ် ဂွံစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ် မၞိဟ် Administrator မွဲ ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမန်ကီုရ
၁၀] အတိုင်သၞောဝ်ဝဳကဳပဳယာမ္ဂး ပ္ဍဲပရဝ်ဂျေတ်မစမ်ၜတ် (လဒပ်)ဂှ် အောန်အိုတ် ညးလွပ်ပိတၠ ဒးလုပ်ချဳဓရာင်ဒၟံင်ဆက်က် အောန်အိုတ် ပိဂိတုမ္ဂး ဂွံစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ပရဝ်ဂျေတ် မချဳဓရာင်ဒၟံင်မွဲရ
ပ္ဍဲပရဝ်ဂျေတ် သွက်မန်ဏအ်ဂှ် ၜိုန်ရ ဂကူမန်တအ် ဗွဲမဂၠိုင် လုပ်ချဳဓရာင်ဒၟံင်ကီုလေဝ် မၞိဟ်မချဳဓရာင် ဟွံဂွံပိုတ်သကုတ်ဂှ် အောန်ကွေဟ်ဟ်ရ
ယဝ်ရဇကုဟွံဆက်ချဳဓရာင်မ္ဂး (ဝါ) လၟိဟ်အပိုင်အခြာ ဟွံဍိုက်ပေင်မ္ဂး ပ္ဍဲကဵုဒၞာဲသ္ၚေဝ်ဂၠေပ်မုက်လိက်ဂှ် ယၟုဇကု ဒှ်အာ အသာ်ပတေင်တုဲ ယဝ်ရ ဇကုချဳဍိုက်ပေင်မ္ဂး ယၟုဇကု ဒှ်အသာ်လမ္စံက်ရ
ကလေင်ရံင် ညးလွပ် မချဳဓရာင်ဆက်က်မ္ဂး နူကဵုဂိတုအဝ်ဂေတ်ဂှ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ
တၠဂုန်အာလောက နကဵုယၟုလွပ် (အဲနာဲ) ကဵု ဒေါက်တာကြည်ဖြိုးထက် နကဵုယၟုလွပ် (Ninjastrikers) ညးပိ (ဂကူမန်ၜါ ဂကူဗၟာမွဲ)ဝွံဟေင် ဒှ်မၞိဟ်မချဳဓရာင် ဍိုက်ပေင်ရ
၉] ဂိတုဒဳဇြေန်ပါ ၁၄ ဂှ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ အာတ်ပတိုန်ထ္ၜး ကု ကမ္မတဳအရေဝ်ဘာသာ (Language Committee) ညံင်ဂွံစၟတ်သမ္တီကဵု ပရဝ်ဂျေတ် သွက်ဂကူမန် နဒဒှ် ပရဝ်ဂျေတ် မချဳဓရာင်ရုံဂပ်တုဲ ညံင်ဂွံပတိတ်ကဵု မုက်လိက်တၞဟ်ခြာရ
ဒဳဇြေန်ပါ ၁၇
၂၀၁၈ ဂှ် နူကဵုကမ္မတဳအရေဝ်ဘာသာ လလောင်တြး ဒဒှ်ရ ညးတအ် ချပ်သွက်ဂွံပဒတန် ပရဝ်ဂျေတ်ဘာသာမန်ရ
ညးတအ်ကဵုအခိင် စဵုကဵု ဂိတုဒဳဇြေန်ပါအိုတ် သွက်မၞိဟ်ဒစဵုဒစးတအ်ရ
ဂိတုဒဳဇြေန်ပါအိုတ် မၞိဟ်ဒစဵုဒစး ဟွံမဲရ
ဆဂး ပရေင်စက် ယောင်ယာကီု မၞိဟ်တာလျိုင် ပ္ဍဲဝဳကဳမဳဒဳယာတအ် ဟွံကၠောန်ကမၠောန်တုဲ ပရဝ်ဂျေတ် ဗွဲမဂၠိုင် ဆေအ်ဒေါအ်ဒၟံင်တုဲ ကမၠောန် မခၞံကဵုမုက်လိက် သွက်ဘာသာမန်ဂှ်လေဝ် ဒေါအ်ညိင်အာ အတိုင်ဂှ်ရ
ဟိုတ်နူ ဟွံကလိဂွံလောဲလောဲတုဲ မၞိဟ်မပါလုပ်တအ် အောန်စှ်ေအာကီုလေဝ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ
တၠဂုန်အာလောကတအ် ဆက်ကၠောန်ဒၟံင် ဟွံပိုတ်သကုတ်ရ
အကြာဂှ် မၞိဟ်လုပ်ချူ ဂွံလအ်ညိ ကၠေအ်အာပၠန် ဗွဲကြဴ မံက်ကၠုင်ပၠန်တအ်လေဝ် နွံကီုရ
အတိုင်စရင်မ္ဂး မၞိဟ်မကေင်လုပ်ကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲပရဝ်ဂျေတ်ဏအ် သီုဖအိုတ် နွံ (၅၀) တၠရ
အခိင်မကလိဂွံဒတန် ပ္ဍဲဂိတုဂျူလာင်ဂှ်မ္ဂး မၞိဟ်မချဳဓရာင် ယၟုမဂျိုင်ဒၟံင် သီုဖအိုတ် (၆) တၠဂှ် ဒှ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ
ဗိုလ်ရိန်မန်ဇြာ
ဝိညာဏ်ထဝ်
ဒေါက်တာကြည်ဖြိုးထက်
ရိန်ဂျာမန်
တၠဂုန်အာလောက (အဲနာဲ)တအ်ရ
ဂိတုအဝ်ဂေတ်ဂှ်လေဝ် မၞိဟ်တအ်ဏအ်ပၠန်ရ
၉] ဟိုတ်ဂှ်ရ ခၟာဲပညာဗိသ္တာ နဘာသာမန် မကော်ဂး ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ဝွံ Jose77 ဒှ်မၞိဟ်မဖျေဟ်လဝ်တုဲ ညံင်ခၟာဲဂွံဍတ်ဂှ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ
တၠဂုန်အာလောက
ဒေါက်တာကြည်ဖြိုးထက်
နာဲဝိညာဏ်ထဝ် (ဗိုလ်ရိန်မန်ဇြာ ကဵု ရိန်ဂျာမန် ဂှ် ဒှ်အကံက်တၞဟ်ခြာ နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာကီုရ) ကေုာံ ဂကူမန်
ဂကူတၞဟ်တအ်လေဝ် ဗိုင်ပါလုပ်ကၠောန်လဝ် ၜိုတ်သၟဟ်အစောမ်
လဒပ်ပ္တိတ်လဝ်ဒြဟတ်တုဲ ဂွံဍတ်ပါ်ကၠုင်ရ
၁၁] မုက်လိက် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ မချူခၞံလဝ် (လ္ၚဵု) ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်ဂမၠိုင် နကဵုစေတနာဂှ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ သီုဗ္တောန်လိက် ကုကွးဘာ ဘာရိုဟ်ကၞက်စၟဳ
ဘာကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန်
ကရောင်ပၞာန်ပံင်တောဲရာမည (ရာမညပူးတွဲစစ်ကြောင်း) ဂှ် ဒှ် ကရောင်ပၞာန် နကု ဒပ်ပၞာန် ဗၠးၜးဍုင်မည် (MLA
ဒပ်ပၞာန်ဗၠးၜးကောန်ဂကူမန် (MNLA-AD
ဒပ်စဵုဒၞာဍုင်မန် (MSDF
ကု ဒပ်ပၠန်ဂတးဍုင်မန် (MSRF) တအ် ပံင်ကောံတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် နူ သၞာံ ၂၀၂၅ ဂိတုဇာန္နဝါရဳ ၁၇ ရ
၁] တင်ရန်တၟအ် မဂွံဒက်ပ္တန် ကရောင်ပၞာန်ပံင်တောဲရာမညဏအ်ဂှ် ဒပ်ပၞာန်မန်ဂမၠိုင် သွက်ဂွံချဳဓရာင် ပရေင်ပၞာန်
သွက်ဂွံ ဗတိုက် တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာမွဲစွံတုဲ ညံင်ဂွံ သၠုင်ပ္တိုန် အသိင် ပေါဲဗတိုက် ပ္ဍဲ ဒေသရးမန်ဂမၠိုင်ရ
၂] ပရေင်ပံင်တောဲဏအ်ဂှ် ဒှ် အရာ အခိင်ကာလအကြာ သွက်ဂွံကၠောအ်က္ဍ ရေင်သကအ်တုဲ နူဂှ် မွဲကဆံင် ညံင်ဂွံဒက်ပ္တန်အာ ဒပ်ပၞာန်မန်မွဲရ
၃] အခိင်ကာလမဆက်စၠောအ် မစမ်ၜတ်ဂှ် စွံလဝ် ပွိုင် ပိဂိတု
အခိင်ကာလ မပံင်တောဲဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲ ဒပ်ပၞာန်ဗၠးၜးဍုင်မည် (MLA) ဂှ် ဒြဟတ် ကောန်ပၞာန် နွံ ၜိုတ် ၅၀၀
ပ္ဍဲဂှ် ကောန်ပၞာန် မဒှ် ဒတုဲ သွက်ဂွံဗတိုက်ပၞာန်ဂှ် နွံ ၜိုတ် ၄၀၀
ဒပ်ပၞာန်ဗၠးၜးကောန်ဂကူမန် (MNLA-AD) ဂှ် နွံ ကောန်ပၞာန် ၜိုတ် ၃၀၀
ဒပ်စဵုဒၞာဍုင်မန် (MSDF) ဂှ် နွံ ကောန်ပၞာန် ၜိုတ် ၁၅၀
ဒပ်ပၠန်ဂတးဍုင်မန် (MSRF) ဂှ် နွံ ၜိုတ် ၂၀ တၠရ
စပ် ကုဒြဟတ်လၟိဟ်ဏအ်ဂှ် ဒှ် ကာပၞုက်
တုဲပၠန် ဆေင်စပ်ဒၟံင် ကုကာပၞာန်တုဲ ဗွဲမကၠးဖ္ဍး တီကေတ် ဟွံမာန်
တုဲပၠန် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ပြာပြာကတ်ကတ် ဟွံမဲရ
ကြဴနူ မဒက်ပ္တန် ကရောင်ပၞာန်ဏအ်တုဲ ၜိုတ်ၜါဂိတုပြင်ဂှ် နကုကရောင်ပၞာန်ဏအ်တုဲ ဗၟံက်ရုပ်ရဴပၞာန်
မလုပ်ပေါဲဗတိုက် ကုဒပ်သၞဂှ် ဟွံဂွံဆဵုကေတ်တုဲ နူ ဌာနပရိုင်ဗၠးၜးမန် (Independent Mon News) သၟာန် ညးမနွံအခေါင်ဟီု ဒံက်တာသဳရိမန်ဆာန်တုဲ ဟိုတ်နူ ဟွံမိက်ကဵု ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဒး ဘဲပၞာန်ကီု
ဟိုတ်နူ မစဳဇန်ဒၟံင် ကမၠောန်
တုဲပၠန် အရီုအဗင် နူ ညးဍုင်ကွာန်တအ် ကလိဂွံအောန်တုဲ ဟွံဒှ် ဗၟံက်ရုပ်ရဴပၞာန်ရ
၄] သွက်ဂွံဒက်ပ္တန် ဒပ်ပၞာန်မန်မွဲဂှ် ဂိတုမာတ် ၁၇
၂၀၂၅ ဂှ် ကလေင်ဆဵုဂဗ ရေင်သကအ်ပၠန်ရ
ပ္ဍဲ ကောံဓရီုဂှ် နကု ဒပ်ပၞာန်ဗၠးၜးဍုင်မည် (MLA
ဒပ်စဵုဒၞာဍုင်မန် (MSDF) တုပ်စိုတ် ကိစ္စသွာင်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မ္ဂး နကု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗတိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) (NMSP - AD) ဆက်ကၠောန် ကေတ် တာလျိုင်တုဲ နကု ဒပ်ပၞာန်ဗၠးၜးဍုင်မည်
ကု ဒပ်စဵုဒၞာဍုင်မန်ဂှ် ကၠောန်အာ သွာင်ပရေင်ပၞာန်
နကု ယၟု ဒပ်မန်ရာမည (Rehmonnya Mon Army) ရ
၅] နူ ဒပ်စဵုဒၞာဍုင်မန်ဂှ် နာဲမသာန်
နာဲကိုသူ
နာဲမရဏ
နာဲင္ၚိုဲ တိုန်စိုပ်လဝ်
ဒံက်တာနာဲသဳရိမန်ဆာန် ညး မဒှ် ဥက္ကဋ္ဌ ဒပ်စဵုဒၞာဍုင်မန် (MSDF)ဂှ် ဟိုတ်နူ ဟိုတ်ပရေင်ထတ်ယုက်တုဲ ဟွံတိုန်စိုပ်
ကောံဓရီုဂှ်တုဲ နကု ဥက္ကဋ္ဌ ဒပ်စဵုဒၞာဍုင်မန် ဒံက်တာသဳရိမန်ဆာန် ဟီု မၞိဟ်စၞးတအ်ဂှ် ကဵုလဝ် တာလျိုင် သွက်ဂွံတိုန် ကောံဓရီု ပရေင်ပံင်တောဲဒပ်ပၞာန် သၟးရ
ဟွံကဵုလဝ် အခေါင် သွက်ဂွံ သဳကၠဳ ပရေင်ပံင်တောဲ ပရေင်ဍုင်ကွာန်တုဲ
တင်မတုပ်လဝ်စိုတ်ဂှ် ညး ကလေင်ရုပ်ပလီုထောအ်ပၠန်ရ
နကုဒပ်ပၠန်ဂတးဍုင်မန်ဂှ် တိုန်စိုပ် ကောံဓရီုဂှ် ဆနဒဒှ် မၞိဟ်မလ္ၚတ်သၟးဟေင်ရ
၆] စပ် ကုကိစ္စ မဒက်ပ္တန် ဒပ်ပၞာန်မန်ဂှ်တုဲ ဂိတုမာတ် ၂၁
၂၀၂၅ ဂှ် ကံင်ဇြဳဖေဝ်ဒရေဝ်ဍုင်မန် (Mon State Federal Council - MSFC) ကု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗတိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) ဆဵုဂဗ ရေင်သကအ် ပ္ဍဲ ကွာန်ဝင်က (သင်္ခလပူရဳ)ကီုလေဝ် တင်တုပ်စိုတ် ရေင်သကအ် မွဲမွဲ ဟွံကလိဂွံရ
၅] ကံင်ဇြဳဖေဝ်ဒရေဝ်ဍုင်မန် ဂှ် ဒှ် ကံင်ဇြဳ မဒက်ပ္တန်လဝ် နကုသၟာပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်လ္ၚဵု သွက်ဂွံဗၟံက် ရုပ်ရဴကမၠောန် ပဋိညာဉ်ဖေဝ်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ (ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပဋိညာဉ်) မဒှ် ပဋိညာဉ် အလဵုအသဳညဳသၟဟ်ကောန်ဂကူ (NUG) သွက် တွဵုရးဍုင်မန်
၇] တုဲပၠန် ဒပ်စဵုဒၞာဍုင်မန် (MSDF) ကု ဒပ်ပၠန်ဂတးဍုင်မန် (MSRF)ဂှ် ဒှ် ဒပ်မဒုင်ကေတ် ဂၠံင်တရဴ ကောံကုအသံအမိင် နူ ကံင်ဇြဳဝွံရ
ဂိတုမာတ် ၂၈
၂၀၂၅ ဂှ် ကံင်ဇြဳဖေဝ်ဒရေဝ်ဍုင်မန် ပလံင်ဗစိုပ် လိက်မကဵုကသပ် ကိစ္စမဒက်ပ္တန် ဒပ်ပၞာန်မန် ကုဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗတိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) ကု ဒပ်ပၞာန်ဗၠးၜးဍုင်မည် (MLA
ပ္ဍဲ လိက်ဂှ် ကဵုလဝ် ကသပ် "ကမ္မတဳပၠတရဴပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂှ် ဒးဒက်ပ္တန်လဝ် နကုမၞိဟ်စၞး မၞိဟ်မအာက္ဍိုပ် ပရေင်ဍုင်ကွာန်/ပရေင်ပၞာန် နူ ဒပ်မဆက်စပ်တအ်ရောင်
တုဲမ္ဂး နကုကမ္မတဳပၠတရဴပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂှ် သ္ဒးချူ ဗီုပြင် သွက်ဂွံ ဒက်ပ္တန်အာ ဒပ်ရာမညဂှ်ရောင်
၅] ကြဴနူ ဒက်ပ္တန် ဒပ်မန်ရာမညတုဲ ကရောင်ပၞာန်ပံင်တောဲရာမညဂှ် ဆက်သှ်ေဒၟံင် အခိင်ဗွဲမဂၠေအ်တုဲ ၜိုတ်ဂိတုဂျူလာင်လပါ်စဂှ် ရုပ်သီထောအ်ရ
ဘာကဒေါ ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ဍုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု
သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်လုပ်ဒဂိုန် ခမဳ ၇
ထပိုယ် ၀ ဇကု
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဝါယမိက သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၈၅
ဝှ် ၆၅
ကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန် (အၚ်္ဂလိက်
Mon National College) ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ ကွာန်ညဳသာ (လဆောဝ် ကော် ဗဒိုပ်ညဳသာ
ဒေသပကင်ရင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ
ကၞောတ်ၜဳရေဝ်
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
တွဵုရးဍုင်မန်
ကဝ်လိက်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကု ကမ္မတဳပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် (Mon National Education Committee MNEC
၁] ကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန်ဂှ် စပံက်ဗ္တောန်လိက် ကုညးလမ္ၚတ်/ကွးဘာ နူ ဂိတုဂျောန် ၂၀၂၂ ပ္ဍဲ ဘာဗတောန်လိက်ယာယဳ မသြိုင်လဝ် နကဵုဆုဒုန်ရ
သၞာံကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ညးလမ္ၚတ် နွံ ဗဒါဲ ၃၀၀ တၠ
မဗ္တောန်ဒၟံင် နကု အစာ ပ္ဍဲကဝ်လိက်ကီု သီုကဵု အစာဇမ္ၚောဲ မဗတောန် နဗဳဒဳယော ဇြောမ် Zoom ကီုရ
၂] နကုကဝ်လိက်ဝွံ ဗ္တောန်ဖျေဟ်ဒၟံင် ဘာသာသိပ္ပံပရေင်မၞိဟ် (Social Science
မဳဒဳယာ ကေုာံ အစာပရိုင် (Mass Media and Journalism
က္ဍိုပ်သကိုပ် ကေုာံ စၟိန်ပြမာန် (Leadership and Management
အစာဘာ (Education Teaching
စၟိန်ပြမာန်ပရေင်ပညာ ကေုာံ လိက်ပတ်မန် (Education Management and Mon Literature) တုဲ နူကဵု ကဝ်လိက်ဏအ်ဂှ် ကုညးလမ္ၚတ်မအံင်တအ်ဂှ် ပအပ်ကဵု Associate Degree of Art ရ
ဂဥုပ်ဘာဂှ် ဒှ် ဒံက်တာနာဲပညာမန်
၂] စမြိုင်ဘာဇၞော်ဂှ် နကုသြန်ဒါန် နူကောန်ဂကူမန် ကေုာံ နူဂကောံစေတနာတအ်ဂှ် စသြိုင်ဒၟံင် နူဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ ၂၅
၂၀၂၂ မရန်လဝ် အိုတ်သြန်ဒကေဝ်ဗၟာ ၆၀၀ ပြကောဋိကိုဋ် (=၂၀၀
၀၀၀ ဒဝ်လာအမေရိကာန်
သွက်ဘာဂွံဂေတ်မာန်ဂှ် မွဲမွဲသၞာံ သြန်ဒကေဝ်ဗၟာ ၜိုတ် ၂၀၀ ပြကောဋိကိုဋ် (၆၅
၀၀၀ ဒဝ်လာအမေရိကာန်) အိုတ်မာန်ရောင် တော်လဝ်ရ
၂] ကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကု ကမ္မတဳပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် တုဲ စပံက်လဝ် နူ သၞာံပညာ ၂၀၂၂
စပံက်ဗ္တောန်လိက် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၂ ဂိတုဂျောန်
သၞာံကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ကွးဘာ နွံၜိုတ် ၃၀၀ တၠ
ဂဥုပ်ဘာကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ် ဒံက်တာနာဲပညာမန် မညး ကလိဂွံလဝ် တဆိပ်တြာဒံက်တာ နူကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်တုဲ ကၠောန်ဒၟံင် ကမၠောန်သွာင်ပရေင်ဍုင်ကွာန် သွက်ကောန်ဍုင်အရင်ဂမၠိုင် မပဒတဴ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲရးမရာဇ်သေံ
ကဝ်လိက်ဂှ် ဗ္တောန်ဒၟံင် နကုအစာဘာ မပဒတဴ ပ္ဍဲဘာဂှ်ကီု သီုကဵု အစာဇမ္ၚောဲ မဗ္တောန် နကဵုဗဳဒဳယောဇြောမ်ရ
၂] သၞာံ ၂၀၂၄ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၈ အခိင် ၁၀း၀၀ ဂှ် တက္ကသိုလ်ဖာယျာပ် (Payap University) ဇင်မာဲ ရးမရာဇ်သေံ ကု ကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန် ထ္ပက် စၟတ်တဲ လိက်မတုပ်စိုတ် (Memorandum of Understanding
MOU) သွက်ဂွံထံက်ပင် အစဳအဇန် ပရေင်ပညာ ဒဒှ်မနွံကုနာနာ ကေုာံ ဒဒှ်မပါလုပ် (Diversity and Inclusion Scholarship Program DISP) ပ္ဍဲ ၝောအ်ခန်အဓိပတိ တက္ကသိုလ်ဖာယျာပ်ရ
အစဳအဇန် DISP ဂှ် ဒှ် ပရေင်ကမၠောန် နကဵု ပစ္စယ် အေဂျေန်သဳသဟရးအမေရိကာန် သွက် ဇမၞော်မၟောဝ်ရးနိဂီုနာနာ (United States Agency for International Development USAID) မထံက်ပင်ကဵုလဝ် သြန်ဒဝ်လာအမေရိကာန် ၄၅ မဳလဳယာန် ပွိုင် ၅ သၞာံရ
တင်ရန်တၟအ် အစဳအဇန်ဏအ်ဂှ် သွက်ဂွံ သၠုင်ပ္တိုန် ဍာ်ဒကေဝ် က္ဍိုပ်သကိုပ်မှာဇန် ရးနိဂီုဗၟာ နမသၠုင်ပတိုန် ဍာ်ဒကေဝ်ပညာကဆံင်သၠုင်ရ
လိက်မတုပ်စိုတ်ဝွံ သွက်ဂွံထံက်ပင် ကုအာ လာပ်ပညာ (scholarship) ကု ကွးဘာ ၁၅ တၠ နူ ကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန် ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ စၟတ် ကွးဘာ မကလိဂွံလဝ် နူ ကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန်ဂှ် နကု တက္ကသိုလ်ဖာယျာပ် ပစၟတ်သမ္တီတုဲ ကွးဘာတအ်ဂှ် ဂွံအခေါင် ဆက်တိုန် ဘာတက္ကသိုလ်ဖာယျာပ် ဂွံကီုရ
၃] ပါဲနူဂှ်တုဲ တုပ်လဝ်စိုတ် ရေင်သကအ် သွက်ဂွံ ဆက်ကၠောန်အာ ဒွိဒဳဂရဳ (Dual Degree) ကေုာံ သမဒဳဂရဳ (Join Degree
တုဲပၠန် တက္ကသိုလ်မွဲ ကုမွဲ ညံင်ဂွံဗိုင်ရေင်တၠုင် ပရေင်သမၠုင်ဍာ်ဒကေဝ်ပညာ ရေင်သကအ်တအ် ပါလုပ်ရ
၄] သၞာံ ၂၀၂၄ ဂိတုနဝ်ဝေမ္ဗာ ၆ တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ အခိင်ဒေသဂယး ဂှ် ကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန် ကု တက္ကသိုလ်ပါဒူ (Purdue University of Fort Wayne) သဟရးအမေရိကာန် ထ္ပက် စၟတ်တဲ လိက်မတုပ်စိုတ် MoU ရေင်သကအ်ရ
အသေအဟာန်သၞက်ကတိကဝတ်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ ၝောအ်ခန် International Ballroom ပ္ဍဲတိုက် Walb Student Union တက္ကသိုလ်ပါဒူ ရ
တင်လတုပ်စိုတ် အဓိက ပ္ဍဲလိက်ကတိကဝတ်ဂှ် သွက်ဂွံ သၠာဲဂတး ကွးဘာ
ပါ်ပရအ် သုတေသန ကောမ် ကုပရေင်ပံင်တောဲကမၠောန်တၞဟ်တအ်ရ
၅][၆] စမြိုင်ဘာဇၞော်ဂှ် စသြိုင် နူဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ ၂၀၂၂
ဒဳဇြေမ်ဗါ ၂၄ ဂှ် အခိင်ဂယးဂှ် ခမဳသင်တအ် ဖ္ဍောတ်ပရိုတ် သအးဇ္ၚး အရှာမ်ဘာတုဲ ဒဳဇြေမ်ဗါ ၂၅ အခိင်ဂယးဂှ် ကၠောန်သဘင်ဖျေဟ်ရိုဟ်ကၞက်ရ
ဒံက်တာရတ်ညာဏ် ဂှ် ဒှ်အစာဓဇဲ (architet) စမြိုင်ဝွံရ
ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၃ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၃
မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဝွံ ဒှ်မုက်လိက် မဆေင်ကဵု "အေန်သတဳကျုတ် ဘာသာမန်" မပ္တံကဵု စၟတ်သမ္တီကောံဓရီု
လိက်စၟတ်သမ္တီဂမၠိုင်တအ်ဂှ် ပကောံစုတ်လဝ် ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၁၁ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၁၁
ကွာန်ကလုဲ(အၚ်္ဂလိက်
Kaluy
ကလွီရွာ အၚ်္ဂလိက်
Kalwi)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
ဂကောံကွာန်ကလုဲ
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၂၁
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကလုဲ မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၆၀၂
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၆၆၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၃၂၆၆ တၠရ
ကွာန်ကအ််ပန်(အၚ်္ဂလိက်
Kawtpun
ကော့ပွန်ရွာ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
ဂကောံကွာန်ၝောအ်လၟိုင်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၄၀၅
၁] အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ၝောအ်လၟိုင်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၈၀၃
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၈၇၁ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၃၆၇၄ တၠရ
ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၂၀၀ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၆၆၆
ကမ္မတဳ မပစၞး စၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုင် (ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ) (အၚ်္ဂလိက်
Committee Representing Pyidaungsu Hluttaw
ဇမၠေအ်CRPH) ဂှ် ဒှ်ကမ္မတဳ မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု အမာတ်ညးမဇၞးလဝ် မာဲ နူသဘင်မာဲ၂၀၂၀ ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သွက်ဂွံပစၞး မဂွံဒက်ပ္တန် မဆေင်ကဵု ပ္ဍဲအရာ မခၞံဗဒှ် သၞောဝ်ဥပဒေဂမၠိုင်ရ
ဟိုတ်မဂွံ သ္ဒးဒက်ပတန် ကမ္မတဳဏအ်ဂှ် သဘင်မာဲ၂၀၂၀ ဂှ် ဒှ်သဘင်မာဲ မနွံဒၟံင်ကဵု ပရေင်င္ၚံက်စၞာဲ မဖန်ဇန်လဝ် ညံင်ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဂွံဇၞးဂၠိုင်င်ရောင် နကဵု ဒပ်ပၞာန်ဟီုတုဲ သီကေတ်အဝဵုဍုင် ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံပံက်စၠတ်ထဝ်ညိ ပ္ဍဲကဵု ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁
၂၀၂၁ ဂှ်ရ
ကမ္မတဳဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု မၞိဟ်စၞး နူဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ နူညးမကလိဂွံဇမၞးမာဲ သွက်စၠတ်ထဝ်ညးဍုင်ကွာန်ကီု သီုကဵု စၠတ်ထဝ်ကောန်ဂကူ သီုဖအိုတ် ၁၇
၁] ကြဴနူ ပၞာန်ထိင်ကေတ် အဝဵုဍုင်တုဲ အမာတ်မဂွံဒုင်ရုဲစှ်လဝ်ဂမၠိုင် သီုဖအိုတ် ၜိုတ် ၃၀၀ တၠ
ပကောံဓရီု နကဵု လတူလာင်ဇြောမ် (Zoom) တုဲ နူဂှ် ရုဲစှ်ပတိုန် မၞိဟ်စၞး ၁၅ တၠတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ကမ္မတဳဝွံ ပ္ဍဲကဵု ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၅
၂၀၂၁
၂][၃][၄] နကဵု ကမ္မတဳဝွံ ပ္ဍဲကဵု ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၇
ဂှ် ပ္တိတ်လိက်လလောင်တြး ဒဒှ်ရ ဒပ်ပၞာန်ဝွံ ပလီုကၠေအ် အလဵုအသဳ ညးဍုင်ကွာန် မရုဲစှ်လဝ်ဂှ် မဒှ်အရာ ဗၠေတ်ကဵု ဥပဒေအခန် (၆) တုဲ ဒှ်မၞိဟ် မနွံကဵုဒုဟ်အိုတ်
၅][၆] တုဲပၠန် အလဵုအသဳပၞာန်ဝွံ ဒှ်အလဵုအသဳ မဟွံလုပ်သၞောဝ်မွဲရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ နကဵု ကုလသမဂ္ဂကီု သီုကဵု ဍုင်နာနာတအ်ဂှ် ကိစ္စ ဍုင်ဗၟာသီုဖအိုတ်ဂှ် မဒးဆက်စၠောအ် ကုကမ္မတဳဝွံ မြဴသာ်ဝွံ ကဵုလဝ်ကသပ်ရ
ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၉ ဂှ် နကဵု ကမ္မတဳဝွံ လလောင်တြး ဒဒှ်ရ ဥပဒေ ပူဂိုလ်မကဵုကသပ်ရးနိဂီု (ဒဝ်အံင်သာန်သုကျဳ) ဂှ် ဂလိင်ပ္တိုန်အာယုက် ၅ သၞာံ စဵုကဵုစိုပ် ဂိတုဨပြဳ ၁
သၞာံ ၂၀၂၆
၆] ပါဲနူဂှ်တုဲ နကဵု ကမ္မတဳဝွံ ထံက်ဂလာန် ပ္ဍဲ ထၜးဆန္ဒ ကေုာံ ပရေင်ချဳဓရာင် မဟွံကလင်အမိင် (CDM) ကီုရ
၇] ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၀ ဂှ် နူကဵု ဗော်ကောန်ဂကူ တအာင် (ပလံင်) ကေုာံ ဗော်ဒဳမဝ်ကရေတ်တေစ် တွဵုရးကရေင်ဍာဲတအ် ဗလးမၞိဟ်စၞးတုဲ ကမ္မတဳဝွံ ဒှ်အာ မၞိဟ်စၞး သီုဖအိုတ် (၁၇) တၠ
၈] [၄] နကဵု ကမ္မတဳ မပစၞး စၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုင် လလောင်တြး နကဵုစၟတ် (၁၁/၂၀၂၁) ခပတိုန် ဝန်ဇၞော်ဂမၠိုင် (ယာယဳ) ရ
၉] ပ္ဍဲကဵု ဂိတုမာတ် ၃၁
၂၀၂၁ ဂှ် နကဵု ကမ္မတဳ ပ္တိတ် ပဋိညာန်ဖေတ်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ (Federal Democracy Charter) မဒှ်လိက် ကတိကဝတ် ဗီုလဵု သ္ဂောအ်ဒက်ပ္တန်အာ ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံဖေတ်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳရ
နကဵု ပဋိညာန်ဂှ် သွက်ဂွံ ဒက််ပ္တန်အာ အလဵုအသဳကောန်ဂကူပံင်ကောံ (အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ) မွဲရ
လုကဴ အလဵုအသဳကောန်ဂကူပံင်ကောံ ဟွံမံက်ဂတဝ်ကၠုင်ဏီဂှ် နကဵု ဒုတိယသမ္မတမန်းဝင်းခိုင်သန်း ဆက်ကေတ်အာ တာလျိုင်ဍုင် မြဴသာ်ဝွံသာ် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲကဵု လိက်လလောင်တြးဂှ်ရ
၁၀][၁၁] ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပဋိညာဉ် ကိုလည်းထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်
၁၂] စပ်ကဵု ပဋိညာန်ဖေဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ နူကဵု ကမ္မတဳဏအ် မပတိတ်လဝ်ဂှ် နကဵု ဇာဇၞိက်အရီုအဗင်သၞောဝ်ဥပဒေ (Legal Aid Network ဥပဒေ အထောက်အကူပြု ကွန်ရက်) ပ္တိတ်လဝ် သမ္ၚေဝ်ဂမၠေပ်မွဲတၞး ပ္ဍဲကဵု ဂိတုမာတ် ၃၁
၂၀၂၁ ဂှ်ကီုရ
လိက်ပဋိညာန် ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်လိက်ဂတိကဝတ် အကြာညးၜါတၠ ညးမဒုင်တဲ ကဵု ညးမအာတ်မိက် မတုပ်စိုတ် ကဵုဂတိပါင် လတူရေင်သကအ်ရ
လိက်ပဋိညာန် နကဵုကမ္မတဳမပစၞးစၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုင် မပ္တိတ်လၟုဟ်ဂှ် ဒှ်လိက် နကဵုကမ္မတဳ မပ္တိတ်တုဲ ဗက်အာတ်မိက် မၞိဟ်မဒုင်တဲဂှ်ရ လိက်ဝွံ ဟွံဍိုက်ပေင် ကုသၞောတ် လိက်ပဋိညာန်တုဲ လိက်ပဋိညာန်မွဲဂှ် စၟတ်သမ္တီ ဟွံဂွံရ
တုဲပၠန် ဟွံကိတ်ညဳ ကုသၞောဝ်ပဋိညာန် အပ္ဍဲတုဲ ဒှ်လိက်ပဋိညာန် မလုပ်သၞောဝ်မွဲ ဟီုဟွံဂွံရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ယဝ်ရ ဟွံဗက်စမ္ဂး ပူဂိုလ်လဵု
ဂကောံလဵု
ရုင်ဗစာလဵု သွက်ဂွံပတိုန်ဂဗုတ်ဂှ်လေဝ် ကၠောန်ဟွံဂွံရ
လိက်ဝွံဂှ် နဒဒှ် ဆလိက်လလောင်တြးမွဲဟေင် စၟတ်သမ္တီဂွံရ
တုဲပၠန် ပ္ဍဲလိက်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုသၞောဝ်ဥပဒေသဇိုင်ဍုင် အပ္ဍဲဍုင်ကီု သီုကဵု ဍုင်သအာင် ဟွံမဲ
ပါဲနူဂှ်ပၠန် မစၞောန်ဒုင်သဇိုင် ကုလိက်ကသုက် ခိုင်င်ကၠိုက်က် ဗီုကဵု လိက်ကသုက်ပေန်လုမ်လေဝ် ဟွံမဲ
တုဲပၠန် သၞောဝ်သဇိုင်ဖေဒရေဝ် (ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ - ဒုတိယမူကြမ်း)မဒှ်သၞောဝ် မဓဇက်ကၠုင် နူသၞာံ ၁၉၉၀ စဵုကဵု သၞာံ ၂၀၀၈ ဂှ်လေဝ် နဒဒှ် သၞောဝ်သဇိုင်ယာယဳမွဲဂှ် ဟွံပဒတန်လဝ်
ဟိုတ်ဂှ်ရ လိက်ပဋိညာန်ဂှ် ဟွံဒှ်ပရေင်သၞောဝ်ဂီုကၠီုသၟးဟွံက နကဵုပရေင်ဍုင်ကွာန်လေဝ် ပရေင်ယဵုလဂူတပ်တး ဟွံဒှ်ရ
နကဵု ကမ္မတဳဝွံ လတူကောန်ဍုင်အရင်တအ် defacto (မပါ်ပရအ် အခေါင် ကုညးမနွံကဵုအဝဵုအာဏာ)ဂှ် ဒုင်လဝ်တဲ ဟွံမဲ
နကဵု ဇာဇၞိက်ဏအ် ပတိုန်ထ္ၜးလဝ် ကုကမ္မတဳဏအ် ပ္ဍဲအခိင်မဗတိုက်ဒၟံင် တၠအဝဵုပၞာန်ဝွံ ဒြဟတ်ကောန်ဍုင်အရင်တအ် ညံင်ဂွံပါလုပ် အောန်အိုတ် ၃၅% ဂှ်လေဝ် ပထောအ် ညံင်ကဵု ဟွံတီ ဟွံမိင်
ဟိုတ်ဂှ်ရ နကဵု NLD/CRPH ဂှ် လညာတ်မဒုင်ကေတ် သၞောတ်ဖေဒရေဝ်ဇေတ်တ်ဂှ် သ္ၚောဲဒၟံင်တၟာဂလိုင်ဏီရ
တုဲပၠန် နကဵု ဇာဇၞိက် ပါ်ပါဲ ဒဒှ်ရ လိက်ဂှ် ဂတ ကဵု ကြဴ
က္ဍိုပ်ကဵုဍုတ် ဟွံကိတ်ရ
ပ္ဍဲကဵု ဒကုတ် ၁ အခန် ၄
ဒကုတ် ၂
ပိုဒ် ၁ ဂှ် ညးဍုင်ကွာန် မနွံ ပ္ဍဲတွဵုရးတအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မပိုင်ပြဳတွဵုရးဂှ်ရ
ဆဂး ဒကုတ် ၂
အခန် ၂
ဂှ် ပရေင်ပါ်ပရအ် အဝဵု အကြာတွဵုရး ကဵု ကၟိန်ဍုင် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ကၠးကၠးဖ္ဍးဖ္ဍးဟွံမဲရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ လိက်ဝွံဂှ် ဒှ်လိက်သွက်ဂွံပသောင်ပြသၞာ ဟွံသေင်
သွက်ဂွံဗဒှ်ပတိုန်ပြသၞာဂမၠိုင်တုဲ ဒှ်လိက် ဥပဒေ ဗီုပၟိက်စိုတ် NLD/CRPH မနွံပၟိက်ဟေင် မဖန်ချူလဝ်ဟေင်ရ
၁၃] ကြဴနူ ကောန်ဍုင်အရင်ဂမၠိုင် မကဵုဒြဟတ်ဒမြိုဟ် မဂၠိုင်ကဵု နဲကဲ
မဂၠိုင်ကဵု ဗီုပြင် သွက်ဂွံ ပလီုထောအ် သၞောဝ်သဇိုင်ပတန်ဍုင် ၂၀၀၈ ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲဂိတုမာတ် ၃၁
၂၀၂၁ ဂှ် နကဵု ကမ္မတဳဝွံ နကဵုလိက်လလောင်တြး စၟတ် (၂၀/၂၀၂၁)ဂှ် သၞောဝ်သဇိုင်ပတန်ဍုင် ၂၀၀၈ ဂှ် ပလီုထောအ်ပေင်င်ရ
ပ္ဍဲကဵု လိက်လလောင်တြး မနွံ သီုဖအိုတ် ၅ ပိုဒ် ပ္ဍဲကဵု ၄ ကဵု ၅ ဂှ် - "၄
သၞောတ်တၠအဝဵု ညံင်ဂွံအိုတ်
သၞောဝ်သဇိုင်ပတန်ဍုင် (သၞာံ ၂၀၀၈) ညံင်ဂွံပလီုထောအ်ပေင်င်
ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံဖေတ်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ ညံင်ဂွံဒက်ပ္တန်
ညံင်အလဵုအသဳညးဍုင်ကွာန် ဂွံမံက်ဂတဝ် နကဵု တင်ရန်တၟအ် မြဴသာ်တအ်ဏအ်ဂှ် ဂကောံဒြဟတ်ဖေတ်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳဂမၠိုင် ပံင်ကောံ ချပ်ဂၞန်ဒၟံင်တုဲ ပလဝ်ဒတန် ပဋိညာန် ဖေဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ သွက်ဍုင်ဗၟာလေဝ် မံက်ဂတဝ်ကၠုင်တုဲရ
ဟိုတ်မဒှ်သာ်ဂှ်ရ နကဵု ကမ္မတဳမပစၞးစၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုင်ဝွံ သၞောတ်သဇိုင်ပတန်ဍုင် (သၞာံ ၂၀၀၈)ဂှ် စတမ်နူတ္ၚဲဝွံ ၂၀၂၁ သၞာံ ဂိတုမာတ် ၃၁ တုဲ ပလီုထောအ်ပေင်င်ရဂှ် လလောင်တြးဏာရ
၁၄] ဨပြဳ ၁၆
၂၀၂၁ မဒှ်တ္ၚဲတွိုင်အတးဂှ် နကဵု ကမ္မတဳဝွံ လလောင်တြး အလဵုအသဳညဳသၟဟ်ဂကူဂမၠိုင် (National Unity Goverment အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ) ရ
အလဵုအသဳဂှ် ဗွဲကိုပ်ကၠာ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု မၞိဟ်စၞး သီုဖအိုတ် ၁၅ တၠ
ဦးဝင်းမြင့် ညးမဒုင်ကြိုင်လဝ် နကဵုဒပ်ပၞာန်ဂှ် ဆက်ဒှ် သမ္မတ
ဒေါ်အောင်ဆန်းကြည် ညးမဒုင်ကြိုင်လဝ် နကဵုဒပ်ပၞာန်ဂှ် ဆက်ဒှ် ညးမကဵုကသပ်ကၟိန်ဍုင်တုဲ သၟေဟ်တအ်ဂှ် အမာတ်နူကဵု ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ကေုာံ က္ဍိုပ်သကိုပ် ကောန်ဍုင်အရင် နကဵုပူဂိုလ်ကီု သီုကဵု က္ဍိုပ်သကိုပ် ညးမထ္ၜးဆန္ဒတအ် ပါလုပ်ဒၟံင်ကီုရ
အလဵုအသဳဂှ် နွံကဵု ဌာနဝန်ဇၞော် သီုဖအိုတ် ၁၁ ဌာန - ဌာနဝန်ဇၞော်ကာဍုင်သအာင်
ဌာနဝန်ဇၞော်ကာဒစဵုဒစး
ဌာနဝန်ဇၞော်ကာကၟိန်ဍုင်ဖေတ်ဒရေဝ်
ဌာနဝန်ဇၞော်မဖျေဟ်လၟေင်ကမၠောန်
ဘဏ္ဍာ ကေုာံ ဓလိုက်တမ်ရိုဟ်
ဌာနဝန်ဇၞော်စၟိန်ပြမာန် ကိစ္စပရေင်ရီုဗင်ကောန်မၞိဟ် ကေုာံ ဘယ်အန္တရာယ်
ဌာနဝန်ဇၞော်မပံင်တောဲ ရးနိဂီုနာနာ
ဌာနဝန်ဇၞော်ကာပညာ
ဌာနဝန်ဇၞော်ကာထတ်ယုက်
ဌာနဝန်ဇၞော်ပၟင်ပၟဲသယံဇာတ ကေုာံ ပွဳပွူသဘာဝ
ဌာနဝန်ဇၞော်ကာညးဗြဴ
သၟတ် ကေုာံ ကောန်ၚာ်
၁၅] ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပဋိညာဉ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခြင်း ၁
ပြည်ထောင်စုအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ပဋိပက္ခများ
အရင်းခံပြဿနာများကို အပြီးသတ်ချုပ်ငြိမ်းစေရန်
တိုင်းရင်းသားပြည်သူ တစ်ရပ်လုံး ပူးပေါင်းပါဝင်လက်တွဲနိုင်ရန်
ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ကျင့်သုံးပြီး တန်းတူရေးနှင့် ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်တို့ကို အာမခံသော ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုကို တည်ထောင်ရန်
ပြည်ထောင်စု
လူမျိုးများအားလုံး
နိုင်ငံသားများအားလုံး လွတ်လပ်ခြင်း
တန်းတူညီမျှခြင်း
တရားမျှတခြင်းတို့ကို အခြေခံကာ အပြန်အလှန်အသိအမှတ်ပြုလေးစားမှု ချစ်ကြည်ရိုင်းပင်းမှု
သွေးစည်းညီညွတ်မှုတို့ဖြင့် ငြိမ်းချမ်းစွာ အေးအတူ ပူအမျှ အတူတကွယှဉ်တွဲနေထိုင်နိုင်ရန် ခိုင်မာသော သန္နိဋ္ဌာန်ချမှတ်လျက် ဤ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပဋိညာဉ် (Federal Democracy Charter ) ကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီက ယနေ့ ၂၀၂၁ ခုနှစ်
မတ်လ ၃၁ ရက် ရက်စွဲဖြင့် ထုတ်ပြန်ကြေညာလိုက်သည်
ခေတ္တ ဒုတိယသမ္မတမန်းဝင်းခိုင်သန်း ဦးဆောင်လျက် ခေတ္တ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ပါဝင်သော ပြည်သူ့အစိုးရအဖွဲ့သည် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ မဖွဲ့စည်းမီ ကာလတွင် နိုင်ငံတော်
အုပ်ချုပ်ရေးတာဝန် များကို ဆက်လက် ထမ်းဆောင်သွားမည် ဖြစ်ပါသည်
၂၀၂၀ ခုနှစ် ပါတီစုံအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်သူက ဒီမိုကရေစီနည်းကျ အပ်နှင်းလိုက်သော အာဏာကို ကိုင်စွဲလျက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်
ဧပြီလ ပထမပတ်အတွင်း အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရကို ဖွဲ့စည်းပြီး ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီအင်အားစု အားလုံးနှင့် လက်တွဲကာ ဤ ပဋိညာဉ်ပါ ဦးတည်ချက်
ရည်ရွယ်ချက်များနှင့် နိုင်ငံရေးလမ်းပြမြေပုံ အဆင့်ဆင့်အား စုပေါင်းခေါင်းဆောင်မှု စုပေါင်းအင်အားဖြင့် လက်တွေ့အကောင်အထည် ဖော် ဆောင်ရွက်သွားမည် ဖြစ်ပါကြောင်း အသိပေးကြေညာအပ်ပါသည်
မုက်လိက် မဆေင်ကဵု ပရေင်ဘာသာနာနာဂမၠိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၁၆ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၁၆
ကွာန်ကအ်တာ(အၚ်္ဂလိက်
Kawttar
ကော့တာရွာ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ဂကောံကွာန်ကဍတ်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၄၉၇၈
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကဍတ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၄၇၈
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၆၂၅ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဂှ် ၃၁၀၃ တၠရ
ဘဒ္ဒန္တတကလျာဏ (ဓမ္မာစရိယ)(၁၉၄၃
၁၅ - ၂၀၂၁
၁၂)ဝွံ ဒှ်အစာလိက်ပရိယတ္တိ
အစာဓမ္မကထိုက်
အစာဝိပဿနာ မဒယှ်တမ္ညဝ် အလုံဒေသရးမန်တုဲ ဒှ်ကျာ်ဇၞော် နွံပိုန် ဘာပုဗ္ဗာရီု ဍုင်မတ်မလီုရ
ကျာ်ဇၞော်ဝွံ သီုချူလဝ် လိက်ကၞပ် မဆေင်ကဵုဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ကွတ်ဂၞန်သင်္ချာ သွက်ဂွံစကာ ပ္ဍဲလၟိုန်တ္ၚဲကီုရ
ဘဒ္ဒန္တကလျာဏဝွံ က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲ ကွာန်ဝါဂျဳ
ပွိုင်ဍုင်ပံင်
ခရိုင်သဓီု ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၀၅ ဂိတုဒဂိုန် ၁၄ မမံက် တ္ၚဲစန် အခိင် နူဂယး ၉ နာဍဳ
မဒှ်ကောန် အစာသဝ်ဗိန္ဒောဇၞော် နာဲမှာန်
အစာသဝ်ဗိန္ဒောဇၞော် မိရီု
ပၞောဝ်ကဵု ကောဒေအ် သီုဖအိုတ် ၇ တၠ
မၞိဟ်တြုဟ် ၆ တၠ မၞိဟ်ဗြဴ ၁ တၠဂှ် ဒှ်ကောန် မရနုက်ကဵု ၅
ညးဝွံ ဒှ်ကောန်ကမာ
ကောကမာညး မကဵုလဝ်ယၟု ဘရ ဂှ် ချိုတ်အာ နူဍောတ်တ်
နူဍောတ်တ် မိမၜါ ခုတ်ကဵုလဝ်ယၟု မာံဘဝေန် (ဘဝင်
အခိင်မံင်ဘာစိုပ် ညးမံင်ဘာတန် ပ္ဍဲကွာန်ဂျဳ ဂွံအံင်ဇၞးကေတ် တန်စတုတ္ထတုဲ ညးပထပိုယ် ပ္ဍဲဘာတၟိ ကွာန်ဝါဂျဳ ဇရေင်ကျာ်ဇၞော်ဝါယမ (ဇာတိကွာန် ခရှ်ေ
ကျာ်ဇၞော်ဝါယမ အာအပ်ကဵု ဗ္တောန်လိက် ကွာန်ထဝ်ပၠင်
ဘာစိင်ဂၠက် ဇရေင်ကျာ်ဇၞော်နန္ဒိယ
နူဂှ် ညးပြံင်အာမံင် တိုက်လိက်ကအ်နှာတ် ဇရေင်ကျာ်ဇၞော်အစာတၠ ဘဒ္ဒန္တဥတ္တမရမ္ဘမဟာထေရ်
သၞာံ ၁၃၂၇ ဂှ် ဂွံအံင်ဇၞး တန်ဍောတ်
ပ္ဍဲဘာကအ်နှာတ်
နူဂှ် သၞာံ ၁၃၂၈ ပြံင်အာ ကတ်လိက် ပ္ဍဲတိုက်လိက်ဘာကၠအ်ပၞဟ်
ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ဂွံအံင်ဇၞးကေတ် တန်ဒေါဝ်
သၞာံ ၁၃၂၉ ဂွံအံင်ကေတ် တန်ဇၞော် ပ္ဍဲကဵု ဘာကၠအ်ပၞဟ်
သၞာံ ၁၃၃၁ ဂှ် အာကတ်လိက် ပ္ဍဲဘာစိန်မမ ဍုင်မတ်မလီု ဇရေင်ဘဒ္ဒန္တသူရိယ
သၞာံ ၁၃၃၂ ပြံင်အာ ပဒတဴ ဘာကျာ်သြဳမန် ဍုင်လ္ဂုင် ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်ကုသလ
ဘဒ္ဒန္တတိဿ
ဘဒ္ဒန္တညေယျတအ်
ပ္ဍဲအခိင် မပဒတဴ ပ္ဍဲကျာ်သြဳမန်ဂှ် အာတိုန်လိက် ဘာညောင်တုန်း အရာပ်ဗဟာရ် (ဗဟန်) ဍုင်လ္ဂုင် ဇရေင် အစာလိက် သြဘာသ
သၞာံ ၁၃၃၄ ဂှ် အာပဒတဴ ပ္ဍဲဘာပဇ္ဇောတာရီု ဍုင်မၠံင်မၠ (မြောင်းမြ) ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်ဉာဏိက ကေုာံ အစာဝိမလဗုဒ္ဓိ
နူဂှ် အာဇူ ပ္ဍဲကွာန်ကအ်လှာ
ဘာဂြိုပ်
နူဂှ်ပၠန် သၞာံ ၁၃၃၅ ပြံင်အာ ပဒတဴ ပ္ဍဲဘာသံဃာပိုင်
သွက်ဂွံ ပအစာလိက်ရ
ပ္ဍဲအခိင် ဘဒ္ဒန္တကလျာ မကလိဂွံ ၁၂ ဝှ်
အာယုက် ၃၂ သၞာံဂှ် စဖျေဟ်လိက် ပ္ဍဲဘာသံဃာပိုင်တုဲ လုကဴ ပွိုင် (၆) သၞာံ ပလဝ် အစာလိက် ပ္ဍဲဘာဂှ်ရ
နူဂှ် အာပအစာလိက် ဘာကအ်နှာတ် ပွိုင် (၆) သၞာံပၠန်
နူဂှ် ကလေင်စဴ ဌာန်တၟုပ်သုက်ဇကု ကွာန်ဝါဂျဳ
ပ္ဍဲအခိင် မပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဇာတိဇကုဂှ် ဂွံသြိုင်ခၞံဘာ
စေတဳ
ကၟာင်
ဂၠံင်ဍာန်သဗာန်ဂမၠိုင်ကီု သီုကဵု ဘာအလဵုအသဳ စဵုကဵု စိုပ်တန်ဒေါဝ်ဂှ် အာဂတပၠတရဴတုဲ ကၠောန်ဗဒှ်ကၠုင် ကမၠောန်ဇၞော်မောဝ် ဌာန်ဇာတိဇကု ပွိုင် (၆) သၞာံရ
စိုပ်သၞာံ ၁၃၅၅ ပြာပ်အာ ပဒတဴ ပ္ဍဲဘာပုဗ္ဗာရီု ကွာန်(၆)မိုင် ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီု
ပ္ဍဲကဵု ဘာပုဗ္ဗာရီုဂှ် ပံက်လဝ် တိုက်လိက် ပွိုင် ၁၀ သၞာံပြင်င်
ဗွဲကြဴ လပါ်တိုက်လိက်ဂှ် ဒြဟတ်ဍိုန်စှ်ေတုဲ နဒဒှ် အစာဓမ္မကထိုက်မွဲ ဟီုတွဟ်ကၠုင် တဝှ်ဍောင်ဓရ် ကုဥပ္ပးတြုဟ် ဥပ္ပးဗြဴတအ် စဵုကဵုလအိတ်လမျီုရ
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တကလျာဏဝွံ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၁ ဂိတုအဝ်ဂေတ် ၁၂ ဂှ် စုတိစဴအာသွဝ် ပ္ဍဲကဵု ဘာပုဗ္ဗာရီု ဍုင်မတ်မလီုရ
ဘဒ္ဒန္တကလျာဏ (ဓမ္မာစရိယ) ကွာန်(၆မိုင်) ဍုင်မတ်မလီု
ပြကိုဟ်ဂၠံင်အာတရဴဍုင်ဇၞော်နိဗ္ဗာန်
၁၃၇၅
ရံၚ်ကဵုအခိုက်အလိုက်ခေတ် မပြံၚ်သၠာဲကၠုၚ်တအ်ဂှ်တုဲ ကမၠောန်တြးဝါဒပိုဲလေဝ် ညံၚ်သ္ဂောံဂတာပ်ခေတ် ဒးချဳဒရာၚ်ရေၚ်တၠုၚ်အာရောၚ်
လတူနူနဲကဲတြးဝါဒ တၠုၚ်လအာဓမ္မတာဂှ် သၟးဟွံကး နဲကဲတြးဝါဒဂတာပ်ခေတ်တအ်လေဝ် သ္ဒးရပ်စပ်သုၚ်စောဲအာကဵုရောၚ်
နဲကဲဂၠံၚ်ဍာန်တြးဝါဒ နူကဵုလပှ်ကျာ (Online) မွဲကဆံၚ်ဂှ် သၠဲသၠဲလးလး သ္ဒးစကာသုၚ်စောဲအာရောၚ်
အပ္ဍဲဇၟာပ်ပ် "ကေတာ" ပိုဲသီုဖအိုတ်ဂှ် ညံၚ်သ္ဂောံစိစောန် စိုန်သ္ကီုကွတ်ပညာအာဲတဳ(IT) ဂှ် သ္ဒးကဵုဇြဟတ်ထ္ၜးလ္ဘာ်အာထေက်ရောၚ်
ညံၚ်ဂကောံတြးပရိုၚ် (Media Group) မန်ပိုဲဂမၠိုၚ် သ္ဂောံဂှ်ကၠုၚ်ဗျာပ်တြးတြးဂှ် သ္ဒးကဵုဇြဟတ် ယိုက်ဒိုက်ရောၚ်
နူကဵုဂျာနေဝ် မဂ္ဂဇြေန် လိက်ကၞပ် ရုပ်ဒမျိုၚ် တအ်ဂှ် ညံၚ်တၠပညာအနုသုခုမမန် လိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ်မန်တအ်ဂမၠိုၚ် သ္ဂောံလလောၚ်ပရိုၚ် တြးဒၟံၚ်ဝါဒနာနာတၞဟ်ဟ်မာန်ဂှ်လေဝ် သ္ဒးဂိုတ်ဂစာန်တိုန်ကီုရောၚ်
ပ္ဍဲအနာဂတ်ထေက်ကဵုသ္ဒးဒက်ပတန်အာ သၞောတ်ပရေၚ်ဆက်စၠောံလပှ်ကျာ (Online) ညးမွဲကေုာံညးမွဲကီု
ညးမွဲကေုာံ ဌာန်ဂဥုပ်ဗဟဵုတအ်ကီုရောၚ်
အပ္ဍဲလၟေၚ်ကမၠောန် ပရေၚ်တြးဝါဒဂမၠိုၚ်တအ်ဂှ် တၚ်ဂလာန်စပ်ကဵုပ္ဍဲဍုၚ်ဖေတ်ထရေဝ် ပရေၚ်ဒက်ပတန်ဒပ်ပၞာန် ကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံမွဲ နဒဒှ်ဗီုပြၚ်တာလျိုၚ်ပရေၚ်ဂကူမွဲသာ်ဂှ် မ္ဒးဆဝ်မ္ၚုဟ်စန္ဒက် သဳဗၜေါဝ်အာ အကြာညးဍုၚ်ကွာန်မန်တအ် ဇြိုဟ်ဟ်နက်က်ရောၚ်
ကဏ္ဍဏအ် နွံဆအတိုၚ် ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
၄ ကဏ္ဍလစှ်ေဂမၠိုၚ်
ပၞောဝ်ကဵု ၄ သီုဖ္အိုတ် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၆ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၆
မိကောန်ဆာန် (ၜံင် ၆ ဇာန်နဝါရဳ ၁၉၇၂)[၁]) ဝွံ ဒှ်အမာတ်ကၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုင် ဍုင်ဗၟာ နူကဵု ဗော်ဂအုပ်ဒဳမဝ်ကရေသဳကောန်ဂကူ (အေန်အေဝ်ဒဳ) မဒှ်ဗော် ဂကူဗၟာ သၟဝ်ပၠတရဴ ဒဝ်အံင်သာန်သုကျဳ မပစၞး ပွိုင်ဆန္ဒမာဲ ပွိုင်ဍုင်ပံင်ရ
မိကောန်ဆာန်ဝွံ ဒှ်ကောန်ဝုတ် နာဲသက်လောန် မဒှ် ဝန်ဇၞော်ကာကောန်ဍုင်အရင် အလဵုအသဳ အေန်အေဝ်ဒဳ
ဒုဥက္ကဌ (တြေံ) ဗော်ကောန်ဂကူမန်ရ
ဟိုတ်နူယၟု ဒဒန်တကအ်ခၟိုင် အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳတအ် မပၠံင်သၠာဲထောအ် နကဵု ယၟု ဒဒန်ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းတံတားဂှ် ဂကူမန်တအ် ဒစဵုဒစး ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ဂှ် နကဵု မိကောန်ဆာန် ပတိုန်ဂလာန် ပ္ဍဲကၠတ်ထဝ်ညးဍုင်ကွာန် နကဵုကၠတ်ထဝ် နကဵုသၞောဝ် ညံင်ဂွံပဒတန် ယၟုဒဒန် တကအ်ခၟိုင် နကဵုယၟု ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း[၂][၃][၄]တုဲ ဒးဒုင်ပျုတ်ဗဒေက် ပါ်ပါဲကၠုင်ဒၟံင် အကြာဂကူမန်တအ်ရ
မိကောန်ဆာန်ဝွံ ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲမိမဂကူမန် နာဲသက်လောန် (နိုင်သက်လွင်
၁၀/မလမ (နိုင်) ၀၂၅၉၅၉
မိကျင်သန်း (၁၀/မလမ(နိုင်)၀၂၅၉၇၆) ပ္ဍဲကွာန်ခယျးပ္ဍဲ ပွိုင်ဍုင်ဘာအင် တွဵုရးဍုင်ကရေင် ပ္ဍဲ ၆ ဇာန်နဝါရဳ ၁၉၇၃ ရ
မိကောန်ဆာန် ဂွံအံင်ကေတ် ၁၀ တန် နူကဵု ဘာတန်သမၠုင် (၆) ဍုင်မတ်မလီုတုဲ နူကဵုတက္ကသိုလ်မတ်မလီုဂှ် ကလိဂွံ ဗြးမဟိမုဘဳအေ (လိက်ဗၟာ) ရ
၁] မိကောန်ဆာန်ဝွံ ဒက်သ္ၚိကၟိန် ကု ဦးကျော်စိုးမိုး (၅/ရဘန (နိုင်)၁၁၀၉၉၇)တုဲ ကလိဂွံ ကောန်ဇာတ်ပိ (၁) မောင်မင်းကောန်းခန့် (၂) မောင်သန်းထိုက်
၃) မသက်နှင်းစု ရ
၁] ဦးကျော်စိုးမိုးဂှ် ဒှ်ဂလာမူသလေန် မွဲတၠရ
၅] မိကောန်ဆာန်ဝွံ နူဘဝ သၟာပရေင်ပိုန်ဒြပ်မွဲဂှ် ပ္ဍဲကဵုသဘင်ရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၁၅ ဂှ် ဒုင်ရုဲစှ် နဒဒှ် အမာတ်ကၠတ်ထဝ်ညးဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ပံင် နူကဵု ဗော်ဂအုပ်ဒဳမဝ်ကရေသဳကောန်ဂကူ (အေန်အေဝ်ဒဳ) မဒှ်ဗော် သၟဝ်ပၠတရဴ ဒဝ်အံင်သာန်သုကျဳတုဲ ကလိဂွံဇမၞးမာဲ ဂွံဒှ် အမာတ်ကၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုင် မွဲတၠရ
၆] သဘင်မာဲ သၞာံ ၂၀၂၀ ဂှ်လေဝ် ကလေင်ဒုင်ရုဲမာဲ ဒၞာဲဇကုတြေံ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ပံင်ပၠန်ရ
ညးပါ်ပါဲတအ် တော်ကေတ်မ္ဂး ညံင်ရဴဒေသတၞဟ်တအ်ကီု ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ပံင်ဝွံလေဝ် နကဵုကမ္မရှေန်မာဲဂှ် ဖန်လီလာန်လဝ်မာဲကီုရ
လ္ၚတ်ရံင် မမာဲ ကေုာံ လၟိဟ်မၞိဟ်ဂမၠိုင်မ္ဂး ဒဒှ်ရ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ မွဲမွဲကၠတ်ကေတ်လဝ်မာဲ မွဲမွဲပွိုင်ဆန္ဒမာဲမ္ဂး ထပ်စုတ်လဝ် မမာဲအလီနွံဒၟံင် အကြာ ၁၀၀၀၀ စဵုကဵု ၂၀၀၀၀ နွံရောင်ဂှ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ဒုင်သဇိုင် ကုတင်ဂၞင်လၟိဟ်မာဲဂမၠိုင်တုဲ ဟီုလဝ်ရ
ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲကဵု ပွိုင်ဍုင်ပံင်ဂှ် ဟိုတ်နူ မိကောန်ဆာန် ဒှ်မၞိဟ် မပၠုပ်ဂလာန် စပ်ကဵု ယၟုဒဒန်တကအ်ခၟိုင်ဂှ် လၟိဟ်မာဲအလီ ၜါလက်ပြင်ပြင် လီလဝ်ရောင်ဂှ် ညးဟီုပါ်ပါဲလဝ်ရ
၇] နကဵုပၞာန် ကြဴနူ အာတ်မိက် ညံင်ဂွံပသောင်ကဵု ကိစ္စမာဲအလီဏအ် ဂၠိုင်ကဵုအလန် ဟိုတ်နူ ကမ္မရှေန်မာဲ အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံဒုင်ပသောင်တုဲ ကၞောတ်တဲ ထိင်ကေတ်ထောအ် အဝဵုဍုင်ရ
ကြဴနူ ပၞာန်ထိင်ကေတ် အဝဵုဍုင်တုဲ ဂကောံသ္ၚိကၟိန် မိကောန်ဆာန်တအ် ပြံင်အာမံင် ပ္ဍဲအမေရိကာန်ရ
ဒဒန်တကအ်ခၟိုင် ကဵု မတ်မလီုဂှ် ဗွဲကိုပ်ကၠာ ကဵုလဝ်ယၟု နကဵုဘာသာဗၟာ သံလွင်တံတား (ချောင်းဆုံ)ရ
အလဵုအသဳ အေန်အေဝ်ဒဳ ကလိဂွံအဝဵုတုဲ ကာလဒဒန်ကြပ်တုဲဂှ် ညးတအ် သၠာဲထောအ် နကဵုယၟု ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းတံတား (ဘီလူးကျွန်း)ရ
စပ်ကဵု ကိစ္စဏအ်တုဲ ညးဒေသဂမၠိုင် ဟွံဒးဂၞပ်တုဲ ဒစဵုဒစး
ဂိတုမာတ် ၂
၂၀၁၇ဂှ် ညးဒေသ ရဲတကအ်ခၟိုင် ၜိုတ် ၃၀၀၀ ထ္ၜးဆန္ဒရ
စနူတ္ၚဲဂှ်တုဲ သွက်ဂွံဆက်ဒစဵုဒစးအာ အရာမသၠာဲယၟုဒဒန်ဂှ်တုဲ နူကဵု ညးဍုင်ကွာန်မန် ပွိုင်ဍုင်နာနာ ဒက်ပ္တန်လဝ် ကမ္မတဳမွဲ (သံလွင်တံတား(ချောင်းဆုံ)ဆိုင်ရာ လူထုလှုပ်ရှားမှုကော်မတီ) သီုဖအိုတ် မၞိဟ် ၁၅၀ တၠရ
အပ္ဍဲဂှ် နာဲမန်ရာဇာ
ဒံက်တာအံင်နာင်ဥူ
နာဲမေန်မေန်
မာံအံင်မန် တအ် ပါလုပ်ကီုရ
ညးဒစဵုဒစးတအ် စနူဂိတုဨပြဳ ၁၃ ဂှ် စပကောံစၟတ်တဲ ညးမဒစဵုဒစး ယၟုဒဒန်အောင်ဆန်း ပွိုင် (၅)တ္ၚဲဂှ် ကလိဂွံသီုဖအိုတ် ၜိုတ် မွဲပြကောဋိကိုဋ်ဘာ် (၁၂၀၀၀၀၀)ရ
စၟတ်တဲတအ်ဂှ် ညးတအ် ပလံင်ဗစိုပ် ဇရေင် သမ္မတ ဥူခေန်ကျဝ်
ညးမကဵုကသပ်ဍုင် ဒဝ်အံင်သာန်သုကျဳ
ဝန်ဇၞော် တွဵုရးဍုင်မန် ကေုာံ ကၠတ်ထဝ်တွဵုရးဍုင်မန်ရ
၉] ပ္ဍဲဂိတုမာတ် ၁၄ ပ္ဍဲ ကောံဓရီုကၠတ်ထဝ်ညးဍုင်ကွာန် မရနုက်ကဵု စတုတ္ထ (စတုတ္ထအကြိမ်မြောက် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပုံမှန်အစည်းအဝေး) ဂှ် နူကဵု အမာတ်ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ မိကောန်ဆာန် ပတိုန်ဂလာန် ဣလဵုဂှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကောန်ဂကူ ဣလဵုဂှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကောန်ဍုင်အရင်ရောဂှ် ကောန်ဍုင်အရင်တအ် ပါ်ပါဲ တီကေတ်ထေက်ရ
ဍုင်ဂမၠိုင်ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကောန်ဂကူညးတအ် ညးတအ်သ္ပသမ္တီရ
ပ္ဍဲဍုင်ပိုဲဏအ် ကဵုယၟုဒဒန် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း မ္ဂး ညးလ္ၚဵုတအ် ဂစာန်တးပါဲမံင်ဂှ် ဒှ်ညးလညာတ်က္ဍန်ဟေင်ရ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒဒန်မကၠောန်ဒၟံင် အကြာမတ်မလီု ကဵု တကအ်ခၟိုင်ဂှ် ညံင်ဂွံခုတ်ကဵုယၟု ဒဒန် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းတံတား ရ
စပ်ကဵု ဂလာန်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်မလုပ် ပတိုန်ဂလာန် သီုဖအိုတ် ၁၆ တၠ
မၞိဟ်လပါ်ဒစဵုဒစး ၃ တၠ ကဵု မၞိဟ်ထံက်ဂလာန် ၁၃ တၠ
ကာလဖျေဟ်မာဲဂှ် မၞိဟ်မထံက်ဂလာန် ၂၁၈ မာဲ
ဒစဵုဒစး ၄၃ မာဲ
မၞိဟ်မမံင်လဒေါဝ် ၁၁၆ မာဲတုဲ မာဲလပါ်ဂၠိုင်တုပ်စိုတ်တုဲ ဒှ်အာဒတန်ရ
၁၀][၁၁][၁၂] စပ်ကဵုကိစ္စဏအ်တုဲ နာဲသိုက်လောန် ညးမဒှ်ဝန်ဇၞော်ကာ ကောန်ဍုင်အရင်ကီု သီုဒှ် အပါမိကောန်ဆာန်ဂှ် ပါ်ပါဲ လတူအရာ ကောန်ဝုတ်ဇကု နကဵုစၞး ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ မပတိုန်ဂလာန် ပ္ဍဲကၠတ်ထဝ် စပ်ကဵုကိစ္စယၟုဒဒန်ဝွံ "ပွမကေတ်မာန် ကေတ်ဇၞး လတူညးဍုင်ကွာန်ဗီုဏအ်ဂှ် ဒှ်နဲကဲ ညးအရိုင်တအ် မကေတ်မာန်မွဲရ" မြဴသာ်ဝွံ ညးဟီုကဵု ပရိုင် Frontier Myanmar ရ
၁၃] ပ္ဍဲကောံဓရီုကၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုင် မဆေင်စပ် ကုပလေဝ် ဥပဒေသဇိုင် ၂၀၀၈ ဂှ် ပ္ဍဲကဵု ၂၆ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၀ ဂှ် မိကောန်ဆာန် ပါလုပ် ပတိုန်ဂလာန်ကီုရ
စပ်ကဵု ပိုဒ်ဇၞော် ၅၉ (စ) မဆေင်ကဵု ဍာ်ဒကေဝ် ဂကောံသ္ၚိကၟိန် သမ္မတကၟိန်ဍုင်ဂှ် မိကောန်ဆာန်ဟီု ကုညးမပ သမ္မတဟေင် ထေက်ကဵု ဒးပိုင်ခြာ ဍာ်ဒကေဝ်မၞိဟ်ရောင်
လတူ ဂကောံသ္ၚိကၟိန် မၞိဟ်ဂှ် သွက်ဂွံ ပိုင်ခြာ ဍာ်ဒကေဝ် ဟွံမဲပၟိက်
ဥပဒေဗီုဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲကဵု ခေတ်ဨကရာဇ်တေအ်ဟေင် ဟိုတ်နူကဵု အဝဵုဍုင်ဂှ် ဆက်ဒုင်အာ အဆက်ကောန် အဆက်စဴတုဲ သၞောဝ်ဗီုဏအ်နွံပၟိက် ညးဆက်ဟီုပၠန်ဂှ် ဂွိင်ဖေက် ဍုင်သအာင်တအ် အုပ်ဓလီုဏာ ဍုင်ဇကုတုဲ နွံပၟိက် ဥပဒေဏအ်ဂှ် ဒှ်ဟွံထေက်
ဟိုတ်နူ ဇကုဍိုန်လျဟေင်ရ ဍုင်သအာင်တအ် ဓလီုဏာဇကုမာန်
ဇကုဍိုဟ်ကေက်ဒၟံင်မ္ဂး ဍုင်သအာင်ဂှ် ဇကုရပ်စကာဂွံဒၟံင်ဏီရ
သမ္မတဂှ် ဟိုတ်နူ မရုဲစှ်ဒၟံင် ဇၟာပ်မသုန်သၞာံမွဲအလန်ဂှ်ရ ပိုဒ်ၝောအ်ဏအ် ဟွံမဲပၟိက်
တုဲပၠန် စပ်ကဵု ဍာ်ဒကေဝ် သမ္မတဂှ် ပွမပိုင်ခြာ အာယုက်
မၞိဟ်တြုဟ်
မၞိဟ်ဗြဴ
ဍာ်ဒကေဝ် ကွတ်ပၞာန်တအ်ဂှ် ဒှ်ဟွံထေက်
အာယုက်ဍောတ်ကဵုဒှ် အာယုက်ဇၞော်ကဵုဒှ် မၞိဟ်ဗြဴကဵုဒှ် မၞိဟ်တြုဟ်ကဵုဒှ် ယဝ်ရ ဍာ်ဒကေဝ်ဉာဏ်သၠုင်မ္ဂး ညးလဵုဟွံဟီု ဒှ်သမ္မတထေက်ဂှ် ညးဆက်ပတိုန်ထ္ၜး ထံက်ဂလာန် လတူ တင်ပလေဝ် ဥပဒေသဇိုင် ၂၀၀၈ ရ
ဂြေတ ထန်ဗဴ (Greta Thunberg) (ၜံင် ၃ ဇန်နဝါရဳ ၂၀၀၃)[၁] ဝွံ ဒှ်ကောန်ဂကူသွိတ်ဒေန် မၞိဟ်မချဳဓရာင် သွက်ဂွံမင်မဲ သဘာဝ မဆေင်ကဵု ရာသဳပြံင်လှာဲတုဲ စန်ဒက်ဂွံ ဂကောံချဳဓရာင် နူဍုင်နာနာရ
ထန်ဗဴ ညးဂမၠိုင်ဂွံစတီကၠုင် နဒဒှ် မၞိဟ်မချဳဓရာင် သွက်သဘာဝမွဲဂှ် စတမ်နူ ဂိတုအဝ်ဂေတ် သၞာံ ၂၀၁၈ အခိင်ကာလ ညးတေအ် မကလိဂွံ အာယုက် ၁၅ သၞာံ
ညးတေအ် တိတ်နူဘာဗတောန်လိက်တုဲ အာဂတမုက်ပါလဳမာန် ဍုင်သွိတ်ဒေန်တုဲ ထ္ၜးဆန္ဒ အာတ်မိက် ညံင်အလဵုအသဳသွိတ်ဒေန် ဂွံပါလုပ်ကၠောန် သီုစိုတ် သီုစရိုတ် ပ္ဍဲအရာမဆေင်ကဵု ဂၠးတိမကတဴတိုန် နကဵု မရပ်လဝ် လိက်မချူလဝ် နကဵုဘာသာသွိတ်ဒေန် "Skolstreje för Klimatet" မဂွံအဓိပ္ပါယ် (ဗဂပ်ဗဗေင် ကဵု ဘာ သွက်ရာသဳ
ခြာဟွံလအ်ဂှ် နူကဵု ကွးဘာတအ် စချဳဓရာင်ကၠုင် ပရေင်သဘာဝ
တုဲဂှ် ညးတအ် စန်ဒက် ဒက်ကၠုင် ဂကောံချဳဓရာင် သွက်သဘာဝ နကဵုယၟု Fridays for Future (တ္ၚဲသိုက် သွက်အနာဂတ်)ရ
စတမ်နူ ထန်ဗဴ ဟီုဂလာန် ပ္ဍဲကန်ဂရေတ်ကုလသမဂ္ဂ မဆေင်ကဵု ရာသဳအပြံင်လှာဲ ၂၀၁၈ (2018 United Nations Climate Change Conference) ဂှ်တုဲ ကွးဘာဍုင် ပ္ဍဲဂၠးတိ ဗွဲမဂၠိုင် ဇၟာပ်ပ်သတ္တဟ ချဳဓရာင်ကၠုင် သွက်သဘာဝရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ နကဵုဍုင်နာနာ ပံင်ကောံတုဲ တိတ်ထ္ၜးဆန္ဒၜါအလန်ပြင်င်တုဲ ကွးဘာပါလုပ် မွဲမဳလဳယာန်ပြင်င်ရ
၂][၃] ထန်ဗဴဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မဟီုအရေဝ်တပ်ပ်[၄] ဟွံရံင်မုက် မၞိဟ်မွဲမွဲ[၅] ပ္ဍဲဂတမၞိဟ်ဂမၠိုင်ကီု သီုကဵု ကုက္ဍိုပ်သကိုပ်ဍုင်ဂမၠိုင် ညံင်ညးတအ် ဂွံပါလုပ်ကၠောန် ပ္ဍဲအရာညးတေအ် မဟီု ပြသၞာရာသဳ ဝွံရ
ပ္ဍဲသ္ၚိညးလေဝ် ညးတေအ် အာတ်မိက် မိမညးတေအ် ညံင်ဂွံစကာ ဖအောန်ဖျေဟ် အရာမပကဵု ညံင်ဂၠးတိဂွံကတဴ မပ္တံကဵု ညံင်ဂွံစကာ စံင်ကၠေင်အောန်န် (ညံင်ဟွံဂွံစကာ ဒြဟတ်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု ကွဳစက်
ပၟတ်
ကေုာံ အရာမဒးကၠောန် နကဵုဒြဟတ်စက်) ဗီုကဵု ညံင်ဟွံဂွံ ဍိုန်က္ၜင်ကျာ
ဟွံစဖျုန်ဂၠိုင်င်တအ်ရ
ပ္ဍဲဂိတုမေ ၂၀၁၉ဂှ် ဗီုရုပ်ထန်ဗဴ ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲဂတာပ်လိက်မဂ္ဂဇြေန် Time နကဵုက္ဍိုပ်လိက် "next generation leader" (က္ဍိုပ်သကိုပ် အနာဂတ်) တုဲ ချူလဝ် ဒဒှ်ရ ထန်ဗဴဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မကေတ်စ အစာမ်ခိုဟ်မွဲရ
၆] ပရူပရာ မကော်ဂး documentary ထန်ဗဴ ကေုာံ ပရေင်ဗဂပ်ဗဗေင်ဘာ မချဳဓရာင်သွက်သဘာဝ ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲဌာနတဳဗဳ Vice ပွိုင် ၃၀ မိနေတ် နကဵုယၟု Make the World Greta Again (မကၠောန်ဗဒှ် ညံင်ဂၠးကဝ် ဂွံကလေင်ဇၞော်ပြဲ မွဲဝါပၠန်) ရ
မဳဒဳယာလ္ၚဵုတအ် ဗၟံက်ထ္ၜးညးတေအ် လတူစင်ဂၠးတိ နဒဒှ် "Greta Thunberg effect" (မကၠောန်စိုပ်တရဴ ဂြေတ ထန်ဗဴ)ရ
၇] ဂြေတ ထန်ဗဴ ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲ ၃ ဇာန်နဝါရဳ ၂၀၀၃ ပ္ဍဲဍုင်သတံက်ဟောမ်
ဍုင်ဇၞော်သွိတ်ဒေန်[၈][၉] မဒှ်ကောန်ဝုတ် မိ သၟာဒယှေ်ဒွက်အဝ်ပရာ မလေနာ ဣန်မေန် (Malena Ernman) ကေုာံ အပါ ကောန်မှိင်ရုပ်ဒမျိုင် သွေန်တာ ထန်ဗဴ (Svante Thunberg)ရ
၁၀] Her paternal grandfather is actor and director Olof Thunberg
၁၁] ထန်ဗဴ ဟီု ညးတေအ် ဂွံမိင် ပရူရာသဳအပြံင်အလှာဲ နူညးတေအ် မကလိဂွံ အာယုက် ၈ သၞာံတေအ်ရ
ဆဂး ညးတေအ် ကၠိုဟ်ကေတ် ဟွံမာန် မုဟိုတ် စဵုကဵုလၟုဟ် ကၠောန်ဒၟံင် သွက်ဏအ် ဆညိညဓဝ်ရော
၁၂]ကြဴနူဂှ် ပိသၞာံတုဲ ညးတေအ် ကတဵုဒှ် စိုတ်ဍိုတ်(depressed) ကေုာံ lethargic
ဟွံဟီုအရေဝ် ဟွံစစၞတုဲ ဒးဒုင်ခုတ်ကဵုယၟုယဲ en
Asperger syndrome
၁၃] obsessive compulsive disorder (OCD
၁၃] ကေုာံ selective mutismရ
၁၃][၁၄] ဆဂး ပွမခုတ်ကဵုယၟုယဲဂှ် ဗဒှ်ကဵု ညံင်ညးတေအ် ဂွံဍိုန်လျစှ်ေ ဟွံသေင်
ညးတေအ်ညာတ်ကေတ် Asperger ဂှ် ယဲမွဲဟွံသေင် ဣဏအ်ဂှ် ညးတေအ်ဒုင်ကေတ် ဒှ်ဒြဟတ်အစောန်"superpower"မွဲရ
၁၄] လလအ်ပွိုင် ၜိုတ်ၜါသၞာံ ထန်ဗဴ ကဵုဒြဟတ်ဓရိဟ် ကုမိမညးတေအ် ညံင်ဂွံ စကာဖအောန်ဖျေဟ် ပ္ဍဲအရာမစံင်ကၠေင်
ပတိတ်ဓါတ်ကာဗောန်တအ်တုဲ မိမညးတေအ် ဒှ်အာ မၞိဟ်မဟွံစဖျုန်
ဟွံတိတ်တရဴ နကဵုက္ၜင်ကျာ
တုဲ ဟိုတ်နူ ဟွံဍိုက်က္ၜင်ကျာတုဲ ဂွံအာဒယှ်ေဒွက် ဍုင်သအာင် ဟွံလောဲသွာတုဲ မိညးတေအ် ဒးဒေါအ် နူကဵု ဘဝသၟာဒယှ်ေဒွက်အဝ်ဗရာ ဍုင်နာနာရ
၁၀][၁၅] ထန်ဗဴ ဟီုကဵုမိမညးတေအ် ပွမပြံင်လှာဲထောအ် ဗီုပြင်မံင်စံင်ဘဝဂှ် ဒှ်အရာ မပကဵု ညံင်တင်စၟဳ သွက်အနာဂတ်ညးတေအ် ဂွံဍိုက်ပေင်မွဲရ
၁၀] ပရူဝင်ဂကောံသ္ၚိကၟိန်ဂှ် ချူပတိတ်လဝ်လိက် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၈ နကဵုယၟု en
Scenes from the Heart (စင်ပရူဒဒှ် နူဂၠံသြိုဟ်)ရ
၁၆] ပ္ဍဲကၞောတ်သၞာံ ၂၀၁၈ ဂှ် ညးတေအ် စဗဂပ်ဗဗေင်ဘာ သွက်ရာသဳ (the school climate strikes
တိတ်မ္ၚး ကၠောန်သဘင်ဟီုတွဟ်တုဲ ညးတေအ် ကတဵုဒှ် မၞိဟ်စန်ဒက် သွက်ပေါဲဗတိုက်သဘာဝ ဂၠးကဝ်မွဲရ
ဟိုတ်နူ ညးတေအ် ဟွံအာဘာတုဲ အပါညးတေအ် ဟွံဒးဂၞပ်ကွေဟ်ဟ်ကီုလေဝ် အပါညးတေအ်ဟီု "ပိုယ်တအ် ရှ်ေသှ်ေရဴဂဴဒၟံင် လတူပၟိက်ဆန္ဒဍေဟ် မတိတ်ထ္ၜးဆန္ဒဂှ်ရ
စၞး ဍေဟ်ဂဇအ်ဒၟံင် ပ္ဍဲသ္ၚိတုဲ စိုတ်ဟွံမိပ်ဒၟံင်ဂှ် တိတ်မ္ၚး ထ္ၜးဆန္ဒတုဲ မိပ်မြဟ်ဂှ် ခိုဟ်ဂၠိုင်ရ
၁၅] ထန်ဗဴ ဟီု စပ်ကဵု တင်ရန်တၟအ်ညးတေအ်တုဲ ညးတေအ် ဘာလီုဂှ် အစာဘာ ပ္ဍဲဘာတအ်ဂှ် လညာတ် ဟွံတုပ် ရေင်သကအ်ရ
မၞိဟ်တအ် စှ်ေစိုတ် အရာအဲမကၠောန်ဒၟံင်ဂှ် ဒှ်ကမၠောန်ခိုဟ်မွဲရ
ဆဂး အစာဘာတအ်ဂှ် အဲထေက်ကဵု ဒေါအ်ထောအ် နူကမၠောန်ဏအ်တုဲ စၞးဂှ် အဲအာဘာမ္ဂး ခိုဟ်ရ မြဴသာ်ဝွံ ညးတအ် ညာတ်ကေတ်ရ
၁၅] ပ္ဍဲဂိတုမေ ၂၀၁၉ ဂှ် ထန်ဗဴ ပ္တိတ် ဂလာန်ပံင်ကောံ ညးတအ် မဟီုလဝ် ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ညးတေအ် မထ္ၜးလဝ် ဆန္ဒဂမၠိုင်ရ
လိက်ဂလာန်ပံင်ကောံဂှ် ညးတေအ် ကဵုလဝ်ယၟု en
No One Is Too Small to Make a Difference (သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ် အရာတၞဟ်ခြာမွဲဂှ် ညးလဵုမွဲလေဝ် ဍောတ်လောန်အာ ဟွံမဲ
၁၇] with the earnings being donated to charity
၁၈] In one of her first speeches demanding climate action
Thunberg described the selective mutism aspect of her condition as meaning she "only speaks when necessary
၁၂] ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ထန်ဗဴ ပၠုပ်ရမ္သာင် (en
voiceover) သွက်ဂွံ ဗလး ပ္ဍဲကဝးဒွက် "The 1975" သၟာဂဳတအင်္ဂလိက်မွဲရ
ပ္ဍဲကဝးဒွက်ဂှ် ထန်ဗဴ အုပ်နိဂီု နကဵုမဆဝ်မ္ၚုဟ် "So
everyone out there
it is now time for civil disobedience
It is time to rebel
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဇၟာပ်ညးအဲ မ္ၚးတေအ်
လၟုဟ်ဂှ် ဒှ်အခိင် သွက် ညးဍုင်ကွာန်တအ် အေင်ဒုင်ဒၟံင် ဟွံဂွံရ
လၟုဟ်ဂှ် ဒှ်အခိင် မဒးတဝ်စၞေဟ်ရ
ပရေင်ချဳဓရာင်ဂှ် ဗဒှ်ကဵု ညံင်ဂွံဒှ် ပရေင်တဝ်စၞေဟ် ညးဍုင်ကွာန် (Extinction Rebellion) မဒှ် ပရေင်တဝ်စၞေဟ် ညးဍုင်ကွာန် မဟွံဒ္ဂေတ် နဲပကီုပရာပ်ရ
၁၉] ပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂေတ် ၂၀၁၉ ထန်ဗဴ ဍိုတ်အာက္ၜင် မတတ်ၜဳအာတလာန်တိစ် နူ ဗလိမောတ်
ဍုင်ယူကေ (Plymouth
UK) အာ ဍုင်နျူယံက် အမေရိကာန်
က္ၜင်ဂှ် စကာ ဓါတ်တ္ၚဲသဝ်လာ ကေုာံ ဒါင်နမာက်သၟဝ်ဍာ်ရ
တင်ရန်တၟအ်တရဴဂှ် မထ္ၜးဆန္ဒ ဒဒှ်ရ အာတရဴ နကဵုကွက်စက် မကိတ်ညဳ ကုသဘာဝ
မဟွံပလီုပလာ်သဘာဝ ဂွံဒၟံင်ရ
တရဴက္ၜင်ဂှ် ဗီုမဆိင်ဂှ် လဇုဲအာ ပွိုင် ၁၅ တ္ၚဲ နူ ၁၄ စဵုကဵု ၂၈ အဝ်ဂေတ် ၂၀၁၉
အခိင် ထန်ဗဴ မနွံဒၟံင် ပ္ဍဲအမေရိကာန်ဂှ် ညးတေအ် အာတိုန် သဘင်သဳကၠဳဇမၞော်ဍုင် ပရေင်ချဳဓရာင် ရာသဳ ကုလသမဂ္ဂ
UN Climate Action Summit) ပ္ဍဲဍုင်နျူယံက်
အရေဝ်ညးတေအ် မဟီုလဝ် ပ္ဍဲသဘင်သဳကၠဳဇမၞော်ဍုင်ဏအ် ပြးဇးအာ အလုံဂၠးတိမွဲတုဲ ယၟုညးတေအ်ကီု သီုကဵု ပရေင်ကမၠောန်ညးတေအ်ဂှ် ညးဂၠးတိတအ် ဂွံတီကေတ်ရ
သၞာံ ၂၀၁၉ ဂိတုဒဳဇြေန်ပါတေအ် မကၠောန်ဗဒှ် သဘင်ကောံဓရီုဇၞော် မဆေင်ကဵု ရာသဳအပြံင်လှာဲ စဳအဝ်ပဳ ၂၅ (COP 25 Climate Change Conference) မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဴသေန်တဳယျာဂဝ် (Santiago) ဍုင်ချဳလဳ ပၠန်ရောင်
၂၀][၂၁] အခိင်ထန်ဗဴ မစထ္ၜးဆန္ဒ ဂတမုက်ကၠတ်ထဝ်ဍုင်သွိတ်ဒေန် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၈ ညးတေအ် မကလိဂွံအာယုက် ၁၅ သၞာံဂှ် ဂလာန်ဗကန်ညးတေအ် နွံၜါသာ် - နကဵုလိက်သာင်ဗောတ် "ဗဂပ်ဗဗေင်ဘာ သွက် ရာသဳ" (school strike for the climate) ကဵု လိက်တၞးညးတေအ် မပရအ်ကဵုဂှ် ချူလဝ် "I am doing this because you adults are shitting on my future
အဲ ဒးကၠောန် အရာဏအ်
ဟိုတ်နူ မၞးတအ် မၞိဟ်ဇၞော်ဇၞော် အိက်စုတ်လဝ် ပ္ဍဲအနာဂတ်အဲ
၂၂] ဗွဲကြဴညိ မၞိဟ်တအ် စိုတ်လုပ်စ လတူကမၠောန်ညးတေအ်တုဲ ညးတေအ် ဂွံဒုင်ကော်ဘိက် သွက်ဂွံဟီုအရေဝ် ပ္ဍဲဝိုင်နာနာသာ်ရ
ပ္ဍဲလဟီုညးတေအ်မ္ဂး ဒဒှ်ရ ကောန်မၞိဟ်တအ် ဒးဇီုကပိုက်ဒၟံင် အန္တရာယ် သွက်ဂွံကၠေအ်ကၠက်
၂၃]မၞိဟ်ဇၞော်ဇၞော် ပ္ဍဲတ္ၚဲဏအ်တအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မဖန်ဇန်ကၠောန်ပလဝ် ညံင်ရာသဳ မဂွံပြံင်လှာဲ
၂၄][၂၅] ပရေင်ရာသဳအပြံင်အလှာဲဂှ် သီုဟွံစှ်ေကဵု ဗဗွဲဓဝ် မၞိဟ်သၟတ်တအ် ဒးဒုင်စဒၟံင်ရ
တုဲပၠန် ညးတအ် ကၠောန်ဒၟံင် သွက်ဏအ် ဆညိညဓဝ်ရ
၂၆][၂၇][၂၈]တုဲပၠန် ညးတေအ် ဟီု သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန်တအ်
မၞိဟ်မဂွံဒၞာဲ မဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ်တအ် ထေက်ကဵု ဒးကလင် အရေဝ် တၠပညာသိပ္ပံတအ် မဟီုဂှ်ရောင်
She has also stated that that politicians and decision-makers need to listen to the scientists
၂၉][၃၀] ဂလာန်ညးတေအ်မွဲပၠန်ဂှ် တင်လတုပ်စိုတ် ပ္ဍဲပဴရေစ် ညံင်ဂမ္တဴ ဂွံအောန်စှ်ေ 1
5 °C ဂှ် ဟွံရုံဂပ်
ပရေင်ပြံင်လှာဲ စၞးမစကာ အရာမဖန် သၟုဟ်ဂမ္တဴ ညံင်ဂၠးတိဂွံကတဴဂှ် ထေက်ကဵု ဒးစ ကိုပ်ကၠာနူ သၞာံ ၂၀၂၀
၃၁][၃၂] ပ္ဍဲဖေဖဝ်ဝါရ ၂၀၁၉ ပ္ဍဲကောန်ဖရေန် ကမ္မတဳ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် ယူရဝ်ပဳယေန် (European Economic and Social Committee)ဂှ် ညးတေအ်ဟီု ကုလသမဂ္ဂယူရောပ် (အဳယူ) သ္ဒးဖျအ်ဖျေဟ် CO2 80% ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၃၀
အရာဏအ်ဂှ် ဒှ်အရာၜါဆ မဖျေဟ်လဝ် ပ္ဍဲပဴရေစ် နကဵုတင်ရန်တၟအ် 40% ရ
၃၃][၃၄][၃၅][၃၆][၃၇
ကဏေန် ဒှ်ကဍာ်ဗတေက်မွဲဂကူ ပ္ဍဲဂကောံကကဍတ်အရံၚ် (Cichlidae) နွံယၟုလပါ်သိပ္ပံဟီုဂှ် Oreochromis niloticus ဒှ်ကဗွဝ်ဖျာမွဲတုဲ ထပြးဗဳဇးလောဲသွာ တုဲတှ်ေ နွံကဵုရှ်သာ်ခိုဟ်
ကဏေန် ဍေံမံၚ်ဂွံသီုပ္ဍဲဍာ်ဗတေက်ကေုာံဍာ်ဖၞုၚ်ဗ္တေက် မဗဳဇနူတြေံနွံပ္ဍဲကြုၚ်နာယ် တိုက်အေဖရိကာ ဂွံဆဵုကေတ်မာန်ပေၚ်ပြးကွိက် လှာ တုဲတှ်ေၜဳဍာ်ဗ္တေက်ပ္ဍဲဍုၚ်ဇြူဍာန်
ယူကာန်ဍာ တုဲတှ်ေဝဳဗ္တေက်ဓေန်ကာန်ယဳကာ ကဏေန်ဏံလုပ်စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်သေံကၠာအိုတ်ဂှ်တှ်ေ နူသၟိၚ်สมเด็จพระจักรพรรดิอะกิฮิโตะ เมื่อครั้งดำรงพระอิสริยยศมกุฎราชกุมารแห่งญี่ปุ่น ซึ่งทรงจัดส่งเข้ามาทูลเกล้าฯ ถวายพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เมื่อวันที่ 25 มีนาคม พ
2508 จำนวน 50 ตัว ครั้งนั้นได้โปรดเกล้าฯ ให้ทดลองเลี้ยงปลานิลในบ่อนํ้าภายในสวนจิตรลดา เป็นหนึ่งโครงการในโครงการส่วนพระองค์ สวนจิตรลดา ผลการทดลองปรากฏว่าปลานิลที่โปรดเกล้าให้ทดลองเลี้ยงได้เจริญเติบโตและแพร่ขยายพันธุ์ได้เป็นอย่างดี ต่อมาจึงได้พระราชทานชื่อว่า ปลานิล (โดยมีที่มาจากชื่อแม่น้ำไนล์ (Nile) ที่เป็นถิ่นที่อยู่อาศัยดั้งเดิม หรือชื่อวิทยาศาสตร์ Tilapia nilotica) ส่วนในสื่อมวลชนญี่ปุ่นกล่าวถึงที่มาของชื่อปลานี้ว่า นิล มาจากตัวอักษรคันจิตัวหนึ่งในพระนามอะกิฮิโตะ คือตัว ตัวอักษรนี้ในภาษาญี่ปุ่นมีวิธีอ่านสองแบบคือฮิโตะหรือนิน[၁] และพระราชทานพันธุ์ปลาดังกล่าวให้กับกรมประมงจำนวน 10
000 ตัว เมื่อวันที่ 17 มีนาคม พ
2509 เพื่อนำไปขยายพันธุ์และแจกจ่ายแก่พสกนิกร และปล่อยลงไว้ตามแหล่งน้ำต่าง ๆ ตามที่เห็นว่าเหมาะสม เนื่องจากปลานิลมีคุณลักษณะพิเศษหลายอย่าง เช่น กินอาหารได้ทุกชนิด เช่น ไรน้ำ
ตะไคร่น้ำ ตัวอ่อนของแมลงและสัตว์น้ำเล็ก ๆ มีขนาดลำตัวใหญ่ ความยาวประมาณ 10-30 เซนติเมตร แพร่ขยายพันธุ์ง่าย และมีรสชาติดี ในปัจจุบันพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวยังโปรดเกล้าฯ ให้ทดลองเลี้ยงและแพร่ขยายพันธุ์ปลานิลในบ่อสวนจิตรลดาต่อไป ในทางวิชาการเรียกสายพันธุ์ปลานิลดังกล่าวว่า ปลานิลจิตรลดา ซึ่งยังคงเป็นปลานิลสายพันธุ์แท้ที่ประเทศไทยได้รับจากพระจักรพรรดิอะกิฮิโตะทูลเกล้าฯ ถวายพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ปลานิลมีเป็นรูปร่างคล้ายปลาหมอเทศ (O
mossambicus) แตกต่างกันที่ปลานิลมีลายสีดำและจุดสีขาวสลับกันไป บริเวณครีบหลัง ครีบก้นและลำตัวมีสีเขียวปนน้ำตาล มีลายดำพาดขวางตามลำตัว มีความยาวประมาณ 20-25 เซนติเมตร ปลานิลกินอาหารได้หลากหลาย เช่น ไรน้ำ
ตะไคร่น้ำ
ตัวอ่อนของแมลง
กุ้งฝอย ตลอดจนพืชผักชนิดต่างๆ ปลานิลมีนิสัยชอบอยู่รวมกันเป็นฝูง (ยกเว้นเวลาสืบพันธุ์) มีความอดทนและปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมได้ดี จากการศึกษาพบว่าปลานิลทนต่อความเค็มได้ถึง 20 ส่วนในพัน ทนต่อค่าความเป็นกรด ด่าง (pH) ได้ดีในช่วง 6
3 และสามารถทนต่ออุณหภูมิได้ถึง 40 องศาเซลเซียส แต่ในอุณหภูมิที่ต่ำกว่า 10 องศาเซลเซียส พบว่าปลานิลปรับตัวและเจริญเติบโตได้ไม่ดีนัก ทั้งนี้เป็นเพราะถิ่นกำเนิดเดิมของปลาชนิดนี้อยู่ในเขตร้อน ปลานิลสามารถผสมพันธุ์ได้ตลอดปี โดยใช้เวลา 2 3 เดือนต่อครั้ง แต่ถ้าอาหารเพียงพอและเหมาะสม ในระยะเวลา 1 ปี จะผสมพันธุ์ได้ 5 6 ครั้ง โดยตัวผู้จะใช้บริเวณหน้าผากดุนที่ใต้ท้องของตัวเมีย เพื่อเป็นการกระตุ้นและเร่งเร้าให้ตัวเมียวางไข่ ปลาตัวเมียจะวางไข่ออกมาครั้งละ 10 หรือ 12 ฟอง ในขณะเดียวกันปลาตัวผู้ก็จะว่ายคลอคู่เคียงกันไปพร้อมกับปล่อยน้ำเชื้อผสมกับไข่นั้น ทำอยู่เช่นนี้จนกว่าการผสมพันธุ์จะแล้วเสร็จ ไข่ที่ได้รับการผสมกับน้ำเชื้อแล้วปลาตัวเมียจะเก็บไว้ฟัก โดยวิธีอมไข่เข้าไว้ในปาก แล้วว่ายออกจากรังไปยังบริเวณก้นบ่อที่ลึกกว่า ส่วนตัวผู้ก็จะคอยหาโอกาสเวียนว่ายไปเคล้าเคลียกับตัวเมียอื่น ๆ ต่อไป แม่ปลานิลจะอมไข่ไว้ในปากเป็นเวลา 4 5 วัน ไข่จะเริ่มฟักออกเป็นตัว ลูกปลาที่ฟักออกเป็นตัวใหม่ ๆ จะอาศัยอาหารจากถุงอาหารธรรมชาติซึ่งติดอยู่ที่ท้อง ขณะเดียวกันแม่ปลายังคงต้องอมลูกปลาอยู่ต่อไป จนกระทั่งถุงอาหารธรรมชาติของลูกป
2517 นับจากนั้นมา ปลานิลหน้าฟาร์มได้สร้างรายได้ให้แก่เกษตรกรไม่น้อยกว่า 107
000 ล้านบาท จนถึงปัจจุบัน ประเทศไทยมีการผลิตปลานิลไม่น้อยกว่า 220
000 ตันต่อปี คิดเป็นมูลค่าหน้าฟาร์ม 12
000 ล้านบาท ปลานิลยังเป็นปลาน้ำจืดเพื่อการส่งออกที่มีศักยภาพสูงกว่าปลาชนิดอื่น นอกจากนี้แล้ว ปลานิลยังเป็นปลาที่ชาวไทยบริโภคกันมากที่สุดแล้ว ยังทำให้เกิดการมีงานทำแก่ประชาชนมากกว่าล้านคนในฟาร์มปลานิลที่มีอยู่ไม่ต่ำกว่า 300
000 แห่งทั่วประเทศ ในปัจจุบัน ประเทศไทยยังส่งออกปลานิลไปยังตลาดต่างประเทศทั้งในยุโรป
ตะวันออกกลาง
สหรัฐอเมริกา
ออสเตรเลีย และเอเชีย ในปี พ
2551 ตลาดสหภาพยุโรปกลายเป็นตลาดอันดับ 1 ของปลานิล คิดเป็นปริมาณส่งออก 7
98 ตัน รองลงมาคือ ประเทศในกลุ่มตะวันออกกลาง มีปริมาณการส่งออก 5
91 ตัน ส่วนตลาดสหรัฐฯอยู่ในลำดับที่ 3 มีปริมาณ 4
27 ตัน คิดเป็นสัดส่วนการส่งออกปลานิลไทยไปยังประเทศต่างๆในสหภาพยุโรปมากที่สุดถึงร้อยละ 40 รองลงมาคือ สหรัฐฯร้อยละ 37 ส่วนประเทศในแถบตะวันออกกลางมีสัดส่วนราวร้อยละ 15 ของการส่งออกรวม โดยทำการส่งออกทั้งหลายรูปแบบทั้งปลานิลสด
ปลานิลที่ยังมีชีวิต และแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ในปี พ
2549 องค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) รายงานว่า ประเทศไทยสามารถผลิตปลานิลได้เป็นอันดับที่ 4 ของภูมิภาคเอเชีย รองลงมาจากประเทศจีน ฟิลิปปินส์ และอินโดนีเซีย ထာမ်ပလိက်
Wikispecies-inline
ဝေါဟာရမန် ခေတ်နာနာတအ်ဂှ် သ္ဒးတီကၠိုဟ် ပွံက်(အဓိပ္ပါယ်) ကေုာံ လွပ် (ဗီုစကာ
တုဲပၠန် ဝေါဟာရမန်တအ်ဂှ် သ္ဒးဂျိုင်ဒၟံင် ပ္ဍဲအရေဝ် ကေုာံ လိက်မန်
ဝေါဟာရမန်ဗၠိုတ် ဂကူမန်အိုတ်" ဟိုတ်ဂှ်ရ တၠပညာ ကေုာံ တၠဝါသနာ လတူအရေဝ်ဝေါဟာရမန်ဂမၠိုင်ကီု သီုကဵု ညးမစွံၚုဟ်မးလတူအရေဝ်မန်တအ် ပံင်ကောံရေင်သကအ်တုဲ သ္ဒးကၠောန်အာ ကမၠောန်သုတေသန ဝေါဟာရမန်ရ
ကာလမချူလိက်မန် မဟီုအရေဝ်မန်မ္ဂး ညံင်ဂွံဒှ် နကဵုအခိုက်မန်ဂှ် ဒှ်အရာကိစ္စဇၞော်မွဲ သွက်ဂကူမန် ဂွံဆက်တန်တဴအာ နဒဒှ် ဂကူတၞဟ်ခြာမွဲရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ နကဵုဂကောံဝွံ ညံင်ဂွံဗၟံက်ပ္တိုန် မအရေဝ်မန်တုဲ မအရေဝ်မန်တအ်ဂှ် ညံင်ဇၟာပ်မၞိဟ် ဇၟာပ်အခိင်ကလိဂွံမာန်ဂှ် ဒှ်ကမၠောန်မကၠောန်ပ္တိတ်အဓိက ဂကောံဝွံရ
ကမၠောန်ဝွံ မဒှ်ကမၠောန် အိုတ်မွဲဂကူမန်တုဲ သီုဒှ်ကမၠောန် မလှဲလး ဗွဲမလောန်ဂှ်ရ ပွံက် ကေုာံ လွပ်ဝေါဟာရတအ်ဂှ် နကဵုတၠပညာမန်တအ် သ္ဒးသ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ဗိုင်ဖျေဟ်ကဵု သ္ဂုတ်သွာတ်ရ
ဟိုတ်နူ တၠပညာ ကေုာံ တၠဝါသနာ လပါ်အရေဝ်ဘာသာမန်တအ် ပံင်ကောံတုဲ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်လဝ်ဂှ်ရ ဝေါဟာရ နူကဵုဂကောံဝွံ မပလဝ်ဒတန်တအ်ဂှ် ဒှ်ဝေါဟာရ မနွံကဵု ဍာ်ဒကေဝ်တုဲ ခိုင်ကၠိုက်ဗိုန်ဇၟအ်ရ
မအရေဝ်မပကောံဂွံလဝ်တအ်ဂှ် နကဵုဂကောံဝွံ ပါ်ပသောင်ကဵုပွံက်
ဂၠာဲနိရုတ်ဍေဟ်တုဲ ညးမစကာ မအရေဝ်တအ် ဂွံတီကေတ် အဓိပ္ပါယ် ကေုာံ တမ်နိရုတ် မအရေဝ်တအ် မကၠုင်နူလဵု
နူမန်တြေံဟာ
နူသံသကြိုတ်ဟာ
နူဗၟာဟာ တုဲပၠန် ဝေါဟာရ မဒှ်ဒၟံင်ၜါမ္ဂး မအရေဝ်လဵု မဒှ်မအရေဝ်မန် မအရေဝ်လဵု မဒှ်မအရေဝ်ဂလေအ်ဂှ် ရုဲစှ်ကေတ် မအရေဝ် မဒးဂၞပ်စိုတ်ညးတအ်မာန်ရ
တၞဟ်န ဂွံပသုတေသနဂွံကီု
တၞဟ်န ညးမစကာတအ် ဂွံစကာဒးကီုတုဲ ဇၟာပ်ဇၟာပ်မအရေဝ်ဂှ် သ္ဒးပါ်ကဵုလဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရောင်
ဇၟာပ်မဝေါဟာရ ပါ်ကဵု ဇၟာပ်တင် ဟွံဂွံကီုလေဝ် ၜိုတ်ပါ်ဂွံဂှ် ဒးပါ်ထ္ၜးလဝ်ရ) ကျာ် ကျာက် နူ (မန်တြေံ) ကျာက် (လဆောဝ်) ကျေက် ကျာ် (kyāk) ကၠာတ် IPA /klàt/ ကၠာတ် (klāt) မပ အရာမနွံပ္ဍဲပါင် ပ္တိတ်မ္ၚး
ကၞာတ် (အရာမကၠာတ်ပ္တိတ်လဝ် နူကဵုပါင်) ဥပမာ- ကၞာတ်ၜဴ (စၜဴ သ္ၚာဲဇြောတ်ကေတ် ဍာ်ဍေဟ်တုဲ အရာမသှ်ေဒၟံင် (စဟွံဂွံ ကၠာတ်ပ္တိတ်နူပါင်
ကၞာတ်က (ကဇၞော်ဇၞော် စလဝ် ကဍောတ်တ်တုဲ မကလေင်ကၠာတ်ပ္တိတ်လဝ်
ဆဟ် ၚိတ် ကၠာတ် (klāt) မဟွံလဂူ ကုညးမွဲသအာင်
မဟွံမိက်ဒဒှ်ေ ကုညးမွဲသအာင်
ဒုင်သဇိုင်ကု အစောမ် Strengths (S
တင်ဍိုန်လျ Waknesses (W
အခေါင် Opportunities (O
အန္တရာယ် Threats (T) တုဲ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်အာ ပရေင်ကမၠောန်အဆက်က်
ဒုင်သဇိုင် ကု တင်လတူဏအ် (SWOT) တုဲ ဖျေဟ်ဗီုလဵု ဂွံတတ်ၜက်အာ အခက်အခုဲတအ်ဂှ်
ကဏ္ဍဏအ် ပြဟ်ဟ် ဟိုတ်နူ အရာအိုတ်သီုဂှ် ကၠောန်ကေတ် နကဵုစေတနာတုဲ ဒၞာဲမပကောံ မအရေဝ်တအ်ဂှ် စကာ ဝဳကဳပဳဒဳယာ ကေုာံ ဝိက်ရှေန်နရဳ မဒှ်ဒၞာဲ မကလိဂွံ သက္ကုၚုဟ် မဟွံမဲ ကုပယျဵုတုဲ ဟွံဒးစကာ ဘဏ္ဍာဏီရ
ဒၞာဲဒတန် ချဳဓရာင် ကေုာံ ဗၟံက်ရုပ်ရဴကမၠောန်ဂှ် စွံအဓိက လတူအေန်တာနေတ်တုဲ မုက်လိက်ဓရီုကျာ ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်
social media (facebook) တုဲ ဒၞာဲဒတန် မဂိုင်ဒေပ် ကမၠောန်ဂှ် ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ကဏ္ဍ အေန်သတဳကျုတ်ဘာသာမန် ကေုာံ ဝိက်ရှေန်နရဳမန်
Wiktionary Mon ဂှ် နွံဒၟံင် ပ္ဍဲလဒပ် (incubator) ရ
ဍေဟ်ဂွံဍတ်ပါ် (ဝါ) သ္ဂောအ်ကလိဂွံ မုက်လိက်တၞဟ်ခြာမွဲဂှ် အောန်အိုတ် မၞိဟ်ချဳဓရာင် ဟွံပိုတ်သကုတ် သ္ဒးနွံ (၃) တၠ
ဝိက်ရှေန်နရဳဂှ် ဒှ်အရာဒတန် မပကောံဝေါဟာရမန်ခိုဟ်အိုတ် ညာတ်ကေတ်တုဲ သွက်ကမၠောန်ပိုယ် ဂွံအာဍာ်ဇမၠိင်ဂှ် ပိုယ်နွံပၟိက်ဒၟံင် မုက်လိက်ဏအ် ဗွဲမဇၞော်ကဵု ဒြဟတ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ နကဵုဂကောံဏအ် ဆက်ကေတ်တာလျိုင် လုပ်ချဳဓရာင် ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ်တုဲ စွံလဝ် အခိင် ပွိုင် (၁) သၞာံ
သၞာံ ၂၀၂၁ ဂိတုသေတ်တေမ်ပါမ္ဂး မုက်လိက်ဘာသာမန် ညံင်ဂွံကလိဂွံဒှ် ဒးဂစာန်ရ
နဒဒှ် ဥပမာ စၟတ်သမ္တီကောံဓရီု ၄/၂၀၂၀ (စၟတ်တ္ၚဲ ၁၅ အဝ်ဂေတ် ၂၀၂၀) စၟတ်သမ္တီကောံဓရီု ၃/၂၀၂၀ (စၟတ်တ္ၚဲ ၁၈ ဂျူလာင် ၂၀၂၀) စၟတ်သမ္တီကောံဓရီု ၂/၂၀၂၀ (စၟတ်တ္ၚဲ ၄ ဂျူလာင် ၂၀၂၀
ဘဒ္ဒန္တကေတုမတဳ နွံပိုန် ဘာခရိုက်သာံ
ဍုင်ရေဝ်
ဂဥုပ်ဂိုဏ်ဘာမြာင်ဝွံ ဒှ်မၞိဟ်ဇာတိ ကွာန်ခရိုက်သာံ (လၟုဟ် ဍုင်ရေဝ်)ရ
ညးဝွံ ဂွံအံင်ကေတ် လိက်ပရိယတ် တန်လဒေါဝ် ပ္ဍဲအလဵုအသဳအင်္ဂလိက်တုဲ နူဂှ် အာပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်အိန္ဒိယမွဲသၞာံတုဲ အာပဒတဴလဝ် ပ္ဍဲတကအ်သိင်္ဃိုရ် (သဳရိလင်္ကာ) လုကဴ ၁၆ သၞာံရ
ပ္ဍဲတကအ်သိင်္ဃိုရ်ဂှ် ဂွံအံင်ဇၞးကေတ် တန် GCE မဒှ်တန် သွက်ဂွံဆက်လ္ၚတ်ပညာတက္ကသိုလ် ပ္ဍဲခေတ်အင်္ဂလိက်ရ
ဟိုတ်နူ ကျာ်ဇၞော် ပ္ဍဲဘာခရိုက်သာံ စဴအာသွဝ်တုဲ ဒါယကာဂမၠိုင် နိမန်ဖျဴ သွက်ဂွံပ ကျာ်ဇၞော်ဘာခရိုက်သာံ
ဍုင်ရေဝ်ရ
ပ္ဍဲအခိင်ကိုပ်ကၠာ မဟွံဂွံအာဍုင်သအာင်ဂှ်ကီု ကြဴနူ မစဴကၠုင် နူဍုင်သအာင်ကီု ကျာ်ဇၞော်ဖျေဟ်ဗ္တောန်ကၠုင်လဝ် လိက်လုကဴ ပွိုင် ၃၁ သၞာံတုဲ လိက်ကၞပ် သီုဖအိုတ် တက်ပ္တိတ်လဝ် ၂၇ ကၞပ်ရ
သက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၂၆၇ ဂိတုဘတ် ၆ စွေက် (21-08-1905) တ္ၚဲစန် အခိင်သ္ဂာတ္ၚဲလောန်ညိ က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲဇရေင် မိမၜါ မနွံယၟု မိညှေန်
နာဲဏာင်ထဝ်
ပ္ဍဲဇရေင် ကွာန်ခရိုက်သာံ (ကွာန်ခရိုက်သာံဂှ် လၟုဟ် ပ္ဍဲဍုင်ရေဝ် ဒၞာဲအရာပ်ပိအရာပ်ကဵုကဝက်
အရာပ်အံင်မင်္ဂလ
အံင်သုခ
အံင်မေတ္တာ
ကဵု ကဝက် အရာပ်ယာန်ကျဳအံင်) ပၞောဝ်ကဵု ကောဒေအ်မသုန်တၠဂှ် ဒှ်ကောန်ခဒေအ်
ညးခုတ်ခဴလဝ်ကဵုယၟု မာံဍောင်ပ္ၚာ
ယၟုၝောဲပန်ဂှ်
မိသဵုယှိုဲ
မိင္ၚိုယ်လှေင်
မိင္ၚေဝ်
မိသိင်ချေတ်
သက္ကရာဇ် ၁၂၇၆ ကာလမကလိဂွံ အာယုက် ၉ သၞာံဂှ် လုပ်ပကွးဘာ ပ္ဍဲဘာခရိုက်သာံ ဇရေင်ကျာ်ဇၞော်အိန္ဒသာရ
သက္ကရာဇ် ၁၂၈၁ ကာလမပေင်အာယုက် ၁၄ သၞာံ ပထပိုယ် ပ္ဍဲဘာခရိုက်သာံတုဲ က္လိဂွံ ယၟုထပိုယ်ကေတုမတဳ
ပဒတဴ ဘဝသာမဏဳ ၜါဝှ်တုဲ ရာံတိတ် နူဘဝထပိုယ်ရ
ကာလမကလိဂွံအာယုက် ၂၀ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၂၈၇ ဂိတုဇှ်ေ ၇ မမံက် (28-05-1925) တ္ၚဲဗြဴဗတိဂှ် ပခမဳ
ညးမဒှ် အစာဥပ္ပဇ္ဇျာယ်ဂှ် အစာတၠအၜဝ် ဘာဇၞော်
ပထမကမ္မဝါစာ ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ဘာကင် မဟိမု နန္ဒသဳရိ (၁၅ ဝှ်
ဒုတိယကမ္မဝါစာ ကျာ်ဇၞော်ကွာန်ကၟာဝက် (၁၅) ဝှ်
တတိယကမ္မဝါစာဂှ် ကျာ်ဇၞော်ဘာသမၠုင်ကျာ ကွာန်ကအ်လှိုင် မဟိမု ဥတ္တမ (၁၂ ဝှ်
သင်ကာရက ၆ ဇကု ပ္ဍဲခဏ္ဍသီ ဘာသီ ဍုင်ရေဝ်
ကျာ်ဇၞော်ကေတုမတဳ အာစိုပ်ဒဒှ်ခမဳတုဲ အာကတ်လိက် ပ္ဍဲကွာန် ဍုင်ရးနာနာ မပ္တံကဵု ကွာန်တံင်ပရင်
ကွာန်တံင်မောံ
နူဂှ် ပြံင်အာမံင် ပ္ဍဲကွာန်လၟိုင် တၟအ်ကၞေင်
ကအ်နှာတ်
အပံင်
လ္ဂုင်
အင်ဝ
နူသက္ကရာဇ် ၁၂၈၇ စဵုကဵု ၁၂၉၃ ပွိုင် ၆ ဝှ်ဂှ် ဒှ်ကောန်ကတ်လိက်တုဲ ဂွံအံင်ဇၞးကေတ် တန်ဒေါဝ် ပ္ဍဲအလဵုအသဳအင်္ဂလိက်
နူသက္ကရာဇ် ၁၂၉၃ စဵုကဵုစိုပ် ၁၃၀၀ ဂှ် ပွိုင် ၈ သၞာံဂှ် ဖျေဟ်ဗ္တောန်ကၠုင်လိက် ကုကောန်သင်တအ်ရ
အဃောမဖျေဟ်ဗ္တောန်ဒၟံင်လိက်ဂှ် ပၠုပ်စရင် သွက်ဂွံလုပ်သှ် တန်ဇၞော်
ဆဂး ဟွံဒှ်လုပ်သှ် စၞးဂှ် တိတ်အာဍုင်သအာင်
သကအ်ရဲ ခမဳမွဲဇကု မနွံယၟု နာဲဇာဂရ နူဘာမြာင် ကၠုင်ကသေအ်ကၟဝ်တုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၀၀ ဂှ် ညးၜါ အာဗဵုလ္ၚောဝ် ဒၞာဲကျာ်ဒှ် ပ္ဍဲမဇ္ဇျိမဒေသတုဲ နူဂှ် ကၠောအ်အာ ပဒတဴ ပ္ဍဲတကအ်သိင်္ဃိုရ်ရ
အခိင်ဂှ် ဒှ်အခိင်ပၞာန်ဂၠးတိဒုတိယ ကြပ်ဒှ်ဒၟံင်တုဲ ညးဂမၠိုင် ပဒေါအ် ဟွံမိက်ကဵု ဒြဟတ် သွက်ဂွံအာဍုင်သအာင်ကွေဟ်ဟ်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူမရန်ကဵုပရေင်ပညာတုဲ ဆက်အာရ
အခိင်ကျာ်ဇၞော် မအာဍုင်သအာင်ဂှ် ညးက္လိဂွံ ၁၄ ဝှ်ရ
နူဍုင်ရေဝ် တိတ်အာ စိုပ်လ္ဂုင်
နူလ္ဂုင် ဍိုက်ဗက်အာ က္ၜင်အင်္ဂလိက် စိုပ်အိန္ဒိယ
ပ္ဍဲဍုင်အိန္ဒိယဂှ် ပဒတဴမွဲဝှ်တုဲ ပြံင်ကၠောအ်အာ တကအ်သိင်္ဃိုရ် (ဍုင်သဳရိလင်္ကာ
အခိင်ကျာ်ဇၞော်မစိုပ် တကအ်သိင်္ဃိုရ်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်က္လိဂွံအာယုက် ၃၅ သၞာံ
ပ္ဍဲသိင်္ဃိုရ်ဂှ် ပဒတဴမွဲဝှ်တုဲ နာဲဇာဂရဂှ် က္လေင်စဴကၠုင်တုဲ သှ်ေဒၟံင် ကျာ်ဇၞော်မွဲဇကုဓဝ် ပ္ဍဲတကအ်သိင်္ဃိုရ်ဂှ်ရ
ကျာ်ဇၞော်ချူဇန်လဝ် ကဗျ "သိင်ဃဵုဌာန မံင်ဂွံမွဲဝှ် ဂၠာဲဒှ်ပၠန်ရ ဂွံမွဲဝှ်မာ နာဲဇာဂရ ကလေင်စဴကၠုင် ဍုင်ရေဝ်မူလ သှ်ေမံင်အဲမွဲ နဲတမၠင်ဂျ အကြာဂလာလေဝ် ကၠင်ဨကောဝ လ္ၚုဂွံဂးဟာ လင်္ကာဒဳပ ကံပြေင်ဂး ဒးမံင်ပၠန်ရ ဆဒှ်မံင်ပၠန် ရပ်ပ္တိုန်စိတ္တ ဇကုမွဲဆ ဒှ်မံင်အာ လဆောဝ်တိုန်ဂှ် ကလေင်ဗှ်သၞာ ဇာဂရနာဲ သဟာဲမေတ္တာ
ပ္ဍဲကဵုသိင်္ဃိုရ်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဂွံအံင်ဇၞးကေတ် တန် GCE General Certificate of Education
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် တန်GCE ဟီုဂှ် သီုဖအိုတ် နွံ ၆ ဘာသာ
ဘာသာပါဠိ
ဘာသာဗုဒ္ဓဘာသာ
ဘာသာရာဇာဝင်
ဘာသာအင်္ဂလိက်
ဘာသာသိင်္ဃိုရ်
ဘာသာနဂရိကနဳတိ (ဘာသာညးဍုင်ကွာန်
ဟီုမွဲသာ်ပၠန် တန်GCE ဂှ် ဒှ်တန် သွက်ဂွံဆက်ကတ်လ္ၚတ် ပညာတက္ကသိုလ်ဂမၠိုင်ရ
ပ္ဍဲတကအ်သိင်္ဃိုရ်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ကေတုမတဳ ကေင်ဒှ်လဝ် နွံပိုန်ဘာ (ကျာ်ဇၞော်ဘာ) ဘာဂြိုပ်မွဲ မနွံပ္ဍဲ ပွိုင်ဒေသဍုင်ကာန္ဒဳဟာန် ဗၞတ် ၃-၄သၞာံကီုရ
သီုဖအိုတ် ပဒတဴမံင် ပ္ဍဲတကအ်သိင်္ဃိုရ် လုကဴပွိုင် ၁၆ သၞာံ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၁၇ ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ဘာခရိုက်သာံ စဴအာသွဝ်တုဲ သွက်ဂွံပကင်ရင်မင်မဲအာ ဘာတုဲ ဒါယကာတအ် နိမန်ကဵုစဴကၠုင်ဘာရ
ကျာ်ဇၞော်ဘာဒဵုပ္ၚာ
ဍုင်ရေဝ်
အစာဓရ် ဘာသီ
နာဲကျဝ်ဒေါန် ညးပိ မိက်ဂွံအာဗဵုလ္ၚောဝ် ဒၞာဲမဇ္ဇျိမဒေသတုဲ နကဵုကျာ်ဇၞော်ပလံင် ညးပိတၠတုဲ က္လေင်အာလ္ၚောဝ်ကျာ် မွဲဝါပၠန်ရ
သက္ကရာဇ် ၁၃၄၁ ဂိတုဒဂိုန် ၃ မမံက် တ္ၚဲသိုက် အခိင်သဝ်တ္ၚဲ ၂ နာဍဳကဝက် အာယုက် ၈၆ ဝှ် ၆၇ အစာတၠကအ်လှိုင် ဘာသမၠုင်ကျာ မနွံယၟု ဥတ္တမ ညးမဒှ်ဂဥုပ်ဂိုဏ်မြာင်ဂှ် စုတိစဴအာသွဝ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်ကေတုမတဳ ဂွံဒုင်ခပတိုန် နဒဒှ် အစာတၠဂိုဏ်မြာင် မနွံကဵု ဘာ ၉၇ ရ
ဘာဇၞော် ကွာန်တံင်မောံ ၂ သၞာံ ဘာတိုက် ဘာတၟအ်ကၞေင် ၂ သၞာံ ဘာဗၟံက်ကျာ် ကွာန်လၟိုင် ၂ သၞာံ ဘာခရိုက်သာံ ဍုင်ရေဝ် ၂ သၞာံ ကျာ်ဇၞော် က္လေင်စိုပ် နူသင်္ဃိုရ်တုဲ ပ္ဍဲဘာခရိုက်သာံဂှ် ဖျေဟ်လိိက် ၂၃ သၞာံ သီုဖအိုတ် ဖျေဟ်ဗ္တောန်ကၠုင် လိက်ပရိယတ် ပွိုင် ၃၁ သၞာံ
ထေရုပ္ပတ္တိကထာ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒန္တကေတုမတဳ
ညးမအာဂတပၠတရဴ ဂကူဘာသာ သာသနာမန် ဂကောံဂိုဏ်ဘာမြာင်
ဘာခရိုက်သာံ
ဍုင်ရေဝ်
မၞုံအာယုက် ၈၆ သၞာံ
ဝှ် ၆၆ ဝှ်
တက်ပ္တိတ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၀
လိက်မဆေင်ကဵု ဘူမိဗေဒဂမၠိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၂ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၂
တက္ကသဵု (အၚ်္ဂလိက်
University)မ္ဂးဂှ် (လက်တေန်
universitas ' မွဲအလုံအိုတ်သီု") မဒှ်ဌာန်ဒတန် institution ဒဒက်တဴကဵု ပရေၚ်ပညာမသၠုၚ် ကေုာံ သုတေသန တအ်တုဲ မဒှ်အရာ မကလိဂွံတဆိပ် ဒဳဂရဳပညာ အပ္ဍဲ သၞောတ်ပညာ မဂၠိုၚ်သာ်တအ်ရ
တက္ကသဵုဂှ် ဗွဲယေဘုယျ လွဳၜံၚ်ပတိတ် ပရေၚ်ပညာ သၟဝ်ဒဳဂရဳ ကေုာံ ပရေၚ်ပညာမလောန်ဒဳဂရဳတအ်ရ
ဝေါဟာမ္ဂး တက္ကသဵုဂှ် ဆေန်ဆက်ကၠုၚ်နူ လက်တေန် universitas magistrorum et scholarium
မဒှ်အရာ အဓိပ္ပါယ်အပြောံမ္ဂး " ဂကောံ ညးဗ္တောန်ဂမၠိုၚ် ကေုာံ သၟာလ္ၚတ်ဂမၠိုၚ်
၁] သၞောတ်တက္ကသဵုအခေတ်တအ်ဂှ် မၞုံတမ်ရိုဟ်ပ္ဍဲ တက္ကသဵု medieval ဥရောပ
ဒဒှ်အရာမခၞံလဝ် ပ္ဍဲ အဳတလဳ ကေုာံ မက္တဵုဒှ်ပြံၚ်လှာဲကၠုၚ် နူဘာ cathedral သွက် clergy အကြာလက်ထက် အာယုက် High Middle ရ
၂] Script error
The module returned a nil value
It is supposed to return an export table
တက္ကသဵု မဒှ်ဝေါဟာ လက်တေန် တမ်မူလဂှ် စၞောန်ထ္ၜးဗွဲသာမညကဵု " မပ္တံ ဗၞတ်လၟိုဟ်မၞိဟ်တအ်မဆက်စပ်ပါလုပ်အပ္ဍဲဗွဝ်မွဲ
ဂကောံမွဲ
ကုမ္ဗဏဳ
ပွဳပွိုၚ်
ဗၞိက်
ဌာန်ကောံ" [၃] At the time of the emergence of urban town life and medieval guilds
specialized "associations of students and teachers with collective legal rights usually guaranteed by charters issued by princes
prelates
or the towns in which they were located" came to be denominated by this general term
Like other guilds
they were self-regulating and determined the qualifications of their members
၄] In modern usage the word has come to mean "An institution of higher education offering tuition in mainly non-vocational subjects and typically having the power to confer degrees
၅] with the earlier emphasis on its corporate organization considered as applying historically to Medieval universities
၆] The original Latin word referred to degree-awarding institutions of learning in Western and Central Europe
where this form of legal organisation was prevalent and from where the institution spread around the world
An important idea in the definition of a university is the notion of academic freedom
The first documentary evidence of this comes from early in the life of the University of Bologna
which adopted an academic charter
the Constitutio Habita
၇] in 1158 or 1155
၈] which guaranteed the right of a traveling scholar to unhindered passage in the interests of education
Today this is claimed as the origin of "academic freedom
၉] This is now widely recognised internationally - on 18 September 1988
430 university rectors signed the Magna Charta Universitatum
၁၀] marking the 900th anniversary of Bologna's foundation
The number of universities signing the Magna Charta Universitatum continues to grow
drawing from all parts of the world
Script error
The module returned a nil value
It is supposed to return an export table
According to Encyclopædia Britannica
the earliest universities were founded in Asia and Africa
predating the first European medieval universities
၁၁] The University of Al Quaraouiyine
founded in Morocco by Fatima al-Fihri in 859
is considered by some to be the oldest degree-granting university
၁၂][၁၃][၁၄][၁၅][၁၆][၁၇][၁၈] Some scholars
including Makdisi
have argued that early medieval universities were influenced by the madrasas in Al-Andalus
the Emirate of Sicily
and the Middle East during the Crusades
၂၉][၃၀][၃၁] Norman Daniel
however
views this argument as overstated
၃၂] Roy Lowe and Yoshihito Yasuhara have recently drawn on the well-documented influences of scholarship from the Islamic world on the universities of Western Europe to call for a reconsideration of the development of higher education
turning away from a concern with local institutional structures to a broader consideration within a global context
၃၃] The university is generally regarded as a formal institution that has its origin in the Medieval Christian tradition
၂၅][၃၄] European higher education took place for hundreds of years in cathedral schools or monastic schools (scholae monasticae
in which monks and nuns taught classes
evidence of these immediate forerunners of the later university at many places dates back to the 6th century
၃၅] The earliest universities were developed under the aegis of the Latin Church by papal bull as studia generalia and perhaps from cathedral schools
It is possible
however
that the development of cathedral schools into universities was quite rare
with the University of Paris being an exception
၃၆] Later they were also founded by Kings (University of Naples Federico II
Charles University in Prague
Jagiellonian University in Kraków) or municipal administrations (University of Cologne
University of Erfurt
In the early medieval period
most new universities were founded from pre-existing schools
usually when these schools were deemed to have become primarily sites of higher education
Many historians state that universities and cathedral schools were a continuation of the interest in learning promoted by The residence of a religious community
၃၇] Pope Gregory VII was critical in promoting and regulating the concept of modern university as his 1079 Papal Decree ordered the regulated establishment of cathedral schools that transformed themselves into the first European universities
၃၈] The first universities in Europe with a form of corporate/guild structure were the University of Bologna (1088
the University of Paris (c
1150
later associated with the Sorbonne
and the University of Oxford (1167
The University of Bologna began as a law school teaching the ius gentium or Roman law of peoples which was in demand across Europe for those defending the right of incipient nations against empire and church
Bologna's special claim to Alma Mater Studiorum[clarification needed] is based on its autonomy
its awarding of degrees
and other structural arrangements
making it the oldest continuously operating institution[၈] independent of kings
emperors or any kind of direct religious authority
၃၉][၄၀] The conventional date of 1088
or 1087 according to some
၄၁] records when Irnerius commences teaching Emperor Justinian's 6th-century codification of Roman law
the Corpus Iuris Civilis
recently discovered at Pisa
Lay students arrived in the city from many lands entering into a contract to gain this knowledge
organising themselves into 'Nationes
divided between that of the Cismontanes and that of the Ultramontanes
The students "had all the power and dominated the masters
၄၂][၄၃] In Europe
young men proceeded to university when they had completed their study of the trivium the preparatory arts of grammar
rhetoric and dialectic or logic and the quadrivium
arithmetic
geometry
music
and astronomy
All over Europe rulers and city governments began to create universities to satisfy a European thirst for knowledge
and the belief that society would benefit from the scholarly expertise generated from these institutions
Princes and leaders of city governments perceived the potential benefits of having a scholarly expertise develop with the ability to address difficult problems and achieve desired ends
The emergence of humanism was essential to this understanding of the possible utility of universities as well as the revival of interest in knowledge gained from ancient Greek texts
၄၄] The rediscovery of Aristotle's works more than 3000 pages of it would eventually be translated fuelled a spirit of inquiry into natural processes that had already begun to emerge in the 12th century
Some scholars believe that these works represented one of the most important document discoveries in Western intellectual history
၄၅] Richard Dales
for instance
calls the discovery of Aristotle's works "a turning point in the history of Western thought
၄၆] After Aristotle re-emerged
a community of scholars
primarily communicating in Latin
accelerated the process and practice of attempting to reconcile the thoughts of Greek antiquity
and especially ideas related to understanding the natural world
with those of the church
The efforts of this "scholasticism" were focused on applying Aristotelian logic and thoughts about natural processes to biblical passages and attempting to prove the viability of those passages through reason
This became the primary mission of lecturers
and the expectation of students
The university culture developed differently in northern Europe than it did in the south
although the northern (primarily Germany
France and Great Britain) and southern universities (primarily Italy) did have many elements in common
Latin was the language of the university
used for all texts
lectures
disputations and examinations
Professors lectured on the books of Aristotle for logic
natural philosophy
and metaphysics
while Hippocrates
Galen
and Avicenna were used for medicine
Outside of these commonalities
great differences separated north and south
primarily in subject matter
Italian universities focused on law and medicine
while the northern universities focused on the arts and theology
There were distinct differences in the quality of instruction in these areas which were congruent with their focus
so scholars would travel north or south based on their interests and means
There was also a difference in the types of degrees awarded at these universities
English
French and German universities usually awarded bachelor's degrees
with the exception of degrees in theology
for which the doctorate was more common
Italian universities awarded primarily doctorates
The distinction can be attributed to the intent of the degree holder after graduation in the north the focus tended to be on acquiring teaching positions
while in the south students often went on to professional positions
၄၈] The structure of northern universities tended to be modeled after the system of faculty governance developed at the University of Paris
Southern universities tended to be patterned after the student-controlled model begun at the University of Bologna
၄၉] Among the southern universities
a further distinction has been noted between those of northern Italy
which followed the pattern of Bologna as a "self-regulating
independent corporation of scholars" and those of southern Italy and Iberia
which were "founded by royal and imperial charter to serve the needs of government
၅၀] Script error
The module returned a nil value
It is supposed to return an export table
The propagation of universities was not necessarily a steady progression
as the 17th century was rife with events that adversely affected university expansion
Many wars
and especially the Thirty Years' War
disrupted the university landscape throughout Europe at different times
plague
famine
regicide
and changes in religious power and structure often adversely affected the societies that provided support for universities
Internal strife within the universities themselves
such as student brawling and absentee professors
acted to destabilize these institutions as well
Universities were also reluctant to give up older curricula
and the continued reliance on the works of Aristotle defied contemporary advancements in science and the arts
၅၄] This era was also affected by the rise of the nation-state
As universities increasingly came under state control
or formed under the auspices of the state
the faculty governance model (begun by the University of Paris) became more and more prominent
Although the older student-controlled universities still existed
they slowly started to move toward this structural organization
Control of universities still tended to be independent
although university leadership was increasingly appointed by the state
၅၅] Although the structural model provided by the University of Paris
where student members are controlled by faculty "masters
provided a standard for universities
the application of this model took at least three different forms
There were universities that had a system of faculties whose teaching addressed a very specific curriculum
this model tended to train specialists
There was a collegiate or tutorial model based on the system at University of Oxford where teaching and organization was decentralized and knowledge was more of a generalist nature
There were also universities that combined these models
using the collegiate model but having a centralized organization
၅၆] Early Modern universities initially continued the curriculum and research of the Middle Ages
natural philosophy
logic
medicine
theology
mathematics
astronomy
astrology
grammar and rhetoric
Aristotle was prevalent throughout the curriculum
while medicine also depended on Galen and Arabic scholarship
The importance of humanism for changing this state-of-affairs cannot be underestimated
၅၇] Once humanist professors joined the university faculty
they began to transform the study of grammar and rhetoric through the studia humanitatis
Humanist professors focused on the ability of students to write and speak with distinction
to translate and interpret classical texts
and to live honorable lives
၅၈] Other scholars within the university were affected by the humanist approaches to learning and their linguistic expertise in relation to ancient texts
as well as the ideology that advocated the ultimate importance of those texts
၅၉] Professors of medicine such as Niccolò Leoniceno
Thomas Linacre and William Cop were often trained in and taught from a humanist perspective as well as translated important ancient medical texts
The critical mindset imparted by humanism was imperative for changes in universities and scholarship
For instance
Andreas Vesalius was educated in a humanist fashion before producing a translation of Galen
whose ideas he verified through his own dissections
In law
Andreas Alciatus infused the Corpus Juris with a humanist perspective
while Jacques Cujas humanist writings were paramount to his reputation as a jurist
Philipp Melanchthon cited the works of Erasmus as a highly influential guide for connecting theology back to original texts
which was important for the reform at Protestant universities
၆၀] Galileo Galilei
who taught at the Universities of Pisa and Padua
and Martin Luther
who taught at the University of Wittenberg (as did Melanchthon
also had humanist training
The task of the humanists was to slowly permeate the university
to increase the humanist presence in professorships and chairs
syllabi and textbooks so that published works would demonstrate the humanistic ideal of science and scholarship
၆၁] Although the initial focus of the humanist scholars in the university was the discovery
exposition and insertion of ancient texts and languages into the university
and the ideas of those texts into society generally
their influence was ultimately quite progressive
The emergence of classical texts brought new ideas and led to a more creative university climate (as the notable list of scholars above attests to
A focus on knowledge coming from self
from the human
has a direct implication for new forms of scholarship and instruction
and was the foundation for what is commonly known as the humanities
This disposition toward knowledge manifested in not simply the translation and propagation of ancient texts
but also their adaptation and expansion
For instance
Vesalius was imperative for advocating the use of Galen
but he also invigorated this text with experimentation
disagreements and further research
၆၂] The propagation of these texts
especially within the universities
was greatly aided by the emergence of the printing press and the beginning of the use of the vernacular
which allowed for the printing of relatively large texts at reasonable prices
၆၃] Examining the influence of humanism on scholars in medicine
mathematics
astronomy and physics may suggest that humanism and universities were a strong impetus for the scientific revolution
Although the connection between humanism and the scientific discovery may very well have begun within the confines of the university
the connection has been commonly perceived as having been severed by the changing nature of science during the Scientific Revolution
Historians such as Richard S
Westfall have argued that the overt traditionalism of universities inhibited attempts to re-conceptualize nature and knowledge and caused an indelible tension between universities and scientists
၆၄] This resistance to changes in science may have been a significant factor in driving many scientists away from the university and toward private benefactors
usually in princely courts
and associations with newly forming scientific societies
၆၅] Other historians find incongruity in the proposition that the very place where the vast number of the scholars that influenced the scientific revolution received their education should also be the place that inhibits their research and the advancement of science
In fact
more than 80% of the European scientists between 1450 1650 included in the Dictionary of Scientific Biography were university trained
of which approximately 45% held university posts
၆၆] It was the case that the academic foundations remaining from the Middle Ages were stable
and they did provide for an environment that fostered considerable growth and development
There was considerable reluctance on the part of universities to relinquish the symmetry and comprehensiveness provided by the Aristotelian system
which was effective as a coherent system for understanding and interpreting the world
However
university professors still utilized some autonomy
at least in the sciences
to choose epistemological foundations and methods
For instance
Melanchthon and his disciples at University of Wittenberg were instrumental for integrating Copernican mathematical constructs into astronomical debate and instruction
၆၇] Another example was the short-lived but fairly rapid adoption of Cartesian epistemology and methodology in European universities
and the debates surrounding that adoption
which led to more mechanistic approaches to scientific problems as well as demonstrated an openness to change
There are many examples which belie the commonly perceived intransigence of universities
၆၈] Although universities may have been slow to accept new sciences and methodologies as they emerged
when they did accept new ideas it helped to convey legitimacy and respectability
and supported the scientific changes through providing a stable environment for instruction and material resources
၆၉] Regardless of the way the tension between universities
individual scientists
and the scientific revolution itself is perceived
there was a discernible impact on the way that university education was constructed
Aristotelian epistemology provided a coherent framework not simply for knowledge and knowledge construction
but also for the training of scholars within the higher education setting
The creation of new scientific constructs during the scientific revolution
and the epistemological challenges that were inherent within this creation
initiated the idea of both the autonomy of science and the hierarchy of the disciplines
Instead of entering higher education to become a "general scholar" immersed in becoming proficient in the entire curriculum
there emerged a type of scholar that put science first and viewed it as a vocation in itself
The divergence between those focused on science and those still entrenched in the idea of a general scholar exacerbated the epistemological tensions that were already beginning to emerge
၇၀] The epistemological tensions between scientists and universities were also heightened by the economic realities of research during this time
as individual scientists
associations and universities were vying for limited resources
There was also competition from the formation of new colleges funded by private benefactors and designed to provide free education to the public
or established by local governments to provide a knowledge hungry populace with an alternative to traditional universities
၇၁] Even when universities supported new scientific endeavors
and the university provided foundational training and authority for the research and conclusions
they could not compete with the resources available through private benefactors
၇၂] By the end of the early modern period
the structure and orientation of higher education had changed in ways that are eminently recognizable for the modern context
Aristotle was no longer a force providing the epistemological and methodological focus for universities and a more mechanistic orientation was emerging
The hierarchical place of theological knowledge had for the most part been displaced and the humanities had become a fixture
and a new openness was beginning to take hold in the construction and dissemination of knowledge that were to become imperative for the formation of the modern state
By the 18th century
universities published their own research journals and by the 19th century
the German and the French university models had arisen
The German
or Humboldtian model
was conceived by Wilhelm von Humboldt and based on Friedrich Schleiermacher's liberal ideas pertaining to the importance of freedom
seminars
and laboratories in universities
နွံပၟိက် ဗၟံက်ထ္ၜးတင်နိဿဲ] The French university model involved strict discipline and control over every aspect of the university
Until the 19th century
religion played a significant role in university curriculum
however
the role of religion in research universities decreased in the 19th century
and by the end of the 19th century
the German university model had spread around the world
Universities concentrated on science in the 19th and 20th centuries and became increasingly accessible to the masses
In the United States
the Johns Hopkins University was the first to adopt the (German) research university model
this pioneered the adoption by most other American universities
In Britain
the move from Industrial Revolution to modernity saw the arrival of new civic universities with an emphasis on science and engineering
a movement initiated in 1960 by Sir Keith Murray (chairman of the University Grants Committee) and Sir Samuel Curran
with the formation of the University of Strathclyde
၇၅] The British also established universities worldwide
and higher education became available to the masses not only in Europe
In 1963
the Robbins Report on universities in the United Kingdom concluded that such institutions should have four main "objectives essential to any properly balanced system
instruction in skills
the promotion of the general powers of the mind so as to produce not mere specialists but rather cultivated men and women
to maintain research in balance with teaching
since teaching should not be separated from the advancement of learning and the search for truth
and to transmit a common culture and common standards of citizenship
၇၆] In the early 21st century
concerns were raised over the increasing managerialisation and standardisation of universities worldwide
Neo-liberal management models have in this sense been critiqued for creating "corporate universities (where) power is transferred from faculty to managers
economic justifications dominate
and the familiar 'bottom line' eclipses pedagogical or intellectual concerns
၇၇] Academics' understanding of time
pedagogical pleasure
vocation
and collegiality have been cited as possible ways of alleviating such problems
၇၈] A national university is generally a university created or run by a national state but at the same time represents a state autonomic institution which functions as a completely independent body inside of the same state
Some national universities are closely associated with national cultural
religious or political aspirations
for instance the National University of Ireland
which formed partly from the Catholic University of Ireland which was created almost immediately and specifically in answer to the non-denominational universities which had been set up in Ireland in 1850
In the years leading up to the Easter Rising
and in no small part a result of the Gaelic Romantic revivalists
the NUI collected a large amount of information on the Irish language and Irish culture
နွံပၟိက် ဗၟံက်ထ္ၜးတင်နိဿဲ] Reforms in Argentina were the result of the University Revolution of 1918 and its posterior reforms by incorporating values that sought for a more equal and laicထာမ်ပလိက်
Explain higher education system
Universities created by bilateral or multilateral treaties between states are intergovernmental
An example is the Academy of European Law
which offers training in European law to lawyers
judges
barristers
solicitors
in-house counsel and academics
EUCLID (Pôle Universitaire Euclide
Euclid University) is chartered as a university and umbrella organisation dedicated to sustainable development in signatory countries
and the United Nations University engages in efforts to resolve the pressing global problems that are of concern to the United Nations
its peoples and member states
The European University Institute
a post-graduate university specialised in the social sciences
is officially an intergovernmental organisation
set up by the member states of the European Union
Although each institution is organized differently
nearly all universities have a board of trustees
a president
chancellor
or rector
at least one vice president
vice-chancellor
or vice-rector
and deans of various divisions
Universities are generally divided into a number of academic departments
schools or faculties
Public university systems are ruled over by government-run higher education boards[နွံပၟိက် ဗၟံက်ထ္ၜးတင်နိဿဲ
They review financial requests and budget proposals and then allocate funds for each university in the system
They also approve new programs of instruction and cancel or make changes in existing programs
In addition
they plan for the further coordinated growth and development of the various institutions of higher education in the state or country
However
many public universities in the world have a considerable degree of financial
research and pedagogical autonomy
Private universities are privately funded and generally have broader independence from state policies
However
they may have less independence from business corporations depending on the source of their finances
Script error
The module returned a nil value
It is supposed to return an export table
The funding and organization of universities varies widely between different countries around the world
In some countries universities are predominantly funded by the state
while in others funding may come from donors or from fees which students attending the university must pay
In some countries the vast majority of students attend university in their local town
while in other countries universities attract students from all over the world
and may provide university accommodation for their students
၇၉] Script error
The module returned a nil value
It is supposed to return an export table
The definition of a university varies widely
even within some countries
Where there is clarification
it is usually set by a government agency
For example
In Australia
the Tertiary Education Quality and Standards Agency (TEQSA) is Australia's independent national regulator of the higher education sector
Students rights within university are also protected by the Education Services for Overseas Students Act (ESOS
In the United States there is no nationally standardized definition for the term university
although the term has traditionally been used to designate research institutions and was once reserved for doctorate-granting research institutions
Some states
such as Massachusetts
will only grant a school "university status" if it grants at least two doctoral degrees
၈၀] In the United Kingdom
the Privy Council is responsible for approving the use of the word university in the name of an institution
under the terms of the Further and Higher Education Act 1992
၈၁] In India
a new designation deemed universities has been created for institutions of higher education that are not universities
but work at a very high standard in a specific area of study ("An Institution of Higher Education
other than universities
working at a very high standard in specific area of study
can be declared by the Central Government on the advice of the University Grants Commission as an Institution 'Deemed-to-be-university
Institutions that are 'deemed-to-be-university' enjoy the academic status and the privileges of a university
၈၂] Through this provision many schools that are commercial in nature and have been established just to exploit the demand for higher education have sprung up
၈၃] In Canada
college generally refers to a two-year
non-degree-granting institution
while university connotes a four-year
degree-granting institution
Universities may be sub-classified (as in the Macleans rankings) into large research universities with many PhD-granting programs and medical schools (for example
McGill University
comprehensive" universities that have some PhDs but are not geared toward research (such as Waterloo
and smaller
primarily undergraduate universities (such as St
Francis Xavier
In Germany
universities are institutions of higher education which have the power to confer bachelor
master and PhD degrees
They are explicitly recognised as such by law and cannot be founded without government approval
The term Universitaet (i
the German term for university) is protected by law and any use without official approval is a criminal offense
Most of them are public institutions
though a few private universities exist
Such universities are always research universities
Apart from these universities
Germany has other institutions of higher education (Hochschule
Fachhochschule
Fachhochschule means a higher education institution which is similar to the former polytechnics in the British education system
the English term used for these German institutions is usually 'university of applied sciences
They can confer master's degrees but no PhDs
They are similar to the model of teaching universities with less research and the research undertaken being highly practical
Hochschule can refer to various kinds of institutions
often specialised in a certain field (e
music
fine arts
business
They might or might not have the power to award PhD degrees
depending on the respective government legislation
If they award PhD degrees
their rank is considered equivalent to that of universities proper (Universitaet
if not
their rank is equivalent to universities of applied sciences
Colloquially
the term university may be used to describe a phase in one's life
When I was at university
in the United States and Ireland
college is often used instead
When I was in college
In Ireland
Australia
New Zealand
Canada
the United Kingdom
Nigeria
the Netherlands
Italy
Spain and the German-speaking countries
university is often contracted to uni
In Ghana
New Zealand
Bangladesh and in South Africa it is sometimes called "varsity" (although this has become uncommon in New Zealand in recent years
Varsity" was also common usage in the UK in the 19th century
နွံပၟိက် ဗၟံက်ထ္ၜးတင်နိဿဲ] "Varsity" is still in common usage in Scotland
In many countries
students are required to pay tuition fees
Many students look to get 'student grants' to cover the cost of university
In 2016
the average outstanding student loan balance per borrower in the United States was US$30
၈၄] In many U
states
costs are anticipated to rise for students as a result of decreased state funding given to public universities
၈၅] There are several major exceptions on tuition fees
In many European countries
it is possible to study without tuition fees
Public universities in Nordic countries were entirely without tuition fees until around 2005
Denmark
Sweden and Finland then moved to put in place tuition fees for foreign students
Citizens of EU and EEA member states and citizens from Switzerland remain exempted from tuition fees
and the amounts of public grants granted to promising foreign students were increased to offset some of the impact
၈၆] The situation in Germany is similar
public universities usually do not charge tuition fees apart from a small administrative fee
For degrees of a postgraduate professional level sometimes tuition fees are levied
Private universities
however
almost always charge tuition fees
ထာမ်ပလိက်
Wikiversity ထာမ်ပလိက်
Wikiquote ထာမ်ပလိက်
Schools ထာမ်ပလိက်
Education ထာမ်ပလိက်
Authority control
ကွာန်ကအ်ကျာ်(အၚ်္ဂလိက်
Kawtkyaik
ကော့ကျိုက်)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ဂကောံကြုင်ကွေဟ်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၀၃၁
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကျာ်ပရင် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၃၃၆၈
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၅၁၆ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၆၈၈၄ တၠရ
စ္ၜောဲစ္ၜော် ဘာသာခရေတ်ယာန် ဘာသာခရေတ်ယာန် (အၚ်္ဂလိက်
Christianity
Burmese
ခရစ်ယာန်ဘာသာ) ဂှ် ဒှ်ကွေတ်လျိုင်ပတှ်ေ ကျာ်နွံမွဲဇကုဓဝ် မပအဓိက ကုနာဲယေသှု နူနာဇရက်[၁] မချူဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲသၠပတ်ဓမ္မတၟိဂမၠိုင်ရ
သၠပတ်ဓမ္မတြေံ (တနခ်)မဒှ်သၠပတ် ဘာသာဂျူ ဂှ်လေဝ် စုတ်လဝ် ပ္ဍဲသၠပတ်သမ္မာကီုရ
ဆဂး တနခ် မဒှ်သၠပတ် ဘာသာဂျူဂှ် တုပ်ကဵု သၠပတ်ဓမ္မတြေံ (ခရေတ်ယာန်) ပေင်င် ဟွံသေင်ရ
ညးမလျုင်ပတှ်ေ ကွေတ်ခရေတ်ယာန်တအ်ဂှ် ညးတအ် ပတှ်ေကေတ် ကျာ်ထာဝရဂှ် ညးသ္ဍိုက်ဆာန် ကောန်လောကတအ် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ ကောန်ကျာ်အိုတ်သီုတအ်ဝွံ ဟွံစိုပ်လီုလာ်မ္ဂး လမျီုထာဝရဂှ် တၞဟ်နသၟိက်ကဵုဂွံတုဲ ကျာ်ဂမျိုင်ဝွံ ဒိုဝ်ကဵု မထောအ်ကၠေအ် ကောန်ဇကု ဆမွဲဂှ် ဆာန်ကောန်လောကဳတအ်ဂှ်ရ (ခရေတ်ဝင်ယဝ်ဟာန် ၃
တုဲပၠန် ညးတအ် ပတှ်ေကေတ် နာဲယေသှုဂှ် ဒှ်ကောန်ကျာ်ဂမျိုင်
ကောန်မၞိဟ်တအ်ဂှ် နွံကဵုဒုဟ်
နာဲယေသှု မဒှ်ခရေတ် (ဝါ) မာတ်သာဲဂှ် ဒှ်ညးမဟံင်ပြာ် ဗလးကဵုဒုဟ် ကောန်မၞိဟ်တအ်ရ
မာတ်သာဲဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် နကဵုအရေဝ်ဟေဗြေဝ် မအရေဝ်ဂျူ က္ဍိုပ်သကိုပ် ကျာ်မဗလးနင် အတိုင်မဟီုကဵုလဝ် ပျးဒိုဟ် ပ္ဍဲသၠပတ်ဓမ္မတြေံရ
ပရေင်ချဳဓရာင် ပရးသာသနာဂှ် စကတဵုဒှ် ပ္ဍဲဒေသလဒေါဝ်ဗၟံက် အကြာ ဍုင်ပါလေတ်သတာင်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံပထမလ္ၚီသၞာံ ဗျာပ်တြးအာ အဖရိကသၟဝ်ကျာ
ယူရောပ် ကေုာံ ဒၞာဲလ္ၚဵု ပ္ဍဲအိန္ဒိယ ရ
သၞာံဒုတိယလ္ၚီသၞာံဂှ် ဟိုတ်နူ သၞောတ်ကဝ်လဝ်နဳ ကေုာံ ဂကောံပြးသာသနာတအ်တုဲ ဘာသာခရေတ်ယာန်ဂှ် ဗျာပ်တြးအာ အလုံမွဲဂၠးတိရ
၂] ညးမဒုင်ကေတ် ကွေတ်ခရေတ်ယာန်ဂှ် ညးကော်စ ခရေတ်ယာန် မဒှ် ညးမပါ်တိတ် နူဂျူရ
ခရေတ်ယာန်ဂှ် တုပ်ကဵု ဘာသာ မကော်စ ဘာသာအာဗြာဟာမ်ဂမၠိုင် (ဂျူ
အေဿလာမ် ကေုာံ ခရေတ်ယာန်) မဒှ် ကွေတ်မပတှ်ေကေတ် ကျာ်ထာဝရ ညးမခၞံဗဒှ်လဝ် ဂၠးတိ အတိုင်မကၠုင် နူသၠပတ်ဟေဗြေဝ် (သၠပတ်ဓမ္မတြေံ) မဒှ် သၠပတ်ကျာ် မသၟဟ်ညဳ ကု သၠပတ်ဓမ္မတၟိ ကီုရ
အရာတၞဟ်ခြာ ဘာသာခရေတ်ယာန်ဂှ် ညးတအ် ပတှ်ေကေတ် နာဲယေသှုဂှ် ဒှ်ကောန်ကျာ်
နာဲယေသှု စုတိ တုဲ ဓလိုက်ကတဵု နူဒမံင်ဂမ္စိုတ်
မဒုင်ဂစိုတ် သွက်ဂွံဒုင်ဖအိုတ်ကၠေအ် ဒုဟ်ကောန်မၞိဟ်တအ်
ပိမဒှ်မွဲ (နာဲယေသှု
ကျာ်
ကေုာံ ဣဓိကြဳဇှ်
ပသာခါ ကေုာံ ၜါတ္တိဇာံ (ဒုင်ဗလိုပ်
ပၞောဝ်ကဵု ကွေတ်ပတှ်ေ (ဘာသာ) ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် ဘာသာခရေတ်ယာန်ဂှ် မၞိဟ်ဗက်စ ဂၠိုင်အိုတ် နွံၜိုတ် ၂ အသင်္ဃဲ (2
000) [၃]တုဲ ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ် ဒၞာဲမပြးဇးဂၠိုင်အိုတ်မွဲတုဲ သီုဖအိုတ် နွံဗီုပြင် ၜါလက်ဂိုဏ်ပြင်ရ
ဂကောံဂိုဏ်ဇၞော်အိုတ်ပိဂှ် အံက်သဝ်ဒံက်
ရဝ်မာန်ကာတ္တလေတ်
ပရဝ်တိတ်သတာန်
ၜိုန်ရ ဂိုဏ်တၞဟ်ခြာတုဲ ဗီုပြင် တၞဟ်ခြာ
ဗီုဒက်ပ္တန် ဂကောံဘာသာတၞဟ်ခြာကီုလေဝ် သဇိုင်အဓိက ဓဝ်ပတှ်ေဂှ် တုပ်ဒၟံင် ရေင်သကအ်ဖအိုတ်ရ
ဗွဝ်ကၠံလက္ကရဴဏအ် ဂကောံဘာသာကျာ် တၞဟ်ခြာဗွဲမဂၠိုင် မံက်တိုန်ကၠုင် ဥပမာ ဂကောံသက်သဳ ယေဟဝ်ဝါ
မောရ်မောန်တအ် ဒှ်တမ်ရ
ညးမပတှ်ေ ဘာသာခရေတ်ယာန်တအ် စှ်ေစိုတ် ဒဒှ်ရ ခရေတ်ယာန်ဂှ် ဒှ်အရာမဗစိုပ်ပတုဲ အရာမသှ်ေသၟေဟ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဘာသာယုဍ (ဂျူ) ဒဒှ်ရ ယုဍတအ် မစၟဳဒၟံင်မာတ်သာဲ (ခရေတ်)ဂှ် ကျာ်ဗလးနင် နာဲယေသှုရ
ဓဝ်ပတှ်ေ နူကဵုဘာသာယုဍ မပ္တံကဵု
ဒဒှ်ကျာ်မွဲဇကုဓဝ်
ဒဒှ်မဓလိုက်ကတဵု နူဂမ္စိုတ်
ဒဒှ်မၞုံကဵု လမျီုထာဝရ
ကေုာံ မပတှ်ေ ပရောဗက် မဗလးကဵုဒုဟ်ဂမၠိုင် ကေုာံ မာဲသာတ်တအ်ဂှ် ဒုင်ကေတ်လဝ်ကီုရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ အရာမပတှ်ေ ဘာသာခရေတ်ယာန် တၞဟ်ခြာလေဝ် ညးကော် ပိမဒှ်မွဲ နာဲယေသှုဂှ် ဒှ်ကောန်ကျာ်
ကျာ်ထာဝရ
ကေုာံ ဣဒ္ဓိကြဳဇှ်ကျာ် တအ်ရ
ဘာသာခရေတ်ယာန်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဒုင်ကေတ် ကောန်မၞိဟ်တအ်ဂှ် ဒှ်ကောန်ဒုဟ်
ဟွံသေင်မ္ဂး ကျာ်မဗလးကဵုဒုဟ်ရ
သီုဖအိုတ်ဂှ် ပတှ်ေတုပ်မွဲဂှ် နာဲယေသှုဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မဗလးကဵုဒုဟ် ကုကောန်လောကဳတအ်ရ
ပရူနာဲယေသှု ဗွဲတြး တင်အဓိက ဓဝ်ပတှ်ေ ခရေတ်ယာန်ဂှ် ဒဒှ်ရ နာဲယေသှုဂှ် ဒှ်ကောန်ကျာ်ထာဝရ
ကျာ်မဗိုတ်ပဋိသန္ဓိ ပ္ဍဲကောန်မၞိဟ် ဒဒှ်ရ မပြာပ်ကၠုင် ဇရေင်ကောန်မၞိဟ်တအ် သွက်ဂွံဒုင်ကေတ် ဒုဟ်ကောန်မၞိဟ်တအ် မကလိလောန်လဝ် နူမူလကဝ်တေအ် ပ္ဍဲဇကုတုဲ ဂွံဖအိုတ်ထောအ် ဒုဟ်တအ် ပ္ဍဲကဵုကောန်မၞိဟ်
နကဵုမပတှ်ေကေတ် ဒဒှ်ရ နာဲယေသှုဂှ် ဒှ်ကောန်ကျာ်
နာဲယေသှု ချိုတ်တုဲ ဓလိုက်ကတဵု နူဒၟံင်ဂမ္စိုတ်မ္ဂး ကောန်မၞိဟ်တအ် ကလိဂွံ ပသုက်ပသဝ် နူကျာ်ဂမျိုင်
ဂွံအခေါင်သၠးဒုဟ် နူကျာ်ဂမျိုင်တုဲ ကလိဂွံလမျီုထာဝရ ပ္ဍဲဌာန်ဒတန် ကျာ်ဂမျိုင် (ဍုင်သွဝ်)တုဲ ပ္ဍဲကၞောတ်တဲ ဓလိုက်ကတဵု နူဒၟံင်ဂမ္စိုတ်တုဲ ဆလအ်လေဝ် ဟွံဒးကလေင်ချိုတ်ပၠန်ရ
နာဲယေသှုဂှ် ဒှ်ညးမရနုက်ဗပေင် အတိုင်သၠပတ်ဓမ္မတြေံ မဒှ်ပရောဗက်မာတ်သာဲ ကေုာံ မဒုင်ကေတ် အာဲကၟာဲၝောအ်ကိုဋ် သၟိင်ဒဝိဒ် (King Davids)ရ
နာဲယေသှု စုတိတုဲ ဓလိုက်ကတဵုဂှ် ဗဒှ်ကဵု တင်လတုပ်စိုတ်တၟိ အကြာကျာ်ထာဝရ ကဵု ကောန်မၞိဟ်တအ်ရ
တင်လတုပ်စိုတ်တၟိဂှ် ဒှ်စၞး တင်လတုပ်စိုတ်တြေံ မကေတ်လဝ် အကြာကျာ်ထာဝရ ကဵု ဂကူယုဍ အတိုင်မချူလဝ် ပ္ဍဲလိက်သၠပတ်ဓမ္မတြေံဂှ်ရ
ပွမပတှ်ေ လတူနာဲယေသှု နကဵုဨဝံင်ဂလိ (ဨဝံင်ဂလိ ဂွံအဓိပ္ပါယ် ပရိုင်ခိုဟ် ပရိုင်ပြဲ) ဒဒှ်ရ နာဲယေသှု သၠးဂၠံဂဝ် နူကဵု ဝုတ်ကညာမာရိ မဟွံမဲ ကုပွမသိပ်ဂၠိပ်ဓဝ်မေထုန် ကုမၞိဟ်တြုဟ်မွဲမွဲ
မတန်ဂဝ်ဂၞဴ နကဵုဝိဉာဏ်မသ္အးဇ္ၚးရ
နကဵုမတန်ဂၠံဂဝ် ဗီုဏအ်ဂှ် နာဲယေသှု ဒှ်မဟွံမဲ ကုဒိုဟ် (ဝါ) ပွမတန်ဂၠံဂဝ် ဗီုဏအ်ဂှ် နာဲယေသှု ဂွံပါဲဗၠး နူကဵု ဒုဟ်ကောန်မၞိဟ် နဒဒှ်အာဲ မြဴသာ်ဝွံ ပ္ဍဲလိက်ဓရ် ရဝ်မာန်ကတ္တလေတ် ဟီုတွဟ်လဝ်ရ
အရာနာဲယေသှု မဟီုတွဟ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ညးမဂျိုင်ဒၟံင်လမျီု အတိုင်မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲသၠပတ်ဓမ္မတၟိဂှ် ဒှ်တဝဟ်ဍောင်ဓရ် နာဲယေသှုတုဲ သွက်ညးမပတှ်ေ ခရေတ်ယာန်တအ်မ္ဂး ဒှ်ဂၠံင်တရဴ သွက်ဂွံဒ္ဂေတ်ဗက်ရ
ပသုက်ပသဝ် ပ္ဍဲဘာသာခရေတ်ယာန်ဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဒဒှ်မပတှ်ေ နာဲယေသှုဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မဟွံမဲကုဒုဟ်
နကဵုဓရ်ကရုဏာ လတူကောန်မၞိဟ်တုဲ ဒုဟ်ကောန်မၞိဟ်တအ်ဂှ် ညးဒုင်ကေတ်တုဲ ဒုဟ်တအ်ဂှ် ညးဒုင်ဖအိုတ်ထောအ် နကဵုမဒုင်ဂစိုတ် လတူတိုင်မဒင်ရ
ညးဒုင်ဗီုဏအ်တုဲဂှ် ဒုဟ်ကျာ်မကဵုလဝ် ကုကောန်မၞိဟ်ဂှ် ပြေလလမ်အာတုဲ အဆက်အစပ် အကြာကောန်မၞိဟ် ကုကျာ်ဂှ် ကလေင်ဆက်စိုပ်အာ ရေင်သကအ်ပၠန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးမပတှ်ေ ဘာသာခရေတ်တအ် ပတှ်ေကေတ် ကောန်မၞိဟ်တအ် ဂွံကလိဂွံ ပသုက်ပသဝ် ကေုာံ လမျီုထာဝရဂှ် ဒးအာ (ဝါ) ဒးကၠောန် နကဵုမပတှ်ေကေတ် ဒဒှ်ရ နာဲယေသှု ကဵု ညးမဒုင်ဂစိုတ် ပ္ဍဲတိုင်မဒင်
စုတိ ကေုာံ ဓလိုက်ကတဵုနူဂမ္စိုတ်ရ
ဝိဉာဏ်မသ္အးဇ္ၚး အတိုင်မဂွံဆဵုကေတ် နူသၠပတ်ဓမ္မတၟိမ္ဂး ဒှ်တၟာဲ မကဵု ကုညးမပတှ်ေ နာဲယေသှုတုဲ မဒုင်ဗလိုပ်ရ
ပိမဒှ်မွဲ ဟီုမ္ဂးဂှ် အရာပိ
မအံက်
ကောန်
ဝိဉာဏ်မသ္အးဇ္ၚး အရာပိဝွံ ဒှ်ဒၟံင်မွဲရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ကျာ်ဂမျိုင်လေဝ် ကောန်ကျာ်ရ
ကောန်ကျာ်လေဝ် ကျာ်ဂမျိုင်ရ
ဝိဉာဏ်မသ္အးဇ္ၚးလေဝ် ဒှ်ကျာ်ရ
အရာဝွံ ဒှ်ဓဝ်ပတှ်ေအဓိက ပ္ဍဲဘာသာခရေတ်ယာန်ရ
ဟိုတ်မဂွံဟီုဗီုဏအ် ဒၟာနူ မပတှ်ေကေတ် ကျာ်နွံမွဲဇကုဓဝ်ရ
တုဲပၠန် ပ္ဍဲသၠပတ်သမ္မာဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်
နာဲယေသှု ကေုာံ ဝိဉာဏ်မသ္အးဇ္ၚးဂှ် တုပ်သၟဟ်ကဵု မအံက်ကျာ်ဂမျိုင်ရ
တဝှ်ဟီု ညးတအ်ဂှ် ဒှ်ညးပိတၠရ
ဆဂး သီုပိဂှ် ဒှ်မွဲဓဝ်ဟေင်ရ
၄] သၠပတ်သမ္မာဂှ် ဒှ်လိက်မဆေင်ကဵု ဘာသာခရေတ်ယာန်ရ
သၠပတ်ယုဍဂှ် စၟတ်သမ္တီ နဒဒှ် သၠပတ်ဓမ္မတြေံ တုဲ နွံကဵု သၠပတ်ဓမ္မတၟိ
လိက်တအ်ဂှ် ဒှ်လိက် မဒုင်သဇိုင် ကွေဟ်ဓရ်ပတှ်ေ ခရေတ်ယာန်ရ
ညးပတှ်ေခရေတ်ယာန်လ္ၚဵု ပတှ်ေကေတ် ဇၟာပ်မအက္ခရ် ပ္ဍဲသၠပတ်သမ္မာဂှ် ဒှ်တဝှ်ဍောင်ဓဝ်ပါင်ကျာ် မချူစၟတ်သမ္တီလဝ် နကဵုမၞိဟ်ရ
၅] ညးပတှ်ေခရေတ်ယာန်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ညာတ်ကေတ် သၠပတ်သမ္မာဂှ် ဒှ်အရာမၞိဟ်တအ် မချူလဝ် ဗီုညးတအ် မဂွံညာတ်ကေတ် ပရူကျာ်မစိုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲကဵုဂၠးတိဏအ်
ဟိုတ်ဂှ်ရ အတိုင်မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်တအ်ဂှ် သွက်ဂွံကံက်အဓိပ္ပါယ်နာနာဂှ် ပံက်လဝ်ကဵုပါင်တြင်ဇၞော်ဇၞော်ရ
အရာမပၠတရဴဘဝ ဂကောံမၞိဟ် ခရေတ်ယာန် အရာမခိုဟ် မမိပ်သၠောင် ပ္ဍဲညးမပတှ်ေ ခရေတ်ယာန်မွဲဂှ် ဒဒှ်ရ ဒုဟ်ညးတအ်ဂှ် နာဲယေသှု ဒုင်ဖအိုတ်ကၠေအ်ကဵုရ
ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ဒုဟ်တအ်ဂှ် ဟွံဆက်ကတဵုဒှ် ကုကောန်မၞိဟ်ရ မြဴသာ်ဝွံ ညးတအ် ပတှ်ေကေတ် ဟွံသေင်
ညံင်ဒုဟ် ဟွံဆက်ကတဵုဒှ်ဂှ် ညးတအ် ဝေင်ပါဲတုဲ ညးတအ်ဆက်တန်တဴ နဒဒှ်ဘဝမၞိဟ်မခိုဟ်ပြဲမွဲရ
ဒုဟ်ညံင်ဟွံကတဵုဒှ်ဂှ် ဝေင်ပါဲ ညံင်ဟွံကလိလောန်အာ နူကဵု ပညပ် ၁၀ သာ် မဒှ်နာဲယေသှု မဒ္ဂေတ်ကၠုင်လဝ်ဂှ်ရ
အရာကိစ္စဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲတဝှ်ဍောင်ဓရ် နာဲယေသှုဂှ် မိတ္တာ/မေတ္တာ ရ
မေတ္တာဂှ် ဒှ်က္ဍိုပ်လိက် ပညပ်သီုဖအိုတ်တအ်တုဲ ဓဝ်မိတ္တာဂှ် နာဲယေသှု တွဟ်လဝ် ဗီုဏအ်ရ
အရာကိစ္စဇၞော်မွဲပၠန်ဂှ် သ္ဒးကၠိုဟ်ကေတ် ဝိဉာဏ်မသ္အးဇ္ၚး ကေုာံ ပ္ဍဲလိက်သၠပတ်ဓမ္မတၟိဂှ် ညးကော်စ မၞိဟ်မပ္ညုင်ဂၠံင်
မၞိဟ်မဒၠောအ်ဗ္တောန်တအ်ဂှ် ဒှ်အရာကိစ္စဇၞော် ပ္ဍဲဘဝမၞိဟ် ဂကောံခရေတ်ယာန်ရ
မဒုင်ကာကျာ် ကေုာံ ရာဒနာ ဘာကျာ် ခရေတ်ယာန် နူကဵုတမ်ဝါဒိတေအ်ရ စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲအဒိုက် ဒှ်တ္ၚဲမပရဲ
ဟိုတ်နူကဵု နာဲယေသှု မဓလိုက်ကတဵု နူဒၟံင်ဂမ္စိုတ် ပ္ဍဲတ္ၚဲအဒိုက်ရ
ပ္ဍဲတ္ၚဲအဒိုက်ဂှ် ဂကောံမၞိဟ်ခရေတ်ယာန်တအ် ပကောံရေင်သကအ်တုဲ ရာဒနာကုကျာ် ကေုာံ ဗှ်လိက်သၠပတ်ဓမ္မရ
ဒဒှ်ရ တ္ၚဲအဒိုက်ဂှ် မဒှ်တ္ၚဲပရဲမွဲဂှ် သၟိင်ကေသာ ကောန်သတိန်တာင် စစၟတ်သမ္တီလဝ်ရ
စဵုကဵုတ္ၚဲဏအ် တ္ၚဲအဒိုက်ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲပရဲတုဲ မဒုင်ကာကျာ် (ဝါ) မအာဘာကျာ်ရ
ပ္ဍဲဘာကျာ်ဂှ် ဒယှ်ေဒွက်ဓမ္မတုပ်ပ်
ဒွက်ဓမ္မတအ်ဂှ် နွံနာနာသာ်ရ
ပ္ဍဲခေတ်တၟိဏအ် နကဵုဒွက်မဂဳတ ဂတာပ်ခေတ်လဝ် နွံကီုရ
မဗှ်ထ္ၜး နူကဵုလိက် သၠပတ်ဓမ္မတၟိ ကေုာံ သၠပတ်ဓမ္မတြေံ
တွဟ်ဓရ်
ညးလ္ၚဵုဂှ် ဒုင်ဗလိုပ် ကေုာံ ဒုင်ကေတ်သခါ တအ်ရ
၆] ကေင်ကာဓမ္မမင်္ဂလဂမၠိုင် Sacramentum ကေင်ကာဓမ္မမင်္ဂလဂမၠိုင်ဂှ် ဒှ်အရာမသ္ဒးပ ပ္ဍဲဘာသာခရေတ်ယာန်ရ
ဟိုတ်နူဂိုဏ်ခရေတ်ယာန် မွဲကုမွဲ ကံက်အဓိပ္ပါယ် ကေုာံ မစွံစိုတ် လတူသၠပတ်သမ္မာ ဟွံတုပ်တုဲ ကေင်ကဓမ္မမင်္ဂလဂမၠိုင်လေဝ် ညးစၟတ်သမ္တီလဝ် ဟွံတုပ်ကီုရ
ပ္ဍဲခရေတ်ယာန်အံက်သဝ်ဒံက် ကဵု ကာတ္တလေတ်တအ်ဂှ် ကေင်ကာဓမ္မမင်္ဂလ သီုဖအိုတ် နွံထပှ်သာ် (၁)ဒုင်ၜါတ္တိဇံ (Baptism) (၂) မပဒတန် (Confirmation) (အခိင်ညးသၟတ်မွဲ တီကၠိုဟ်ကၠုင် ပေင်အာယုက် ၁၅ သၞာံ ပသဘင်ပဒတန် ဒဒှ်ရ ဇကုပတှ်ေကေတ် ကျာ်ထာဝရ
၃) ပေါဲပသခါ
ordination)(၄) ပညပ်မသ္အးဇ္ၚး (Penance/Confession
၅)မသၠးအာပတ် (Penance) (ဒုင်ဝန် ဒဒှ်မၞုံကဵုဒုဟ်
၆)ဒုင်မ္ၚဵုလံက်ကၠေင် ကုညးမယဲ(nointing of the Sick
၇) မ္ၚဵုထပ်တဲ (Matrimony
ဆဂး ပ္ဍဲဘာကျာ်ပရဝ်တေတ်သတာန်တအ်မ္ဂး အဓိက နွံၜါဓဝ်ရ
ပွမဒုင်ဗလိုပ် ၜါတ္တိဇာံ ကဵု ပွမပသာခါ
ၜါတ္တိဇာံ ၜါတ္တိဇာံ ဂှ် ညးကၠာဲလဝ်ဗီုမန် ဒုင်ဗလိုပ် (ဝါ) မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ် ရ
မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ်ဂှ် ဒဒှ်ဇကုမဒုင်ကေတ် ဇကုလုပ်ဘာသာခရေတ်ယာန် နကဵုမဗလိုပ်ဖျေဟ်ပ္ဍဲဍာ် ဟွံသေင်မ္ဂး ကေတ်ဍာ်တုဲ ကြာတ်ပ္ဍဲက္ဍိုပ် နူကဵုအစာမကဵုၜါတ္တိဇာံရ
ပ္ဍဲသၠပတ်ဓမ္မတၟိဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် အစာၜါတ္တိဇာံ ယဝ်ဟာန် မဒှ်မၞိဟ် မကဵုမ္ၚဵုၜါတ္တိဇာံ ကုနာဲယေသှုရ
ဗွဲကြဴ နာဲယေသှုဂှ် ညးကဵုမ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ် ကုမၞိဟ်ညးဖအိုတ် နကဵု ယၟု မအံက်ကျာ်ထာဝရ
ကောန်ကျာ်ထာဝရ ကေုာံ ဝိဉာဏ်မသ္အးဇ္ၚးရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ်ဂှ် ဒှ်မ္ၚဵုကိစ္စဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဘာသာခရေတ်ယာန်ရ
စပ်ကဵုမ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ်ဝွံလေဝ် ဘာကျာ်မွဲကုမွဲ ဟွံတုပ်ရေင်သကအ်ရ
အရာတၞဟ်ခြာဂှ် မဒုင်ဗလိုပ် နူဘဝကောန်ၚာ် ကဵု မဒုင်ဗလိုပ် ကာလမစိုပ်အဝဲအာယုက်ဇၞော်ရ
ကုညးမပတှ်ေကေတ် ပွမဒုင်ဗလိုပ်ဂှ် ဒှ်တြင် သွက်ဂွံလုပ် ပ္ဍဲဘာသာခရေတ်ယာန်မ္ဂး ကောန်ဇာတ်ဂှ် နူသၠးဂၠံဂဝ်တုဲ ဒးကဵုမ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ်ရ
ကာလကောန်ၚာ်ဂှ် ဇၞော်တိုန် တီကၠိုဟ်ကၠုင်မ္ဂး ပသဘင်မပဒတန် ဒဒှ်ရ အလဵုဇကုညးသၟတ်ဂှ် မပတှ်ေကေတ် ခရေတ်ယာန်ရ
ကုညးမပတှ်ေကေတ် ပွမဒုင်ဗလိုပ်ဂှ် ဒှ်အရာ ဇကုမလုပ်ပတှ်ေကေတ် ပ္ဍဲဘာသာခရေတ်ယာန်တုဲ ကာလအာယုက်ဇၞော်တုဲဟေင် အလဵုဇကု မၞိဟ်ဂှ် လုပ်ဒုင်ဗလိုပ်ရ
ဂကောံဂိုဏ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်ဂကောံဂိုဏ် သင်ဗလိုက်တအ်ရ
ပသခါ ပသခါဂှ် စောန်ဆက်ကၠုင် နူကဵုနာဲယေသှု မကၠောန် ပေါဲပသခါ ကုကောန်ကွးညး လက္ကရဴအိုတ် နာဲယေသှုကေတ်ကွာင် ကေုာံ ဍာ်သပျေတ်တုဲ ဟီုထိုင်သးဂုဏ်ကျာ်တုဲ ညးဟီု ကုကောန်ကွးညး ဒုင်သဇိုင် ကုဒၞာဲဏအ်တုဲ ခရေတ်ယာန်တအ် ကာလမပသဘင်မ္ဂး ဒုင်ကေတ်ကွာင်သၟတ်မွဲ နူအစာဓရ်တုဲ စွံထဍုန်ကွာင်သၟတ်ဂှ် လတူလတာ်တုဲ ကဵုကွာင်ဂှ် လေင်အာကေတ်တ် ပ္ဍဲပါင်ဇကု ဟိန်ဇကုမဗှ်ဗၞုဟ် နာဲယေသှုဂှ်ရ
ခေါက်ဝါင် (ဍာ်သပျေတ်)ဂှ်လေဝ် ဒုင်ကေတ်တုဲ သုင်ဖျေဟ်ညိညတုဲ နကဵုဗှ်ဗၞုဟ် နာဲယေသှု မဒုင်ဂစိုတ် သွက်ဒုဟ်ကောန်မၞိဟ်တအ်ရ
ဘာကျာ် အခိင်မစ ကေုာံ ဂကောံဂိုဏ် ခရေတ်ယာန်ဂှ် ဇၞော်မောဝ်တိတ်ကၠုင် နူကဵု ဘာသာဂျူ [၇]နဒဒှ် ဘာကျာ်ဂျူ တၞဟ်ခြာ ပ္ဍဲအခိင်ဗွဝ်ကၠံပထမ [၈] ပ္ဍဲဍုင်ဂျူဒေဲ မဒှ်ဍုင် သၟဝ်အေန်ပါယာရဝ်မ ရ
ဘာသာတၞဟ် မလုပ်ပြံက်နှဴလုပ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဘာသာခရေတ်ယာန် အခိင်မစတေအ်ဂှ် ဒှ် ဘာသာဇောရောသတရိဇာံ (Zoroastrianism) ကေုာံ ဂၞောသတိဇာံ (Gnosticism
၉][၁၀] ဂျောန် ဗောဝ်ခရေ် (John Bowker) ဟီု လညာတ်ပ္ဍဲခရေတ်ယာန် မပ္တံ ဒေဝတဴ (angles
ကဝ်တူ (the end of the world
တ္ၚဲမဖျေဟ်အမိင် လက္ကရဴအိုတ်(a final judgment
မဓလိုက်ကတဵု နူဂမ္စိုတ် (resurrenction
ဍုင်သွဝ်(heaven
နရက် (hell) တအ်ဂှ် ကလိဂွံ ဟွံသေင်မ္ဂး ကေတ်နူ ဓဝ်ပတှ်ေဘာသာဇောရောသတိရိဇာံ ရ
၁၁] ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ခၞံဗဒှ် ဘာသာခရေတ်ယာန်ဂှ် ဒှ်ကောန်ကွး နာဲယေသှု ၁၂ ဗွဲတၟေင် သင်ပေတရု (Saint Peter)ကေုာံ ပေါလု မဒှ်ကွး (Paul the Apostle) ကေုာံ အစာဓရ် မဒုင်ကေတ်လဝ် နဒဒှ်ကွးနာဲခရေတ် သွက်ဂွံပရးသာသနာရ
အတိုင်သၠပတ်ဓမ္မတၟိမ္ဂး ညးမပတှ်ေသာသနာခရေတ်တအ် နူကဵုအခိင်မစတေအ် ဒးဒုင်ပျဲပျာံ ကၟာတ်လဒဵု ကုက္ဍိုပ်သကိုပ်ဘာသာဂျူ ကေုာံ ရဝ်မလ္ၚဵုတအ်ရ
ဗီုကဵု သတေဖေန် (Stephen) ဂျောမ် (James) ကောန် ဇေဗေဒဳ (son of Zebedee)တအ်ဂှ် ဒးဒုင် ဖျေဟ်အမိင်ဂစိုတ် ဟိုတ်နူမပတှ်ေခရေတ်ယာန်ရ
ဆက်တုဲ သာသနာခရေတ် ဆက်ပြးတိတ်အာ ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲအခိင် သၟိင်အေန်ပါရာရဝ်မ မရနုက်ကဵု ဒစိတ် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲအခိင် Decius ကဵု Diocletian မပကင်ရင်ရ
စနူသၞာံ ၁၄၀ ဂှ် ဘာသာခရေတ်ယာန် စခၞံဗဒှ်ပတိုန် လၟေတ်ဂၠံင်တရဴ ဍောင်ဓဝ် ကေုာံ တဳအဝ်ရဳ မဆေင်ကဵုဓရ်ပတှ်ေ ဘာသာခရေတ်ယာန်ရ
အစာချူလိက်တအ်ဂှ် မဂွံစၟတ်သမ္တီ ဒှ်မၞိဟ်မအံက် မခၞံဗဒှ် ဘာသာခရေတ်ယာန်အိုတ်ရ
မအံက်ခရေတ်ယာန် ၜိုတ်မသမ္တီလဝ်မ္ဂး မပ္တံကဵု Ingatius of Antioch
Polycaarp Justin Martyr
Irenaeus
Tertullian
Clement of Alexandria ကေုာံ Origen တအ်ရ
တၠညး Trdat IV မဒှ်ဨကရာဇ် အာမေရိယျာ စၟတ်သမ္တီ ဘာသာခရေတ်ယာန်ဂှ် နဒဒှ်ဘာသာဍုင် ပ္ဍဲသၞာံၜိုတ် ၃၀၁ ကဵု ၃၁၄ ဂှ်ရ
၁၂] ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ပ္ဍဲဍုင်ဂှ် ဒှ်ဘာသာကၠာအိုတ်မွဲ ဟွံသေင်ရ
ဘာသာစိုပ်ဒၟံင် ဍုင်ဂှ် နူသၞာံတၟာလအ်ရ
ကမၠင်မေတ္တာ (အၚ်္ဂလိက်
Child neglect) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အရာ မပကီုပရာပ် ပျဲပျာံ လတူ ကောန်ၚာ်တအ် မွဲဗီုကီုရ
၁] အရာသဇိုင် သွက်ကောန်ၚာ်မွဲ မၞုံပၟိက် မပ္တံကဵု ပရေင်လွဳယဲ (health care
ပရေင်မင်မွဲထ္ၜလဘာ် (supervision
ဗွိုက်လတက် (clothing
စၞအဟာရ (nutrition
သ္ၚိဌာန် (housing) နကဵု ခန္ဓကာယကီု
ပရေင်မိပ်လဟိင်စိုတ်ကီု
ပရေင်မၞိဟ်ကီု
ပရေင်ပညာကီု သီုကဵု ပရေင်ဂီုကၠီုတအ်ဂှ် ၜိုတ်မကလိဂွံထေက် ယဝ်ရ ကောန်ၚာ်ဂှ် ဟွံကလိဂွံမ္ဂး ကောန်ၚာ်ဂှ် ဒှ်ကောန်ၚာ် ကမၠင်မေတ္တာ မြဴသာ်ဝွံ ညးစၟတ်သမ္တီလဝ်ရ
ဂကောံမၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင်တအ် ပတှ်ေကေတ်လဝ် ကောန်ၚာ်မွဲ နကဵုပရေင်ခန္ဓကာယကီု
ပရေင်မၞိဟ်ကီု သီုကဵု ပရေင်စိုတ်စရိုတ် ဂွံဇၞော်မောဝ် ဂွံခိုဟ်မာန်ဂှ် အောန်အိုတ် မေတ္တာ ကေုာံ ပရေင်လွဳလွတ် ထ္ၜလဘာ် နူမၞိဟ်မလွဳလွတ်ကောန်ၚာ်ဂှ် ဒးကလိဂွံလဝ်ရောင်
နကဵု ဟိုတ်နာနာသာ် ကောန်ၚာ်တအ် ဒးဒုင် ဇီုကပိုက် (ဝါ) ဒးဒုင်စသိုင် ကမၠင်မေတ္တာ အိုတ်ရ
ပၞောဝ်ကဵုဟိုတ်တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူ မိမၜါဂှ် ဒးဒုင်စသိုင်ဒၟံင် ဝေဒနာစိုတ် (mental disorders
ဟိုတ်နူ မိမၜါဂှ် မစသုင် ဂဥုဲၜူမာဲ (substance abuse
ဟိုတ်နူ ပရေင်ပကီုပရာပ် ပ္ဍဲသ္ၚိဌာန် (ဝါ) ဟိုတ်နူ မိမၜါ သေက်ဇဵုတက် ရေင်သကအ် (domestic violence
ဟိုတ်နူ ယာဲဣတ ကမၠောန်ကၜိုတ် ဟွံမဲ (unemployment
ဟိုတ်နူ ကေတ်ကောန်ဇာတ် ဟွံမဲကုအစဳအဇန် (ဝါ) ကောန်ဂၠိုင်တုဲ ကောန်မွဲကုမွဲ ကြပ်လောန်အာ (unplanned pregnancy
ကေုာံ ဟိုတ်နူ ဒိုက်ဂတ် (poverty)တအ်ရ
ကမၠင်မေတ္တာဂှ် တန်တဴဒၟံင်ကဵု ဗီုလဵု ကောန်ၚာ် ကေုာံ ဂကောံမၞိဟ်ဂှ် မစွံအာရီု လတူဒ္ဂေတ်ပြဝ မိမကောန်ၚာ်တအ်တုဲ ဟွံဆေင်စပ် ကုဗီုလဵု ညးမဒှ် မိမတအ် စှ်ေစိုတ် ညးတအ်မကၠောန်ပ ကုကောန်ၚာ်ညးတအ်ရ
၂] အဓိပ္ပါယ်ဒၞာဲဏအ်ဂှ် ကောန်ၚာ်မွဲ တဟင်တဟောဝ်ဒၟံင် မေတ္တာဟာ
ကလိဂွံဒၟံင် မေတ္တာ နူကဵု မိမတအ် ပေင်င်ရဟာဂှ် မိမတအ် ဒှ်မၞိဟ် မကဵု သ္ဂုတ်သွာတ် ဟွံသေင်
ဂကောံမၞိဟ် ညးမလ္ၚတ် ပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မကဵုသ္ဂုတ်သွာတ်ရ
အရာမဖန်ကဵုမာန်ဒၟံင်ဖိုဟ် ဟွံဖန်ကဵုဟေင် ဒှ်အရာ ဝတ်မိမဟွံဍိုက်ပေင် (Parental failure) လတူကောန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပရေင်ဒိုက်ဂတ် ကေုာံ အရာမကလိဂွံမာန် ဟွံမဲတအ်ဂှ် ဒှ်အရာ မရနုက်ဗပေင်ကဵု ကုကောန်ဇာတ် ညးတအ်ဟွံမာန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂွံစၟတ်သမ္တီ ကမၠင်မေတ္တာဟာ ဟွံကမၠင်မေတ္တာဟာဂှ် ဒးလ္ၚတ်အကာဲအရာ ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ်ဂှ်ကၠာရ
ကမၠင်မေတ္တာဂှ် ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ် မလ္ၚတ်ပါ်ပါဲ ပရေင်မၞိဟ်အောန် ဗီုကဵု ဍုင်ဝါတ်တ်ဂမၠိုင် သီုကဵု ဍုင်မန်ဗၟာဂှ် ဂွံတီကေတ်မာန် ဂွံကၠိုဟ်ကေတ်မာန် အောန်ကွေဟ်ဟ်တုဲ ဗွဲမဂၠိုင် ဟွံစွံအာရီု လတူကိစ္စဏအ်အိုတ်ရ
ဗွဲမဂၠိုင် စိုပ်အာ ကဆံင် မပျဲပျာံ ကောန်ၚာ် မပ္တံကဵု ပွမၜုင်တက်
ပွမကဵုအေင်ပုင်
ပွမဒးဒုင် သိပ်ဂၠိပ်မေထုန် ကုမိမတအ် စိုပ်အာ ကဆံင် မဒးဒုင်ပကီုပရာပ် ကဆံင်ကၞောတ် ဗီုဏအ်ဟေင် မၞိဟ်တအ် စွံအာရီုညိညကီုရ
တုဲပၠန် ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ် ဍုင်ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ဗီုကဵု ဍုင်မန်ဗၟာဂှ် မိမၜါဂှ် ပၠုပ်လဝ် ပ္ဍဲအဝေါင် အနန္တဂုဏ် (၅)သာ်တုဲ အရာမိမတအ် မကလိလောန် လတူကောန်ဇာတ် ၜိုတ်ဒးရးရမ္ဂး ဟွံညာတ်ကေတ် ဒုဟ် လတူမိမတအ်ရ
ပ္ဍဲဍုင်မစွံအဓိက ကုအခေါင်ဇၟာပ်ပ်ပူဂိုလ် ကေုာံ မစဵုဒၞာ အခေါင်ကောန်ၚာ် ဗီုကဵုဍုင်ယူရောပ်ဂမၠိုင် ကေုာံ အမေရိကာန်တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူမိမတအ် ဝတ်မိမလီုလာ် လတူကောန်ဇာတ်
ဟိုတ်နူ ကမၠင်မေတ္တာတုဲ ကောန်ၚာ်တအ် အလဵုအသဳသီဏာတုဲ ထပိုတ်ထောအ် အဆက်မွဲအာယုက် ကုမိမကောန်ၚာ်တအ် နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ
ကုကောန်ၚာ် ကမၠင်မေတ္တာတအ်ဂှ် ဗဒှ်ကဵု အန္တရာဲ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ပရေင်မၞိဟ်
ပရေင်စိုတ် ကေုာံ ပရေင်ထတ်ယုက် အလုံမွဲဘဝမာန်ရ
ကမၠၚ်မေတ္တာ ဟီုဂှ် မုရော
မဒှ်ဗီုလဵုမ္ဂး ဂွံစၟတ်သမ္တီ ကမၠၚ်မေတ္တာရောဂှ် ဒှ်အရာ မလောဲသွာမွဲ ဟွံသေင်ရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ပ္ဍဲအရာမလွဳလွတ် ကောန်ၚာ်ဂှ် မွဲဂကောံမၞိဟ်မွဲ ကုမွဲ
ပ္ဍဲဍုင်မွဲ ကုမွဲ ဟွံတုပ် ရေင်သကအ်ရ
၃]အတိုင်လ္ၚတ်သုတေသနမ္ဂး ဂွံဆဵုကေတ် ကမၠင်မေတ္တာဝွံ ဍေဟ်ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုပရေင်ပကီုပရာပ်
ကေုာံ ပရေင်ဖျုတ်ဗဒေက် ကောန်ၚာ်တအ်ရ
၄][၅] ကမၠင်မေတ္တာဂှ် ဟိုတ်မဆက်စပ်ဒၟံင် ကုအရာဝတ်မိမ ဟွံဍိုက်ပေင် လတူကောန်ဇာတ် ကေုာံ ရနုက်ဗပေင်ကဵု အရာမၞုံပၟိက် အဓိကသဇိုင် ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ် မဒးဒုင်ပဒၟံင် မဇ္ဇျဟ် အဆက်ဆက်တုဲ နူကဵု ဌာန ပရေင်ပညာ ကေုာံ ပရေင်ကၠိုဟ်ခၠင် (ယူကေ) (Department for Education and Skills (United Kingdom)[၆] ပံက်လဝ် ပွံက် ကမၠင်မေတ္တာ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
the persistent failure to meet a child's basic physical and/or psychological needs
likely to result in the serious impairment of the child's health or development
Neglect may occur during pregnancy as a result of maternal substance abuse
Once a child is born
neglect may involve a parent or carer failing to provide adequate food
clothing and shelter (including exclusion from home or abandonment
protect a child from physical and emotional harm or danger
ensure adequate supervision (including the use of inadequate care-givers
or ensure access to appropriate medical care or treatment
It may also include neglect of
or unresponsiveness to
a child's basic emotional needs
တင်နွံပၟိက်သဇိုင် သွက်ကောန်ၚာ်မွဲ မဆေင်စပ် ကုပရေင်စိုတ်ကီု သီုကဵု ပရေင်ခန္ဓကာယဂှ် နကဵုဍာ်ဇမၠိင် ဟွံကလိဂွံတုဲ ဍိုန်လျကဵု ပရေင်ထတ်ယုက်ကောန်ၚာ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ကောန်ၚာ်ဂှ် ကမၠၚ်မေတ္တာ ကော်ခဴစရ
ကမၠၚ်မေတ္တာဂှ် ကတဵုဒှ် နူအခိင်ကောန်ၚာ် မၞုံပ္ဍဲဂဝ်ဂၞဴ ဟိုတ်နူ(မိ)ဂှ် စကာဂဥုဲၜူမာဲ
ကာလကောန်ၚာ် သၠးတိတ် နူဂၠံဂဝ်တုဲ ဟိုတ်နူမိမၜါ (ဝါ) ညးမမင်မဲကောန်ၚာ်ဂှ် ဟွံဖန်ကဵု စၞစ
ဗွိုက်လတက် ကေုာံ ဌာန်ဒတန် (သီုကဵု ပွမထဍေင်ပ္တိတ် နူသ္ၚိ နမကဵုဒုဟ်ဒဏ်
ဟွံစဵုဒၞာကဵု ညံင်ကောန်ၚာ်ဂှ် ဂွံတိတ်ဗၠး နူဘဲအန္တရာဲ မပကဵု ညံင်ခန္ဓကာယ ဂွံဂိကီု သီုကဵု ပရေင်စိုတ် ညံင်ဟွံဂွံမိပ်လဟိင်
ဟွံဒၠောအ်ဗတောန် စၞောန်ထ္ၜးကဵု ညံင်ကောန်ၚာ်မွဲ ဂွံကၠိုဟ်ခၠင်
ဟွံလွဳလွတ်ကဵု ယဲတအ်ရ
ကမၠၚ်မေတ္တာဂှ် ဟိုတ်နူ ပွမဟွံစွံအာရီု ဟွံပဂရုတုဲ ကတဵုဒှ်ကီုရ
ကမၠင်မေတ္တာဂှ် (ပရေင်ပကီုပရာပ် နကဵုစိုတ်) မြဴသာ်ဝွံလေဝ် ညးကော်ဟီုစကီုတုဲ မပံက်လဝ်ပွံက်အဓိပ္ပါယ် ဒဒှ်ရ မဟွံဖန်ဇန်ကဵု အရာမၞုံပၟိက် သွက်ကောန်ၚာ်မွဲ ပ္ဍဲအရာမဆေင် ကဵုပရေင်ခန္ဓကာယ
ပရေင်စိုတ်
ပရေင်ပညာ
ပရေင်ဂဥုဲဇဗ အရာကောန်ၚာ်မွဲ မၞုံပၟိက်ရ
၇] ဗီုပြင် ကမၠင်မေတ္တာဂှ် မပ္တံကဵု - ပွမကဵု ကောန်ၚာ်တအ် ဆဵုညာတ် ပရေင်ပကီုပရာပ် (ဟွံသေင်မ္ဂး) ပရေင်ကယျာန်ဓဝါတ် ဒှ်သေက်ဇဵု ၜုင်တက် ရေင်သကအ် အကြာမိမၜါ ကဵုဒှ်
အကြာမၞိဟ်ဇၞော်ဇၞော်တၞဟ်တအ် ကဵုဒှ်
ပရေင်ပကီုပရာပ် မကတဵုဒှ်ဒၟံင်တအ်ဂှ် ဟွံစွံအာရီု ဟွံစဵုဒၞာကဵု ကောန်ၚာ်တအ်ကီု
ပွမဟီုလက်ဆဴ
ပွမဟီုပျုက်ပဒက် ကောန်ၚာ်
ပွမဟွံစဵုဒၞာ ကဵုဒၞာဲဂီုကၠီု ကုကောန်ၚာ် ကေုာံ ပွမဟွံဗိုင်ထ္ၜလဘာ် ပရေင်စိုတ်စရိုတ် ကောန်ၚာ်
ပွမထ္ၜးကဵုကောန်ၚာ်တအ် ကုအရာမထ္ၜးဟွံထေက်[၈] ပွံက် ကမၠင်မေတ္တာ ဂှ် နွံနာနာသာ်တုဲ ဂကောံမၞိဟ်မွဲကဵုမွဲ ဟွံတုပ်ရေင်သကအ်တုဲ တန်တဴ ကုဗီုဒက်ပ္တန် ဂကောံမၞိဟ် ဍုင်မဆေင်စပ်တအ်ဂှ်ရ
ပွံက်အဓိပ္ပါယ် ကမၠင်မေတ္တာ နူကဵု ဌာနပရေင်မၞိဟ်အဝဵုအသဳ ဍုင်ဒိန်မက်ဂှ် ပံက်လဝ်ဗီုဏအ်ရ
အကာဲအရာ ဒဒှ်ရ မၞိဟ်မွဲ မဒးဗဒဗဒါဲ ကုမၞိဟ်တၞဟ်တအ်တုဲ ဟွံကလိဂွံ မေတ္တာ
အရီုအဗင် ၜိုတ်မၞိဟ်ဂှ် မၞုံပၟိက်မ္ဂး မၞိဟ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ကမၠင်မေတ္တာရ
ကမၠင်မေတ္တာဂှ် ဆေင်ကဵုပရေင်ခန္ဓကာယမ္ဂး မပ္တံ ဟွံကလိဂွံ စၞအဟာရ ဗွဲမရီုဂပ်
ဟွံကလိဂွံ ဗွိုက်လတက် ဗွဲမဍိုက်ပေင်
ပရေင်အးၚးတအ်
ဆေင်ကဵု ပရေင်စိုတ်မ္ဂး မပ္တံ ဟွံကလိဂွံ ပရေင်ဒုင်စသိုင် ဓဝ်ဆာန်
မပဂရု
ဟွံဂွံအခေါင် သွက်ဂွံဗတောန်ဖျောန် သၠုင်ကဵု လညာတ်ညာဏ်
မဒးဒုင်စသိုင် ညးတၞဟ် ဟွံဒးစိုတ်ဇကု
မဒးဒုင်ဝေင်ပါဲ ဟွံကဵုလုပ်အဝေါင်တအ်ရ
၉] ပ္ဍဲပွံက်အဓိပ္ပါယ်ဏအ်ဂှ် ညးဟွံပိုင်ခြာလဝ် အာယုက်ရ
ဟီုလဝ် မၞိဟ်မဒးဗဒဗဒါဲ ညးတၞဟ်
ဟိုတ်ဂှ်ရ ကုမၞိဟ်ဒုက္ခိတ အဝဲကာယ ဟွံပေင်တအ်လေဝ် ၜိုန်ရ အာယုက်ပေင် ဒှ်မၞိဟ်ဇၞော်ကီုလေဝ် ပါလုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲပွံက်အဓိပ္ပါယ်ဏအ်ကီုရ
တၞဟ်နဂွံစဵုဒၞာ ကမၠင်မေတ္တာဝွံတုဲ နကဵုကုလသမဂ္ဂ ၜိုန်ရ စၟတ်သမ္တီလဝ် အခေါင်အရာကောန်ၚာ် နွံကီုလေဝ် ဍုင်ဗွဲမဂၠိုင် သီုကဵု ဍုင်မထပက်လဝ် စၟတ်တဲ ဗွဲမဂၠိုင်တအ် ဒ္ဂေတ်ဗက် ကဵုစဵုဒၞာ ကုအေခါင်ကောန်ၚာ်တအ် ဟွံမာန်ဏီဖိုဟ်ရ
ၜိုန်ရ အလုံလိုက်မွဲ ပံက်လဝ် ပွံက် ကမၠင်မေတ္တာ တုပ်ပ် ဟွံမဲကီုလေဝ်
ဍုင်မဇၞော်မောဝ် ဗီုကဵု ဍုင်ရးသကေန်ဒိနေဗိယျာ (နဝ်ဝေ
သွိတ်ဒေန်
ဒိန်မက်
ဝှေန်လာန်)တအ်ဂှ် ညးတအ် ပံက်လဝ် ပွံက်အဓိပ္ပါယ် ကမၠင်မေတ္တာ ဗွဲမကၠးဖ္ဍးတုဲ ကုမိမ (ဝါ) ညးပၟင်ပၟဲ ကောန်ၚာ်တအ် ယဝ်ရ ရနုက်ဗပေင် ကဵုကောန်ၚာ်ဇကု မလွဳလွတ်ဒၟံင်မ္ဂး ကောန်ၚာ်ဂှ် အလဵုအသဳသီကေတ်တုဲ အာစွံ ဒၞာဲသ္ၚိဌာန် မဗပေင်ကဵု မေတ္တာ ကုကောန်ၚာ်တအ်ဂှ်ရ
ဗီုပြင် ကမၠင်မေတ္တာ နွံနာနာသာ်ရ
ဟိုတ် ကမၠင်မေတ္တာ ဂွံကတဵုဒှ်ဂှ် နွံဟိုတ်နာနာသာ်ရ
ဟိုတ်တအ်ဂှ် နကဵုကဆံင် ပိကဆံင် ပါ်ကေတ်မာန်ရ
၁)ဟိုတ်နူ မၞိဟ်မစုက်လုက် ကုကောန်ၚာ်ဂှ်မွဲမွဲ ဥပမာ မိ ဟွံသေင်မ္ဂး အပါ ညးမွဲမွဲတုဲ ပရေင်ကမၠင်မေတ္တာ ကတဵုဒှ်ဂှ် စၟတ်သမ္တီ နကဵုကဆံင် အပ္ဍဲပူဂိုလ်
၂) ဟိုတ်နူမိမ သီုၜါလပါ် (ဝါ) ဟိုတ်နူအလုံမွဲသ္ၚိကၟိန် ဝတ်လီု လတူကောန်ၚာ်တုဲ ကမၠင်မေတ္တာ ကတဵုဒှ်ဂှ် စၟတ်သမ္တီ ကဆံင်အပ္ဍဲသ္ၚိကၟိန် ကေုာံ (၃) ဟိုတ်နူ အလုံဂကောံမၞိဟ်မွဲ မၞိဟ်မွဲကွာန် မွဲအရာပ် မွဲဂကူ ဝင်လီု လတူကောန်ၚာ်တုဲ ကမၠင်မေတ္တာ ကတဵုဒှ်ဂှ် စၟတ်သမ္တီ ကဆံင်ဂကောံမၞိဟ် ရ
၁၀]ပ္ဍဲကဵုကဆံင်နာနာတအ်ဂှ်ပၠန် ဟိုတ်ဂွံကတဵုဒှ် နွံနာနာသာ်ပၠန်ရ
ၜိုတ်မလ္ၚတ်ဂွံမ္ဂး ဗွဲမဂၠိုင် ကမၠင်မေတ္တာဂှ် ကတဵုဒှ် ဟိုတ်နူမိမတအ် မၞုံကဵုဝေဒနာစိုတ်
မိမတအ် သုင်စောဲ စၟတ်ၜူမာဲ
၁၁][၁၂]ဟိုတ်နူ ပရေင်ပကီုပရာပ် ပ္ဍဲသ္ၚိ (ဝါ) ဟိုတ်နူမိမၜါ ကယျာန်ဓဝါတ် ရေင်သကအ်[၁၃][၁၄] ဟိုတ်နူ ဟွံမဲကမၠောန်ကၜိုတ်[၁၅] ကေုာံ ဟိုတ်နူ ဒိုက်ဝါတ်[၁၆]တအ်ဂှ် ဒှ်ဟိုတ်တမ်မူလ လမံင်လစံင်ဘဝ ကမၠင်မေတ္တာ ဂွံကတဵုဒှ်ရ
ကောန်ၚာ် မကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵုမိမ ဟွံရန်တၟအ် မိက်ဂွံဂွံကောန် (ဝါ) မိမတအ် သီုဟွံရန်တၟအ် မဗုင်အာတုဲ ကလိဂွံ ကောန်ဇာတ်တအ်ဂှ် ကောန်ၚာ်တအ် ဒးဒုင်စသိုင် ကမၠင်မေတ္တာ ဂၠိုင်ရ
၁၇][၁၈] တုဲပၠန် ကောန်ၚာ် မကတဵုဒှ် ပ္ဍဲမိမဒိုက်ဂတ်တအ်ဂှ်လေဝ် ပရေင်ကမၠင်မေတ္တာဂှ် ကတဵုဒှ်ဂၠိုင်ရ
၁၉] နကဵု ကဆံင် အပ္ဍဲပူဂိုလ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် စွံအာရီု ကုညးမဒှ်မိ ကောန်ၚာ် နကဵုအခိုက်ကၞာမ္ဂး မိဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မလွဳလွတ်ကောန်ၚာ်ရ
၁၀][၂၀] ဟိုတ် ကမၠင်မေတ္တာ ဂွံကတဵုဒှ်ဂှ် ဟိုတ်နူ ညးမဒှ်မိဂှ် ဟွံမဲ ကုဍာ်ဒကေဝ်မၞိဟ် သွက်ဂွံဖျေဟ် အစဳအဇန်
ဟွံမဲ ကုလညာတ်မဖန်ဇန် သွက်အနာဂတ်
ကောပ်ကာဲ ရပ်စပ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဟွံလေပ်
ဟိုတ်နူစိုတ် ဟွံညိင်
ဟိုတ်နူ ဟွံမဲ ကုလညာတ် မတီကေတ် အရာကောန်ၚာ်တအ်မွဲ မၞုံပၟိက်
ဟိုတ်နူကောန်ဂၠိုင်
ဟိုတ်နူ ညးမဒှ်မိဂှ် အာယုက်ဍောတ်လောန်အာ
ဟိုတ်နူကမၠောန်ထုဲ ကေုာံ ဟိုတ်နူကဆံင်ဘဝ ပရေင်မၞိဟ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဍိုန်လျလောန်တအ်ရ
၂၁][၂၂][၂၃][၂၄][၂၅]ဟိုတ်နူ ယဲဝေဒနာစိုတ်
ဗွဲမဂၠိုင် ဟိုတ်နူ စိုတ်ထဍိုန်ဓရိုတ် (depression)တုဲ ဟွံမဲ ကုဍာ်ဒကေဝ်မၞိဟ် မဂွံတီကေတ် အရာကောန်ၚာ်မွဲ မၞုံပၟိက်တအ်ရ
၂၆] ညံင်ရဴဂှ်ကီု ဟိုတ်နူသုင်စောဲ စၞၜူမာဲတုဲ မိဂှ် ဍာ်ဒကေဝ် မဒှ်ဂွံ မိကောန်ၚာ် ဟွံမဲတုဲ စိုတ်ကေတ်လျိုင် စိုတ်မတီလျိုင် လတူကောန်ဇာတ်ဂှ် ဟွံမဲကီုရ
ၜိုန်ရ ဗွဲမဂၠိုင် စွံအာရီု လတူညးမဒှ်မိကောန်ၚာ်ကီုလေဝ် ညးမဒှ် အပါကောန်ၚာ်လေဝ် ဒှ်အရာကိစ္စဇၞော် မွဲကီုတုဲ မိကောန်ၚာ် ၜိုန်ခိုဟ်ကီုလေဝ် ယဝ်ရအပါကောန်ၚာ်ဂှ် ဟွံခိုဟ်မ္ဂး ကောန်ၚာ် ပ္ဍဲသ္ၚိကၟိန်ဂှ် မဒးဒုင်စသိုင် ကမၠင်မေတ္တာ မာန်ကီုရ
At the inter-personal/family level
a significant number of neglectful families are headed by a lone mother or have a transient male
၂၇] Unstable and abusive relationships have also been mentioned as increasing the risk of child neglect
The impact of living with domestic violence on children frequently includes either direct violence or forced witnessing of abuse
which is potentially very damaging to children
၂၈] While the UK Department of Health connects children's exposure to domestic violence to parents' failure to protect them from emotional harm
၂၉] the notion of "failure to protect" has been challenged as it focuses primarily on the responsibility of the abused parent
usually the mother
who is often herself at significant risk
၃၀] A recent reform to the Domestic Violence
Crime and Victims Act (2004) has introduced a new offence of causing or allowing the death of a child or vulnerable adult
thus reinforcing the notion of "failure to protect
Research on domestic violence
however
has consistently shown that supporting the non-abusive parent is good child protection
There is some indication of the cyclical and inter-generational nature of neglect
A study on childhood abuse and the mother's later ability to be sensitive to a child's emotions showed that mothers with a self-reported history of physical abuse had higher indications of insensitivity and lack of attunement to infants emotional cues than mothers with no history of abuse
၃၁] Although the literature suggests that neglectful parents may have been affected adversely by their own past experiences
more research is needed to explore the link between past experiences of maltreatment and neglectful parenting behaviours
၃၂] Alcohol and drug abuse in caregivers are important risk-factors for recurrent child maltreatment after accounting for other known risk factors
the increased risk appears to be similar between alcohol and drug abuse
၃၃] [[Category
Category
Category
ကွာန်ကလအ်(အၚ်္ဂလိက်
Kalawt
ကလော့)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
ဂကောံကွာန်ကလအ်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၅၇
၁] အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကလအ်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၂၈၃
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၂၅၅ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၄၅၃၈ တၠရ
ကွာန်ကအ်ဆုကၠ (အၚ်္ဂလိက်
Kaw Chukla) ဝွံ ဒှ်ကွာန်မန် နွံပ္ဍဲ ((16°50 66
67N-97°77 80
45E) တွဵုရးဍုၚ်မန်
ပွိုၚ်ဍုၚ်မတ်မလီုရ
ကွာန်အအဝွံ ဒှ်ကွာန် မၞုံဇိုင်ၜဳဂြာင် ဗွဲသြင် လပါ်သၠုင်ကျာရ
ကွာန်ဝွံ သီုဖအိုတ် သ္ၚိနွံစ ၜိုတ် ၃၅၀ မတုဲ ဇမၞော်ကွာန်သီုဖအိုတ် နွံစၜိုတ် 0
20 km2 ကဳလဝ်မဳတာပန်ကၠင်ရ
တိတ်အာ ဂၠံင်ကွဳစက် လပါ်သၠုင်ကျာ ၜိုတ် ၁ တိုင်ဘာ်မ္ဂး စိုပ်ဂၠံင်ဇၞော် မအာကဵု ဍုင်မတ်မလီုတုဲ နူကွာန်၀၀ ဂွံစိုပ်မတ်မလီုဂှ် နွံၜိုတ် ၈ တိုင်ရ
ကွာန်၀၀ဝွံ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၈ဂှ် သ္ၚိ သီုဖအိုတ် နွံ ၜိုတ် (၃၅၀) မတုဲ မၞိဟ်နွံ ၜိုတ် ဒစာံကၠံ ဒှ်မာန်ရ
အဓိက ပရေၚ်ပလံၚ်ဗစိုပ်ကွာန်ဝွံ ဒှ်ဂၠံင်တိုက် ကေုာံ ဂၠံၚ်ဍာ်ရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ကွာန်ဝဝဝဝွံ ဒှ်မန်တြေံမွဲတုဲ နူအခိၚ်လဵု မစပ္တန်လဝ်ရောဂှ် နကဵု သက်သဳ သုတေသနဝၚ် ခိုၚ်ၚ်ဂှ် ဟွံဂွံတီလဝ်ဏီရ
ပ္ဍဲခေတ်ဟံသာဝတဳ ဒြဟတ်ခိုဟ် (ၜိုတ် အေဒဳ တေအ်ဂှ် ကွာန်ဝွံ ပါလုပ် ပ္ဍဲရးမတ္တမ ၃၂ ဍုၚ် ပ္ဍဲရးဍုၚ်ဝဝရ
ကြဴနူ အဝဵုသြဇာဂကူဗၟာ နူဗုကာံ ဓလီုဂွံအာ ရာမညဒေသ ဍုၚ်မန်တုဲ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၂၈၁/၁၂၈၆ ဂှ် မဂဒူ ကောန်ဍုၚ်တကအ်ဝါန် (ဍုၚ်ဝါန်) ပုန် ကုသၟိၚ်စဍုၚ်ဗၟာ အလိမ်မာမၚ် (အလိမ္မာမၚ်း)တုဲ ကလေၚ်ပ္တန် ဍုၚ်ဗၠးၜးမန် ပ္ဍဲဍုၚ်မတ္တမရ မဂွံဒုၚ်ယၟု သၟိၚ်ဝါရဳရောဝ် မဒှ်ယၟု ဘာသာသေံ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမဒတုံပြဟ်နူသွဝ် ရ
မန်ပ္ဍဲဗဂေါ အခမန် လေဝ် ပုန်ကဵု သၟိၚ်ဗုကာံကီုတုဲ ဒက်ပ္တန် ဍုၚ်ဗၠးၜးကီုရ
ကာလတၠဖြာ မပိုၚ်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳဂှ် ဍုၚ်မန်ဟံသာဝတဳ ကဵု ဍုၚ်မန်မတ္တမ ဒက်မိတ်ရေၚ်သကအ် နမကဵုစ ကောန်ဝုတ်ရေၚ်သကအ်ရ
တၠဖြာ ပစၞာဲ ဂစာန်ဂစိုတ် သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ်ဂှ် ဂွံတီကေတ်တုဲ ညးရပ်ကြိုၚ်ထောအ် တၠဖြာရ
ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ စိုပ်အာ သၟဝ်တဲ သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ်ရ
ဟိုတ်တၠဖြာ မဂစာန်ပုန်တုဲ ညးဒးဂစိုတ်ထောအ် တၠဖြာရ
သၞာံ ၁၃၄၈ သၟိၚ်ဗညာဥူ တိုန်နန် ဍုၚ်မတ္တမ ရ
ဟိုတ်နူ ဗြတ္ထၜ ကဵု လိုက်ဖြာတအ် ပသပုန်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၃၆၃ ဂှ်တုဲ သၟိၚ်ဗညာဥူ ဒးဒဴအာမံၚ် ဍုၚ်ဝါန်
စိုပ်သၞာံ ၁၃၆၉ ဂှ် သၟိၚ်ဗညာဥူ ဟိုတ်ကလေၚ်စဴ ဍုၚ်မတ္တမ ဟွံဂွံတုဲ ဒးအာမံၚ် ပ္ဍဲဗဂေါရ
တၠညးဗညာဥူ ဟွံမဲတုဲ ကောန်ညး တၠညးရာဇာဓိရာဇ် ဂွံတိုန်နန်ဟံသာဝတဳရ
စိုပ်သၞာံ ၁၃၈၈ ဂှ် တၠညးရာဇာဓိရာဇ် သီဂွံအာ ဍုၚ်မတ္တမ ကေုာံ မတ်မလီုရ
စနူဂှ်တုဲ ဍုၚ်မတ္တမ နဒဒှ် ဍုၚ်သၟိၚ်ဨကရာဇ် မပဒတဴဂှ် ဒးအိုတ်အာရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ရာမညနိကာယ ဘာဗၟံက်ဝွံ နွံ လပါ်ဗၟံက်ကွာန်တုဲ မဒှ်ဘာတြေံအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝ ဏအ်ရ
ဘာဝွံ ပ္ဍဲအခိၚ် ကျာ်ဇၞော်ဝိမလဂှ် ခၞံဗဒှ်လဝ်သီမွဲရ
ပါဲနူသီတုဲ ဇြပ်သဘၚ်ဓရ်
ဇြပ်မၚ်သဳတအ်လေဝ် နွံကီုရ
မၞိဟ်ဇေတ် ဟွံထောံဂကူ မြမောဝ်ဇေတ် ဟွံထောံသၟူ" တဝှ်ဝွံ ဇၟာပ်ပ်တၠပညာ ထိုၚ်သးတဴအိုတ်ရ
သတ်တိရစ္ဆာန် မပ္တံကဵုကၠဵုတံ မၚ်မွဲကၠုၚ်ဂကူကၠဵုဂှ် ပ္ဍဲသုတ်ဇာတ်နိပါတ် နဒဒှ်သာဓက ဂွံဆဵုညာတ်ကေတ်မာန်ရ
သတ်မတွံဂး မၞိဟ်ဂှ် ဂမြၚ်ညာဏ် ပြဲသၠုၚ်လ္တူနူတိရစ္ဆာန် ကၠံဆ လ္ၚီဆ ဟွံကတုဲ တာလျိုၚ်မၚ်မွဲဂကူ ဘာသာ သာသနာဂှ် ဗွဲမပြေပြံၚ် ဟွံယိုက်ဂၠေၚ်မ္ဂး ယုတ်မာလ္တူနူ တိရစ္ဆာန် ကၠံဆ လ္ၚီဆဟွံကဂှ် သ္ဒးကၠိုဟ်လဝ်ထေက်ရ
ဂကူကၠဵုဂှ် ရမျာၚ်ကၠဵုဟေၚ်လေပ်ရ
ရမျာၚ်ဗ္ဂဲ ရမျာၚ်ချေံဍေံဗြုဟွံလေပ် ဂကူမန်ဂှ် မူရဴရမျာၚ်မွဲ သ္ဂောံဗြုရော
လိက်ပတ် ယေန်သၞာၚ် အရေဝ် ဝေါဟာ ဘာသာဇကုဟွံလေပ် ဟွံမၚ်မွဲ ဟွံဟီုမ္ဂး မၞိဟ်မဖှ်သာ်ဂှ်ကဵု ကၠဵုညးဂှ်ခိုဟ်ရော ဗစာရဏာအိုတ်ညိ
ပ္ကဴဂမၠိုၚ် နွံသၟူအမြာဲ မြမောဝ်ဍေံကဵုဍေံအိုတ်ရ
ပ္ကဴမၠဵုဂှ် သၟူအမြာဲ ပ္ကဴမၠဵုမောဝ်ဇောဝ်တုဲ ပ္ကဴပ္ၚာတုန် သၟူအမြာဲပ္ကဴပ္ၚာမောဝ်ပ္ဍးတဴရ
သၟူအမြာဲပ္ကဴအိုတ်သီုတံဂှ် ဗက်အလိုက်ကျာတုဲဟေၚ် မောဝ်ဇောဝ်အာမာန်ရ
ဒစးကျာမောဝ်ဇောဝ်အာဟွံမာန်ဆ္ဂး သၟူအမြာဲပရိယတ်ဂှ် လၟောဝ်အာသီုအလိုက်ကျာ သီုဒးစးကျာတုဲ မောဝ်ဇောဝ်အာ ပန်ဒိုဟ် ဒစာံဒိုဟ်မာန်ရ
ဒၞဲါဝွံ မိက်သ္ဂောံဟီုဂး "မြမောဝ်ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ" မဒှ်ရောၚ်
ရာမည- မည-မန် ဂှ် လဂွံကဵုမန်ရ
နိကာယဂှ် ဂကောံဂိုဏ် မဒှ်ရ
ပရိယတ္တိဂှ် ပၞောဝ်သာသနာပိတန် ပရိယတ္တိသာသနာမ္ဂးရ
ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ပရိယတ္တိသာသနာ ဂကောံဂိုဏ်ရာမည
ရာမည နိကာယပရိယတ္တိဝွံ ဗြီတိတ်ကၠုၚ် နူဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ မဒှ်ရ
တၞဟ်နပရိယတ္တိ သာသနာ တၠီမၞုံကုပိုဉ်ကျာ်တြဲ သ္ဂောံတန်တဴအာ လုကဴကာလအဓာန်ဗွဲမလံလကာဖာဂှ် သၚ်ရာမညနိကာယလေဝ် နွံတာလျိုၚ်တုဲ တၞဟ်နတာလျိုၚ် ဂွံပြေအာ လ္တူသာသနာ သၚ်ရာမညနိကာယဂမၠိုၚ် တံၚ်တဲဗလဲပၞး စိုတ်သၟဟ်ဒှ်မွဲ ညံၚ်ခပေဲါဟွံဂွံပြး ခၟာဲဟွံဂွံထကး ကၠးစိုတ်ကၠိုဟ်စိုတ် ကေုာံ ရေၚ်သ္ကံတုဲ ရာမညနိကာယပရိယတ္တိဂှ် ဂံါကွာ်လုပ်ကၠုၚ် ပွိုၚ် ၂၅ သၞာံ သ္ဘၚ်သြန်ရတ်မဒှ်ရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝဝွံ ကျာ်စေတဳ သီုဖအိုတ် နွံ ၃ တၞုၚ်
ကျာ်လဒေါဝ်ဂှ် ဒှ်ကျာ် ကျာ်သြဳကွာန်တုဲ မၞိဟ်ကၠုၚ်ဗဵုလ္ၚောဝ်ဂၠိုၚ်အိုတ်ရ
ပါဲနူဂှ် ကျာ်စေတဳ ပ္ဍဲဘာလကျာ်လေဝ် နွံကီုရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
အဓိက ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကွာန်ဝဝဝ ဝွံ ဒှ်ကမၠောန်ဗ္ၚ ကေုာံ တဵုတၞံခၜိုတ်ရဝ်ပါရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ပရေၚ်ဗၞိက် စၞစသုၚ်တအ်လေဝ် နွံစ ညိညကီုရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝဝွံ နာဲဘာဗတောန်လိက်အလဵုအသဳ တန်သဇိုၚ်မူလ (၂) မတုဲ တန်လဒေါဝ် နွံမွဲရ
ပ္ဍဲဘာလကျာ်လေဝ် ဒှ်ဒတန် ဗ္တောန်လိက် သွက်ကောန်ၚာ်တအ်ကီုရ
မုက်လိက်မဆေင်စပ် ကုဓာတုဗေဒဂမၠိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၂ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၂
Microsoft Word အလန်ကိုပ်ကၠာပထမအိုတ်တေံဝွံ စကၠောန်ဗဒှ်နူ ၁၉၈၁ သၞာံ
ခၞံဗဒှ်ကၠုၚ်သွက် Xerox မဒှ်တုဲ
နူ Bill Gates ကေုာံ Paul Allen စလိၚ်ရာန်ကေတ် သၟာခၞံဗဒှ် Charles Simonyi ကေုာံ Richard Brodie တံညးၜါတၠတအ်မဒှ်ရ
သၟာခၞံဗဒှ် ၜါတၠဝွံ ကၠောန်ကၠုၚ်ကမၠောန် ပ္ဍဲ Xerox ဗွဲမခိုဟ်ဍိုဟ်ကေတ်တုဲ
နကဵု Project WYSIWYG (What You See Is What You Get) word processor ဂှ်မပြုပြေၚ်စဳရေၚ်စဓမံက်ထ္ၜးကၠုၚ်ရုပ်ရဴရ
Word 1
0 အလန်ပထမဝွံ စတြးကၠုၚ် သွက် Xenix and MS-DOS ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၃ ပ္ဍဲဂိတု October တေံမဒှ်ရ
ဒၟာနူ ဗဂဵုလဟဵုပ္တိုန် စရာဲကွတ်တုပ်ဒၟံၚ်တုဲ စဵုကဵုအလာန် စတုတ္ထ (Word 4
0) ဂှ်ဟွံဒယှ်တှ်ပြာထာကၠုၚ်ရ
Window ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဝွံ စတြးကၠုၚ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၉၈၉ ဒှ်တုဲ သီုကဵုဗဂဵုလဟဵုတၟေၚ်တိုန် interface (မုက်တၞး) သွက်ညးသုၚ်စောဲတအ် ဂွံရပ်စပ်လောဲကၠုၚ်နူကဵု Xenix and MS-DOS တေံမဒှ်ကၠုၚ်ရ
အခါ Window 3
0 စတြးကၠုၚ်နူ ၁၉၉၀ ဂှ် Word ဝွံ ဇြဟတ်ဇၞော်ပြာထာဒယှ်တှ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲကမၠောန်ရေၚ်တၠုၚ်ကေၚ်ကာ ရုၚ် (Office) ဗွဲမလောန်ကာဲရ
Word သွက် Window 1
0 ဂှ်စဗက်ရပ်စကာကၠုၚ် Word 2
0 ပ္ဍဲ ၁၉၉၁ ဒှ်တုဲ ခြာပွိုၚ်ပိ သၞာံ ၁၉၉၃ ဂှ် Word ဝွံတြးပ္တိတ် စဵုကဵု Word 6
0 မာန်ကၠုၚ်ရ
နူဂှ်တုဲ စိုပ် သက္ကရာဇ် ၁၉၉၅ ဂှ် Word95 စပြံၚ်ကၠုၚ်ယၟု စဵုစိုပ် Word97
Word2000 တေံရ
လက္ကရဴဂှ် စကော်ခဴဗက် အတိုၚ်ယၟု Window ဒှ်တုဲ စဒှ်ကၠုၚ် Office XP ရ
ကၠုၚ်စိုပ် ၂၀၀၃ ဂှ်က္လေၚ်စ ဗက်ကၠုၚ်အတိုၚ်လၟေၚ်ယၟုသၞာံပၠန်မဒှ်ရ
Word2003
Word2007
Word2010
Word2013
လၟုဟ်စိုပ် Word2016 ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၆ ဏံမဒှ်ရ
Word2016 ဝွံတြးကၠုၚ်အတိုၚ်လၟေၚ်ဂကောံ Microsoft Office2016 ပါလုပ်သီု Application သွက်ဂွံသုၚ်စောဲရေၚ်တၠုၚ် ကမၠောန်ကေၚ်ကာရုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်ရ
ကောန်ပျူတာဂှ် ဒှ်ကရိယာ မဒက်ပ္တန်လဝ် အရပ်အရာ သွက်ဂွံ ရပ်စပ် ဗဂေတ် မဂၞန် (arithmetic) (ဝါ) ဟိုတ်ဖဵု မကော်ဂး လဝ်ဂျေတ် (logical) အလဵုအလဵုဍေဟ် မွဲလစှ်ေ ကုရဝ်ဂရာမ်ကောန်ပျူတာရ
ကောန်ပျူတာ ခေတ်လၟုဟ်ဂှ် နွံကဵု အစောမ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗက်အာ အတိုၚ်စၞောန်အမိၚ် မကော်ခဴစ ပရဝ်ဂရာမ်တအ် မအာတ်မိက်ရ
ပရဝ်ဂရာမ်ဂှ် ပကဵု ညံၚ်ကောန်ပျူတာ ဂွံဖန်ဗဒှ်ကဵု အရာမလှဲလးရ
ယဝ်ရ သ္ဒးပတောအ် ဥပမာ နကဵု ခန္ဓကာယမၞိဟ်မ္ဂး ကောန်ပျူတာဂှ် တုပ်ညံၚ်ရဴ ကာယထ္ၜောမ်ကဠၚ် မၞုံကဵုအစောမ် မဗဂီုကဵုဆီ
မစၠောအ်ကဵုဓါတ်ပန် ပ္ဍဲအလုံမွဲကာယ ညံၚ်ဂွံညဳသၟဟ်ရ
ညံၚ်ရဴခန္ဓကာယ နွံပၟိက် ဒြဟတ် မတွဟ်ဂး စၞစကျာကီု ကောန်ပျူတာလေဝ် ဒးစကာဒြဟတ် နကဵုဓါတ်လလဳရ
အရာဏအ်ဂှ် ညးကော်စ ဟာတ်ဝေလ်ရ
ခန္ဓကာယ ဂွံဗဂေတ်လေပ် ဂွံတော်လေပ် ဂွံကၠောန်လေပ်ဂှ် နွံပၟိက် စိုတ်မဗ္တောန်လဝ် ပညာရ
ကောန်ပျူတာလေဝ် ဂွံကၠောန်ကမၠောန်ဒး ဒးဗဂေတ်မဂၞန်တအ်ဂွံဂှ် နွံပၟိက်ကဵု ပရဝ်ဂရာမ်ရ
ပရဝ်ဂရာမ်ဂှ် ညးကော်စ သပ်ဝေလ် ရ
ကောန်ပျူတာဂှ် စကာ သွက်ဂွံထိၚ် သၞောတ်ပ္ဍဲရုၚ်စက်
ပရေၚ်ကမၠောန် မပ္တိတ်ကပေါတ် ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ
အရာပိုယ်မစကာဒၟံၚ် လၟိုန်တ္ၚဲ ဗီုကဵု ဖဴအသာန်လျး (micowove ovens) အထိၚ်ဇမ္ၚောဲ (remote controls) တအ်လေဝ် ဒှ်ကောန်ပျူတာ မွဲဂကူကီုရ
ရုပ်စက် ရဝ်ဗတ် မဗဂေတ်ဒၟံၚ် ရုၚ်ကမၠောန်ဂမၠိုၚ်
ကောန်ပျူတာပူဂဵု
တေဝ်လဳဖုန်
သမာတ်ဖုန်တအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒှ်ကောန်ပျူတာ ဖအိုတ်ရ
ကောန်ပျူတာ ကၠာအိုတ်ဂှ် ကၠောန်ကမၠောန်ဆၜိုတ် တော်စဂၞန်သၟးရ
ပိုဲကော်စ စက်တၟော်ဂၞန်
ပ္ဍဲခေတ်ကွတ်စက် ဇၞော်မောဝ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲအစ ၂၀ ဗွဝ်ကၠံဂှ် စစကာကၠုၚ် ပ္ဍဲစက်ဂမၠိုၚ် မပ္တံ စက်တုတ်တုတ်တအ် ဒှ်တမ်ရ
စက်မရပ်စပ် သုၚ်စောဲဒဳဂျဳတေဝ် ကၠာအိုတ်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲခေတ်ပၞာန်ဂၠးတိ အလန်ဒုတိယ ရ
ပရှ်လေဝ်ပြဟ်
ဒြဟတ်လေဝ်ထတ်
စနူဂှ်တုဲ ပရေၚ်စကာ ကောန်ပျူတာဂှ် ဇၞော်မောဝ်တိုန်အာ မွဲတဲဓဝ်ရ
ကရိယာ မသုၚ်စောဲ သွက်ဂွံတော်တၟော် မဂၞန်ဂှ် နွံကၠုၚ် သၞာံမဂၠိုၚ်ကဵုလ္ၚီရ
ဗွဲမဂၠိုၚ်မ္ဂး မရပ်စပ် မွဲမတုဲမွဲမ နကဵုလပုဟ်တဲရ
လေအ်ကရုၚ် (ဝါ) လေအ်တၟော် (tally stick) ဂှ် ကရိယာတၟော်ဂၞန် ကၠာအိုတ် ဒှ်မာန်ရ
လၟိဟ်မဂၞန် ဗီုကဵုမကဝေၚ် မကၠောန်လဝ်ကဵုတိကလေတ် သွက်ဂွံစကာ ပ္ဍဲအရာ မတော်လၟိဟ်ဂၞန် ဗီုကဵု စရၚ်သ္ၚု
သြောအ်တအ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲဒၞာဲဒတန် ယေန်သၞာၚ် ကောန်မၞိဟ်တြေံ ပ္ဍဲဒေသအဳဂျေပ်တအ်ရ
ပ္ဍဲဒေသအေရှ မခတောန်ဂၞန် ဗီုကဵု ဂၞန်ကြုက် (abacus) ဂှ်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ် သၞာံ မဂၠိုၚ်ကဵု လ္ၚီကီုရ
ဂၞန်ရောမ (Roman abacus) မတုပ်ညံၚ်ရဴ ဂၞန်ကြုက်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲဗေဗဳလောန် (Babylonia) နူကဵုသၞာံ ၜိုတ် ဘဳစဳ ၂၄၀၀ တေအ်ရ
အတိုၚ်လညာတ် Derek J
de Solla Price မ္ဂး စက် အာန်တိကေတ်တေရာ (Antikythera mechanism) ဂှ် ဒှ် စက် မစကာ ကောန်ပျူတာ ကၠာအိုတ်ရ
စက် အာန်တိကေတ်တေရာ ဂှ် ကၠောန်လဝ် သွက်ဂွံတော် ဒၞာဲဒၟံၚ် သၞံၚ်နက်သတ်ဂမၠိုၚ်ရ
စက်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၀၁ ပ္ဍဲတကအ် ဍုၚ်ဂရိတ် မၞုံယၟု အာန်တိကေတ်တေရာတုဲ စက်ဂှ် ညးကဵုယၟု စက် အာန်တိကေတ်တေရာ ရ
စက်ဂှ် ကၠောန်လဝ်ကဵု ဗရိုတ်တုဲ ညးစၟတ်သမ္တီလဝ် မဒှ်စက် မကၠောန်လဝ် နူၜိုတ် ဘဳစဳ ၁၀၀ ရ
ကြဴနူစက်ဂှ်တုဲ လုကဴ ပွိုၚ်မွဲလ္ၚီပြၚ်ပြၚ် စက်ဗီုဂှ် ဟွံကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်ရ
လၟုဟ်စက်ဂှ် ညးတအ် ထ္ၜးပျးလဝ် ပ္ဍဲတိုက်ထ္ၜးကောန်ဂကူ ဍုၚ်အေတေန် (ဂရိတ်) ရ
စက်ဗွဲမဂၠိုၚ် အတိုၚ်ကၠာတေအ် ညးတအ်ကၠောန်လဝ် သွက်ဂွံတော် ဗီုသၞံၚ်နက်သတ်ဂမၠိုၚ်ရ
Planisphere ဂှ်လေဝ် ဒှ်စက် သွက်ဂွံတော် သၞံၚ်နက်သတ် မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နကဵု အဗူ ရယာန် အလ်ဗဳရူနဳ (Abū Rayhān al-Bīrūnī) ပ္ဍဲအခိၚ် ၁၁ ဗွဝ်ကၠံ လပါ်စရ
လိက်မဆေင်ကဵု ဘာသာဂမၠိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၁၂ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၁၂
ဍုင်ကျာ်ခမဳ (အၚ်္ဂလိက်
Kyaikkhami
ကျိုက္ခမီ သေံ
เชียงกราน) နကဵု ယၟုခေတ် အေင်္ကလိက် Amherst) ဂှ် ဒှ်ဍုင် မနွံ အပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
တွဵုရးဍုင်မန်
သဟရးဗၟာမွဲရ
ဍုင်ကျာ်ခမဳဂှ် နွံဒၟံင် ပ္ဍဲမုဟ်တကအ် ဗွဲဒိုဟ်သၠုင်ကျာ ဍုင်မတ်မလီု ၜိုတ် ၄၈ ကဳလဝ်မဳတာ (၅၅ တိုင်)ရ
ဍုင်ကျာ်ခမဳဂှ် ဟိုတ်မနွံကဵု ကျာ်ခမဳ ပ္ဍဲဍာ်ၜဳတုဲ ဒှ်ဍုင် မၞိဟ်မကၠုင်လ္ၚောဝ်ကျာ် ဂၠိုင်မွဲရ
ဍုင်ကျာ်ခမဳဂှ် နူတမ်မူလဂှ် ဒှ်ကွာန် ဂကူမန်တအ် မပဒတဴတုဲ ပ္ဍဲခေတ် ဟံသာဝတဳမ္ဂး နွံဒၟံင် ပ္ဍဲ ပွိုင်ဍုင်ဝါခရူ ရ
ဍုင်ကျာ်ခမဳဂှ် နကဵု ဘာသာသေံ ညးကော်စ ဇျာန်ကြာန် Chiang Kran (เชียงกราน) ဟွံသေင်မ္ဂး ဇျာန်တြာန် Chiang Tran (เชียงตราน) တုဲ ပ္ဍဲအခိင် ဒျူဒျာဒြဟတ်ဇၞော်ဂှ် ကေင်နွံလဝ် သၟဝ်က္ဍိုင်ဗတာင်ဒျူဒျာ မွဲလစုတ်ကီုရောင် ပတှ်ေကေတ်ရ
ကိုပ်ကၠာ ပၞာန်အေင်္ကလိက်-ဗၟာ အလန်ပထမ ဟွံက္တဵုဒှ်ဏီဂှ် နွံဒၟံင် သၟဝ်သြဇာဗၟာရ
၁] ကြဴနူ ပၞာန်အေင်္ကလိက်-ဗၟာ အလန်ပထမ (၁၈၂၄-၁၈၂၆) တုဲ ရးတၞင်သဳ (ဍုင်ဗၟာ သကုတ်သၟဝ်) ကေုာံ ရးယခေင်ဂှ် စိုပ်အာ သၟဝ်တဲ အေင်္ကလိက်ရ
ကွာန်ကျာ်ခမဳဂှ် သၟိင်အေင်္ကလိက်တအ် ပ္တန် နဒဒှ် ဍုင်မွဲရ
၂] ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ကွာန်ကျာ်ခမဳဂှ် ဒှ်ကွာန်တမ္ၚာမွဲရ
နကဵု သၟိင်အေင်္ကလိက် တၞဟ်န မဂွံပကင်ရင် ရးတၞင်သဳတုဲ ညးပ္တန်ဍုင်ကျာ်ခမဳ နဒဒှ် ဒတန်ရုင်သၟိင်တၠ မနွံ သၟဝ်ပကင်ရင် အိန္ဒိယရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် သၟိင်အေင်္ကလိက် မနွံယၟု ဝိလ္လဳယာမ် အာမ်ဟာတ် (William Amherst) ဒှ် သၟိင်စဍုင် ရးအိန္ဒိယရ
ရန်ကဵု သၟိင်အာမ်ဟာတ် ညးမဇၞးကေတ် ပၞာန်အေင်္ကလိက်-ဗၟာ အလန်ပထမဂှ်တုဲ ညးခုတ်ခဴ ယၟုဍုင်ကျာ်ခမဳ နကဵု ဘာသာအေင်္ကလိက် အာမ်ဟာတ် (Amherst) ရ
ဍုင်ကျာ်ခမဳဂှ် ဒှ်ဍုင်ခရိုင်ကျာ်ခမဳတုဲ ဂကူအေင်္ကလိက်
ဂကူဂလာ ကောန်ရုင်အေင်္ကလိက် ကေုာံ ဂကူဗၟာ ကောန်ရုင်အေင်္ကလိက်တအ်ဂှ် ပြံင်လုပ် ပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်ကျာ်ခမဳဂှ်တုဲ မၞိဟ်မဟီုအရေဝ်မန်ဂှ် အောန်စှ်ေအာ နူကဵု ဒေသပွဳပွူဂှ်ရ
ဗွဲကြဴညိ ခြာဟွံလအ် ရုင်အလဵုအသဳ အေင်္ကလိက်ဂှ် ပြံင်အာ စွံ ပ္ဍဲမတ်မလီုတုဲ ဂကူအေင်္ကလိက်
ဂကူဂလာ
ဂကူဗၟာ ကောန်ရုင်အေင်္ကလိက်တအ် ပြံင်ပဒတဴ ပ္ဍဲမတ်မလီုတုဲ ပ္ဍဲမတ်မလီုလေဝ် ဂကူနာနာစိုပ်ကၠုင်ကီုရ
ပ္ဍဲ တမ် ၁၉ ဗွဝ်ကၠံ ဂှ် ညးပ္တန်သာသနာခရေတ် အမေရိကာန် အာန် ယုဍသောန် (Ann Hasseltine Judson) ပဒတဴလဝ် ပ္ဍဲကဵု ဍုင်ကျာ်ခမဳတုဲ ညးကတဵုဒှ် ယဲဗြန်တုဲ စုတိအာ ပ္ဍဲကဵု ၂၄ အံက်တဝ်ဗာ ၁၈၂၆ ရ
ညးဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဗြဴ မညးပတန်သာသနာ ကိုပ်ကၠာအိုတ်မွဲ
တုဲပၠန် ဒှ်မၞိဟ် မချူစၠောအ်ဘာသာ စပ်ကဵု သာသနာခရေတ် ပရဝ်တေတ်သတာန် (Protestant) နကဵု ဘာသာသေံ ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ
တၠသ္ၚိညး အစာယုဒသန်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မကၠုင်ပ္တန် သာသနာခရေတ် ပရဝ်တေတ်သတာန် ပ္ဍဲဍုင်မန်ဗၟာ ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ
တုဲပၠန် အာန် ယုဍသောန်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မစပတန် ဘာဗတောန်လိက် ခေတ်တၟိ ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာရ
၃] ဂိုဟ်ညးဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်ကျာ်ခမဳ စဵုကဵု လၟုဟ်ရ
ဍုင်ကျာ်ခမဳဂှ် နွံဒၟံင် ပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်မန် ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
နူမတ်မလီု နွံ ၅၅ တိုင်
နူဇြပ်ဗု နွံ ၁၅ တိုင်
ဗမံက် ဍုင်ကျာ်ခမဳဂှ် ဒးၜဳဝါခရူ ကဵု ကွာန်သၞေဟ်ကိုင်
ကွာန်ဒဵုစိင်
လပါ်သၠုင်ကျာဂှ် ဒးပ္ၚံက်ၜဳမတ္တမရ
ပယျဵုဍုင်ဂှ် ပိုင်ခြာလဝ် လပါ်ဗၟံက် လပါ်တဲပုင်မ္ဂး ဒးၜဳဝါခရူ စိုပ် ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ကြုင်ကၠိက် ကဵု ကွာန်ဒဵုစိင် မ္ဂး စိုပ်ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
လပါ်သၠုင်ကျာ ကဵု လပါ်ပလိုတ်မ္ဂး ဒးပ္ၚံက်ၜဳမတ္တမရ
ဇမၞော်သမၠဲ ဍုင်ကျာ်ခမဳဂှ် နူသၠုင်ကျာ စိုပ် သၟဝ်ကျာ နွံ ၄ တိုင်
နူဗမံက် ကဵု ပလိုတ် နူ ၂ တိုင် ၁ ဖာလုံ
နကဵု စတုတၠင်တိုင်မ္ဂး နွံ ၈
၂၆ တိုင်
နကဵု ဨကမ္ဂး နွံ ၅၃၅၀ ဨက
ပါဲနူ ဒၞာဲကုန်ဒဵုတအ်တုဲ ဍုင်ကျာ်ခမဳဂှ် ဒှ်ဒၞာဲဗလးတုဲ နွံလတူ ဗလးမုက်ၜဳ အကြာ ၈၄ ပေ ကဵု ၁၀၈ ပေ
ဍုင်ကျာ်ခမဳဂှ် နွံဒၟံင် ဇိုင်ၜဳတုဲ ၜိုဟ်ကတဴ သၟဟ်တးဒၟံင်ရ
တုဲပၠန် မနွံကဵု ပြင်ၜဳမခိုဟ်တုဲ ကၟုဲလ္ၚောဝ်ကျာ် ကေုာံ ဝေင်ပြင်ၜဳတအ် ကၠုင်ဝေင်ဂၠိုင်ဒၟံင်ရ
ဓါတ်ဂမ္တဴ သဝ်အိုတ် နွံ ၆၀-၈၆ ဒဳဂရဳဖာရဳဟာက်တုဲ သၠုင်အိုတ် စဵုကဵု ၉၀-၁၀၀ ဒဳဂရဳဖာရဳဟာက် နွံမာန်ရ
အခိင်ဗြဲမ္ဂး စတမ်နူ ဂိတုမေ သတ္တာဟဒုတိယဂှ် မလေပ်စဂူတုဲ ပ္ဍဲမွဲသၞာံ ဂလိုင်ဗြဲမဂူ စဵုကဵု ၂၀၀ ၝောအ်တဲဂူမာန်တုဲ ဒှ်ဒၞာဲဗြဲမဂူဂၠိုင်မွဲရ
သၞာံ ၂၀၁၂ ဂိတုဇာန္နဝါရဳ ၁၄ ဂှ် ဗြဲဂူ စဵုကဵု 75 milliမဳတာs (3
0 in) တုဲ အပ္ဍဲ ပွိုင် ၃၀ သၞာံဂှ် ဒှ်ဂလိုင်ဗြဲ အပ္ဍဲ ၂၄ နာဍဳ မဂူထတ်အိုတ်ရ
ပရူမဆေင်ကဵု ဒွက်ဂမၠိုင် ကဏ္ဍဏအ်ဂှ် ကဏ္ဍလစှ်ေ နွံဆ အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၂ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၂
ကွာန်ကအ်မုဟ်ပန်(အၚ်္ဂလိက်
Kawmuhpon
ကော့မုပွန်ရွာ အၚ်္ဂလိက်
Kawtmupun)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
ဂကောံကွာန်ကအ်မုဟ်ပန်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၈၇
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကအ်မုဟ်ပန် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၁၃၈
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၂၃၇ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၂၃၇၅ တၠရ
ဟိုတ်အဲလုလန် ဟွံတန်ဟိရိ
ရိုဟ်တ္ၚဲပသ္တိ သတီညိရ
ဂၠါဲအာတ်စကြၚ် ဟိုတ်ကၠၚ်မသ
ဂလာန်ဗုဒ္ဓ သၟတ်ပသတိ
ဟိုတ်ဒါန်ဟွံမွဲ တူယဲဖိဖိ
ဒးကၠၚ်ဒိုက်ဂိ ဝိစိကိစ္ဆာ
ရမတ်က္ဍဟ်ဟ် ဂၠါဲဗှ်သနာ
ဟိုတ်ဝဳပက်ကၠာ ဒဒိုက်ပါမြိ
လၟုဟ်အဲမွဲ တူယဲကၠၚ်ဂိ
ကၠၚ်မခိုဟ်ညိ မိမနွံတဴ
ကၠၚ်သဳမူရော နွံကဵုကောယဴ
ကၠၚ်လဇုအဴ ဗဴနွံခိုဟ်ညိ
ယဲတိုန်မဂး ဒှ်သနးမိ
ကၠၚ်အိုတ်ဇိဝိ ဒဒိုက်ဂိက္တာန်
မွဲညးဟွံရံၚ် ကြၚ်မံၚ်အကြာကွာန်
စိုတ်အာန်တၞာန် ချပ်ဟွံမာန်ရ
၁] ညံၚ်ဒဒိုက်အဲ ဟွံမွဲကဵုသ္ၚိ
အတိက်တေံစိ ယုတ္တိသေၚ်ဟာ
ဟိုတ်အောန်ဒါန ဒးပလဝ်ကၠာ
ဒးကၠၚ်လ္ၚာပ်လ္ၚာ သိၚ်သာဒမၠိ
ရမတ်က္ဍဟ်ဟ် ဗှ်မကဵုမိ
ယိုက်နသွက်ရိ ကၠၚ်ဂိကွေံရ
ဒဇဳဒဇောတ် ရမတ်ပျပျ
ကၠၚ်ဨကောဝ ကၠၚ်မသဂိ
ပညးကၠၚ်ယာဲ နော်နာဲနွံညိ
ဒှ်သနးမိ ယာတ်ကၠိဂွံကြဴ
အာဂြိုပ်စိုပ်ကၠုၚ် ဂွံပုၚ်မွဲဂၞဴ
နော်ဟွံမွဲအဴ ဗဴနွံခိုဟ်ညိ
ဗှ်တိုန်သၟိက်ချိုတ် ပ္ဍဲစိုတ်ညံၚ်ဂျိ
ရိုဟ်တ္ၚဲဒမၠိ ဗှ်မိကျာ်ဂန်
ဗှ်နော်တရ ဗဴလဓဇန်
ဒးကၠၚ်လ္ၚုလ္ၚန် စိုတ်ဟွံတန်ညိ
ယာံမံၚ်ဗြိုဟ်ဟ် တသိုဟ်တသိ
ရိုဟ်တ္ၚဲဒမၠိ ဇၟာပ်သ္ၚိဂၠါဲကြၚ်
အာတ်ခါဲစသွံ ဟွံဂွံလၚ်ၚ်
ဒဒိုက်ရိၚ်က္တၚ် ကောန်တမၠၚ်ယာဲ
တက်သြိုဟ်ဆာံဆာံ ဆဒးယာံဂၠါဲ
ရမတ်ဏဳချာဲ ဗလာဲစက္ခု
ဝဳပက်ယာဲအဴ ဟွံမွဲဗဴဇု
လၞီသာ်ဝွံ လ္ၚုသန်ရယာဲ
မိမကၠၚ်ဗော် ညံၚ်နွံနော်နာဲ
သဳမူၝဲဗာဲ ဗှ်ဒးသြာဲခြာ
စံၚ်တူလ္ၚၚ်လ္ၚ ယာံထသပါ
ဟိုတ်ကံတမၠာ ဘဝဟာယာဲ
နုၚ်နထၟာဲ သ္ၚိတာဲစာ်ခြာ
ဂြေမ်ဒက်ညံၚ်တြဲ တုပ်နဲယာတ်သၟာ်
ကောဒေံဖအိုတ် ပါ်စိုတ်ခြာသြာဲ
အဲမွဲကၠၚ်ထၟာဲ ယာဲဂၠါဲဟွံဆဵု
အတိက်တေံပၠန် ဟိုတ်အောန်ကုသဵု
ဒဒိုက်ကၠၚ်ပြဵု ကၠုၚ်ဗဵုညိယာဲ
နုၚ်နထၟာဲ သ္ၚိတာဲစာ်ခြာ
ဂၞိန်ယာတ်ညံၚ်ရဲ တုပ်နဲယာတ်သၟာ်
စပုၚ်သုၚ်ဍာ် သြိုဟ်ပါ်ရယာဲ
ပ္ဍဲစိုတ်ကောန်ကၠၚ် ညံၚ်တဟၚ်ဒြာဲ
ဟွံတန်မွဲဒၞါဲ ဂဵုဍာဲလျးပၠိုတ်
ဒဒိုက်ခြီခြီ ဗှ်လၞီစိုတ်
တက်သိုဟ်ဂပိုတ် ကောန်ချိုတ်ရယာဲ
ဆညးယာံကော် ဗှ်နော်ခြာသာဲ
ကောယဴၝဲဗာဲ မူဒၞါဲဟွံတီ
ဒဒိုက်ခြီခြီ လၞီကောန်ကၠၚ်
ရမတ်ဇွောဝ်လေၚ် ပေၚ်မုက်ရယာဲ
ပ္ဍဲစိုတ်ညံၚ်ဂျိ ဗှ်မိခြာသာဲ
စံၚ်တူဇြေဟ်ဇြာဲ ယာံဂၠါဲပယတ်
ဒဒိုက်ကောန်ကၠၚ် လၞီကၚ်ဇတ်
ဒးချိုတ်ဖတ်တ် သၟတ်ကွေံရယာဲ
ညံၚ်ဒဒှ်တဲ တူယဲလောံလာဲ
ဟွံတန်မွဲဒၞါဲ ယာံဂၠါဲရရော
မိကျာ်ဂန်အဴ ဒဴထောံလဝ်ကောန်
ကံကသူကၞေၚ် တၟေၚ်ကွေံရယာဲ
ညးနွံဗဴလ ဇိက်ဗ္ၚတဵုတာဲ
ဂွံသန်ပေၚ်ဒါဲ ဂၠါဲချပ်နာနာ
ဒါန်ညးဂွံကဵု ကုသဵုဇၟာပ်ဘာ
ကောန်ကၠၚ်သိၚ်သာ ဗှ်သၞာယာဲ
ရမတ်သြီုသြီု ဗီုဍာ်ပလာဲ
ဒတုံစှ်ေချာဲ ယာံဂၠါဲမိမ
တေံညးနွံကောံ နွံတဴကဵုလ
အဲမွၟဲဨဝ သိက်ပရောယာဲ
သဳမူကၠၚ်ဗော် ညးနွံနော်နာဲ
ကောယဴၝဲဗာဲ ဒေံဗၠာဲမွဲၜါ
အိုတ်သအးလၚ်ၚ် သၞေဟ်သၚ်ပြောဲဇွာ
မူကံတမၠာ ဒးခြာနူယာဲ
ဗြဲမွဲဝှ်ဂူ ဗဟူဂၠိုၚ်ဒၞါဲ
ဍာ်တမိုဟ်ချာဲ ဗလာဲကြုၚ်ၜဳ
တညၚ်လေပ်ဇတ် ဒှ်သၟတ်သက်သဳ
ဍာ်ရမတ်ဏဳ ကၠၚ်ဟဳဂုန်ယာဲ
ဟွံမွဲသၞေဟ်သၚ် ကၠၚ်ကာဲတနာဲ
ယာံဂၠိုၚ်ဇြေဟ်ဇြာဲ နူဗလာဲမတ်
တမိုဟ်ဗြံၚ်ၚ် ဇွောဝ်ဒၟံၚ်ရောဇတ်
ဒးချိုတ်ဖတ်တ် သၟတ်ကွေံရယာဲ
စိုတ်ကောန်ကၠၚ်ဝွံ ညံၚ်ဆုမာဒြာဲ
ဟွံတန်မွဲဒၞါဲ ဒုၚ်ဗလာဲဍာ်
ဥပမာဗီု တိတ်ဟီုတွံဖျာ်
ဟွံညာတ်မွဲသာ် သြိုဟ်ပါ်ရယာဲ
ဗှ်တိုန်သၟိက်ချိုတ် ပါ်စိုတ်ယာံဂၠါဲ
အဵုတရနာဲ ၝဲဗာဲကောယဴ
ဟွံညာတ်သၞေဟ်သၚ် ကောန်ကၠၚ်စိုတ်က္တဴ
ဒက်ဒေါန်ဇဝဴ ဗဴသနးယာဲ
နူဍောတ်သေၚ်ဟာ ဒှ်အာဝုတ်ဗၠာဲ
ကၠၚ်ကာဲတၞာဲ ညံၚ်ဒြာဲဒးဝပ်
ကောန်ကၠၚ်ပါ်စိုတ် ကၠၚ်အိုတ်ကသပ်
အဲမွဲဒၟံၚ်ကၞပ် ဗိုၚ်ချပ်ညိယာဲ
တုပ်ဇြဲဒေါဝ်ဝါ ပမာဟီုဂၠါဲ
သၠပြဟ်ကၞာၚ်ချာဲ တမျာဲတ္ၚဲသ္ကာတ်
တနုၚ်ကမဝ် ဍောၚ်ဇဝ်ဓဂါတ်
ကၠုၚ်ဒှ်ဥပ္ပါတ် ကောန်ဟွံညာတ်ယာဲ
ဟွံမွဲသၞေဟ်သၚ် ကၠၚ်ကာဲတၞာဲ
ဒဒိုက်သ္ကာတ်သာဲ ယာံဂၠါဲသဳမူ
ဍာ်ရမတ်အဲ ညံၚ်ဗီုဗြဲဂူ
ဆဒးစံၚ်တူ ဒမာနူယာဲ
မံၚ်ကြာညးကွာန် နဳဒါန်ကၠၚ်တၟာဲ
လ္ၚစိုတ်ဂဵုဍာဲ ညံၚ်ဗလာဲရတ်
ကျာ်ဂန်ဟွံတီ လၞီဗြဲမတ်
ဇွောဝ်မံၚ်ရမတ် တီဇတ်ရောယာဲ
ဓဇန်ဒးသာဲ ဆယာံဂၠါဲကော်
ကၠၚ်သဳကၠၚ်နော် အိုတ်ဗော်မသ
ဟွံမွဲသၞေဟ်သြၚ် ဂၠါဲကြၚ်အာတ်စ
စံၚ်တူဟောံဇြ နူဘဝရော
ဒှ်မၞိဟ်ပ္ဍဲလိုက် ကၠၚ်ဒိုက်ကလော
ဟွံမွဲဒေံကော ဂၠိုၚ်သြစာ်ခြာ
ဗှ်တိုန်စိုတ်လီု တုပ်ဗီုတၞံတာ
မူကံတမၠာ ဒးသိၚ်သာရော
ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၂၆ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၂၆
ရာမည မိလေဝ်မန် နဒဒှ် ယၟုကၞေဟ်တုဲ ယၟုတမ်မူလဂှ် (ဒေါ်ကြင်သန်း လဆောဝ် ချူ ဒေါ်ကျင်သန်း (ခ)မိလေးမွန်) ဝွံ ဒှ် အစာဘာ တုဲပၠန် သီု ဒှ် အစာချူလိက် ဗွဲတၟေင် လိက်ဝတ္ထုဂမၠိုင်ရ
အစာၝောအ် မိလေဝ်မန်ဝွံ နဒဒှ် ပေါင်မသၟိင်မွဲဂှ် ယိုက်ဂၠေင်လဝ် ကမၠောန်ဍုင် နဒဒှ် အစာဘာ နူ အစာဘာတန်မူလ စဵု စိုပ် နဒဒှ် အစာၝောအ်ဂအုပ်ဘာဇၞော် ဘာတန်သမၠုင် မွဲရ
၁] ပါဲနူ ကမၠောန်အစာဘာ ကောံ ကုကမၠောန်ကၞေဟ်တုဲ ကမၠောန် ဇၞော်မောဝ် ဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲ ဗွိုင်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ကီု ပ္ဍဲ ဂကောံမှာဇန်ဂမၠိုင်ကီု လုပ်ကၠောန်ကၠုင် ဗွဲမ ဗဗွဲ ကုခေတ်ကာလ ဒေသ ဟွံပိုတ်သကုတ်ကီုရ
ရာမည မိလေဝ်မန် နဒဒှ် ယၟုကၞေဟ် ယၟု နူတမ် မိကျေန်တာန်
ဗွဲကြဴ နကုယၟု မိလေဝ်မန် ဂှ်ရ မၞိဟ်မတီဂၠိုင်ဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲလှိုင် မိညိင်တေန် ဇာတိကွာန်ဝင်ဒုန် ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် က္တဵုဒှ် မၞိဟ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၅၀ ဂိတုနဝ်ဝေမ်ပါ ၁၁ ရ
၂][၃] အခိင် မိလေဝ်မန် မစိုပ် အဝဲ မမံင်ဘာဂှ် ညး မံင်လဝ် ဘာတန်မူလမန်အလဵုအသဳ (အစိုးရမွန်မူလတန်းကျောင်း) ပ္ဍဲ ကွာန်ဝင်ဒုန်
သၞာံ ၁၉၆၂ ဂှ် ဂွံ ပန်တန်
ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ဒှ် ခေတ်ဖဆပလတုဲ ပ္ဍဲ အခိင် မ္ၚးအခိင်ဘာဂှ် ဗ္တောန်ကဵုဒၟံင် လိက်မန် မွဲတ္ၚဲ ပွိုင်မွဲနာဍဳကီုရ
ဟိုတ်နူ မဒှ်အခိင်မ္ၚးဘာတုဲ ကွးဘာတအ် ဗွဲမဂၠိုင် ဟွံလုပ်ဗတောန် လိက်မန်အိုတ်ရ
ဗွဲတၟေင် ကွးဘာမၞိဟ်တြုဟ်တအ်ဂှ် ဟွံလုပ်ဗတောန်ဂၠိုင်ရ
နူ ဘာတန်မူလဂှ် ဂွံလေပ်အာ လိက်မန်ညိညဇြိုင်သာရ
သၞာံ ၁၉၆၂ အခိင် မတိုန်ဒၟံင် ပန်တန်ဂှ် လုပ်ပြိုင် ချူလိက်ပတ်မန် ပ္ဍဲ ဍုင်မတ်မလီု မဒှ် သဘင် နူ ဌာနဝန်ဇၞော်ပရေင်ကေင်ကာမန် မကၠောန်ဗဒှ်လဝ်ဂှ်တုဲ ဂွံလာပ်ဒုတိယ
ဂွံဒုင်ပူဇဴ ညာဏ် လှုဲမွဲပသာဒကေဝ် (င္ၚုဟ်သြန် အခိင်ဂှ် မွဲကၠံဒကေဝ်ဂှ် ရာန်ဂွံ ထဝ် လျိုင်ၜါမး
မိလေဝ်မန် အံင် ပန်တန်
၁] သီုလုပ်သှ်လဝ် သွက် သကဝ်ဠာယှေပ် (လာပ်ထံက်ပင်ပညာ)ဂှ် ဂွံအံင်ကေတ်တုဲ ဂွံ သြန်အထံက်အပင် သွက်ပညာ မွဲဂိတု (၂၀) ဒကေဝ် ပွိုင်ပိသၞာံ သွက်တန်
၄] ပညာတန်ဒေါဝ်
တန်သၠုင် ဂှ် တိုန်လဝ် ပ္ဍဲ ဘာတန်သမၠုင် စၟတ် (၁) ဍုင်မုဟ်ဍုင် ရ
နူဂှ် ဆက်တိုန် တက္ကသိုလ်အင်ဝ န ဘာသာလိက်ဗၟာ သၞာံ ၁၉၇၂ ဂှ် ကလိဂွံ တဆိပ်ကြာ B
သၞာံ ၁၉၈၂ ဆက်တိုန် တက္ကသိုလ်ဇမ္ၚောဲလ္ဂုင် (University of Distance Education
Yangon အစဳအဇန် ပရေင်ပညာဇမ္ၚောဲ သွက် မဟိမု B
ပရေင်ပညာ (Bachelor of Education (B
၃][၅][၄] အခိင် မတိုန်ဒၟံင် တက္ကသိုလ်အင်ဝဂှ် လုပ်ချဳဓရာင် ပ္ဍဲ ဂကောံကွးဘာတက္ကသိုလ်မန်တုဲ စိုတ်ဓါတ်မဆာန်ဂကူ မဆာန်လိက်ပတ် ဇၞော်ဂေါဝ် မံက်ဂတဝ် ဂၠိုင်ကၠုင်ရ
၁] အကြာ သၞာံ ၁၉၇၃ - ၁၉၇၅ ဂှ် မိလေဝ်မန် လုပ်ကၠောန် နဒဒှ် အစာ ပ္ဍဲ ဘာဖက်ဆော ကွာန်ဝင်ဒုန်
၄] အကြာသၞာံ ၁၉၇၆ - ၁၉၇၉ ဂှ် မိလေဝ်မန် လုပ်ပ အစာ ပ္ဍဲ ဘာတန်မူလ ကွာန်ဝင်ဒုန်
အကြာ သၞာံ ၁၉၈၀ - ၁၉၈၂ ဂှ် လုပ်ပ အစာ ဘာတန်ဒေါဝ် ဍုင်ဇြပ်ဗု ပ္ဍဲဘာအထက ဇြပ်ဗု
အကြာ သၞာံ ၁၉၈၃ - ၁၉၉၉ ဂှ် နဒဒှ် အစာဘာတန်သၠုင် ပ္ဍဲ ဘာတန်သၠုင် ကွာန်အခေါန် (တံခေါင်တိုင်
အကြာသၞာံ ၁၉၉၉ - ၂၀၀၂ ဂှ် နဒဒှ် ဂအုပ်ဘာ ဘာတန်ဒေါဝ် ကွာန်ရုတ္တံင်
အကြာ သၞာံ ၂၀၀၂ - ၂၀၀၄ ဂှ် နဒဒှ် ဂအုပ်ဘာ ဘာတန်ဒေါဝ် ဘာကျာ်က္ၜင် (သင်္ဘောဦး) ဍုင်မုဟ်ဍုင်
အကြာ သၞာံ ၂၀၀၄ - ၂၀၁၀ နဒဒှ် ဂအုပ်ဘာ တန်သၠုင် ဘာတန်သၠုင် စၟတ်(၂) ဍုင်ဇြပ်ဗု
တုဲ ဒေါအ်ဇူ နူ တာလျိုင် စပေန်ဇြေန်ရ
၃] ပါဲနူ ကမၠောန်အစာဘာ ကောံ ကုကမၠောန်မချူလိက်ဂမၠိုင်တုဲ ကမၠောန်ဒတုဲဖိုလ်ဂကူမန် ကောံ ကုကမၠောန်ဒတုဲဖိုလ်ဍုင်ကွာန်တအ်လေဝ် လုပ်ယိုက်ဂၠေင်လဝ် နွံနာနာသာ် ဗွဲမဗဗွဲ ကုအခိင်အခါ အခေတ်ကာလ ကောံ ကုဒၞာဲ အဆက်ဆက်ကီုရ
ဥပမာ နဒဒှ် ဥက္ကဋ္ဌ ဂကောံမိစဴဗု (အစောန်စရာဲညးဗြဴမန်) ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ပ္ဍဲ ဗော်ဒဳမဝ်ကရေသဳမန် ဂှ် နဒဒှ် သကိုပ်စရာဲညးဗြဴ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ပ္ဍဲ ဂကောံဖောအ်ဗြေဝ်ဒေသရးမန် ဂှ် နဒဒှ် ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ
၃] သဘင်မာဲ သၞာံ ၂၀၁၅ ဂှ် မိလေဝ်မန် လုပ်ဒုင်ရုဲ မာဲ စၞး ဗော်ဒဳမဝ်ကရေသဳမန် သွက် စၠတ်ဓရ်ညးဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲ ပွိုင်ဆန္ဒမာဲ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် (စၟတ် ၁)ကီုရ
ဆဂး ဟွံဇၞး မာဲ
၆] ကြဴနူ ဘာတက္ကသိုလ်တုဲ မိလေဝ်မန် အင္ၚောပ်စိုတ် မိက်ဂွံဒှ် အစာချူလိက်ရ
ဗွဲကိုပ်ကၠာ စချူ လိက်ဝတ္ထု န ဘာသာဗၟာ ရ
သၞာံ ၁၉၇၅ ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုတက္ကသိုလ်အင်ဝတုဲ ချူဝတ္ထု န ဘာသာဗၟာ "မျိုးချစ်သူမို့" ကဵုပလံင်ဏာ ဂွံပါလုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲ လိက်မဂ္ဂဇြေန်ရ
ညးမအာဂတပၠတရဴ ပရေင်ကမၠောန်ဂကူ ပ္ဍဲ ကွာန်ဝင်ဒုန် ဗညာကောန်ကၠင် (ညးဂမၠိုင် ကော်စ အစာသေတ်) ဟီု ကုမိလေဝ်မန် ဗတ်ဗၟာဂှ် မၞိဟ် ချူဂၠိုင်ဒၟံင်
ချု ဗတ်မန်တှ်ေ ခိုဟ် ဂးတုဲ စနူဂှ်တုဲ မိလေဝ်မန် စချူကၠုင် ဝတ္ထု န ဘာသာမန်ရ
ဝတ္ထု န ဘာသာမန် ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ် ဝတ္ထု မနွံယၟု "ပကဴမၠဵုမွဲဍောင် ရာင်ထောင် သွက်ဂကူ" ရ
ဝတ္ထုဏအ်ဂှ် ညး ချူတုဲ ပလံင်ဏာ သဘင်ပြိုင်လိက်ပတ်မန် တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် သၞာံ ၁၃၃၇ ဍုင်လ္ဂုင်တုဲ ကလိဂွံ လာပ်တတိယ
စနူဂှ်တုဲ ချူကၠုင် လိက်ဝတ္ထုဂမၠိုင်တုဲ လုပ်ပြိုင်ကၠုင် ပ္ဍဲ တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် ကဵု တ္ၚဲတွဵုရးဍုင်မန် အဆက်ဆက် သီုဖအိုတ် ဂွံအာ လၟိဟ်လာပ် ၂၄ လာပ်ရ
စိုပ် သၞာံ တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် သဘင်ရတုထဝ်ဂှ် ဂွံမိင်ဒး ဂလာန် နာဲသိုက် မဟီု "မၞိဟ်ဇၞော်ဇၞော်တအ်သၟး ကေတ်ဒၟံင်လာပ်တှ်ေ ကဵု ကောန်င္ၚာ်တအ် ကေတ်စကီု" တုဲ ဖျေဟ်ထောအ်စိုတ် အဲလေဝ် အာယုက်ဇၞော် ကေတ်ဒၟံင်လာပ် ဇၟာပ်ဇၟာပ်သၞာံရတှ်ေ အဲ ဒးပါဲကဵု ညးသၟတ်တအ် ထေက်ရ ဂးတုဲ စနူဂှ်တုဲ ဟွံဆက် လုပ်ပြိုင်ရ
၇] သၞာံ ၂၀၂၄ တ္ၚဲဂကူမန် မရနုက်ကဵု ၇၇ ဝါ မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုမလေသျှာ ဂှ် နကု မိလေဝ်မန် လုပ်ပြိုင် ဝတ္ထု နကုယၟု "လမျီုဂကူဂှ် နွံပ္ဍဲသ္ကေမ်တဲပိုယ်" တုဲ ကလိဂွံ လာပ်ပထမ ရ
၈] နကု မိလေဝ်မန်ဂှ် စဵုစိုပ် သၞာံ ၂၀၂၄ ဂှ်မ္ဂး ချူလဝ် လိက်ဝတ္ထု န ဘာသာမန်ကီု သီု ဘာသာဗၟာ နွံ ၜိုတ် ၈၀ ပိုဒ်တုဲ လိက်ပရေင်ဂှ် နွံၜိုတ် ၄၀ ပိုဒ်ရ
၉] မိလေဝ်မန် ဂွံဒုင်ဖျေဟ် လာပ်လိက်ပတ် လိက်ပရေင်ခိုဟ်အိုတ် သၞာံ ၂၀၂၃ နူ ဂကောံအစာကၞေဟ်မန် ပ္ဍဲ တ္ၚဲအစာကဝိမန် သၞာံ ၂၀၂၄ (မရနုက်ကဵု ၈ ဝါ)ရ
၁၀] နကု ဂကောံအစာကၞေဟ်မန် ရုဲစှ်ကေတ် ဝတ္ထု ဗတ်မန်သၟး သီုဖအိုတ် ၈ ပိုဒ် (နွံ မုက်လိက် ၁၇၇) တုဲ တက်ပ္တိတ်လဝ် လိက်ဝတ္ထုဇမၠေအ်ပံင်ကောံ ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၂၂
ကၠောန် သဘင်ဆက်မိတ်လိက်ကၞပ် ပ္ဍဲ ဍုင်မတ်မလီု သၞာံ ၂၀၂၂ ဂိတုသေတ္တေမ္ပါ ၁
၁] နကု ကွးဘာတြေံ မာံစန္ဒ နူ ဍုင်ဇြပ်ဗု ဂိုတ်ဂစာန်တုဲ တက်ပ္တိတ်လဝ် လိက်ဝတ္ထုဇမၠေအ်ပံင်ကောံ နကု ဘာသာမန်
ဗၟာ သီုဖအိုတ် နွံမုက်လိက် ၃၉၄ မုက် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၂၄
ကၠောန် သဘင်ဆက်မိတ်လိက်ကၞပ် ပ္ဍဲ ဍုင်မတ်မလီု သၞာံ ၂၀၂၄ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၂
Htawmonzel
အစ်ကို ဒီစာမျက်နှာနာမည်ကို မွန်လို Localization မလုပ်ရသေးဘူးနော်
ဒါကို import မလုပ်ခင် နာမည်ပြောင်းလိုက်ပါဦးဗျ
Ninja Strikers « » 08
23 October 2019 (UTC) MON 1
43 ၁၅
၂၈ ဇာန်နဝါရဳ ၂၀၂၅ (+0630)အကြောင်းပြန်ရန်
ဥဒျာန်သဘာဝ နာဲဗစာ မဂ်နေ (အၚ်္ဂလိက်
Judge C
Magney State Park) ဂှ် ဒှ် ဥဒျာန်သဘာဝ အလဵုအသဳ မနွံ ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်
တွဵုရး မိန်နေသောတာ (Minnesota) ဇဵုကၟာဇၞော် Lake Superior ကရေက်သၟဝ်ကျာ ရ
၁] ယၟုဥဒျာန်ဂှ် ကဵုလဝ် အတိုင်ယၟု နာဲဗစာတြေံ နူရုင်ဗစာလတူ တွဵုရးမိန်နေသောတာ (Minnesota Supreme Court) ကေုာံ မၞိဟ်ဇၞော်ဍုင် ဒူလုတ် (Mayor of Duluth) Clarence R
Magney ရ
ညးဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မဖန်ဗဒှ် ဥဒျာန်အလဵုအသဳ သီုဖအိုတ် ၁၁ ဒၞာဲ ကေုာံ ဂၠံင်သဘာဝပသာဒ ပ္ဍဲဇဵုကၟာ လပါ်သၟဝ်ကျာရ
ပ္ဍဲဥဒျာန်ဂှ် ဒၞာဲကြုင်ဗြူလေ (Brule River) ဂှ် နွံဒၞာဲဍာ်လဂေါဝ်မွဲ ပါ်ဒၟံင်ၜါကရေက်
ကရေက်မွဲလပါ်ဂှ် ဇွောဝ်စှ်ေအာ အတိုင်သဘာဝတုဲ ကရေက်တၞဟ်မွဲလပါ်ဂှ် ဇွောဝ်စှ်ေ ပ္ဍဲကတိုင်တၟအ်မွဲတုဲ ဍာ်ဂှ် ကၠေအ်အာ အတိုင်ဂှ်ရ
ဟိုတ်မဒှ်ဒၟံင် ဗီုဏအ်ဂှ်ရ ဥဒျာန်ဂှ် ညးဂမၠိုင် တီလဝ် နကဵုယၟု Devil s Kettle မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဍာ်ကာသၟိင်မာရ် ရ
ဥဒျာန်သဘာဝ နာဲဗစာမဂ်နေဂှ် နွံဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု သဘာဝပသာဒ ဂၠံင်ဇၞော်ပရဟ် တွဵုရး မိန်နေသောတာ ၆၁ (Minesota State Highway 61) ၂၅ တိုင် (၄၀ ကဳလဝ်မဳတာ) နူကဵု ပယျဵု ဍုင်ခနေဒါ-အမေရိကာန်
၂] ကြုင်ဗြုလေ မဇွောဝ်ဒၟံင် မွဲဒမြိပ်ဥဒျာန်ဂှ် ပ္ဍဲကၞောတ် ၈ တိုင် (၁၃ ကဳလဝ်မဳတာ) ဂှ် ဍာ်ဆင်စှ်ေ ၈၀၀ ပေ (၂၄၀ မဳတာ)တုဲ ပ္ဍဲဒၞာဲတအ်ဂှ် ဗဒှ်ကဵု ဒၞာဲဍာ်လဂေါဝ် ဗွဲမဂၠိုင်ကဵုဒၞာဲရ
၃]နူကဵု ဇဵုကၟာ ၁ တိုင် (၁
၆ ကဳလဝ်မဳတာ) ၜက်တိတ်အာ နူဒဵု Gauthier Creek ဂှ် နွံ ဍာ်လဂေါဝ်မွဲ မနွံသမၠုင် ၇ ပေ (၂၁ မဳတာ) ကဵုလဝ်ယၟု Lower Falls (လဂေါဝ်သၟဝ်) နကဵုၜါကဆံင်
ဂတဂှ်ပၠန်ဂှ် နွံဍာ်လဂေါဝ်မွဲ မကဵုလဝ်ယၟု Upper Falls (လဂေါဝ်လတူ) မၞုံသမၠုင် ၂၅ ပေ (၇
၆ မဳတာ) တုဲဂှ် စိုပ် Devil s Kettle ဍာ်ကာသၟိင်မာရ်
နူကဵု Devil s Kettle ဂွံစိုပ်လဂေါဝ်လတူဂှ်ဍာ်ဆင်ထတ်တုဲနွံကဵုတၟအ်ဗွဲမဂၠိုင်ရ
မဒှ်ဒၞာဲ ဒကုတ်လက္ကရဴအိုတ် ၅ တိုင် ဒဵု Gauthier Creek ရ
ပ္ဍဲဒၞာဲတအ်ဂှ် ဒှ်ဒကုတ် ဥဒျာန်လပါ်သဝ်ရ
ဥဒျာန်ကရေက်သၟဝ်ကျာဂှ် နွံကဵုဒဵုတၟအ်တုဲ အာကၠုင်ဝါတ်ကွေဟ်ရ
ဥဒျာန်ဂှ် ဒၞာဲဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ်တိအလဵုအသဳကီုလေဝ် တိဍာ်ဗွဲမလုပ်စိုပ်ကဵု ဥဒျာန်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ်တိပုဂ္ဂလိကအိုတ်ရ
ဥဒျာန်ဂှ် ဟိုတ်မကြပ်ညောန်ဒၟံင် ကုကၟာဇၞော် Lake Superior တုဲ ပ္ဍဲဒေသဇိုင်ဇဵုကၟာတအ်ဂှ် အခိင်ဂံက်မ္ဂး ကတဴနူဒေသတၞဟ် ၜိုတ် ၆-၈ ဒဳဂရဳဒှ်တုဲ အခိင်ကတဴမ္ဂး ဂံက်နူဒေသတၞဟ်ညိရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ အခိင်ဂံက်မ္ဂး ဒေသတအ်ဂှ် လတိုပ်စှ်ေ ကေုာံ လတိုပ်လင်တအ် ကတဵုဒှ်စမာန်ရ
တိဒၞာဲဥဒျာန်ဝွံ နွံကဵု တၟအ် ဂကူ (basalt) ကဵု (rhyolite) မကတဵုဒှ်ကၠုင် ဟိုတ်နူ ပၟတ်တိခတိုဟ် နူကဵု သၞောတ်ပါ်ထကးတိုက်လဒေါဝ် (Midcontinent Rift System) ပ္ဍဲအခိင် သၞာံမလောန်ကၠုင် ၁
၁ ဗဳလဳယာန်တေအ် မဒှ်အခိင် ခတှ်ေတိအမေရိကာန်သၟဝ်ကျာ ဒကုတ်လဒေါဝ် စဒကးတေအ်ရ
ဂတှ်ေတိ ပ္ဍဲဥဒျာန်ဝွံ ကရေက်လပါ်သၟဝ်ကျာဂှ် တ္ၜန်တ္ၜုဲတဴ နကဵုဂကူတၟအ် gabbro ကဵု diabase တုဲ ပ္ဍဲကရေက်လပါ်သၠုင်ကျာ ဗဒါဲဇဵုကၟာဂှ် နွံကဵုဂကူတၟအ် ferrodiorite တအ်ရ
၄] ဒၞာဲကရေက်တိ မပါ်ထကးဂှ် ဗဒှ်ကဵု သလံက်ဗွဲမဇၞော်တုဲ နွံကဵုဂကူတၟအ် sedimentary rock ရ
ပၟတ်တိခတိုဟ်ဂှ် ဗဒှ်ကဵု ဒၞာဲခတီုတၟအ် basalt ကဵု rhyolite သၟဝ်တိ ဗွဲသၟဟ် နွံၜိုတ် ၄
၈၀၀ ပေ (၁
၅၀၀ မဳတာ) ဒှ်ရ
နူအခိင်သၞာံ မတုဲကၠုင် အကြာ ၂ မဳလဳယာန် ကဵု ၁၀
၀၀၀ ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ခေတ်ဍာ်ကြံင် (glacial periods) ဂှ် ဒေသဝွံ ဂြောပ်ဓလီုလဝ် နကဵုဍာ်ကြံင် (ice)တုဲ ပ္ဍဲအခိင် ဍာ်ကြံင် စလေင်ဂှ် တၟအ်ဗွဲမဂၠိုင် ဇွောဝ်ဗက်စှ်ေအာ ကရောမ်ဍာ်တုဲ ကၟာဇၞော်ဒူလုတ်တအ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
ခတှ်ေတိဗကေတ် ကေုာံ တၟအ် sedimentတအ်ဂှ်သှ်ေဒၟံင်ဒၞာဲတိသမၠုင်နူအခိင်တေအ် စဵုကဵုအခိင်တ္ၚဲဏအ်ရ
ပ္ဍဲဥဒျာန်ဝွံ ဍာ်ကာသၟိင်မာရ်(Devil s Kettle) ဂှ် မၞိဟ်တီဂၠိုင် ဒှ်အမ်သဝ် မၞိဟ်ဂမၠိုင်တုဲ ဒၞာဲတၟေင် ပ္ဍဲဂၠးတိမွဲဒၞာဲ ညးဂမၠိုင် စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ
ဍာ်ကာသၟိင်မာရ်ဂှ် နွံ ပ္ဍဲကြုင် ဗြုလေ နူကဵုပါင်ကြုင် လုပ်အာ ၁
၅ တိုင် (၂
၄ ကဳလဝ်မဳတာ
၅] ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ် ဍာ်ဇွောဝ်စှ်ေဒၟံင် လတူတၟအ် rhyolite တုဲ ကြပ်စိုပ် ဒၞာဲဍာ်လဂေါဝ်/ဍာ်ဆင်ဂှ် ဂၠံင်ဍာ် ပါ်အာ ၜါ ကရေက်
ကရေက်လပါ်ဗမံက်ဂှ် ဍာ်ဆင်ၜါကဆံင် ဆင်စှ်ေ သမၠုင် ၅၀ ပေ (၁၅ မဳတာ)တုဲ ဆက်ဇွောဝ်စှ်ေအာ အတိုင်လၟောဝ်ကြုင်ဂှ်ရ
၆] ကရေက်လပါ်ပလိုတ်ဂှ် ဆင်စှ်ေ ပ္ဍဲကတိုင်တၟအ် စှ်ေအာ ၜိုတ်၁၀ ပေ (၃
၀ မဳတာ) တုဲ ဍာ်ဂှ် မၞိဟ်ဂမၠိုင် စှ်ေစိုတ် ကၠေအ်အာ ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်ရ
၇] ဟိုတ်ဂှ်ရ ကတိုင်တၟအ် (ဝါ) ပထောင်တၟအ်ဂှ် ညးကဵုလဝ် ယၟု ဍာ်ကာသၟိင်မာရ် ၜိုတ်ဍာ်မဇွောဝ်စှ်ေအာဂှ် ကၠေအ်အာ ဒၞာဲဂှ် ဖအိုတ်ရ
မၞိဟ်မကၠုင်ဝေင်တအ်ဂှ် ထောအ်ဖျေဟ် လေအ်ဒကုတ်
ဗဝ် GPS မထ္ၜးဒၞာဲ သွက်ဂွံတီသွဟ် ဍာ်ဂှ် ဇွောအ်အာဒၞာဲလဵုကီုလေဝ် ဟွံဂွံသွဟ်အိုတ်ရ
၈] မၞိဟ်တအ်စှ်ေစိုတ် ဍာ်ဂှ် ကလေင်မံက် ပ္ဍဲကၟာဇၞော် Lake Superior ဟွံသေင်မ္ဂး စှ်ေအာ သၟဝ်တိဒမျိုဟ်တုဲ ဆက်အာကဵု ဇုက်ဍာ်သၟဝ်တိဒမျိုဟ်ဒှ်မာန်ရောင်ဂှ် ပတှ်ေကေတ်ရ
သၞာံ ဗွဲမဂၠိုင်ကဵုကၠံ အစာပထဝဳတအ် ကဵုသွဟ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ် ဟိုတ်ဍာ်မဂွံကၠေအ်အာဂှ် ဟွံမာန်ကၠုင်တုဲ ဒှ်အာ ဒၞာဲတၟေင် ပ္ဍဲဒေသဂှ် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ
ပရူဍာ်ဂှ် ဆက်လ္ၚတ်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၆ ကြပ်အိုတ်ဂှ် နူကဵု ဌာနမင်မဲသဘာဝ တွဵုရး မေန်နေသောတာ (Minnesota Department of Natural Resources - DNR) လလောင်တြး ပ္ဍဲကဵု ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ သၞာံ ၂၀၁၇ ဒဒှ်ရ သွဟ်ဍာ်မကၠေအ်ဂှ် ညးတအ် ကလိဂွံသွဟ်ဍာံ ဒဒှ်ရ ဍာ်ဂှ် ဇွောဝ်လုပ်အာ ပ္ဍဲကတိုင်တၟအ်ဂှ်တုဲ နူကဵုကတိုင်တၟအ်ဂှ် ဟွံသ္ၚောဲ ကလေင်ဇွောဝ်လုပ် ပ္ဍဲကြုင်ဗြုလေ ပၠန်ရ
တၠပညာသဘာဝပထဝဳ ဂျေဖ် ဂရိန် (hydrologist Jeff Green) ဟီု ၜတ်ကၞာတ် လၟိဟ်ဍာ် မဇွောဝ်စှ်ေကၠုင် အတိုင် လၟောဝ်ကြုင် ဗွဲလတူဂှ်ကဵု လၟိဟ်ဍာ် မစိုပ်ဂတ ဒၞာဲဍာ်ကာသၟိင်မာရ်ဂှ်မ္ဂး ဆဍာ်ညိညကီု ဟွံကၠေအ်အာ ဟွံဇွောဝ်တိတ်အာ နူဂှ်တုဲ ဍာ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ကလေင်ဇွောဝ်လုပ် ပ္ဍဲလၟောဝ်ကြုင်ဗြုလေ ဖအိုတ်ရ
၉] မၞိဟ်မကၠုင်ဝေင်တအ် မထောအ်ဖျေဟ် ကိရိယာ ပ္ဍဲပထောင်တုဲ ဟိုတ်ကိရိယာတအ် ဂၠာဲဟွံဆဵုဂှ် အသိင်ဍာ် မထတ်လောန်ဂှ် စဵုကဵု မစိုပ်ကဆံင် ပလီုထောအ် ကိရိယာတအ်မာန်ရ
၁၀]ဂရိန် ကဵု သကအ်ရဲညး ဖန်ချပ် သွက်ဂွံ ပၠိုပ်စှ်ေဍာ် ဂွံတီ ဒၞာဲလဵု ပထောင်ဂှ် ကလေင်ဆက်အာကဵု ကြုင်ပၠန်ကီုရ
ဆဂး ညးတအ် ညာတ်ကေတ် ဒဒှ်ရ အရာမပၠိုပ်စှ်ေဂှ် ဟွံဒှ် အရာမလ္ၚတ် မစှ်ေကဵု နဲသိပ္ပံတုဲ ဟွံဒှ် ပၠိုပ်စှ်ေရ
၁၁] [[Category
5 17
5 ပြကောဋိကိုဋ် ဂျူ (အၚ်္ဂလိက်
Jews
Hebrew
יְהוּדִים (jehuˈdim)) (ဟွံ) ဂကူဂျူ ဂှ် ဒှ်ကွေတ်ဘာသာဂကူ (ethnoreligious group) [၁] ကေုာံ ဂကူ
၂][၃][၄]ဂျူ မဒှ်ဂကောံမၞိဟ် နူတမ်ဝါဒိ ဂကူ ကေုာံ ကွေတ်ဘာသာ နူဒေသလဒေါဝ်ဗၟံက် ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ဘဳသဳ ဒုတိယဗွဝ်လ္ၚီ (second millennium BCE) ပ္ဍဲလိက်တၟအ် မေရ်နေပ်တး (Merneptah Stele) ဂှ် ဒဒှ်ရ ကောန်ဍုင်အေတ်သရေလ မၞုံပဒတဴကၠုင် ပ္ဍဲခေနာန် (Canaan) နူကဵု ဘဳသဳ ၁၃ ဗွဝ်ကၠံ (ကၞောတ် အခေတ်ဗရိုတ်)ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် နဒဒှ် သက်သဳလိက်တၟအ်ရ
၅][၆] ဂကူအေတ်သရေဂှ် ဒှ်ဂကူမဇၞော်မောဝ် ပြံင်တိတ်ကၠုင် နူဂကောံမၞိဟ် ခေနာန်တအ်[၇] တုဲ ဒက်ပ္တန် ပဒတဴလဝ် တုဲ ပ္တန်လဝ် ဍုင်အေတ်သရေလ ကေုာံ ယူဍ ရ
ညးလ္ၚဵု စှ်ေစိုတ် ဂကူခေနာန် ကဵု ဂကောံမၞိဟ် ဂကူနောမဒိစ် (nomadic groups) မကော်ခဴစ ဂကူဟေဗြေဝ် မစိုပ်ကၠုင် ဒေသဂှ် ပံင်နှဴတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ဍုင်အေတ်သရေလ ရ
၈] တင်ဂၞင် လ္ၚဵုလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဗမံက်ထ္ၜးလဝ် ဗီုဂကူဂျူ မဂွံစိုပ်အာ ပ္ဍဲဍုင်အေတ်သရေလ ဗွဲမလှဲလးဂှ်
၉] ဂကူဂျူတအ် စိုပ်အာ ဍုင်အေတ်သရေလ နူကဵု ဍုင်အဳဂျေပ်တြေံ
အာစိုပ် ခရိုင် ဂကူအသ်သူရိယာန် (Assyrian captivity) ဗၠးတိတ်နူဂှ် အာစိုပ် ခရိုင် ဂကူဗေဗဳလောန် (Babylonian captivity) ဗၠးတိတ်နူဂှ် အာစိုပ် သၟဝ်ပကင်ရင် အေန်ပါယာ သေလေဥစိဒ် (Seleucid Empire) နူဂှ် စိုပ်အာ သၟဝ်ညးမၜက်ၜေတ် ရဝ်မ
ဗၠးတိတ်နူဂှ်ပၠန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပရူဗီုဂကူဂျူ ကဵု ဍုင်မိတိမညးတအ် အေဿရေလဂှ် ဒှ်အရာအဓိက ပ္ဍဲဝင်ဂကူဂျူ ကေုာံ တင်စၟတ်သမ္တီညးတအ်တုဲ ပရူတအ်ဂှ် စောဲဗာန်ဒၟံင် ပ္ဍဲဂၠံသြိုဟ် ညးတအ်ရ
၁၀] ကၠာပၞာန်ဂၠးတိအလန်ဒုတိယ ဟွံကတဵုဒှ်ဏီ လၟိဟ်မၞိဟ် ဂကူဂျူ စိုပ်အာ ၁၆
၇ မဳလဳယာန်
၁၁] တၟော်ကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် အလုံမွဲဂၠးတိ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်မ္ဂး ဒှ်အာ ၜိုတ် ၀
၇% ရ
ဆိင်ကေတ်မ္ဂး ဂကူဂျူ ၜိုတ် ၆ မဳလဳယာန်ဂှ် ဒးဒုင်ဂစိုတ်[၁၂] နကဵု နဲမဂစိုတ်စံင်ယဇ် ပ္ဍဲအခိင် ပၞာန်ဂၠးတိအလန်ဒုတိယ ဂှ်ရ
ကြဴနူဂှ်တုဲ လၟိဟ်မၞိဟ်ဂကူဂျူ ကလေင်ဂၠိုင်တိုန် သိုက်က်ပၠန်ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၄ အတိုင်စရင်လၟိဟ်မၞိဟ်ဂကူဂျူမ္ဂး ဂကူဂျူ နွံ ၜိုတ် ၁၄
၄ မဳလဳယာန်ဒှ်ရ
၁၃] ၜတ် နကဵု လၟိဟ်မၞိဟ်ဂၠးတိမ္ဂး နွံၜိုတ် ၀
၂% ဟွံပေင်ဍင်ညိရ
၁၄][၁၅][၁၆] ပၞောဝ်ကဵု ဍုင်လတူဂၠးတိဏအ်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ဍုင်အေတ်သရေ ခေတ်တၟိ ဂှ် မွဲဟေင်ရ ဂကူဂျူတအ် ဒှ်လၟိဟ်မၞိဟ် လပါ်ဂၠိုင်အိုတ်ရ
ဍုင်အေတ်သရေဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် နဒဒှ် ဍုင်ဂျူ ကေုာံ ဍုင်မဒ္ဂေတ်သၞောတ် ဒဳမဝ်ကရေသဳ မပကင်ရင်ဍုင် အတိုင်သၞောဝ်ဥပဒေ
ကေုာံ အခေါင်ဗၠးၜးကောန်မၞိဟ်တအ်ရ
အတိုင်သၞောဝ်ဥပဒေ ကလေင်စဴဍုင်မိတိမ (Law of Return) မ္ဂး ကောန်ဂကူဂျူ နူကဵုဍုင်လဵု ဟွံဟီု ယဝ်ရ ကၠုင်မံင် ပ္ဍဲအေတ်သရေမ္ဂး ကလိဂွံ အခေါင်ကောန်ဍုင် ပေင်င်ရ
၁၇]နကဵု အလုံမွဲဂၠးတိဂှ် ၜိုန်ရ လၟိဟ်မၞိဟ်ဂကူဂျူ မၞုံဒၟံင် နကဵုတၟအ်ကၠံ ဆညိညဓဝ်ကီုလေဝ် ပ္ဍဲအရာ ဒၞာဲဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဂကူဂျူတအ် ဓလီုလဝ်တုဲ ညးတအ်ဂှ် ဒှ်ဒၟံင် ဒၞာဲအဓိက မဆေင်ကဵု ပ္ဍဲကာလအတိက်ကီု သီုကဵု ပ္ဍဲအခိင်ခေတ်တၟိဏအ် မပ္တံကဵု ပရေင်ဒဿန [၁၈] ပရေင်ဒ္ဂေတ်လ္ၚတ် (ethics
၁၉] ပရေင်လိက်ပတ် (literature
၂၀] ပရေင်ဍုင်ကွာန်(politics
၂၀] ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (business)[၂၀] ပါန်ကွတ် ကေုာံ ဓဇဲ
၂၀] ဂဳတ
ကေုာံ လဝေင်ဇာတ်[၂၁] ကေုာံ ပရေင်ရုပ်ဒမျိုင်
ကွတ်ဂဥုဲ[၂၂][၂၃] ကေုာံ ပရေင်သိပ္ပံ ကေုာံ နဲပညာ (science and technology)[၂၀] သီုကဵု ပရေင်ကွေတ်ဓဝ်တှ်ေဘာသာတအ် ဒှ်တမ်ရ
ဂျူဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မချူသၠပတ်သမ္မာ[၂၄][၂၅] ညးမခၞံဗဒှ် ဘာသာခရေတ်ယာန်တမၠာ (Early Christianity)[၂၆] ကေုာံ လညာတ်ဘာသာညးတအ် ဓလီု စပ် ပ္ဍဲဘာသာအေတ်သလာမ်ကီုရ
၂၇] ပါဲနူဂှ်တုဲ ဂျူဂှ် ဒှ်မၞိဟ်အဓိက ပ္ဍဲအရာမဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ဂကောံမၞိဟ် ရးပလိုတ်တအ်ကီုရ
၂၈][၂၉] ဘာသာယူဍာ (ဝါ) ဘာသာဂျူ (Judaism) ဂှ် ဒှ်ဂကူ[၂][၃][၄][၃၀][၃၁][၃၂] [၁] ကွေတ်ဘာသာ ကေုာံ ပြဝေဏဳ (ယေန်သၞာင်)[၃၃][၃၄][၃၅] မဗၟံက်ထ္ၜး အင်္ဂလက်သန် မစၟတ်သမ္တီလဝ် နဒဒှ် ဂကူဂျူရ
၃၆][၃၇] ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး ပ္ဍဲခေတ်တၟိဏအ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ဂကူဂျူဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုဂကောံမၞိဟ်ပိရဲ
၁) မၞိဟ်မကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲဂကောံသ္ၚိကၟိန်ဂျူ လျုင်ပတှ်ေ ဘာသာဂျူကီု ဟွံဂွံလျိုင်ပတှ်ေ ဘာသာဂျူကီု
၂) ညးမၞုံကဵု တၞောဝ်ဗဳဇဂကူဂျူ(လဆောဝ်မ္ဂး တၞောဝ်ဗဳဇ မပိုတ်အာတအ်လေဝ် ပါလုပ်ကီု) (၃) ညးဟွံမဲ ကုတၞောဝ်ဗဳဇဂကူဂျူ ဆဂး လျုင်ပတှ်ေကေတ် ဘာသာဂျူတအ် မဒှ်ရ
၃၈] ပ္ဍဲကဵုဝင်မ္ဂး အတိုင်အခိုက်တြေံ စၟတ်သမ္တီကၠုင် ဂကူဂျူ နကဵုမဒုင်သဇိုင် ကုဟလခိစ် (halakhic) မဒှ်သၞောဝ်ဂကူဂျူ (Jewish Law) ရ
သၞောဝ်မစၟတ်သမ္တီ ညးဂှ် မဂွံဒှ် ဂကူဂျူဂှ် ဆေင်ဆက်ကၠုင် နူကဵု လိက်သၠပတ် သြရလ် တဝ်ရး Oral Torah မဒှ်သၞောဝ် မဓဇက်ချူလဝ် နူကဵုၜိုတ် သၞာံခရေတ် ၂၀၀ တေအ်ရ
ပ္ဍဲအခိင်တေအ် ညးတအ် ဒစဵုဒစး ညးဗြဴဂျူ မစှ်ေဒၞာဲ ကုဘာသာသအာင်တအ်ရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ကောန်ဇာတ် မတိတ်ကၠုင် နူကဵုအပါဘာသာသအာင်တအ်ဂှ် ဟွံဗက်စ ဘာသာဂျူ
လ္ၚောဝ်ကျာ်တၞဟ်ရ (Deuteronomy 7
1 5
အတိုင်လိက် (Leviticus 24
10) မ္ဂး ကောန်ဇာတ် မကတဵုဒှ် နူကဵု မိ ဂကူဟေဗြေဝ် (ဂျူ
အပါ ဂကူအဳဂျေပ်တအ်ဂှ် ဂွံစၟတ်သမ္တီ မၞိဟ်ပ္ဍဲ ဂကောံမၞိဟ်အေတ်သရေလ ရ
ပရေင်ပြံင်လှာဲ ဗီုမစၟတ်သမ္တီ ဂကူဂျူ ဂွံပြံင်လှာဲအာဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကၠာ ဟွံဂွံဒဴတိတ် နူအဳဂျေပ်တေအ်ရ
ဟိုတ်တုန် ညးဗြဴ ဂကူဂျူတအ် ဒးဒုင်ပလီုကောန်သမ္ဘာ ကုအဳဂျေပ်တအ်တုဲ ကလိဂွံကောန်ဇာတ်ရ
၃၉] ညးလ္ၚဵုဟီု သၞောဝ်ဂှ် ဒးပလေဝ်ထောအ် ဟိုတ်နူ ညးဗြဴဂကူဂျူ ဒးဒုင်တံင်ဂြဲဏာ ကုကောန်ပၞာန်ရဝ်မ နဒဒှ်ဂၠုဲဍိက်ကာမတုဲ ညးတအ် ဒးသၠာဲထောအ် သၞောဝ်ဂှ် သွက်ကောန်ဇာတ် မကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု အကာဲအရာဂှ်ရ
၄၀] တုဲပၠန် ဟိုတ်နူ ပရေင်ဒစဵုဒစး ဘာသာဂျူ ကတဵုဒှ်ကၠုင်လဝ် ပ္ဍဲအကြာ ၁၈-၁၉ ဗွဝ်ကၠံတုဲ သၞောဝ်တြေံ နူကဵုလိက်တြေံ ဟလခိစ် ဂှ် ပြံင်လှာဲထောအ် ဗီုမစၟတ်သမ္တီ ဂကူဂျူရ
၄၁] အတိုင်လညာတ် အစာဝင် Shaye J
Cohen မ္ဂး ဟိုတ်မဂွံပြံင်လှာဲ ဗီုမစၟတ်သမ္တီ ဂကူဂျူဂှ် ဟိုတ်နူပရေင်ဖျေဟ်ဒၞာဲအိန်ထံင် ဂကူမထုဲနှဴတုဲ ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
၄၂] ပရူတမ်မူလ ဂကူဂျူ နူလဵုမကၠုင်ဂှ် ဂွံတီကၠးကၠး ဟွံလောဲသွာရ
ဝင်တမ်မူလဂျူဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဝင်ကောန်မၞိဟ် အောန်အိုတ် မလောန်ကၠုင် ၜိုတ် ပိလ္ၚီ (၃၀၀၀) သၞာံတေအ်တုဲ ဒုင်သဇိုင် ကုသက်သဳဝင် လိက်မချူလဝ် နူခေတ်တြေံ နာနာသာ်တုဲ နူကဵုဂကူတြေံ ရးဗၟံက် ၜိုတ်(၁၀) ဘာသာတအ်တုဲ ပတိုန်ထ္ၜးဏာရ
နကဵု ပရေင်လ္ၚတ်ဂၠိုက်ဂၠာဲ ပုရဏဝိဇ္ဇာယာံ ပၠန်လေဝ် တၠပညာတအ် ဒုင်သဇိုင် ကုတဳအဝ်ရဳ မယိုက်စဂွံ ဗွဲမဂၠိုင်တအ်တုဲ ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ပရူတမ်မူလ ဂကူဂျူရ
တၞောဝ်ဗဳဇ ကေုာံ ဝင်တမၠာ ဂကူဂျူဂှ် ဆက်စပ် ကိတ်ညဳဒၟံင် ကုသက်သဳ နူကဵု ပုရဏဝိဇျာန်
ဇဳဝဗေဒ ကေုာံ လိက်စၟတ်သမ္တီဝင်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု လိက်ဝင်သာသနာကီု သီုကဵု လိက်ဒဏ္ဍာရဳဂမၠိုင်ရ
တၞောဝ်ဗဳဇတမ်မူလ ဂကူဂျူဂှ် စေန်ဆက်ကၠုင် နူကဵု ဂကူ မဟီုအရေဝ် သေမိတိစ် (semitic-speaking tribes) နူကဵုခေတ်ပသဲတေအ် မကော်ခဴစ ဂကူအေဿရေလ (Israelites) ညးမပဒတဴ ပ္ဍဲဒၞာဲလ္ၚဵု ခေနာန် (Canaan) ပ္ဍဲအခိင် ကာလ ဂကောံဂကူ ကေုာံ ဨကရာဇ်ဍုင် (tribal and monarchic periods)ရ
၄၃] ယၟုမ္ဂးဂျူ မကော်ဒၟံင် ခေတ်ပစ္စုပ္ပန်ဏအ်ဂှ် စေန်ဆက်ကၠုင် နူကဵု တၞောဝ်ဂကူအေဿရေလ လပါ်သၠုင်ကျာ ဍုင်ယူဍ (Kingdom of Judah)ရ
၄၄][၄၅][၄၆][၄၇][၄၈][၄၉]ယူဍ ဟိုတ်နူအင်္ဂလိက် ပ္တိတ်ရမ်သာင်ဂျူတုဲ ဂကူမန်တအ်လေဝ် ကော်စဂျူကီုရ
ပ္ဍဲလိက်တြေံ မပ္တံကဵု သၠပတ်သမ္မာတအ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ဂကူယူဍ (ဝါ) မၞိဟ်ယူဍ ရ
အတိုင် လိက်သၠပတ်ဟေဗြေဝ်မ္ဂး တၞောဝ်ဗဳဇဂကူဂျူဂှ် စေန်ဆက်ကၠုင် နူကဵု အဖရာဟာန် (Abraham) ကောန်ညး ဣသက် (Isaac
ကောန်ဣသက်ဂှ် ဒှ် ယာကုက် (Jacob
က္ဍိုပ်သကိုပ် သၟတ်ဗြဴသာရာ (Sarah
ရေဗေက်ခါ (Rebecca
လေဟ် (Leah) ကေုာံ ရချေလ် (Rachel) ညးမပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲခေနာန် (Canaan) မဒှ် ဍုင်အဳဂျေပ်ဂှ်ရ
တၞောဝ်ဂကူ ၁၂ ဂှ် ဟီုလဝ် ဒှ်ကောန်ဇာတ် ယာကုက် စှ်ၜါဂှ်ရ
ယာကုက် ကဵု ဂကောံသ္ၚိကၟိန်ညး ပြံင်အာမံင် ပ္ဍဲဍုင်အဳဂျေပ်တြေံ ကြဴနူ မဂွံဒုင်ဘိက် သွက်ဂွံပဒတဴ နကဵုအလဵုဇကု သၟိင်ပေရတ် (Pharaoh)ရ
ကြဴဂှ် တၞောဝ်ဒတောဝ်ဂှ် ဒးဒုင်ရပ် ပဍိက် အဳဂျေတ် စဵုကဵု စိုပ်အခိင် မဒဴတိတ် နူအဳဂျေပ် နကဵုသၟဝ်ပၠတရဴမောသေတ် (Moses)ရ
တိတ်နူ အဳဂျေပ်တုဲ ဂကူအေဿရေလတအ် သီကေတ် ခေနာန် နကဵုသၟဝ်ပၠတရဴ ညးမဆက်ဒုင်အာဲ မဝ်သေတ်
ယောရှဝါ (Joshua
အတိုင်ဝင် နူလိက်သၠပတ်သမ္မာမ္ဂး ယောရှဝါ စုတိတုဲ ပရောဗက် သမုအေလ် (Samuel) စဝ်အဘိသေခ ကုသၟိင်သောလ်(Saul
သၟိင်သောလ် ဟွံမဲတုဲ သၟိင်ဍာဝိတ် (David
သၟိင်ဍာဝိတ် ဟွံမဲတုဲ သၟိင်သောလမဝ် (Solomon) ပ္ဍဲအခိင် သၟိင်သောလမဝ်
သၟိင်သောလမဝ် ဟွံမဲတုဲ ဍုင်အေဿရေလ ဒကးအာ ၜါကရေက်
ဍုင်အေဿရေလ ကဵု ဍုင်ယူဍ
ဍုင်ယူဍဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုတၞောဝ်ဂကူ ယူဍ ကေုာံ တၞောဝ်ဂကူ ဗေန်ဂျမိန် (Tribe of Benjamin
တၞောဝ်ဂကူ လေဝိ (Tribe of Levi) လေဝ် နွံညိညကီုရ
ဆဂး ဗွဲကြဴညိ တၞောဝ်ဂကူတအ်ဏအ် ပြံင်လုပ်မံင် ပ္ဍဲဍုင်အေဿရေလ ရ
၅၀][၅၁] အတိုင်လၟေင်ဝင် နူသၠပတ်သမ္မာ ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် အစာပုရဏဝိဇ္ဇျာယာန် (archaeology) (အစာဝင်) ခေတ်တၟိတအ် တးပါဲ ဟွံဒုင်တဲ[၅၂]တုဲ နူဒဒှ်ဝင်ဂှ် သှ်ေၜက် တန်တဴဒၟံင် နဒဒှ် ဒဏ္ဍာရဳ ဂကူဂျူမွဲရ
အတိုင်အစာဝင် ပုရဏဝိဇ္ဇာယာန် တအ် မပတှ်ေကေတ်မ္ဂး ဂကူအေဿရေလ ကေုာံ ယေန်သၞာင်ညးတအ်ဂှ် ဗတိုက်သီကေတ် ဒေသဂှ် ဗွဲအနိက်အထက် ဟွံသေင်
လုပ်မံင် ပံင်နှဴ ကုဂကူခေနာန်တအ်တုဲ ယေန်သၞာင် (ဝါ) ဓဝ်ပတှ်ေ နူကဵု ကျာ်မၞုံဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ်အာ ဓဝ်ပတှ်ေ ကျာ်မၞုံမွဲဇကုဓဝ် မကော်ဂး ယေဟဝ်/ယေဟဝ်ဝါ (Yahweh
အခိုက်ဓဝ်ပတှ်ေ ယေဟဝ် မဒှ်ကျာ်ထာဝရ မွဲဇကုဓဝ်ဂှ် ဇၞော်ဗြေဝ်တိုန်တုဲ ကောံသၟဟ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် ဂကူအေဿရေလမွဲတုဲ ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲခေနာန်ဂှ်ရ
၅၃][၅၄][၅၅] အေဿရေလ နဒဒှ် ဂကူမွဲ မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက် မလုပ်လၟိဟ်သက်သဳဝင်ဂှ် နူကဵု ဘဳသဳ အကြာ ၁၂၀၀ ကဵု ၁၀၀၀ ရ
၅၆] အတိုင်လိက်သၠပတ်သမ္မာ မဟီုလဝ် အခိင်ကၟိန်ဍုင်ၜါ မပံင်ကောံတုဲ ဒှ်အာ ဍုင်မွဲဂှ် ဟွံတီ ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်ရ
၅၇][၅၈][၅၉][၆၀][၆၁][၆၂][၆၃][၆၄][၆၅] နကဵုသက်သဳဝင် တၠပညာအစာဝင်တအ် မဒုင်လဝ်တဲပေင်င်ဂှ် ယၟုမ္ဂး အေဿရေ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်တၟအ် မေရ်နေပ်တး (Merneptah Stele
လိက်တၟအ်ဂှ် ဒှ်လိက်တၟအ် နူကဵု သၞာံၜိုတ် ဘဳသဳ ၁၂၀၀[၅][၆] တုဲပၠန် ခေနာန်ဂှ် အစာဝင်ပုရဏဝိဇ္ဇျာန်တအ် စၟတ်သမ္တီ ဒုင်လဝ်တဲ ဒဒှ်ရ ကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲခေတ်ဗရိုတ်လဒေါဝ် (Middle Bronze Age
၆၆][၆၇] ဆဂး ဍုင်အေဿရေလ ကဵု ဍုင်ယုဍ ၜါဏအ် အဝဵုသြဇာ ၜိုတ်ဂလိုင်လဵုမၞုံဂှ် ပရေင်ဒးပါ်ပါဲ ဟီုဂး ရေင်သကအ်နွံညိရ
ဆဂး အစာဝင်တအ် တုပ်စိုတ် ဒုင်တဲဂှ် ဍုင်အေဿရေလ ဂှ် နွံလဝ် နူၜိုတ် ဘဳသဳ ၉၀၀ တေအ်[၆၃][၆၄][၆၅] တုဲပၠန် ဍုင်ယုဍ (Kingdom of Judah) ဂှ် နွံလဝ် ပ္ဍဲၜိုတ် ဘဳသဳ ၇၀၀ ရ
၆၈] တုဲပၠန် ညးဗွဲမဂၠိုင် ဒုင်တဲမွဲပၠန်ဂှ် ဍုင်အေဿရေလ ဒးဒုင်ပလီုဂှ် ၜိုတ် ဘဳသဳ ၇၂၀ ပ္ဍဲအခိင် ဍုင်ဂှ် ဒးဒုင်ဗတိုက် ကုအေန်ပါယာအသ်သဳရဳယာန်တၟိ (Neo-Assyrian Empire)ရ
၅၀] ယၟု ဂျူ (Jew) ဂှ် တမ်မူလဍေဟ် ကၠုင်နူ အရေဝ်ရဝ်မာန် ယုဒေန် (Judean) မဂွံအဓိပ္ပါယ် မၞိဟ်နူကဵု ဍုင်ယုဍ
၆၉] နိရုတ္တိ ဝေါဟာရ ဗီုမပြံင်လှာဲ နူကဵု အေဿရေလ ဂွံဒှ်အာ ဂျူ ဂှ် ပ္ဍဲလိက်သၠပတ်သမ္မာတဝ်ရာန် (Torah)ဂှ် ဟွံဂွံဆဵုကေတ်ရ
ဆဂး ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက် (Book of Esther) မချူလဝ် နူကဵု ဘဳသဳ ၄ ဗွဝ်ကၠံဂှ် (4th century BCE)[၇၀
လိက် Ketuvim
ပ္ဍဲတတိယဝက် လိက်တနက် (Tanakh)တအ်ရ
ပ္ဍဲသၞာံဘဳသဳ ၅၈၇ ဂှ် သၟိင် နေဗုချဒ်နေသာ ဒုတိယ (Nebuchadnezzar II) မဒှ် သၟိင်အေန်ပါယာ ဗေဗဳလောန်တၟိ (Neo-Babylonian Empire) လုပ်ဗတိုက် သီကေတ် ဍုင်ယေရုသလေမ် (Jerusalem)တုဲ ပလီုထောအ် ဘာကျာ်ပထမ (First Temple)တုဲ ညးဍုင်ကွာန်အဓိက ဗွဲမဂၠိုင် ဒးဒုင်ရပ်ဏာရ
၇၁] အတိုင်လိက် ဨဇရာ (Book of Ezra)မ္ဂး ကြဴနူ သၟိင်ဂကူဖာသဳယာန် သာဲရုသ် မဟာ (Cyrus the Great) လုပ်သီကေတ် ဍုင်ဗေဗဳလောန်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ဘဳသဳ ၅၃၈ ဂှ် ညးကဵုအခေါင် ကုဂကူဂျူတအ် ကလေင်စဴ ဍုင်ယုဍ ပၠန်ရ
၇၂][၇၃] ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဒှ်အခိင်ပကင်ရင် နကဵုသၟိင်စဍုင် မၞုံယၟု (Zerubbabel) (ညးဂှ် ဒှ်မၞိဟ်တၞောဝ် သၟိင်ဍာဝိတ် မြဴသာ်ဝွံ ဟီုလဝ်
လကျာ် ယောရှ (Joshua) မဒှ်လကျာ် မဆက်ကၠုင် နူကဵုလစှ်ေ ဘာကျာ်တြေံရ
ညးတအ် ကလေင်သြိုင် ဘာကျာ်တၟိ မကော်ဂး ဘာကျာ်ဒုတိယ ပ္ဍဲကဵုအခိင်အကြာ ဘဳသဳ ၅၂၁-၂၁၆ ရ
၇၂] ပ္ဍဲလိက်တိ (Cyrus Cylinder)ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ယၟုသၟိင်သာဲရုသ် ကေုာံ ပရူမကလေင်သြိုင်ခၞံ ဘာကျာ်
ကလေင်ပတိုန် မၞိဟ်ဇၞော် ညးမကလေင်စဴရ
၇၄] ဆဂး အစာဝင်လ္ၚဵုဟီု လိက်ဂှ် ချူလဝ် ပရူဗေဗဳလောန် ကေုာံ မေသဝ်ပဝ်တမဳယျာ
ဟွံချူလဝ် ပရူယုဍ ကေုာံ ယေရုသလေမ် ရ
၇၄] ပါမောက္ခ လေသတာ ဂြဗ္ဗေ (Professor Lester L
Grabbe) ဟီု လိက်ဂှ် ဒှ်လိက်အသံပါင်အမိင် သၟိင်သာဲရုသ် မဆေင် ကဵုယုဍ
ညးဆက်ဟီုပၠန်ဂှ် အစာဝင်ပုရဏဝိဇ္ဇျာန်တအ် စှ်ေစိုတ် အရာမကလေင်စဴဂှ် ဂကူဂျူ ဗွဲမဂၠိုင် ကလေင်စဴကၠုင် မွဲတဲဓဝ် ဟွံသေင်
ကလေင်စဴဒၟံင်သိုက်သိုက် မဂၠိုင်ကဵု သၞာံဗွဝ်စှ် ရ
၇၅] ဍုင်ယုဍတြေံဂှ် ကတဵုဒှ်အာ နကဵု တွဵုရး အပ္ဍဲ အေန်ပါယာဖေရ်သဳ [၇၆] နကဵုပယျဵုတိဍာ် မွဲအခိင်ကဵုမွဲအခိင် ဟွံတုပ်ရ
၇၅] လၟိဟ်မၞိဟ် ပ္ဍဲဍုင်ယုဍဂှ်လေဝ် အောန်စှ်ေအာ ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ
အတိုင်မလ္ၚတ် ပုရဏဝိဇ္ဇျာယာန်မ္ဂး လၟိဟ်မၞိဟ် နွံၜိုတ် ၃၀၀၀ ပ္ဍဲအခိင်အကြာ ဘဳသဳ ၅ ကဵု ၄ ဗွဝ်ကၠံဂှ်ရ
308 ဒေသဂှ် ဒးဒုင်အုပ်ဓုပ်လဝ် နကဵု အဆေမေနိဒ် (Achaemenids) စဵုကဵု စိုပ်အခိင် အေန်ပါယာဂှ် ဒးဒုင်သရိုဟ်ပလီု ပ္ဍဲဘဳသဳ ၃၃၃ နကဵု သၟိင်ဇၞော် အာလေက်ဇြေန်ဒြာ (Alexander the Great)ရ
ဂျူတအ်လေဝ် ပ္ဍဲလက်ထက် တၞောဝ်သၟိင် ဟသ်မဝ်နေန် (Hasmonean dynasty) နူဘဳသဳ ၁၁၀ စဵုကဵု ၆၃ ဂှ် ကလိဂွံ အခေါင်ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဗၠးၜးရ
တုဲပၠန် ပ္ဍဲလက်ထက် တၞောဝ်သၟိင် ဟေရဝ်ဒိန် (Herodian dynasty) အကြာသၞာံ ဘဳသဳ ၃၇ ကဵု ၆ ဂှ်လေဝ် ကလိဂွံ အခေါင်ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဗၠးၜးကီုရ
၇၇] စတမ်နူ ဘာကျာ်ဒုတိယ မဒးဒုင်သရိုဟ်ပလီု ပ္ဍဲ အေဒဳ ၇၀ ဂှ်တုဲ ဂကူဂျူတအ် ပြးဇးအာရ
၇၈] ပ္ဍဲတင်ဂၞင် မလ္ၚတ် တၞောဝ်ဗဳဇဂကူတအ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ဂကူဂျူ မပြးဇးဒၟံင် အလုံလိုက်တအ်ဂှ် နွံကဵု အာဲကၟာဲဗဳဇဂကူမၞိဟ် နူဒေသလဒေါဝ်ဗၟံက်တုဲ ပ္ဍဲဒေသလဒေါဝ်ဗၟံက်ဂှ်ပၠန် ဗဳဇညးတအ် ကြပ်ညောန် ကုဂကူဂေန်တိလေ (Gentile peoples) မဒှ်တၞောဝ်ဂကူ ဖေရ်တိလေ (Fertile Crescent)တအ်ရ
၇၉][၈၀][၈၁] ပ္ဍဲတၞောဝ်ဗဳဇ ဂကောံဂကူဂျူနာနာတအ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ဒဒှ်ရ ဂျူတအ်ဂှ် တၞောဝ်ဂကူ မစောန်ဆက်ကၠုင် နူကဵု ဇုဇဗဴလ သၞာံ ပန်လ္ၚီ မတုဲကၠုင်တေအ်ရ
၈၂] ၜိုန်ရ ညးတအ် ဒးဒကးပြးချာဲဒၟံင် ရေင်သကအ် အခိင်ဗွဲမလအ်လကီုလေဝ် ဂကောံမၞိဟ်ဂကူဂျူတအ် ဆက်ထိင်ဒဝ်လဝ် အာဲကၟာဲယေန်သၞာင် အခိုက်ကၞာ ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာညးတအ် ဗွဲမခိုင်ကၠိုက်ဖိုဟ်ရ
၈၃] ကြဴနူ ဘာကျာ်ဒုတိယ မဒးဒုင်ပလီုတုဲ ဘာသာဂျူ ဒးဒုင်ဆောံလေင်အာ ဒၞာဲမပကောံ မွဲဂကောံ မွဲဂိုဏ်ရ
၈၄] ၜိုန်ဂှ်ကီုလေဝ် အရာအဓိက ပရေင်ဘာသာဂကူဂျူဂှ် သှ်ေၜက်ဒၟံင် အတိုင်တြေံရ
ပ္ဍဲအခိင်လက်ထက် အာလေက်ဇြေန်ဒြာ ဂှ် လၟိဟ်ဂကူဂျူ နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ
ဝါဒဘာသာဂရိတ်ဂှ် ဆကဵုအန္တရာယ် ပ္ဍဲ (Diaspora) သၟးဟွံသေင် သီုကဵု ဍုင်အေဿရေလ ပ္ဍဲအခိင် ဗွဲမလအ်လကာဖာရ
ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး တၠပညာတအ် စှ်ေစိုတ် ဘာသာဂျူ ဂကောံရဗ္ဗိနိစ် (Rabbinic Judaism) ဂှ် ဒးဒုင်ပနှဴ ကုဝါဒဘာသာဂရိတ် ဂၠိုင်ဗွဲမလောန်ဗၞတ်ရ
ဘာကျာ် ဟွံမဲရတုဲ ဂျူ မဟီုအရေဝ်ဂရိတ်တအ် ဟွံကလေင်ဂတးရံင် (ဝါ) ဟွံစၟဳစဴ ဒၞာဲဇကုတြေံ ပ္ဍဲဂျေရုသလေမ် ဗီုအခိင်ကၠာတေအ်ရ
ညးမရှ်ေသှ်ေဂျူတအ် နကဵုအရေဝ်ဘာသာမ္ဂး ပါ်အာ ၜါဂကောံ
မွဲဂကောံဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မဟီုအရေဝ် ဂရိတ်
တုဲ မွဲဂကောံဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မဟီုအရေဝ် ဟေဗြေဝ်/အာရာပ်ရ
၈၅] လိက်ဘာသာ ကေုာံ ဗီုလျုင်ပတှ်ေဘာသာ အကြာၜါဂကောံဂှ်လေဝ် တၞဟ်ခြာအာ ရေင်သကအ် တၟာဂလိုင်ရ
၈၅] ဂျူမနှဴဂရိတ် (Hellenized Judaism)တအ် ဆလအ် ဟွံလ္ၚတ်ဗှ် လိက်သမ္မာ (Oral Law)တုဲ ဂျူရဗ္ဗိနိစ် (Rabbinic Judaism) (ဗွဲတၟေင် မၞုံ ပ္ဍဲအေဿရေ ကေုာံ ဗဳဗေလောန်) ဝေင်ပါဲ ဘာသာဂရိတ် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲကာလညးတအ် မချူလိက်ရ
၈၅] ဘာသာဂျူမနှဴဂရိတ် (Hellenized Judaism) ကၠေအ်ကၠာဲအာကဵု အခိုက်ကၞာ ယေန်သၞာင်ဂရိတ်-ရဝ်မ (Greco-Roman culture) တုဲ ကၠေအ်ကၠက်အာရ
ဂျူရဗ္ဗိနိစ်တအ် ဆက်သှ်ေအာဒၟံင် ပ္ဍဲဗေဗဳလောန် ဗွဲမဂၠိုင်ရ
၈၅] စိုပ်ၜိုတ် ဗွဝ်ကၠံပထမဂှ် ဂကောံမၞိဟ်ဂျူ ပ္ဍဲဗေဗဳလောန် မဒှ်ဂျူ မစိုပ်အာ ဗေဗဳလောန် ကြဴနူဗေဗဳလောန် သီပလီုထောအ် ဍုင်ညးတအ်တုဲ လၟိဟ်မၞိဟ်ဂၠိုင်တိုန်[၈၆] လၟိဟ်မၞိဟ် နွံၜိုတ် မွဲပြကောဋိကိုဋ်ဂှ် ဒှ်အာ ၜါပြကောဋိကိုဋ်ရ
၈၇] အကြာ ၜိုတ်သၞာံ အေဒဳ ၂၀၀ ကဵု ၅၀၀ ဂှ် နကဵုသဘာဝ လၟိဟ်မၞိဟ် မဂၠိုင်တိုန်ကီု သီုကဵု မၞိဟ်နူဍုင်အေဿရေလ ပြံင်လုပ်ကၠုင်ကီုတုဲ လၟိဟ်မၞိဟ်ဂျူ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ပ္ဍဲဗေဗဳလောန်ဂှ် ဒှ်အာဒၞာဲ လၟိဟ်မၞိဟ်ဂျူဂၠိုင်အိုတ် မွဲဂအုံ တြဴဂအုံရ
၈၇] ပ္ဍဲ ၁၃ ဗွဝ်ကၠံ အစာချူလိက် (Bar Hebraeus) ချူဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲကဵုဂၠးကဝ်ရဝ်မ (ဒၞာဲသၟဝ်အုပ်ဓုပ်ရဝ်မ)ဂှ် လၟိဟ်မၞိဟ် ဂကူဂျူ သီုဖအိုတ် နွံ 6
000 ရ
၈၈] ဆဂး လညာတ်ညးဂှ် အစာဝင်လ္ၚဵု ဟွံဒုင်တဲလေဝ် နွံကီုရ
မၞိဟ်ဂကူဂျူ ကဵု ကွေတ်ဘာသာဂျူ ၜါဝွံ ဆက်စပ် တောဲဒွန်ဒၟံင် ဗွဲမကၟောန်ဓရောန်ရ
ပွမဒုင်ပတှ်ေကေတ် ကွေတ်ဘာသာဂျူဂှ် ဂွံဒှ်တုပ်ကဵု ညံင်ညးမၜံင် ပ္ဍဲမိမဂကူဂျူတအ်ကီုရ
၈၉] ၜိုန်ဂှ်လေဝ် မၞိဟ်မပြံင်လုပ် ဒုင်ကေတ် ကွေတ်ဘာသာဂျူ သီုကဵုမၞိဟ်မၞုံကဵု တၞောဝ်ဗဳဇဂျူတြေံတအ်ဟီု ညးတအ်ဂှ် ဒးဒုင်ပါ်ကဆံင် နဒဒှ် မၞိဟ်ကဆံင်ဒုတိယ နူကဵု မၞိဟ်မၜံင်လဝ် ပ္ဍဲဂကူဂျူတအ်ရ
၉၀] ညံင်ညးတၞဟ် ဂွံပြံင်လုပ် ဒုင်ကေတ် ကွေတ်ဘာသာဂျူဂှ် ညးတအ် ဟွံပ္တိတ်ဒြဟတ် ဟွံဗက်ဟီုတွဟ် စန်ဒက်ရ
ဗွဲမဂၠိုင် ကုကောန်ဇာတ် မကတဵုဒှ် နူမိမ မနှဴရဴတအ်ကဵု ကုညးမစှ်ေဒၞာဲ ဒက်အိန်ထံင် ကုဂျူတအ်သၟးရ ညးတအ် ပ္တိတ်ဒြဟတ် စန်ဒက်
၉၁] လိက်သၠပတ်ဟေဗြေဝ်ဂှ် ဒှ်လိက်မဆေင်ကဵု ကွေတ်ဘာသာညးတအ်ရ
လိက်တအ်ဂှ် တၞောဝ်ဝင်ဂကူဂျူ နူခေတ်တမၠာရ
ဟီုမွဲသာ်ပၠန် လိက်သၠပတ်ဓမ္မတြေံ ပ္ဍဲဘာသာခရေတ်ယာန်ဂှ် ဒှ်လိက်သၠပတ်ညးတအ်ရ
လိက်သၠပတ်ဓမ္မတြေံဂှ် ဘာသာခရေတ်ယာန်ကီု သီုကဵု ဘာသာအေဿလာမ် စၟတ်သမ္တီလဝ် လိက်သၠပတ်ကျာ်ညးတအ်ကီုတုဲ ဘာသာပိဝွံ ညးကော်စ ဘာသာအဗရာဟေမ် (Abrahamic religions)ရ
ဘာသာဂျူဂှ် ကုညးမစ္ၜောဲစ္ၜော်တအ်ဂှ် ဟိုတ်မၞုံကဵု သီုဒ္ဂေတ်လၟေတ်မၞိဟ်ကီု သီုကဵု ဓဝ်ပတှ်ေဂှ်ရ ဘာသာဂျူဂှ် ဒှ်ဘာသာ မစ္ၜောဲစ္ၜော်မွဲ သၟးဟွံက သီုဒှ် ဒ္ဂေတ်လၟေတ်ဘဝ "way of life
၉၂]တုဲ ဂွံပါ်ကၠးကၠး အရာလဵု ဒှ်ဘာသာဂျူ
အရာလဵု ဒှ်ပြဝေဏဳဂျူဂှ် ဟွံလောဲသွာရ
အတိုင်လၟေင်ဝင် အခိင် ကေုာံ ဒၞာဲဒတန် တၞဟ်ခြာ မပ္တံကဵု ခေတ်ကာလဂရိတ်ခေတ်တြေံ မကော်ဂး ဟေလ်လေနိစ်[၉၃
ပ္ဍဲယူရောပ် ကၠာ ကေုာံ ကြဴ နူခေတ်ပညာ[၉၄] ပ္ဍဲအေဿလာမ်သပိန် ကေုာံ ပဝ်တူဂြဳ
၉၅] ပ္ဍဲအဖရိကသၟဝ်ကျာ ကေုာံ လဒေါဝ်ဗမံက်[၉၅] ပ္ဍဲအိန္ဒိယ
၉၆] ပ္ဍဲဍုင်ကြုက်
၉၇] ဟွံသေင်မ္ဂး ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်
၉၈] ကေုာံ ပ္ဍဲအေဿရေ[၉၉] တအ်ဂှ်တုဲ ဘာသာဂျူဂှ် ပကဵု ညံင်ဂွံဖျေဟ်ကိုန်ဂစိုတ် အရာလဵုမဒှ် ဘာသာဂျူ ဟွံလောဲသွာရ
အရာလ္ၚဵု မဆေင်ကဵု ဘာသာဂျူတုဲ အရာလ္ၚဵု မပြံက်နှဴကၠုင် နူကဵုပွဳပွူညးတအ် မမံင်လဝ်ဂှ်ရ
၁၀၀] အရေဝ်ဘာသာဟေဗြေဝ်ဂှ် ဒှ်အရေဝ်လိက် ဘာသာဂျူ (မကော်ခဴစ lashon ha-kodesh
တဝဟ်ပါင်ကျာ်
အရေဝ်မစကာ လိက်ဟေဗြေဝ်ဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ဒှ်လိက် မကော်ခဴစ တးနက် (Tanakh) မဒှ်လိက် မမင်မဲလဝ် အရေဝ်ဂကူဂျူတအ် နူကဵုဗွဝ်ကၠံ ဗွဲမဂၠိုင်တေအ်ရ
ၜိုတ် ဘဳသဳ ၅ ဗွဝ်ကၠံတေအ် ဂကူအာရမိစ် (Aramaic) မဒှ်ဂကူ တၞောဝ်ဗဳဇကြပ် စကာ အရေဝ်ဟေဗြေဝ် နဒဒှ် အရေဝ်မဟီုဂး ပ္ဍဲဂျူဒေဲ (Judea)ရ
၁၀၁] ၜိုတ် ဘဳသဳ ၃ ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဂျူလ္ၚဵုဂှ် ဟီုအရေဝ်ဂရိတ်
၁၀၂] ဂျူ ပ္ဍဲဗေဗဳလောန်ဂှ် ဟီုအရေဝ် ဟေဗြေဝ်
အရေဝ်အာရမိစ်
အရေဝ်ၜါဏအ်ဂှ် ဂျူမနွံ ပ္ဍဲအေဿရေလတအ်လေဝ် ဟီုဒၟံင်ကီု ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်
နွံပၟိက် ဗၟံက်ထ္ၜးတင်နိဿဲ] နကဵုဗွဝ်ကၠံ ဗွဲမဂၠိုင် ဂျူမပြးဇးဒၟံင် အလုံလိုက်မွဲတအ်ဂှ် စကာအရေဝ်ဒေသ (ဝါ) အရေဝ်အဓိက ပ္ဍဲဒၞာဲညးတအ် မပဒတဴဂှ်တုဲ ရမ္သာင်ညးတအ်လေဝ် ဓစေင်ဗၠေင်ဗက်အာကဵု အရေဝ်ဒေသတအ်ဂှ်ကီုရ
ဥပမာ အရေဝ် ယိဒ်ဒိရှ် (Yiddish) ဂှ် ဒှ်အရေဝ် ဂျူဒေဲအဝ်-ဂျာမာန် (Judæo-German language) မဒှ်အရေဝ် မပံင်နှဴ အကြာအရေဝ်ဂျူ ကဵု အရေဝ်ဂျာမန်
ဂျူမပဒတဴ ပ္ဍဲဒေသလဒေါဝ်ယူရောပ်တအ် မဟီုရ
ညံင်ရဴဂှ်ကီု အရေဝ် လာဒိနဝ် (Ladino) ဂှ် ဒှ်အရေဝ် ဂျူဒေဲအဝ်-သပိန် (Judæo-Spanish language) မဒှ်အရေဝ် မကတဵုဒှ်ကၠုင် နူဂကူဂျူ သေဖရ်ဒိ (Sephardi Jews) ညးမပဒတဴ ပ္ဍဲဒေသမုဟ်ၜဳ အဳဗေရိယာန် (Iberian peninsula)ရ
ပါဲနူဏအ်လေဝ် နွံတၟာဂလိုင်ဏီရ
၁၀၃] လိက်ဘာသာဟေဗြေဝ်ဂှ် လုကဴ ပွိုင် ၁၆ ဗွဝ်ကၠံပြင်င် စကာကၠုင် နဒဒှ် လိက်မစကာ ပ္ဍဲဘာသာ ကေုာံ လိက်မချူလဝ် လိက်မဆေင်ကဵု ကွေတ်ဘာသာဂျူရ
ဆဂး အရေဝ်ဟေဗြေဝ်ဂှ် ဆမၞိဟ်ညိညဓဝ်ဟေင် စကာကၠုင် နဒဒှ် အရေဝ်မဟီု ရိုဟ်ဒဒှ်တ္ၚဲရ
ဟီုမွဲသာ်ပၠန် အရေဝ်ဟေဗြေဝ်ဂှ် ပ္ဍဲဂါထာလ္ၚောဝ်ကျာ်တအ် ကေုာံ လိက်ကျာ်ဟေင်ရ စကာကၠုင်တုဲ ပ္ဍဲလဟီုမၞိဟ်တအ် ရိုဟ်ဒဒှ်တ္ၚဲဂှ် စကာဒၟံင် အရေဝ်ဘာသာ မကြပ်ညောန် ကုညးတအ်ရ
၁၀၄] ညးမကလေင် ဂယိုင်ပတိုန် ညံင်အရေဝ်ဟေဗြေဝ် ဂွံကလေင်ဂျိုင်ကၠုင် နဒဒှ်အရေဝ် မဟီုရိုဟ်ဒဒှ်တ္ၚဲပၠန်ဂှ် ဒှ် အဳလဳဇာ ဗေန် ယေဟုဒါ (Eliezer ben Yehuda)ရ
ညးစိုပ်အာ ဍုင်ပါလေတ်သတာင် (လၟုဟ် မကော် အေဿရေ) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၈၁ တေအ်ရ
ညးဗတောန်ကဵု ဂကူဂျူတအ် အရေဝ်ဟေဗြေဝ်ဂှ်ရ
အရေဝ်ဂျူ (ဝါ) အရေဝ်ဟေဗြေဝ်ဂှ် စနူအခိင် တာန်နစ် (Tannaic times) (နူအေဒဳၜိုတ်၂၀၀) တေအ်ဂှ် နဒဒှ် အရေဝ်မဟီုဂးရိုဟ်တ္ၚဲမွဲဂှ် ကၠေအ်ကၠက်အာတုဲတုဲရ
၁၀၁] လၟုဟ်မ္ဂး အရေဝ်ဟေဗြေဝ် ခေတ်တၟိဂှ် နဒဒှ် အရေဝ်မစကာဍုင်အေဿရေမွဲဂှ် ကလေင်ဂျိုင်တိုန်တုဲ တန်တဴဒၟံင်ပၠန်ရ
၁၀၅] ၜိုန်ရ အရေဝ်ဟေဗြေဝ်ဂှ် နဒဒှ် အရေဝ် မစကာဍုင်မွဲ သွက်ဂကူဂျူ ပ္ဍဲဍုင်အေဿရေကီုလေဝ်
ဂျူအလုံဂၠးတိဂှ် ဟီုအရေဝ်ဟေဗြေဝ် ဟွံလေပ်ဏီရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ အရေဝ်အင်္ဂလိက်ဂှ် စကာဒၟံင် နဒဒှ် အရေဝ် မဆက်စၠောအ် အကြာဂကူဂျူဂမၠိုင်ရ
၁၀၆][၁၀၇][၁၀၈][၁၀၉][၁၁၀] ၜိုန်ရ ဂကူဂျူဂမၠိုင် လေပ်ကၠိုဟ် အရေဝ်ဘာသာဂျူ ၜိုတ်ကၠိုဟ်ခၠင် ဂွံဗှ်လိက်ကျာ် မချူလဝ် နကဵုဘာသာဂျူခေတ်တြေံ လေပ်ကီုလေဝ်
ဂျူဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် အရေဝ်အင်္ဂလိက်ဂှ် စကာဂၠိုင်ရ
အရေဝ်ဘာသာ ဂကူဂျူတအ် မဟီုဂၠိုင်အိုတ် ပိဘာသာ ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်ဂှ် ဒှ်အရေဝ်ဟေဗြေဝ်
အရေဝ်အင်္ဂလိက် ကေုာံ အရေဝ်ရုရှာရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ အရေဝ်ရဝ်မ
အရေဝ်ပြင်သေတ် ကေုာံ အရေဝ်သပိန်လေဝ် စကာဂၠိုင်ကွေဟ်ကီုရ
၁၀၃] ပ္ဍဲခေတ်ကိုပ်ကၠာတေအ် အရေဝ်ယိဒ်ဒိသ် မဒှ်အရေဝ်ဂျူ မပြံက်နှဴကဵုဂျာမနဳဂှ် ဂျူတအ် ဟီုဂၠိုင်အိုတ်ကီုလေဝ် [၁၁၁] ကြဴနူ ပၞာန်ဂၠးတိအလန်ဒုတိယ ဂျူမဒုင် ဂစိုတ်ပဠက်ဂကူ (ဒးဒုင်စံင်ယဇ်) ပ္ဍဲဂျာမနဳတုဲ အရေဝ် ဟေဗြေဝ်ခေတ်တၟိ မဒှ်အရေဝ် ဂကောံချဳဓရာင် သွက်ဗၠးၜးဂကူဂျူ မကော်ဂး ပရေင်ချဳဓရာင် ဇြာဲနာက် (Zionist movement) တအ်မစကာဂှ် ဒှ်ကၠုင် အရေဝ်ဂျူမွဲတုဲ အရေဝ်ဟေဗြေဝ်ဂှ် ဒှ်အာ အရေဝ်စကာဍုင် အေဿရေ ရ
ပ္ဍဲဒၞာဲလ္ၚဵု အရေဝ်မိ (ဝါ) အရေဝ်မစကာရိုဟ်တ္ၚဲ ဂကူဂျူတအ်ဂှ် တၞဟ်ခြာ နူအရေဝ်မၞိဟ်မစကာဂၠိုင် ပ္ဍဲဒၞာဲဒေသဍုင် ညးတအ် မပဒတဴဒၟံင်ရ
ဥပမာ ပ္ဍဲကွဳဗေက် (Quebec) ဂကူအရှကေန်ဇိစ် (Ashkenazic) ဗွဲမဂၠိုင်တအ် လွဳဗစ အရေဝ်အင်္ဂလိက် နဒဒှ်အရေဝ်မိကီုလေဝ် ဂကူဂျူ သေဖရ်ဒိစ် (Sephardic) တအ် စကာ အရေဝ်ပြင်သေတ် နဒဒှ် အရေဝ်အဓိကရ
၁၁၂][၁၁၃][၁၁၄] ညံင်ရဴသာ်ဂှ်ကီု ဂျူ ပ္ဍဲအဖရိကသၠုင်ကျာတအ်ဂှ် စၞးမဟီု အရေဝ်အဖရိကာန် ဂှ် ညးတအ် ဟီု အရေဝ်အင်္ဂလိက် ရ
၁၁၅] ဟိုတ်နူပဝ်လဇြဳ (ဝါ) ပရေင်ကၟာတ်လဒဵု သဵုဗိယေတ် ကေုာံ ဨကရာဇ်ဇာတအ်တုဲ ဂကူဂျူ မၞုံပ္ဍဲရုရှာဂှ် အရေဝ်ဘာသာယိဒိဒိစ် (အရေဝ်ဂျူမွဲဂကူ) ဂှ် ကၠေအ်အာတုဲ မၞိဟ်တအ် ဟီုအရေဝ်ရုရှာအိုတ်ရ
၁၁၆][၁၁၇][၁၁၈] အခိင်လၟုဟ် ဂျူ မၞုံပ္ဍဲဍုင် မပါ်တိတ် နူကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံဆဵုဗိယေတ်တြေံ မပ္တံကဵု ဍုင်ယူကရိုင် (Ukraine)တအ်ဂှ် အရေဝ်ဒေသဂှ် ဟွံဟီုတုဲ ဟီုအရေဝ်ရုရှာအိုတ်ရ
၁၁၉][၁၂၀][၁၂၁][၁၂၂][၁၂၃] ၜိုန်ရ လၟိဟ်မၞိဟ်ဂကူဂျူ ပ္ဍဲအဖရိကသၟဝ်ကျာဂှ် အောန်တဴကီုလေဝ် ဂျူ မၞုံပ္ဍဲဍုင်အလ်ဂေရိယျာ
မဝ်ရဝ်ကဝ်
တူနဳရှာ တအ်ဂှ် ဟွံဟီု အရေဝ် ညးဒေသ မပ္တံ အရေဝ်အာရာပ် ကေုာံ အရေဝ်ဗေရ်ဗေရ် (Berber)တအ်တုဲ ဟီု အရေဝ်ပြင်သေတ် ရ
ဒေသတအ်ဂှ် ကေင်ဒှ်လဝ် သၟဝ်ကဝ်လဝ်နဳပြင်သေတ်ရ
၁၂၄] [၁၂၅][၁၂၆][၁၂၇] ပ္ဍဲဂကောံဘာသာဂျူဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်ဘာသာမွဲတၠ မဟီုတုဲ သီုဖအိုတ် ဗီုဏအ် ဟွံမဲကီု ပ္ဍဲကဵုဂကူလေဝ် မၞိဟ်မပၠတရဴဂကူ မၞုံကဵု က္ဍိုပ်သကိုပ်မွဲတၠဓဝ် ဟွံမဲကီုရ
၁၂၈] ဆဂး ပ္ဍဲဂကောံဘာသာဂမၠိုင်ဂှ် မၞုံကဵု က္ဍိုပ်သကိုပ် ကဆံင်နာနာသာ် ကဆံင်ပွိုင်ဍုင်
ကဆံင်ဍုင် ကေုာံ ကဆံင်ဍုင်ဂမၠိုင် မပံင်တောဲ နွံရ
၁၂၉] အေဿရေ ဂှ် ဒှ်ဍုင် ကောန်ဂကူဂျူတုဲ ပၞောဝ်ဍုင်လတူဂၠးတိဏအ်ဂမၠိုင် ဍုင်အေဿရေမွဲဟေင် မဒှ်ဍုင် ဂကူဂျူ မဒှ်မၞိဟ်လပါ်ဂၠိုင်ရ
၁၃၀] ဍုင်အေဿရေဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နဒဒှ် ဍုင်ဗၠးၜး သၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ မဒှ်ဍုင်ဂကူဂျူ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၈ ဂိတုမေ ၁၄ ဂှ်ရ
၁၃၁] ပ္ဍဲကၠတ်ထဝ် မကော်ခဴစ နကဵုဘာသာဟေဗြေဝ် ကၞေသ်သေတ် (Knesset) နွံအမာတ် စၞးညးဍုင်ကွာန် သီုဖအိုတ် ၁၂၀ တၠဂှ်[၁၃၂] အတိုင်သွဟ် သဘင်ရုဲမာဲ သၞာံ ၂၀၁၆ ဂှ်မ္ဂး အမာတ် ၁၄ တၠဂှ် ဒှ်မၞိဟ်စၞး နူကဵုဂကူအာရာပ် ပ္ဍဲဍုင်အေဿရေ ရ
အမာတ်မၞိဟ်စၞးအာရာပ်တအ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် နူကဵုဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂကူအာရာပ် ပ္ဍဲဍုင်အေဿရေဂှ်ရ
ပ္ဍဲနာဲဗစာဂမၠိုင် ပ္ဍဲရုင်ဗစာကၠတ်ထဝ် အေဿရေ (Supreme Court of Israel)ဂှ် မွဲတၠဂှ် ဒှ်မၞိဟ် နူဂကူအာရာပ်ကီုရ
၁၃၃] ပ္ဍဲအေဿရေဂှ် အကြာသၞာံ ၁၉၄၈ ကဵု ၁၉၅၈ ဂှ် လၟိဟ်မၞိဟ်ဂကူဂျူ နူ ၈၀၀
၀၀၀ ဂှ် ဒှ်အာ ၜါပြကောဋိကိုဋ်ရ
၁၃၄] ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ် ပ္ဍဲအေဿရေဂှ် ဂကူဂျူ နွံ ၇၅
၄% တုဲ နွံ ၆ ပြကောဋိကိုဋ်ရ
၁၃၅][၁၃၆] ကာလစဒက်ပ္တန် ဍုင်အေဿရေတေအ်ဂှ် လၟိဟ်မၞိဟ်ဂကူဂျူတအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မပြံင်လုပ် နူမၞိဟ်မဟွံချိုတ် ပ္ဍဲအခိင်ကာလ မဒးဒုင်စံင်ယဇ် ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ပၞာန်ဂၠးတိအလန်ဒုတိယတအ်ရ
၁၃၇] ပ္ဍဲဍုင်အေဿရေဂှ် ဂျူ အဳတဳအဝ်ပဳယျာ (Ethiopian Jews) လေဝ် နွံတၟာဂလိုင်ကီုရ
ညးတအ်ဂှ် ပြံင်လုပ် နကဵုက္ၜင်ကျာ နူကဵုအကြာ ကၞောတ်သၞာံ ၁၉၈၀တအ် ကဵု လပါ်စ သၞာံ ၁၉၉၀တအ်ရ
၁၃၈] အကြာ သၞာံ ၁၉၇၄ ကဵု ၁၉၇၉ ဂျူ ပြံင်လုပ်မံင် ပ္ဍဲအေဿရေ ဗဒါဲ ၂၂၇
၂၅၈ တၠရ
ၜိုတ်ကဝက်ဂှ် ဒှ်ဂျူ မကၠုင် နူကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံသဵုဗိယေတ် ရ
၁၃၉] ပ္ဍဲအခိင်အကြာဂှ် ဂျူ နူကဵု ယူရောပ်လပါ်ပလိုတ်
နူလတ်တေန်အမေရိက ကေုာံ အမေရိကသၟဝ်ကျာတအ်လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုင်ကီုရ
၁၄၀] ဂျူ နူဒေသတၞဟ် ဗီုကဵု ဂျူအိန္ဒိယ
ဂျူမဒြေပ်ဒဴ ဘဲစံင်ယဇ် ပၞာန်ဂျာမနဳတုဲ မစိုပ်အာ ဍုင်အမေရိကာန်
အာဂျေန်တဳနာ
အဝ်သတေလျာ
ချဳလဳ ကေုာံ အဖရိကသၠုင်ကျာတအ်လေဝ် ပြံင်လုပ် အေဿရေကီုရ
ဂျူမပြံင်လုပ် အေဿရေတုဲ ဗွဲကြဴ ဟိုတ်နူ အခက်အခုဲ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပြသၞာအကြာ ဂျူ-အာရပ် ပ္ဍဲအေဿရေဂှ်တုဲ ပြံင်တိတ် နူအေဿရေလေဝ် နွံကီုရ
ဂျူ မပြံင်တိတ် နူအေဿရေဂှ် ညးတအ်ကော်စ ယောရ်ဒိမ် (yordim ירידה) မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမဒဴတုဲ ကုညးမပြံင်လုပ်တအ်ဂှ် ညးတအ်ကော်စ Aliyah עליה မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမစဴဌာန် ရ
၁၄၁
ဝှာင်ဏအ် ဒှ်ဝှာင် နူကဵု ဝီကီမီဒီယာ ကွန်မွန်းစ် တုဲ မဒှ်ဝှာင် မသုင်စောဲလဝ် နကဵုပရဝ်ဂျေတ် တၞဟ်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ
အရာမလဴထ္ၜး ပ္ဍဲဝှာင်တအ်ဂှ် မုက်လိက် မလဴထ္ၜး ဝှာင် ထ္ၜးကဵုလဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
ဍဵု လတူ စၟတ်တ္ၚဲ/အခိင် မွဲမွဲ သွက်ဂွံ ထ္ၜးကဵု ဝှာင် မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်
အရာမဆက်ဗက်ကၠုင် page links ကုဝှာင်ဏအ် ဂမၠိုင်ဂှ်
ကလအ်လတိုပ် (ယၟု ရုက္ခဗေဒ Galanthus အေင်္ကလိက် Snowdrop) ဝွံ ဒှ် တၞံပကဴသၟတ် မနွံ သီုဖအိုတ် ၜိုတ် ၂၀ ဂကူ ပြင်ပြင်တုဲ လုပ်လၟိဟ် တၞောဝ်ဇာတ် Amaryllidaceae ရ
တၞံဝွံ ပ္ဍဲမွဲတၞံမ္ဂး နွံကဵု တၞးဇမၠိင်ၜါ ကဵု တဝ်ပ္ကဴမွဲ ပ္ကဴအသာ်ဗု မွဲဍောင် မနွံကဵု တြဴကထိုက်ရ
ပ္ကဴကလအ်လတိုပ် ဂှ် ဒှ်ပ္ကဴ မတိုန် ပ္ဍဲဒေသလမုဟ် တိုက်ယူရောပ် စဵုကဵု ပ္ဍဲဒေသလဒေါဝ်ဗၟံက်ရ
ဟိုတ်အတိက် ဒဒက်တဴကဵုကုသဵုစိုတ်(ကုသလစိတ္တပါဒ)ဂွံက္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ဂမၠိုၚ် ဖိုလ်အနာဂတ် ဟိုတ်နူကုသဵုစိုတ်ဒှ်ကၠုၚ်တုဲ
လိက်ပရေင် မဆေင်ကဵု ကဗျဂမၠိုင် ကဏ္ဍဏအ်ဂှ် ကဏ္ဍလစှ်ေ နွံဆ အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၈ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၈
ဴမဳ (ယှဴမဳ) ကဝ်ပဝ်ရေရှေန် (Xiaomi Corporation) (/ˈʃaʊmi
၂] Chinese
ဗွဲဓမ္မတာ ကော်စ ၐ
ဴမဳ (ယှဴမဳ) (Xiaomi) ဂှ် ဒှ် ကမ္မဏဳ ဒဳဇြာင် ကေုာံ ကမၠောန်မခၞံပ္တိတ်ကပေါတ် ကိရိယာ ကပေါတ်အဳလေတ္တရောန္နေတ်ဂမၠိုင် ကေုာံ သပ်ဝဴ မဆေင်စပ် ကုကပေါတ်တအ်ဂှ်
စက်ယာန် ကေုာံ ကပေါတ်သ္ၚိဂမၠိုင်ရ
ကမ္မဏဳၐ
ဴမဳဝွံ ဒှ် ကမ္မဏဳဇၞော်အိုတ် မရနုက် ကုဒုတိယ ပ္ဍဲဂၠးတိ ပ္ဍဲ အရာမပ္တိတ် သမာတ်ဖုင် မဒှ် ကြဴနူ သာမ်သံင်
၃] သမာတ်ဖုင် ၐ
ဴမဳ ဂှ် ကၠောန် ကမၠောန် နကဵု သၞောတ် MIUI (လၟုဟ် HyperOS) မဒှ်သၞောတ် မဒုင်သဇိုင် ကုအာန္ဒြောန် (Android) ရ
ကမ္မဏဳဏအ်ဂှ် နွံ ကဆံင် ၃၃၈ တုဲ မဒှ် ကမ္မဏဳ အာယုတ်ဍောတ်အိုတ် ပ္ဍဲကဵု ကမ္မဏဳဂၠးတိ ၅၀၀ ဂှ်ရ
၄][၅] ၐ
ဴမဳ ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၀ ပ္ဍဲဍုင် ဗဳဇိန် (Beijing) နကဵု လေဇုန် (Lei Jun) မွဲစွံ ကုသကအ်ရဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်တြဴရ
လေ ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မဒက်ပ္တန်လဝ် ကမ္မဏဳ ခေန်သပ် (Kingsoft) ကု Joyo
com တုဲ ဗွဲကြဴ ကမ္မဏဳဂှ် ညး သွံ ကု အမေဇြောမ် (Amazon) နကဵု င္ၚုဟ် $၇၅မဳလဳယာန် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၀၄ ရ
သၞာံ ၂၀၁၁ ဂိတုအဝ်ဂေတ်ဂှ် ၐ
ဴမဳ ပ္တိတ် သမာတ်ဖုင် ကိုပ်ကၠာအိုတ်တုဲ စိုပ် သၞာံ ၂၀၁၄ ဂှ် နကဵု ကမ္မဏဳဏအ် ဒှ်ကမ္မဏဳ မကလိဂွံလဝ် ဗွဝ်ဖျဴ သမာတ်ဖုင်ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲရးနိဂီုကြုက်ရ
ဗွဲကိုပ်ကၠာဂှ် ဖျာကမ္မဏဳဏအ်ဂှ် သွံ နကဵုလတူလာင် သၟးဟေင်ရ
ဗွဲကြဴဏအ် စပံင်ကၠုင် သီုကဵု ဆေင်ဖျာကီုရ
၆] ၜိုတ် သၞာံ ၂၀၁၅ ဂှ် နကဵု ကမ္မဏဳဏအ် ကၠောန်ပ္တိတ် ကပေါတ်အဳလေတ္တရောန္နေတ်ဂမၠိုင်ရ
၇] ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၂၀ ဂှ် နကဵု ကမ္မဏဳဏအ် သွံဂွံ သမာတ်ဖုင် ၁၄၉
၄ မဳလဳယာန်
တုဲ သၞောတ်မဝ်ဗာင် MIUI (လၟုဟ် HyperOS) ဂှ် ပ္ဍဲမွဲမွဲဂိတုဂှ် ညးလွပ် လတူ ၅၀၀ မဳလဳယာန် ရပ်စပ်ဒၟံင်ရ
၈] ၜိုတ် သၞာံ ၂၀၂၃ ဂှ် ၐ
ဴမဳ သွံ သမာတ်ဖုင် အလုံမွဲလိုက်ဂှ် ဇၞော်အိုတ် မရနုက် ကုတတိယ
ကလိဂွံလဝ် ဗွဝ်ဖျာ ၁၂% ရ
၉] ညးလ္ၚဵု ကော် ၐ
ဴမဳ အပ်ပဴကြုက် "Apple of China" ရ
၁၀] ကပေါတ် ၐ
ဴမဳဂှ် ဒှ်ကပေါတ် မရပ်စပ်စလောဲသွာမွဲ မြဴသာ်ဝွံ မဂွံဒုင် ပတိုန်စရ
၁၁] နကဵု ကမ္မဏဳဂှ် သီုကၠောန်ပ္တိတ်ဒၟံင် ကပေါတ်အဳလေတ္တရေန္နေတ် ဗီုကဵု တဳဝဳ
ပၟတ်ဓါတ်
က္ၜင်ကျာသက္ကုလစဝ် (unmanned aerial vehicle) ကေုာံ စက်ဇမ္အးကျာ ကေုာံ ကပေါတ်သ္ၚိဂမၠိုင်ရ
ဘဒ္ဒန္တကုမ္မာရ မဟာထေရ် နွံပိုန် ဘာပလိုတ် ကွာန်ကအ်ဇြဲ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်ဝွံ ဒှ်မၞိဟ်ဇာတိ ကွာန်ကအ်သိုက် ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်တုဲ နူအခိင်မကလိဂွံ (၆) ဝှ်ဂှ် ဒါယကာ နူဘာပလိုတ် ကွာန်ကအ်ဇြဲ နိမန်နင် ကဵုဒှ် နွံပိုန်ဘာရ
ကျာ်ဇၞော်ဝွံ ကိစ္စဗဂဵုလဟဵုသာသနာ ပ္ဍဲဘာပလိုတ်ဂှ် အာဂတပၠတရဴတုဲ ဒက်ပ္တန်စေတဳ
ထၜုတ်သီ
သြိုင်ခၞံဘာဇၞော်
သြိုင်ခၞံ ဇြပ်သဘင်ဓရ်ရ
ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၉၂၉ အံက်တဝ်ပါ ၇ (၁၂၉၁ ဂိတုဝှ် (၅)မံက်) တ္ၚဲစန်ဂှ် အလံင်ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တကုမ္မာရ သၠးဂၠံဂဝ် ပ္ဍဲသ္ၚိကၟိန် နာဲဝေါန် မိစိုပ် ပ္ဍဲကွာန်ကအ်သိုက် ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်ရ
မိမၜါ ခုတ်ကဵုယၟု မာံဘကျာန်
ပၞောဝ်ကောဒေအ် သီုဖအိုတ် (၁၁) တၠဂှ် ညးဒှ် ကောန်ဇၞော်အိုတ်ရ
မာံဘကျာန် စိုပ်အဝဲမံင်ဘာဂှ် မိမၜါ အာပအပ်ကဵုမံင်ဘာ လကျာ် ပ္ဍဲဇရေင် ကျာ်ဇၞော်အစာ ဘဒ္ဒန္တအရဳယဝံသ ဘာကအ်သိုက် ကွာန်ကအ်သိုက်ဂှ်ရ
နူဘဝကွးဘာ ပထပိုယ် နူဘဝထပိုယ် ကာလစိုပ် သက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၂၇ ဂိတုဒဂိုန် (၁၂) မံက် သ္ၚိသဝ် နူဂယး (၉) နာဍဳ ၁၀ မိနေတ်ဂှ် နာဲလုင် ဇာတိကွာန်ကြေဝ်ဏာ အုံပလိုတ် ဒုင်ဒါယကာပစ္စဲပန်တုဲ ဂွံအာစိုပ် ဒဒှ်ဘဝခမဳ ပ္ဍဲခဏ္ဍသီ ဘာကအ်သိုက် ကွာန်ကအ်သိုက် ဇရေင်အစာဥပ္ပဇ္ဇျာဲ ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ အရဳယဝံသ ရ
နကဵုဘဝခမဳ တန်တဴ ပ္ဍဲဘာကအ်သိုက် ကလိဂွံ (၆) ဝှ်တုဲ ဂကောံဒါယကာ ကွာန်ကအ်ဇြဲ ဘာပလိုတ်ဂမၠိုင် မပ္တံ နာဲညဳ
နာဲကျောက်
နာဲလဝ်က
နာဲမနဳ
နာဲဟဏိင်
နာဲဟအေမ် တအ် ညးဂမၠိုင် မိက်ဂွံယိုက်ဒိုက်သာသနာ မိက်ဂွံဒုင်ဂိုင်ကေတ် ဒၠောအ်ဗ္တောန်တုဲ ပ္ဍဲဗုဒ္ဓသာသနာ ၂၅၁၆ သက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၃၄ ဂှ် က္ညနိမန်ဏာ ခမဳနာဲကုမ္မာရ သွက်ဂွံဂ္ဇအ်ဘာ ပ္ဍဲဘာပလိုတ် ကွာန်ကအ်ဇြဲရ
တၞဟ်န မၞိဟ်ဒေဝတဴဂမၠိုင် ဂွံလ္ၚောဝ်ပူဇဴတုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၃၄ ၁ ဂိတုမာ်ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် ကျာ်စေတဳမွဲတၞုင် ပ္ဍဲဘာဂှ်ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၃၆၂ ဂိတုမာ်ဂှ် တၞဟ်နခမဳဂမၠိုင် ဂွံပတုဲပါတိမုက်တုဲ ထၜုတ်လဝ် ခဏ္ဍသီမွဲရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၃၆၃ ဂိတုပသာ် (၅) မံက် တ္ၚဲဗြဴဗ္တိဂှ် သြိုင်ခၞံဗဒှ် ဘာဇၞော်
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၃၇၁ ဂိတုကထိုန် (၁၃)မံက် တ္ၚဲစန် သြိုင်ခၞံဗဒှ် ဇြပ်သဘင်ဓရ် သုဓမ္မာမွဲရ
ဇြပ်သဘင်ဓရ်ဂှ် ကလိဂွံၜိုတ်ကဝက်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ပဝ်စဴအာသွဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၃၇၁ ဂိတုမြေက္ကသဵု (၁၄) မံက် (၂၀၀၉ ဂိတုနဝ်ဝေမ်ပါ ၃၀)တ္ၚဲစန် အခိင်နူဂယး (၈) နာဍဳ ကဵု (၄၀) မိနေတ်ရ
အခိင်မကလိလောန်စဴအာသွဝ်ဂှ် ညးကလိဂွံအာယုက် (၈၁) သၞာံ ဝှ်သိက္ခာ (၄၄) ဝှ်ရ
လိက်အုပ် - လိက်ကၞပ် စၟတ်သမ္တီ သဘင်ဖျဴသွဝ်
ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ဒှ်လၟေင် လေန် နူမုက်လိက်တၞဟ် မဒှ် လိက်မသွံဒၟံင် ကေုာံ မစကာလဝ်လိက်တအ်ရ
တုဲပၠန် တင်ဂၞင်တၞဟ် မၞးမဂၠာဲဒၟံင်ဂှ်လေဝ် ကလိဂွံ နူကဵုဒၞာဲဂှ် မာန်ကီုရ
ကွာန်ကအ်ကွေဟ်(အၚ်္ဂလိက်
Thingankyun
သင်္ကန်းကျွန်းရွာ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်ရေဝ်
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
ဂကောံကွာန်ကအ်ကွေဟ်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၆၈
၁] အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကအ်ကွေဟ်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၅၇၃
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၆၆၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၃၂၃၇ တၠရ
ကအသူ(ကသော်ပါၚ်) (အေၚ်္ဂလိခ် အၚ်္ဂလိက်
Fourfinger threadfin
Indian salmon
ชื่อวิทยาศาสตร์
Eleutheronema tetradactylum) ဒှ်ကဍာ်ဖၞုၚ်ကေုာံ ဍာ်အကြာၜါ နွံပ္ဍဲဗဳဇကသော်ပါၚ် (Polynemidae) နွံဗီုပြၚ်ဂၠိၚ်ဟမေါမ် ဖျုန်ဇကုတီုลำ ကြဳလပါ်သ္ကဲ က္ဍိုပ်ဍောတ် သၟန်ပါဂၠိ ตามีเยื่อไขมันปกคลุมและอยู่ใกล้ปลายจะงอย ปากเฉียงขึ้นเล็กน้อย และมีฟันแหลมคม ลักษณะเด่นคือ ก้านครีบส่วนล่างของครีบหูแยกออกเป็นเส้นรยางค์ 4 เส้น ซึ่งภาษาพูดเรียกกันว่าหนวด มีครีบหลังแยกห่างกัน 2 อัน ครีบหางเป็นแฉกลึก ส่วนของลำตัวที่อยู่แนวสันหลังสีเทาปนเขียว ส่วนที่อยู่ถัดลงมาสีเนื้อและสีขาวเงิน ครีบหลังและครีบหางมีรอยแต้มสีเทาที่ปลาย ครีบอื่น ๆ สีเหลือง มีขนาดโดยเฉลี่ย 40-60 เซนติเมตร ขนาดใหญ่ที่สุดเท่าที่พบ 2 เมตร เป็นปลาที่หากินอยู่ตามหน้าดินที่เป็นดินโคลน บางครั้งเข้ามาหากินอยู่ในบริเวณน้ำกร่อยหรือน้ำจืด พบทั่วไปในอ่าวเปอร์เซีย
อินเดีย
อ่าวไทย
ปาปัวนิวกินี จนถึงออสเตรเลีย เป็นปลาเศรษฐกิจที่สำคัญ รับประทานได้ทั้งสดและแปรรูปทำเป็นปลาเค็ม
သဒ္ဒါ (အၚ်္ဂလိက်
grammar) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သၞောတ်ဝ် ဗီုလဒက်ပတန် အရေဝ်ဘာသာမွဲမွဲရ
အဓိက တင်ရန်တၟအ် မလ္ၚတ် သဒ္ဒါ ပ္ဍဲအရေဝ်ဘာသာမွဲမွဲဂှ် တၞဟ်န ဂွံကၠိုဟ်တုပ် ရေင်သကအ်
တၞဟ်နဂွံဝေင်ပါဲ အရာမကၠိုဟ်ဗၠေတ် ရေင်သကအ်တုဲ ဗီုဇကု မိက်ဂွံဟီု မိက်ဂွံသ္ဂးဂှ် ညးတၞဟ်မွဲမွဲ ဂွံမိင်ကေတ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဂွံဗှ်ကေတ်မ္ဂး ညံင်ဟွံဂွံ ကၠိုဟ်အာ အဓိပ္ပါယ်တၞဟ်
ညံင်ဟွံဂွံ ကံက်အဓိပ္ပါယ်တၞဟ်ခြာ နူဇကုမိက်ဂွံဟီုဂှ်ရ
သဒ္ဒါ" ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အရေဝ် မကၠုင် နူပါဠိ "သဒ္ဒ" မဂွံအဓိပ္ပါယ် ရမ္သာင် (ဝါ) လဟီု
ဟိုတ်ဂှ်ရ သဒ္ဒါမန် ဟီုမ္ဂး တၠုင်လအာ မဟီုအရေဝ်မန်ရ
သဒ္ဒါမန်ဂှ် ဒက်ပတန်လဝ် နကဵု "ကတ္တာ - ကြိယာ - ကမ်" မတုပ်ညံင် ဘာသာအင်္ဂလိက် "subject-verb-object" တုဲ တၞဟ်ခြာ ကုသဒ္ဒါဗၟာ မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု "ကတ္တာ-ကမ်-ကြိယာ
ၜိုန်ရ ကောန်ဂကူမန်တအ် စုက်လုက် ကုအရေဝ်ဘာသာတၞဟ် မပ္တံကဵု ဗၟာ
ပါဠိ မတၞဟ်ခြာ ကုအရေဝ်မန်ကီုလေဝ် ပ္ဍဲလဟီု အရေဝ်မန်တအ်ဂှ် ဟီုဒၟံင် အတိုင်ပကတိတြေံဖိုဟ်တုဲ ပ္ဍဲကဵုလိက် ကေုာံ လဟီု ပ္ဍဲဝိုင်ဇၞော်ဇၞော်တအ်ဂှ် အခိုက်အလိုက် အရေဝ်ဘာသာတၞဟ် ဗီုကဵု အခိုက်ပါဠိ အခိုက်ဗၟာ လုပ်ပြံက်ဒၟံင်ညိညဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ
ပ္ဍဲလိက်ဝွံ ဒုင်သဇိုင် ပသက်သဳ ကုလိက်မန်တြေံတုဲ နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ ချူဗၟံက်ထ္ၜးဏာရ
သဒ္ဒါ" ဟီုဂှ် ကၠုင်နူ အရေဝ်ပါဠိ "သဒ္ဒ" မဂွံအဓိပ္ပါယ် ရမ္သာင်
ဟွံသေင်မ္ဂး အရေဝ်
နကဵုဘာသာအင်္ဂလိက် မကော်ဒၟံင် grammar ဂှ် ကၠုင်နူအရေဝ်ဂရိတ် γραμματικ τέχνη (grammatikē technē) မဂွံအဓိပ္ပါယ် "ကွတ် လိက်
γραμματικ (လိက်) τέχνη (ကွတ်
ၜိုတ်မဂွံဆဵုကေတ် သက်သဳဝင်ခိုင်င်ကၠိုက်က်မ္ဂး ဂကူမန်တအ် စချူကၠုင်လိက် နကဵုအရေဝ်ဘာသာဇကုဂှ် နူအကြာသၞာံ အေဒဳ ၜိုတ် ၈ ဗွဝ်ကၠံတေအ်ရ
ပြဟ်နူဂှ်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ
အရေဝ်မန်ဂှ် ညးပါ်လဝ် အရေဝ်မန်ခေတ်တြေံ (အကြာ ၈ - ၁၁ ဗွဝ်ကၠံ) အရေဝ်မန်ခေတ်လဒေါဝ် (၁၂-၁၅ ဗွဝ်ကၠံ) အရေဝ်မန်ခေတ်တၟိ (ကြဴနူ ၁၅ ဗွဝ်ကၠံ
အရေဝ်မန် ခေတ်လဒေါဝ်ကဵု ခေတ်တၟိဂှ် ကြပ်တုပ်ဂၠိုင်တုဲ အရေဝ်မန်ခေတ်တြေံဂှ် တၞဟ်ခြာ နူ အရေဝ်မန် ခေတ်တၟိ တၟာဂလိုင်ရ
အရေဝ်မန်ခေတ်နာနာတအ်ဂှ် ရမ္သာင်ဂၠိင် ရမ္သာင်ဇြိုဟ် ရမ္သာင်ဂၠေအ် ဗီုဏအ် တၞဟ်ခြာဂၠိုင်တုဲ ဗီုသဇိုင် တၠုင်လအာ ဒက်ပတန် သဒ္ဒါမန် ကတ္တာ-ကြိယာ-ကမ်ဂှ် ဟွံပြံင်လှာဲရ
အဲ စ ပုင်
ဝါကျမန် ဇေတ်ဇေတ် ဍန်ဍန် မွဲဂှ် တၞဟ်နဂွံလ္ၚတ်လောဲတုဲ ပိုယ်တအ် ပါ်ထောအ်ပိုဒ် ခုတ်ကဵုထောအ်ယၟု ဒၞာဲဍေဟ်ကဵုဍေဟ်မ္ဂး "အဲ" မဒှ်ညးမကၠောန် မပ မစဂှ် ညးကော်စ ကတ္တာ (subject
စ" မဗၟံက်ထ္ၜး မုအဲမပဂှ် ညးကော်စ ကြိယာ (verb
ပုင်" မဒှ်အရာ မဒးဒုင်စ မဒးဒုင်ပ ကုကတ္တာဂှ် ညးကော်စ ကမ် (object
ဟိုတ်ဂှ်ရ သဇိုင်ဝါကျမန်မွဲဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ကတ္တာ-ကြိယာ-ကမ် ("subject-verb-object
ကမၠောန်ဂှ် အဲကၠောန်
ကွာင်ဂှ် အဲစ
ဝေါအ်ပုဏျ တြလဝဏ္ဏ ဇိုန်
နူလိက်တၟအ် ၜါန်တလာတ်
ဍုင်လဴ) ပ္ဍဲကဵုဝါကျ မိက်ဂွံစွံအာရီု လတူကမ်မ္ဂး ကမ်ဂှ် ဒုင်စုတ် "ဂှ် (ဟွံသေင်မ္ဂး ဝွံ" တုဲ စွံဂတတုဲ မချူလေဝ် ဒှ်ဝါကျမန် နူခေတ်တြေံမွဲရ
ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲကာလ ညးမတုဲကုသိုလ်မွဲမွဲမ္ဂး တၞဟ်ဂွံ မိက်ဂွံ ပတၟေင် ကာကုသိုလ် ညးတအ်မပတုဲလဝ်ဂှ်တုဲ ကာကုသိုလ် (ဟွံသေင်မ္ဂး) မဒါန် ညးတအ် မဒှ်ကမ်ဂှ် စွံဂတတုဲ ချူရ
ပ္ဍဲလိက်တြေံ ဝါကျကၠာအိုတ်ဂှ်မွဲဟေင် စွံ "ဝွံ/ဝေါအ်" ဂတ (ဥပမာ ဝေါအ်ပုည်/ ဝွံပိုန်) ဂွံဆဵုကေတ်တုဲ ဝါကျတၞဟ်တအ် ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး (ပုည်ဝေါအ်/ပိုန်ဝွံ) ဗီုဏအ်ဂွံဆဵုကေတ်ရ
ဆဂး လိက်ဗွဲကြဴညိဂှ် ဝွံစွံဂတဂှ် အောန်အာရ
ဝွံ" ကေုာံ "ဂှ်" ၜါဝွံ အဓိပ္ပါယ်တုပ်ပ် ဒှ်အရာ မစၞောန်ထ္ၜး ဗဗိုန်ကဵု ကုအရာမွဲမွဲရ
ဥပမာ "မၞိဟ်ဂှ်ရ ကေတ်ဏာ ဒြပ်အဲ
ပ္ဍဲကဵုမၞိဟ် လတူဂၠးတိဏအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် ညးတၞဟ်ဟွံသေင် မၞိဟ်မွဲ ဗွဲမကၠးဖ္ဍး စၞောန်ပညုင်တုဲ စုတ် "ဂှ်" ရ
ဝွံ ကေုာံ ဂှ် ပ္ဍဲလိက်မန်ဂှ် တုပ်ကဵု ပ္ဍဲလိက်အင်္ဂလိက် "the" မကော်ဂး "article" ရ
အခိင်လဵု စကာ "ဝွံ" အခိင်လဵု စကာ "ဂှ်" ၜါဏအ် ပါ်လဝ် ဗွဲမကၠးဖ္ဍး ဟွံမဲတုဲ ဗွဲသာမည "ဝွံ" ဂှ် စကာ ပ္ဍဲအရာမပြဲပြဲ ကေုာံ မၞိဟ်တုဲ "ဂှ်" ဂှ် စကာဂွံ ဇၟာပ်ဒၞာဲ သီုကဵုမၞိဟ်ရ
မုဟိုတ် မဂွံချူဝါကျ ဗီုဏအ်ရော ယဝ်ရသၟာန်မ္ဂး ဝါကျ မဗၟံက်လဝ် ဗွဲလတူပိဂှ် ယဝ်ရ ချူ နကဵုတၠုင်လအာ ဝါကျ ကတ္တာ-ကြိယာ-ကမ် မ္ဂး (၁) အဲကၠောန်ကမၠောန်
၂) ကွာင်ဂှ် အဲစ
၃) တၠဝဏ္ဏ ဇိုန် ပိုန်
မ္ဂး ဝါကျ(၁) ဒၞာဲကမ် (ကမၠောန်)ဂှ် ကမၠောန်မုရော ဟွံကၠးဖ္ဍး
ဝါကျ(၂) ကွာင် မဒှ်အရာကမ် မဒးဒုင်စဂှ် ကွာင်တၞဟ်ဟွံသေင်
ကွာင်ဂှ်ဟေင် မိက်ဂွံဟီုတုဲရ
ညံင်ရဴဂှ်ကီု ဝါကျ(၃) ပိုန်ဂှ် ပိုန်လဵု
တၞဟ်နမဂွံဝေင်ပါဲအရာမဒှ်ယေဘူယျတုဲ ဒးချူ နကဵုဝါကျ (ကမ်+ဂှ်/ဝွံ-ကတ္တာ-ကြိယာ) ရ
တင်စၟတ် ပ္ဍဲဝါကျ ဥပမာ "ကျာ်ဇၞော်အစာပါလိတဝွံ ဒှ်မၞိဟ်ဇာတိ ဍုင်ကၟာဝက်ရးဇြာရ
ၜိုန်ရ စုတ်လဝ် "ဝွံ"ကီုလေဝ် ဟွံဒှ် တၠုင်လအာဝါကျ (ကမ်+ဂှ်/ဝွံ-ကတ္တာ-ကြိယာ) ရ
အဲကဵု ဣစဳ ကမွဲ
ပ္ဍဲဝါကျဏအ် "ဣစဳ
က" ၜါဝွံ ဟိုတ်မဒှ်အရာ မဒးဒုင် သီုၜါတုဲ ဝါကျဏအ် ဒှ်ဝါကျ မနွံကဵု ကမ်ၜါရ
ကမ်ၜါဂှ် ညးကလေင်ပါ်လဝ် ကမ်မဒးဒုင်တပ်ပ်ဂှ် ညးကော်စ "ပဓါနကမ်" ကမ်မဒးဒုင် မွဲလစှ်ေဂှ် ညးကော်စ "အပဓါနကမ်
နကဵုဥပမာမ္ဂး ပ္ဍဲဝါကျဏအ် "က" ဂှ် ဟိုတ်မဒးဒုင်ကဵု တပ်ပ်ဂှ်ရ ညးကော်စ "ပဓါနကမ်
ဣစဳ မဒးဒုင်ကဵု မွဲလစှ်ေဂှ် ညးကော်စ "အပဓါနကမ်
ပ္ဍဲဝါကျကမ်ၜါဏအ်လေဝ် တၞဟ်နမိက်ဂွံကဵု စၞောန်ထ္ၜးဗဗိုန် အရာကမ်ဂှ်တုဲ ပဓါနကမ်ဂှ် စွံဂတ စုတ်စၞောန် "ဂှ်/ဝွံ"တုဲ ချူ နကဵုတၠုင်လအာ "ဝါကျကမ်ဂတ" ဂွံကီုရ
ပ္ဍဲဝါကျကမ်ၜါဝွံ ချူ ပဓါနကမ် စွံလက္ကရဴ ကြိယာတုဲ ဂတ အပဓါနကမ်ဂှ် ဒုင် "ဝိဘတ်" (ကု)တုဲ ချူလဝ် ဒှ်အခိုက်လိက်မန် နူကဵု ခေတ်တြေံမွဲရ
လိက်တၟအ်မန် ပ္ဍဲကဵု ခေတ်ဏအ် ဂွံဆဵုစအောန်တုဲ ၜိုတ်မဂွံဆဵုဂှ်လေဝ် ဝါကျဂၠေအ်ဗွဲမလောန်ရ
ဝါကျတအ်ဂှ် ကြပ်တုပ်ဒၟံင် သီုဖအိုတ်ရတုဲ ပ္ဍဲလိက်ဝွံ ကံက်ကေတ် နူလိက်တၟအ်ပါင်ထီုနရာဲ နူဍုင်သေံ ကဵု လိက်တၟအ်ၜါတ်တလာတ် နူဍုင်လဴတုဲ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်ဏာရ
ပၞောဝ်ကဵု လိက်တၟအ်မန် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲခေတ် ဒစာံဗွဝ်ကၠံတေအ်ဂှ် လိက်မဂွံဆဵုကေတ် လတူဗဒင်ပါင်ထီု လပါ်တဲပါယ် ပ္ဍဲထီုနရာဲ
ကွာန်ခေါဝေါင်
ဍုင်သာရပူရဳ
ဍုင်သေံဂှ် နွံပေင်ဝါကျတုဲ လ္ၚတ်ကေတ် ဗီုသၞောတ်လိက်မန် အခိင်တေအ်ခိုဟ်ရ
ပ္ဍဲထီုဂှ် နွံ ကျာ်ပဋိမာရုပ်မွဲဇကု မပုတ်လဝ် ပ္ဍဲဗဒင်ထီုဂှ်
အခိင်တေအ် သၟိင်တၠ ကေုာံ ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဝေင်သဘင် ပ္ဍဲသလာတ်မ္ၚးထီုဂှ်တုဲ လုပ်လ္ၚောဝ် ကျာ်ပဋိမာရုပ်ဂှ် ဒှ်မာန်ရ
မရံင်ကဵု မကြိယာ ကၠောအ်တုဲ မွဲအခိင်တေအ် ဂွံစိုပ်ထီုဂှ် ဒးကၠောအ်ဍာ် ဒှ်မာန်ရ
လိက်ဂှ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
က္လန်အနုရာဓပုရ ကောအ် ကုကန္ဒရ် ဇန်ဇိဟ် ရန်လေဟ် ကောမ္ညးဍောင် ဗလိ နာယ်သိနာဝ ဟန္နး တောယ် လောပ်ဍေယ်ဝေါအ် နကဵုလိက်မန်ခေတ်လၟုဟ်မ္ဂး- သၟိင်ဍုင်အနုရာဓပုရ ကောအ် ကုကန္ဒရ်
သၟာဒယှ်ေ
သၟာလှ်ေ
ညးဍုင်ကွာန် ဗလိ နာဲသိနာဝဟန္နးတုဲ လုပ် ပ္ဍဲ(ထီု)ဝွံ
ဝါကျဏအ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ကတ္တာ
ကြိယာ
က္လန်အနုရာဓပုရ ဒှ်မၞိဟ်မကၠောန်ပတုဲ ဒှ်ကတ္တာ
မၞိဟ်မကၠောန်ပ ကရောမ်ညး မပ္တံ ကန္ဒရ်
ဇန်ဇိဟ်
ရန်လေဟ်
ကောမ္ညးဍေင် တအ်ဂှ် ဒှ် ကရောမ် ကတ္တာ
အရာညး(တအ်)မကၠောန်ပ သီုဖအိုတ် ကၠောအ်
ဟာန္ဂး
လောပ် တအ်ဂှ် ဒှ်ကြိယာ
ပ္ဍဲလိက်ဝွံ အရာမဒးဒုင်ပ (ကမ်) ဟွံမဲရ
ဍေယ်ဝေါအ် ဂှ် ဒှ်အရာ မစၞောန်ဒၞာဲဒတန် မကတဵုဒှ်
ဝေါအ်ပုဏျ တြလဝဏ္ဏ ဇိန်တ ကျာက် ကောအ် ဗိဟာရ် ပြေင်မောယ်လာင်ဂရ် ဇ္လောဝ်မောယ်လာင်ဂရ် ဝေါအ်ဍေက် မာင်ဇုအ် ဣမောအ် - - တနှာပဗမောယ် ရိဂ္ဂါဝိတယ မာင်-ောယနောဝ်ဇ မောယ် ဍေးအဗါလ
လိက်တၟအ် ၜါန်တလာတ်
ဍုင်လဴ) ဝွံပုည
တၠဝဏ္ဏ ဇိုန်ကဵု ကျာ် ကေုာံ ဘာ ပြေင်မွဲလၚောဝ်
ဂၠဴမွဲလၚောဝ်
ဝွံဍိက် မာင်ဇုအ် ယၟု - - တနှာပဗမွဲ
ရိဂ္ဂါဝိတယ မာင်-ောယနောဝ်ဇမွဲ ဍေဟ်အဗါလ
လိက်မန် ခေတ် ၈-၉ ဗွဝ်ကၠံ မချူလဝ် စရင်ကာကုသိုလ် ကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ညးစကဵု ဝေါအ်ပုဏျ/ ဝေါအ်ပုည ကြပ်သီုဖအိုတ်ရ
ဝေါအ်ဂှ် ဒှ်ပိုဒ်စၞောန် မပစၞး ကုအရာမွဲမွဲ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဣဏအ်
ဝေါအ် ပ္ဍဲလိက်ဏအ်ဂှ် ပလဝ်စၞး ကုမဒါန် ညးမကဵုလဝ် ကုကျာ် ကေုာံ ဘာလကျာ်ရ
ပုဏျ/ပုည ဂှ် ဒှ်မအရေဝ် သံသကြိုတ်/ပါဠိ
ပ္ဍဲပိုဒ် ဝေါအ်ပုဏျ ဂှ် ပုဏျဂှ် စကာလဝ် နဒဒှ် ဝိသေသန မပတၟေင် ကု ဝေါအ်
တြလဝဏ္ဏ ဇိန်တကျာက် ကောအ် ဗိဟာရ် ပြေင်မောယ်လာင်ဂရ်
ဝါကျဝွံ ဒှ်ဝါကျ ကမ်ၜါ
တၠဝဏ္ဏ (ကတ္တာ
ဇိန်တ (ကြိယာ
ကျာက် / ဗိဟာရ် (အပဓါနကမ်
ပြေင်မောယ်လာင်ဂရ် (ပဓါနကမ်) နကဵု အရေဝ်မန်ခေတ်လၟုဟ်မ္ဂး တၠဝဏ္ဏ ဇိုန်ကဵု ကျာ် ကေုာံ ဘာ ပြေင်မွဲလ္ၚောဝ်
အတိုင်ဝါကျဝွံဟေင် ပ္ဍဲအရေဝ်မန် ဓမ္မတာဂှ် ဟီုဒၟံင်ဖိုဟ်ရ
ဥပမာ - အဲကဵု ဣစဳ ကဵု အနာဲ ကမွဲ
ဝါကျဗီုဏအ်ဂှ် အင်္ဂလိက် စကာ နကဵု prepositional phrase တုဲ အပဓါနကမ် ဂှ် စုတ် to မွဲမတုဲ စွံထောအ် လက္ကရဴ
The lord Wanna offers a pair of water buffaloes to pagoda and tempel
ညံင်ရဴ အင်္ဂလိက်ကီု လိက်မန် ပ္ဍဲခေတ်တြေံတေအ်လဝ် စုတ်ဝိဘတ် ကု ဂတတုဲ အပဓါနကမ်ဂှ် စွံလက္ကရဴ နွံကီုရ
ဆက်ဗှ် ဗွဲသၟဝ်ဝွံညိ
တၠဝဏ္ဏ ဇိုန်ကဵု ပြေင်မွဲလၚောဝ် ကုကျာ် ကေုာံ ဘာ
လိက်အကြာသၞာံ ၁၀ ကဵု ၁၃ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် နူကဵု ဍုင်မန် ကေုာံ ဍုင်ဗၟာ သ္ဂုတ်လဒေါဝ် (ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲဒေသဗုကာံ) ဂၠိုင်တုဲ ပိုယ်တအ် ဂွံလ္ၚတ်ကေတ် အခိုက်အလိုက်သဒ္ဒါမန် နူကဵုလိက်မန်ခေတ်တြေံ ပ္ဍဲကဵုအခိင်ဏအ် ဗွဲမဂၠိုင်မာန်ရ
အဆက်ပိုဒ် (relative clause) ရုပ်ကျာက်ဝေါအ် ဨယ်ဂၞကျာက် မုး(ဟ်)တး မအ်ဒၟောင် ပ္ဍေယ် ဍုင်ဒုအ်ဝေါပ် မအ်ပူစ်စ္လတ် ရုပ်ကျာက်တြယ်ဝေါအ် ကုအ်တိအ် ကျာက်တၟောအ် မအ်တာဝ် ပ္ဍေယ် ဒုအ်ဝေါပ်လး(ဟ်) မအ်တာဝ် ပ္ဍေယ်ရာသ်လးဟ် ဨယ်ကုအ် တွသ် ဨယ်စောမ် မအ်ပူစ် သ္အောရ်အစာရ် စ္အာင် မအ်ပူစ် ကျာက်တၟောအ်
လိက် ပ္ဍဲသ္ၚာကျာ် ထီုကအ်ဂိုဟ်
ဍုင်ဖာအင်) နကဵု လိက်မန်ခေတ်လၟုဟ် ရုပ်ကျာ်ဝွံ အဲဂၞကျာ် မုဟ်တဟ်/မုတ္တမ မဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်ဒုအ်ဝေါပ် မပုတ်စ္လတ်
ရုပ်ကျာ်တြဲဝွံ ကုတိ
ကျာ်တၟောအ် မတဴ ပ္ဍဲရးလေဝ်(ကီု) အဲ ကုကွးအဲကွေဟ် မပုတ်
ဖ္အောဝ်အစာသ္အာင် မပုတ် ကျာ်တၟအ်
လိက်ဝွံ သီုဖအိုတ် နွံၜါဝါကျ
ဝါကျကၠာဂှ် ညးလဴပရူ ရုပ်ကျာ်တၟအ် ညးမချူလဝ်လိက်ဂှ်
ဝါကျလက္ကရဴဂှ် ညးချူပရူ ကျာ်တိ ကေုာံ ကျာ်တၟအ် မၞုံ ပ္ဍဲဍုင်ရး ဒၞာဲတၞဟ်တၞဟ်တအ်
ဆဂး လိက်မန် ဗွဲမဂၠိုင် ဂတကြိယာဂှ် စုတ် "မ" မ္ဂး ဒှ်အာ ဝိသေသနဂှ်ရ ပ္ဍဲကဵုလိက်ဝွံ ချူလဝ် နကဵုဂကောံပိုဒ်လေဝ်ဒှ်မာန်ရ
ရုပ်ကျာ်ဝွံ အဲဂၞကျာ်မုတ္တမ မဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်ဒုအ်ဝေါပ် မပုတ်စ္လတ်
ဝါကျဏအ် ဟိုတ်နူမိက်ဂွံ ပတၟေင် ဗမံက်ထ္ၜး ရုပ်ကျာ် မဒှ်ကမ်တုဲ ကမ်စွံလဝ် ဂတ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲသဒ္ဒါမန် ကတ္တာ ကဵု ကြိယာ အရာၜါဏအ် ပရးဟွံဂွံကီုလေဝ် ကမ်ဂှ် ၜိုန်ရ ဗွဲမဂၠိုင် မၞုံလက္ကရဴ ကြိယာကီု
စွံဂတ ကတ္တာလေဝ် ဂွံရ
တုဲပၠန် မိက်ဂွံဗၟံက် ပရူဂၞကျာ်တုဲ စကာလဝ် အဆက်ပိုဒ် (relative clause) ဟိုတ်မဗၟံက်ထ္ၜး အရာတၟေင် ဂၞကျာ် မဒှ်မနာမ်တုဲ adjective clause လေဝ်ကော်ရ
အဲဂၞကျာ်မုတ္တမ မဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်ဒုအ်ဝေါပ်
ရုပ်ကျာ်ဝွံ အဲဂၞကျာ်မုတ္တမ မပုတ်စၠတ်
the queen of Matarben
lives in Du vop
This Buddha image I garved
စၞးမချူဗီုဏအ်ဂှ် ညးစကာ အဆက်ပိုဒ် မဒှ်အဆက် အရာ မဗၟံက်ထ္ၜး ပရူဂၞကျာ်ဂှ်တုဲ ညးချူဗီုဏအ်
ရုပ်ကျာ်ဝွံ အဲဂၞကျာ်မုတ္တမ မဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်ဒုအ်ဝေါပ် မပုတ်စ္လတ်
This Buddha image I
the queen of Matarben
who lives in Du vop garved
ဝေါအ်လ္အတ်ကုန်သင်နာယ် မရုံမ်ထလေႝစာရ်ဍေးဟ် ဍေဟ်မုစ်ဒသ်ကျာက် ဝိပါက်ရုံမ်ဝေါအ် ဇန်ပုန် ကုအှမ္ဗောအ် အှအ်ဗာအ်လ္အတ် ဝ ဝ ဝ
ဝွံ ဖအိုတ် ကောန်သင်နာဲ မရီုတၠဳအစာဍေဟ် ဍေဟ်မိက်ဒှ်ကျာ်
ဖိုလ်ရီုဝွံ ဇိုန်ပိုန် ကုမိမ ဖအိုတ်
This
all the monks who helped their teacher
the case of it they want to be Buddha
လိက်ဝွံ နွံၜါဝါကျ
ဝွံ ဖအိုတ် ကောန်သင်နာဲ မရီုတၠဳအစာဍေဟ် ဍေဟ်မိက်ဒှ်ကျာ်
မွဲဝါကျ
ဖိုလ်ရီုဝွံ ဇိုန်ပိုန် ကုမိမဖအိုတ်
ဂှ် မွဲဝါကျ
ပ္ဍဲဝါကျကၠာဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ကြိယာ "ရီု" ကေုာံ "မိက်ဒှ်" ၜါမ
ဂတရီုဂှ် စုတ်အက္ခရ် "မ"တုဲ ပထောအ် နဒဒှ် ပိုဒ်သမ္ဗန်
မရီုတၠဳအစာဍေဟ် ဂှ် ဒှ် အဆက်ပိုဒ် (relative clause
ဒှ်အရာ မဆက်ပံက်အဓိပ္ပါယ် ပရူခမဳတအ်ဂှ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲဝါကျကၠာဂှ် "မိက်ဒှ်" ဟေင် ဒှ်ကြိယာရ
ပ္ဍဲဝါကျ လက္ကရဴဂှ် "ဇိုန်" ဂှ် ဒှ်ကြိယာ ရ
တုဲပၠန် ဂတ အပဓါနကမ်ဂှ် ညးစုတ်လဝ် "ကု" ဂှ် ပိုယ်ဂွံဆဵုကေတ်ရ
အရာဝွံ တၞဟ်ခြာ နူကဵု လိက်တၟအ် ၜါတ်တလာတ် ဍုင်လဴရ
အဆက်ပိုဒ် ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အရာ မဆက်ပသောင်ကလး
ဒှ်အရာမဆက်ဗၟံက်ထ္ၜး အရာ ဂတဂှ်ရ
ပ္ဍဲကဵုလိက်တိကျွန်းတော်ကျွန်ဏအ်မ္ဂး ပ္ဍဲပိုဒ် "ဝွံဖအိုတ် ကောန်သင်နာဲ မရီုတၠဳအစာဍေဟ်" ဂှ် ကောန်သင်နာဲ ဂှ် မိက်ဂွံ ဆက်ပသောင် ဆက်ဗၟံက်ထ္ၜး ကောန်သင်နာဲလဵုရောတုဲ ကောန်သင်နာဲ ညးမရီုလဝ် တၠဳအစာညးတအ်ဂှ် မိက်ဂွံဟီုရ
အဆက်ပိုဒ် ဗီုဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲကဵု လိက်တၟအ် ကျာ်ယှိုယ်သဳခုင် ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ဂၠိုင်ကွေဟ်ဟ်ရ
ဥပမာ အုတ် ဒုဿဳလ် မဒၟသ် မသႝ နသဳလ် ဒုံဟိစ် မဒၟသ် မမႝလ်ဂေါး (နကဵု မန်ခေတ်လၟုဟ်) အိုတ် ဒုသဳလ မဒှ် မသ နသဳလ ထၟိက် မဒှ် မြမောဝ်ဂှ် (လိက်တၟအ်ပရူသၟိင်/ယှိုဲသဳခုင် ဂ
၁၃-၁၄) စပ်ကဵု အဆက်ပိုဒ်ဝွံ လိက်မန်ခေတ်နာနာဂှ် စုတ် အက္ခရ် "မ" ဂတ မကြိယာမွဲမွဲတုဲ ကၠောန်ဗဒှ်ကၠုင်ဒၟံင်ရ
အခိုက်ဝွံ ပ္ဍဲကဵု ဘာသာဗၟာ ဟွံမဲတုဲ လိက်မန်ခေတ်လၟုဟ်ဂှ်လေဝ် မၞိဟ်မစုတ်အောန်ကၠုင်ကီုဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ
နကဵုဥပမာ လိက်မန် ခေတ်လဒေါဝ် လိက်တၟအ်ကျာ်ထပှ် ဍုင်ဗဂေါ
မချူလဝ် ပ္ဍဲအခိင် တၠညးမိစောဗု ကေုာံ သၟိင်ဓမ္မစေတဳဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ဗီုဏအ်ရ
စေတဳဒပတ်ဝေါဂဟ်
ဂၞကျာက် မဟာသုဘဒ္ဒာ
မဒဟ် ဂၞကျက်ဇမၞောက် သၟိင်မဟာတိဿ
မပတလ ဍုင်ဟံသာဝတဳ ပ္ဍေဲကာတမၠာတုယ်
မဒက်လောရ် လုကဴအဒ္ဓာန်မလောအ် မနိဟ်တုယ် မဂလာယ်င်္ဂီ ဒြပ်တဂဟ် ခါဲကၠေအ်တုယ်
လိုမ်လာက်အာအိုတ်
နကဵု လိက်မန် ခေတ်လၟုဟ် စေတဳထပှ်ဝွံဂှ် ဂၞကျာ်မဟာသုဘဒ္ဒာ မဒှ်ဂၞကျာ်ဇမၞော် သၟိင်မဟာတိဿ မပတၠဍုင်ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲကာလတမၠာတုဲ မဒက်လဝ် လုကဴအဓာန်မလအ် မၞိဟ်မဂၠာဲဒ္ၚဳဒြပ်တအ်ဂှ် ခါဲကၠေအ်တုဲ လီုလာ်အာအိုတ်
ပ္ဍဲဝါကျဝွံ ပတိတ်ထောအ် အဆက်ပိုဒ် မဆက်ပံက်အဓိပ္ပါယ်တအ်မ္ဂး နွံဆဏအ်ရ
စေတဳထပှ်ဝွံ မၞိဟ်တအ် ခါဲကၠေအ်တုဲ လီုလာ်အာအိုတ်
ပ္ဍဲဝါကျဏအ် နွံကြိယာၜါ
ခါဲကၠေအ်" ကဵု "လီုလာ်" ရ
ဂၞကျာ်မဟာသုဘဒ္ဒာ မဒှ်ဂၞကျာ်ဇမၞော် သၟိင်မဟာတိဿ မပတၠဍုင်ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲကာလတမၠာတုဲ မဒက်လဝ် လုကဴအဓာန်မလအ် မၞိဟ်မဂၠာဲဒ္ၚဳဒြပ်တအ်ဂှ်" ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် အဆက်ပိုဒ် နာနာသာ်ရ
အဆက်ပိုဒ်ဂမၠိုင် ဂၞကျာ်မဟာသုဘဒ္ဒာ မဒှ်ဂၞကျာ်ဇမၞော် သၟိင်မဟာတိဿ (ပ္ဍဲပိုဒ်ဏအ် ပိုဒ် ဂၞကျာ်မဟာသုဘဒ္ဒာဂှ် ဆက်ပံက်ကဵု ဂၞကျာ်ဂှ် ညးဂှ်ရောတုဲ စုတ် "မ" ဒှ်ဂၞကျာ်ဇမၞော် သၟိင်မဟာတိဿ) သၟိင်မဟာတိဿ မပတၠဍုင်ဟံသာဝတဳ (ပ္ဍဲပိုဒ်ဏအ် ပိုဒ် သၟိင်မဟာတိဿဂှ် ဆက်ပံက်ကဵု သၟိင်ဂှ် ညးဂှ်ရောတုဲ စုတ် "မ"ပတၠဍုင်ဟံသာဝတဳ) ဂၞကျာ်မဟာသုဘဒ္ဒာ မဒက်လဝ် လုကဴအဓာန်မလအ် (ပ္ဍဲပိုဒ်ဏအ် "မ"ဂှ် ကလေင်စၞောန် ဗၟံက်ထ္ၜး ဂၞကျာ်မဟာသုဘဒ္ဒာပၠန်ရ
မၞိဟ် မဂၠာဲဒ္ၚဳဒြပ်တအ် (ပ္ဍဲပိုဒ်ဏအ် ပိုဒ် မၞိဟ် ဂှ် ဆက်ပံက်ကဵု မၞိဟ်ဗီုလဵုရော "မ"ဂၠာဲဒ္ၚဳဒြပ်
ဂကူမလိက် နွံနာနာသာ်ရ
ဂကူမလိက်တအ်ဂှ် ဗီုပါဠိ ဝါစင်္ဂလေဝ်ကော်ရ
ဗီုအင်္ဂလိက် parts of speech လေဝ် ကော်ရ
ဥပမာ အဲစပုင်မိပ်
အဲဂှ် စၞးနာမ်
စဂှ် ကြိယာ
ပုင်ဂှ် နာမ်
မိပ်ဂှ် ကြိယာဝိသေသန
မပ္တံ မြဴသာ်ဝွံ ညံင်ရဴ လိက်အင်္ဂလိက်
လိက်ဂကူဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်ကီု ပ္ဍဲလိက်မန်လေဝ် ဂကူမလိက် သီုဖအိုတ် နွံ ဒစာံဂကူကီုရ
မလိက် (၈) ဂကူဂှ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
ယွံမိမ ကလော ကောဒေအ်တအ် ညးဂမၠိုင်အဴ
နကဵုစၞး ကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် သဘင်ကၞာ တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် မရနုက်ကဵု (၇၀) ဂှ် အဲ ညးမဒှ် သကိုပ်အသေအဟာန် မိကလျာ ကေုာံ မာံလျးထဝ်တအ် ဘိက်ဒုင်တၠုင်ဏာ ပုရိသာတ်တအ် သီုဖအိုတ် ဗွဲမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရအဴ
ပ္ဍဲအခိင် ခြာဟွံလအ်ဏအ် အသေအဟာန် တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် မရနုက်ကဵု (၇၀) ဝါ စပံက် အသေအဟာန်ရောင်
ဟိုတ်မဒှ်သာ်ဂှ်ရ မိမကလောကောဒေအ်တအ် သြဝ် ကေတ်ဒၞာဲဝါယ်အိုတ်ညိဂှ် ဆဝ်မ္ၚုဟ်ဏာ ဗွဲလၟေင်မေတ္တာရအဴ
ဂလာန်ဘိက်ပၟိင်ဏအ်ဂှ် ပါ်ကေတ် ဂကူမအရေဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂွံရ
၁) ကြိယာ (verb) စ
ဒုင်တၠုင်
၂) နာမ် (noun) သဘင်
ဍုင်
အခိင် (၃) နာမဝိသေသန (ပတၟေင်ကုမနာမ်) (adjective) ခိုဟ်
၄) ကြိယာဝိသေသန (ပတၟေင်ကုမကြိယာ) (adverb) ဗွဲမရှ်ေသှ်ေ
အဲပရဲ
ခိုဟ်
လၟုင်
ၜိုတ်
၅) ဝိဘတ် (preposition) လတူ
သၟဝ်
ဗဒါယ်
၆) စၞောန်ပညုင် (determiner) ဂှ်
ဣဏအ်
တေတေအ်
ဣတေအ်
ဖအိုတ်
မၞိဟ်)ပိ
some
forty-five (၇) စၞးနာမ် (pronoun) အဲ
ပိုယ်
အလဵုဇကုအဲ (၈) သမ္ဗန် (conjunction) တုဲ
ဟိုတ်ဂှ်ရ
ပ္ဍဲသဒ္ဒါမန် အရာကိစ္စဇၞော်အိုတ်မွဲဂှ် ကြိယာ ပနာမ်ရ
မကြိယာ ကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ပမနာမ် ဂွံရ
ဟိုတ်နူ ဗီုလဒက်ပ္တန် လိက်မန် နွံဗီုဏအ်ဂှ်ရ ဝေါဟာရမန် လှဲလးဗွဲမလောန်ရ
ပ္ဍဲလိက်မန်ဂှ် ညံင်ရဴလိက် အရေဝ်ဘာသာယူရောပ်ဂမၠိုင် မစကာ ဝိဘတ်ဂှ် ပ္ဍဲမန် စကာအောန်တုဲ စၞးမစကာဝိဘတ်ဂှ် မလေပ်စကာ ကြိယာကာရက ဂၠိုင်ရ
ဥပမာ ကြိယာဗုတ် ဂှ် ကာလညး ပမနာမ်မ္ဂး ဒှ်အာ ဗွုတ်
ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးဗုတ်သ္ၚု
ညး (ကတ္တာ) ဗုတ် (ကြိယာ) သ္ၚု (ကမ်
ဗွုတ် ဂှ် နွံနာနာသာ်တုဲ ဗွုတ် မစကာ နကဵုတဲမ္ဂး ဗွုတ်တဲ
ဗွုတ်သေဝ် လေဝ်နွံရ
ဗွဲကြဴ စိုပ်ခေတ်စက်တုဲ စက်နွံနာနာသာ်မ္ဂး စက်သွက်ဂွံ ဗုတ်သ္ၚု မ္ဂး သ္ဒးကော် စက်ဗွုတ်သ္ၚု ဟွံသေင်မ္ဂး ဗွုတ်စက် ထေက်ရ
ဆဂး ဟိုတ်နူ သဒ္ဒါဗၟာ လုပ်ပထုဲဂွံတုဲ မန်တအ် ကၠာဲကေတ် အတိုင်ဗီုဗၟာ (ဆန်ကြိတ်စက်) စက်ဗုတ်သ္ၚု ရ
နကဵုအခိုက်လိက်မန် ဗုတ်ဂှ် ဟိုတ်မဒှ် မကြိယာတုဲ စက်ဗုတ်သ္ၚု ဂှ် ဟွံဒှ် မဝေါဟာရ မွဲမတုဲ ဒှ်အာ ဝါကျမွဲဍောတ်ရ
ညံင်ရဴသာ်ဂှ်ကီု ဗၟာမကော် စာကြည့်တိုက် ဂှ် မန်တအ် ကၠာဲအတိုင် သဒ္ဒါဗၟာ တိုက်ရံင်လိက် / တိုက်ဗှ်လိက်
ရံင် ကီု ဗှ် ကီု ဟိုတ်မဒှ် ကြိယာတုဲ နဒဒှ် မဝေါဟာရမွဲဂှ် စကာဟွံထေက်ရ
မသ္ဒးဒှ် တိုက်ဗွဟ်လိက် ထေက်ရ
သိုင်
သြိုင် ကၞိဂၠိုင် (က)သိုင်ဍာ
ဇြုံဗလောဝ် လောဝ်လုပ်အာ ပ္ဍဲကသိုင်/သိုင်ကၞိ
ဇာဒိသိုင်ဂှ် ဒှ်တဆိပ်သင်္ကေတ ဒဒှ်မနွံကဵု သတ္တိ ဗျတ္တိ
သွက်ဂွံသြိုင်ဗဒှ် ဘာကောန်ဂကူမန် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ညးတအ် ကဵုဒါန်အိုတ်ရ
သမ္ၚေဟ်သေဌဳ နာဲအံက် ကဵုလဝ်ဒါန် သြိုင်လဝ်ဘုတ် ပ္ဍဲကွာန်ကအ်နှာတ်
သြန် သန် (ဝိသေသန) သြန် (နာမ်) ဒြပ်ရတ်ထဝ်သြန်ဂၠိုင်မ္ဂး ထံက်ပင် သၟတ်တအ် ညံင်ဂွံလေပ်လိက်ဂှ် ဒှ်ကမၠောန်ခိုဟ်သန်ရ
လှုဲလှာ်သြန်ထဝ်
ခိုဟ်သန်ရ/ ခိုဟ်ဗွဲမလောန်ရ
အခိုက်အလိုက်ရမ္သာင်မန်
ကွာန်ကအ်မင်(အၚ်္ဂလိက်
Kawtmin
ကော့မင်း)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ဂကောံကြုင်စိင်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၀၄၃
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကြုင်စိင် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၈၃၀
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၈၂၁ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၁၆၅၁ တၠရ
ဘာကအ်ခတဝ် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ခတဝ်
ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက်
ဒေသရးမန် (တွဵုရးဍုင်ကရေင်
သၞာံ ၂၀၂၄ ဂှ် သင်မလုပ်ဒဂိုန် ခမဳ ၂ ဇကု ထပိုယ် ၁ ဇကု
၁] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တသုန္ဓရ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၈၅
ဝှ် ၆၅
ဘာကုန်ဘုတ် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကုန်ဘုတ်
တၟအ်ကၞေင်
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
တွဵုရးဍုင်မန်
အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သၞာံ ၂၀၂၁ နွံ ခမဳ ၈ ဇကု
ထပိုယ် ၄ ဇကု
၁] သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ခမဳ ၁၈ ဇကု
ထပိုယ် ၄ ဇကု
၂] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တပညာသာမိ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၇၁
ဝှ် ၅၁
ကွာန်ကျာ်ကဗင် (Kyaik Ka Being) ဝွံ ဒှ်ကွာန်မန် နွံပ္ဍဲ ((16°33 06
58N-97°56 37
11E)တွဵုရးဍုၚ်ကရေင်
ပွိုၚ်ဍုၚ်ကအ်ကြိက်ရ
ကွာန်ကျာ်ကဗင်ဝွံ ဒှ်ကွာန် မၞုံလဒေါဝ်ဂၠံင်တုဲ ဇိုင်ဂၠံင်ၜါလပါ်ဂှ် ပေင်ဒၟံင် ကဵုသ္ၚိဌာန်ရ
ကွာန်ဗွဲဒိုဟ်ဗၟံက်ဂှ် နွံဘာလကျာ်
ကေုာံ ကျာ်စေတဳကဗင်ရ
ကွာန်ဝွံ သီုဖအိုတ် သ္ၚိနွံစ ၜိုတ် ၁၅၀ မတုဲ ဇမၞော်ကွာန်သီုဖအိုတ် နွံစၜိုတ် 0
15 km2 ကဳလဝ်မဳတာပန်ကၠင်ရ
နူကဵုဂၠံင် လဒေါဝ်ကွာန် ဗက်အာ လပါ်ပလိုတ်မ္ဂး ၜိုတ် ၁၁ တိုင်မ္ဂး စိုပ်ကွာန်မန်ဇၞော် ကွာန်ကအ်ဗိန်တုဲ
ယဝ်ရ တိတ်အာဂၠံင်ဗၟံက် ဂၠံင်မၚံက်စှ် လပါ်အဂၞဲဂှ်မ္ဂး ၜိုတ် ၂ တိုင်ဘာ် မ္ဂး စိုပ်ကွာန်ကအ်ခတဝ် နူကွာန်ကအ်ခတဝ်ဂှ် မွဲကဆံင် အာကွာန်ကရေပ် သီုဖအိုတ် နွံစ ၜိုတ် ပိတိုင်ဘာ်ရ
နူကဵုကွာန်ကရေပ်ဂှ် စှ်ေအာၜဳဂြာင်ဂွံရ
ကွာန်ကအ်တာဝွံ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၈ဂှ် သ္ၚိ သီုဖအိုတ် နွံ ၜိုတ် (၁၅၀) မတုဲ မၞိဟ်နွံ ၜိုတ် ဒစာံကၠံ ဒှ်မာန်ရ
အဓိက ပရေၚ်ပလံၚ်ဗစိုပ်ကွာန်ဝွံ ဒှ်ဂၠံင်တိုက် ကေုာံ ဂၠံၚ်ဍာ်ရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ကွာန်ဝဝဝဝွံ ဒှ်မန်တြေံမွဲတုဲ နူအခိၚ်လဵု မစပ္တန်လဝ်ရောဂှ် နကဵု သက်သဳ သုတေသနဝၚ် ခိုၚ်ၚ်ဂှ် ဟွံဂွံတီလဝ်ဏီရ
ပ္ဍဲခေတ်ဟံသာဝတဳ ဒြဟတ်ခိုဟ် (ၜိုတ် အေဒဳ တေအ်ဂှ် ကွာန်ဝွံ ပါလုပ် ပ္ဍဲရးမတ္တမ ၃၂ ဍုၚ် ပ္ဍဲရးဍုၚ်ဝဝရ
ကြဴနူ အဝဵုသြဇာဂကူဗၟာ နူဗုကာံ ဓလီုဂွံအာ ရာမညဒေသ ဍုၚ်မန်တုဲ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၂၈၁/၁၂၈၆ ဂှ် မဂဒူ ကောန်ဍုၚ်တကအ်ဝါန် (ဍုၚ်ဝါန်) ပုန် ကုသၟိၚ်စဍုၚ်ဗၟာ အလိမ်မာမၚ် (အလိမ္မာမၚ်း)တုဲ ကလေၚ်ပ္တန် ဍုၚ်ဗၠးၜးမန် ပ္ဍဲဍုၚ်မတ္တမရ မဂွံဒုၚ်ယၟု သၟိၚ်ဝါရဳရောဝ် မဒှ်ယၟု ဘာသာသေံ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမဒတုံပြဟ်နူသွဝ် ရ
မန်ပ္ဍဲဗဂေါ အခမန် လေဝ် ပုန်ကဵု သၟိၚ်ဗုကာံကီုတုဲ ဒက်ပ္တန် ဍုၚ်ဗၠးၜးကီုရ
ကာလတၠဖြာ မပိုၚ်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳဂှ် ဍုၚ်မန်ဟံသာဝတဳ ကဵု ဍုၚ်မန်မတ္တမ ဒက်မိတ်ရေၚ်သကအ် နမကဵုစ ကောန်ဝုတ်ရေၚ်သကအ်ရ
တၠဖြာ ပစၞာဲ ဂစာန်ဂစိုတ် သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ်ဂှ် ဂွံတီကေတ်တုဲ ညးရပ်ကြိုၚ်ထောအ် တၠဖြာရ
ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ စိုပ်အာ သၟဝ်တဲ သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ်ရ
ဟိုတ်တၠဖြာ မဂစာန်ပုန်တုဲ ညးဒးဂစိုတ်ထောအ် တၠဖြာရ
သၞာံ ၁၃၄၈ သၟိၚ်ဗညာဥူ တိုန်နန် ဍုၚ်မတ္တမ ရ
ဟိုတ်နူ ဗြတ္ထၜ ကဵု လိုက်ဖြာတအ် ပသပုန်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၃၆၃ ဂှ်တုဲ သၟိၚ်ဗညာဥူ ဒးဒဴအာမံၚ် ဍုၚ်ဝါန်
စိုပ်သၞာံ ၁၃၆၉ ဂှ် သၟိၚ်ဗညာဥူ ဟိုတ်ကလေၚ်စဴ ဍုၚ်မတ္တမ ဟွံဂွံတုဲ ဒးအာမံၚ် ပ္ဍဲဗဂေါရ
တၠညးဗညာဥူ ဟွံမဲတုဲ ကောန်ညး တၠညးရာဇာဓိရာဇ် ဂွံတိုန်နန်ဟံသာဝတဳရ
စိုပ်သၞာံ ၁၃၈၈ ဂှ် တၠညးရာဇာဓိရာဇ် သီဂွံအာ ဍုၚ်မတ္တမ ကေုာံ မတ်မလီုရ
စနူဂှ်တုဲ ဍုၚ်မတ္တမ နဒဒှ် ဍုၚ်သၟိၚ်ဨကရာဇ် မပဒတဴဂှ် ဒးအိုတ်အာရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ရာမညနိကာယ ဘာဗၟံက်ဝွံ နွံ လပါ်ဗၟံက်ကွာန်တုဲ မဒှ်ဘာတြေံအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝ ဏအ်ရ
ဘာဝွံ ပ္ဍဲအခိၚ် ကျာ်ဇၞော်ဝိမလဂှ် ခၞံဗဒှ်လဝ်သီမွဲရ
ပါဲနူသီတုဲ ဇြပ်သဘၚ်ဓရ်
ဇြပ်မၚ်သဳလ်တအ်လေဝ် နွံကီုရ
မၞိဟ်ဇေတ် ဟွံထောံဂကူ မြမောဝ်ဇေတ် ဟွံထောံသၟူ" တဝှ်ဝွံ ဇၟာပ်ပ်တၠပညာ ထိုၚ်သးတဴအိုတ်ရ
သတ်တိရစ္ဆာန် မပ္တံကဵုကၠဵုတံ မၚ်မွဲကၠုၚ်ဂကူကၠဵုဂှ် ပ္ဍဲသုတ်ဇာတ်နိပါတ် နဒဒှ်သာဓက ဂွံဆဵုညာတ်ကေတ်မာန်ရ
သတ်မတွံဂး မၞိဟ်ဂှ် ဂမြၚ်ညာဏ် ပြဲသၠုၚ်လ္တူနူတိရစ္ဆာန် ကၠံဆ လ္ၚီဆ ဟွံကတုဲ တာလျိုၚ်မၚ်မွဲဂကူ ဘာသာ သာသနာဂှ် ဗွဲမပြေပြံၚ် ဟွံယိုက်ဂၠေၚ်မ္ဂး ယုတ်မာလ္တူနူ တိရစ္ဆာန် ကၠံဆ လ္ၚီဆဟွံကဂှ် သ္ဒးကၠိုဟ်လဝ်ထေက်ရ
ဂကူကၠဵုဂှ် ရမျာၚ်ကၠဵုဟေၚ်လေပ်ရ
ရမျာၚ်ဗ္ဂဲ ရမျာၚ်ချေံဍေံဗြုဟွံလေပ် ဂကူမန်ဂှ် မူရဴရမျာၚ်မွဲ သ္ဂောံဗြုရော
လိက်ပတ် ယေန်သၞာၚ် အရေဝ် ဝေါဟာ ဘာသာဇကုဟွံလေပ် ဟွံမၚ်မွဲ ဟွံဟီုမ္ဂး မၞိဟ်မဖှ်သာ်ဂှ်ကဵု ကၠဵုညးဂှ်ခိုဟ်ရော ဗစာရဏာအိုတ်ညိ
ပ္ကဴဂမၠိုၚ် နွံသၟူအြမာဲ မြမောဝ်ဍေံကဵုဍေံအိုတ်ရ
ပ္ကဴမၠဵုဂှ် သၟူအမြာဲ ပ္ကဴမၠဵုမောဝ်ဇောဝ်တုဲ ပ္ကဴပ္ၚာတုန် သၟူအမြာဲပ္ကဴပ္ၚာမောဝ်ပ္ဍးတဴရ
သၟူအြမာဲပ္ကဴအိုတ်သီုတံဂှ် ဗက်အလိုက်ကျာတုဲဟေၚ် မောဝ်ဇောဝ်အာမာန်ရ
ဒစးကျာမောဝ်ဇောဝ်အာဟွံမာန်ဆ္ဂး သၟူအြမာဲပရိယတ်ဂှ် လၟောဝ်အာသီုအလိုက်ကျာ သီုဒးစးကျာတုဲ မောဝ်ဇောဝ်အာ ပန်ဒိုဟ် ဒစာံဒိုဟ်မာန်ရ
ဒၞဲါဝွံ မိက်သ္ဂောံဟီုဂး "မြမောဝ်ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ" မဒှ်ရောၚ်
ရာမည- မည-မန် ဂှ် လဂွံကဵုမန်ရ
နိကာယဂှ် ဂကောံဂိုဏ် မဒှ်ရ
ပရိယတ္တိဂှ် ပၞောဝ်သာသနာပိတန် ပရိယတ္တိသာသနာမ္ဂးရ
ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ပရိယတ္တိသာသနာ ဂကောံဂိုဏ်ရာမည
ရာမည နိကာယပရိယတ္တိဝွံ ဗြီတိတ်ကၠုၚ် နူဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ မဒှ်ရ
တၞဟ်နပရိယတ္တိ သာသနာ တၠီမၞုံကုပိုဉ်ကျာ်တြဲ သ္ဂောံတန်တဴအာ လုကဴကာလအဓာန်ဗွဲမလံလကာဖာဂှ် သၚ်ရာမညနိကာယလေဝ် နွံတာလျိုၚ်တုဲ တၞဟ်နတာလျိုၚ် ဂွံပြေအာ လ္တူသာသနာ သၚ်ရာမညနိကာယဂမၠိုၚ် တံၚ်တဲဗလဲပၞး စိုတ်သၟဟ်ဒှ်မွဲ ညံၚ်ခပေဲါဟွံဂွံပြး ခၟာဲဟွံဂွံထကး ကၠးစိုတ်ကၠိုဟ်စိုတ် ကေုာံ ရေၚ်သ္ကံတုဲ ရာမညနိကာယပရိယတ္တိဂှ် ဂံါကွာ်လုပ်ကၠုၚ် ပွိုၚ် ၂၅ သၞာံ သ္ဘၚ်သြန်ရတ်မဒှ်ရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝဝွံ ကျာ်စေတဳ သီုဖအိုတ် နွံ ၃ တၞုၚ်
ကျာ်လဒေါဝ်ဂှ် ဒှ်ကျာ် ကျာ်သြဳကွာန်တုဲ မၞိဟ်ကၠုၚ်ဗဵုလ္ၚောဝ်ဂၠိုၚ်အိုတ်ရ
ပါဲနူဂှ် ကျာ်စေတဳ ပ္ဍဲဘာလကျာ်လေဝ် နွံကီုရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
အဓိက ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကွာန်ဝဝဝ ဝွံ ဒှ်ကမၠောန်ဗ္ၚ ကေုာံ တဵုတၞံခၜိုတ်ရဝ်ပါရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ပရေၚ်ဗၞိက် စၞစသုၚ်တအ်လေဝ် နွံစ ညိညကီုရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝဝွံ နာဲဘာဗတောန်လိက်အလဵုအသဳ တန်သဇိုၚ်မူလ (၂) မတုဲ တန်လဒေါဝ် နွံမွဲရ
ပ္ဍဲဘာလကျာ်လေဝ် ဒှ်ဒတန် ဗ္တောန်လိက် သွက်ကောန်ၚာ်တအ်ကီုရ
ကွာန်ကြုင်ကွေဟ်(အၚ်္ဂလိက်
Kyonkwei
ကျုံကွယ်)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ဂကောံကြုင်ကွေဟ်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၀၃၁
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကျာ်ပရင် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၃၃၆၈
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၅၁၆ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၆၈၈၄ တၠရ
ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၁၆ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၁၆
ဘာကအ်ချ ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကအ်ဍောတ်
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
တွဵုရးဍုင်မန်
အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သၞာံ ၂၀၂၁ နွံ ခမဳ ၇ ဇကု
ထပိုယ် ၆ ဇကု
၁] သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ခမဳ ၆ ဇကု
ထပိုယ် ၃ ဇကု
၂] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တညာဏိဿရ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၅၇
ဝှ် ၃၇
ဝှာင်ဏအ် ဒှ်ဝှာင် နူကဵု ဝီကီမီဒီယာ ကွန်မွန်းစ် တုဲ မဒှ်ဝှာင် မသုင်စောဲလဝ် နကဵုပရဝ်ဂျေတ် တၞဟ်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ
အရာမလဴထ္ၜး ပ္ဍဲဝှာင်တအ်ဂှ် မုက်လိက် မလဴထ္ၜး ဝှာင် ထ္ၜးကဵုလဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
ဍဵု လတူ စၟတ်တ္ၚဲ/အခိင် မွဲမွဲ သွက်ဂွံ ထ္ၜးကဵု ဝှာင် မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်
အရာမဆက်ဗက်ကၠုင် 12 pages link ကုဝှာင်ဏအ် ဂမၠိုင်ဂှ် - ပ္ဍဲဝှာင်ဏအ်ဂှ် နွံဒၟံင် နကဵုအရာမဗပေင်စုတ်လဝ်ရ
မဒှ်အရာ မဗပေင်စုတ်လဝ် နူကဵု ကမ္မရာ ဒဳဂျဳတေဝ် ဟွံသေင်မ္ဂး နူသကေန်နာ မွဲမွဲ ဒှ်မာန်ရ
ယဝ်ရ ဝှာင်ဂှ် ဒးဒုင်ပလေဝ်ပလေတ် နူတမ်မူလဍေဟ်မ္ဂး
အရာလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဟွံမံက် ပ္ဍဲဝှာင်ဂှ် ဒှ်မာန်ရ
ကွာန်ကအ်ပရာန်(အၚ်္ဂလိက်
Kawtparan)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ဂကောံကွာန်ကအ်ခၠဲ
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၀၂
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ခၠဲဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၉၇၉
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၂၅၁ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၄၂၃၀ တၠရ
2019-nCoV ဝဳရုသ် မပကဵု ညံင်ဂွံဒှ်ယဲ ဂၠံင်ကျာယဓီု ဗွဲမသကာတ်မြဟ် ၂ (SARS-CoV-2)[၃][၄](2019-nCoV)[၅][၆][၇]ဝွံ မဒှ်ဂကူဝဳရုသ် positive-sense single-stranded RNA virus မွဲဂကူရ
၈][၉] ဝဳရုသ်ဝွံ ပကဵု ညံင်ဂွံဒှ် ယဲကဝ်ဝိဒ်-၁၉ (COVID-19) တုဲ ဝဳရုသ်ဝွံ ကၠောအ်အကြာမၞိဟ်ကဵုမၞိဟ်မာန်တုဲ တမ်မူလဂှ် ကၠုင်နူ ဍုင်ကြုက်
ခရိုင်ဟူပေအ်
ဍုင်ဝူဟာန် မြဴသာ်ဝွံ စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ
၁၀] ဝဳရုသ်ဝွံ စပြးဇးကၞာန်တိတ်ကၠုင် နူကဵု ဖျာက (ဝါ) ဖျာဖျုန်ဇၞော် ပ္ဍဲဍုင်ဝူဟာန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဝဳရုသ်ဝွံ နူကဵု တိရစ္ဆာန် မွဲကဆံင် ကၠောအ်ကၞာန်လုပ် ပ္ဍဲမၞိဟ် မြဴသာ်ဝွံ ပတှ်ေကေတ်လဝ်ရ
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် စဵုကဵုလၟုဟ် သွဟ်မပဒတန်မာန်ဂှ် ဟွံကလိဂွံဏီဖိုဟ်ရ
၁၁] ဝဳရုသ်ဏအ်ကဵု ဝဳရုသ်တၞဟ် မကေင်ဆဵုလဝ်တုဲတုဲတအ်ဂှ် ပတုပ်ရံင်မ္ဂး ဝဳရုသ်ဝွံ ကြပ်တုပ်ဒၟံင် ကုဝဳရုသ်မကတဵုဗဒှ်ကဵု ယဲသာ (SARS-CoV) ၜိုတ် (၇၉
၅%) တုဲ [၁၂]တုပ်ဒၟံင် ကုဝဳရုသ် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵုကဝ မကော်ဂး[၁၃][၁၄][၁၅] ဝဳရုသ်ကဝ်ရဝ်နာကဝ (bat coronaviruses) (၉၆%)ရ
၄] တုဲပၠန် ဝဳရုသ် မဂွံဆဵုကေတ် နူကဵု ဂဗိ လေဝ် တုပ်ဒၟံင် ကုဝဳရုသ်ဏအ်ကီုတုဲ ဝဳရုသ်ဝွံ နူတမ် ကၠုင်နူ ဂဗိဟာဂှ်လေဝ် ထေင်ကေတ် နွံကီုရ
၁၆][၁၇] သၞာံ ၂၀၁၉ ဂိတုဒဳဇြေန်ပါ လပါ်စဂှ် မၞိဟ်မကတဵုဒှ်ယဲ ဟိုတ်နူဝဳရုသ်ဂှ် စကၠာအိုတ်ရ
ရံင်ကဵု ဗီုပြင်ဝဳရုသ်ဗဳဇမပြံင်လှာဲကၟဝ်(Molecular clock)တုဲ အခိင်ယဲဏအ် မစကတဵုဒှ်ဂှ် ပြဟ်နူအခိင်ဂှ် ဒှ်မာန် ဟွံသေင်မ္ဂး အခိင်အကြာဂှ်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ
၁၈] ၂၀၂၀ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၇ ရက် (04
15 UTC) ဂှ် ၜိုတ်စၟတ်သမ္တီမ္ဂး မၞိဟ်ယဲ နကဵုဝဳရုသ်ဏအ် ဒှ်အာ (၃၁
၅၀၇) တၠတုဲ မၞိဟ် (၃၁
၁၆၂)တၠဂှ် နူကဵု ဍုင်ကြုက်ရ
၂၀] မၞိဟ်ယဲ မသုန်ဂအုမ် မွဲဂအုမ်ဂှ် ယဲက္ဍင် အကာဲအရာပရေအ်ဒၟံင်ရ
၂၁] ၜိုတ်မဂွံစရင် မၞိဟ်မဒးချိုတ်အာ နကဵုယဲဏအ်ဂှ် ဒှ် (၆၃၉) တၠရ
၂၀] ယဲဏအ် ကၠောအ် မၞိဟ်ကဵုမၞိဟ်ဂှ် စဒှ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲဂိတုဇာန်နဝါရဳ ၂၀ ပ္ဍဲဍုင်ကြုက် ဂွောန်ဒံင်(Guangdong)ရ
၂၂] ၂၀၂၀ ဇာန်ဝါရဳ ၃၀ ဂှ် ယဲကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ်(2019-nCoV)ဝွံ နကဵု ဂကောံပရေင်ထတ်ယုက်ဂၠးကဝ် (WHO) လလောင်တြး အကာဲအရာအန္တရာယ်ဂၠးကဝ်ရ
၂၃][၂၄][၂၅] ဂကောံပရေင်ထတ်ယုက်ဂၠးကဝ်(WHO) စၟတ်သမ္တီ ဝဳရုသ်ဝွံ နကဵုယၟု "၂၀၁၉-nCoV ယဲဂၠံင်ကျာယဝီု မဒးဖေက်ဂၟောက်ဗွဲတၟေင်" "2019-nCoV acute respiratory disease" ရ
၂၆] စဵုကဵုလၟုဟ်ဂှ် ဂဥုဲမလွဳ ညံင်ယဲဏအ်ဂွံဗၠးဂှ် ဂၠာဲဟွံဂွံဆဵုဏီရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ရံင်အကာဲအရာယဲတုဲ ၜိုတ်မထိင်လဝ်ဟေင်ရ လွဳဒၟံင်
၂၇] လက်သန်ယဲဂမၠိုင်ဂှ် ဇကုကတဴ(fever
မဍောင်ၜတ် ဗွဲမလောန်(fatigue
ခဍက်ကှ်ကှ်(dry cough) ကေုာံ ယီုဝါတ် သြိုဟ်ဂြက်(shortness of breath)(ဟွံသေင်မ္ဂး) ဂြိုဟ်ဂိုဟ်(pneumonia) ကေုာံ အကာဲအရာပရေအ်အိုတ်မ္ဂး ကေဒ်နဳသရိုဟ်လီု(kidney failure)တအ်ရ
၂၈][၂၉][၃၀] နကဵုဍုင်ကြုက်ဂှ် ကုညးမဒှ်ယဲဏအ်ဂှ် လွဳဒၟံင် နကဵုနဲ ညးလွဳယဲကသအ်ဓမ္မတာရ
၃၁] ဂဥုဲဂစိုတ်ဝဳရုသ် (antiviral drug) မနွံဒၟံင်လၟုဟ် ဂှ်လေဝ် စမ်ၜတ်တုဲ လွဳဒၟံင်ကီုရ
၂၇] ဂဥုဲဂစိုတ်ဝဳရုသ် မစမ်လွဳဒၟံင်ဂှ် indinavir
saquinavir
remdesivir
lopinavir/ritonavir ကေုာံ interferon beta မဒှ်ဂဥုဲ မလွဳယဲ protease inhibitors ရ
၃၂][၃၃][၃၄] နကဵုနဲ monoclonal antibodies (mAbs) ဂှ်လေဝ် လွဳစမ်ဒၟံင်ကီုရ
၃၅] ပ္ဍဲဂိတုဇာန်နဝါရဳ ၂၀
၂၀၂၀ ဂှ် ဂွံစတီကေတ် ဒဒှ်ရ ဝဳရုသ်ဝွံ အကြာမၞိဟ်ကဵုမၞိဟ် ကၠောအ်မာန်ဒၟံင်ဂှ် နူကဵု သကိုပ် ဌာနလ္ၚတ်ပရေင်စမ်ၜတ် ယဲကၠောအ်ကၞာန် Zhong Nanshan ဟီုဂး ပဒတန် ပ္ဍဲကဵု ဂွောန်ဒံင် (Guangdong) ဍုင်ကြုက် ရ
၃၆] ဝဳရုသ်ဝွံ ဟိုတ်မဒှ် ဝဳရုသ် မဂွံဆဵုကေတ်တၟိတုဲ ဂဥုဲ ကေုာံ နဲကဲသွက်ဂွံလွဳဂှ် ဟွံဂွံတီဏီ
ဆဂး ဂဥုဲဂစိုတ်ဝဳရုသ် (anti-virals) မနွံဒၟံင် ပြဟ်ဟ်ဏအ်ဂှ် ပြံင်လှာဲကဵုမာန်ရောင် ပတှ်ေကေတ်လဝ်ရ
၃၇] နဝ်ဝေလ် ကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ်ဝွံ လုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲကဵု ဂကောံကၟိန် ကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ်ဂမၠိုင်ရ
ဂကောံကၟိန် ကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ်ဂှ် ဒှ်ဂကောံဝဳရုသ် ဂကူတၞဟ်ဟ် နွံဗွဲမဂၠိုင်တုဲ ဝဳရုသ် မပကဵု ညံင်ဂွံဒှ် ယဲ ဥပမာ ယဲဆာမ် ဟိုတ်နူဂံက် ဓမ္မတာလေဝ် ဒှ်ဝဳရုသ် နူကဵု ဂကောံဏအ်ကီုတုဲ ယဲမသကာတ်ကြမ် ဗီုကဵု ယဲမာသ် (Middle East Respiratory Syndrome (MERS)) ကေုာံ ယၟု သာသ် (Severe Acute Respiratory Syndrome (SARS))တအ်လေဝ် လုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲကဵု ဂကောံဝဳရုသ်ဏအ် သီုဖအိုတ်ရ
ဆဂး ဝဳရုသ်ဏအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် ဆ တြဴဂကူ (229E
NL63
OC43
HKU1
MERS-CoV
SARS-CoV) ဂှ်ဟေင် မကၠောအ်ကဵု မၞိဟ်မာန်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး ဝဳရုသ် (2019-nCoV) ဏအ်လေဝ် ကၠောအ်ကဵုမၞိဟ်မာန်တုဲ ဝဳရုသ်ဂကူဏအ် မကၠောအ်ကဵုမၞိဟ်မာန်ဂှ် ဒှ်အာ ထပှ်ဂကူရ
ဝဳရုသ်ဝွံ နူကဵု ဍုင်ကြုက်ဂှ် လၟုဟ်ကၠောအ်ပြးအာ ဍုင်ၜင်ကံက် (ဍုင်သေံ
တိုဝ်ကျိုဝ် (ဂျပေန်) သောလ် (ကိုဝ်ရိယျာ သၠုင်ကျာ
ဗဳဂျေန် (ကြုက်
ရှင်ဟာဲ (ကြုက်
ဂွေါန်ဒံင် (ကြုက်
ဒယုန် (Dayuan)(ထာဲဝါန်
ဟံင်ကံက်
၃၈] Macau
အမေရိကာန်[၃၉
ဝဳယေတ်နာမ်[၄၀] ကေုာံ သိင်္ကာပူရ်တအ်ရ
၄၁] မၞိဟ် ၁၇ ဒးချိုတ် ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲပွဳပွူ ဝူဟာန်
ၜိုတ်တီမ္ဂး မၞိဟ် ၉၁၃ ယဲဒၟံင် နကဵုဝဳရုသ်ဏအ်ရ
၄၂][၄၃][၄၄][၄၅] တၠပညာသိပ္ပံ နူကဵု ကံင်သဳသုတေသနဂဥုဲ ဌာနမဆေင်စပ် ကုယဲကၠောအ်ကၞာန်ဂၠးကဝ် (Scientists at the Medical Research Council's Centre for Global Infectious Disease Analysis) နူကဵု Imperial College London ဆိင်ကေတ်မ္ဂး မၞိဟ် စဵုကဵု ၄၀၀၀ တၠ ဒးဒုင်ကၠောအ်ကၞာန်လဝ် နကဵုဝဳရုသ်ဝွံ အပ္ဍဲဍုင်ဝူဟာန်ဂှ်ရ
တၠပညာသိပ္ပံတအ် ပတှ်ေကေတ် ဝဳရုသ်ဝွံ နူတမ်မူလ ကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု ဖျာဇြုံဂျိ (Bungarus multicinctus) ပ္ဍဲကဵု ဖျာစၞစ မၞိဟ်မသွံရာန် တိရစ္ဆာန်ဂျိုင်င်ဂမၠိုင်ရ
၄၆]ဆဂး လညာတ်ဝွံ ဟွံတီကၠးကၠးဏီတုဲ ဒးဆက်လ္ၚတ်ဒၟံင်ဏီရ
ဟိုတ် ဝဳရုသ်မဆဵုတၟိဏအ် ဂွံဟီု မဒှ်ဝဳရုသ် မကဵုအန္တရာယ် ကုမၞိဟ်တအ်ဂှ် ဝဳရုသ်ဝွံ ပကဵု ညံင်ဂွံယဲ မတုပ်ညံင်ကဵု ဝဳရုသ်သာသ် ကဵု ဝဳရုသ်မာသ် မပလီုကဵု ဂၠံင်ယဝီုဒကုတ်သၟဝ် ညံင်ဂွံလီုရ
ကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ်ဝွံ ပကဵု ညံင်ဂွံဒှ်ယဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ဒးဆောမ် ပ္ဍဲကဵု ဂၠံင်ယဝီုဒကုတ်လတူ
ဥပမာ ဗီုကဵု ခၟောဝ်ဇွောဝ်
ခဍက်
ကအ်ဂိ
ယီုဝါတ်
က္ဍိုပ်ဂိ ကေုာံ ဇကုကတဴရ
ကုညးဒြဟတ်ဒုင်ဗဒဝ် မဍိုန်လျတအ်ဂှ် ဝဳရုသ်ဝွံ လုပ်စိုပ် ဂၠံင်ယဝီုဒကုတ်သၟဝ်တုဲ ပကဵု ညံင်ကသအ် ဂွံဒှ်သရ ဟွံသေင်မ္ဂး သြိုဟ်ဂြက် ရ
ယဲဝွံ ဟိုတ်မကၠောအ် နူကဵု ကျာယဝီုတုဲ ပ္ဍဲဒၞာဲယဲမကၞာန်တအ်ဂှ် အာကၠုင်မ္ဂး ဒးစကာယာတ်ကၟာတ်မုဟ်ပါင်ရ
ယဝ်ရ ပ္ဍဲဇကု စၟယဲဂှ် ကၠောအ်လုပ်ဂွံတုဲ ညံင်ဟွံပြးကၠောအ်အာ ကုညးတၞဟ်တုဲ ကာလဇကု ခဍက်
ခအှ်မ္ဂး ကၟာတ်လဝ် နကဵုယာတ်ညိ
တုဲပၠန် ဝဳရုသ်ဝွံ ဟိုတ်မနွံ ပ္ဍဲဖျုန်စၞာံ တိရစ္ဆာန်တအ် မာန်ဂှ်ရ တိရစ္ဆာန်အရိုင်ကီု တိရစ္ဆာန် ပ္ဍဲဗ္ၚကီု ဟွံမဲကု စဵုဒနာမွဲသာ် လ္ပရပ်ညိ
ဆဂး နကဵုတိရစ္ဆာန် ကၠောအ်ယဲဏအ်မာန်ဂှ် သက်သဳ ဟွံမဲဏီရ
တုဲပၠန် ဍုန်သွဖျုန်မွဲမွဲမ္ဂး ဍုန်စိန်စိန်တုဲဟေင် စညိဂှ် နူကဵု ဂကောံပရေင်ထတ်ယုက်ဂၠးတိ ကဵုလဝ် သမ္တီရ
အတိုင်ဌာနသုတေသန အမေရိကာန်မဆဵုကေတ်မ္ဂး ကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ်ဝွံ ကြဴနူ မတိတ်အာ နူမၞိဟ် နကဵုခဍက် ဟွံသေင်မ္ဂး ခအှ်တုဲ ပ္ဍဲလတူကျာဂှ် ပွိုင် ပိ နာဍဳ ဂျိုင်မာန်ရ
လတူပသဲ ဟွံမဲကဵုနှိင် ဗီုကဵု တဝ်တြင် ကေုာံ လတူပလာသတေတ်တအ်ဂှ် စဵုကဵု ပိတ္ၚဲ ဍေဟ်တအ်ဂျိုင်မာန်
လတူစက္ခောတအ်ဂှ် ပွိုင် ၂၄ နာဍဳ
လတူဗရိုတ်တအ်ဂှ် ပွိုင် ၄ နာဍဳ ဍေဟ်ဂျိုင်မာန်ရ
၄၇] ပ္ဍဲ ၂၂ ဇာန်နဝါရဳ ၂၀၂၀ အလဵုအသဳကြုက် ဍုင်ပွဳပွူ ဝူဟာန်
Huanggang ကဵု Ezhou မၞိဟ်မပဒတဴ ၜိုတ် ၁၅ မဳလဳယာန်ဂှ် တၞဟ်နဂွံထိင်ဒဝ် ဝဳရုသ် ညံင်ဟွံဂွံပြးတိတ်တုဲ ကၟာတ်ထောအ် ဟွံကဵု လုပ်တိတ် နူကဵုဒေသဂှ်ရ
အလဵုအသဳကြုက် ကၟာတ် ကွဳပၟတ်
က္ၜင်ကျာ
ကွဳစက် ကေုာံ က္ၜင် ဟွံကဵုလုပ် တိတ် ဍုင်ဝူဟာန်ရ
သွက်ဂွံလွဳ ကေုာံ စဵုဒၞာတုဲ ဌာနပရေင်ထတ်ယုက်ကြုက် ကဵုမၞိဟ်တအ် စုတ်ယာတ်ကၟာတ်မုက် အခိင်ကာလ မအာအကြာဒၞာဲမၞိဟ်ဂမၠိုင်ရ
ပ္ဍဲဂိတု ဇာန်နဝါရဳ ၂၀၂၀ စပ်ကဵု နဝ်ဝေလ်ကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ်ဝွံတုဲ ပရဝ်ဂျေတ် ဗွဲမဂၠိုင် ဂစာန်ဂၠာဲဒၟံင် ဝှက်သေန်[၄၈][၄၉]ဂှ် နကဵုအရီုအဗင် နူကဵု ဌာန Coalition for Epidemic Preparedness Innovations (CEPI) စကၠောန်ဒၟံင် ဝှက်သေန် သွက်ဝဳရုသ်ဏအ်ရ
၅၀] နူကဵု ဌာနပရေင်ထတ်ယုက် ကောန်ဂကူ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် National Institutes of Health (NIH) ပံင်တောဲ ကုကမ္မဏဳမကၠောန်ဂဥုဲ Moderna တုဲ ကၠောန်ပတိတ်ဒၟံင် ဝှက်သေန် ၜိုတ်ဂိတုမေ ၂၀၂၀ မ္ဂး စပတိတ်မာန်ရောင်ဂှ် ပတှ်ေစၟဳလဝ်ရ
တက္ကသိုလ် နူအဝ်သတေလျာ (University of Queensland) လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ် နဲဗီုမဂွံကၠောန် ဝှက်သေန်တုဲ နူကဵု ဌာနပရေင်ထတ်ယုက်အမေရိကာန် ကေုာံ ကမ္မဏဳဂဥုဲတအ်လေဝ် ဗိုင်ပါလုပ် ကရောမ်အဝ်သတေလျာကီုရ
၅၀] ပါဲနူဂှ်တုဲ နူကနေဒါ ဂကောံ မကၠောန်ပတိတ် ဝှက်သေန် International Vaccine Centre(VIDO-InterVac) နူကဵု တက္ကသိုလ် University of Saskatchewan တအ်လေဝ် စကၠောန်ဒၟံင် ဝှက်သေန် နကဵုပရဝ်ဂျေတ်တၞဟ်ခြာမွဲကီုရ
၅၁] VIDO-InterVac ဟီုလဝ် ဂိတုမာတ် ၂၀၂၀ မ္ဂး စမ်ရံင် တိရစ္ဆာန် တုဲမ္ဂး စမ်ရံင် မၞိဟ်တအ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၁ တေအ်ရ
သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ် (အၚ်္ဂလိက်
Wareru)(၂၀ မာတ် ၁၂၅၃ ၁၄ ဇာန်နဝါရဳ ၁၃၀၇) ဝွံ ဒှ်သၟိင်မန် ညးမပ္တန် ဍုင်မတ္တမ နဒဒှ် ဍုင်ဨကရာဇ်တုဲ သီုဒှ် မကလေင်ဒက်ပ္တန် ဍုင်ဗၠးၜးဂကူမန် ကြဴနူ ဍုင်သဓီု မဒးဒုင်လီုအာတုဲရ
သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ်ဝွံ ဒှ်မၞိဟ် မစိစောန် ပ္ဍဲအရာ ကွတ်ဆက်ဆောံ ကလုတ် ကုဍုင်သအာင်ကီု သီုကဵု လပါ်ပၞာန်မွဲတုဲ ညးဟံင်ပြာ်ဗလးပတိတ် ဂကူမန် နူကဵုအဝဵုသမၠဲတိ ဂကူဗၟာတုဲ ဗွဲကြဴ ကလေင်ဒက်ပ္တန် ဍုင်ဗၠးၜးဂကူမန် အလုံမွဲဒေသ သကုတ်သၟဝ် ပ္ဍဲအခိင် ကၟိန်ဍုင်ဇၞော် မကော်ဂး အေန်ပါယာဗုကာံ မလီုသရိုဟ် ပ္ဍဲအကြာသၞာံ ၁၂၈၀တအ်ရ
ကြဴနူ မပိုင်ပြဳနန် လုကဴပွိုင် ၁၉ သၞာံတုဲ ဒးဒုင်ဂစိုတ် နကဵုကောန်စဴဇကုၜါတၠ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၃၀၇ ကီုလေဝ် ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳဂှ် ဆက်ပကင်ရင်အာ နကဵုတၞောဝ်ညး စဵုကဵုစိုပ် လဒေါဝ် ၁၆ ဗွဝ်ကၠံရ
သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ် ကြဴနူ မကလေင်စဴကၠုင် နူဍုင်သေံသုခေါဒယ (Sukhothai)တုဲ ဗတိုက်သီကေတ် အဝဵုသၟိင်ဍုင်မတ္တမ နူသၟိင်စဍုင်ဗၟာ အလိမာမင် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၂၈၅တုဲ ညးလလောင်တြး ဍုင်ဗၠးၜး နူကဵုဍုင်ဗုကာံ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၂၈၇
ညံင်ရဴ ညးကီု သၟိင်စဍုင်ဗဂေါ တရာဗညာလေဝ် လလောင်တြး ဒဒှ်ရ ဍုင်ဗဂေါ မဒှ်ဍုင်ဗၠးၜး နူဗုကာံတုဲ ညးတိုန်ပ ဨကရာဇ် ဍုင်ဗဂေါရ
ကြဴနူ ဍုင်ဗဂေါ ကဵု ဍုင်မတ္တမ လလောင်တြးဗၠးၜးတုဲ သၟိင်ဗၟာဗုကာံ ဗလးနင်ပၞာန် ကၠုင်ဗတိုက်ဒၟံင် မဂၠိုင်ကဵုအလန် ပ္ဍဲအကြာသၞာံ ၁၂၉၅-၁၂၉၆ ဂှ် မန်ဍုင်ဗဂေါ ကဵု မန်ဍုင်မတ္တမ (ဝါ) သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ် ကဵု သၟိင်တရာဗညာ ညးၜါပံင်ကောံ ဒက်မဟာမိတ်တုဲ ဒုင်ဗတိုက်ကဵု ပၞာန်ဗၟာရ
အတိုင်ဝင်မ္ဂး ဗွဲကြဴ တရာဗညာ ချပ်စၞာဲလတူညးတုဲ ညးရပ်ကြိုင်ထောအ် သၟိင်တရာဗညာတုဲ ညးဂွံဒှ် သၟိင်မန် အလုံမွဲရးမန်ပိ - ရးမတ္တမ
ရးဖာသီ
ရးဗဂေါ
အရာမဒယှ်ပြာကတ် ပ္ဍဲသၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ်မွဲပၠန်ဂှ် ဒှ်အရာညး မခၞံဗဒှ်လဝ် လိက်ဓမ္မသာတ်မွဲရ
ဓမ္မသာတ်ဂှ် ယၟုပြာကတ်ဒၟံင် နဒဒှ် ဓမ္မသာတ်ဝါရေဝ်ရောဝ် စဵုကဵုတ္ၚဲဏအ်ရ
ဓမ္မသာတ်ဂှ် ဒှ်ဓမ္မသာတ်ကၠာအိုတ် တြေံအိုတ် မခၞံဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲကဵုဍုင်မန်ကီု သီုကဵုဍုင်ဗၟာတုဲ ပ္ဍဲခေတ်သၟိင်ဨကရာဇ်တေအ် ဓမ္မသာတ်ညးဂှ် ဍုင်မန်
ဍုင်ဗၟာ သီုကဵု ဍုင်သေံ စကာကၠုင်လဝ် စဵုကဵုစိုပ် ၁၉ ဗွဝ်ကၠံ (စဵုကဵု အခိင် ဍုင်ဗၟာ မစိုပ်အာ သၟဝ်တဲအင်္ဂလိက်)ရ
အလံင်ဨကရာဇ်ဝွံ ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲသၟာဗၞိက်တိုက် ပ္ဍဲဂိတုမာတ် ၂၀
၁၂၅၃ ပ္ဍဲဍုင်ဝါန်တုဲ ညးကဵုလဝ်ယၟု မဂဒူ
note ၁][note ၂] ဒေအ်ညး မၞိဟ်တြုဟ်ဂှ် မၞုံယၟု မဂဒါ
မၞိဟ်ဗြဴဂှ် ဏင်ဥရိုန်
သၟာဗၞိက်တိုက်ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ညးမသွံရာန်စ ဗၞိက် နကဵုတရဴတိုက်ရ
ညးဂှ် ဇၞော်ဂေါဝ်လဝ် ပ္ဍဲဍုင်ဝါန် မၞုံဗဒါဲ ဍုင်မတ္တမ မဒှ်သၟဝ်အုပ်ဓုပ် ဍုင်ဇၞော်ဗုကာံရ
၁]m အခိင်ညး မကလိဂွံ အာယုက် ၁၉ သၞာံ[note ၃] ၜိုတ် ၁၂၇၂ ဂှ် ညးဆက်ကေတ် တာလျိုင်ကမၠောန်ဗၞိက် စၞးဒၞာဲမအံက်ညး နဒဒှ်နာဲရဲ မယိုက်ဏာ ဗၞိက် နူဍုင်မန်တုဲ အာသွံ ပ္ဍဲဍုင်သေံ
ဗၞိက်နူသေံဂှ် ကေတ်နင်တုဲ ကၠုင်သွံ ပ္ဍဲဍုင်မန်ရ
ညးစိုပ်ဍုင်သေံတုဲ ညးလုပ်ကၠောန် ပ္ဍဲရုင်စိင် သၟိင်ဨကရာဇ်သေံ ပ္ဍဲဍုင်သုခေါဒယ
နူ ဘဝကဆံင် မအုဲစအိက်စိင်ဂှ် ဗွဲကြဴ စိုပ်အာ ကဆံင်မၞိဟ်ဇၞော်ရုင်စိင် ပ္ဍဲအခိင်ကာလ လက်ထက်သၟိင်သေံ ရာမ် ကမ်ဟေင် (Ram Khamhaeng) ၜိုတ်သၞာံ ၁၂၇၉ ဂှ်ရ
ဗွဲကြဴ သၟိင်ဨကရာဇ်သေံ ဒးဂၞပ် စှ်ေစိုတ် ဗီုညးမလ္ၚအ် သတိခိုဟ် ပ္ဍဲကမၠောန်တုဲ သၟိင်သေံ ကဵုယၟု စဴဍိန်ဍာံရေဝ်[note ၄] တုဲ ကော်ဏာ ဇရေင်နန်တုဲ ခပတိုန်ကဵု နဒဒှ် နာဲဂြောဝ်ရ
၂] အတိုင်ဝင်မန်ကီု သီုကဵုဝင်သေံမ္ဂး ပ္ဍဲသၞာံအကြာ ၁၂၈၁/၈၂ ဂှ် ကောန်ဝုတ်သၟိင်သေံ မေဏင်သောဲဍာ (แม่นางสร้อยดาว)ဂှ် ဆာန်အာ စဴဍိန်ဍာံရေဝ်တုဲ ညးၜါ ဒှ်အာ ကဝေင်ဇြဟာန်ရေင်သကအ်ရ
၃] ကာလသၟိင်ဨကရာဇ် ဒးအာပၞာန်ကုဂလာ ပ္ဍဲလပါ်သၠုင်ကျာဂှ် ညးၜါတုပ်စိုတ်တုဲ ကေတ်ဏာ ထဝ်သြန် ကေုာံ ကောန်ပၞာန် ၂၇၀ တၠတုဲ ဒဴစဴကၠုင် ဍုင်ကွာန်ဇကု ဇရေင် ဍုင်ဝါန်ရ
၂][၄] မဂဒူ ကလေင်စိုပ် ဍုင်ဝါန်တုဲ ညးဂွံဒှ် မၞိဟ်ဇမၞော်ကွာန် ဍုင်ဝါန်
မံင်ဂွံ ၜိုတ်မွဲသၞာံဂှ် ကွာန်ဝါန်ဂှ် ညးပ္တန်ဗဒှ် ဗီုဍုင် ကၠောန်ပတိုန်ကၟာင်တုဲ ဒှ်အာ ဍုင်ဝါန်
၅][note ၅] (ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဍုင်မန်ဟာရိဘုဉ္ဇယျဂှ် သၟိင်သေံ မင်္ဂရာဲ လုပ်သီကေတ်တုဲ ဂကူမန် နူကဵုဟာရိဘုဉ္ဇယျတအ် စိုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲဇရေင်ကွာန်တုဲ ကွာန်ဂှ် ဂွံဇၞော်တိုန် ဂွံတိုန် ဒြဟတ်မၞိဟ် ဒြဟတ် ဒှ်မာန်ရ
၄]) ကလိဂွံဒြဟတ်မၞိဟ်ဂၠိုင်ကၠုင်တုဲ သွက်ဂွံကလေင်သီကေတ် အဝဵုဍုင် နူကဵုဂကူဗၟာ ပ္ဍဲမတ္တမဂှ် စိုတ်ထတ်ကၠုင်ရ
၅] သီဂွံ ဍုင်မတ္တမတုဲမ္ဂး သွက်ဂွံ ထပိုတ်အဝဵုသြဇာ ဗုကာံရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဗုကာံ ဒးဒုင်ဗတိုက်ဒၟံင် ကုပၞာန်မောန်ဂေါရ် ဗွဲမသကာတ်မြဟ်တုဲ ဍုင်သၟဝ် က္ဍိုင်ဗတာင်ဗုကာံ ဗွဲမဂၠိုင် ဟွံမိက်မံင် သၟဝ်ဗုကာံအိုတ်ရ
အလဵုဇကု သၟိင်စဍုင်မတ္တမ အလိမ်မာမင်ဂှ် မိက်ဂွံတဝ်စၞေဟ် ကုဗုကာံကီုရ
၆] ပရေင်ပါ်တိတ် အလိမ်မာမင်ဂှ် ဒှ်အရာ မပံက်ကဵု ဂၠံင် သွက်မန်ဂွံဂွံဗၠးၜး ဟီုဂွံရ
သၟိင်အလိမ်မာမင် အာတ်မိက်ကၠုင် စောဍိန်ဍာံရေဝ် သွက်ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲကဵုပၞာန် မဒစဵုဒစး ဗုကာံဂှ် မဂဒူ ထံက်ပင်ကဵုဒြဟတ် ဒြဟတ်ပၞာန် ဒြဟတ်မၞိဟ်ကီု သီုကဵု ဒေအ်ဝုတ်ဇကုဂှ် ကဵုစ ကုသၟိင်အလိမ်မာမင် နဒဒှ်မဒက်မိတ် အကြာသၟိင်ဍုင်တၠရ
သဘင်မ္ၚဵုထပ်တဲဂှ် အတိုင်အခိုက်မန် ဒးကၠောန် ပ္ဍဲသ္ၚိမၞိဟ်ဗြဴတုဲ ပေါဲမ္ၚဵုထပ်တဲဂှ် ကၠောန်ပ္ဍဲဍုင်ဝါန်ရ
၆] ဣဏအ်ဂှ် ဒှ်နဲဗျူဟာခိုဟ် သွက်ဂွံ ကော်ပ္တိတ် သၟိင်အလိမ်မာမင် နူကဵုဍုင်မတ္တမတုဲ ဂွံစိုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲဒၞာဲဇကုရ
သၟိင်အလိမ်မာမင်လေဝ် သီုကောန်ပၞာန်ဗိုလ်လဗးဂှ် ဇက်အာ ဍုင်ဝါန်ရ
ပ္ဍဲဗတံ တ္ၚဲမ္ၚဵုထပ်တဲ အခိင်ကောန်ပၞာန် အလိမ်မာမင် မဗၜူအိုတ်ဂှ် အတိုင်မဂဒူ မဗကန်လဝ် ကုကောန်ပၞာန်ဇကုဂှ် ညးကဵုရမ္သာင် မဇ တုဲ ကောန်ပၞာန်တအ် ဒေါအ်ထောအ် နူပွမစသုင်
မိပ်ဇြိပ် အာကေတ်လွဟ်/ဇြင်တုဲ မိပ်ဇိပ်ဂှ် ဗာ်ဂစိုတ် ကောန်ပၞာန် သၟိင်အလိမ်မာဂမၠိုင် သီုကဵု ဂစိုတ်ထောအ် အလိမ်မာမင်ရ
၂][၇] တ္ၚဲဂှ် ဒှ် ၁၁ ဇာန်နဝါရဳ သၞာံ ၁၂၈၅[note ၆] မဂဒူ ကေုာံ ကောန်ပၞာန်တအ် ဂစိုတ်ထောအ် အလိမ်မာမင်တုဲ အာလုပ်သီ ဍုင်မတ္တမရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် သၟိင်ဗၟာ ဍုင်ဗုကာံ နရသဳဟပတေ့ ပကင်ရင်ဍုင်ဗုကာံတုဲ ဍုင်သၟဝ်ဍုင်ဗုကာံ ဗွဲမဂၠိုင် ပါ်တိတ် နဒဒှ် ဍုင်ဗၠးၜးအိုတ်ရ
သီုကဵု ကောန်ညးအရင် မပကင်ရင်ဒၟံင် ဒေသဍုင်ဗၟာလပါ်သၟဝ် ဍုင်ပြန်
ဒလ ကေုာံ ဖာသီဂှ်တုန်လေဝ် ဟွံဆက်မံင် သၟဝ်ညးကီုရ
၈] ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါ အခၟမန် လလောင်တြး ဟွံမံင် သၟဝ်ဗုကာံ မတန်တဴ နကဵုဍုင်ဗၠးၜးကီုတုဲ ဟိုတ်နူ သၟိင်ဗုကာံ ဟွံကလိဂွံ အရီုအဗင် နူကောန်ဇကုတုဲ ဒပ်ပၞာန်ညး နူဗုကာံ နကဵုနဲလဵုလေဝ် အာဗတိုက် ဍုင်ဗဂေါ ဟွံစိုပ်ရ
၉] ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် သၟိင်မဂဒူ ပိုင်ပြဳဂွံအာ အလုံမန် ရးမတ္တမရ
ဍုင်မတ္တမဂှ် ညးကလေင်ဒက်ပ္တန် ပခိုင်ပတိုန်ဒပ် မပ္တံ ကုကၟိုင်ဍုင်တအ်တုဲ သြိုင်နန်တၟိ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၆၄၈ ဂိတုစဲ ၆ စွေက် တ္ၚဲဗြဴဗတိဂှ်ရ
၁၀] ဍုင်မတ္တမ ခိုင်တုဲ ညးအာဗတိုက် ဍုင်ကမ္မလာနဳ (ပတှ်ေကေတ် ဍုင်ဍောတ်တ် နွံပ္ဍဲ တ္ၚဲဏအ် မကော်စ တွဵုရးဍုင်ကရေင်ဍာဲ) ဟိုတ်နူ သၟိင်ကမ္မလာနဳဂှ် ဟွံဒုင်တဲ မံင်သၟဝ် က္ဍိုင်ဗတာင်မတ္တမ ရ
၁၁] ဍုင်ကမ္မလာနဳ စိုပ်အာ သၟဝ်တဲ သၟိင်မဂဒူတုဲ ဍုင်တၞဟ်တအ် ဒုင်ယဵုသစာ ကုညးအိုတ်ရ
သွက်ဂွံ သီဍုင်ဗဂေါဂှ် သၟိင်မဂဒူ ချပ်ဂၞန်ကၠုင်တုဲ ဗလးဏာ လိုက်ဂဳ အာဆဵု ကုခမ်သဳဇကု သၟိင်သေံရာမ်ကမ်ဟေင်တုဲ ကလိဂွံ အရီုအဗင် နူခမ်သဳဂှ်ရ
၁၂] နကဵုသၟိင်သုခေါဒယမ္ဂး ဍုင်မတ္တမဂှ် နဒဒှ် ဍုင်သၟဝ်ညးမွဲဂှ် ပတှ်ေကေတ်တုဲ ခုတ်ကဵုလဝ်ယၟု သၟိင်မဂဒူ နကဵုယၟုသၟိင် နကဵုဘာသာသေံ စောဖရဝ် (Chao Fa Rua/เจ้าฟ้ารั่ว) [၁၃] နကဵုရမ္သာင်မန် မကော် သၟိင်ဝါရောဝ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဗညာဝါရေဝ်ရောဝ် ရ
၁၄] and Smim Warow [၁၅] ပ္ဍဲတ္ၚဲ ၃၀ ဇာန်နဝါရဳ သၞာံ ၁၂၈၇ (တ္ၚဲဗြဴဗတိ ဂိတုမာ်ပေင် သက္ကရာဇ် ၆၄၈)ဂှ် [note ၇] သၟိင်မဂဒူ လလောင်တြး ဒဒှ်ရ ညးဒှ် ဨကရာဇ်ဍုင်မတ္တမ ရ
၁၄][note ၈] ညးကၠောန်သဘင်စဝ်အဘိသိက် ပ္ဍဲဂိတုဨပြဳ ၅
၁၂၈၇[၁၆] တုဲ ယၟုပြာကတ်ကၠုင် နဒဒှ် သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ် ရ
၁၇] ၜိုန်ရ တၠညးသၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ် လလောင်တြး နဒဒှ် ဨကရာဇ်မွဲကီုလေဝ် ဍုင်ဗုကာံ မုပဟွံမာန်ရ
ဍုင်ဗုကာံဂှ်လေဝ် ဒြဟတ်ဟွံမဲ
ဂတဂှ် ခြာဟွံလအ် ပ္ဍဲဂိတုဂျူလာင် ၁
၁၂၈၇ ဂှ် ကောန်ဨကရာဇ်ဗုကာံ သဳဟသူ ညးမစဍုင်ပြန် ဂစိုတ်ထောအ် သၟိင်ဍုင်ဗုကာံတုဲ အေန်ပါယာဗုကာံလေဝ် သရိုဟ်လီုအာရ
၁၈] ဗွဲကိုပ်ကၠာ သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ်ဂှ် ဒှ်သၟိင်မပိုင်ပြဳလဝ် မဒးဟီု နကဵု ဗွိုင်တိဍာ်တ္ၚဲဏအ်မ္ဂး တွဵုရးဍုင်မန်ခေတ်တၟိလၟုဟ်ဏအ် ကဵု တွဵုရးကရေင်ဍာဲ ကရေက်သၠုင်ကျာ
လပါ်ဗၟံက်မ္ဂး သၟိင်ဇမၞော်ညး ဍုင်သုခေါဒယ နွံတုဲ လပါ်သၠုင်ကျာ ဍုင်ထဝါဲ
ဍုင်ထဝါဲဂှ်လေဝ် ဒစဵုဒစး ကုဗုကာံကီုရ
၁၉] လပါ်သၟဝ်ကျာဂှ် ဍုင်ဗဂေါ အခၟမည် ပကင်ရင်တုဲ ဍုင်ဒလဂှ် ကျဝ်ဇွဲ ညးမဒှ် ကောန်သၟိင်ဍုင်ဗုကာံ ပကင်ရင်ဒၟံင်ရ
၉][၁၉] ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ပ္ဍဲဍုင်မတ္တမဂှ် ၜိုဟ်သြိုဟ် ပၞာန်ဟွံမဲ
ပၞာန် ကောန်သၟိင်ဍုင်ဗုကာံတြေံဂမၠိုင် မၞုံပ္ဍဲသကုတ်ဍုင်ဗၟာ လပါ်သၟဝ်တအ်လေဝ် ကၠုင်မတ္တမ ဟွံစိုပ်ကီုရ
ပ္ဍဲအကြာသၞာံ ၁၂၈၇-၁၂၈၈ ဂှ်ရ ပၞာန်ကောန်သၟိင်ဗၟာတြေံ သဳဟသူ ဂှ် ကၠုင်ဗတိုက် ဍုင်ဗဂေါနွံကီုရ
ပ္ဍဲအခိင် သၟိင်ကျဝ်ဇဲ မပကင်ရင်ဍုင်ဗုကာံ ပ္ဍဲဂိတုမေ ၃၀
၁၂၈၉ ဂှ်လေဝ် ဗုကာံ ဒြဟတ်ပၞာန်ဟွံမဲတုဲ ဟွံဂံင်ကၠုင်ဗတိုက် ဗဂေါ ကဵု မတ္တမရ
၂၀] သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ် ဒးဂွိင် ဒးဖေက်ဂှ် သၟိင်ဗၟာဗုကာံ သၟိင်ကျဝ်ဇဲ ဟွံသေင်
တရာဗညာ မပိုင်ပြဳလဝ် ရးဗဂေါကီု သီုကဵု ရးဖာသီ(ရးဒလ)ဂှ်ရ
note ၉] ဆဂး အကြာသၟိင်ဍုင်ၜါဂှ် (အကြာ သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ် ကဵု တရာဗညာ)ဂှ် ၜိုဟ်သြိုဟ်ဒၟံင်ရ
ညးတအ် ဆက်စၠောအ် ဒက်လဝ် မိတ်ရေင်သကအ်ရ
ပ္ဍဲမတ္တမ တၞဟ်နဂွံအုပ်ဓုပ် အတိုင်သၞောဝ် တုပ်တုပ်ဖအိုတ်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၂၉၀/၉၁ဂှ် တၠညးဝါရေဝ်ရောဝ် ခပတိုန် ဂကောံခၞံသၞောဝ်မွဲရ
note ၁၀] သၞောဝ်ဂှ် ဗွဲကြဴ ပြာကတ်တဴ နကဵုယၟု လိက်ဓမ္မသာတ် သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ် တုဲ လိက်ဂှ် ချူလဝ် နကဵုဘာသာမန်မွဲရ
၂၁] (လိက်ဓမ္မသာတ်ဂှ် စကာဒ္ဂေတ်ဒၟံင် အလုံမွဲရးကၟိန်ဍုင်ဂမၠိုင် ဍုင်ပ္ဍဲအေန်ပါယာဗုကာံဂမၠိုင်တအ်ကီု သီုကဵု ဍုင်ဝူဒိုဟ်ဇိုင်င်တအ်ကီုရ
note ၁၁]) ဍုင်ဗုကာံဂှ် အရီုစိုတ် ဟွံအိုတ် လတူဍုင်ဗဂေါ ကဵု မတ္တမဏီဖိုဟ်
မိက်ဂွံ ကလေင်သီကေတ်ဒၟံင် ဍုင်ဗဂေါ ကဵု မတ္တမဖိုဟ်ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၂၉၃ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳဂှ် သၟိင်ဗုကာံ ကျဝ်ဇဲ ကဵု သကိုပ်ညးပိတၠ ဇက်စှ်ေကၠုင်ပၞာန်ရ
note ၁၂] ဗဂေါ ကဵု မတ္တမ ၜါဒက်မဟာမိတ်တုဲ ဒုင်တဝ်စၞေဟ် ကဵုပၞာန်ဗုကာံ မၜက်ၜေတ်ကၠုင်ဂှ်ရ
၂၂] ဍုင်ဗဂေါ ကဵု ဍုင်မတ္တမဂှ် မဒှ်ဍုင်မဒက်သ္ၚိကၟိန် ရေင်သကအ်ရ
ကောန်ဝုတ် သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ် မေဏင်သိန်ဒျာဂှ် ကဵုစ တရာဗညာ
ကောန်ဝုတ် သၟိင်တရာဗညာ မေက်ဏိန်ဇဴလှ (ရှင်စောလှ) ဂှ် ကဵုစ သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ်
၂၂][၂၃] စဵုကဵုစိုပ်သၞာံ ၁၂၉၃ ဂှ် သၟိင်သေံသုခေါဒယ ဆက်ထံက်ပင်ဒၟံင် သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ်ဏီဖိုဟ်တုဲ သၟိင်သေံရာမ်ကမ်ဟေင် ပလံင်နင်ကဵု စိင်ဗတာင် ကုသၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ် နကဵုသင်္ကေတမ္ဂး မဒုင်တဲ သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ် မဒှ်ဨကရာဇ်မွဲရ
၂၁] စိုပ်အခိင်တိကှ် သၞာံ ၁၂၉၅-၁၂၉၆ (လိက်လ္ၚဵုဟီု ၁၂၉၃-၁၂၉၄)[note ၁၃]ဂှ် ပၞာန်ဍုင်ဗုကာံ သၟဝ်ပၠဒပ် သကိုပ်ပၞာန် ရာဇာသင်္ကြန် ကေုာံ သဳဟသူ (ကောန်သၟိင် စဍုင်ပြန် သဳဟသူ ဟွံသေင်) ဇက်စှ်ေကၠုင် နကဵုမုက်ပၞာန် ဗွဲမဇၞော်ရ
ပၞာန်ဗုကာံဂှ် လုပ်သီဂွံအာ ဒလ တုဲဂှ် ဇက်စှ်ေကၠုင် ဍုင်ဗဂေါ
ပၞာန်သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ် နူမတ္တမ စိုပ်ကၠုင်တုဲ ထဍေင်ပတိတ်ထောအ် ရဲသမၠဲတိ ပၞာန်ဗၟာဗုကာံ မာန်အာရ
ပၞာန်ဗဂေါ ကဵု မတ္တမ ပံင်ကောံတုဲ ဆက်အာဗတိုက် ကလေင်သီကေတ် ဒလတုဲ ထဍေင်ပတိတ် ပၞာန်ဗၟာ နူရးဖာသီမာန်အာရ
၂၁][၂၄][၂၅] သၞကဵုဗုကာံ ဟွံမဲရတုဲ ပရေင်ပြိုင်ဒြဟတ် အကြာ သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ် ကဵု တရာဗညာ စကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
အခက်အခုဲဇၞော်အိုတ်ဂှ် ဒၞာဲတိဍာ် မဇၞော်ဂွံလဝ်တၟိ ရးဖာသီဂှ် ညးဂှ်ပိုင်ရောရ
စိုပ်ၜိုတ် ကၞောတ်သၞာံ ၁၂၉၆ ဂှ်[note ၁၄] ပရေင်ဆက်ဆောံ အကြာၜါဍုင်ဂှ် စိုပ်အာ ကဆံင်မဒှ်ပၞာန် ရေင်သကအ်ရ
စၞးမဗတိုက် ရေင်သကအ် နကဵုပၞာန်ဂှ် မဒှ်နဲကဲ ကောန်ပၞာန်မဒးချိုတ်ဂၠိုင်
ဂကူမဒးလေင်ဂၠိုင်ဂှ် ညးၜါလပါ် တုပ်စိုတ် ဗတိုင်ရေင်သကအ် လတူစိင် (ညးကော် ဝေင်ဗဇဵုစိင်) ပ္ဍဲကဵု ပယျဵု အကြာဍုင်ၜါရ
ပ္ဍဲပေါဲဗတိုက်ဂှ် သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ် ကလိဂွံ ဇမၞးတုဲ ဟိုတ်နူခမဳသင်တအ် အာတ်မိက်တုဲ သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ် ဟွံဂစိုတ်ထောအ် သၟိင်တရာဗညာရ
၂၅]တၠညးဝါရေဝ်ရောဝ် ကော်နင် တရာဗညာ ကေုာံ မေဝ်ဏင်သိန်ဒျာ ကေုာံ ကောန်ညးၜါ ဇရေင်မတ္တမရ
ဆဂး တရာဗညာ ဂစာန်ဖန်ဂစိုတ် သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ်တုဲ ညးဒးဂစိုတ်ထောအ် တရာဗညာရ
၂၆][၂၇] သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ်ဂှ် ဂွံဒှ်သၟိင်မန် မပကင်ရင် ရးမန်ပိရ
၂၆][၂၁] ဒှ်မၞိဟ် မပကောံရးမန်ပိ မဒှ်ဒၞာဲဒေသ အခိင်တ္ၚဲဏအ်မ္ဂး ရးဨရာဝတဳ
ရးဗဂေါ
တွဵုရးဍုင်မန်
တွဵုရးဍုင်ကရေင် ကေုာံ ရးတၞင်သဳ ဒကုတ်လတူ
ဒေသပ္ဍဲရးတၞင်သဳ မပ္တံကဵု ဍုင်ထဝါဲ
ဍုင်ဗိက် ကေုာံ တၞင်သဳဂှ် ညးသီထ္ၜောဝ်ပၠုပ် ဟွံမာန်ရ
ဒေသတအ်ဂှ် ဍုင်သုခေါဒယ ဓလီုဂွံလဝ်ရ
၂၈] ဟိုတ်နူ ဂွိင်ဖေက် ဒှ်ပဋိပက္ခ ကုသုခေါဒယတုဲ သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ် ဟွံလုပ်သီ ရးတၞင်သဳ လပါ်သၟဝ်တေအ် ဒှ်မာန်ရ
စိုပ်လက်ထက် တၞောဝ်မိန်စဴညးဂှ် Saw O (r
1311 1323) ကဵု Saw Zein (r
1323 1330) ဂှ် လုပ်သီကေတ် တၞင်သဳသကုတ်သၟဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၃၂၀တအ် ဒှ်မာန်ရ
၂၉]) ဒၞာဲဍုင်တၟိ ရးဖာသီဂှ် အမာတ်ဇၞော်လိုက်ဂဳ ကဵုစ ဍုင်ဗဂေါ
၃၀] ကော/ဒေအ်ယဴညး မင်ဗလ ဂှ် ကဵုစ ဍုင်မြံင်မြ
ဒေအ်ညး မဂဒါ ဂှ် ကဵုဒှ်ဥပ္ပရာဇာ
၃၁] ၜိုတ် ၁၂၉၈ ဂှ် တၠညးဝါရေဝ်ရောဝ် စှ်ေစိုတ် ဒြဟတ်ဍုင်မန်ဇကု ဇၞော်မစိုပ်ကဆံင် ဒက်မိတ် ကုကြုက်တုဲ ဗလးဏာကလုတ် သွက်ဂွံအာဆဵုကဵု ကြုက် သွက်ဂွံဆက်ကဵု သၟိင်အေန်ပါယာ မောန်ဂေါလ် ရ
၂၈] အရာဏအ်ဂှ် ဒှ်အရာမတတ်ၜက်ထောအ် သၟိင်ဇၞော်ရာမ်ကမ်ဟေင်ရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဍုင်သေံသုခေါဒယဂှ် ဒုင်ဒှ် နဒဒှ် သၟိင်စဍုင် သၟဝ်က္ဍိုင်ဗတာင်မောန်ဂေါလ်မွဲရ
၁၃] ကလုတ်မတ္တမ တတ်ၜက်အာ ဍုင်ဗုကာံတုဲ ပ္ဍဲအကြာဂိတုမာတ်-ဨပြဳဂှ် ညးတအ် စိုပ်ဍုင်ကြုက်ရ
၃၂] ၜိုန်ရ သၟိင်ကျဝ်ဇဲ ဗလးသကိုပ်ပၞာန်ပိ သွက်ဂွံစဵုဒၞာ ကလုတ်မတ္တမကီုလေဝ် စဵုဒၞာဟွံမာန် ဂိတုဂျောန်-ဂျူလာင် ၁၂၉၈ ဂှ် ကလုတ်တအ် ဂွံဆဵုကဵု သၟိင်အေန်ပါယာမောန်ဂေါလ်
၃၂] ၜိုန်ရ သၟိင်အေန်ပါယာမောန်ဂေါလ် တီဒၟံင်ဖိုဟ် သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ်ဂှ် ဒှ်သၟိင်သၟဝ် သၟိင်သေံ ရာမ်ကမ်ဟေင်ကီုလေဝ် သၟိင်အေန်ပါယာမောန်ဂေါလ် ဒုင်တဲ သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ် နဒဒှ်သၟိင်ဨကရာဇ်မွဲတၠရ
၃၃] ကြဴနူ မကလိဂွံ စၟတ်သမ္တီ နဒဒှ် ဨကရာဇ်မွဲ နူကဵုမောန်ဂေါလ်တုဲ သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ် ဆက်ပကင်ရင်အာဍုင် လုကဴ ၈ သၞာံကဝက်ရ
ပ္ဍဲဂိတုဇာန်နဝါရဳ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်မွဲတ္ၚဲ သၞာံ ၁၃၀၇ ဂှ် ကောန်စဴညးၜါ မဒှ်ကောန် တရာဗညာ သြင်ဂြဳ ကဵု သြင်ၚာဲ ဟိုတ်မဒက်လဝ်စိုတ် လတူမဂစိုတ်လဝ် အပါဇကုတုဲ ဂစိုတ်ထောအ် သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ်ရ
ကောန်စဴၜါဂှ် ဂစိုတ်ထောအ် အပါနော်ဇကုတုဲ ဒြေပ်ဒဴတိတ် နူနန်ကီုလေဝ် ညးရပ်ဂွံတုဲ ညးဂစိုတ်ထောအ် သီုၜါရ
၃၄][၃၁] တၠညးဝါရေဝ်ရောဝ် ကလိဂွံအာယုက် ၅၃ ဓဝ်ရ
၃၁] ဟိုတ်နူ ပ္ဍဲညး ကောန်တြုဟ် ဟွံမွဲတုဲ ဒေအ်ညး မဂဒါ မဂွံဒုင်ယၟု ခုန်လဴ ဂှ် ဆက်ဒုင်အာဲနန်ညးရ
၃၁] ဝင်ကိစ္စဇၞော်အိုတ် စပ်ကဵု သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မကလေင် ဒက်ပ္တန် ဍုင်ဗၠးၜးမန် နူသၟဝ်ဗၟာဗုကာံတုဲ ပကောံရးမန်ပိမွဲမာန်ကၠုင်ရ
၃၅] ဍုင်မန် ဟာရိဘုဉ္ဇယျ (လၟုဟ် နွံဍုင်သေံ) ဂှ် ဒးဒုင်ဗတိုက် ကဵုဂကူသေံလန်နာတအ် ပ္ဍဲကဵု ကၞောတ် ၁၃ ဗွဝ်ကၠံ[၃၆] ၜိုန်ဂှ်လေဝ် သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ် ကလေင်ပတန် ဍုင်မန် မၞုံကဵုဒြဟတ် သ္ဂေဟ်သွဟ်ဗွဲမလောန်မွဲ မာန်ကၠုင် ပ္ဍဲဒၞာဲဒေသ ရးမန်ပိတုဲ ဍုင်ညးဂှ် တန်တဴအာ စဵုကဵုစိုပ် ၁၆ ဗွဝ်ကၠံရ
ဟိုတ်နူ ပရေင်အံင်ဇၞးညးတုဲ ဂကူမန်လေဝ် ပ္ဍဲကဵုအကြာ ၁၄ - ၁၅ ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဒြဟတ်ဇၞော် ဗွဲမလောန်ရ
ဨကရာဇ် ယၟုမြဟ်တမ္ညဝ် ဗီုကဵု တၠညးရာဇာဓိရာဇ်
တၠညးမိစောဗု
သၟိင်ဓမ္မစေတဳတအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒှ်တၞောဝ်က္ဍိုင်ဗတာင်ညးဖအိုတ်ရ
၃၇] အရာမလုပ်ဝင်မွဲပၠန်ဂှ် လိက်ဓမ္မသာတ်သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ်ရ
လိက်ဓမ္မသာတ်ဝွံ စကာ ရပ်စပ်ကၠုင် ဆပ္ဍဲဍုင်မန် မွဲဓဝ် ဟွံသေင် သီုကဵု ဍုင်ဝူဒိုဟ်
ဍုင်ဗၟာ
ဍုင်သေံတအ်ကီုတုဲ စကာကၠုင် စဵုကဵုစိုပ် လဒေါဝ် ၁၆ ဗွဝ်ကၠံ (ဝါ) စဵုကဵု ဍုင်ဗၟာ မစိုပ်အာ သၟဝ်တဲအင်္ဂလိက်ရ
လိက်ဂှ် ကၠာဲစၠောအ် နကဵုဘာသာဗၟာ
ပါဠိ ကေုာံသေံကီုရ
၃၈][၃၉][၄၀] [၄၁][၃၉] ပရူဝင် သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ်ဝွံ တင်ဂၞင် ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲဝင်ဂှ် လိက်ဝင်ဗွဲမဂၠိုင်တုပ်ရေင်သကအ်တုဲ ဒုင်တဲ တုပ်စိုတ်အိုတ်ရ
ဆအခိင်ကာတ္ၚဲလ္ၚဵုတအ်ဟေင် တၞဟ်ခြာ ရေင်သကအ် နွံညိညရ
ထာမ်ပလိက်
သၟိင်မန်ဂမၠိုင်
ကမ္မတဳပညာဗဟဵု အာစာနာဲသိုက်သၠိၚ်ဝွံ သၞာံ ၁၉၉၀ ဂ်ှ ပပ္တံလုပ်ယိုက်ဂၠေၚ်တာလျိုၚ် နဒဒ်ှအာစာဘာမန်တုဲ နူကဵုသၞာံ ၁၉၉၀ တေံ စဵုကဵုပစ္စုပ္ပန်လၟုဟ်ဏအ် ညးတတ်ကၠောံလဝ် ပ္ဍဲဌာနပရေၚ်ပညာနွံတုဲ အတိုၚ်ညးတတ်ကၠောံ ဆဵုဂဗလဝ်ဂ်ှ ဗၟံက်ထ္ၜးဏာ နဗီုပြၚ်ဝၚ်ဌာနပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန် မွဲဒကုတ်မွဲဒကဴရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၁ ကွးဘာအလုံမွဲပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ်သၟဝ်ကျာ ဒးအာသ်ှလိက်ပ္ဍဲကွာန်တၟိၜဳ
အာစာသိုက်သၠိၚ် ဒ်ှအာဘာတၟိမွဲ ဂွံဆဵုဂွံလုက်စုက်ကဵုဂကောံအာစာဘာ ရေဝ်သၟဝ်ကျာ အလန်ကၠာအိုတ်ရ
ကၟာတ်ဘာတုဲ ပ္ဍဲက္ညၚ်ဂ်ှ ပသဘၚ်ကောံဓရီု ဂကောံအာစာဘာမန် ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ခရဳ ရ
ကာလဂ်ှ အာစာသိုက်သၠိၚ် ဂွံဆဵုဂဗကဵုဂကောံအာစာဘာ ရေဝ်သၟဝ်ကျာ အလန်ကၠာအိုတ်ရ
ဒၟာနူကေၚ်လုပ်လဝ်ဝိုၚ် ဇၞော်ဇၞော်ဗီုဂ်ှ ဟွံမွဲ မွဲလှ်ေဏီကီု
ဒၟာနူဒ်ှဒၟံၚ်မၞိဟ်တၟိ ဟွံဂွံဍုက်ကေဝ်လဝ်ကဵုမၞိဟ်ပ္ဍဲဂကောံဂ်ှကီုတုဲ မုဂလာန်သာ်လဵု ဟွံဂွံပတိုန်ထ္ၜးရ
ပ္ဍဲဝိုၚ်ကောံဓရီုဂ်ှ ဂွံဆဵုဂဗကဵုဥက္ကဋ္ဌ ဂကောံအာစာဘာမန် နာဲထဝ်အံၚ် ရ
နာဲထဝ်အံၚ်ဝွံ ဒ်ှညးဟီုဂလာန်ခိုဟ်မွဲတၠရ
လဟီုလဂးလေဝ်ဇပ်ဍပ်
ရမ်သာၚ်ပၠန်လေဝ် ထတ်တုဲမၠံၚ်ဒၟံၚ်
မအရေဝ်သောၚ်ကၠး
ဒ်ှတၠရမ်သာၚ် နွံကဵုအသံသြဇာ (ဂလီုပ္ဍိုက်ကၠေံ ရမ်သာၚ်ညးသအာၚ်
တံၚ်ဂြဲစိုတ်ညးသအာၚ်မာန်) ဂ်ှ အဲဍိက်ဂွံမိၚ်ကေတ်ပ္ဍဲဝိုၚ်ကောံဓရီုကၠောံသၞာံ ဂကောံအာစာဘာမန် ပ္ဍဲလတူဘာလကျာ် ကွာန်တ္ကအ်ခရဳတုဲ အဲဍိက်ညာတ်ဇၞော်ဇြုၚ်သ္ဍိုက် လတူညးဗွဲမဂၠိုၚ်ရ
ဗွဲကြဴဏအ် ဂွံတီကေတ်ပၠန်ဂ်ှ ပ္ဍဲအခိၚ်ထပိုဲအံၚ်ရတ် (ကောန်ဖျေံလွဟ် ထံက်ၜံၚ်ကဵုသၞ
မန်ဖံက်သစ္စဂကူ) ချဳဒရာၚ်ဒၟံၚ် ကရောံကရောၚ်ပၞာန်ဗၟာ
ဗက်ထ္ၜးဒၟံၚ်ကောန်သဂံၚ်ဆာန်ဂကူ (လ္ၚဵုဒိုအ်ဇူ
လ္ၚဵုဃောယိုက်ဂၠေၚ်ဒၟံၚ်တာလျိုၚ်) ညးမထံက်ပၚ် သီုညးကဵုဒၟံၚ်ဇြဟတ်ကုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ
အာစာဘာမန်ဟွံသှ်ေ ဍေံဗက်ထ္ၜး ဍေံဗက်ကေတ်ဒၟံၚ်အရေဝ်ဂ်ှ နာဲထဝ်အံၚ် (ဖေက်ဒ်ှအန္တရာဲကဵုဇကုမာန်) နုက်တိတ်ထောံ နူဂကောံအာစာဘာမန် ဗီုလဵုဒုၚ်ဂုန်လေဝ်ဟွံဂွံ
ဗွဲကြဴဏအ် ဗော်ကဵုအလဵုအသဳဗၟာ ဒိုအ်ပန်ပှော်တုဲဂ်ှ ညးတေံကလေၚ်လုပ်ကေတ်တာလျိုၚ် အာစာဘာပၠန်
တိုန်ဘာပကတ်ပကေၚ်ကွတ်အာစာ ကၠာအိုတ် ဘာပကတ်ပကေၚ်ကွတ်အာစာ ဒဒိုပ်ပၞၚ်ဓရ် ဌာနပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန် (ဗဟဵု) ပၞၚ်ဓရ် သၞာံ ၁၉၉၁ နူဌာနပရေၚ်ပညာ ကောန်ဂကူမန် (ဗဟဵု) ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ပံက်ဘာပကတ်ပကေၚ်ကွတ်အာစာ ပ္ဍဲဒဒိုပ်ဟံၚ်ပြာ် (ပၞၚ်ဓရ်) အပ္ဍဲဗွိုၚ်တိဍာ်သေံရ
အာစာဘာမန် တၟိတၟိတအ် သ္ဒးတိုန်ဘာပ္ကတ်ပ္ကေၚ်ရောၚ်
နူဂကောံရုဲစ်ှတုဲ အာစာသိုက်သၠိၚ်လေဝ် ပါတိုန်အာကီုရ
ကရောံဂ်ှ နာဲကောန်မုၚ်ဆာန် (တံၚ်ပရၚ်
နာဲလွဳအာဲမန် (တ္ကအ်ကွေံ) တအ်လေဝ် ပါအာကီုရ
ညးသၟေဟ်ပိပန်တၠဏီ
သမ္တီယၟုယၟာဟွံဒးရ
ပ္ဍဲဘာပကတ်ပကေၚ်ဂ်ှ နာဲမန်သဝ်နဲ
မိစရာဲနန် (မာချို
ဥက္ကဌဂကောံအာစာဘာမန်
ဍာ်ဗု(လၟုဟ်) သီုအာစာဘာပွိုၚ်ဍုၚ်သအာၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်
မွဲလေဝ်သမ္တီယၟုယၟာဟွံဒး
နာဲမန်သဝ်နဲဂ်ှ ဟီုပျေက်ကတဵုဝေၚ်ဂရိုၚ်ဒ်ှ
မိစရာဲနန်ဂ်ှ ရုပ်သာ်ဆာန်လာန်
ဒၟာနူဂ်ှရ သမ္တီဒး
ပ္ဍဲဘာပ္ကတ်ပ္ကေၚ်ဂ်ှ အာစာရခေၚ် ( ဦးခိုၚ်ဦးမောၚ်) ဒ်ှဂအုပ်ဘာ
ပ္ဍဲဘာပ္ကတ်ပ္ကေၚ်ဂ်ှ လိက်ပ္ညုၚ်တိုၚ်ခဳကွတ်ဗတောန် (သင်ရိုးညွှန်းတမ်း) ချူဓဇက်လဝ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်ဟွံမွဲ
အာစာ ( ဦးခိုၚ်ဦးမောၚ်) ဂ်ှ ဘာသာအၚ်ကလိက်
အာစာထောန်ဝဵုဂ်ှ လိက်မန်
အာစာ (စိုးသန်း) ဂ်ှ ပရေၚ်(တာလျိုၚ်) အာစာဘာနာနာသာ် ညးဗတောန်ထ္ၜးဟီုတွံကဵုရ
ပ္ဍဲကဵုဘာပကတ်ပကေၚ်ကွတ်အာစာဂ်ှ အာစာသိုက်သၠိၚ် ဗီုလဵုညးဆဵုညာတ်ကၠုၚ်လဝ်ဂ်ှ ကလေၚ်လဴထ္ၜးကဵုနွံရ
အာစာထောန်ဝဵု ညးချူခၞံလဝ်လိက်ဗွဟ်မန် တန်မူလတၟိ မွဲစုံဂ်ှ ညးဗ်ှထ္ၜးကဵုပိုဲဍိက်တအ်ကလၚ်ရ
ပ္ဍဲလိက်ဗွဟ်ညး အဲဍိက်သမ္တီဒး ခိုဟ်ဟ်ဂ်ှ ၜါသာ် ၁
အ အဒါကၟက် ပစံက်ခြက်
ဗီုပြၚ်ညးချူ (အဒါ) ဂ်ှ ညိဓဝ်အဲဍိက်ဟွံဒးစိုတ်
ဆဂး ဇကုဒ်ှဒၟံၚ်အာစာဘာ လုပ်လဝ်တၟိတၟိတုဲ တၚ်ဇကုဟွံစှ်ေစိုတ်ဂ်ှ ဟွံဂံၚ်ဟီုပ္တိတ်
ရံၚ်ကဵုယၟု မဂဒူ
မဂဒါတုဲ ရမ်သာၚ်ဟီုဂ်ှ ဗက်အလိုက်ဒေသတုဲ ဗီုလဵုဟီုဟီု အက္ခရ်ချူဂ်ှ သ္ဒးဍာံပြ
သ္ဒးချူ(ဂဒါ)မွဲဗီုဓဝ်ရောၚ်
ပ္ဍဲလိက်ဗွဟ် တန်ဒုတိယဟာ
တတိယဟာဂ်ှ သမ္တီဟွံဒးရ
ညးချူလဝ်ပရူ ဨကရာဇ် ၜိုဟ်စိၚ်ပစံက် သၟိက်ကဵုစိၚ်ဗတာၚ်
ဨကရာဇ်ဂ်ှ ကော်နၚ်သၟာ (ဇဟာ) ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် အက္ခရ် (ဟ) မၞုံပ္ဍဲဝေါဟာမ္ဂး (ဇဟာ) ဂ်ှ အာစာထောန်ဝဵု ဗ်ှပ္တိတ်ရမ်သာၚ် ဗျန်ဂကောံပထမ ညံၚ်ရဴ (ဟာပါၚ်) ဂ်ှကီုရ
ဍာံဍာံဂ်ှ သဘဴအက္ခရ်(ဟ)မ္ဂးဂ်ှ ဗက်အလိုက်ရမ်သာၚ် အက္ခရ်ဂတဍေံတုဲ ဍေံတိတ်ရမ်သာၚ်ၜါသာ် ညံၚ်ရဴဗျန်တတိယကီုရောၚ်
ဆဂး ဗျန်တတိယဝွံ မူလဍေံ ဍေံဗြုတိတ်ညံၚ်ရဴရမ်သာၚ် ဒုတိယကီုတုဲ ကာလဍေံဂွံဒြဟတ်ဒရိုဟ်နူဗျန်ပထမမွဲမွဲမ္ဂး ဍေံဒးဗြုဗက်အာအလိုက်ဗျန်ပထမဂ်ှကီုရ
အက္ခရ်ဟဝွံတုန် မူလဍေံ ဍေံဗြုတိတ်ညံၚ်ရဴရမ်သာၚ်ပထမကီုတုဲ ကာလဍေံဂွံဒြဟတ်ဒရိုဟ်နူဗျန်ဒုတိယမွဲမွဲမ္ဂး ဍေံဒးဗြုဗွဲဗက်အာ အလိုက်ဗျန်ဒုတိယကီုရ
လၟောဝ်ဗီု ဂဵုလဟဵု
ဂဟိုဟ်(လဟိုဟ်)ပ္တိုန်
လဟုက်ဟီု
ပံက်လဟာ် ဒ်ှတံရောၚ်
ကာလပိုဲတိုန်လိက် ပြကိုဟ်အဘိဓာန်တေံ ပါဠိမ္ဂး(ရဇက)ဂှ် အာစာပိုဲ (တေဇေဘာသထေရ်
ကွာန်ကၟာမဵု) ညးကဵုအရထ သၟာဇဟာ(ဟာ)ဂ်ှ ဟိုတ်နူဍေံနွံလက်ကြဴအက္ခရ်(ဇ) မဒ်ှအက္ခရ်ရမ်သာၚ်ဇြိုၚ် (တုပ်ကဵုရမ်သာၚ်အက္ခရ်ဗျန် ဂကောံဒုတိယ)တုဲ ညးပ္တိတ်ရမ်သာၚ်ဇြိုၚ် တုပ်ကဵု (လဟု
ဗဟု) တအ်ကီုရ
ကာလဂွံမိၚ်အာစာထောန်ဝဵု ပ္တိတ်ရမ်သာၚ်တုပ်ကဵုဗျန်ဂကောံပထမဗက်ဂ်ှ "ဟိဟ်
အာစာဏအ် ညိဟွံကၠိုဟ်ရမ်သာၚ်လိက်ပုဟ်သွံ" ချပ်ဂွံသာ်ဂ်ှတုဲ စိုတ်ဖြုၚ်သ္ဍိုက် ပူဂိုလ်အောန်ကြဳစှ်ေအာ ညိဟွံသေၚ်ရ
အဟိန်ဗတောန်ထ္ၜးလိက်ဂ်ှ ညးဟီုလဴ ပရူတေံပရူဏအ် ကာလဂ်ှရမ်သာၚ်ခမိုၚ်ညးတအ် (ပါ်ဆာန်) လတ်လုပ်ကၠုၚ်ရ
ကာလဂ်ှ အဲဍိက်မံၚ်ဟွံမာန် ပရံၚ်ပ္တိုန်စိုတ်တုဲ "ပါ်ဆာန် ဂ်ှ မုအရေဝ်ရော အာစာ" အဲဍိက်ပါၚ်တိတ်အာရ
ပါ်ဆာန်ဂ်ှ အရေဝ်မန်ရ" ညးဟီု ဝေါဟာပါ်ဆာန်ဂ်ှ ဒဒ်ှရ ဒ်ှဒၟံၚ်အရေဝ်ဟိန္ဒဳ (ပဲါဇြ်) တံမူလရောၚ်ဂ်ှ အဲဍိက်တီလဝ်တုဲတုဲရတုဲ "အာစာဏအ် သလှ်ေဂး ညးတၞဟ်မုရောဟွံတီ
မုဟွံကၠိုဟ်မွဲသာ်ဟာ ဟွံတီရ
အဲဍိက်ချပ်ဂွံသာ်ဂ်ှတုဲ မုဟွံကလေၚ်ဟီု အဲဍိက်သ္ၚိတ်ထောံရ
ဘာသာ(ကွတ်)လိက်မန်ဂ်ှ အာစာထောန်ဝဵု ညးဗတောန်ထ္ၜးပရူ(မဂဒူ)ရ
လိက်အုပ်ညးဂ်ှ ဒ်ှလိက်အုပ်တြေံ ပ္ဍဵုလဝ်ဗီုလိက်တၟာလအ်ရ
ချူလဝ်တမၠုၚ်လအာဝါကျ ခေတ်တြေံ
ချူစကာလဝ် ဝါကျဂၠေအ်အ်သာ်ဏအ် မဂဒူ ကောန်ညးတ္ကအ်ဝါန်
မိမၜါသၟာဗ္ၚ သာ်ဏအ်
သာ်ဏအ်ဒ်ှတံ
ပ္ဍဲအဆက်လိက်ဂတဂ်ှ ပ္ဍဲမတိုန်ဒဵု ပြာတံၚ်ဂ်ှ ကောန်ဒလေၚ်မွဲဇ်ှအာ
မဂဒူဒးဂၠေၚ်ဂလေၚ်ဂ်ှ
ကာလတိုန်စိုပ်က္ဍဟ်ဒဵုဂ်ှ ဗြဲဟွံသေၚ်ကဵုကာလဂကူစှ်ေကၠုၚ်
ဂဂဵုဗြု(ကမြေံ)တဴ
ချိုန်ဂ်ှ ဂဂဵု(ကြေံ)ပန်ဖျေံနၚ် ဒးဂလေၚ်မဂဒူပိုတ်အာ
ပ္ဍဲပိုတ်လိက်လတူဏအ် ဝေါဟာ(ကမြေံ)ကဵု (ကြေံ) ၜါဝွံဂ်ှ ညးချူစကာလဝ် ဂစိုတ်ဇမၠအ်(ခၞံက္ဍိုပ်)သီုၜါ ဂွံဆဵုကေတ်ရ
အက္ခရ်ခၞံက္ဍိုပ်ဏအ်ဂ်ှ ညးချူစကာလဝ် စၞးအက္ခရ်ဂစိုတ်လဵု ကေတ်ဟွံဒးရ
စၞးဂစိုတ်မ ညံၚ်ရဴ(ဂစေံ)ဟာ
စၞးဂစိုတ်ဟ ညံၚ်ရဴ(ဍေံ
ကွေံ)တအ်ဟာ
စၞးဂစိုတ်အ ညံၚ်ရဴ(ဗ္ၜေံ)တအ်ဟာ မအရေဝ်တအ်ဏအ်ဂ်ှ ပ္ဍဲအခိၚ်အခါတေံ အဓိပ္ပါယ်ဍေံ ဟိုတ်နူမၞိဟ်တီဂၠိုၚ်တုဲ ညးချူစကာလဝ်အက္ခရ်ဂစိုတ်ဇမၠေအ်(ခၞံက္ဍိုပ်)ရောၚ်ဂ်ှ ပိုဲဒးကၠိုဟ်လဝ်စိုတ်ရ
ယၚ်ဝေါဟာ(ကမြေံ)ကဵု (ကြေံ)ၜါမဝွံဂ်ှ ပ္ဍဲအခိၚ်အခါတ္ၚဲဏအ် ညးရပ်စပ်စကာဟွံမွဲ
ကေတ်အဓိပ္ပါယ်ကၠးကၠးဖ္ဍးဖ္ဍး ဟွံဒးရ
ကမြေံ)ဂ်ှ အာစာထောန်ဝဵုဟီု "နူကၠာဂဂဵုတး ဟွံဂွံပန်ဖျေံက္ဍၚ်ဂ်ှ မၞိဟ်ဒးဒုၚ်ပန်တေံ ပ္ဍဲဇကုဒ်ှတိုန် (ရေမ်ရေမ်) ကၠာရောၚ်
ဟိုတ်ဂ်ှရ ဂဂဵုဗြု(ကမြေမ်)တဴ ညးဗ်ှပ္တိတ်ရမ်သာၚ် နဒဒ်ှဂစိုတ်မရ
ကာလစိုပ်ပိုဒ်အသၟဝ်တေံ ဂဂဵုတး(ကြေံ) ပန်ဖျေံနၚ်ဂ်ှ ညးဟီု "သဘဴဂဂဵုတးပန်မ္ဂးဂ်ှ ဍေံဒးပန်ကၠေဟ်ဖျေံနၚ်ရောၚ်
ဟိုတ်ဂ်ှရ ဂဂဵုတး(ကြေဟ်)ပန်ဖျေံနၚ်" ညးဗ်ှပ္တိတ်ရမ်သာၚ် နဒဒ်ှဂစိုတ်ဟပၠန်ရ
ဗက်ကဵုအလိုက်ဝေါဟာ ဍာံဍာံမ္ဂး ဝေါဟာကၠာလတူဂ်ှ ယဝ်ဒ်ှ (ယဝ်ဗ်ှ) (ကမြေမ်)မ္ဂး ဝေါဟာအသၟဝ်ဏအ်လေဝ် သ္ဒးဒ်ှ (ကြေမ်)ကီုရောၚ်
ထံက်ရံၚ်ကဵုတၚ်ၜါတၚ်ဏအ်တုဲ "အာစာဏအ် ဆညိဟွံဇြိုဟ်နက်လတူ လိက်ပတ်မန်ပုဟ်သွံ
အဲဍိက်ချပ်ဂွံသာ်ဂ်ှတုဲ စိုတ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်လတူပူဂဵုအိုတ်သ္အးအာ(အိုတ်သမ္တးအာ)ရ
အာစာစိုးသန်းလေဝ် လုပ်ဟီုတွံကဵုပရေၚ်အာစာဘာ မွဲဒကုတ်အခိၚ်ကီုရ
ပ္ဍဲတၚ်ညးဟီုတွံဂမၠိုၚ်ဂ်ှ တၚ်ထေက်ကဵုဒးဂိုၚ်သမ္တီခိုဟ်အိုတ်မွဲဂ်ှ (ညးဟီု နဘာသာဗမာ "ဆရာများသည် ထာဝရကျောင်းသား ဖြစ်နေရမည်") အာစာဂမၠိုၚ်ဂ်ှ သ္ဒးဒ်ှဒၟံၚ်ကွးဘာလၟိုန်ထာဝရရောၚ်
အဓိပ္ပါယ်ညးသၟိက်ဟီုဂ်ှ ဒ်ှအာစာ(ပအာစာ)ညးမ္ဂး ဗဟုသုတ စပ်ကဵုကွတ်ပညာ ဇကုမဗတောန်ထ္ၜးဂ်ှ သ္ဒးလေပ်(သ္ဒးကၠိုဟ်ကၠး)လဝ် ဗွဲမဆိုက်ဗ္ဒက်(ကျွမ်းကျၚ်စွာ)ရောၚ်
ကာလဂ်ှမှ (အာစာကၠးမှ ကွးကၠိုဟ်
အာစာဍိုဟ်မှ ကွးကေက်) သ္ဂောံဒ်ှမာန်ရောၚ်
ဟီုမွဲနဲပၠန်မ္ဂး သ္ဂောံဒ်ှအာစာခိုဟ်
အာစာဍိုဟ်
အာစာကၠိုဟ်မွဲမာန်ဂ်ှ သ္ဒးဗ်ှလ္ၚတ်(သ္ဒးပကောံဂလိုၚ်လဝ် ဗဟုသုတ) နူလိက်အုပ်
လိက်စံၚ်ဂမၠိုၚ်နာနာသာ် လၟိုန်ထာဝရရောၚ်
ညးသၟိက်ဂွံဟီုရ
တၚ်ဂလာန်အာစာစိုးသန်း ဟီုလဝ်ဏအ်ဂ်ှ လုပ်စောဲစပ်ဒၟံၚ် အပ္ဍဲဖျုန်ဂြိုဟ်အဲဍိက် ဗွဲမဗိုန်ဗတ် စဵုကဵုတွဵုတ္ၚဲဏအ်ရ
ဒဒိုပ်ဟံၚ်ပြာ် ပၞၚ်ဓရ်ကြုၚ်ကၚ်ဝွံဂ်ှ နကဵုအလဵုအသဳသေံခြာဟွံလအ်သ္ဒးပြံၚ်ရောၚ်တုဲ ဘာပကတ်ပကေၚ်ပိုဲဂ်ှလေဝ် ဗတောန်ကဵုအာပ္ဍဲဒဒိုပ်ပၞၚ်ဓရ်တုဲ ဒးအာစှ်ေဘာ ပ္ဍဲဒဒိုပ်ဟံၚ်ပြာ်ၜိုပ်ဇူ ဒၞာဲအရာပ်သၠဗြာတ်တေံရ
ဒဒိုပ်(လုလော)ၜိုပ်ဇူဝွံ ၁
အရာပ်ဒဵုပိုတ်
အရာပ်ၜိုပ်ဇူ
အရာပ်ၜိုပ်စဴ
အရာပ်သၠဗြာတ် ဂးတုဲ နွံတဴပန်အရာပ်ရ
ကွာန်ကတိုင်စိင်(အၚ်္ဂလိက်
Kataing-choing
ကတောင်စိန် အၚ်္ဂလိက်
Kataungsein)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
ဂကောံကွာန်မုဟ်ဟေဲ
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၉၀
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်မုဟ်ဟေဲ မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၃၃၄၃
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၇၇၁ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၇၁၁၄ တၠရ
ဝှာင်ဏအ် ဒှ်ဝှာင် နူကဵု ဝီကီမီဒီယာ ကွန်မွန်းစ် တုဲ မဒှ်ဝှာင် မသုင်စောဲလဝ် နကဵုပရဝ်ဂျေတ် တၞဟ်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ
အရာမလဴထ္ၜး ပ္ဍဲဝှာင်တအ်ဂှ် မုက်လိက် မလဴထ္ၜး ဝှာင် ထ္ၜးကဵုလဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
ဍဵု လတူ စၟတ်တ္ၚဲ/အခိင် မွဲမွဲ သွက်ဂွံ ထ္ၜးကဵု ဝှာင် မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်
အရာမဆက်ဗက်ကၠုင် 2 pages link ကုဝှာင်ဏအ် ဂမၠိုင်ဂှ် - ပ္ဍဲဝှာင်ဏအ်ဂှ် နွံဒၟံင် နကဵုအရာမဗပေင်စုတ်လဝ်ရ
မဒှ်အရာ မဗပေင်စုတ်လဝ် နူကဵု ကမ္မရာ ဒဳဂျဳတေဝ် ဟွံသေင်မ္ဂး နူသကေန်နာ မွဲမွဲ ဒှ်မာန်ရ
ယဝ်ရ ဝှာင်ဂှ် ဒးဒုင်ပလေဝ်ပလေတ် နူတမ်မူလဍေဟ်မ္ဂး
အရာလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဟွံမံက် ပ္ဍဲဝှာင်ဂှ် ဒှ်မာန်ရ
မာလာ ရှင်ဂဝ် (Mala Xiang Guo) (ကြုက်တၟိ
ကြုက်တြေံ
pinyin
málà xiāng guō) ဂှ် ဒှ်စၞစကြုက် ခၞာမွဲဂကူရ
ပ္ဍဲဂှ်မ္ဂး မလေပ်နွံကဵု ဖျုန် ကေုာံ သၞေဝ်
ကေုာံ မနွံကဵု ရှ်ပဍုင် ကေုာံ ရိင်
နဲကၠောန်ဍေဟ်ဂှ်မ္ဂး စုတ်ပ္ဍဲ ထၟာဲတုဲ ခၞာ
စုတ်ကပေါတ်နာနာတအ်ရ
ပ္ဍဲဖျာပုင်တအ်မ္ဂး ကၟုဲတအ် ရုဲစှ်ကေတ် ကပေါတ်ဇကု မိက်ဂွံစုတ်တုဲ ဗကန်စရ
၁][၂] မာလာရှင်ဂဝ် ဂှ် ဒှ်အရေဝ်ကြုက် မာ ( ) လၞုဟ်ဒကုဲ
လာ( ) ရိင်
အဓိပ္ပါယ်ဍေဟ်ဂှ် ရိင်တုဲဒကုဲဗၠး
မာလာဂှ် ဒှ်ယၟု ဍာ်ကဝ်မာလာ Mala sauce
၃]ရှင်( )မောဝ်
ဂဝ် ( ) ခၞာ/ကတဴ ဟိုတ်ဂှ်ရ အဓိပ္ပါယ်ဍေဟ်ဂှ် ခၞာမောဝ်မောဝ်ရိင်ရိင် (Spicy and Numbly Hot Pot
လိက်ပရေင် မဆေင်ကဵု ကပေါတ်ဓါတ်လလဳဂမၠိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၂ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၂
ကောံဓရီုဇၞော်သၟတ်မန် (အၚ်္ဂလိက်
Mon Youth Conference) ပ္ဍဲကာလသၞာံ (၂၀၁၄) ဂိတုမေ ကၠောန်ဗဒှ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲဘာလ္ဒောဝ်သာသနာ (၂၅၀၀) ဍုၚ်မတ်မလီုဂှ် ညးစၞးနူပွို်ၚ်ဍုၚ်နာနာ ဂကောံနာနာတအ် ပါလုပ်တိုန်စိုပ်သဳကၠဳ ပရေၚ်ဗီုပြၚ်သွက် သ္ဂောံဒက်ပခိုၚ်ပတိုန် ဌာန်ကောံသၟတ်မန်ကဵု ပရေၚ်ကမၠောန်ဌာန်ကောံသၟတ်ရ
ကောံဓရီုဇၞော်တုဲဂှ် နကဵုသၟတ်တအ် ဖျေံအာတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ် (၅) တၚ် စပ်ကဵုပရေၚ်ကမၠောန်ရ
သ္ဂုတ်သွာတ် (၅) တၚ်ဟီုဂှ်
ဘာကုသလံ ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ဍုင်ရေဝ်
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
တွဵုရးဍုင်မန်
အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သၞာံ ၂၀၂၁ ဂှ် နွံခမဳ ၂ ဇကု
၁] သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ခမဳ ၃ ဇကု
၂] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဝါရိန္ဒ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၆၀
ဝှ် ၄၀
ကဆံၚ်မၞိဟ်လဒေါဝ် စာရေ
ညးလေပ်ပညာ
အ္စာဘာ
ကေုာံ ညးယိုက်ဝန်နူကုမ္ပဏဳ ကေုာံ အလဵုအသဳတအ်ဂှ် ဗွဲယေဘူယျမ္ဂး ကော်ခဴစ ကဆံၚ်မၞိဟ်လဒေါဝ် (en-Middle class)ရ
သွက်ဗုၚ်ဂၞဴဇကု ဇကုဂၠာဲစမာန် ကုကဆံၚ်မၞိဟ်တအ်ဂှ် ကော်ခဴစပၠန်ရ
ဆ္ဂး အဓိပ္ပါယ်ပ္ဍဲလိက်ကၞပ်ဏအ်ဝွံ အဓိပ္ပါယ်တုပ်ကဵု ဗွဲလ္တူတေံအိုတ်သီုဟွံသေၚ်က္ဍၚ်ရ
ပ္ဍဲကဵုဂၠံၚ်တရဴဇက်တိုန်တိုၚ်ပ္ကဴ ကောန်ဂကူမန်ဍာ်ဇမၠိုၚ်ဂှ် သွက်ဗုၚ်ဂၞဴကောန်ဇာတ်ဇကု ပတှ်ေဇြဟတ်ဇကုတုဲ သွက်ဒးပတှ်ေစညးဂမၠိုၚ်ဟွံမွဲ ပူဂဵုလ္တူလိုၚ်မာန် နကဵုဍာ်ဓတ်ဇကုဇကု ကုကဆံၚ်မၞိဟ်တအ်ဂှ် မကော်ခဴစ ကဆံၚ်မၞိဟ်လဒေါဝ်ရ
ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲဍုၚ် ဍုၚ်ကွာန်ဇကုသ္ဂောံဇၞော်မောဝ်တဴတက်တိုန်ပၠန်ဂှ် ကဆံၚ်မၞိဟ်လဒေါဝ်တအ် သ္ဂောံဇၞော်မောဝ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်မ္ဒးသ္ပဂရုစွံအရီုဇၞော်ဇၞော်ပၠန်ရ
ပ္ဍဲကဵုဂၠံၚ်တရဴဗၠးၜးကောန်ဂကူဂှ် သွက်ဂွံဖန်ဖက်ကေတ်ကံကုသဵုဇကုမာန် သွက်ဂွံယိုက်ဂၠေၚ်တာလျိုၚ် ကောန်ဇါတ်သ္ၚိဌာန်မာန် ၜါပြကာဝွံ နနဲသဟဇာတစှ်ေစှ်ေ သွက်ဂွံဗၟံက်ရုပ်ရဴ ကၠောန်ၜိုတ်အာကုကဆံၚ်မၞိဟ်တအ်ဂှ် လိက်ကၞပ်[၁]ဏအ် ရန်တၟအ်အဓိကဇၞော်ဇၞော်ဝွံရ
ကလုတ် (အၚ်္ဂလိက်
Sprout) ဂှ် ဒှ်အရာလၟေင် မတိတ်ကၠုင် နူကဵုမ (ဟွံသေင်မ္ဂး) သတ် သွက်တၞံတၟိ ဂွံတိုန်ရ
နကဵုစၞမ္ဂး ကလုတ်တအ်ဂှ် စဂျိုင်င် ဟွံသေင်မ္ဂး ကဵုဓါတ်ဂမ္တဴတုဲလေဝ် စဂွံရ
ကလုတ် ဂကူလဵုဟွံဟီု နွံကဵု ဗဳတာမေန်
ဓါတ်မေန်နိရာ ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ ယဝ်ရစ ကလုတ်မ္ဂး ပခိုဟ်ကဵု ပရေင်ထတ်ယုက်
ကေုာံ ပကဵု ညံင်စၞဂွံလာဲလောဲကီုရ
တုဲပၠန် ဗွဲမလောဲသွာ ကလုတ်ကေတ် ဂွံကီုရ
မသၞေဝ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ကလုတ်ပ္တိတ်ဂွံတုဲ ကလုတ်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် စဂျိုင်င် ဟွံဂွံလေဝ် နွံကီုရ
ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး ညးမလေပ်ကလုတ်စ မၜဲတုဲ မၜဲၜါဂကူ မၜဲသ္ၚေက် (Mung bean) ကဵု ၜဲသဝ်ယျာ (Soybean) ၜါဏအ် ကလုတ်စဂၠိုင်ရ
လၟုဟ်မ္ဂး ပါဲနူ မၜဲနာနာသာ်တုဲ မရာဲ
မသြောအ်ဂန်
မကဴသၟိင်တ္ၚဲ
မလသိုန်ဗတာင်
မသြောအ်နာနာ
မသြောအ်ယဴ
တအ်လေဝ် ညးတအ် ကလုတ်စဒၟံင်ကီုရ
မမၞုံကဵုကာမ် ဗီုကဵု မသြောအ်
မသြောအ်ယဴ
မကဴသၟိင်တ္ၚဲတအ်ဂှ် ဒးကေတ် အခိင်ကလုတ် လအ်ညိတုဲ မမၞုံကဵုသၞော် ဗီုကဵုမၜဲတအ်ဂှ် ဒးကေတ် အခိင်အောန်ညိရ
ကလုတ်တအ်ဂှ် ဓါတ်ဗဳတမေန် ကေုာံ ဓါတ်မေန်နိရာ ဂၠိုင်နူ မဍေဟ်တအ်ဏီတုဲ အခိင်မဒးကဵုဓါတ်ဂမ္တဴ(ဍုန်)လေဝ် အောန်ကီုရ
သၞေဝ်တအ်ဂှ် ဍုန်လအ်ခ္ဍင် ဓါတ်ဗဳတမေန်တအ် လီုဂၠိုင်ခ္ဍင်ရ
ပ္ဍဲကဵု ကလုတ်တအ်ဂှ် နွံကဵု ဓါတ်အဟာရ မကဵုဖဵု ကုပရေင်ထတ်ယုက် မပ္တံ ဗဳတမေန် (vitamins
ဓါတ်မေန်နိရာ(minerals
ဓါတ်အေန်ဇြာမ်(enzym
ဓါတ်ပရဝ်တေန်(protein
ဓါတ်မစဵုဒၞာအံက်ဇြဳဒေန်(antioxidants
ဓါတ်ဖဳပါ(fibre)တအ်တုဲ ဓါတ်ကၠေင် မကဵုအန္တရာဲ ကုမၞိဟ်တအ် ဟွံမဲရ
ဓါတ်တအ် ကၠုင်နူလဵုရော ယဝ်ရသၟာန်မ္ဂး ဓါတ်တအ်ဂှ် ကၠုင်နူ တၞံဍေဟ် မစွံလဝ်ကဵု ပုင်ဂွဳ သွက်တၞံဍောတ်တ် ဂွံဂျိုင် ဂွံထတ် ဂွံစဵုဒၞာအန္တရာဲတၞဟ်မာန် ပ္ဍဲအခိင်ကာလမစကၠုတ်ဂှ်ရ
ဗီုဓါတ်ပရဝ်တေန် ကေုာံ ဖဳပါ ပ္ဍဲကလုတ်သြောအ်ယဴ (ဂျုံး)တၞဟ်ခြာ ပ္ဍဲအခိင် မဍေဟ်ကဵု ကလုတ်ဍေဟ်
တင်လ္ၚတ်ဝွံ မကၠောန်လဝ် နကဵု Peer ကဵု Leeson (1985) [၁] ဗီုဂွံကလုတ်ဂှ် ကၠောန်ကေတ် ပ္ဍဲသ္ၚိဇကုလေဝ်ဂွံ ကၠောန်နဒဒှ် မပ္တိတ်သွံစလေဝ်ဂွံ
ဒးကဵုအခိင် အကြာ ၃ တ္ၚဲကဵု ၇ တ္ၚဲ
ဗွဲကိုပ်ကၠာ မတအ်ဂှ် ကြာတ်ထောအ် နမကြာတ်ပတိတ် ခဗိုက် ကေုာံ တိ
တုဲမ္ဂး တုင်ဖေါဝ်ထောအ် မတအ် လလအ်အခိင် အကြာ ၂၀ မိနေတ် ကဵု ၁၂ နာဍဳ
တန်တဴကဵု ဂကူမတအ်ရ
ဗွဲမဂၠိုင် တုင်ပွိုင် ၁၂ နာဍဳဂၠိုင်ရ
တုင်ဍာ်ဂှ် ပကဵု ညံင်မတအ် ဂွံစကလုတ်တိုန်ရ
တုင်ကဵု ဍာ်ဂံက်က်လေဝ်ဂွံ
ဗီုကဵုၜဲသ္ၚေက်ဂှ် ညးလ္ၚဵုစဝ်စုတ် ဍာ်ဂမ္တဴကၞမ်မ်တုဲ တုင်လဝ်ရ
တုင်လဝ် ပ္ဍဲဍာ် ပွိုင် ၁၂ နာဍဳတုဲမ္ဂး မတအ်ဂှ် စကၠုတ် ထၟုက်ကၠုင်ရ
ဍာ်မတုင်လဝ်ဂှ် ချာဲထောအ်တုဲ စုတ်ကဵုအရာမွဲမွဲ မပ္တံကဵု ထိုင် ပၠုတ်မ
ပလင်ပလာသတေတ်
ကၞာဲဇာတအ်လေဝ်ဂွံရ
တုဲမ္ဂး စွံလဝ် ပ္ဍဲဒၞာဲအခန် မၞုံကဵုဂမ္တဴ အကြာ ၁၃ ကဵု ၂၁ ဒဳဂရဳ (ဟွံသေင်မ္ဂး) ၅၅ ကဵု ၇၀ ဖာရိဟာ်
အရာဒးတီလဝ်မွဲဂှ် မတအ်ဂှ် ယဝ်ရ ဒးဒၟံင်ဍာ်မ္ဂး မတအ်ဇြိုတ်ဍာ်တုဲ အုဲ
မတအ်ဂှ် ယဝ်ရ ကှ်ဒၟံင်မ္ဂး ဍေဟ်တိုန်ဟွံမာန်တုဲ ကှ်သြေင်အာ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒးဖဒှ်ကဵု ညံင်ဍာ်ဂွံအပ်ဒၟံင်တုဲ သၟုဟ်ဍာ်နွံဂေတ်ဒၟံင် ပ္ဍဲပလင်မ္ဂး ကလုတ်တိုန်ခိုဟ်ရ
မွဲတ္ၚဲ အောန်အိုတ် မွဲအလန်
ခိုဟ်မ္ဂး ၜါအလန် ဒးဖ္ဍာ်ကဵုရ
ဟိုတ်ဟွံကလိဂွံ ကလုတ်ခိုဟ်ဟ်ဂှ်
ယဲကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ် (ကဝ်ဝိဒ်-၁၉) (Coronavirus disease 2019 (COVID-19)) ဝွံ ဒှ်ယဲကၞာန် ဟိုတ်နူကဵု (SARS-CoV-2
၈] ယဲဏအ်ဂှ် ဗွဲကိုပ်ကၠာ ဂွံတီကေတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ပ္ဍဲဝူဟာန်
ဍုင်ဇၞော် တွဵုရးဟူဗေ
ဍုင်ကြုက်တုဲ နူဂှ် ကၠောအ်ကၞာန်အာ အလုံလိုက်တုဲ ဒှ်အာ ၂၀၁၉-၂၀ ကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ် ကပ်ယဲ (2019 20 coronavirus pandemic)ရ
၉] လက်သန်ယဲ ၜိုတ်မတီစၟတ်သမ္တီလဝ် လၟုဟ်မ္ဂး ဇကုကတဴ
ခဍက် ကေုာံ ယီုဂြက်
ဂိဇကုဇကောဝ် (Muscle pain
လှေဟ် တိတ် (sputum production
ဂၞဴလီု ( diarrhea
ကအ်ဂိ (sore throat) ကေုာံ ကအ်လီု (loss of taste) ကေုာံ/ဟွံသေင်မ္ဂး မုဟ်လီု (loss of smell) တအ်ဂှ်လေဝ် ဒှ်လက်သန်ယဲဏအ် နွံကီုရ
၁၀][၅][၁၁][၁၂][၁၃] မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင်တအ်ဂှ် လက်သန်ယဲ ဆညိညဟေင်ထ္ၜးတုဲ [၁၄] ညးလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဗဒှ်ကဵု ယဲကသအ် (ယီုဟွံဂွံ) (pneumonia) ကေုာံ ယဲအဝဲခန္ဓအပ္ဍဲ-နာနာ သရိုဟ်လီု (multi-organ failure
၁၅] စဵုကဵု ၂၅ မာတ် ၂၀၂၀ လၟိဟ် ဂမ္စိုတ် ညးမဒှ်ယဲဏအ်ဂှ် ဒှ် ၄
၅ တၟအ်ကၠံ (ပ္ဍဲမၞိဟ် မဒှ်ယဲဏအ် ကၠံတၠဂှ် မၞိဟ် ပန်ကဝက်တၠ ဒးချိုတ်
ဆဂး နူကဵု ၀
၂ တၟအ်ကၠံ စဵုကဵု ၁၅ တၟအ်ကၠံ ဒှ်မာန်ရ
တန်တဴဒၟံင်ကဵု အာယုက် ကေုာံ ပရေင်ထတ်ယုက် ညးကမၠောအ်ယဲတအ်ရ
အာယုက်ဍောတ်
ပရေင်ထတ်ယုက်ခိုဟ်မ္ဂး ဂွံဗၠးဂှ် အခေါင်နွံဂၠိုင်ရ
၁၆] ဝဳရုသ်ဏအ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် ကၠောအ်ကၞာန် ဟိုတ်နူကဵု စုက်လုက်ကြပ်ပ် နူကဵု ထၞဟ်ပၞောက်ယဝီု (respiratory droplets) ကာလမၞိဟ်မနွံကဵုယဲ ထအဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး ကသိုဟ်
ထၞဟ်တအ်ဂှ် ဍောတ်သောဲ ရံင်ကဵုမတ် ဆဵုကေတ် ဟွံမာန်ကီုလေဝ် ဝဳရုသ်ဗွဲမဂၠိုင် နွံမာန်ရ
ထၞဟ်ပၞောက်ယဝီုဂှ် ကာလမယီုကျာလေဝ် တိတ်ဒၟံင်ကီုရ
ဆဂး ထၞဟ်(ဝဳရုသ်)တအ် ဍေဟ် ဟွံပြးတိတ်အာ အပ္ဍဲကဵုကျာရ
နကဵု မရပ်ဒး မုက်ညးမနွံကဵုယဲတအ်တုဲ နကဵုတဲဂှ် ဇကုကလေင်ရပ် မုက်ဇကုမ္ဂးလေဝ် ယဲကၠောအ်မာန်ကီုရ
အခိင်မၞိဟ်ယဲ မနွံကဵု လက်သန်ယဲဂှ် ကၠောအ်လောဲသွာကီုလေဝ်
အခိင်မနွံကဵု ဝဳရုသ် မဟွံထ္ၜး လက်သန်ယဲဏီဂှ်လေဝ် ကၠောအ်မာန်ကီုရ
ဝဳရုသ်ဂှ် ပ္ဍဲကဵု ဗလးမုက်မွဲမွဲ စဵုကဵု ပွိုင် ၇၂ နာဍဳ ဂျိုင်မာန်ရ
အခိင်ကာလ နူစ မဒးဒုင်ကၠောအ် စဵုကဵု လက်သန်ယဲမံက်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် နွံ အကြာ ၜါတ္ၚဲ ကဵု ၁၄ တ္ၚဲ
ဗွဲသၟဟ်မ္ဂး နွံ ၅ တ္ၚဲရ
နဲကဲ မစမ်ၜတ်ယဲ သွက်ဂွံတီကေတ် ယဲဏအ်မာန်ဂှ် စကာ နကဵု နဲကဲ reverse transcription polymerase chain reaction (rRT-PCR) နူကဵု ဍာ်မုဟ် ဍာ်ပါင်ရ
နကဵု နဲကဲ မဗှ်သကေန် ပ္ဍဲကဵု ကသအ်မၞိဟ်ယဲလေဝ် ဂွံတီကေတ် ယဲဏအ်မာန်ကီုရ
နဲကဲ မကဵုလဝ်သမ္တီ သွက်ဂွံစဵုဒၞာ ညံင်ယဲဟွံကၠောအ်ဂှ် ကြာတ်တဲ
လ္ပမံင်ကြပ်ပ် ရေင်သကအ် (ဗွဲတၟေင် ကုမၞိဟ် မနွံကဵု ဝဳရုသ်တအ်ဂှ် ဒးဝေင်ပါဲ မံင်သ္ၚောဲသ္ၚောဲ
ကာလခ္ဍက်
ထအဟ်မ္ဂး ကၟာတ် နကဵု စက္ခောတိသ်ရှူ ဟွံသေင်မ္ဂး ယာတ်
တဲဟွံဂွံကြာတ်လဝ်ဏီဂှ် စွံသ္ၚောဲသ္ၚောဲ ကုမုက်
၁၇][၁၈] စကာ ဂရုပ်မုက် (ယာတ်ကၟာတ်ပါင်) ဂှ် ပ္ဍဲဌာနအဝဵုအသဳ ပရေင်ထတ်ယုက် ဍုင်လ္ၚဵုတအ် ကဵုစကာတုဲ ဍုင်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် သွက်ညးယဲ ကေုာံ ညးသံသယယဲ ကေုာံ ကောန်ကမၠောန် ပရေင်ထတ်ယုက်တအ်ဟေင် စကာရ
၁၉][၂၀] ဂဥုဲဝက်သေန် (ဂဥုဲစဵုဒၞာ) ကေုာံ ဂဥုဲဂစိုတ်ဝဳရုသ် သွက်ဂွံလွဳ ယဲကဝ်ဝိဒ်-၁၉ဂှ် ဟွံမဲဏီရ
လွဳလွတ်ဒၟံင် နကဵုလက်သန်ယဲ ညံင်မၞိဟ်ယဲ ဂွံမံင်လောဲတုဲ နကဵုဒြဟတ်ဒုင်ဗတဝ် မၞိဟ်ယဲဂှ် ညံင်ဂွံဗၠးအာ ကေတ်တ်ဟေင်ရ
၂၁] ဂကောံပရေင်ထတ်ယုက် ဂၠးကဝ် (WHO) လလောင်တြးလဝ် ဒဒှ်ရ ၂၀၁၉-၂၀ ယဲကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ် ဂှ် ဒှ်ယဲမဒှ်ဓဝိင် ဍုင်နာနာ ပရေင်ထတ်ယုက် ညးဍုင်ကွာန် Public Health Emergency of International Concern (PHEIC) ပ္ဍဲကဵု ၃၀ ဇာန်နဝါရဳ ၂၀၂၀ ဂှ်
၂၂][၂၃] နူဂှ် နဒဒှ် ယဲကပ် (pandemic) ပ္ဍဲကဵု ၁၁ မာတ် ၂၀၂၀
ယဲဝွံ ကတဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲကဵု တိုက် ၆ မဒှ် ဒေသ မပါ်လဝ် နကဵု ဂကောံပရေင်ထတ်ယုက်ဂၠးကဝ်ဂှ်ရ
၂၄] ကုညးမဒးဒုင်ကၠောအ် ကုဝဳရုသ်ဏအ်မ္ဂး လက်သန်ယဲ ကတဵုဒှ် ညံင်ရဴ ညးမဒှ် ယဲချာမ်
ဗီုကဵု ဇကုကတဴ
ခ္ဍက်
ဒြဟတ်အိုတ် ကေုာံ ယီုဝါတ်ရ
၅][၂၈][၂၉]လက်သန်ယဲ မကတဵုဒှ် မွဲတဲဓဝ် မကော်ဂး (Emergency symptoms) မပ္တံကဵု ပွမယီုဝါတ်
သြိုဟ်ဂိ ဟွံဒေါအ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဒုင်စသိုင် ဖဍိုက်လဝ် ပ္ဍဲသြိုဟ်
ကွာ်ဝါတ်
ကေုာံ မုက် ကေုာံ သၟောန်ပါင်သ္ၚေက် (bluish face or lips) ယဝ်ရ လက်သန်ဗီုဏအ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်မ္ဂး ညံင်ဂွံဂွံလွဳဗွဲမပြဟ်ဂှ် ကဵုလဝ် ဓဝ်သတိရ
၃၀]ပါဲနူ လက်သန်ယဲ မဆေင်ကဵု ယဝီုတုဲ ဗီုကဵု ချာမ်
ခၟောဝ်ဓဇူ ဟွံသေင်မ္ဂး ကအ်ဂိတအ်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ကီုရ
လက်သန်ယဲ မပ္တံကဵု စံင်ပရံင် ပေင်သြိုဟ် ကေုာံ ဂၞဴအာတအ်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ် နကဵုတၟအ်ကၠံ ညိညကီုရ
၂၇][၃၁][၃၂]မၞိဟ်ယဲလ္ၚဵု ပ္ဍဲဍုင်ကြုက် စဒှ် မပ္တံကဵု သြိုဟ်ဂြက် (chest tightness) ကေုာံ ခတဝ် ပ္ဍဲကဵုသြိုဟ်တအ် ဂွံဆဵုကေတ်ကီုရ
၃၃]မုဟ်လီု (ဟွံဂွံသၟူ) Anosmia (loss of the sense of smell) ကေုာံ ကအ်လီု (ဟွံဂွံရှ်) dysgeusia (distortion of the sense of taste) တအ်ဂှ်လေဝ် နွံကီုရ
ဗွဲတၟေင် ကုညး မဟွံထ္ၜး လက်သန်ယဲတၞဟ်တအ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ
၂၅][၂၆] ပ္ဍဲကဵု မၞိဟ်လ္ၚဵုဂှ် ယဲဂှ် ဒှ်အာယဲကသအ် (pneumonia
ယဲအဝဲခန္ဓအပ္ဍဲ သရိုဟ်လီုတုဲ ချိုတ် (လဝုဲ)ဂှ်ရ
၉][၁၅] ယဲဏအ်ဂှ် ကတဵုဒှ် ဟိုတ်နူကဵု ဝဳရုသ်မပကဵု ညံင်ဂွံဒှ်ယဲ ဂၠံင်ကျာယဝီု ဗွဲမသကာတ်မြဟ် ၂ (SARS-CoV-2
ဗွဲကိုပ်ကၠာဂှ် ကော်စ နဝ်ဝေလ် ကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ်(2019-nCoV
၃၄] ဝဳရုသ်ဂှ် ကၠောအ် အကြာ မၞိဟ်ကဵုမၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် နူကဵု ထၞဟ်ယဝီု မတိတ်ကၠုင် နူကဵု ခဍက် ကေုာံ ထအဟ် ရ
၃၅] လလအ် ဂလိုင်လဵု ဝဳရုသ်ဂှ် ဂျိုင်တန်တဴမာန်ဂှ် လ္ၚတ်တုဲ ဂွံဆဵုကေတ် နာနာသာ်
တန်တဴကဵု ဒၞာဲဂမၠိုင်ရ
ဝဳရုသ်ဂှ် လတူ ဗရိုတ် မ္ဂး ဂျိုင်မာန် စဵုကဵု ပွိုင် ၄ နာဍဳ
လတူစက္ခောတအ်ဂှ် ၂၄ နာဍဳ
လတူပသဲ မဟွံမဲကုနှိင်ဂှ် ၇၂ နာဍဳ
လတူပလာသတေတ်ဂှ် ၇၂ နာဍဳ
ဆဂး အရာဝွံ စဵုကဵု ၁၀၀% ပဒတန် ဟွံဂွံ တန်တဴဒၟံင် ဗလးမုက် အရပ်အရာတအ်ဂှ်ရ
limit of detection was 3
33×100
5 TCID50 per liter of air for aerosols
5 TCID50 per milliliter of medium for plastic
steel
and cardboard
and 101
5 TCID50 per milliliter of medium for copper
ဗွဲသၟဟ် လလအ် ဝဳရုသ်မဂျိုင်တန်တဴမာန် နကဵု Bayesian regression model မ္ဂး ဟီုလဝ် လတူဗရိုတ်မ္ဂး စဵုကဵု ၁၈ နာဍဳ
လတူစက္ခော ၅၅ နာဍဳ
လတူပသဲ ဟွံမဲကဵုနှိင်ဂှ် ၉၀ နာဍဳတုဲ ပ္ဍဲပလာသတေတ်ဂှ် စဵုကဵု ၁၀၀ နာဍဳပြင်င်ဂှ် ဝဳရုသ်တအ် ဂျိုင်တန်တဴမာန်ဒၟံင်ရ
တုဲပၠန် ဝဳရုသ်ဂှ် ပ္ဍဲကဵုကျာ သွဝ်အာ သွဝ်ကၠုင် စဵုကဵု ပွိုင် ၃ နာဍဳ ဂျိုင်တန်တဴမာန်ဏီရ
၃၆]ဝဳရုသ်ဂှ် သီုဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵု အသုဘ (အိက်) ကေုာံ မဒးဒုင်ကၠောအ် နူကဵု အိက်မွဲကဆံင်ဂှ်လေဝ် နွံကီုရ
ဥပမာ မၞိဟ်မွဲ လုပ်သ္ၚိဍာ်တုဲ ကြာတ်တဲ ဟွံအး
နကဵုတဲကၠိကၠိဂှ် အာရပ်တဲတြင်
ညးတၞဟ်မွဲ လုပ်သ္ၚိဍာ် ရပ်တဲတြင်ဂှ်မ္ဂး ဝဳရုသ် ကၠောအ်စိုပ် မၞိဟ်ဂှ်ရ
၁၂][၃၇] အဝဲခန္ဓ ကသအ်ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲ မဒးဒုင်ဒှ်ယဲ နကဵုယဲကဝ်ဝိဒ်-၁၉ ဂၠိုင်အိုတ်ရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဝဳရုသ်ဂှ် လုပ်စိုပ် စောဲစပ် ပ္ဍဲကဵု ကလာပ်ရုပ် နကဵု အေန်ဇြောမ် (enzyme ACE2) မဒှ်ကလာပ်ရုပ် ဂကူ (type II alveolar cells) မနွံဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲကဵု ကသအ်ရ
ဝဳရုသ်ဂှ် ဍေဟ်စကာ ဂလူဂေါတ်ပရဝ်တေန် (glycoprotein) မကော်ဂး "ဇလ spike" သွက်ဂွံဆက်ကဵု ACE2 တုဲ ဂွံလုပ်စိုပ် ပ္ဍဲကဵု ကလာပ်ရုပ်ရ
၃၈]ဝဳရုသ် လုပ်စိုပ် ပ္ဍဲကလာပ်ရုပ်တုဲ ဍေဟ်ကေတ် ရုပ်စန် ပ္ဍဲကလာပ်ရုပ်ဂှ်တုဲ ဍေဟ်ဂလိုင်ပတိုန်မဍေဟ်ရ
ဟီုမွဲသာ်ပၠန် ဝဳရုသ်ဂှ် နကဵု အလဵုဇကုဍေဟ် ဍေဟ်ကၠောန်ပ္တိတ် ကောန်ဍေဟ် ဟွံဂွံရ
ဍေဟ် ဒးပံင် ဒးကေတ် ရုပ်စန် နူကလာပ်ရုပ် သတ်မွဲမွဲတုဲဟေင် ဍေဟ် ဗဒှ်ပတိုန် ကောန်/ဝဳရုသ်တၟိဂွံမာန်ရ
ရုပ်စန်ဂှ် ဍေဟ်ကေတ်ထောအ်တုဲ ကလာပ်ရုပ်ဂှ်လီုအာရ
ဝဳရုသ်တၟိ ဗွဲမဂၠိုင် မကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကလာပ်ရုပ်ဂှ် လုပ်စိုပ် ကလာပ်ရုပ်တၞဟ်တအ်ပၠန်တုဲ ကၞောတ်တဲ အလုံမွဲ အဝဲခန္ဓဂှ် ဒးသရိုဟ်လီုအာတုဲ မၞိဟ်ဂှ်လေဝ် ဒးစုတိချိုတ် နကဵုဝဳရုသ်ဏအ်ရ
၃၉] ဝဳရုသ်ဂှ် သီုကဵု ပလီုအဝဲခန္ဓဂၞဴကီုရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ACE2 ဂှ် ပ္ဍဲကဵု ကလာပ်ရုပ် ကလေန်ထိုင်စၞ
ကြုတ် ကေုာံ ကြုတ်ဇၞော်လေဝ် နွံကောံဂၠိုင်ဒၟံင်ကီုရ
၄၀]ပ္ဍဲကဵု အိက် မၞိဟ်မဒှ်ယဲဏအ် ၅၃%ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ဝဳရုသ်ဏအ်
၁၂] နူကဵု ဍာ်မုဟ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ဂၠိုင်နူကဵု ဍာ်ပါင်ရ
၄၁] ဝဳရုသ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵု အိက် နူ ၁ စဵုကဵု ၁၂ တ္ၚဲ ကေုာံ မၞိဟ်ယဲ ၁၇%ဂှ် ၜိုန်ရ ပ္ဍဲကျာယဝီုဂှ် ခိုဟ်အာရကီုလေဝ် ပ္ဍဲကဵု ထိုင်စၞဂှ် ဆက်သှ်ေနွံဒၟံင်ဏီဖိုဟ်ရ
၁၂] ပ္ဍဲအခိင်မစဒှ်မ္ဂး ဝဳရုသ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် နူကဵုဍာ်မုဟ်ဂၠိုင် နူကဵု ဍာ်ပါင်
ယဲလအ်ညိမ္ဂး ဝဳရုသ် ပ္ဍဲဍာ်ပါင်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ဂၠိုင်နူ ပ္ဍဲမုဟ်ရ
၄၁] ဝဳရုသ်ဏအ်ဂှ် ပတှ်ေကေတ် ဒှ်အရာသဘာဝ မကၠုင်နူတိရစ္ဆာန်
၄၂][၄၃] ကၠုင်လုပ်စိုပ် မၞိဟ်ရ
၄၄] တမ်မူလဍေဟ်ဂှ် ဟွံတီ
ၜိုတ် ဂိတုဒဳဇြေန်ပါ ၂၀၁၉ ဂှ် စကၠောအ် အကြာမၞိဟ်ကဵုမၞိဟ်ရ
၄၅][၄၆] မစတီကၠာအိုတ်ဂှ် ပ္ဍဲနဝ်ဝေမ်ပါ ၁၇ ၂၀၁၉ ပ္ဍဲဝူဟာန်
ဍုင်ကြုက်
၄၇] ဂကောံပရေင်ထတ်ယုက်ဂၠးကဝ် (WHO) ပ္တိတ်လဝ် နဲကဲ မဂွံစမ်ယဲဏအ် နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ
၄၉]နဲကဲ မစမ်ၜတ် မစှ်ေကဵုဍာ်ဒကေဝ်ဂှ် ဒှ် နဲ real-time reverse transcription polymerase chain reaction (rRT-PCR) ရ
၅၀] ဗီုမစမ်ဂှ် ကေတ် အရာမတိတ်ကၠုင် နူကဵု ခန္ဓကာယမၞိဟ် ညိည မပ္တံကဵု ဍာ်မုဟ်
ဍာ်ပါင်တုဲ စုတ်ပၠုပ် ပ္ဍဲစက်ရ
၅၁] သွဟ်ဍေဟ်ဂှ် ကလိဂွံမာန် အပ္ဍဲပွိုင် မွဲၜါနာဍဳကဵု စဵုကဵု ၜါတ္ၚဲရ
၅၂][၅၃]စမ်ဆီလေဝ် ဂွံကီုရ
ဆဂး ယဝ်ရစမ်နကဵုဆီမ္ဂး သွဟ်ဂွံမံက်ဂှ် ဒးကေတ်အခိင်လအ် စဵုကဵု ပွိုင် ၜါသတ္တဟ
တုဲပၠန် သွဟ်လေဝ် ဟွံချိုတ်ပၠိုတ်ကွေဟ်ဟ်ရ
၅၄]တၠပညာသိပ္ပံကြုက်တအ် ဂိုင်ဒေပ်လဝ် ဗဳဇ ကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ်တုဲ ပ္တိတ်တြးလဝ် ဗီုပြင်ဗဳဇ (genetic sequence)ဍေဟ်ဂှ်ရ ဌာနပါ်ဓါတ် အလုံဂၠးတိ ဗွဲမဗၠးၜး ဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ပဳသဳအာရ် polymerase chain reaction (PCR) မဒှ်နဲ ဗီုဂွံစမ်ဂၠာဲ ဝဳရုသ်ဂွံရ
၉][၅၅][၅၆] စဵုကဵု ၁၉ မာတ် ၂၀၂၀
၅၇]ဟွံဂွံစကာ နဲ antibody tests ဏီရ
၅၈] FDA ပဒတန် နဲကဲစမ် point-of-care test ပ္ဍဲ ၂၁ မာတ် ၂၀၂၀ သွက်ဂွံ ဆက်စကာအာ ပ္ဍဲကဵုဂိတုဂှ်အိုတ်ရ
၅၉] နဲကဲစမ်ယဲ မပတိတ် နူကဵု ရုင်ဂဥုဲတက္ကသိုလ်ဝူဟာန် ဇဟံင်နာန် (Zhongnan Hospital of Wuhan University ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုလက်သန်ယဲ အောန်အိုတ် နွံၜါ ဇကုကတဴ
ယီုဝါတ်
ဒြဟတ်ဆီအောန်စှ်ေ မွဲတဲဓဝ်ရ
၆၀] တၠပညာ မဆေင်ကဵု ပရေင်ထတ်ယုက်တအ် ဒုင်သဇိုင် ကုဗီုကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ် မဂျိုင်တန်တဴမာန်
ဗီုမပြးတိတ် နူကဵု ခန္ဓမၞိဟ်မဒှ်ယဲတအ်တုဲ ဟီုလဝ် နဲကဲ သွက်ဂွံစဵုဒၞာ ညံင်ယဲဟွံဂွံကၠောအ်ဂၠိုင်င်ရ
ညးမဒှ်ဒၟံင်ယဲဏအ် (အလဵုဇကု ဟွံတီဏီလေဝ်နွံ) ဂှ် ဝဳရုသ် နူကဵု ခန္ဓညးဂှ် နူကဵု မုဟ်
ပါင်
ဝစ္စမက် မွဲကဆံင် တိတ်ကၠုင်မ္ၚးမာန်ရ
နကဵုမၞိဟ်ယဲဂှ် အရာမရပ်မုဟ် ရပ်ပါင် ပတုဲကိစ္စ မဆေင်ကဵု ဝစ္စမက် (မပတံ ဗိုင်အိက်) တအ်ဂှ် ဒးကၠောန်ပ နကဵုတဲဖအိုတ်ရ
နူကဵု တဲဂှ် အာရပ်ကပေါတ်အရပ်အရာတၞဟ်
ကပေါတ်ဂှ် ညးမွဲသအာင် အာရပ်ဒးကီု
ဟွံသေင်မ္ဂး ဆက်တဲ ကုညးမွဲသအာင်မ္ဂး ဝဳရုသ် နူကဵုတဲညးဂှ် စၠောအ်ပရးဏာ ပ္ဍဲတဲမၞိဟ်မွဲသအာင်ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ဝဳရုသ် မတိတ်နူ မၞိဟ်ယဲမွဲမွဲဂှ် အာဒတုံပြဟ် နွံဒၟံင် ပ္ဍဲလတူ ကပေါတ်အရပ်မွဲမွဲတုဲ မၞိဟ်တၞဟ်မွဲ ကၠုင်ရပ်ဒး ကပေါတ်ဂှ်မ္ဂးလေဝ် ဝဳရုသ်ဂှ် ကၠောအ်စိုပ် ပ္ဍဲမၞိဟ်မရပ်ကပေါတ်ဂှ်ရ
တုဲပၠန် ဝဳရုသ်ဂှ် ဍေဟ်တအ် နွံကဵု ခၞောက်တုဲ ခၞောက်ဍေဟ်ဂှ် ဒးဍာ်သာပ်ပျာမ္ဂး ထကးလီုတုဲ ချိုတ်မာန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးကဵုပညာ နဲစဵုဒၞာဂှ် ဒှ်နဲကြာတ်တဲရ
ကြာတ်တဲပၠန်ရ သာပ်ပျာဂွံကၠောအ် ဂွံလုပ်စိုပ် ပ္ဍဲစက်တဲတအ်မာန်ဂှ် ဒးပေါတ် အောန်အိုတ် လလအ် ၂၀ စက္ကရ
တဲဇကုမရပ်လဝ် ကပေါတ်အရပ်အရာမွဲမွဲ
မရပ်လဝ် မၞိဟ်တၞဟ်သအာင်မွဲမွဲဂှ် ကိုပ်ကၠာဇကု ဟွံဂွံကြာတ်ဏီ လ္ပရပ်မုက်မတ်ဇကု မဒှ်ဒၞာဲ တြင်မလုပ်ကဵု ခန္ဓကာယဇကုညိဂှ် ကဵုလဝ်သတိရ
တုဲပၠန် ဇၟာပ်မၞိဟ်ဂှ် ဇကုဒးဒုင်ကၠောအ်လဝ် ယဲရဟာ ဇကုဟွံဒးဏီဟာဂှ် လဝုဲဂှ် တီကေတ်ဟွံမာန်
အခိင်လဒပ် ဝဳရုသ် ပ္ဍဲခန္ဓကာယဇကုဂှ် နွံစဵုကဵု ၁၄ တ္ၚဲဂှ်ရ ကာလဇကုခဍက် ဟွံသေင်မ္ဂး ထအဟ်မ္ဂး တၞဟ်န ဝဳရုသ် နူဇကု ဟွံဂွံပြးတိတ်အာမ္ၚးဇကုတုဲ ဇကုဒးကၟာတ်ပါင် ကၟာတ်မုဟ်ဇကု နကဵု စက္ခောတိသ်ရှူ ရ
ယဝ်ရ ဇကုခဍက်/ထအဟ်စုတ် ပ္ဍဲတဲဇကုမ္ဂး ဗွဲမပြဟ် ဇကုဒးအာကြာတ်ထောအ်တဲဇကုရ
၆၆] တင်စဵုဒၞာမွဲပၠန်ဂှ် ဒှ်တင်မပရးမၞိဟ်တုဲမံင်စံင်အာကၠုင်ရ
မၞိဟ်မနွံကဵု ဝဳရုသ်မွဲမွဲ ကာလမၞိဟ်ဂှ် ထအဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး ခဍက်မ္ဂး ဝဳရုသ်နူမၞိဟ်ဂှ် နကဵုအသိင်ကျာမုဟ် ကျာပါင်မၞိဟ်ဂှ် ပရးဗစိုပ်ဏာ ဝဳရုသ် မ္ၚးရ
ယဝ်ရ မံင်ကြပ်ဒၟံင် ရေင်သကအ်မ္ဂး ဝဳရုသ်မစိုပ်ဒၟံင် ပ္ဍဲကျာဂှ် ညးတၞဟ်မွဲသအာင် ယီုပၠုပ် ဝဳရုသ်ဂှ်တုဲ ဝဳရုသ်လုပ်စိုပ်အာ ပ္ဍဲခန္ဓမၞိဟ်ဂှ်မာန်ရ
ဝဳရုသ်ဂှ် ပ္ဍဲကျာ စဵုကဵု ပွိုင် ၄ နာဍဳ ဍေဟ်ဂျိုင်တန်တဴမာန်ဒၟံင်ရ
တုဲပၠန် ဝဳရုသ်ဂှ် နူကဵု ကျာယဝီု မၞိဟ်မနွံကဵု ဝဳရုသ်ဂှ်လေဝ် ပြးပ္တိတ်မ္ၚးကီုရ
ရံင်ကဵု တင်ဏအ်တုဲ ညးတအ် ကဵုလဝ် သမ္တီ ညးမွဲကုမွဲ ယဝ်ရ မံင်ခြာမွဲမဳတာကဵု ၜါမဳတာမ္ဂး ဝဳရုသ် မတိတ် နူကျာယဝီုဂှ် ကၠောအ်စိုပ် ဟွံမာန်ရ
၆၇]ရံင်ကဵု တင်ဏအ်တုဲ ညးတအ် ကဵုလဝ် သမ္တီ ညးမွဲကုမွဲ ယဝ်ရ မံင်ခြာ ၜိုတ် ၆ ပေ (ၜိုတ် ၁
၈ မဳတာ)မ္ဂး ဝဳရုသ် မတိတ် နူကျာယဝီုဂှ် ကၠောအ်စိုပ် ဟွံမာန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒၞာဲမၞိဟ်ဂၠိုင်င် မကောံဒၟံင် ဗီုကဵု ဘာဗတောန်လိက်
ရုင်ကမၠောန်
ဇြပ်ဇၞူ
ဒၞာဲမကောံအာကၠုင်ဂၠိုင် မပ္တံကဵု ကၠအ်ပ္ကဴ
တိုက်ရံင်လိက်
ဘာကျာ်တအ်ဂှ် ဒးဝေင်ပါဲရ
၆၈]ဂဥုဲစဵုဒၞာ ဝဳရုသ် SARS-CoV-2 ဏအ်ဂှ် ဆိင်ကေတ်မ္ဂး ပြဟ်အိုတ် သၞာံ ၂၀၂၁ တေအ်မ္ဂး ကလိဂွံမာန်ရောင်တုဲ[၆၉]ပရေင်စဵုဒၞာ ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုနဲကဲ ညံင်ဂွံလဇုဲလဇဖျေဟ်အခိင်တုဲ ဖန်ဒၟံင်ရ
စၞးမကဵုဒှ် ယဲဏအ် မွဲတဲဓဝ် လၟိဟ်မၞိဟ်ဂၠိုင်င် ရုင်ဂဥုဲရပ်စပ် လွဳဗက်ဟွံဂတာပ်ဂှ် ကဵုဒှ် သိုက်က် ညံင်ရုင်ဂဥုဲ ဂွံလွဳဗက်ဂတာပ်ရ
တုဲပၠန် ဒၞာဲမဒှ်လဝ်တုဲတအ်ဂှ် ညံင်ဟွံကလေင် မံက်ကတဵုကၠုင် မွဲဝါပၠန်ဂှ်လေဝ် စဵုဒၞာဝေင်ပါဲရ
၆၂] ပွမလဇုဲလဇ ညံင်မၞိဟ်ဟွံဂွံဒှ် မွဲတဲဓဝ်ဂၠိုင်င်ဂှ် တၞဟ်နရုင်ဂဥုဲ ဂွံရပ်စပ်မာန်ကီု သီုကဵု မင်လဇုဲ စဵုကဵု ဂဥုဲစဵုဒၞာ ဂွံတိတ်ရ
၆၂] နဲကဲစဵုဒၞာ ဝေင်ပါဲဂှ် နကဵု ဂကောံပရေင်ထတ်ယုက်ဂၠးကဝ (WHO) ဟီုလဝ် သွက်မၞိဟ်ခ္ဍက်
ထအဟ် ကေုာံ မၞိဟ်မလွဳလွတ်ယဲ ကုညးသံသယယဲ ဗီုကဵု အစာဂဥုဲတအ်မ္ဂး ဒးစုတ် ဂရုပ်ပါင် (ယာတ်ကၟာတ်ပါင်)ရ
၇၀] ဍုင်လ္ၚဵု နူကဵု ဌာနပရေင်ထတ်ယုက် ဇၟာပ်မၞိဟ်တိတ်မ္ၚးမ္ဂး ဒးစုတ် ဂရုပ်ပါင်ရ
ဗွဲတၟေင် ဍုင်ကြုက်[၇၁] ဟံင်ကံင်[၇၂] ကေုာံ ဍုင်သေံ တအ်ရ
၇၃] ဂရုပ်မုက် ဂွံရုမ်ဂပ်မာန်ဂှ် နကဵု ဂကောံပရေင်ထတ်ယုက်ဂၠးတိ ဟီု ရုင်ကမၠောန်မကၠောန်ပတိတ် ဂရုပ်မုက်တအ် ဒးကၠောန်ဂလိုင်ပတိုန် ၄၀% ရ
ဟိုတ်နူယဲဏအ်တုဲ ၚုဟ်ဂရုပ်မုက်ဂှ် ဍင်တိုန် ၆ ဆ
တုဲပၠန် ကပေါတ်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဍာ်ဒကေဝ်ဟွံစိုပ်ရ
၇၄]ၜိုန်ရ ဂရုပ်မုက်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ကၠောန်လဝ် ဍာ်ဒကေဝ်ဟွံစိုပ် ဝဳရုသ် လုပ်တတ်စိုပ်မာန်ဒၟံင်ကီုလေဝ် တၠပညာ ပရေင်ထတ်ယုက် လ္ၚဵုတအ် ဟီု စုတ်ဂရုပ်မုက်ဂှ် ဖန်ကဵု ညံင်မၞိဟ်တအ် ဟွံဂွံရပ်မုက်ညးတအ် တိုက်က်ရိုက်က်တုဲ ဒှ်ဂုဏ်ဖိုဟ် လပါ်ခိုဟ်မွဲရ
၇၅] ကုညးမဒှ် ယဲကဝ်ဝိဒ်-၁၉ ဟွံသေင်မ္ဂး ကုညးမထေင်ကေတ် ဇကုဒးဒုင်ကၠောအ်လဝ် နကဵုဝဳရုသ်တအ်ဂှ် နူကဵု ဌာနပရေင်ထတ်ယုက် ဍုင်ဗွဲမဂၠိုင် ဟီုလဝ် လ္ပတိတ်မ္ၚး မံင်ပ္ဍဲသ္ၚိဇကု
ကိုပ်ကၠာ ဇကုဟွံအာ ရုင်ဂဥုဲမ္ဂး ဇကုဒးကဵုပရိုင်ဆက်ဖုန်ကၠာ
ကာလဇကုအာမ္ဂး စကာဂရုပ်ပါင်
ဍုင်လ္ၚဵုမ္ဂး ဒံက်တာကၠုင်လွဳ ပ္ဍဲသ္ၚိရ
ကာလမၞိဟ်ဂှ် ယဲက္ဍင် ဒးစကာကိရိယာတၟေင်မ္ဂး ကဵုတိုန်မံင် ပ္ဍဲရုင်ဂဥုဲရ
အရာဏအ် ဍုင်မွဲကုမွဲ ဟွံတုပ်ရေင်သကအ်ရ
၇၆][၇၇] [[Category
ပၞောဝ်ကဵု တိုက်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ် တိုက်အာဖရိကဂှ် ဗွဲသၟဟ် မၞိဟ်အာယုက်ဍောတ်အိုတ်
၅][၆] အာယုက်လဒေါဝ် (median age) ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၂ ဂှ် နွံ ၁၉
၇ သၞာံ မဒှ်အခိင် အာယုက်လဒေါဝ် အလုံလိုက်ဂှ် နွံ ၃၀
၇] ဍုင်အာလ်ဂျေရဳယျာ ဂှ် နကဵု ဗွိုက်ဨရိယာမ္ဂး ဒှ်ဍုင် ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲအာဖရိကတုဲ နကဵုလၟိဟ်မၞိဟ်မ္ဂး ဍုင် နိဂေရဳယျာဂှ် ဇၞော်အိုတ် (ဝါ) ဒှ်ဍုင် မၞိဟ်ဂၠိုင်အိုတ်ရ
အာဖရိက ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲကဵု လဒေါဝ်ဗွဲဒိုဟ်ဗမံက်ဂှ် တၠပညာဗွဲမဂၠိုင် ဒုင်တဲ တုပ်စိုတ် မဒှ်ဒၞာဲ ကောန်မၞိဟ် ကေုာံ ကၞုဲဗဳဇမနုဿ ကတဵုဒှ်ကၠာအိုတ် နကဵု သက်သဳသာဓက မဂၠာဲဆဵုကေတ် ဇုတ်ဇုဇဗဴဇ ဗဳဇကောန်မၞိဟ် နူကဵုသၞာံ ၜိုတ် ၇ မဳလဳယာန်သၞာံ မတုဲကၠုင် သီုကဵု Sahelanthropus tchadensis
Australopithecus africanus
afarensis
Homo erectus
habilis ကေုာံ H
ergaster ကၠာအိုတ် Homo sapiens (modern human) တအ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအဳတဳအဝ်ပဳယျာ စၟတ်သမ္တီလဝ် သၞာံ ၜိုတ် 200
000 သၞာံမတုဲကၠုင်တေအ်ရ
၈] Africa straddles the equator and encompasses numerous climate areas
it is the only continent to stretch from the northern temperate to southern temperate zones
၉] Africa hosts a large diversity of ethnicities
cultures and languages
In the late 19th century
European countries colonised almost all of Africa
most present states in Africa emerged from a process of decolonisation in the 20th century
African nations cooperate through the establishment of the African Union
which is headquartered in Addis Ababa
Under Roman rule
Carthage became the capital of the province it then named Africa Proconsularis
following its defeat of the Carthaginians in the Third Punic War in 146 BC
which also included the coastal part of modern Libya
၁၆] The Latin suffix -ica can sometimes be used to denote a land (e
in Celtica from Celtae
as used by Julius Caesar
The later Muslim region of Ifriqiya
following its conquest of the Byzantine (Eastern Roman) Empire's Exarchatus Africae
also preserved a form of the name
According to the Romans
Africa lay to the west of Egypt
while "Asia" was used to refer to Anatolia and lands to the east
A definite line was drawn between the two continents by the geographer Ptolemy (85 165 AD
indicating Alexandria along the Prime Meridian and making the isthmus of Suez and the Red Sea the boundary between Asia and Africa
As Europeans came to understand the real extent of the continent
the idea of "Africa" expanded with their knowledge
Other etymological hypotheses have been postulated for the ancient name "Africa
ထီုကအ်ဂေါန် (အၚ်္ဂလိက်
Kawgun Cave
Burmese
ကော့ဂွန်းဂူ) မၞုံပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ဘာအင် တွဵုရးဍုင်ကရေင်ဂှ် ဟိုတ်မၞုံကဵု ရုပ်ကျာ် လိက်မန်တြေံတုဲ ဒှ်ဒၞာဲဒတန် အာဲကၟာဲယေန်သၞာင်မန်မွဲတုဲ မဒှ်ထီု မၞိဟ်မအာဗဵုဝေင်ဂၠိုင်မွဲရ
ပ္ဍဲထီုကအ်ဂေါန်ဝွံ အာဲကၟာဲယေန်သၞာင်မန် နူကဵုၜိုတ် ၉၀၀ အေဒဳ စဵုကဵု ၁၇၀၀ အေဒဳ ဂွံဆဵုကေတ်ရ
ထီုကအ်ဂေါန်ဂှ် နူဍုင်မတ်မလီု လပါ်သၟဝ်ကျာ ၜိုတ် (၂၈) တိုင် နွံပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ဘာအင် ပ္ဍဲဒဵုတၟအ် ကွာန်ကအ်ဂေါန်ရ
ဒဵုကအ်ဂေါန်ဂှ် ဒှ်ဒဵုမၞုံကဵု ဓလောင်ဒဵု ဟွံသေင် ဒှ်ဒဵုတၟအ် မမံက်တိတ်ကၠုင် ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်ဟေင်ရ
ဒဵုဂှ် ညးကော်စ ဒဵုကအ်ဂေါန်ရ
ဒဵုကအ်ဂေါန်ဂှ် ဗွဲဒိုဟ်ဨသာန် ကဵု ဒိုဟ်နေရတိဂှ် တောဲဆက်လဝ် နကဵုဒဵုမသုန်မရ
ဒၞာဲဒဵုသမၠုင်အိုတ်ဂှ် နွံ ၜိုတ် ပေ ၁
၀၀၀ တုဲ ဇမၠိင်ဓရိပ်ဒဵုဂှ် နွံၜိုတ် ၆
၀၀၀ ပေ ရ
ပ္ဍဲဒဵုကအ်ဂေါန်ဂှ် ပါဲနူ ထီုကအ်ဂေါန်ဂှ်တုဲ ထီုတၞဟ် မကော်စ ထီုပြေင် (ကျွဲဂူ) ကဵု ထီုကၠ (ကျားဂူ) လေဝ် နွံကီုရ
ထီုကအ်ဂေါန်ဂှ် ဇမၠိင်သီုဖအိုတ် နွံစ ၜိုတ် ၁၃၀ ပေဒှ်တုဲ အနာံထီုဂှ် နွံစ ၜိုတ် ၇၀
သမၠုင် နွံ ၂၅ ပေ ရ
ဟိုတ်မဒှ်ထီုကမၠက်တုဲ ပ္ဍဲ ပ္ဍဲကၞောတ်ထီုဂှ် နွံကဵုထီုဍောတ်တ်ရ
ပ္ဍဲပါင်ထီုဂှ် ဟိုတ်မၞုံကဵု ဗဒင်တၟအ်တုဲ ပ္ဍဲမွဲဒမြိပ်ဗဒင်တအ်ဂှ် ဗာန်လဝ် ကျာ်တိပဋိမံ ပေင်ဒၟံင်ရ
ဟိုတ်နူပါင်ထီုဂှ် နွံလပါ်ဂၠံင်ဗၟံက်တုဲ လျးတ္ၚဲ ပ္ဍဲအခိင်နူဂယး မလုပ်စိုပ်ဒၟံင် ပ္ဍဲထီုဂှ်တုဲ အပ္ဍဲထီုဂှ် ဟွံအာပ်အုဲစ ကွေဟ်ဟ်ရ
ကအ်ဂေါန်
ကအ် - အရေဝ်မန် မဂွံအဓိပ္ပါယ် တိဂအုပ် မသၠုင်တိုန်ဒၟံင်
ဂေါန် - မကၠုင် နူအရေဝ်မန် ဂိုဟ်
ဂိုဟ်ဂှ် မန်နူအကြာၜိုတ် အေဒဳ ၆-၁၂ တေအ် လွဳစလဝ် နူအရေဝ် သံသကြိုတ် ဂုဟာ
ပ္ဍဲလိက်တၟအ် စေတဳမြ နူခေတ် ၁၂ ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ဂေုါဟ် (ကန္ဒံ ဂေုါဟ်စ္လောင်ထရ်ဝေါအ်
နူရမ္သာင်မန် ဂိုဟ် ဂှ် ဗွဲကြဴ ပ္ဍဲဒေသဂှ် ဂကူမန် ဟွံမဲတုဲ ဒှ်အာ ဒတန်ဂကူကရေင်
ဂိုဟ်ဂှ် ကရေင်တအ်ပ္တိတ်ရမ္သာင် ဂေါန် (ဂွန်း) တုဲ ဒှ် အာ ကော့ဂွန်း မချူဗီုဗၟာ
နူဂှ် မန်တအ် ကလေင်ချူပၠန်တုဲ ဒှ်အာ ကအ်ဂေါန် ရ
ရုပ်ကျာ်တိပဋိမံ (ခေါက်ဍိုတ်/အုတ်ခွက်) တအ်ဂှ် နကဵုမဖျေဟ်လဝ် ဗီုပြင်တုဲ မဗာန်လဝ် ပ္ဍဲဗဒင်ထီု ကၟဳထီုတအ်ဂှ် ဟွံသေင်
ဗီုမဗာန်ဂွံ ဗီုမစှ်ေဗီုဂှ် ၜိုန်ရ ဗာန်လဝ်ကီုလေဝ် ဒၞာဲလ္ၚဵုဂှ် ဗာန်ဗပေင်လဝ် ဗီုနန်ပြာသာတ်လေဝ် နွံကီုရ
ပါဲနူ ရုပ်ကျာ်တိပထမံတအ်တုဲ ရုပ်ကျာ်နကဵုဣရိယျပိုဒ်ပန်
မဂ္ဇအ်
သတိက်တအ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ
နူစခေတ် အေဒဳ ၁၉ ဗွဝ်ကၠံ လပါ်စ ပ္ဍဲခေတ်အင်္ကလိက်တေအ်ဂှ် အစာသုတေသနဝင်တအ် ကၠုင်လ္ၚတ်လဝ် ထီုကအ်ဂေါန်ရ
အမာတ်ကလုတ် (သံအမတ်ကြီး) အင်္ဂလိက် ဂျောန် ကရော့ဖို့ စိုပ်အာ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၃၅ ဂှ်တုဲ အစာသုတေသန ရစ်ချတ်တင်ပယ်ဟီု ရုပ်ကျာ် မၞုံပ္ဍဲထီုကအ်ဂေါန် သီုဖအိုတ် က္ၜင်ဖဍိုတ် ၅၀၀-တာန် ကၠုင်ဖအိုတ်လေဝ် ရုပ်ကျာ် ၜိုတ်ဂှ် ဟွံအိုတ်အာဏီရ
သၞာံ ၁၈၃၆ အစာပတန်သာသနာခရေတ် မစ္စတာ ဂျက်စေန် ယုဒသန် ကေုာံ ဂကောံညး ကၠုင်လ္ၚတ် ထီုကအ်ဂေါန်တုဲ အစာသုတေသန ဟောင်းဝတ်မယ်လ်ကွန် ချူလဝ် ပရူထီုကအ်ဂေါန် ပ္ဍဲလိက်ကၞပ် အာတရဴညး မပတိတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၀ ဂှ် တၟာဂလိုင်ရ
၁၈၉၀ တော်စိန်ခို ညးမဒှ် (ကျောက်စာဝန်) ကေုာံ ဂကောံညးတအ် ကၠုင်လ္ၚတ်
တော်စိုခို ကေတ်ဏာ ရုပ်ကျာ်ဆု မချူလဝ် သီုလိက်သေံ နူခေတ် ၁၄ ဗွဝ်ကၠံ နူထီုဂှ်
သၞာံ ၁၈၉၂ မေဂျာအာရ်စီတမ်ပယ် (Maj
Temple) ကေုာံ ဂကောံ စိုပ်ကၠုင်တုဲ တက်ဗီု စၟတ်သမ္တီ ဗီုရုပ်ကျာ်ဂမၠိုင်
၁၉၄၀-၄၁ ဝန်ဇၞော်သုတေသနတြေံ ဦးလူဖေဝင်း
ဒံက်တာလုတ်စ်
သၞာံ ၁၉၅၈ ဦးဖိုးလတ်
ဗိုလ်မှူးဘရှင်
နိုင်ပါန်လှတအ် စိုပ်ကၠုင်တုဲ လ္ၚတ်ကၠုင် ထီုကအ်ဂေါန်ရ
ရုပ်ကျာ်တိပဋိမံ လ္ၚဵုတအ်ဂှ် တြေံဗွဲမလောန်တုဲ ရုပ်ကျာ်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ကလေင်ထပ်စုတ်လဝ် ဒၞာဲရုပ်တြေံ မလီုအာလဝ်ဂှ်ရ
ရုပ်ကျာ်တိတအ်ဂှ် ရုပ်ကျာ်ဂ္ဇအ်ဂှ် ၜိုန်ရ နွံဂၠိုင်ကီုလေဝ်
ရုပ်ကျာ်ဒတဴဂမၠိုင်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ကီုရ
ရုပ်ကျာ်တအ်ဂှ် မွဲဇကု မွဲဒၞာဲဓဝ် သၟး နွံဟွံသေင်
ဒၞာဲလ္ၚဵုတအ်ဂှ် မွဲမွဲဒၞာဲ ဒွန်တောဲလဝ် ၜါဇကု
ပိဇကု
စဵုကဵုစှ်ဇကုလေဝ် နွံကီုရ
တုဲပၠန် ရုပ်ကျာ်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် နကဵုသ္ၚာဓမ္မတာလေဝ်နွံ နကဵု ကျိုင်ကယျဝ် ဨကရာဇ် မဓလဝ်လဝ် ၝောအ်ကိုဋ်
လက်ကြာပ် နာနာသာ်လေဝ် နွံရ
ရုပ်ကျာ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် မကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲအခန်မကတဵုဒှ်ကျာ် ဗီုတဲ မတင်ဒၟံင်ထဝါဲတုဲ တဲဂှ် မလုက်လဝ် ပၞင် (ဝါ) တိသုန္ဓရဳ မကော်စ ဘူမိဖုဿမုဒြာ ဂၠိုင်ရ
ရုပ်ကျာ်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် မရန်တၟအ်လဝ် ပ္ဍဲအခန်ကျာ် မတွဟ်အဘိဓရ် ဒှ်မာန်ရ
တၠဳမၞုံပိုန်ကျာ်တြဲ တွဟ် အဘိဓမ္မာမာတိကာ ကုမှာထေရ်သာရိပိုတ် ပ္ဍဲဍုင်မၞိဟ်တုဲ ကျာ်တြဲ က္ညတိုန်အာ ဍုင်သွဝ်တာဝတိံ မနိမိတ်ဗဒှ်လဝ် ရုပ်ကျာ်နိမ္မိတတုဲ လတူသၞာ ပဏ္ဍုကၟဝ် မဂဇအ်ရေင်ဒၟံင် ကုရုပ်နိမ္မိတဇကုတုဲ မတွဟ်ဒၟံင်ဓဝ် ကုဒေဝတဴဂမၠိုင်ရ
ရုပ်ကျာ် နကဵုကယျိုင်ဨကရာဇ်ဂှ် စကၠောန်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲဍုင်အိန္ဒယ
ပဳတာ ကဵု ဘင်္ဂလာဒေသ် ပ္ဍဲခေတ်ပါလ (အေဒဳ ၁၀-၁၂) ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဒဒှ်ရ ကျာ်တြဲဝွံ မဒှ်သၟိင်စက္ကဝဝ် မဒှ်အစာ ညးလိုက်ပိတအ်တုဲ မကၠောန် နကဵုကယျိုင်ဨကရာဇ်ရ
ဆဂး ရုပ်ကျာ် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲထီုကအ်ဂေါန်ဝွံ အစာပါန်တိတအ် ဒုင်သဇိုင် ကုကယျိုင်သၟိင်တၠ ဍုင်မန်တုဲ မကၠောန်လဝ်ဂှ်ရ နူကဵု ရုပ်တအ်ဂှ် လ္ၚတ်ကေတ် ကယျိုင်သၟိင်ဨကရာဇ်မန် ခေတ်သဓီု ကဵု ခေတ်ဟံသာဝတဳမာန်ရ
၁) ရုပ်ကျာ်ဒတဴ မဖျေဟ်လဝ်တဲ သီုၜါလပါ် မကော်စ ရုပ်ဒတဴသမဘင်္ဂ (ဝါ) သမပါဒ
၂) ရုပ်ကျာ်ဒတဴ မၞုံကဵု ဇကု မဒစေင်ဒၟံင် မကော်စ အာဘင်္ဂ
၃) ရုပ်ကျာ်ဒတဴ မၞုံဗီုပြင် မကွာ်ဒၟံင် မကော်စ တြိဘင်္ဂ
ကျာ်ပပရိနိဗ္ဗာန်သတိက်ဂှ် (ဝါ) ကျာ်မဓလာဲဒၟံင်ဂှ် သယန ညးမကော်စရ
ပ္ဍဲကျာ်ဓလာဲတအ်ဂှ် သီုဖအိုတ် နွံ(၃) ဗီု - (၁) မဓလာဲ ပၠးကဝိုင်
ဟိုတ်မၞုံဗီုပြင် ညံင်ဇာဒိသိုင်မသတိက်တုဲ ညးကော်စ သဳဟသယန
၂) မဓလာဲ ဟိုတ်နူမဂိယဲတုဲ ကတဵုဟွံမာန်ဂှ် ညးကော်စ ဂဳလာနသယန (ဝါ) ဗျာဓိသယန
၃) မဟာပရိနိဗ္ဗာနသယန (ဝါ) ဗီုရုပ်ကုသိန္နာရုံ မဒှ်ဗီု အခိင်ကျာ် မပပရိနိဗ္ဗာန် မဒှ်အခိင် မညန်ကဵု သစုတိတေအ်ရ
ကျာ်ဓလာဲ ပ္ဍဲထီုကအ်ဂေါန်ဂှ် ဒှ်ဗီုရုပ် သဳဟသယနဂၠိုင်ရ
ရုပ်ပဋိမာရုပ် မသှ်ေဒၟံင် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် မတုပ်ကဵု ရုပ်ကျာ်သေံ သုခေါဒယ (၁၂၄၅-၁၃၄၈ အေဒဳ) မဒှ်ခေတ်သၟိင်မဂဒူ မပတန်ဍုင်မတ္တမဂၠိုင်ရ
ရုပ်ကျာ်အခိုက်သေံသုခေါဒယဝွံ ထုဲနှဴဒၟံင် ကုအခိုက်ခမာ ကေုာံ သိင်္ဃိုရ် မြဴသာ်ဝွံ ညးစၟတ်သမ္တီလဝ်ရ
ဥပမာ ဗီုရုပ်ဥဏှလုံ (သော်) မၞုံဗီု ပၟတ်မဂဵုတိုန်ဒၟံင်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲသိင်္ဃိုရ် နူစခေတ် (၅) ဗွဝ်ကၠံ ကၠာအိုတ်ရ
ပ္ဍဲထီုကအ်ဂေါအ်ဂှ် ရုပ်ကျာ်တၟအ် ဗုဒ္ဓဘာသာၜါ မဒှ်အခန် ကျာ်မစှ်ေနူသွဝ် ကြဴနူ မတွဟ်အဘိဓရ်တုဲ ကဵု ရုပ်ကျာ်ဟိန္ဒူ မရုပ်ဗိသၞူ မတိက်ဒၟံင် လတူနာ်ဇၞော်မွဲတုဲ နူဗံင်လုတ်ညးဂှ် ဒကှ်ကၠုတ်ပါက်တိတ်ပိဍောင်တုဲ လတူဍောင်ဒကှ်ဂှ် ဗီုရုပ်ဗိသၞုဟ် မဂ္ဇအ်ဒၟံင် ဒၞာဲသၠုင်အိုတ်တုဲ သၟိင်ဗြီု ကဵု သၟိင်သဳဝ မဂ္ဇအ်ဒၟံင် လတူဍောင်ဒကှ်ၜါတၞဟ်ဂှ်ရ
ရုပ်ကျာ်တၟအ် ဗီုအခန်မစှ်ေနူသွဝ် ခေတ်တြေံဝွံ လီုကၟေက်လှေက်ဒၟံင်ရ
ဟိုတ်နူကွတ်တဲခိုဟ် သပ္ပါဲတုဲ ကမၠတ်တအ် ဂွံယိုက်ထ္ၜင်ဏာ အတိုင်ကယျိုင်ဂှ် ကေတ်ဏာ ဟွံမာန်တုဲ တက်ဗကဝ်ကေတ်ဏာ ဆက္ဍိုပ်
တက်ပလှေဟ်ပတိတ် ရုပ်ခဗဵုခဗဵုတအ်ဂှ် ဒှ်မာန်ရ
ပ္ဍဲသ္ၚာကျာ် မတကဲစှ်ေဒၟံင် လပါ်တဲပုင်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် လိက်မန်တြေံရ
ပ္ဍဲသ္ၚာ လပါ်ပါဲဂှ်လေဝ် လိက်မၞုံကီုရ
ဆဂး ဆဒၞာဲညိညိဟေင် မသှ်ေဒၟံင်တုဲ လိက်သှ်ေဒၟံင် ဆမွဲၜါမရ
ပ္ဍဲသ္ၚာ လပါ်ပုင်ဂှ် လိက်နွံ သီုဖအိုတ် ၂၃ ပၞောန်
အတိုင်မလိက် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကျာ်ဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲဍုင်သဓီုလေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ကီုတုဲ ဒၞာဲမအက္ခရ် မကၠေအ် ဟွံကၠး ပ္ဍဲကျာ်ဏအ်ဂှ် ရံင်ကဵု လိက်နူသဓီုဂှ်တုဲ ဗပေင်စုတ်ဂွံရ
ရုပ်ကျာ်တၟအ် ဗီုမစှ်ေနူသွဝ် မွဲပၠန်ဂှ် လီုလာ်အောန်ညိရ
ကွတ်တဲလေဝ် ဟွံဇိပ်ဂၠိပ် နူရုပ်မွဲဂှ်ရ
တုဲပၠန် ပ္ဍဲရုပ်ဏအ်ဂှ် လိက်လေဝ် ဟွံမဲရ
ရုပ်ကျာ်ဝွံ မဒှ်ရုပ်ကျာ်ဒတဴ (ဗီုမကွာ်ဒၟံင်) တုဲ ညးကော်စ တြိဘင်္ဂ ရ
ဓလဝ်လဝ် ၝောအ်ကိုဋ်
စုတ်လဝ်လက်ကြာပ်
ဒက်လဝ်ကာယဗန် ပ္ဍဲတဲပၠန် စုတ်လဝ် ဂြင်ဗံက်ရ
က္ဍိုပ်ကျာ်ဝွံလေဝ် ဒးဒုင်တေဟ်ဏာလဝ်ကီုတုဲ ဗီုရုပ်ၝောအ်ကိုဋ်ဂှ် ဟွံဂွံဆဵုကေတ်ရ
တဲပုင်ဂှ် ပတိုန်စွံလဝ် လတူပၞး တဲပါဲဂှ် ဖျေဟ်လဝ် လပါ်သၟဝ်ရ
သ္ၚာညးတကဲစှ်ေ ၜါလပါ် စဵုကဵုစိုပ် ကအ်ဇိုင်ရ
လပါ်တဲပါဲကျာ်ဂှ် နွံရုပ်ဍောတ်တ်မွဲရ
ရုပ်ဝွံ ဒှ်ရုပ်သၟိင်ဗြီု မစုတ်လဝ် သၞေက်ဇၞော်ဇၞော်ရ
လပါ်တဲပုင်ကျာ်ဂှ် ဒှ်ရုပ်သၟိင်အိန်တုဲ တဲညးဒှ်ဒၟံင် ဗီုပြင် မရပ်လဝ် က္ဍိုင် သွက်ဂွံဓလဝ် ကုကျာ်ရ
ရုပ်ဝွံ နွံသမၠုင် ၄ ပေ ကဵု ၆ ၝောအ်တဲ
အနာံ ၂ ပေ ကဵု ၉ ၝောအ်တဲ
ခတီု နွံ ၇ ၝောအ်တဲရ
ရုပ်ဗိသၞုဟ် မဒှ်ရုပ်ကျာ်ဟိန္ဒူ မတိက်ဓလာဲဒၟံင် ပ္ဍဲသြိုဟ် သၟိင်နာ်ဇၞော်ရ
တုဲပၠန် ပ္ကဴဒကှ်ပိဍောင် မတိတ်တိုန်အာ လပါ်လတူ နူပံင်လုတ်ညးရ
လတူဍောင်ဒကှ်ပိဍောင်ဂှ် ရုပ်ကျာ်ဟိန္ဒူပိဇကု မထဝါဲဒၟံင်
ဗိသၞုဟ် မသၠုင်အိုတ် နွံလဒေါဝ်တုဲ လပါ်ပုင်ဂှ် ဒှ်ရုပ်သဳဝ
လပါ်ပါဲဂှ် ဒှ်ရုပ်သၟိင်ဗြီုရ
လပါ်သၟဝ်ဂှ် ရုပ်ဍောတ်တ် မဒှ်ရုပ်ဒေဝတဴဂမၠိုင်လေဝ် နွံကီုရ
သၟိင်နာ်ဂှ် နွံကဵုက္ဍိုပ်ထပှ်မတုဲ ခတဝ်ဒၟံင် လတူဍာ်ရ
အတိုင်ဓဝ်ပတှ်ေ သာသနာဟိန္ဒူမ္ဂး ရုပ်ဝွံ ညးမိက်ဂွံဗၟံက်ထ္ၜး ဒဒှ်ရ ကၠာဂၠးတိပိုယ် ဟွံကတဵုဒှ်ဏီ သၟိင်နာ်သေသျှာဂှ် ဟဳခတဝ်ဒၟံင် လတူဍာ်ရ
လတူဍောင်ဒကှ် မတိတ်ကၠုင် နူပံင်လုတ်ဗိသၞုဟ်ဂှ် ကျာ်ဟိန္ဒူပိဇကု ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
ကျာ်ပိဇကုဂှ် သၟိင်ဗြီုဂှ် ဒှ်ကျာ်မနိမိတ်ဗဒှ်
သၟိင်ဗိသၞုဟ်ဂှ် ဒှ်ညးမမင်မွဲတုဲ သၟိင်သဳဝဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မပလီုရ
ရုပ်ဝွံ မၞုံကဵု သမၠုင် ၄ ပေ ကဵု ၇ ၝောအ်တဲ
အနာံ ၂ ပေကဵု ၇ ၝောအ်တဲ
ခတီု နွံ ၉ ၝောအ်တဲရ
ပ္ဍဲရုပ်ဂှ် လိက်မန်တြေံ နွံရ
အခိင်လၟုဟ် ဒၞာဲမလိက်ဂှ် ဟိုတ်နူမဓလိုက်တိုပ်လဝ် ပ္ဍဲကောန်ဂရေတ်တုဲ မလိက်တအ်ဂှ် ကၠေအ်အာရ
လိက်ဝွံ ဒှ်လိက်တြေံအိုတ် နူအခိင် ၜိုတ် ၆-၇ ဗွဝ်ကၠံ ဒှ်မာန်ရ
လိက်ဝွံ စဵုကဵုလၟုဟ် မၞိဟ်မဗှ်ဒးတုဲပေင်င် ဟွံမဲဏီရ
လိက်ပ္ဍဲရုပ်တၟအ်ၜါဂှ် ချူလဝ် ဗီုမန်တုဲ ရံင်ကဵုမအက္ခရ်မ္ဂး ဒှ်လိက် နူအကြာၜိုတ် ၁၀-၁၁ ဗွဝ်ကၠံ ဒှ်မာန်ရ
ဝေါအ်ဗိဿၞူ - - - ဒမောင် - - - ဝေါအ် မစ္လတ်
လိက်ဝွံ ၜိုန်ရ ဟွံဂွံဆဵုကေတ် သီုဖအိုတ်ကီုလေဝ် အဓိပ္ပါယ် ညးမိက်ဂွံဟီုဂှ် ဝွံဗိသၞုဟ် (ညးမ)ဒၟံင် (ဒုအ်ဝေါပ်)ဝွံ မပုတ် ရုပ်ကျာက်ဝေါအ် ဨယ်ဂၞကျာက် မုးဟ်တး မအ်ဒၟောင် ပ္ဍေယ် ဍုင်ဒုအ်ဝေါပ် မအ်ပူစ်စ္လတ် ရုပ်ကျာက်တြယ်ဝေါအ် ကုအ်တိအ် ကျာက်တၟောအ် မအ်တာဝ်ပ္ဍေယ်ဒုအ်ဝေါပ်လးဟ် မအ်တာဝ် ပ္ဍေယ် ရာသ်လးဟ် ဨယ် ကုအ် တွာသ်ဨယ်စောမ် မအ်ပူစ် သ္အောရ်အစာရ်စ္အာင် မပူစ်ကျာက်တၟောအ်
နကဵု အဓိပ္ပါယ်မန် ခေတ်လၟုဟ် ရုပ်ကျာ်ဝွံ အဲဂၞကျာ်မုးဟ်တး မဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်ဒုဝေါပ် မပုတ်စၠတ်
ရုပ်ကျာ်တြဲဝွံ ကုတိ ကုတၟအ် မနွံတဴ ပ္ဍဲဒုအ်ဝေါပ်လေဝ်ကီု မနွံတဴ ပ္ဍဲရးလေဝ်ကီု အဲ ကု ကွးအဲကွေဟ် မပုတ်
ဖ္အောဝ်အစာသအာင် မပုတ် ကျာ်တၟအ်
မုးဟ်တး ဂှ် ဒှ်ယၟုဍုင်မတ္တမရ
ဂစိုတ်ဟ် ပ္ဍဲအခိင်တေအ် ဖ္ဍန်လဝ် နကဵု (-း) ခရးက္ဍိုပ်
ဥပမာ (ဂေါးဟ် / ဂေါး / ဂေါဟ်) ဟိုတ်ဂှ်ရ မုးဟ်တး ဝွံ ဒးဗှ် မုဟ်တဟ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် မုဟ်ဇၞော်
ပ္ဍဲအကြာရုပ်ကျာ်တိပဋိမံတအ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ယၟုမၞိဟ် ကေုာံ အခိင်သက္ကရာဇ် ညးမဖျေန်ပျးလဝ် ဍာ်ဂဥုဲ ရုပ်ကျာ်တအ်ဂှ်ရ
လိက်တအ်ဂှ် ဒှ်လိက် ခေတ်လက္ကရဴ ပ္ဍဲအကြာသၞာံ ၁၀၅၇ (၁၆၉၆) တအ်ရ
ပၞောဝ်လိက်တအ်ဂှ် လိက်သၟဝ်ဏအ်မွဲ ဂွံဆဵုကေတ် ကၠးအိုတ်ရ
1)၁၀၅၇ ဂိတုဖဝ်ရ (2) ဂိုန်၁၀ စဝေက် တ္ၚဲ ၁ တ (3) သော်က္ဍိုပ် ပညါတိက္ခ ပ (4) ရုပ်သဗ္ဗညူတ္တထွာဲ ၁၀၈ ဖါ ၆ ရု (5) ပ် ၁၂ ရာဇာဓိရာာ် ၁
နဳဗာန် ၁
6) ပံင် ၁၂၈ ဇိုန်ပိုန်ဏာကိုဝ် (7) သ္ကောံဂမၠိုင်ရ (8) ပိုန်ကိုဝ်ဇၞော် (9)ညိ
၁၀၅၇ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၁၀ စွေက် = 1696 February 16 ရုပ်သဗ္ဗညူတ္တထွာဲ - ရုပ်ကျာ်ထဝါဲ
ရာဇာဓိရာဇ် ဂှ် ဒှ်ရုပ်ကျာ် မကျိုင်လဝ် ကယျိုင်ဨကရာဇ်
နိဗာန် ဂှ် ဒှ်ရုပ်ကျာ် ပပရိနိဗ္ဗာန်သတိက်
လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကုဝင်မန်ဂမၠိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၁၅ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၁၅
ဘာကျာ်ဃံင်င္ၚူ ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ဍုင်ဇြပ်ဗု ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
တွဵုရးဍုင်မန်
အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၁ ဂှ် နွံ ခမဳ ၂ ဇကု
၁] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တကောဝိဒ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၅၃
ဝှ် ၃၃
ကဏ္ဍဏအ်ဂှ် ကဏ္ဍလစှ်ေ နွံဆ အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၃၅ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၃၅
ဘာကျာ်ကေလာသ ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ထဝ်ပၠင် ပွိုင်ဍုင်ဖာအင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တခေမာစာရ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၅၀
ဝှ် ၂၉
ဂၠးတိ (အၚ်္ဂလိက်
Earth
သင်္ကေတ
ဂှ် ဒှ် ဂြိုဟ် မရနုက်ကဵု ပိ အပ္ဍဲစက္ကဝါတ္ၚဲ (Solar System) တုဲပၠန် ပၞောဝ်ကဵု ဂြိုဟ်တိဂမၠိုင် (Terrstrial planet)ဂှ် ဂၠးတိဝွံ ဇၞော်အိုတ်တုဲ ကၟောန်ဓရောန်အိုတ်ရ
ဂၠးတိဂှ် လွဳစ မအရေဝ်ပါဠိ ကပ္ပါ တုဲ ကပ်
လောက တုဲ လိုက် ဗီုဏအ်လေဝ် ညးကော်ကီုရ
ဂၠးတိဏအ်ဂှ် ဒှ်ဒတန်သ္ၚိ ဂကူ မဂၠိုင်ကဵု ပြကောဋိကိုဋ်ရ
ဂြိုဟ်ဂၠးတိဝွံ စကတဵုဒှ်ကၠုင် ဂွံ ၄
၅၄ အသင်ဃဲ (၄
၀၀၀) သၞာံတုဲ လမျီု စကတဵုဒှ် ပ္ဍဲလတူဗလးဂၠးတိဏအ်ဂှ် အပ္ဍဲသၞာံအာယုက်ဂၠးတိ ပထမ အသင်ဃဲဂှ်ရ
လမျီု မကော်ဂး ဒတန်ဇဳဝ (biosphere) ဂၠးတိဂှ် ပြံင်လှာဲကဵု ဒတန်ကျာ (atmosphere) (ဝါ) ဓါတ်ကျာ ကေုာံ ဓါတ်တၞဟ်သအာင် ဗီုကဵု ဍာ်
ပၟတ် မဒှ်အရာ/ဓါတ်အဓိကဂမၠိုင် ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်ရ
ဓါတ်တအ် ကတဵုဒှ်ဂၠိုင်ကၠုင်တုဲ သတ်အနုလက်ကၠာ် မဒှ်စၟစၟောန်သောဲသောဲ မကော်ဂး အေရဝ်ဗိစ် သြရ်ဂနိသာမ် (aerobic organism)ဂှ် ဗြေဝ်ပရး ဂွံကၠုင်ရ
နူဂှ်တုဲ ကထိုက်သြဇြောန် (Ozone layer) ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
မွဲလပါ်ဂှ်ပၠန် ဓါတ်ဇရောတ် ပ္ဍဲတိ (earth s magnetic field) ဂှ် စဵုဒၞာကဵု ပသာန် နူဂြိုဟ်တၞဟ်တအ်တုဲ လမျီု ပ္ဍဲဂၠးတိဂှ် ဂွံဂျိုင်တန်တဴဂွံကၠုင်ရ
ဟိုတ်နူ ဗီုလဒက်ပတန် ခန္ဓဂၠးတိကီု
ဟိုတ်နူ ဗီုပြင်ဂၠးတိ မဇၞော်မောဝ်တိုန်ကီု
ဟိုတ်နူ ဗီုဂၠးတိမဂေတ်လန်ပူဒၟံင်ကီု ဟိုတ်နူဟိုတ်တအ်ဏအ်တုဲ ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ် သတ်မၞုံလမျီု ဂွံဂျိုင်တန်တဴမာန် အခိင်ကာလ ဗွဲမလအ်လတုဲ ဆက်တုဲ တန်တဴအာ သၞာံၜိုတ်အကြာ ၅၀၀ ပြကောဋိကိုဋ် ကဵု မွဲအသင်ဃဲဏီရောင်ဂှ် တော်ကေတ်လဝ်ရ
ဂတဂှ်မ္ဂး ဟိုတ်နူပသာန်တ္ၚဲတုဲ လမျီုပ္ဍဲဂၠးတိတအ် ကလေင်အိုတ်အာ မာန်ပၠန်ရ
သတီုဂၠးတိ ကထိုက်လတူအိုတ်ဂှ် ဗာန်စာတ်လဝ် နကဵုခတှ်ေတၞဟ်ဟ်ရ
ခတှ်ေတအ်ဂှ် ညးကော်စ ခတှ်ေ တေစ်တောနိစ် (Plate tectonics
ခတှ်ေတအ်ဂှ် ပ္ဍဲသၞာံမဂၠိုင်ကဵု ပြကောဋိကိုဋ်ဂှ် ဍေဟ်ဆုဲပြံင်ဒၟံင်ရ
ခတှ်ေသီုဖအိုတ် ၜိုတ် ၇၁ ဂှ် ဂြောပ်ဓလီုလဝ် နကဵု ၜဳမှာသၟိတ် ဍာ်ဖ္ဍုင်တုဲ သၟေဟ်တအ်ဂှ် ဒှ်တကအ်တိုက်ဂမၠိုင်ရ
ဇၟောဝ်ဍာ် မဇွောဝ်ဂေတ်ဒၟံင် လတူဗလးဂၠးတိဂှ် ဒှ်အရာ မဒးနွံထေက် သွက်လမျီုဂမၠိုင်တုဲ နနဲဏအ်ဂှ် ဟွံဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲဂြိုဟ်တၞဟ်တအ်ရ
ဍာ်မဇွောဝ်ဂေတ်ဒၟံင် လတူဗလးဂၠးတိဂှ် ထိင်စၠောအ်ကဵု သၟုဟ်ဂံက် ကဵု သၟုဟ်ဂမ္တဴ ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်ရ
သၟုဟ်ဂမ္တဴ နူဒေသသကုတ်လဒေါဝ်ဂၠးတိဂှ် ပလံင်ဏာ ဒေသဂံက် လတူ ကေုာံ သၟဝ်ဂၠးတိတုဲ သၟုဟ်ဂံက် နူသၟဝ် ကဵုလတူတအ်ဂှ် စၠောအ်ဏာ ဒေသလဒေါဝ်တေအ်ရ
ဗွဲအပ္ဍဲဂၠးတိဂှ် ချဳဓရာင်ဒၟံင်ဖိုဟ်တုဲ မၞုံကဵုဒြဟတ်ဓရိုဟ်ရ
ဗွဲအပ္ဍဲဂၠးတိဂှ် ယဝ်ဒးပတောအ် ကုကထိုက်လပါ်မ္ၚးမ္ဂး ကောံကလောအ်ဒၟံင် ဟီုဂွံရ
ခဍန် လပါ်လတူ မလေင်လောအ်ဒၟံင် ညံင်ဍာ်ဆဝ်ဂှ် ဗဒှ်ကဵု ဓါတ်ဇရောတ် (magnetic field / သံလိုက်ဓါတ်) တုဲ ခဍန်လဒေါဝ် (ဝါ) ဗွဲပ္ဍဲဂှ် ဒှ်ဒၟံင် ပသဲ ရ
ဂၠးတိဂှ် တန်တဴဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဂြိုဟ်တၞဟ်သအာင် ပ္ဍဲစက္ကဝါမ္ၚးကီုရ
ဗွဲတၟေင် ကုဂြိုဟ်တ္ၚဲ ကဵု ဂြိုဟ်ဂိတု
အခိင်လၟုဟ်မ္ဂး ဂၠးတိဂှ် လန်ဂေတ်ဒၟံင် တ္ၚဲ နကဵုပွူဇကုဇကု ၜိုတ် ၃၆၆
၂၆ အလန် အတိုင်လၟေင်ဂၠံင်ဇကုရ
ဇကုဇကုဂေတ်ဒၟံင်တုဲ လန်ပူဂေတ်ဒၟံင် တ္ၚဲ နကဵုအတိုင်လၟေင်ဂၠံင်ဇကုရ
ဇကုဇကုဂေတ်ဂွံ မွဲဗဂေတ်ဂှ် ပိုယ်တအ် ကော်စ မွဲတ္ၚဲတုဲ ၃၆၆
၂၆ တ္ၚဲမ္ဂး လန်ဂေတ်ဂွံ မွဲပွူတ္ၚဲဂှ် ပိုယ်ကော်စ ဂွံမွဲသၞာံရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ နကဵုကြက္ကဒိန်တ္ၚဲမ္ဂး ပ္ဍဲမွဲသၞာံဂှ် နွံ ၃၆၆
၂၆ တ္ၚဲ
တိဂှ် ခ္ဍမ်ဂၠိင်ဒၟံင်ညိတုဲ ဓစေင်ဒၟံင် 23
4° ဒဳဂရဳ ရ
ဟိုတ်နူမဓစေင်ဒၟံင်ဂှ်ရ ဗဒှ်ကဵုရာသဳဥတုနာနာသာ် ပ္ဍဲဗလးတိဏအ်ရ
ဂၠးတိဏအ် စတုဲ မဂေတ်ဒၟံင် ကဵုဂိတုဂှ် ဒှ်လဝ် နူၜိုတ် ၄
၅၃ အသင်ဃဲသၞာံတေအ်ရ
ဟိုတ်နူ မဂေတ်ဒၟံင် ကဵုဂိတုတုဲ ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ် ဍာ်ဒဳ (ဍာ်တိုန်ဍာ်စှ်ေ) ကတဵုဒှ်ကၠုင်
ပါဲနူဂှ်တုဲ ဂိတုဂှ် သီုဖန်ဗဒှ်ကဵု ညံင်လၟေင်ဂၠံင်ဂၠးတိ မဂေတ်တ္ၚဲ ဂွံတန်ကြန်ကီု သီုကဵု ထိင်ကဵု အသိင်ပရဟ် မဂေတ်တ္ၚဲကီုရ
ဟိုတ်နူပရေင်ခတိုဟ် ဗီုကဵုသၞံင်ဓဂုဲ ကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ် နူအခိင်ကၠာတေအ်တုဲ ၜဳမှာသၟိတ်တအ်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
ကြဴနူဂှ်ပၠန် ဟိုတ်နူ ဂြိုဟ်ဍောတ်တအ် ဒတုံပြဟ်ဒးလဝ် ဂၠးတိဏအ်တုဲ ဗီုပြင် ဗလးတိဏအ် ပြံင်လှာဲအာရ
လၟေင်အခိင် ဂၠတိဏအ် ဗီုမကတဵုဒှ်ကၠုင်ဂှ် တၠပညာတအ် စမ်ၜတ်လဝ်တုဲ ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ်ရ
မတုဲကၠုင် သၞာံၜိုတ် ၄
၅၄ အသင်ဃဲ (၄
၀၀၀) (ၜိုတ် ၁% ဂှ် ဟွံချိုတ်ပၠိုတ်) ဂှ် ဂၠးတိ ကေုာံ ဂြိုဟ်တၞဟ် ပ္ဍဲစက္ကဝါတ္ၚဲဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု ဗဗိုက်သၟောန် ကေုာံ သၟုဟ်ဓါတ် (A protoplanetary disk) မဒှ်အရာ မသၟေဟ်သှ်ေ ပ္ဍဲအခိင် တ္ၚဲမစကတဵုဒှ်တေအ်ဂှ်ရ
အခိင်ကာလ ဗဗိုက်သၟောန် ကေုာံ သၟုဟ်ဓါတ် တအ် မပံင်ကောံဗာန်စပ်ရေင်သကအ်ဂှ် ဒှ်စသၞာံ ၜိုတ် ၁-၂ နိလဟုတ် (၁၀-၂၀
၀၀၀)ရ
နူမဒှ်ဒၟံင်ပရာဲပရာဲ လေင်လေင်ဂှ် ပ္ဍဲကာလသၟုဟ်ဍာ် မစိုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲကျာတုဲ လပါ်လတူတအ်ဂှ် ဂံက်စှ်ေတုဲ စကလောအ် ကြံင်ကၠုင်ရ
ကြဴနူဂှ်ညိဂှ် ဂိတု စကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
အတိုင်တေသြရဳ (တဳအဝ်ရဳ) မဒုင်လဝ်တဲလၟုဟ်မ္ဂး ဂိတုဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် ဟိုတ်နူ ဂြိုဟ်မွဲ မကော်စ ထေဣအ (Theia) မကၠုင်ဇီုစိုပ် ဂၠးတိၜတ်ၜတ်ဏအ်ရ
ဂြိုဟ်ထေဣအ (Theia) ဂှ် ဇမၞော်နွံစ တၟာ မာသ် (Mars) တ္ၚဲဏအ်ရ
ဂြိုဟ် ၜိုတ် ၁၀ % ဂှ် ပံင်ကောံနှဴအာ ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်တုဲ သၟေဟ်တအ်ဂှ် မပရာတ်တိတ်အာတအ်ဂှ် ဒှ်အာ ဂိတုရ
သၟုဟ်ဓါတ်ဂမၠိုင် မကသိုဟ်တိတ်ဒၟံင် ကဵု ပရေင်မချဳဓရာင်ကသဳတိတအ်ဂှ် ဗဒှ်ကဵု en ur-atmosfære
ၜဳမှာသၟိတ်ဂမၠိုင် ကတဵုဒှ်ကၠုင် ဟိုတ်နူသၟုဟ်ဍာ်ရ
သၟုဟ်ဍာ်တအ်ဂှ် ကၠုင်နူ ဗဳသတဳ (ကလော်ဒမြိပ်ပၞာင်) ကေုာံ ဂြိုဟ်တၞဟ်တအ်ရ
နူစကၠာဂှ် ဒၞာဲတိမကှ် ကြပ်ဟွံမဲ
အလုံမွဲ ဂၠးတိဂှ် ဂြောပ်ဓလီုလဝ် နကဵုဍာ် သီုဖအိုတ်ရ
ပ္ဍဲမွဲအခိင် ၜိုတ် ၜါအသင်ဃဲဂှ် သမၠဲဒၞာဲတိုက်ဂမၠိုင် ဇၞော်တိုန် ၜါဆရ
ဒၞာဲတိုက်ဂမၠိုင်လေဝ် မံက်ဒှ်ကၠုင် ဂၠိုင်ကဵုဒၞာဲရ
ဒၞာဲတအ်ဂှ် ဆုဲပြံင်ဒၟံင်တုဲ ကောံစုက်ရေင်သကအ် ပြးသြာဲတိတ် ရေင်သကအ် ကတဵုဒှ်တုဲ ခတှ်ေတိုက်တအ်ဂှ် ကောံဒှ် မဟာတိုက်မွဲရ
မဟာတိုက်ဇၞော်ဂှ် ညးကော်စ ရောဒိနိအာ (Rodinia
မဟာတိုက်ဇၞော်ဂှ် နူသၞာံၜိုတ် ထပှ်နိလဟုတ္တံ (၇၅၀
၀၀၀) ဂှ် ကလေင်ထကးပါ်တိတ်အာပၠန်
ကြဴညိ ပ္ဍဲအခိင်ၜိုတ် တြဴနိလဟုတ္တံ (၆၀၀ - ၅၄၀ ပြကောဋိကိုဋ်) တိုက်တအ်ဂှ် ကလေင်ကောံရေင်သကအ် နဒဒှ် မဟာတိုက်မွဲပၠန်
ပ္ဍဲအခိင်ဏအ်ဂှ် ညးကော်စ မဟာတိုက်ဇၞော် ပန်နောတိအာ (Pannotia
လက္ကရဴအိုတ်ဂှ် ညးကော် ပန်ဂဴအာ (Pangæa) မထကးပါ်တိတ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ မလောန်ကၠုင် ၁၈၀ ပြကောဋိကိုဋ်တေအ်ရ
နူဂၠးတိဏအ် စကတဵုဒှ်တုဲ လၟေင်ကမၠောန်ဓါတု မကတဵုဒှ်ဒၟံင်တအ်ဂှ် စိုပ်အခိင် မလောန်ကၠုင် ၜိုတ် သၞာံ ပန်အသင်ဃဲဂှ် ဓါတ်မောလေစူလ် မဗြေဝ်ပတိတ်ဗီုဇကု (self-replicating molecules) မဒှ်ဓါတ် မဗြေဝ်ပတိုန် ဗီုမတုပ်ကဵုဇကု နူမွဲ ဒှ်ၜါ စကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်ရ
ဂတဂှ် သၞာံမွဲကဝက် အသင်ဃဲဂှ် ဗဳဇလမျီု မဒှ်တၞောဝ်ဇုဇ သတ်တအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
လမျီုတအ်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်တုဲ ပ္ဍဲခန္ဓလမျီုတအ်ဂှ် ပရေင်အပြံင်အလှာဲ လျးသံယိုဂ် (photosynthesis) ဂှ် ဖန်ဖဒှ်ကဵု ညံင်ဒြဟတ် နူတ္ၚဲ ဂွံလုပ် ပ္ဍဲလမျီုတအ်ရ
ဒြဟတ်တ္ၚဲ မလုပ်တိတ် အပ္ဍဲခန္ဓတအ်ဂှ် ဇၞော်မောဝ်ပခိုဟ်ပတိုန် ကဵုသန္ထာန်လမျီုတအ်ဂှ်ရ
လျးပသာန် (Syntesen) မတိတ်ကၠုင် လၟေင် နူလျးတ္ၚဲ/ဒြဟတ်တ္ၚဲ မလုပ်စိုပ် ပ္ဍဲလမျီုတုဲ နူလမျီု မကလေင်ပတိတ်ဂှ် ဗဒှ်ကဵု ဓါတ်မောလေစူလ် အံက်သဳဂျေန် (molecular oxygen - O2) ရ
အံက်သဳဂျေန်တအ် ကောံရေင်သကအ် ပ္ဍဲကျာတုဲ ဗဒှ်ကဵု ခတှ်ေသြဇြောန် (ozone layer) ရ
ခတှ်ေသြဇြောန်ဂှ် ဒှ်ခတှ်ေလတူအိုတ် ပ္ဍဲဗလးကျာပိုယ်ရ
ခတှ်ေသြဇြောန်ဂှ် စဵုဒၞာကဵု ညံင်ပသာန်တ္ၚဲ မကြာတ်လောန်ၜက် ဟွံဂွံလုပ်စိုပ် ပ္ဍဲလတူဂၠးတိဏအ်ရ
နူဂှ် ကလာပ်ရုပ်စန်ဍောတ်တ်တအ် ပံင်ကောံတုဲ ဒှ်အာ ဗီုပြင်ခန္ဓဇမၞော်မွဲဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
ကလာပ်ရုပ်ဂှ် ညးကော်စ eukaryotes
ကလာပ်ရုပ် မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ကလာပ်ရုပ်စန်ဂမၠိုင် ကတဵုဒှ်ကၠုင် မွဲလပါ်ဂှ်ပၠန် ခတှ်ေသြဇြောန် ဂှ်လေဝ် စဵုဒၞာကဵုလဝ် ညံင်ပသာန်တ္ၚဲ မပလီုပလာ်တအ်ဂှ် ဟွံဂွံကၠုင်တုဲ သတ်မၞုံကဵုလမျီုဂှ် ဂွံဂျိုင်တန်တဴဂွံ ပ္ဍဲလတူဗလးတိဏအ်ရ
ပ္ဍဲအခိင် အကြာ ၇၅၀ ကဵု ၅၈၀ ပြကောဋိကိုဋ်သၞာံ မတုဲကၠုင်တေအ်ဂှ် ဂၠးတိဝွံ ဂြောပ်ကၟာတ်လဝ် နကဵုဍာ်ကလောအ်ရ
အခိင်ဂှ် ညးကော်စ ဗီုအင်္ကလိက် Snowball Earth (ဂၠးတိဗဝ်ဟေမ) ရ
အရာစိုတ်မလုပ်စခိုဟ်ဂှ် အခိင်ဍာ်ကလောအ်ဂှ် နွံဒၟံင် ကၠာနူအခိင် ကမ်ဗြိန်ခတိုဟ် (Cambrian explosion) မဒှ်အခိင် သတ်လမျီု မၞုံကဵု ကလာပ်ရုပ်ဂမၠိုင် မပံင်ကောံတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ခန္ဓရ
ပ္ဍဲအခိင်ကၞောတ်ကမ်ဗြိန်ခတိုဟ် (Cambrian explosion) မဒှ်အခိင် ၜိုတ် ၅၃၅ ပြကောဋိကိုဋ်သၞာံ မတုဲကၠုင်တေအ်ဂှ် သတ်ဂကူနာနာ (မဒှ်ဂကူချိုတ်ကၠက်တ္ၚဲဏအ်) ကတဵုဒှ်ကၠုင် ချိုတ်ကၠက်အာ ကတဵုဒှ်ပၠန် သီုဖအိုတ် ဂွံမသုန်အလန်တုဲရ
မကတဵုဒှ် အလန်လက္ကရဴအိုတ်ဂှ် ပ္ဍဲအခိင်မလောန်ကၠုင် ၆၅ ပြကောဋိကိုဋ်တေအ်ရ
ဟိုတ်ဍေဟ်ဂှ် ဒၟာနူ ကလေဟ်ဂြိုဟ် ကၠုင်ဇီုကပိုက်ဂၠးတိ ပ္ဍဲဒၞာဲ ဗဒါဲဍုင်မက်သဳကဝ် တ္ၚဲဏအ်ရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် သတ်ဗီုကဵု ဒဳနောသဴ (dinosaurs) ကေုာံ သတ်ဂကူတၞဟ်တအ် ချိုတ်ကၠက်အာ အိုတ်ရ
သတ်ဇိုင်ပန် ကေုာံ ဂစေံကၞေမ်လ္ၚဵုတအ် သှ်ေၜက်ဒၟံင်ရ
ပ္ဍဲမွဲဒမြိပ်အခိင် ၆၅ ပြကောဋိကိုဋ်သၞာံ လက္ကရဴဏအ် ဂကူသတ် နာနာပကာရ ဗြောက်ဗြေဝ်ကၠုင်တုဲ နူသၞာံ မဂၠိုင်ကဵုပြကောဋိကိုဋ် မတုဲကၠုင်တေအ် ဂကူသတ်ဇိုင်ပန် မတုပ်ကဵုကၞုဲ ပ္ဍဲအာဖရိကမွဲဂကူ နူမကွာ်ဒၟံင် ဇိုင်ပန်ဂှ် ဓလိုက်ကတဵုတုဲ ကွာ်နကဵုဇိုင်ၜါ စကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
စနူ မကွာ်ဇိုင်ၜါတုဲ ရပ်စပ် ကပေါတ်ကိရိယာတအ် လောဲသွာကၠုင်
ပရေင်ပံင်တောဲကၠောန်တအ်လေဝ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်တုဲ ပရေင်ဆက်ဆောံတအ်လေဝ် သၟဟ်အစောမ်ကၠုင် ကုညးတအ်ကီုရ
အရာတအ်ဂှ် ဗဒှ်ကဵု ညံင်ဂွံပခိုဟ်ပတိုန် ပ္ဍဲစၞစတအ်
ပရေင်ချဳဓရာင် ဇိုင်တဲတအ်လေဝ် ရပ်စပ် သုင်စောဲဂွံဂၠိုင်တုဲ အရာတအ်ဂှ် ဗဒှ်ကဵု ညံင်ကၠေင်က္ဍဟ် ကေုာံ ဂၞာက္ဍဟ် ဂွံဇၞော်တိုန်ရ
နူဂှ် ဖန်ဗဒှ်ပတိုန် ပရေင်တဵုလွဳတအ်တုဲ ကြဴနူဂှ်ညိဂှ် ယေန်သၞာင်ကၠုင်တုဲ တန်တဴကၠုင် နကဵုဂကောံ မကော်စ မနုဿ (ကောန်မၞိဟ်) ကတဵုဒှ်ကၠုင်တုဲ ပ္ဍဲအခိင်မဂၠေအ်ဂှ် ကလိဂွံဇမၞး လတူသတ်တၞဟ် မၞုံလတူတိဏအ်ရ
သတ်မၞိဟ်တအ်ဂှ် ဖန်ဗဒှ် ပြံင်လှာဲကဵု သဘာဝတိဍာ်ကီု သီုကဵု ဇာတ်တၞဟ်တအ်ရ
အနာဂတ်ဂၠးတိဏအ်ဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုအနာဂတ်တ္ၚဲရ
ပ္ဍဲမွဲဒမြိပ် ဂတဏအ် ၁
၁ အသင်ဃဲသၞာံမ္ဂး လျးတ္ၚဲဂှ် တၟးဂၠိုင်တိုန် ၁၀ တၟအ်ကၠံတုဲ ဂတဏအ် ၜိုတ် ၃
၅ အသင်ဃဲသၞာံမ္ဂး တၟးဂၠိုင်တိုန် ၄၀ % ရ
ဟိုတ်နူ တ္ၚဲကတဴလောန်တုဲ ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ် ပရေင်ပြံင်လှာဲ ဗွဲမဇၞော် ကဵုဒြဟတ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
ဥပမာဗီုကဵု ဍာ်ၜဳမှာသၟိတ် ဇတ်ကှ်အာရ
ဟိုတ်နူသၟုဟ်ဂမ္တဴ ကတဴလောန်တုဲ ပရေင်မဂေတ်စၠောအ် CO2 လီုလာ်အာတုဲ ကူလ်ဒဳသြဇြိဒ် (kuldioxid) ဂၠိုင်တုဲ ဂတဏအ် ၜိုတ် ၉၀၀ ပြကောဋိကိုဋ်မ္ဂး မဒးစိုပ်အာ ကဆံင် တၞံဆုချောဲဂမၠိုင် ဂျိုင်ဟွံမာန်ရ
ဟိုတ်နူတၞးဆုချောဲဟွံမဲတုဲ ရာသဳဥတုဂမၠိုင်လေဝ် ဒးဇီုကပိုက်လီုလာ်ကၠုင်ရ
ဂတဂှ် သၞာံၜိုတ်မွဲၜါပြကောဋိကိုဋ် သတ်ဂမၠိုင်လေဝ် ဒးချိုတ်အိုတ်ရ
ၜိုန်ရ တ္ၚဲဂှ် ကလေင်ညိင်ဝတ်အာ ၜိုတ် ၂၇ % ကီုလေဝ် ပရေင် ဒဵုခတိုဟ်တအ် ဆက်ကတဵုဒှ်ဒၟံင်တုဲ ဓါတ် ကေုာံ ဍာ်ၜဳတအ်ဂှ် ဆက်တုဲ လီုလာ်အာဒၟံင်ဖိုဟ်ရ
တ္ၚဲဂှ် အတိုင်လၟေင် ပရေင်အပြံင်အလှာဲဍေဟ်ဂှ် ၜိုတ် သၞာံဂတဏအ် ၅ အသင်ဃဲဂှ်မ္ဂး ကတဵုဒှ် မဟာသၞံင်ဍာဲ မွဲရ
ဇမၞော်တ္ၚဲဂှ် ဇၞော်နူ အဝဲမၞုံလၟုဟ် ၂၅၀ ဆတုဲ မၞုံကဵု အနာံ ၜိုတ် ၁ AU (၁၅၀ ပြကောဋိကိုဋ် ကဳလဝ်မဳတာ) ရ
အခိင်ဂှ်မ္ဂး ကမ်ကုသိုလ် ဂၠးတိ ဗီုလဵု ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရောဂှ် ဟွံချိုတ်ပၠိုတ်ရ
တ္ၚဲဟိုတ်မဒှ်ဒၟံင် မဟာသၞံင်ဍာဲ တုဲ ခတီုဒြပ်တ္ၚဲ ၃၀ တၟအ်ကၠံဂှ် ဒးဆောမ်လေင်အာရ
ဟိုတ်နူအရာမကဵုဖဵုဍာ်လပှ် (tidal effect) ဟွံမဲတုဲ ဍာန်ဂဂေတ်ဂၠးတိဏအ် သ္ၚောဲတိတ်အာ နူတ္ၚဲ ၁
၇ AU ရ
တ္ၚဲဂှ်လေဝ် ဂၠိုင်နူလၟုဟ် ၅၀၀ ဆဂှ် တၟးဂဵုကၠုင်တုဲ သတ်မၞုံ ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ် သီုဖအိုတ် ဟွံသေင်ကီုလေဝ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒးလီုလာ်အာရ
ပရေင်စမ်ၜတ် မဖန်ပတုပ်တုဲစမ်ၜတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၈ (a 2008 simulation) ဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ် ဒဒှ် ဟိုတ်နူ အရာမကဵုဖဵုဍာ်လပှ် (tidal effect) တုဲ တိဂှ် လုပ်အာ အပ္ဍဲတ္ၚဲတုဲ တူလေင်အာ အိုတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ
ဂၠးတိဝွံ နွံကဵု ဗီုပြင် ထၜါယ် (oblate
ဟိုတ်နူမဂေတ်ဒၟံင်တုဲ လပါ်လတူ ကေုာံ သၟဝ်ဂှ် ခတှ်ေဒၟံင်တုဲ လပါ်လဒေါဝ်ဂှ် ခအုဟ်ဒၟံင်ရ
ဟိုတ်မဂေတ်ဒၟံင် ညံင်သၠာက္ၜဳဂှ်ရ လပါ်လတူ ကဵု သၟဝ်ဂှ် ညးကော်စ ပၞိဟ် (ဗီုဗၟာ ဝင်ရိုးစွန်း
ဗီုအင်္ကလိက် Poles) ရ
ပ္ဍဲဒၞာဲလဒေါဝ်ဂှ် ဟိုတ်မဒှ် ဒၞာဲမဂေတ်တုဲ ညးကော်စ အဳကွေတာ (equator) ရ
ဟိုတ်နူ မၞုံဗီုပြင် မထၜါယ်ဒၟံင်ဂှ်ရ ဒဳယာမဳတာ (diameter) ဂၠးတိ လပါ်အဳကွေတာဂှ် ဂၠိင်နူ လပါ်ပၞိဟ် ၄၃ ဂှ် နွံ ကဳလဝ်မဳတာ (၂၇ တိုင်) ရ
ဗွိုက်ဂၠးတိဝွံ ဗွဲသၟဟ် သီုဖအိုတ် နွံ ၁၂၇၄၂ ကဳလဝ်မဳတာ (၇၉၁၈ တိုင်)ရ
ဒၞာဲသလံက်ဓနက် ခုင်မုင်ဂၠးတိဂှ် ဒၞာဲဒဵုသိန္နရာဇ် (Mount Everest)မလှုင်အိုတ် နွံ သမၠုင် လတူဗလးမုက်ၜဳ ၈၈၄၈ မဳတာ တုဲ ဒၞာဲၜဳအကြာအာရှ ကဵု အဝ်သတေလျာ မကော်စ (Mariana Trench) မၞုံသၟဝ် ဗလးမုက်ၜဳ ၁၀၉၁၁ ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲသဝ်အိုတ်ရ
အေဿရေလ်( Israel
יִשְׂרָאֵל (Yīsrāʾēl
إِسْرَائِيل (ʾIsrāʾīl) ယၟု ပ္ဍဲသၞောဝ် ရးနိဂီုအေဿရေလ် (State of Israel) ဂှ် ဒှ်ရးနိဂီုမွဲ မနွံ ပ္ဍဲအာရှလပါ်ပလိုတ်
ရးဏအ်ဂှ် ပယျဵုဆက်ဒၟံင် လပါ်သၟဝ်ကျာ လေဗနောတ်
လပါ်ဨသာန် သဳရိယျာ
လပါ်ဗမံက် ဒးဂျောရ်ဒါန်
လပါ်သၠုင်ကျာ ဒးၜဳဍာဲ
လပါ်နေရတိ ဒးအဳဂျိပ်
လပါ်ပလိုတ် ဒးၜဳပ္ဍဲတိ
ဒေသပကင်ရင်အပိုင် ပါလေသတာင် ဝေတ်ဗင် နွံလပါ်ဗမံက်တုဲ ဂါဇာသတြိပ် နွံလပါ်နေရတိ ရ
တေလ္လဝိပ် (Tel Aviv) ဂှ် ဒှ်ဍုင်အဓိက ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ကွတ်သိပ္ပံ အေဿရေလ် တုဲ ဂျေရုသလေင် ဂှ် ၜိုန်ရ ကရေက်လပါ်ဗမံက်ဂှ် ဟွံနွံ ပ္ဍဲသၟဝ်ပကင်ရင် အေဿရေလ်ကီုလေဝ် ဒှ်ဍုင်ဇၞော် ဒၞာဲရုင်အလဵုအသဳဂမၠိုင် မနွံရ
၁၇] အေဿရေလ်ဂှ် နွံဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ကရေက် လပါ်သၠုင်ကျာ လေဝါန် (Southern Levant) မဒှ်ဒေသ မပြာကတ်လဝ် ပ္ဍဲဝင် နဒဒှ် ရးခေနာန် (Canaan) မဒှ် ဍုင်အေဿရေလ်
ဒေသပါလေသတာင် ကေုာံ ဍုင်ကျာ်ပရဲ (Holy Land) ရ
ပ္ဍဲကဵု အခိင်တမၠာတေအ်မ္ဂး ပ္ဍဲဒေသဂှ် ဒှ်လဝ် ဍုင်ကောန်ဂကူ အေဿရေလဂမၠိုင် ကေုာံ ရးမရာတ်ဂျူဂမၠိုင် သီုကဵု အေဿရေလ် ကေုာံ ယုဍးကီု သီုကဵု ဂျဒေယ် ရ
ပ္ဍဲကဵု သၞာံဗွဲမဂၠိုင် ဒေသဂှ် ဒးမံင်လဝ် သၟဝ် အဿဳရဳယာန် (Assyrians
ဗါဗဳလဝ်ယာန် (Babylonians
ပါသဳယာန် (Persians
ဂရိတ် (Greeks) ကဵု ရဝ်မာန် (Romans)တအ်ရ
ဟိုတ်နူ ပေါဲဗတိုက် အကြာ ဂကူဂျူ ကဵု ရဝ်မာန်တုဲ ဂကူဂျူတအ် ဗွဲမဂၠိုင် ဒးကၠေအ်ကၠက်အာ ပ္ဍဲကဵု ဒေသဂှ်ရ
ဒေသဂှ် ဗွဲကြဴဏအ် စိုပ်အာ သၟဝ်ပကင်ရင် ဗဳဇာန်တာင် (Byzantine) ကဵု အာရာပ်
ပ္ဍဲကဵု ခေတ်လဒေါဝ်ဂှ်မ္ဂး ဒေသဝွံ နွံဒၟံင် သၟဝ်ပကင်ရင် ရးမရာဇ်အေဿလာမ် (Islamic Caliphates
ရးမရာဇ်ခရူသိတ် ဂျေရုသလေင် (Crusader Kingdom of Jerusalem
ကဵု အေန်ပါယျာအောတ္တမာန် (Ottoman Empire)ရ
ပ္ဍဲကၞောတ် ၁၉ ဗွဝ်ကၠံဂှ် ပရေင်ချဳဓရာင် ဝါဒဇြဳယောန် (Zionism) စကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
ဝါဒဇြဳယောန်ဂှ် ဒှ်ပရေင်ဂိုတ်ဂစာန် သွက်ဂွံ က္လေင်ဒက်ပ္တန် ဍုင်ဒတန် သွက်ဂကူဂျူတအ်ရ
ကြဴနူ ပၞာန်ဂၠးတိ အလန်ပထမတုဲ ဒေသဂှ် နွံဒၟံင် သၟဝ် ဂကောံဍုင်ဂမၠိုင် (League of Nations) နကဵု ပရေင်ထိင်ဒဝ် ဗြိတိန် ရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် တိဍာ်ဂှ် ညးဂှ် ပိုင်ထေက်ဂှ် ဂျူ ကဵု အာရာပ် ပၠံင်ဒၟံင် ရေင်သကအ်ရ
ကုလသမဂ္ဂ ပဒတန် အစဳအဇန်ပါ်ပရအ်ဍုင် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၇ ဂှ် ပၞာန်အပ္ဍဲဍုင် အကြာအာရာပ် ကဵု ဂျူ စကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
ဗြိတိန် နုက်တိတ် ပရေင်ပကင်ရင် ညးတအ် ပ္ဍဲ ၁၄ မေ ၁၉၈၄
အေဿရေလ် လလောင်တြး ဍုင်သၠးပွး ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ်ရ
နစတ္ၚဲ အေဿရေလ် မလလောင်တြး ဍုင်သၠးပွးဂှ် နကဵု အေဿရေလ် ဒးဒုင် ပဋိပက္ခ ကုရးအာရာပ် မသုန် မနွံ ပ္ဍဲဝူဒိုဟ်ဇကုတုဲ ပၞာန် နူကဵု ရးတအ်ဂှ် ဂိတုမေ ၁၅ ဂှ် ဇက်လုပ်ကၠုင်တုဲ ပၞာန်အာရာပ်-အေဿရေလ် ၁၉၄၈ စက္တဵုဒှ်ကၠုင်ရ
သၞာံဂတဂှ် လပါ်စဂှ် ဒးကေတ် တင်လတုပ်စိုတ် မကော်ဂး (1949 Armistice Agreements) ဂှ် အေဿရေလ် က္လိဂွံ တိဍာ် ဂၠိုင်တိုန်အာ နူကဵု အစဳအဇန်တြေံ မဖျေဟ်လဝ် မွဲဂအုမ်-ပိဂအုမ်ရ
တုဲပၠန် သွက်ဂွံ ပါ်ကဵု ဍုင်တၞဟ်ခြာ ကုအာရာပ်ဂှ်လေဝ် ကၠေအ်အာ ပ္ဍဲကဵု လိက်ကသုက်ဂှ်ကီုရ
During both stages of the 1948 Palestine war
over 700
000 Palestinian Arabs were expelled from or fled Israeli territory to Jordanian-ruled West Bank
Egyptian-controlled Gaza
and the neighboring Arab countries
with fewer than 150
000 Palestinian Arabs remaining within Israel
During and immediately after the war
around 260
000 Jews emigrated or fled from the Arab world to Israel
၁၈][fn ၅] The 1967 Six-Day War resulted in the Israeli occupation of the West Bank and Gaza Strip
along with the Egyptian Sinai Peninsula and the Syrian Golan Heights
Israel has since effectively annexed both East Jerusalem and the Golan Heights
and has established settlements across the Israeli-occupied territories
actions the international community has rejected as illegal under international law
Since the 1973 Yom Kippur War
Israel has signed peace treaties with Egypt
returning the Sinai Peninsula
and with Jordan
and more recently normalized relations with several Arab countries
though efforts to resolve the Israeli Palestinian conflict have not succeeded
Israel's practices in its occupation of the Palestinian territories
the longest military occupation in modern history
have drawn international condemnation for violating the human rights of the Palestinians
၁၉] The country has a parliamentary system elected by means of proportional representation
The prime minister serves as head of government
and is elected by the Knesset
Israel's unicameral legislature
၂၀] Israel is a developed country and an OECD member
၂၁] with a population of over 9 million people as of 2021[update
၂၂] It has the world's 29th-largest economy by nominal GDP and 13th by nominal GDP per capita
ကွာန်ကအ်ခိုက်(အၚ်္ဂလိက်
Kawtkhaik)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ဂကောံကွာန်ကအ်ခိုက်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၈၃
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ခိုက်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၀၅၃
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၂၀၀ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၄၂၅၄ တၠရ
ပါမောက္ခ ဒံက်တာ သုအေတ် ဂဇသေနဳ (အၚ်္ဂလိက်
Su-Ed Gajaseni) (၁၇ အံက်တဝ်ပါ ၁၉၂၄ - ၂၇ ဨပြဳ ၂၀၀၇) ဝွံ ဒှ်မန်ဍုင်သေံ တၞောဝ်ဒတောဝ် သကိုပ်ပၞာန်ဗညာစိင်မွဲတုဲ ဒှ်မၞိဟ်မဒက်ပ္တန်လဝ် ဗော်သွးမည်သေံ
မၞိဟ်မမင်မဲ ထိင်ဒက် လိက်ပတ် အရေဝ် ကေုာံ အခိုက်ပြဝေဏဳမန်မွဲတုဲ ပ္ဍဲကဵု ဗော်သွးမည်သေံဂှ် ယိုက်ဂၠေင် နဒဒှ်ဥက္ကဌ သၞာံ ဗွဲမလအ်လရ
တုဲပၠန် ပ္ဍဲတက္ကသိုလ်မဟဳဒေါလ် ဌာနဇၞော်ဂဥုဲဂှ် နဒဒှ် ပါမောက္ခမွဲ ကေုာံ သဝ်ဝန်ဇၞော် ပ္ဍဲ ရုင်ဂဥုဲသဳရဳရာဇ်ဂှ် ယိုက်ဂၠေင်လဝ်ရ
ဟိုတ်မဒှ်အစာဂဥုဲတုဲ မန်တအ်ကော်စညး အစာမဝ်သုအေတ် (မဝ် အဓိပ္ပါယ် ဗီုသေံ သဝ်ဝန်
ပါမောက္ခဒံက်တာ သုအေတ်ဝွံ ဒှ်တၞောဝ် ဗညာစိင် မရနုက်ကဵု (၆) တၞောဝ်ရ
ဗညာစိင်ဂှ် ကြဴနူ ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳမဒးဒုင်ပလီု နကဵုသၟိင်ဗၟာ အံင်ဇဲယျ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၁၁၉ တုဲ ညးဒှ်သၟိင်စဍုင်ကြိုန် သၟဝ်သၟိင်ဗၟာသေန်ဖျူသေန်ရ
ဟိုတ်နူသၟိင်ဗၟာတအ် ဍဵုဍိုက်ပျဲပျာံ ဂကူမန်ဇကုတုဲ ပုန်တဝ်စၞေဟ် ကဵုသၟိင်ဗၟာ ကလေင်သီဂွံအာ ဍုင်ဟံသာဝတဳ
ကာလအာသီဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ဟိုတ်နူဒြဟတ်ပၞာန် ဟွံသၟဟ်တုဲ ဒးဆုတ်စှ်ေမံင် မတ္တမ
နူဂှ် ဒးဒဴတိတ်အာ ဍုင်သေံတုဲ ဂွံဒှ်သကိုပ်ပၞာန်မန် ပ္ဍဲဍုင်သေံရ
အစာမဝ်သုအေတ်ဝွံ ညးဆာန်လိက်ပတ်မန် အရေဝ်မန် အခိုက်ကၞာမန် ဗွဲမလောန်တုဲ ဟီုအရေဝ်မန်
ချူဗှ်လိက်မန် ဂွံခိုဟ်ဟ်ရ
တုဲပၠန် ပ္ဍဲသ္ၚိညးလေဝ် ပကောံစွံလဝ် လိက်ပတ်မန် ကပေါတ်မန်တြေံတြဟ် နာနာသာ်ရ
သွက်ဂွံလ္ၚတ်လိက်မန် ပ္ဍဲဍုင်မန်တုဲ ညးအာစိုပ်ဍုင်မန် ဗွဲမဂၠိုင် ကုအလန်ရ
ဗွဲတၟေင် ညးဒဒှ်ေဒယှ် ကုက္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူမန် နာဲထဝ်သောန် ဂၠိုင်တုဲ ဇၟာပ်မစိုပ် ဍုင်လ္ဂုင်မ္ဂး မလေပ်ဇူဒီု ပ္ဍဲတိုက်ပိဋကတ်မန်ရ
၁] [၂] [၃
ဘာကအ်အင်ထဝ် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်အင်ထဝ်
ပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ်
ဒေသရးမန် (တွဵုရးဍုင်ကရေင်
၁] သၞာံ ၁၃၈၄ ဂှ် ပ္ဍဲဘာဝွံ လုပ်လဝ်ဒဂိုန် ခမဳ ၃ ဇကု ထပိုယ် ၆ ဇကု
၁] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဥတ္တမ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၆၁
ဝှ် ၂၃
သဘင်ပကာန်လိက် ပ္ဍဲပြကိုဟ်ဗိသ္တာ ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် သၞာံ ၂၀၁၉ - ၂၀၂၀Writing Contest on Mon Wikipedia Year 2019 - 2020 "ခၞံကၠောန် လိက်ပရေင် မဆေင်စပ် ကုအာရှ အောန်အိုတ် လျိုင် ၃
၀၀၀ ဘာက်
မလိက် ၃၀၀ မ ပ္ဍဲပြကိုဟ်ဗိသ္တာ ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် တုဲ လုပ်(ပြိုင်)ပကာန် သွက်ဂွံဇၞးကေတ် လာပ်ၜါ နကဵု မွဲမွဲလာပ် မသုန်ကိုဋ်ဒကေဝ် ညိ
Create article(s) relating to Asia
000 bytes and 300 words minimum
with sources on Mon Wikipedia and stand a chance of winning two awards with 500
000kyat each
ပၠုပ်စရင် အခိင် ကေုာံ ဒၞာဲမဇိုန်နှင်ကဵုလာပ်ဂှ် ဗွဲကြဴ လလောင်တြး ကဵုရောင်
ဟီုဂၠေအ်အ် ကၠးကၠးမ္ဂး - ခၞံဗဒှ် လိက်ပရေင်တၟိ မဆေင်စပ် ကုအာရှ (မပ္တံ ကု ပရူမၞိဟ်
ပရူဒတန်ဒၞာဲ
ပရူပြဝေဏဳ တအ်ဒှ်တမ်
လိက်ပရေင်ဂှ် အောန်အိုတ် ဒးနွံ လျိုင် ၃
၀၀၀ ဘာက် ကဵု ဝေါဟာရ ၃၀၀ မ
နွံကဵု တင်ဂၞင် မနိဿဲ
ပ္ဍဲကဵု ဂိတုနဝ်ဝေန်ပါ
ဒဳဇြေန်ပါ ၂၀၁၉ ကေုာံ ဇာန်နဝါရဳ ၂၀၂၀
သီုဖအိုတ် လာပ်နွံၜါ
မွဲလာပ်မ္ဂး သြန်ဒကေဝ် ဍုင်ဗၟာ မသုန်ကိုဋ်
ယဝ်နွံဂလာန်သၟာန်မ္ဂး ဆက်သၟာန် ပ္ဍဲကဵု ဒၞာဲသၟာန်သှ်ညိ
ပ္ဍဲဂိတုနဝ်ဝေန်ပါ ၂၀၁၉ စဵုကဵု ဇာန်နဝါရဳ အိုတ် ၂၀၂၀ အခိင်ဟွံရုဲ မၞးပၠုပ်စရင်မာန်ရ
ပၠုပ်စရင် "ယၟုဇကု ကေုာံ ယၟုက္ဍိုပ်လိက်ဇကုတအ်ဂှ် ချူစုတ် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ညိ
ပ္ဍဲမၞိဟ်မွဲ လိက်ပရေင်ဂလိုင်လဵု မပတိုန်ဂွံဂှ် ဟွံမဲ ကုအပိုင်အခြာ
ချူပတိုန်လဝ်ဂၠိုင်ကဍင် အခေါင်အရာ သွက်ဂွံဇၞးကေတ်ဂှ် နွံဂၠိုင်ကဍင်ရ
ဂတ ယၟုဇကုဂှ် စုတ်သင်္ကေတ တြင်ဒပ် (#) မွဲညိ (သင်္ကေတ တြင်ဒပ်ဂှ် ဍေဟ်ဗၟံက်ကဵု လၟိဟ်မဂၞန်
တုဲမ္ဂး ယၟုက္ဍိုပ်လိက်ဇကု
က္ဍိုပ်လိက်ဂှ် လေန်စုတ်ကဵု မုက်လိက်ဇကုညိ
လိက်ပရေင်ဇကု မချူလဝ်တအ်ဂှ် ညံင်ဂွံခိုဟ်တိုန် ညံင်ဂွံကိတ်ညဳ ကုသၞောဝ် သဘင်ပကာန်လိက်ဂှ် ကလေင်ပလေဝ်ဒါန် ဂွံဒၟံင်လၟိုန်ကာလ စဵုကဵုစိုပ် အခိင်ဇာန်နဝါရဳ ၃၁
၂၀၂၀ အခိင် ၂၃
၅၉ (အခိင်ဂၠးတိ) ရ
Sponsored by Monzel Foundation Monzel Foundation
ဟာလ္လောဝေန် အၚ်္ဂလိက်
Halloween or Hallowe'en[၁] လဆောဝ် ကော်စ Allhalloween
၂] All Hallows' Eve (အဓိပ္ပါယ် - သဘင် ဟာလ္လော သီုဖအိုတ်)[၃] ဟွံသေင်မ္ဂး All Saints' Eve (အဓိပ္ပါယ် - သဘင် တၠဳပိုန်သင် သီုဖအိုတ်)[၄]ဂှ် ဒှ်သဘင်မကၠောန်ဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲဂိတုအံက်တဝ်ပါ ၃၁ တုဲ ပ္ဍဲသဘင်ဘာသာခရေတ်ယာန် ရးပလိုတ်မ္ဂး ညးကော်စ သဘင်တ္ၚဲဟာလ္လော အိုတ်သီုAll Hallows' Dayရ
သဘင်ဂှ် စကၠောန် ပွိုင်ပိတ္ၚဲ မစၟတ်သမ္တီ မဒှ်အခိင် မဗှ်ဗၞုဟ်ဝိညာဏ်တၠဳပိုန်သင်အာဇာနဲတအ်အိုတ်သီု မကော်ဂး Allhallowtide (အဓိပ္ပါယ် - All အိုတ်သီု
hallow တၠဳပိုန်မပြဲ tide အခိင်)ရ
၅] မဒှ်အခိင် မဟာသမယ မဗှ်ဗၞုဟ် တၠဳပိုန်သင် (saint /hallows) ကေုာံ အာဇာနဲ ညးကလိလောန်စဴအာတအ် သီုဖအိုတ်ရ
၆][၇] ဆဂး မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် ပတှ်ေကေတ် တမ်မူလ သဘင်ဟာလ္လောဝေန် ဝွံ စေန်ဆက်ကၠုင် နူကဵု အခိုက် သဘင်သီသြောအ်ဂကူသေလ်တိစ် (Celtic harvest festival) ဗွဲတၟေင် သဘင်သီသြောအ်ဂကူဂဴလေတ် မဒှ်ဂကူအေယ်ယျာလာန် ကဵု သကတ်လာန် ပ္ဍဲဗြိတိန် မကော်ဂး သဘင်သာမ်ဟိန် (Samhain) မဒှ်အခိုက်ဓဝ်ပတှ်ေ ဘာသာပဂါန် (Paganism) မဒှ်ဘာသာမရှ်ေသှ်ေကလော် ဗဴယိမွဲဘာသာ ပ္ဍဲရးယူရောပ် ကၠာဘာသာခရေတ်ယာန် ဟွံစိုပ်ရ
သီသြောအ်တုဲအိုတ်မ္ဂး ကၠောန်သဘင် ဗစတၠတိ (ဝါ) ဗစဒေဝတဴပၟင်တဵုလွဳရ
ပ္ဍဲအခိင် သာသနာခရေတ် စဓလီုဂွံ ရးယူရောပ်ဂှ် သဘင်သာမ်ဟိန်ဂှ် ပၠုပ်လွဳစုတ် ပ္ဍဲသဘင်ခရေတ်ယာန်ရ
၈][၉][၁၀][၁၁][၁၂] ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ညးလ္ၚဵုတအ် စှ်ေစိုတ် သဘင်ဟာလ္လောဝေန်ဝွံ ဒှ်သဘင် မဆေင်ကဵုခရေတ်ယာန်တုဲ ဟွံဆေင် ကုသဘင်သာမ်ဟိန် နူတမၠာတေအ်ရ
၁၃][၁၄][၁၅][၁၆] ဗီုမကၠောန်သဘင်ဟာလ္လောဝေန်ဂှ်မ္ဂး မပတံ ကျိုင်ကယျိုင် ရုပ်မထေက်ကဵု မဒးဖေက်ဂၟံက် ဗီုကဵု ရုပ်ကလော
ကေတ်ခပဳထဝ်တုဲ ကၠောန်ရုပ်ဗီုကလော် မၞုံကဵုမတ်ဇၞော်ဇၞော် ၚေက်ကေက်က်တုဲ မဍေန်လဝ် ပၞာင် ပ္ဍဲခပဳထဝ်တုဲ စွံလဝ် ပ္ဍဲဒၞာဲဂၠုဂၠု
သဘင်မကိတ်သတ်ပုင် (apple bobbing
မလဴပူ ပေါမ်ကလော် (divination games) မပ္တံ မြဴသာ်ဝွံ ဒှ်တမ်ရ
၁၇]ဟိုတ်နူ မကၠောန်ရုပ်ကလော် နကဵုသတ်ခပဳထဝ်တုဲ မဍေန်ပၞာင်ဂှ်ရ
ဂကူမန် မစိုပ်ရးပလိုတ်တအ် ကော်စ သဘင်ခပဳထဝ် လေဝ် နွံကီုရ
ပ္ဍဲတ္ၚဲဟာလ္လောဝေန်ဝွံ ဘာသာခရေတ်ယာန်တအ် ပ္ဍဲဍုင်ဗွဲမဂၠိုင် ကၠောန်သဘင်တၠဳပိုန်မပြဲသီုဖအိုတ် (All Hallows' Eve) နကဵုမလ္ၚောဝ်ကျာ် ပ္ဍဲဘာကျာ်
ဍေန်ပၞာင် ပ္ဍဲကဵု ဂိုဟ်မတိုပ်လဝ် မၞိဟ်မစုတိအာတအ်ဂှ် ကၠောန်ဒၟံင်ဏီဖိုဟ်ရ
၁၈][၁၉][၂၀] ဆဂး ဗွဲမဂၠိုင် သဘင်ဟာလ္လောဝေန် ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်ဂှ် ဒှ်သဘင်မဆေင်ကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မသွံဖျာ ပကောံမၞိဟ် ဝေင်ဂြိုင်ဂှ်ဂၠိုင်ရ
၂၁][၂၂][၂၃] ညးလျိုင်ပတှ်ေခရေတ်ယာန် လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ပ္ဍဲတ္ၚဲဟာလ္လောဝေန်ဂှ်မ္ဂး ဒှ်တ္ၚဲမဝေင်ပါဲဖျုန်တုဲ ညးတအ် စစၞသၞေဝ် မပ္တံကဵု စသတ်ပုင် (သတ်ကဴ
ကွာင်အာလူ
ကေုာံ ကွာင်ဝိညာဏ် (soul cake) ရ
၂၄][၂၅][၂၆][၂၇] မအရေဝ် ဟာလ္လောဝေန် (Halloween) ဟွံသေင်မ္ဂး ဟာလ္လောဝေ အေန် (Hallowe'en) ဝွံ ကတဵုဒှ်ကၠုင် နူသၞာံၜိုတ် ၁၇၄၅ တေအ်[၂၈] မဒှ် မအရေဝ် နူတမ် ကၠုင်နူ ဘာသာခရေတ်ယာန်ရ
၂၉] မအရေဝ် "ဟာလ္လောဝေ အေန် Hallowe'en" ဂှ် ဂွံ အဓိပ္ပါယ် အခိင်သဝ်တ္ၚဲ သွက်ပူဇဴ တၠဳပိုန်သင်ဂမၠိုင် (Saints' evening) ရ
၃၀] မအရေဝ်ဏအ်ဂှ် ကၠုင်နူ အရေဝ်ဂကူသကတ် All Hallows' Eve (အခိင်သဝ်တ္ၚဲ ကိုပ်ကၠာ တ္ၚဲတၠဳပိုန်ပရဲဂမၠိုင်)[၃၁] နကဵု အရေဝ်သကတ်မ္ဂး မအရေဝ် "eve" ဂှ် ညးချူ even
နူဂှ် ပြံင်လှာဲ ဒှ်အာ e'en ဟွံသေင်မ္ဂး een ရ
အခိင်လအ်ကၠုင်တုဲ မအရေဝ် နူကဵု (All) Hallow(s) E(v)en ဂှ် မြိပတ် ဒှ်အာ Hallowe'enရ
ဆဂး မအရေဝ် "All Hallows'" ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအရေဝ်အင်္ဂလိက်တြေံ ကီုလေဝ် နကဵုမအရေဝ် "All Hallows' Eve" ကြဴနူသၞာံ ၁၅၅၆ တုဲမှ ဂွံဆဵုကေတ်ရ
၃၁][၃၂] ဗီုကယျိုင်ဟာလ္လောဝေန် တ္ၚဲဏအ်ဂှ် စှ်ေစိုတ် ဆက်ကၠုင် နူကဵု ကယျိုင်ဂကူ နူဍုင်မဟီုအရေဝ်သေလ်တိစ် (Celtic nations) ကယျိုင်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် စှ်ေဆက်ကၠုင် နူကဵု အခိုက်ဘာသာပဂါန် မဒှ်ဘာသာခေတ်တြေံ ကိုပ်ကၠာ ဘာသာခရေတ်ယာန် ဟွံဂွံစိုပ် ရးယူရောပ်ရ
၃၃]ညးမလ္ၚတ် အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ပေါမ်အာဂီုခေတ်တြေံ Jack Santino ချူဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် မဆေင်ကဵု ဟာလ္လောဝေန် ဗီုဏအ်ရ
သဘင်ဏအ်ဂှ် ဒှ်အခိုက် ကေုာံ ဓဝ်ပတှ်ေ မၞိဟ်ခေတ်တမၠာ မပဒတဴ ပ္ဍဲအာဲယျာလာန် ကိုပ်ကၠာ ခရေတ်ယာန် ဟွံစိုပ်ကၠုင်ဏီတေအ်ရ
၃၄] အစာဝင် Nicholas Rogers ပတိုန်ထ္ၜး စပ်ကဵု တမ်မူလ ဟာလ္လောဝေန် ဗီုဏအ်ရ
ညးလ္ၚတ်အခိုက်တြေံလ္ၚဵုတအ်ဟီု ဟာလ္လောဝေန်ဝွံ နူတမ်မူလ စေန်ဆက်ကၠုင် နူကဵုသဘင်ဂကူရောမ မကော်ဂး သဘင်ပေါမောနာ (Pomona) မဒှ် သဘင်ဒေဝတဴဗြဴ သတ်ဆု မဂမၠိုင်
ညးလ္ၚဵုဂှ်ဟီု ဒှ်သဘင်ဂမ္စိုတ် မကော်ဂး ပရေန်တလဳယျာ (Parentalia) ကီုလေဝ် သဘင်ဟာလ္လောဝေန်ဝွံ ကၠုင်နူ တမ် သဘင်သာမ်ဟိန် ဂကူဂဴလိစ် မဒှ်သဘင် ဂကူအာဲရေတ်တြေံ မကၠောန်သဘင်ကၞောတ်ကညင် ရ
၃၅] သာမ်ဟိန် (Samhain) (/ˈsɑːwɪn
ˈsaʊɪn/) ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲကၠာအိုတ် ပ္ဍဲကဵုတ္ၚဲကိစ္စဇၞော်ပန် သီုဖအိုတ် နွံပန်တ္ၚဲ ပ္ဍဲကဵု ကြက္ကဒိန် ဂကူဂဴလိစ် ခေတ်လဒေါဝ်တေအ်တုဲ သွက်တ္ၚဲဂှ် ညးဝေင်သဘင် နူကဵု အံက်တဝ်ပါ ၃၁ စဵုကဵုစိုပ် နဝ်ဝေန်ပါ ၁ ပ္ဍဲအာဲယျာလာန်
သကတ်လာန်
ကေုာံ Isle of Man ရ
၃၆][၃၇] ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ်ကီု ဂကူဗြိတ်တဝ်နိစ်တအ် (Brittonic Celts) မကော်ဂး သဘင်ကလန် ဂေပ် (Calan Gaeaf) ပ္ဍဲဝေလ
သဘင်ကလန် ဂွဝ် (Kalan Gwav) ပ္ဍဲခေါန်ဝလ် (Cornwall
ကေုာံ သဘင်ကလန် ဂေါပ် (Kalan Goañv) ပ္ဍဲ ဗြိတ်တနဳ (Brittany) ဂှ် ကၠောန်ဒၟံင်ရ
ယၟုဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် တ္ၚဲကသီုကၠာအိုတ် ("first day of winter")ရ
သွက်ဂကူ ကေလ် (Celts)တအ်မ္ဂး သဘင်ဂှ် စ ကေုာံ တုဲဒှ် ပ္ဍဲအခိင်တ္ၚဲဒတုံတိရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ရံင်ကဵု အခိင်တ္ၚဲတိုန်စှ်ေမ္ဂး သဘင်ဂှ် အခိင်ကၠာတေအ် ကၠောန်လဝ် ကၠာဟွံစိုပ် နဝ်ဝေန်ပါ ၇ ဂှ် ဆိင်ကေတ်မာန်ရ
၃၈] သာံဟိန်/ဂလန်ဂေပ် ဂှ် ဒှ်သဘင် အခိင်မသီသြောအ်တုဲ ဒှ်အခိင်ဥတုကသီုစ ဟွံသေင်မ္ဂး ပ္ဍဲမွဲသၞာံ ဂၠု ကဵု တၟး ဒှ်ညးကဝက် အဲကဝက်ရ (ပ္ဍဲဒေသ သၟဝ်ကျာ အခိင်ကညင် အခိင်တ္ၚဲတိုန် နွံဂၠိုင်တုဲ အခိင်ကသီု အခိင်တ္ၚဲတိုန် နွံအောန်)[၃၉][၄၀]ဟိုတ်နူ အခိင်ဂၠုဂၠိုင်တုဲ ဒဒှ်ရ ဝိညာဏ် ကေုာံ ကလော် နကဵုအရေဝ်ညးဒေသညးတအ် မကော်ဂး Aos Sí ဂမၠိုင် ကၠုင်စိုပ် ဇရေင်မၞိဟ်တအ်လောဲ
ပရေင်ချဳဓရာင်အာကၠုင်ဂၠိုင် ညးတအ် စှ်ေစိုတ်ရ
၄၁][၄၂] ယၟုမ္ဂးသြသ်သဳ Aos Sí ဂှ် တၠပညာ ဗွဲမဂၠိုင် စှ်ေစိုတ် ဒှ်ယၟု ကျာ်ခေတ်တြေံတုဲ ၜိုန်ရ မၞိဟ်တအ် ဘာသာ ကေုာံ ပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ ပြံင်လှာဲအာကီုလေဝ် အစောဲဓဝ်ပတှ်ေမၞိဟ်တအ် လတူကျာ်ဂှ် သှ်ေၜက်ဒၟံင် ပ္ဍဲကဵုမၞိဟ်တအ်ဏီဖိုဟ်ရ
၄၃] လတူကျာ်သြသ်သဳ Aos Sí ဂှ် မၞိဟ်တအ် ရှ်ေသှ်ေကီု သီုကဵု မဒးဖေက်တုဲ ဒှ်ကျာ်မကဵု ပရေင်စဵုဒၞာကဵု အရာဟွံခိုဟ်သန်တအ်ရ
၄၄][၄၅] ပ္ဍဲသဘင်သာံဟိန်မ္ဂး မၞိဟ်တအ် ပူဇဴသက္ကာ ကု ကျာ်သြသ်သဳရ
ကာလဂှ်ဟေင် ကောန်မၞိဟ်တအ်ကီု သီုကဵု ဇွောအ်မညးတအ်ဂှ် ဂွံဂျိုင်တတ်ၜက် အခိင်ကသီုမာန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ မၞိဟ်တအ် ပူဇဴကျာ်သြသ်သဳ နမကဵု ပုင်သၟုတ်
ဍာ်သၟုတ်
သြောအ်သ္ၚုရ
၄၆][၄၇][၄၈] ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်မ္ဂး ဝိညာဏ် ကလောကောဒေအ် ညးမစုတိအာလဝ်တအ်လေဝ် ကလေင်စဴကၠုင်သ္ၚိတုဲ ရဲသ္ၚိတအ် ဒးဒုင်ကၟုဲ ဗ္စဖျုင်ကီုရ
၄၉] ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲသ္ၚိလေဝ် စွံလဝ်စၞစ ဍာ်ယာမ သွက်ဂွံဒုင်တၠုင် ကလောသ္ၚိဇကုရ
၅၀]ဓဝ်ပတှေ် ဝိညာဏ် ညးမစုတိအာလဝ်တအ် (ဝါ) ကလော်ကလေင်စဴသ္ၚိ မွဲသၞာံမွဲအလန်ဂှ် ဒှ်အခိုက်ဓဝ်ပတှ်ေ တမ်မူလ ခေတ်တြေံတုဲ ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵု အခိုက်ကၞာဂကူနာနာ အလုံလိုက်မွဲရ
၅၁]အခိုက်လှ်ေကလောမန်ဂှ်လေဝ် ကြပ်ညောန်ဒၟံင် ကုအခိုက်ဏအ်တၟာဂလိုင်ရ
ပ္ဍဲအာဲယျာလာန် ၁၉ ဗွဝ်ကၠံဂှ် မၞိဟ်တအ် စသုင် ဝေင်လံင်နာနာတုဲအိုတ်တုဲ မၞိဟ်တအ် ဍေန်ပၞာန် သွက် သွက်ဂွံရာဒနာ ကုဝိညာဏ်ဂမၠိုင်ရ
၅၂] ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ်မ္ဂး မၞိဟ်တအ်စှ်ေစိုတ် ဟာလ္လောဝေန် ဝွံ ဒှ်သဘင်အခိုက်ခရေတ်ယာန်မွဲရ
၅၄] ဟာလ္လောဝေန်ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ ကၠာဟွံစိုပ် သဘင်ခရေတ်ယာန် တ္ၚဲဟာလ္လော သီုဖအိုတ် (All Hallows' Day) (လဆောဝ်ကော်စ တၠဳပိုန်သင် ဖအိုတ် (All Saints) ဟွံသေင်မ္ဂး ဟာလ္လောမာတ် (Hallowmas) ပ္ဍဲတ္ၚဲနဝ်ဝေန်ပါ ၁ ကဵု တ္ၚဲနဝ်ဝေန်ပါ ၂ ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲဝိညာဏ်သီုဖအိုတ် All Souls' Day
ဟိုတ်ဂှ်ရ တ္ၚဲအံက်တဝ်ပါ ၃၁ ဂှ် ကဵုလဝ်ယၟု နကဵုယၟုပေင်င်မ္ဂး သဘင်ဟာလ္လော သီုဖအိုတ် (All Hallows' Eve) (မဂွံအဓိပ္ပါယ် သဝ်တ္ၚဲ/ဗတံ ကိုပ်ကၠာ တ္ၚဲဟာလ္လော သီုဖအိုတ်
၅၅]ပ္ဍဲအခိင် ဘာသာခရေတ် မစဒှ်တၟိတၟိတေအ် သဘင်ဗွဲမဂၠိုင် မပ္တံကဵု သဘင်ခရေတ်သမာတ်
သဘင်အိသတာ
သဘင်ပေန်တေကုတ်ထေတအ်ဂှ် မလေပ်ကၠောန် ပ္ဍဲဗတံ ကိုပ်ကၠာ ဟွံစိုပ် ပရူမွဲမွဲရ
၅၆][၅၇] တ္ၚဲတၟေင် ပိတ္ၚဲဝွံ ညးပံင်ပကောံတုဲ ကော်စ Allhallowtideရ
၅၈] သဘင် ဟာလ္လောဝ် သီုဖအိုတ် (All Hallows) မကၠောန်ဗဒှ်ဒၟံင် အခိင်လၟုဟ် ပ္ဍဲဘာကျာ်ရးပလိုတ်တအ်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲလက်ထက် သၟိင်သင်ပေါပ် ဂရေဂေါရဳ တတိယ (Pope Gregory II's (731 741)) ဟီုမာန်ရ
ဗီုမကၠောန်ဂှ် ဓါတ်တၠဳပိုန်သင် တၠဇမၠိင်အာယုက်ဂမၠိုင်ကီု သီုကဵု ဓါတ်အာဇာနဲသာသနာ မဂိုင်ဒေပ်လဝ်တအ်ဂှ် ညးကေတ်ပ္တိတ်တုဲ ကၠောန်သဘင်ပူဇဴ ဗှ်ဗၞုဟ်ဂုဏ် ပ္ဍဲဘာနန်ဝိဟာရ် သင်ပေတရု (Old St
Peter's Basilica) ရ
၅၉][၆၀] စိုပ်သၞာံ ၈၃၅ ပ္ဍဲလက်ထက်သၟိင်သင်ပေါပ် ဂရေဂေါရဳ စတုတ္ထဂှ် စၞးမကၠောန်သဘင် ပ္ဍဲဂိတုမေ ၁၃ ဂှ် ညးတအ် စၟတ်သမ္တီ ပဒတန် သဘင်ပူဇဴဟာလ္လောဝ် သီုဖအိုတ် (All Hallows' Day)ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဂိတုနဝ်ဝေန်ပါ ၁ မတုပ်ကဵု တ္ၚဲသဘင်သာံဟိန်[၆၁]ညးလ္ၚဵု စှ်ေစိုတ် ဟိုတ်နူ လညာတ်ဂကူကေလ်တိစ်
ညးလ္ၚဵုဂှ်ဟီု ဟိုတ်နူလညာတ် ဂကူဂျာမာန်နိစ် မပါလုပ်တုဲ ရုဲစှ်လဝ် ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ်ရ
၆၁] ဆဂး သဘင်ကလောစဴသ္ၚိ ပ္ဍဲအခိင်ကၠာဟွံစိုပ်ကသီုဂှ် ဂကူကေလ်တိစ်တအ်ကီု သီုကဵု ဂကူဂျာမာန်နိစ်တအ်ဂှ် ကၠောန်ဒၟံင်ဖိုဟ် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်ရ
၆၂] ၜိုတ် ၁၂ ဗွဝ်ကၠံလပါ်အိုတ်ဂှ် သဘင်ဂှ် ပြးဇးအာ အလုံမွဲရးယူရောပ်တုဲ ဒှ်အာသဘင် တ္ၚဲတၟေင် တ္ၚဲပရဲ ပ္ဍဲရးယူရောပ်တုဲ စိုပ်တ္ၚဲဂှ်မ္ဂး ဘာကျာ်တက်ခၞိင် ဓရိုက်ခရေဲ သွက်ဂွံဓလိုက်ကတဵု ဝိညာဏ်ဂမၠိုင်ရ
၆၃] ဆဂး စိုပ်ခေတ် ရေဝှဝ်မေရှေန် (Reformation) မဒှ်ခေတ် မကလေင်ပလေဝ် ဘာသာခရေတ်ယာန်ဂှ် မၞိဟ်တအ် ညာတ်ကေတ် သဘင်ဏအ်ဂှ် ဟွံကိတ်ညဳ ကုသၠပတ်သမ္မာတုဲ ဒစဵုဒစး ဟွံမိက်ကၠောန် သဘင်ဏအ်ရ
ပွမကော်ဓလိုက်ကတဵု ဝိညာဏ်တအ်ဂှ် ဒှ်အရာမပကဵု ညံင်ဝိညာဏ်တအ် ဟွံအာဇရေင်ဍုင်သွဝ်
မြဴသာ်ဝွံ ညးတအ်ပတှ်ေကေတ်ရ
သဘင်ဟာလ္လောဝေန်ဂှ် ပ္ဍဲအမေရိကသၟဝ်ကျာ (ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်) ပ္ဍဲအခိင် ၁၈ဗွဝ်ကၠံ ကဵု ၁၉ ဗွဝ်ကၠံလပါ်စဂှ် ဟွံကၠောန်ကွေဟ်ဟ်ဏီရ
၆၄] စိုပ်ပ္ဍဲ ၁၉ ဗွဝ်ကၠံ ပ္ဍဲအခိင် ဂကူအာဲရေတ် ကေုာံ ဂကူသကတ်ဒေတ် နူယူရောပ် ပြံင်အာမံင် ပ္ဍဲအမေရိကတုဲ သဘင်ဟာလ္လောဝေန်ဂှ် စိုပ်အာ ပ္ဍဲအမေရိကာန်တုဲ မၞိဟ်တအ် မကၠောန်ကၠုင် သဘင်ဇၞော်ဇၞော်မွဲရ
၆၄] စတမ်နူ ၁၉ ဗွဝ်ကၠံ ၜိုတ်လဒေါဝ်ဂှ် စကၠောန်ကၠုင်တုဲ စိုပ်ၜိုတ် ၂၀ ဗွဝ်ကၠံဂှ် သဘင်ဂှ် လုပ်စိုပ်အာ ဇရေင်ဂကောံမၞိဟ်နာနာ ဘာသာနာနာ ပ္ဍဲအမေရိကာန်တုဲ ဒှ်အာ အခိုက်အမေရိကာန်မွဲရ
၆၅]သဘင်ဇက်ဂၠာဲ/ကဝါ် ဟာလ္လောဝေန် ပ္ဍဲဍုင်နယျူယံက်ဂှ် စကၠောန် နူကဵုသၞာံ ၁၉၇၄ တုဲ သဘင်ကဝါ်ဟာလ္လောဝေန် New York Halloween Paradeဂှ် ဒှ်သဘင်ကဝါ်ဟာလ္လောဝေန် ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်ရ
မၞိဟ်ပါလုပ်ကွာ် နကဵုကယျိုင်ဟာလ္လောဝေန် ၆၀၀၀၀ ပြင်င်တုဲ မၞိဟ်ကောံဗဵုအာကၠုင် သီုဖအိုတ် ၜိုတ်ၜါမဳလဳယာန်ရ
၆၆] သဘင်ဟာလ္လောဝေန်ဂှ် နူကဵုအမေရိကာန် မွဲကဆံင် ကလေင်ပြးဇး စိုပ်အာ ဍုင်ရးတၞဟ်ဟ်တအ်ရ
ဥပမာ ဗီုကဵု ဍုင်ဒိန်မက်မ္ဂး စတမ်နူသၞာံ ၁၉၉၈ ဂှ် မၞိဟ်တအ် စကၠောန်ကၠုင်ရ
ဗွဲတၟေင် ဒၞာဲဥဒျာန် သွက်ဂကောံသ္ၚိကၟိန်ဂွံအာ ကြေဝ်ဝေင်တအ်ဂှ် တၞဟ်နကောန်ၚာ်တအ် မဂွံကၠုင်ဝေင် ဇရေင်ဥဒျာန်ဇကုဂၠိုင်တုဲ ညးတၠဥဒျာန် ဒၞာဲဝေင်တအ် ဖန်ဇန်ကၠောန်သဘင်ဟာလ္လောဝေန်ရ
ကောန်ၚာ်တအ် မကျိုင်ကယျိုင် ရုပ်ကလော် ရုပ်ခမုဲတုဲ မအာဝေင်ဂှ် ဒှ်အရာကောန်ၚာ်တအ် မမိပ်မြဟ် ဒးဂၞပ်မွဲရ
ညးသၟာပရေင်ပိုန်ဒြပ် မပတိတ်ကယျိုင်ဟာလ္လောဝေန်တအ်
ဥဒျာန်ဒၞာဲဝေင်တအ်ဂှ် ဒှ်ညးမဖန် ညံင်သဘင်ဟာလ္လောဝေန် ဂွံပြးဇးအလုံလိုက်မွဲ ဟီုမာန်ရ
ဥပမာ ဥဒျာန်ဒၞာဲဝေင် ပ္ဍဲဒိန်မက် Tivoli ဂှ် ကၠောန်သဘင်ဟာလ္လောဝေန်ရ
အတိုင်စၟတ်သမ္တီမ္ဂး ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၈ ဂှ် ပ္ဍဲပွိုင် မွဲၜါတ္ၚဲဂှ် မၞိဟ်လုပ်ဝေင် ပ္ဍဲဥဒျာန်ညးတအ် ၂၆၄၀၀၀ တၠရ
လိက်တၟအ်က္လောက်သယောက် (Burmese
ကျောက်ဆည် မွန်ကျောက်စာ) ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် ဗဒါဲသီ မၞုံ ပ္ဍဲဘာဂြိုပ် (တောရကျောင်း) ဗဒါဲ ကျာ်နိဗ္ဗာန်သတိက်ရ
ဝေါအ် ဨယ် မဟာထေရ် - - ၂
လောင် ကာလ် ဨယ်တ္လူင် ဒၟောင် (ဟန်) ၃
က္လောက်သယောက် ဝေါ(အ်) [ဨယ်] ၄
မုနသ် မဟာထေရ် ဗုကာမ် ဨယ် မု ၅
နသ် သၟိင်ဂေါဟ်
မဨယ် [စြော]င် ၆
ဗဒ္ဓသိမ် ဝေါအ် တိန်လူ[ယ်]ဇြ(အ်) ၇
ကုဨယ် မက္လောည် (ကုကျေက်) ၈
ဝေါအ် ပိည္ဇင် မဟာ(ဒေ)ဝ်
ၝ ဍေ) ၉
ၝောအ်ဍေဟ်
လွ[အ် ေ]ဍဟ်
ၝောအ် ငလွောယ်
ယဝါင် ကောန်) ၁၁
ငမြိက်
ငဂန်ဒါ
ဂေါ(ဟ် ဒ) ဨ ၁၂
ယ် စုတ်[ေ]ကလ်
ကုေ]ကျက်- - ၁၃
မက္လောည် တိလူယ်ဇြ[အ်]ကု[အ်] ဨ ၁၄
ယ် တိဗ္ငအ် မဟာဒါန် ၇ ဗၞင်(ကရ်) ၁၅
မကောန် သမ္ဗေင် ဒ ေ[လ]င် ကေ ၁၆
လ် ကုဨယ်[ဂေါဟ်စိ ဨယ် ]ေ ၁၇
ကလ် ကုကျေက် ကုမ် ရာသိ ၁၈
ပိုန်ဂေါ[ဟ်] ေ[ဇ]န် ပူဇာ[ဝ်] - မ ၁၉
ေ]က[လ်] - [စရိ]တ် ကု သ[ကလ] ၂၀
သတွ ဂုံ]လိုင်ဒ
ကတ) - - - ၂၂
န) - - - (၁ - ၅
ဝွံ အဲ မဟာထေရ် - - လောင် ကာလ အဲကၠုင် ဒၟံင် (ဟန်) က္လောက်သယောက် ဝွံ အဲမၞုဟ် မဟာထေရ် ဗုကာံ အဲမၞုဟ် သၟိင်ဂှ်
မအဲ သြိုင်ဗဒ္ဓသိမ် (၅-၈) ဝွံဒလာဲဇကု [အဝဲတၟာ ဇကု] အဲမကၠောန် ကုကျာ် (၈-၉) ဝွံပိည္ဇင် မဟာဒေဝ်
မဍေဟ်
မိဍေဟ်
လွအ်ဍေဟ်
၁၀-၁၂) မိ ငလွောယ်
ယဝါင်
ငမြိက်
ငဂန်ဒါ ဂှ်ရ
၁၁-၁၃) အဲစုတ်ကဵု
ကုကျေက်မကၠောန် ဒလာဲဇကုအဲ (၁၄-၁၇ ) တိဗ္ၚ မဟာဒါန် ၇ ဗၞင်ကရ် မကောန် သမ္ဗေင်[ညးဇၞော်]ဒလေင် ကဵုကုအဲဂှ်စိ အဲကဵု ကုကျာ် (၁၇-၂၀) ကုမ်ရာ သိပိုန်ဂှ် ဇိုန်ပူဇဴ - မကဵု စရိတ် ကုသကလသတွဂမၠိုင် [အိုတ်သတ်ခပ်သိမ်] ရ
နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ မကၠာဲလဝ်) ဤ ငါမဟာထေရ် - - - လောင်သည် ဤကျောက်ဆည်တွင် သီတင်းသုံးနေသော ကာလ၌ (၃) ပုဂံမဟာထေရ်ကို ငါလျှောက်ထား
ထိုမင်းကို(လည်း) ငါပန်ကြား
ဤဗဒ္ဓသိမ်ကို ငါဆောက်လုပ်
အကျိုးငှါ (၆) တည်လုပ်သော ဤဖုရား၌ ပဉ္ဇင်းမဟာဒေ
အဖိုး - - (၉) င လွောယ်
ယဝါင်
ငမြိက်
ငဂန်ဒါတို့ကို ထည့်သွင်းပါဝင်စေ
ဝါ) ကူညီ လုပ်ကိုင်စေ
၁၂) ငါ
အကျိုးငှါ တည်လုပ်သောဖုရား - - အား သံဗျင်ဒလေင်
သား ငါ့အား ပေးသော မဟာဒါန်လယ်ခုနှစ်ပယ်ကို (၁၆) ဖုရားအားပင် ငါလှူ
ကုသိုလ်
အဖို့ကို အလုံးစုံသော သတ္တဝါအပေါင်းတို့အား အမျှပေးဝေ ပူဇော်ပါ
နူကဵု မွန်ကျောက်စာပေါင်းချုပ်) ယၟုဍုင်
တ္ၚဲဏအ် ဗၟာတအ် ကော်စ ကျောက်ဆည်
တၟအ် ဂှ် ဗၟာတအ် ကော်ဒၟံင် က္လောက်/ ကျောက် နူတၟာလအ်ရ
လ္ၚတ်ရံင် မအရေဝ် တိဗက်တဝ်ဘာမာတမၠာ (Proto-Tibeto-Burman
PTB) မဒှ်တမ်ဗဳဇ အရေဝ်မ္ဂး မအက္ခရ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် တၟအ် (stone) ဂှ် ညးတအ် ကော်စ *rak (ရက်) ရ
ဒုင်သဇိုင် ကုအရေဝ်ဗၟာ ခေတ်ဗုကာံတုဲ *luk / luŋ လေဝ် ညးတအ် စုတ်လဝ် ပ္ဍဲတမ်ဝေါဟာရ တိဗက်တဝ်ဘာမာတမၠာ ကီုရ
ပိုယ်တအ် လ္ၚတ်ရံင် ပ္ဍဲဂကောံအရေဝ် သြသထြောအေရှတေတ် (Austroasiatic language) မဒှ်အရေဝ် တမ်မူလ ဂကူမန်ဂှ်မ္ဂး တၟအ် ဂှ် အရေဝ်တမ် *t2mɔʔ ရ
ပါဲနူဂှ် ပ္ဍဲအရေဝ် ဂကောံဗဟၞရေတ် (Bahnric) မၞုံ ပ္ဍဲအိန္ဒိယတအ်ဂှ် ဝေါဟာရ တၟအ်ဂှ် *luk လေဝ် ကော်ကီုရ
မအရေဝ် ဗဟၞမ္ဂး krɔəp ရမ္သာင် ကြပ်တုပ်ဒၟံင် ကု က္လောက် ဂှ်ရ
ပ္ဍဲမန်ဂှ် ပါဲနူ တၟအ် တုဲ ကြေဟ် နကဵုမအရေဝ် ခေတ်တၟိဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ကၠးကၠးရ
ကြေဟ်ဏအ် ကၠုင်နူ အရေဝ်မန်တြေံ က္လောက် ဒှ်မာန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ က္လောက် ဝွံ ဒှ်ဝေါဟာရ ဗၟာဇေတ်တ်ဟွံသေင် ဒှ်ဝေါဟာရ မန်မွဲကီုရ
သယောက် ဂှ် အစာဘရှင် ဟီု မန်တ္ၚဲဏအ် ဟီု စရံက် သယောက် - စရံက် - ကရံက်
ပိုဲဂွံဆဵုကေတ် ကရံက်ဍာ်
မအရေဝ် ကရံင်ဍာ် ဂှ်လေဝ် ကၠုင်နူဏအ်ကီုရ
ကရံက်ဍာ် ပ္ဍဲကၟဳ ကဵု ကရံင်/မြံင်ဍာ် ပ္ဍဲတိဂှ် မအရေဝ် ၜါဏအ် ဒှ်ကၠုင် မွဲမအရေဝ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ အဓိပ္ပါယ် က္လောက်သယောက် ဝွံ တၟအ်စရံက်/ တၟအ်ကရံက် မဒှ်ယၟုမန်ဇေတ်တ် နူခေတ်တမၠာတေအ် မွဲရ
က္လောက် ဂှ် ဗၟာလွဳစ ကျောက်
ကရံက် ဂှ် ဗၟာကေတ်အဓိပ္ပါယ် မတန်ကၟိုန်တုဲ ယၟုဍုင်ဂှ် အခိင်လၟုဟ် ဗီုဗၟာ ဒှ်အာ ကျောက်ဆည် ရ
ဒလာဲဇကုအဲ မအရေဝ်ဝွံ အစာလိက်တၟအ် ခေတ်အဆက်ဆက်တအ် ပ္တိတ်အဓိပ္ပါယ်ဟွံဒးကၠုင်လဝ်ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၃ မဂွံဆဵုကေတ် လိက်တၟအ် မ္လစ်သာ ပ္ဍဲပၞောန် ၂၂ ဂှ် (ဨယ်ကုန္ဒံ ရုပ်ကျာက် ဒုန်လူယ်ဇိကႝုဨယ်) တုဲ အစာဘရှင် ကၠိုဟ်အာ အဓိပ္ပါယ် ဒုန်လူယ် နကဵုအရေဝ်မန်ခေတ်လၟုဟ် ဒလာဲ
ဒလာဲဂှ် နကဵုလိက်မန်ခေတ်လၟုဟ် ဟိုတ်မဂွံဆဵုကေတ်ဒၟံင် ဒလာဲဗဒါဲ တုဲ ညံင်ကဵု အဓိပ္ပါယ် မတိတ်ဒၟံင် ဗ္ဒဗဒါဲ ရ
ဆဂး ဒုန်လူယ်ဇိကႝုဨယ် ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ်ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် မတုပ်ကုဇကုအဲ ရ
ပိည္ဇင်မဟာဒေဝ် ဂှ် အစာဇၞော် ဦးချစ်သိန်း ညးကၠာဲလဝ် ပဉ္ဇင်းမဟာဒေ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ခမဳမၞုံယၟု မဟာဒေ ရ
ပိည္ဇင် ဝွံ ဒှ်မအက္ခရ် ၜါမ မလ္ဇံက်လဝ် ပိည် ကဵု ဇင် ပိည် ဂှ် မကၠုင်နူပါဠိ ပုည တုဲ ဇင် ဂှ် ဗွဲစၟတ် ဇုန် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဇိုန် ပိည္ဇင် ဂှ် ပိုန်ဇိုန် ရဴသာ်ဝွံ ဂွံအဓိပ္ပါယ်ရ
မဟာဒေဝ် ဝွံ ကၠုင်နူပါဠိ မဟာဒေဝ မဂွံအဓိပ္ပါယ် သၟိင်ဇၞော်ရ
ပ္ဍဲဍုင်ဗုကာံ စဵုကဵု စိုပ် သၞာံ ကြဴနူ ၄၄၁ ညိဂှ် ဨကရာဇ် ဂှ် ညးကော် မဟာဒေဝ် ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဝေါအ် ပိည္ဇင်မဟာဒေဝ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဣဝွံ မဒှ်ကုသိုလ် သၟိင်ဨကရာဇ် ရ
သကလ (ပါဠိ) အိုတ်သီု သတွ (ပါဠိ) သတ် - သကလသတွ သတ်ဂကူအိုတ်သီု
ချစ်သိန်း (ဦး) မွန်ကျောက်စာပေါင်းချုပ်
ကောံဒေံၝဲဒေဴ ကျာ်ဇၞော်အ္စာကန္တာရဋ္ဌ မပြာကတ်တဴ နကဵု ယၟုကၞေဟ် ကန္တာဇၞူမာန် (ၜံင် ၅
နဝ်ဝေမ်ဗာ ၁၉၆၂ ပ္ဍဲ ဒါလာန်ကွာန်ဇၞော်) ဝွံ ဒှ်ညးချူဒွက်
ဝတ္ထု
လဝေင်ဇာတ်
ဒယှ်တှ်မွဲဇကုရ
ကျာ်ဇၞော်ဝွံ ဒှ်ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန် ဘာကလျာဏဝံသ ဍုင်မတ်မလီုရ
ပါဲနူ ကမၠောန်မချူဒွက် မချူလဝေင်ဇာတ်တုဲ ကမၠောန်ဂကူမန် ဂွံဇၞော်မောဝ် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲသွာင်လိက်ပတ်ဂှ်လေဝ် ယိုက်ဂၠေင်ကၠုင်ဒၟံင် အဆက်အဆက်ကီုရ
ပ္ဍဲကဵု ဂကောံပံင်ကောံလိက်ပတ်ယေန်သၞာင် ဗဟဵု ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ကန္တာဇၞူမာန်ဝွံ ယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင် နဒဒှ် ပ္ဍဲဂကောံနာယက သွာင်သင် သွက်ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီုရ
၁] ကျာ်ဇၞော်အ္စာဘဒ္ဒန္တကန္တာရဋ္ဌ မပြာကတ်တဴ နကဵု ယၟုကၞေဟ် ကန္တာဇၞူမာန် ဝွံ က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၂၄ သၞာံ
ဂိတုက္ထိုန် (၉) မမံက်
တ္ၚဲစန်
နဝ်ဝေမ္ဗာ
၁၉၆၂) ဇရေင် မိမ နာဲကျာန်င္ၚိုဲ မိင္ၚိုဲလှာင် ပ္ဍဲကွာန်ဒါလာန်ကွာန်ဇၞော် အရာပ်လဒေါဝ်ကွာန်
ပွိုင်ဍုင်လိုင်ဗၠဲ တွဵုရးကရေင်တုဲ ပၞောဝ်ကောဒေအ် (၆) တၠဂှ် ကျာ်ဇၞော်အ္စာဝွံ ဒှ်ကောန် မရနုက်ကဵု (၄) ရ
နူဍောတ်ဍောတ် မိမၜါ ခုတ်ကဵုလဝ် ယၟု မာံကျဳထောန်
ကာလဒှ် ထပိုယ်ခမဳဂှ် က္လိဂွံ မဟိမု နာဲကေတု
ဗွဲကြဴ ဒှ်အာ မကလိဂွံယၟု ကန္တာရဋ္ဌ
ဆဂး ပြာကတ်တဴ နကဵု ယၟုကၞေဟ် ကန္တာဇၞူမာန် ရ
၂] ကျာ်ဇၞော်အ္စာဝွံ နူစ သက္ကရာဇ် ၁၃၄၇ သၞာံဂှ် စချဳဓရာင်ကၠုင် ပ္ဍဲ သွာင်သုခုမ နဒဒှ် အစာချူဒွက်မွဲ နကဵု ယၟုကၞေဟ် ကန္တာဇၞူုမာန် ပ္ဍဲကဝးဂကောံစရာဲဂဳတ ယၟုက္ဍိုပ်ကဝးဒွက် "ဘဝမင်ပြေင် ကလေင်စဴဍုင်" ဂှ် စချူကၠာအိုတ်ရ
၂] ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၄၇ သၞာံဂှ် စချူဒွက်တုဲ ရန်တၟအ် မိက်ဂွံ ဆက်လ္ၚတ် သွာင်လိက်ပတ် ကေုာံ ကွတ်သုခုမတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၄၈-၄၉ ဂှ် တိုန်အာ ရးဒေသဇၞော် ဍုင်လ္ဂုင်တုဲ ဂၠာဲလ္ၚတ် နဲကဲဒါရိုက်တာ ပ္ဍဲဇရေင် (ဇာမဏီရုပ်ရှင်ကမ္ပဏီ) ကေုာံ နဲကဲဏုက် ပ္ဍဲဇရေင် (တရမ်ပက်ဝင်ဦး) တအ်ကီု ဆေင်စပ်ကဵု လဝေင်ဇာတ်
ဝတ္ထု
လိက်ပရေင်
လိက်ဇၟန်
ပ္တိတ်လိက်ကၞပ်ဝတ္ထု
ဆေင်စပ် ကဵုပေဲါထ္ၜးဇာတ် ပေါမ်လဝေင်ဇာတ်ဇမၠေအ်
လဝေင်ဇာတ်က္တဵုဂရိုင်
ကချိင်မန် စပ်ကဵုကဏ္ဍ ထ္ၜးဇာတ်ကီု ကဏ္ဍဗဳဒဳယောမန်
သက္ကရာဇ် ၁၃၅၀ သၞာံ
စချူကၠုင် ဝတ္တု
စၞောန်ဇာတ် သွက်ဂွံ တက်ပ္တိတ် ကဝးဗဳဒဳယောမန်တုဲ ကဝးဗဳဒဳယောမန် "ၜိုန်ဆာန်ကီု ဟွံဂံင်ဟီု" တက်ပ္တိတ် မာန်ကၠုင်လဝ်ရ
နူဂှ် ဆက်ကၠောန်တုဲ ကဝးဗဳဒဳယော "မိက်ဂွံဗ္ဒာဲ ပ္ဍဲသြိုဟ်ယာဲ
မယံင်" တအ်ဂှ် နဒဒှ် ဒါရိုက်တာမွဲ ကၠောန်ပ္တိတ်လဝ်ရ
၂] ဒွက်မချူလဝ် နကဵုက္ဍိုပ်ကဝးတအ်ဂှ် ၁
ဘဝမင်ပြေင် ကလေင်စဴဍုင် (ဂကောံစရာဲဂဳတ) ၂
ကလေင်စဴသ္ၚိတြေံ
ဂတတေံမွဲလ္ပာ်
ဆာန်ဒေဝဳဟာ ဆာန်သရာဲဟာ (ဂကောံဂဳတရာမာန်) ၃
မာဇြဳဒဳချာင်ဏာ
ထိုင်တေင်မှ ဘဝသၠုင်ဟာ
ပေဲါပြိုင်မေတ္တာဆာန်
စာ်စာ်ပါ်ပါ်
မုဒှ်ကၠေံမံင်ရော
မန်ချေတ်သိုဝ်) ၄
ဘဝကောန်သၟိင်ဗြဴ (မိဍောင်ထဝ်) ၅
စသ္ၚုတုပ် ဗုင်ပုတုပ် (ဂကောံဂဳတအနာဂတ်) ၆
ကညာင်ကော်မံင်ဟံသာထဝ်
တုပ်အာဇာနဲဏောင်ထေင်
မန်ဆာန်) ၇
ဒၟာနူနာဲ (ဂကောံဟံင်ဍုင်) ၈
ပေဲါပြိုင်ဆာန် (ဂကောံစဴဍုင်) ၉
လၞီစဴဗု (သိလ္လာနဲ) နကဵုဒွက် ယၟုက္ဍိုပ်ကဝးဟွံသေင်တအ်ဂှ် ချူလဝ် နွံၜိုတ် (၂၀၀) ဒွက်ပြင်ရ
၂] သက္ကရာဇ် ၁၃၅၀ သၞာံဂှ် စချူကၠုင် ဝတ္ထု လဝေင်ဇာတ် သွက်ဂွံ တက်ပ္တိတ် ဗဳဒဳယော နကဵု ဘာသာမန်တုဲ ကဝးဇာတ်ဗဳဒဳယောတအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် နကဵု ကျာ်ဇၞော် ပလဝ် ဒါရိုက်တာတုဲ တက်ပ္တိတ်လဝ်ရ
ပ္ဍဲကဝးဗဳဒဳယော "ၜိုန်ဆာန် ဟွံဂံင်ဟီု" ဂှ် သၟာဇာတ် (ညးမထ္ၜးရုပ်) အဓိက မာံလွဳအံင် ဇာတိတံင်ပရင် ကဵု မိကလျာမန် ဇာတိကွာန်ပင တအ် ချဳဓရာင် ထ္ၜးလဝ်ဇာတ်တုဲ ကဝးဂှ် ပ္တိတ်လဝ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၅၁ သၞာံ
ပ္ဍဲကဝးဗဳဒဳယော "မိက်ဂွံဗ္ဒာဲ ပ္ဍဲသြိုဟ်ယာဲ" ဂှ် သၟာဇာတ် (ညးမထ္ၜးရုပ်) အဓိက မာံလွဳအံင် ဇာတိ ကွာန်တံင်ပရင် ကေုာံ မိဟေမန်ဆာန် ဇာတိကွာန်ယေန်ဒံင်
ပ္ဍဲကဝးဗဳဒဳယော "မယံင်" ဂှ် သၟာဇာတ် (ညးမထ္ၜးရုပ်) အဓိက ဟံသာမာန် (က) ဇြဝ်လာတ် ကောန်သိုက်ရတ်
၂] ဆေင်စပ်ကဵု ကချိင်မန်တအ်မ္ဂး "ကချိင်မန်စဴဟံသာ" မိဍောင်ထဝ်
မိအာဲမန်
ကချိင်မန်ဂါံစဴနန်" ဒါရိုက်တာနာဲကေန် ကွာန်ကအ်ဗိန်
ဂၞကျာ်ကောန်ဆာန်ထဝ်
ပ္ကဴကျေဝ်မန်
ဂါံစဴနန် လဂါံမွဲ" "ဂါံစဴနန် လဂါံၜါ" "ဂါံစဴနန် လဂါံပိ" ကချိင်မန် မိသဳဒါ
ကချိင်မန် မိသင်္ဂီဆာန်
၂] ပ္ဍဲပေဲါဇာတ်ဂှ် မန်ချေတ်သိုဝ်
မန်အံင်ကျဝ်သာန်
ဆာန်ညဳဆာန်
ရတ်ပေင်
ဇာတ်ဗၟာ (ထိပ်တန်းသောင်
ကျော်မိုးပျံ) တအ်ဂှ် ကဏ္ဍသုတ်အဝ်ပရာ
ထ္ၜးဇာတ် (ပြဇာတ်
ဒွက်ကောန်သၟိင်
ဒွက်ဂၞကျာ် နာနာတအ်ဂှ် ချူကၠုင်လဝ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ
ဝဳကဳပဳဒဳယာ (အၚ်္ဂလိက်
Wikipedia)ဝွံ ဒှ် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ မသက္ကုင္ၚုဟ် ပ္ဍဲ ဝေပ်သာ်မွဲ မပံင်ပ္ကောံချူလဝ် နကုညးလွပ် မရပ်စပ်သုင်စောဲတအ်ရ
ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ဒှ် မုက်လိက်ဝေပ်သာ် မၞိဟ်မဒးစိုတ်ဂၠိုင်အိုတ် သွက်ဂွံနိဿဲလ္ၚတ်ကေတ် ပရူမွဲမွဲ ပ္ဍဲ ဂၠးတိဏအ်ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ဒှ် မုက်လိက် ညးမလုပ်ဗှ် ဂၠိုင်အိုတ်ကီုရ
၁] ဝဳကဳမဳဒဳယာ ဖံင်ဒေယှေန် မဒှ် ဂကောံစေတနာ
မတန်တဴဒၟံင် နကုသြန်မဒါန်အထံက်အပင် နူညးဂမၠိုင်ဂှ် ဒှ် ဂကောံမပိုင်ပြဳ ကေုာံ ထံက်ပင်လဝ် ဝဳကဳပဳဒဳယာဝွံရ
၂] ဗီုအင်္ဂလိက် encyclopedia ဂှ် ဗတ်ဗၟာ ညးကၠာဲလဝ် စွယ်စုံကျမ်း ရ
ရံင် ကုတၠုင်လအာ ဗတ်ဗၟာဂှ်တုဲ ပြကိုဟ်စုင်လေင် ဗီုဏအ် ကေင်စချူလဝ် နွံကီုရ
ဆဂး ညးဗွဲကြဴညိ ဗီု ကုနာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ကာလမလုပ်ဗိုင်ကၠောန် ပ္ဍဲ ကမၠောန်စမ်ၜတ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာမန်ဂှ် ညး ပတိုန်ထ္ၜး ဒဒှ်ရ encyclopedia ဂှ် နဘာသာမန် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ မ္ဂး ကိတ်ညဳ ဂၠိုင်အိုတ်ရ
ဗိသ္တာဂှ် နူတမ် ဒှ် ဘာသာသံသကြိုတ်မွဲတုဲ မန်ခေတ်တြေံ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲ လိက်မန်ခေတ်ဗုကာံဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဂၠိုင်ရ
အဓိပ္ပါယ် ဗိသ္တာဂှ် မလှဲလး ညံင်ရဴၜဳမှာသၟိတ်တုဲ ဒှ်ကၠုင် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ မသက္ကုင္ၚုဟ် ရ
ညးလွပ်တအ်လေဝ် ဇၟာပ် အခိင်အခါ နာဍဳဟွံခြာ ဗီုညး ကုညး ဖန်ပလေဝ်ဒါန် ချူစုတ်ဒၟံင်တုဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ဒှ်ကၠုင် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ မဍိုက်ပေင်တဴ ကုပရူပရာနာနာမွဲရ
ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳယာမန်ဝွံလေဝ် ယြဴညးလဵုမွဲ ဟွံဟီု အတိုင်သၞောဝ် မလိက် Unicode Font ၅
၂ ဂှ် ဒ္ဂေတ်ဗက်တုဲ ဗှ်ကေတ်မာန်
စၠောအ်ချာဲကေတ်မာန်တုဲ သီုချူပတိုန် ဗွဲမဗၠးၜးမာန်ရ
ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ နဘာသာအင်္ဂလိက် ပ္ဍဲ မုက်ဝေပ်သာ်ဂှ် စကၠောန်ကၠုင် တၟာလအ်ရ
ဆဂး ဆမွဲကီု ဟွံအံင်ဇၞးရ
၃] ဝဳကဳပဳဒဳယာ စကၠောန်ကၠာအိုတ်ဂှ် နကဵုပရဝ်ဂျက် နုပေဒဳယာ (Nupedia) မဒှ် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ နကဵုဘာသာအင်္ဂလိက်
လိက်ပရေင်တအ်ဂှ် အစာမစိုန်သကီုတအ်ဟေင် မချူတုဲ ကလေင်သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်လၟေင်င်ရ
၄] ပရဝ်ဂျက်ဂှ် စဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲ ဂိတုမာတ် ၉
၂၀၀၀
Bomis မဒှ် ကမ္မဏဳဝေပ်သာ်ဂှ် ပိုင်ပြဳလဝ်ရ
မၞိဟ်မဒါန်ပလေဝ်ဂှ် ဒှ် ဂျိမ်မဳ ဝေလ် (Jimmy Wales) ကု လာရ်ရဳ သန်ဂေရ် (Larry Sanger
နုပေဒဳယာ ဂှ် နွံ သၟဝ်လာင်ဇြေန် Nupedia Open Content License ရ
ဝေလ် ကၠောန်ခၞံပတိုန် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ ဇၟာပ်မၞိဟ် အခေါင်မလုပ်ဒါန်ပလေဝ်မာန်
တုဲ သန်ဂေရ်ဂှ် ဒှ် မၞိဟ်မဖန်ဗဒှ် ဂၠံင်တရဴပဝ်လသဳ စကာ ဝဳကဳ ညံင်တင်ရန်တၟအ်ဂှ် ဂွံဒှ် ကမၠောန်ရ
၅] ပ္ဍဲဂိတုဇာန်နဝါရဳ ၁၀
၂၀၀၁ ဂှ် သန်ဂေရ် ပ္တိုန်ထ္ၜး ပ္ဍဲ စရင်အဳမေလ် နုပေဒဳယာ သွက်ဂွံ ခၞံဗဒှ် ဝဳကဳ မွဲ နဒဒှ် ပရဝ်ဂျက် သွက် နုပေဒဳယာ ရ
Wikipedia
com ကု wikipedia
org ဂှ် စစၟတ်သမ္တီကၠောန်ကၠုင် နူ ဂိတုဇာန်နဝါရဳ ၁၂
၂၀၀၁ ကေုာံ ဇာန်နဝါရဳ ၁၃
၂၀၀၁[၆] တုဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် စဆက်မိက် ကုပုရိသာတ်တအ် ပ္ဍဲ ဂိတုဇာန်နဝါရဳ ၁၅
၂၀၀၁ မဒှ် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ နဘာသာအင်္ဂလိက်မွဲဟေင် ပ္ဍဲ [၇] တုဲ သန်ဂေရ် လလောင်တြး ပ္ဍဲ စရင်အဳမေလ် နုပေဒဳယာ
လၟေင်ဂၠံင်တရဴ ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဒဒှ် မၞုံ ကုလညာတ်မမံင်လဒေါဝ်ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲ ဂိတုဂတဂှ်ရ
အကြာ နုပေဒဳယာ ကု ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ပိုင်ခြာလဝ် သၞောဝ်ညိညကီုရ
ရန်တၟအ် နူတမ် နူ ကမ္မဏဳဗောမိသ် Bomis ဂှ် သွက်ဂွံဒှ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် နူ သတ်ကၟဝ်ဇဝ်ပ္ကဴ ဝဳကဳပဳဒဳယာရ
၈] ဝဳကဳပဳဒဳယာ နူ တမ်တေအ်ဂှ် စပ် ကု Slashodot ကေုာံ web search engine indexing ဂှ် ဂွံ အရီုအဗင် နူ နုပေဒဳယာရ
မၞိဟ်မဒါန်ပလေဝ်လိက် ဒက်ပ္တန်ပတိုန် ပ္ဍဲ ကၞောတ်သၞာံ ၂၀၀၄ ဂှ် ဒှ်အာ သီုဖအိုတ် မၞိဟ် ၁၄၁ ရ
၉] နုပေဒဳယာ ကု ဝဳကဳပဳဒဳယာ ပံင်တောဲရေင်သကအ် စဵု သာပါ စိုပ်အခိင် မဖျေဟ်ထောအ် သာဝါတြေံ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၃ တေအ်တုဲ လိက် နူ သာဝါတြေံဂှ် စုတ်ပၠုပ် ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာဖအိုတ်ရ
စိုပ်သၞာံ ၂၀၀၇ ဂိတုသေတ္တေန်ပါ ၉ ဂှ် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ ဗီုအင်္ဂလိက် ဒှ်အာ လိက်ပရေင် ၜါ ပြကောဋိကိုဋ်ပိုဒ်ရ
ဂကူကရေင်သဂဝ် (ဗၟာ
စကောကရင် အၚ်္ဂလိက်
S'gaw) (ကရေင်
စှီၤ or ပှၤကညီဖိ) လဆောဝ် သီုကော်စ ကရေင်ဗု[၁] ပကညဝ်[၂][better source needed] ဂှ် ဒှ် ဂကူကောန်ဍုင်အရင် မပဒတဴ ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာ ကေုာံ ရးနိဂီုသေံ
၃] ဂကူကရေင်သဂဝ်တအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မဟီုအရေဝ် ကရေင်သဂဝ်
၄] ကရေင်သဂဝ် ဂှ် လုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲဂကောံဂကူကရေင်ဂမၠိုင်မွဲရ
ကိုပ်ကၠာတေအ် ရန်တၟအ်ကဵု ဂွံကော် တၞဟ်ခြာ ကုကရေင်ဍာဲတုဲ ကရေင်ဏအ်ဂှ် ညးကော်စ ကရေင်ဗု
ဂကူပအိုအ် ဂှ် ညးကော်စ ကရေင်လစံက်
ဆဂး ဂကူပအိုအ်တအ်ဂှ် ဟွံဒးစိုတ် ကော်ညးတအ် ကရေင်တုဲ ညးတအ်တိတ်အာ နူကဵု ဂကောံဂကူကရေင်ရ
၁] ဂကူသဂဝ် ဗွဲမဂၠိုင် ပဒတဴ ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာ လပါ်ဗမံက် ပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်ကရေင်
တွဵုရးဍုင်မန် ကေုာံ တွဵုရးဍုင်ကရေင်ဍာဲ
အတိုင် အလဵုအသဳတွဵုရးဍုင်ကရေင် မဗမံက်ထ္ၜးလဝ်မ္ဂး ဂကူကရေင်သဂဝ်တအ်ဂှ် ပဒတဴ ပ္ဍဲရးဨရာဝတဳ
ဒေသဒဵုသတိုင် ကဵု ဗဂေါ ကေုာံ ရးလ္ဂုင်ဂၠိုင်ရ
ဘာကျာ်ကနာင် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ဝင်ရာဲ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဥတ္တမရမ္ဘ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၆၃
ဝှ် ၄၁
ဘာက္ဍိုပ်ဒဒန် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်က္ဍိုပ်ဒဒန်
ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက်
ဒေသရးမန် (တွဵုရးဍုင်ကရေင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တနရိန္ဒ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၅၉
ဝှ် ၂၉
မောန်နာလဳသာ (Mona Lisa) ပေါဲပသာခါ လက္ကရဴအိုတ် (The Last Supper) (Lady with an Ermine) Virgin of the Rocks လဳအဝ်နာရ်ဒဝ် ဒါ ဝိန်ချဳ အၚ်္ဂလိက်
Leonardo da Vinci (၁၅ ဨပြဳ ၁၄၅၂ - ၂ မေ ၁၅၁၉) ဗွဲမဂၠိုင် ကော်စ လဳအဝ်နာရ်ဒဝ် (Leonardo) ဝွံ ဒှ် ဂကူအဳတလဳ မဒှ်မၞိဟ်မစိုန်သကီု လပါ်ကွတ်နာနာ ပ္ဍဲခေတ်ရေနာရှင်ရ
အရာညးမစိုန်သကီုဒယှ်တဴ မပ္တံကဵု မခၞံဗဒှ်တၟိ (invention
ကသူ (drawing
ပါန်ခဳ (painting
ပါန်ပုတ် ( sculpting
ဓဇဲ (architecture
သိပ္ပံ (science
ဂဳတ (music
သင်္ချာ (mathematics
ကွတ်စက်အေန်ဂျေန်နဳယာ (engineering
ပါန်ကဝိ (literature
ခန္ဓာဗေဒ (anatomy
ဘူမိဗေဒ (geology
နက္ခတ္တဗေဒ (astronomy
ရုက္ခဗေဒ (botany
အစာချူလိက် (writing
ဝင် (history) ကေုာံ ကွတ်ဓဇက်ဗီုတိ (cartography)တအ်ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ဟိုတ်နူညးမဖန်ဗဒှ်လ္ၚတ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲအရာတၞဟ်တအ်တုဲ ဂွံဒုင်ကော် မအံက် နိခါတကဗေဒ (the father of palaeontology
ichnology)[၁
ကေုာံ အစာဓဇဲရ
တုဲပၠန် ညးဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မဂွံစၟတ်သမ္တီ အစာပါန်ခဳမခိုဟ်အိုတ် ပ္ဍဲကဵုအခိင်အိုတ်သီုရ
ပ္ဍဲအခိင်တုပ်ပ်ဂှ် သီုဒှ် မၞိဟ်မဖန်ဗဒှ် က္ဍိုင်ကျာ (လေထီး / parachute
က္ၜင်ကျာသၞေင်ကဝဲ (helicopter) ကေုာံ ကာခြပ် (တင့်ကား tank)ရ
၂][၃][၄] ညးဂှ် သီုဒှ် မၞိဟ်အစာမ်ခိုဟ်အိုတ် နဒဒှ် မၞိဟ်ဝါဒဳမပအဓိကကောန်မၞိဟ် ခေတ်ရေနာရှင် မွဲရ
အစာဝင်ဂမၠိုင်ကီု သီုကဵုတၠပညာလပါ်နာနာတအ် စၟတ်သမ္တီ လဳအဝ်နာရ်ဒဝ် နဒဒှ် မၞိဟ်တၠအစောန် စက္ကဝါ "(Universal Genius)" ဟွံသေင်မ္ဂး မၞိဟ်ရေနာရှင် ("Renaissance Man")ရ
နကဵုပူဂိုလ်ပၠန်ရ ညးဝွံ ဒှ်မၞိဟ် "အၚောပ်စိုတ်လ္ၚတ် သက္ကုပေင်တြပ် (unquenchable curiosity) ကေုာံ ဒှ်မၞိဟ် စိုတ်ဇၞော်ကဵု ပရေင်မခၞံဗဒှ်တၟိ ("feverishly inventive imagination")[၅] တုဲပၠန် ညးဝွံ မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် စၟတ်သမ္တီလဝ် ဒှ်မၞိဟ်မစိုန်သကီု သွာင်နာနာတုဲ မၞိဟ်လဵုမွဲလေဝ် ပတောအ်ၜတ် ကုညးဟွံမာန်ဏီရ
၆] အစာဝင် လပါ်ကွတ်ပါန်ကွတ် ဟေလေန် ဂါဒ်နာ (Helen Gardner) ဟီု လၟိဟ်ဂလိုင် ၜိုတ်ညးမကၠောန်ပ္တိတ်လဝ်မာန်ကီု သီုကဵု ကဆံင်ဍာ်ဒကေဝ် ကွတ်တဲညးကီုမ္ဂး ပ္ဍဲမွဲဒမြိပ်ဝင် ဗီုညး မွဲဟွံကေင်ဒှ်လဝ်ဏီရ
စိုတ်ညးကီု ပရေင်ပူဂိုလ်ညးကီု ညးဝွံ သွက်ပိုယ်မ္ဂး ဒှ်မၞိဟ် ကၞောတ်အထောတ် ဒှ်မၞိဟ် မကၠိုဟ်ကေတ်ဟွံမာန် လောန်ၜက် နူကဆံင်ကောန်မၞိဟ်တအ် မစိုပ်မာန် ကၠောန်မာန်မွဲရ
၅] မာကဝ် ရောသ်စိ (Marco Rosci) ဟီု ဗီုပရူဘဝညးကီု ပူဂိုလ်ညးကီုဂှ် စိုတ်လုပ်စခိုဟ်ကွေဟ်ရ
လညာတ်ညးဂှ် ကိတ်ညဳသၟဟ်ကဵုသဘာဝ (လဝ်ဂျေတ်)တုဲ ဟွံဒှ်ဒၟံင် ပွမဗၜေက်မတ်တုဲ ပတှ်ေ မချပ်ကူကေတ်ကၠးကၠးရ
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် နဲကဲ ဗီုပြင်ညးမကၠောန်ဂှ် ဗီုလဵုလေဝ် ဟွံကိတ်ညဳ ကုလညာတ်မၞိဟ် ပ္ဍဲခေတ်ညးရ
ညးဂှ် လောန်ၜက်ကၠိုဟ်ညာတ် သ္ၚောဲနူ မၞိဟ်ပ္ဍဲခေတ်ညး တၟာဂလိုင်ရ
၇] လဳအဝ်နာရ်ဒဝ် ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲအပါ ညးမပဒတန်လိက် (notary) မၞုံယၟု ပဳရဝ် ဒါဝိန်ချဳ (Piero da Vinci) ပ္ဍဲမိအံက် ညးတၠတိဗ္ၚ မၞုံယၟု ကာတ်တရဳနာ (Caterina) ပ္ဍဲဍုင် ဝိန်ချဳ
ပ္ဍဲရးဖလဝ်ရေန်သ် (Florence) (ခေတ်လၟုဟ် ပ္ဍဲဍုင်အဳတလဳ) ရ
ညးကတ်ပညာ ပ္ဍဲအစာပါန်ချဳ ဍုင်ဖလဝ်ရေန်သ် အေန်ဒရာဲ ဒေလ် ဝေရ်ရဝ်ချဳအဝ် (Andrea del Verrocchio) ရ
ပ္ဍဲအခိင် ညးစကၠောန်ကမၠောန်တၟိတၟိဂှ် ညးလုပ်ကၠောန် ပ္ဍဲ ဇရေင် လုဒဝ်ဝိကဝ် အိလ် မဝ်ရဝ် (Ludovico il Moro) ပ္ဍဲဍုင် မဳလာနဝ် (Milan)ရ
ကြဴနူဂှ် ညးတေအ် အာကၠောန်ကမၠောန် ပ္ဍဲရဝ်မ
ဗဝ်လောန်နာ (Bologna) ကေုာံ ဝေန်နိစ် (Venice)ရ
ကၞောတ်ဘဝညးဂှ် ညးဖအိုတ်လဝ် ပ္ဍဲဍုင်ပြင်သေတ် ဇရေင်သ္ၚိ သၟိင်ဍုင်ပြင်သေတ် ဖရာန်သိစ် ပထမ မကဵုလဝ်ဂှ်ရ
လဳအဝ်နာရ်ဒဝ် ဝွံ ယၟုမြဟ်တဴ ဗွဲတၟေင် နဒဒှ် အစာပါန်ချဳ မွဲရ
ရုပ်ပါန်ချဳမောန်နာ လဳသာ (Mona Lisa)ဂှ် ဒှ်ရုပ်ပါန်ချဳညး ယၟုမြဟ်အိုတ်တုဲ မဒှ် ရုပ်ပဝ်ထရိတ် မချာဲစၠောအ်ဂၠိုင်အိုတ်မွဲ
၈] တုဲပၠန် ရုပ်ပေါဲပသခါ လက္ကရဴအိုတ် (The Last Supper) ဂှ် ဒှ် ရုပ်ပါန်ချဳ မဆေင်ကဵုကွေတ်ဘာသာ မကလေင်ပတိတ်ဂၠိုင်အိုတ်မွဲရ
၅] ရုပ်ကသူ ညးမဓဇက်လဝ် (Vitruvian Man) ဂှ်လေဝ် ဒှ်ရုပ်အဓိက ပ္ဍဲအရာအခိုက်ကၞာယေန်သၞာင်မွဲကီုတုဲ [၉] ရုပ်ဂှ် ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲမသြန်ယူရဝ်
ပ္ဍဲလိက်ဗွဟ် ကေုာံ အကြာပလောအ်တအ်ကီုရ
ရုပ်ပါန်ချဳညး Salvator Mundi ဂှ် သွံလဝ် နကဵုၚုဟ် သြန်ဒဝ်လာအမေရိကာန် ၄၅၀
၃ ပြကောဋိကိုဋ် ပ္ဍဲဒၞာဲ သွံလေလာန် (Christie's auction) ပ္ဍဲဍုင်နျူယံက် ပ္ဍဲဂိတုနဝ်ဝေန်ပါ ၁၅ သၞာံ ၂၀၁၇
မဒှ်ၚုဟ် မရာန် ပါန်ကွတ် ၚုဟ်ဍင်အိုတ် ပ္ဍဲဝင်ဂၠးတိဏအ်ရ
၁၀] ရုပ်ပါန်ချဳညး သီုဖအိုတ်ဂှ် ၜိုတ် ၁၅ တၞးဂှ် သှ်ေၜက်ဒၟံင် စဵုကဵုတ္ၚဲဏအ် ဒှ်မာန်ရ
lower-alpha ၁] အစာပါန်ချဳ မဗက်ကွတ်တဲညးမာန် ပ္ဍဲအရာပါန်ချဳမ္ဂး မၞိဟ်ခေတ်လက္ကရဴနူညးမ္ဂး နွံဆမိရှေလ်အေန်ဂျလဝ် (Michelangelo)မွဲဟေင်ရ
ပ္ဍဲလိက်စၟတ်သမ္တီညး မၞုံကဵု ရုပ်ကသူ
ဓဇက်ရုပ် သိပ္ပံ ကေုာံ ရုပ်ပါန်ချဳသဘာဝဂမၠိုင် ဂွံဆဵုကေတ်ရ
လဳအဝ်နာရ်ဒဝ် ဝွံ ဒှ်မၞိဟ် မဂွံဒုင်အဲပရဲ ပ္ဍဲ အစောမ်စရာဲ ပရေင်နဲပညာညးရ
ညးဓဇက်ဗီုပြင် ဂွံကၠောန် က္ၜင်ကျာ
ကွဳစက်ခြပ် သွက်ဂွံစကာ ပ္ဍဲကဵုပၞာန်
ဓဇက်ဗီုပြင် မဂွံစကာ ဒြဟတ်တ္ၚဲ
စက်ဂမၠိုင်[၁၁] ကေုာံ ပလောအ်ဗၠိုပ်ဍာ်ရ
အရာညးမဓဇက်လဝ် လ္ၚဵုညိညတအ်ဂှ် ပ္ဍဲအခိင် ညးမဂျိုင်ဒၟံင် လမျီုဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်ပ္တိတ်လဝ် နွံကီုရ
ကွတ်သိပ္ပံခေတ်တၟိ မကၠောန်ကဵု ပသဲ ကေုာံ အေန်ဂျေန်နဳယာတအ်ဂှ် ပ္ဍဲခေတ်ရေနာရှင်ဂှ် ဒှ်အရာတၟိကွေဟ်ဟ်ရ
ပရေင်ဖန်ဗဒှ်ညး ဍောတ်တ်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဒှ်အရာကိစ္စဇၞော် ပ္ဍဲကဵုကွတ်သိပ္ပံကီုရ
အရာညးမဖန်ဗဒှ်လဝ် ဗွဲမဂၠိုင်တအ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲတိုက်ထ္ၜးပျး ဝိန်ချဳ (the Museum of Vinci) ပ္ဍဲဍုင်ရဝ်မရ
ညးလ္ၚတ်ဗၟံက်ထ္ၜး ဗီုလဒက်ပ္တန် ခန္ဓကာယ မဆေင်ကဵု ကွတ်ဂဥုဲ(anatomy
ပရေင်အေန်ဂျေန်နဳယာ (civil engineering
မဆေင်ကဵု ကွတ်ပထဝဳ (geology
မဆေင်ကဵု လျးကေုာံစက္ခု (optics
ကေုာံ စက်ဟာ်ဒရဝ်ဂျေန်(hydrodynamics)တအ်ရ
ဆဂး ညးဟွံဂွံဒှ်ပ္တိတ် အရာညး မဆဵုညာတ်လဝ်တုဲ ပရေင်လညာတ်ညးဂှ်လေဝ် ဟွံဆက်စပ် ကုပရေင်သိပ္ပံဂတာပ်ခေတ် ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် တိုက်တိုက်ရိုက်ရိုက်ရ
၁၂] လဳအဝ်နာရ်ဒဝ် ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲ ဂိတုဨပြဳ ၁၅
သၞာံ ၁၄၅၂ ပ္ဍဲအခိင်ဗတံ ပိနာဍဳ (နာဍဳအခိုက်တြေံ) ပ္ဍဲ တူသကေန် (Tuscan) ပ္ဍဲဍုင်ဝိန်ချဳ (Vinci) မဒှ်ဍုင် မၞုံလတူဒဵု
ဗဒါဲကြုင် အာရ်နဝ် (Arno) မဒှ်ဍုင် သၟဝ်ပကင်ရင်မေဒိစိ ပ္ဍဲဍုင်ဖလဝ်ရေန် (Republic of Florence) (ခေတ်လၟုဟ် ပ္ဍဲဍုင်အဳတလဳ)ရ
၁၃] ညးတေအ်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်မၞိဟ် ကောန်ဗုင်တိတ်
အပါညးဂှ် ဒှ်သေဌဳ မၞုံယၟု Messer Piero Fruosino di Antonio da Vinci မဒှ်မၞိဟ် သၟိင်တၠ ညးမပဒတန် လိက်တၞးဂမၠိုင် (legal notary
မိညးဂှ် မၞုံယၟု ကာတေရိနာ (Caterina) မဒှ် မၞိဟ်တၠတိဗ္ၚရ
၁၄][၁၅][lower-alpha ၂] လဳအဝ်နာရ်ဒဝ် ဒှ်မၞိဟ် မဟွံကလိဂွံ ယၟုဗဳဇမွဲရ
ဒါ ဝိန်ချဳ "da Vinci" ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် နူ ဝိန်ချဳ
ယၟုညး ကာလမၜံင် ပေင်င်ဂှ် လဳအဝ်နာရ်ဒဝ် ဒဳ သေရ် ပဲရဝ် ဒါ ဝိန်ချဳ "Lionardo di ser Piero da Vinci
၁၆][၁၇] မဂွံအဓိပ္ပါယ် လဳအဝ်နာရ်ဒဝ် မဒှ်ကောန် အစာ ပဲရဝ် နူကဵု ဍုင်ဝိန်ချဳ ရ
၁၃] ပ္ဍဲယၟုဂှ် မၞုံကဵု သေရ် "ser" မဂွံအဓိပ္ပါယ် အစာဂှ်တုဲ အပါညးဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မဂွံဒုင်ရှ်ေသှ်ေ ညးဂမၠိုင်မွဲဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ
ပရူ ဘဝကောန်ၚာ် လဳအဝ်နာရ်ဒဝ် ဂှ် ဟွံတီကွေဟ်ဟ်ရ
ၜိုတ်မတီဂှ်မ္ဂး အာယုက်ညး ကၠာအိုတ် မသုန်သၞာံဂှ် ပဒတဴလဝ် ပ္ဍဲကွာန်ဍောတ်တ် အာန်ချာဲနဝ် (hamlet of Anchiano) ပ္ဍဲကဵုသ္ၚိမိညးတေအ်တုဲ နူကဵုသၞာံ ၁၄၅၇ ဂှ် အာမံင် ပ္ဍဲသ္ၚိအပါညး ကရောမ်မိနော်အပါနော် ကေုာံ ဣစဳ ပ္ဍဲကဵုဍုင်သၟတ် ဝိန်ချဳ ရ
အပါညး ဒက်အိန်ထံင် ကုသၟတ်ဗြဴ အာယုက် ၁၆ သၞာံမွဲ မၞုံယၟု အလ်ဗေရာ အမဒဝ်ရဳ (Albiera Amadori) မိသွီုဝွံ ဆာန် လဳအဝ်နာရ်ဒဝ် ကီုလေဝ် ညးချိုတ်ပြဟ် [၁၈] ပ္ဍဲကဵုသၞာံ ၁၄၆၅ သီုဟွံကလိဂွံ ကောန်ဇာတ်ရ
ကာလ လဳအဝ်နာရ်ဒဝ် ကလိဂွံအာယုက် ၁၆ (၁၄၆၈)ဂှ် အပါညးတေအ် ကလေင်စှ်ေဒၞာဲ ဒက်အိန်ထံင် ကု သၟတ်ဗြဴ အာယုက် ၂၀ သၞာံမွဲ မၞုံယၟု ဖရာန်သဳကာ လာန်ဖရေဒိနဳ (Francesca Lanfredini) သၟတ်ဗြဴဏအ်လေဝ် ချိုတ်အာ သီုဟွံကလိဂွံ ကောန်ဇာတ်ကီုရ
အပါညးကလေင်စှ်ေဒၞာဲ ကုမာဂရိတာ ဒဳ ဂုဂလဲမဝ် (Margherita di Guglielmo) ပ္ဍဲကဵုညးဗြဴဏအ်ဂှ် ကလိဂွံ ကောန်တြဴတၠ
who gave birth to six children
၁၉] မၞုံယၟု အေန်တဝ်နဳယဝ် (Antonio
ဂူလဳယာန် (Giulian
မဒ်ဒလဳနာ (Maddalena) လဝ်ရေန်သဝ် (Lorenzo
ဝဳအဝ်လန်တာ (Violante) ကေုာံ ဒဝ်မဳနဳကဝ် (Domenico)တအ်ရ
ဗြဴအပါညး မရနုက်ကဵုပန် မဒှ်ဗြဴ လက္ကရဴအိုတ်ဂှ် မၞုံယၟု လုကရေဇြဳယျာ ကာတိဂိယျာနဳ (Lucrezia Cortigiani
ပ္ဍဲမၞိဟ်ဗြဴဏအ်လေဝ် ၜံင်ကဵု ကောန်တြဴပၠန်ရ
၂၀] ယၟုကောန်တအ်ဂှ် မာဂေရိတာ (Margherita
ဗေနေဒေတ္တဝ် (Benedetto
ပေန်ဒေါလ်ဖဝ် (Pandolfo
ဂုဂလာဲမဝ် (Guglielmo
ဗာတဝ်လဝ်မဳနအဝ် (Bartolomeo) ကေုာံ ဂဳအဝ်ဝန်နဳ (Giovanni)[၂၁][၂၂] သီုဖအိုတ် လဳအဝ်နာရ်ဒဝ် နွံကောဒေအ် ၁၂
ဆဂး အာယုက်တၞဟ်ခြာ ကုညးတေအ် ဗွဲမလောန်ရ
ကာလ မၞိဟ်လက္ကရဴအိုတ် ၜံင်ဂှ် လဳအဝ်နာရ်ဒဝ် ကလိဂွံ အာယုက် ၄၀ သၞာံရ
တုဲပၠန် ကုကောဒေအ်တအ်ဂှ် ညးတေအ် အဆက်အောန်ကွေဟ်ရ
ကြဴနူ အပါညးတေအ် စုတိအာတုဲ ဟိုတ်နူအာဲတုဲ ကောဒေအ်တအ်ဂှ် ဟွံခိုဟ်ကဵုညးတေအ်ရ
၂၂] လဳအဝ်နာရ်ဒဝ် ဂွံဗတောန်ပညာ နကဵုလုပ်သၞောဝ် ဟွံသေင် လေပ် လိက်လေတ္တေန်
ဂေသြမေတြဳ ကေုာံ သင်္ချာ ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၄၆၆ ပ္ဍဲအခိင် မကလိဂွံအာယုက် ၁၄ သၞာံဂှ် လဳအဝ်နာရ်ဒဝ် မဂွံဒုင်ပလံင်ဏာ ဇရေင် အစာပါန်ကွတ် အေန်ဒရာဲ ဒဳ ကောန်နဳ (Andrea di Cione) ယၟု မၞိဟ်မတီဂၠိုင် ဝေရ်ရောစ်ချဳအဝ် (Verrocchio)ရ
ရုင်ကမၠောန်ဝေရ်ရောစ်ချဳအဝ်ဂှ် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဒှ်ရုင်ကမၠောန် ခိုဟ်အိုတ် ပ္ဍဲဍုင်ဖလဝ်ရေန် ဂှ်ရ
၂၃] ပလံင်ဏာညးတေအ် သွက်ဂွံရီု ဗိုင်ကၠောန်စ ပ္ဍဲရုင်ကမၠောန်ရ
ဝေရ်ရောစ်ချဳအဝ်ဂှ် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်အစာပါန်ကွတ် မပ္တံကဵု ဓဇက်ရုပ်ပါန်ချဳ
ပုတ်ရုပ် ဒယှ်အိုတ် ပ္ဍဲဍုင်ဖလဝ်ရေန်ဂှ်ရ
ပံက်ဂွံ ရုင်ကမၠောန် ဂွံ ထပှ် သၞာံရ
၂၄] အစာပါန်ချဳ ဒယှ် ဗီုကဵု Domenico Ghirlandaio
Perugino
Botticelli ကေုာံ Lorenzo di Credi တအ်လေဝ် လုပ်ကၠောန်ဒၟံင် ပ္ဍဲရုင်ကမၠောန်ဂှ်ကီုရ
၁၈][၂၅] လဳအဝ်နာရ်ဒဝ် ဂွံဗ္တောန်ကေတ် စပ်ကဵုတဳအဝ်ရဳ နကဵုလိက်ကီု သီုကဵု ကမၠောန်နတဲဂမၠိုင် ပ္ဍဲရုင်ကမၠောန်ဏအ် [၂၆] ဗီုကဵု ဖျေဟ်ဗီုပြင်
ဖက်ဍာ်ဂဥုဲ
ဍုန်ပၠင်ပသဲ
မကၠောန် နကဵုပသဲ
ကေုာံ သောန်ရုပ်တအ်
ဓဇက်ရုပ်ပါန်ချဳ
ပုတ်ရုပ်
ကၠောန်ရုပ်တိတအ်ဒှ်တမ်ရ
၂၇][lower-alpha ၃] ရုပ်ပါန်ချဳ မကၠောန်ပ္တိတ် နူကဵု ရုင်ကမၠောန်ဝေရ်ရောစ်ချဳအဝ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဓဇက်ချူလဝ် နကဵုကောန်ကမၠောန်ညးရ
အတိုင် ဝသရဳ (Vasari) မဒှ်မၞိဟ် မကၠောန်ကမၠောန် မွဲစွံ ကုလဳအဝ်နာရ်ဒဝ် မဟီုထ္ၜးမ္ဂး ရုပ်ပါန်ချဳ မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံ ကု ခရေတ် (The Baptism of Christ) မဒှ်ရုပ် လဳအဝ်နာရ်ဒဝ် ကေုာံ အစာညးတေအ် ဝေရ်ရောစ်ချဳအဝ် မဓဇက်လဝ်တုဲ ဒၞာဲလဳအဝ်နာရ်ဒဝ် မဓဇက်လဝ် ဒၞာဲဗီုရုပ်ဒေဝတဴၜါ မရပ်ထ္ၜလဝ် သ္ၚာ/ဗွိုက်လတက် နာဲယေသှု ပ္ဍဲကဵု ဒကဴဂှ် အစာညးတေအ် ညာတ်ဒးတုဲ ဒှ်အမ်သဝ် လတူညးတေအ် ဗွဲမလောန်တုဲ အစာညးတအ် ဒးဖျေဟ်ထောအ်စုက်တုဲ ဆလအ်လေဝ် ဟွံမိက် ဆက်ဓဇက် ရုပ်ပါန်ချဳရ
ပရူဏအ်ဂှ် ညးဂမၠိုင်စှ်ေစိုတ် ဒှ်ပရူမဍာံစၟတ်မွဲ ဟွံသေင်ကီုလေဝ် ဒှ်အရာမဟီုပတိုန်စ လတူကွတ်တဲညးတေအ်မွဲ ဟီုမာန်ရ
၂၈] လ္ၚတ်စၟဳစၟတ်ရံင် ဗီုဂှ် စုက်က်မ္ဂး ရုပ်ဂှ် ဓဇက်လဝ် နကဵုမစကာလဝ် နဲကဲတၟိ ဍာ်ဂဥုဲကၠေင်ရ
တုဲပၠန် ဗီုရုပ်ဇိုင်တဲ နာဲယေသှုဂှ် တုပ်ဒၟံင်ကဵု ဗီုရုပ်ဇိုင်တဲ လဳအဝ်နာရ်ဒဝ်တုဲ ဒဒှ်ရ ကာလမဓဇက်ရုပ်ဝွံ လဳအဝ်နာရ်ဒဝ် ဒှ်မၞိဟ်မဝ်ဒါဂှ် စှ်ေစိုတ်ရ
၂၉] ပါဲနူဂှ် ကမၠောန်ဝေရ်ရောစ်ချဳအဝ် မကၠောန်လဝ်တုဲ လဳအဝ်နာရ်ဒဝ် မဒှ်လဝ် နဒဒှ်မၞိဟ်မဝ်ဒါ တၞဟ်ပၠန်ဂှ် ရုပ်ဗရိုတ် သၟိင်ဍာဝိဒ် ပ္ဍဲဗာရ်ဂေလ္လဝ် (Bargello) ကေုာံ ရုပ် (Archangel Raphael) ပ္ဍဲ တဝ်ဗဳယျာ ကဵု အေန်ဂေလ် (Tobias and the Angel)ရ
၁၅] ၜိုတ်သၞာံ ၁၄၇၂ အခိင်ကာလ မကလိဂွံအာယုက် ၂၀ ဂှ်
လဳအဝ်နာရ်ဒဝ် နဒဒှ်အစာဂှ် ဓဇက်လဝ် ရုပ် စၞောန်ဂၠံင်တရဴ တၠဳလုကာ (Guild of Saint Luke)ရ
lower-alpha ၄] ၜိုန်ရအပါညးတေအ် ပံက်ကဵု နဒဒှ် ရုင်ကမၠောန်ဇကုအပိုင် ကီုလေဝ် လဳအဝ်နာရ်ဒဝ် ဆက်ပံင်တောဲကၠောန်အာဒၟံင် ကရောမ်အစာညးတေအ် ဝေရ်ရောစ်ချဳအဝ် ဖိုဟ်ရ
၁၈] ကမၠောန်ဓဇက်ရုပ် မတီကေတ်စၟတ်တ္ၚဲ လဳအဝ်နာရ်ဒဝ် ကၠးကၠး ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ်ရုပ် ဗီုကွာန်အာရ်နဝ် မဓဇက်ချူလဝ် နကဵုကၞေဟ်မှင် ပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂေတ် ၅
သၞာံ ၁၄၇၃ ရ
lower-alpha ၅][၂၅] ပ္ဍဲလိက်စၟတ်သမ္တီ ရုင်ဗစာ (ရုင်သၞောဝ်ဓဝ်) ဖလဝ်ရေန် သၞာံ ၁၄၇၆ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် လဳအဝ်နာရ်ဒဝ် ကေုာံ သၟတ်တြုဟ်တၞဟ်ၜါပိတအ် ဒးဒုင်စုတ်စောဲ ဒုဟ်သဝ်ဒဝ်မဳ (sodomy) မဒှ်ဒုဟ် မကလိလောန် ဟိုတ်နူမဆက်ဆောံ မုက္ခလိင်္ဂ (oral sex) ဟွံသေင်မ္ဂး ဝစ္စလိင်္ဂ (anal sex) ဟွံသေင်မ္ဂး ဆက်ဆောံလိင် ကုတိရစ္ဆာန်ရ
ဆဂး ရုင်ဗစာ ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ညးတအ် မဟွံမဲ ကုဒုဟ်ရ
ပ္ဍဲခေတ်ရေနာရှင် ပ္ဍဲဍုင်ဖလဝ်ရေန်ဂှ် ပွမကၠောန်ပ နဒဒှ် ခမၞုဲ (homosexual acts)ဂှ် ဒှ် အရာမ္ၚးသၞောဝ်ရ
၁၅] စနူသၞာံဂှ်တုဲ စဵုကဵုသၞာံ ၁၄၇၈ အကြာဂှ် ဟွံဂွံဆဵုကေတ် ပရေင်ကမၠောန်ညးရ
၃၂] ပ္ဍဲသၞာံ ၁၄၇၈ ဂှ် ညးတေအ် တိတ်နူ ရုင်ကမၠောန် ဝေရ်ရောစ်ချဳအဝ်တုဲ ညးတေအ်လေဝ် သီုတိတ်အာ နူသ္ၚိအပါညးတေအ်ကီုရ
အစာချူလိက် Anonimo Gaddiano ချူ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၄၈၀ ဂှ် လဳအဝ်နာရ်ဒဝ် မံင်ပ္ဍဲအကြာ သ္ၚိသေဌဳ ကေုာံ သၟိင်တၠ Medici တုဲ ကၠောန်ဒၟံင် ကၠအ်ပ္ကဴ (Garden of the Piazza San Marco) ပ္ဍဲဍုင်ဖလဝ်ရေန် ဂှ်ရ
သၟိင်တၠသေဌဳဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် ဘာပါန်ကွတ်
ဇၟန်လိက် ကေုာံ ဒဿန မကော်ဂး (Neo-Platonic academy of artists
poets and philosophers) ရ
၁၅] ပ္ဍဲဂိတုဇာန်နဝါရဳ ၁၄၇၈ ညးကလိဂွံ ကမၠောန် ဗွဲတၞဟ်ခြာဗၠးၜး သွက်ဂွံ ဓဇက်ရုပ် ပ္ဍဲခဒမ်သ္ၚိကျာ် ဘာကျာ်သင် ဗေရ်နေဒ် (St
Bernard) ပ္ဍဲကဵု Palazzo Vecchio
ပ္ဍဲဂိတုမာတ် သၞာံ ၁၄၈၁ ဂှ် ညးကလိဂွံကမၠောန် သွက်ဂွံဓဇက်ရုပ် (The Adoration of the Magi) ဗွဲမဗၠးၜး သွက်ခမဳ ဘာသန်ဒဝ်နာတဝ် (San Donato)ရ
၃၃] ကမၠောန်သီုၜါဂှ် ဆမွဲကီု ဟွံတုဲဒှ်ရ
ကမၠောန်ဒုတိယဂှ် ဒးဒေါအ်အာ ဟိုတ်နူ လဳအဝ်နာရ်ဒဝ် အာမံင်ထောအ် မဳလာနဝ် ရ
ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၄၈၂ အတိုင်စၟတ်သမ္တီ ဝသရဳမ္ဂး လဳအဝ်နာရ်ဒဝ် ဒှ်မၞိဟ် မစိုန်သကီု ပ္ဍဲကဵုဂဳတ
၃၄] ညးတေအ် ကၠောန် ထၞ (lyre) သြန်မွဲ ပ္ဍဲကၞောတ်ဂှ် နွံကဵု ရုပ်က္ဍိုပ်ချေဟ်မွဲရ
သၟိင်ဍုင်ဖလဝ်ရေန် မဟိမု လဝ်ရေန်ဇြဝ် (Lorenzo de' Medici) ပလံင်ဏာ လဳအဝ်နာရ်ဒဝ် ကေုာံ ထၞသြန်ဂှ် နဒဒှ်တၟာဲတဲ သွက်ဂွံ ဒက်ပရေင်ၜိုဟ်လလံ ကုသၟိင်ဍုင်မာလဳနဝ် လုဒဝ်ဝိကဝ် သဖဝ်သာ (Ludovico Sforza)ရ
၃၅] လဳအဝ်နာရ်ဒဝ် ကၠောန်ကမၠောန် ပ္ဍဲဍုင်မာလဳနဝ် နူကဵုသၞာံ ၁၄၈၂ စဵုကဵုစိုပ် ၁၄၉၉
ညးကလိဂွံကမၠောန် သွက်ဂွံဓဇက် ရုပ် ကညာ ပ္ဍဲဒဵုတၟအ် (Virgin of the Rocks) သွက် (the Confraternity of the Immaculate Conception) ကေုာံ ဗီုရုပ် ပေါဲပသာခါ လက္ကရဴအိုတ် (The Last Supper) သွက်ဘာလကျာ် သာန်တာ မာရိယျာ (Santa Maria delle Grazie)[၃၆] ပ္ဍဲအခိင်တမ်သၞာံ (spring) သၞာံ ၁၄၈၅ ဂှ် နကဵုစၞး သၟိင်လုဒဝ်ဝိကဝ် ဂှ် လဳအဝ်နာရ်ဒဝ် တိတ်အာတရဴ ဍုင် ဟင်ဂေရဳ (Hungary) သွက်ဂွံ ဆဵုဂဗ ကုသၟိင်ဍုင်ဟင်ဂေရဳ မာတ်ချေဲ (Matthias Corvinus) တုဲ သၟိင်ဍုင်ဂှ် ကဵုညးဓဇက်ရုပ် မဒေါန်နာ (Madonna) မဒှ်ဗီု မိအံက် မာရဳ ရ
၃၇] အကြာသၞာံ ၁၄၉၅ ကဵု ၁၄၉၅ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ယၟုမၞိဟ်ဗြဴမွဲ မၞုံယၟု ကာတ်တရိနာ (Caterina) အကြာ လိက်စၟတ်သမ္တီညးတေအ်ရ
ကာလညးဗြဴဂှ် စုတိ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၄၉၅ ဂှ် ပ္ဍဲစရင်ဖျေဟ်ကမ္မဌာန်ဂှ် ချူလဝ် ညးဗြဴဂှ် ဒှ်မိညးတေအ်ရ
၃၈] လဳအဝ်နာရ်ဒဝ် စိုပ်မဳလာနဝ်တုဲ ကၠောန်ကဵု သွက် သၟိင်လုဒဝ်ဝိကဝ် ကမၠောန်ဗွဲမဂၠိုင် မပ္တံကဵု ပရေင်ကမၠောန် ပလေဝ်ဍုင်ကွာန်ကီု သီုကဵု ကမၠောန်မဖျေဟ်ဒဳဇြာင် ဗီုဘာကျာ်ဍုင်မဳလာနဝ်
ကၠောန်ရုပ်သၟိင်နကဵုဗရိုတ်ရ
သွက်ဂွံရုပ်သၟိင်ဂှ် ဒးကေတ်စကာလဝ် ဗရိုတ် ၇၀ တာန်ရ
ဆဂး ကမၠောန်ဂှ် သီုဟွံဒှ်တုဲရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၄၉၂ ဗီုပြင်ချေဟ် နကဵုတိမွဲ ညးတေအ် ကၠောန်တုဲအာရ
ပ္ဍဲခေတ်ရေနာရှင်ဂှ်မ္ဂး ရုပ်မဇၞော်နူ ရုပ်ချေဟ်ညးတေအ်မ္ဂး နွံၜါဓဝ်ရ
ရုပ်ဗရိုတ်ဂတ္တမေလတ (gattamelata) ဒဝ်နတေလ္လော (Donatello) မကၠောန်လဝ်တုဲ ပ္ဍဲပဒဴ (Padua) ကဵု ရုပ်ဗာတဝ်လဝ်မေအဝ် (Bartolomeo Colleoni) ဝေရ်ရဝ်စ်ချဳအဝ် (Verrocchio) မကၠောန်လဝ်တုဲ နွံပ္ဍဲဍုင်ဝေနိစ်ရ
ရုပ်ချေဟ်လဳအဝ်နာရ်ဒဝ်ဂှ် မၞိဟ်မတီလဝ် နကဵုယၟု (Gran Cavallo)[၂၅][lower-alpha ၆] Leonardo began making detailed plans for its casting
၂၅] however
Michelangelo insulted Leonardo by implying that he was unable to cast it
၁၈] In November 1494
Ludovico gave the bronze to be used for cannon to defend the city from invasion by Charles VIII
၂၅] At the start of the Second Italian War in 1499
the invading French troops used the life-size clay model for the Gran Cavallo for target practice
With Ludovico Sforza overthrown
Leonardo
with his assistant Salai and friend
the mathematician Luca Pacioli
fled Milan for Venice
၃၉] where he was employed as a military architect and engineer
devising methods to defend the city from naval attack
၁၈] On his return to Florence in 1500
he and his household were guests of the Servite monks at the monastery of Santissima Annunziata and were provided with a workshop where
according to Vasari
Leonardo created the cartoon of The Virgin and Child with St Anne and St John the Baptist
a work that won such admiration that "men and women
young and old" flocked to see it "as if they were attending a great festival
၄၀][lower-alpha ၇] In Cesena in 1502
Leonardo entered the service of Cesare Borgia
the son of Pope Alexander VI
acting as a military architect and engineer and travelling throughout Italy with his patron
၃၉] Leonardo created a map of Cesare Borgia's stronghold
a town plan of Imola in order to win his patronage
Maps were extremely rare at the time and it would have seemed like a new concept
Upon seeing it
Cesare hired Leonardo as his chief military engineer and architect
Later in the year
Leonardo produced another map for his patron
one of Chiana Valley
Tuscany
so as to give his patron a better overlay of the land and greater strategic position
He created this map in conjunction with his other project of constructing a dam from the sea to Florence
in order to allow a supply of water to sustain the canal during all seasons
Leonardo returned to Florence
where he rejoined the Guild of Saint Luke on 18 October 1503
He spent two years designing and painting a mural of The Battle of Anghiari for the Signoria
၃၉] with Michelangelo designing its companion piece
The Battle of Cascina
lower-alpha ၈] In Florence in 1504
he was part of a committee formed to relocate
against the artist's will
Michelangelo's statue of David
၄၄] In 1506
Leonardo returned to Milan
Many of his most prominent pupils or followers in painting either knew or worked with him in Milan
၁၈] including Bernardino Luini
Giovanni Antonio Boltraffio and Marco d'Oggiono
lower-alpha ၉] At this time he may have commenced a project for an equestrian figure of Charles II d'Amboise
the acting French governor of Milan
၄၅] A wax model survives and
if genuine
is the only extant example of Leonardo's sculpture
Leonardo did not stay in Milan for long because his father had died in 1504
and in 1507 he was back in Florence trying to sort out problems with his brothers over his father's estate
By 1508
Leonardo was back in Milan
living in his own house in Porta Orientale in the parish of Santa Babila
ဝၚ်(အၚ်္ဂလိက်
History
Burmese
သမိုၚ်း) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အရာမလ္ၚတ် ပရူမဒှ်လဝ်တုဲ ပ္ဍဲအခိၚ်အတိက်တေအ် နူကဵု မချူစၟတ်သမ္တီလဝ် နကဵုလိက်ရ
ပွမလ္ၚတ် ခေတ်ကၠာဟွံစၟတ်သမ္တီ မချူလဝ် နကဵုလိက်ဏီတအ်ဂှ် ညးကော်စ မလ္ၚတ် ခေတ်ကိုပ်ကၠာစၟတ်သမ္တီဝၚ် (prehistory) ရ
ခေတ်ကိုပ်ကၠာစၟတ်သမ္တီဝၚ်ဂှ် နကဵုမၜံက်ခါဲ ပ္ဍဲဒၞာဲဝၚ်တအ်တုဲ ဗၟံက်ထ္ၜး ပရူမဒှ်လဝ် ပ္ဍဲခေတ်ဂှ်ရ
ဘာသာဝၚ်ဂှ် ဒှ်အရာ မလ္ၚတ် ပရူလညာတ်သမ္တီ ကောန်မၞိဟ်တအ်
ဗီုပြၚ် ဂကောံမၞိဟ်တအ် မဒက်ပ္တန်လဝ်
ပရူမကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲအခိၚ်အတိက်
ပရူဗီုမပြံၚ်လှာဲကၠုၚ်လဝ်
ပရူဗီုမချဳဓရာၚ်ကၠုၚ်လဝ်
ဟိုတ်အဆက်အစပ် ပရူဒဒှ် မွဲကုမွဲတအ် ပ္ဍဲအခိၚ်အတိက်တေအ်ရ
မအရေဝ် အရာမဆေၚ် ကုပရူဒဒှ်အတိက်တအ်ဂှ် စၟတ်သမ္တီ
ကလေၚ်ဗၟံက်ပတိုန်
ပကောံပကေဝ်
ပတိုန်ထ္ၜး
ကေုာံ ကံက်အဓိပ္ပါယ် တၚ်ဂၞၚ် မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲအခိၚ်အတိက် ဒှ်တမ်ရ
တၠပညာ မချူဝၚ်ဂှ် ညးကော် အစာဝၚ် ရ
အရာ (ဝါ) လိက်တၠပညာတအ် မပတိုန်ထ္ၜး မပါ်ပါဲ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပရူဒဒှ်အတိက် အဆက်အစပ် ဟိုတ် ကေုာံ ဖဵုတအ်လေဝ် ပါလုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲဝၚ်ကီုရ
အစာဝၚ်တအ် လဆောဝ်မ္ဂး သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပါ်ပါဲ နိယာမပရူဒဒှ်အတိက်တုဲ ဗီုလဵု ဆက်စပ် ကုပရူမကတဵုဒှ်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲအခိၚ်ပစ္စုပ္ပန်ဏအ်ရ
ပေါမ်
ဇာတ် (stories) တအ်ဂှ် ဒှ်အရာမဆေၚ်ကဵုယေန်သၞာၚ်မွဲတုဲ တၚ်ဂၞၚ် နူပေါမ် ဇာတ်တအ်ဂှ် စကာ နဒဒှ် တၚ်ဂၞၚ်ဝၚ် ဟွံဂွံရ
ဥပမာ (ပေါမ် မိဍောၚ်ကှ်ေထဝ်
ပေါမ်မိၝောအ်နန်) တအ်ဂှ် ဒှ်အရာ အာဲကၟာဲယေန်သၞာၚ် (cultural heritage) ရ
လဆောဝ်မ္ဂး ပရူလ္ၚဵု ဗီုကဵု ဝၚ်ကျာ်
ဝၚ်သၟိၚ် နကဵုအၚ်္ဂလိက် မကော်စ legends တအ်ဂှ်လေဝ် စကာ နဒဒှ် တၚ်ဂၞၚ်ဝၚ် ဟွံဂွံရ
ပ္ဍဲမန် ဟိုတ်မဟီုဝၚ် သီုဖအိုတ်တုဲ အရာလဵု မဒှ်ဝၚ် မလုပ်လၟိဟ် အရာမဒှ်ဍာံ
အရာလဵု မဒှ်ပေါမ် မလုပ်လၟိဟ် အရာမဖန်ဗဒှ်ဂှ် ပါ်စဝါတ်ဒၟံၚ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲမန် ဒၞာဲမအရေဝ် အၚ်္ဂလိက် legend ဂှ် ဒးဖန်ဗဒှ်ပတိုန် အရေဝ်တၟိမွဲထေက်ရ
ရံၚ်ကဵု ပ္ဍဲလိက်တြေံ မဂွံဆဵုကေတ် ဥပမာ (ပေါမ်သၟိၚ်အသး) ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲမန် ဝၚ်မ္ဂး မဂွံအဓိပ္ပါယ် တုပ်ကဵု (history)တုဲ ပေါမ်ဂှ် တုပ်ကဵု (legend)အၚ်္ဂလိက် ဗီုဏအ် ဟီုဂွံကီုရ
ယဝ်ရ ဟီုဗီုဏအ်မ္ဂး သွက်အရေဝ်အၚ်္ဂလိက် story ဂှ် ဗီုလဵု ဂွံဟီု ဗီုမန်ပၠန်ရော
ပ္ဍဲဝၚ်ဂၠးတိမ္ဂး ဟေရဝ်ဒဝ်တုသ် (Herodotus) အစာဝၚ်ဂရိတ် နူကဵု ၅ ဗွဝ်ကၠံဘဳသဳဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မလ္ၚတ်ဆေၚ်ကဵုဝၚ်ကၠာအိုတ်တုဲ ညးတအ် စၟတ်သမ္တီလဝ် မအံက်ဝၚ်
ပ္ဍဲအခိၚ်တုပ်ပ် အစာဝၚ်ဂရိတ်မွဲပၠန်ဂှ် ဒှ် အစာဝၚ်ထုသာဲဒိဒ် (Thucydides)ရ
ညးတအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မဖျေဟ်ရိုဟ်ကၞက် မဆေၚ်ကဵု ပညာမလ္ၚတ် ဘာသာဝၚ် ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်ဟီုဂွံရ
ညးၜါဂှ် ဟေရဝ်ဒဝ်တုသ် ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်လ္ၚတ် မဆေၚ်ကဵု ယေန်သၞာၚ်အခိုက်ဘဝမၞိဟ် မပြံၚ်လှာဲတုဲ ထုသာဲဒိဒ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မလ္ၚတ်ပရူဝၚ်သၟိၚ်တၠ ကေုာံ ပေါဲပၞာန်ဂမၠိုၚ်ရ
ပ္ဍဲရးဗၟံက်မ္ဂး လိက်ဝၚ်တမ်သၞာံကၞောတ်သၞာံ (Spring and Autumn Annals) မဒှ်လိက်ဝၚ်ဍုၚ် ဂကူကြုက်ဂှ် ချူခၞံလဝ်တုဲ ပ္ဍဲဘဳသဳ ၇၂၂ (မူလိက် နူဘဳသဳ ၂ ဂှ်ရ ဂွံသှ်ေၜက်) ရ
ပရူဒဒှ် မချူလဝ် ပ္ဍဲအခိၚ်တမၠာတေအ်ဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်ကု သဘာဝဝၚ် ကေုာံ သက်သဳနူနာနာသာ်တုဲ ပရူမချူလဝ် အတိက်တအ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂှ် ကလေၚ်ကံက်အဓိပ္ပါယ်တၞဟ် ပြံၚ်လှာဲထောအ်တၟိတအ်ဂှ် ဆက်နွံဒၟံၚ် လၟိုန်ရ
ဘာသာဝၚ်ဂှ် ပ္ဍဲဘာသာကောန်ၚာ်ကီု သီုကဵု နဒဒှ် ကဆံၚ်တၠပညာ မကတ်လ္ၚတ် ပ္ဍဲတက္ကသိုလ်ဂှ် ဆက်ကတ်လ္ၚတ်ဒၟံၚ်ဖိုဟ်ရ
ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၉ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၉
ကွာန်ကအ်လှိုင်(အၚ်္ဂလိက်
Kawthlaing
ကော့လှိုင်)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
ဂကောံကွာန်ကအ်လှိုင်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၄၄၅
၁] အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကအ်လှိုင်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၃၈၄
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၅၄၃ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၄၉၂၇ တၠရ
ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၁၈၇ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၁၈၇
PaulAppall PaulAppall is a known gamer in the country Norway
he is known for his amazing skills in games like Fortnite
Brawl stars
Clash Royale
Clash of clans
BTD6 and especially FIFA
Paul has lots off friends like
Frans E Mann Alvinio Oktavius Gustavius Luki The Pookie PaulAppall plays on pc
and has 54 wins with a 5
5% win rate
Here are some other stats
00 KD Kills
1863 Hes currently Unreal in reload
and his highest rank in Battle Royale was diamond 3
ကတိုင်လမ္စံက်(အၚ်္ဂလိက်
Black hole)ဝွံ ဒှ်ဒၞာဲ ပ္ဍဲဂၠးအကာသ (spacetime) မၞုံကဵု လျိုင် မဇြိုင်ဗွဲမလောန်ရ
၇] အတိုင် လညာတ်တဳအဝ်ရဳ အစာသိပ္ပံအာင်သတာင် မကော်ဂး တဳအဝ်ရဳ အနုမာန general theory of relativity or GTRမ္ဂး အရာမွဲ မၞုံကဵုလျိုင် မဇြိုင်ခဍင် အသိင်ဓရောတ် (ဝါ) ဓါတ်ဓရောတ်ဍေဟ်လေဝ် ထတ်ခဍင်ရ
ကတိုင်လမ္စံက်ဂှ် ဟိုတ်နူဇြိုင်တုဲ မၞုံကဵု ဓါတ်ဓရောတ် မသကာတ်မြဟ်တုဲ အရာလဵုမွဲလေဝ် ၜိုတ်ရ ဓါတ်လလဳ မပ္တံကဵု လျးတအ် အသိင်ဒမြိပ်ပြဟ် ဗွဲမလောန်ကီုလေဝ် တတ်ၜက် ကတိုင်လမ္စံက် ဟွံမာန်
ဓါတ်ဓရောတ် ကတိုင်လမ္စံက်ဂှ် ဇြောတ်တံင်ဂြဲဖျေဟ်ဏာ ဒးသၠိုင်လုပ် ပ္ဍဲကတိုင်ဂှ် ဖအိုတ်ရ
နကဵုတဳအဝ်ရဳဂှ်ပၠန် ဆက်ဟီုလဝ် ဟိုတ်နူ အရာဇြိုင်င်တအ် ကောံဗာန်ကလောအ် ပ္ဍဲမွဲဒၞာဲဓဝ် ပ္ဍဲကဵုဂၠးအကာသဂှ်တုဲ ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ် ကတိုင်လမ္စံက်မွဲ ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
၈][၉]ပယျဵုဗဝိုင် အရာလဵု မတတ်ၜက်အာ ဟွံမာန်ဂှ် ညးကော်စ event horizon မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဗီုမန် တဝိင်/ဗွိုင် မကတဵုဒှ်မာန် ရ
တဝိင်မကတဵုဒှ်မာန် (event horizon)ဂှ် ၜိုန်ရ ဇၞော်ဗွဲမလောန် ဇၞော်နူတ္ၚဲ
ဇၞော်နူသၞံင် ဗွဲမဂၠိုင် ကဵုလ္ၚီဆကီုလေဝ် ဓါတ်ဓရောတ် မဇြောတ်တံင်ဂြဲကေတ် ကုအရာမတတ်ၜက်အာ လတူဍေဟ် သီုကဵု ဓါတ်လလဳ (ဝါ) ဓါတ်လျးဂှ် အသိင်တုပ် ရေင်သကအ် သီုဖအိုတ်ရ
တုဲပၠန် ပယျဵုဗဝိုင်ဍေဟ်ဂှ်လေဝ် ရံင်ဟွံဂွံညာတ်ကေတ်ရ
၁၀] ကတိုင်လမ္စံက်ဂှ် ဒှ်ဒၟံင် ညံင်ရဴ ခန္ဓလမ္စံက် (Black body) တုဲ လျး ပၟတ် ဟွံတိတ်ရ[၁၁][၁၂] ပါဲနူဂှ်တုဲ အတိုင် တဳအဝ်ရဳ မၜတ်ကၞာတ် ပယျဵုဂၠးအကာသ မကော်ဂး en
quantum field theory in curved spacetime မဟီုမ္ဂး ဓါတ်ဂမ္တဴ မပတိတ်နူ တဝိင်မကတဵုဒှ်မာန် (ဝါ) နူကတိုင်လမ္စံက်ဂှ် ဟိုတ်နူ အသိင်ဓါတ်ဓရေတ်ဍေဟ် မထတ်လောန်တုဲ ကတဵုဒှ် နဒဒှ် ဂၠံင်ဂတးရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဓါတ်ဂမ္တဴဍေဟ်ဂှ် ရံင်ကေတ် ဟွံညာတ်ရ
ပရူ ကတိုင်လမ္စံက် ဝွံ နူကပ်ကၠာတေအ် ဟွံကလိဂွံယၟုဏီ ပ္ဍဲကဵု ၁၈ ဗွဝ်ကၠံ ဂျောန် မိရှေလ် (John Michell) ကေုာံ ပဴ-သဳမောန် လပၠစ် (Pierre-Simon Laplace) ဗမံက်ထ္ၜးလဝ် ရုပ်ဝတ္ထုဂှ် ဟိုတ်နူ မၞုံကဵု ဓါတ်ဓရေတ် သကာတ်မြဟ်လောန်တုဲ ဆလျးကီု တတ်ၜက်အာဟွံဂွံရ
၁၃] ရုပ်ဝတ္ထုဂှ် ဒှ်ဒၟံင် နကဵုဗီုပြင်သန္ထာန် ကတိုင်လမ္စံက် ဂှ် ကာရ်လ် ရှဝါရ်ချေတ် (Karl Schwarzschild) ဗၟံက်ထ္ၜးကၠာအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၁၆ ကၠာအိုတ်ရ
ဒေဝိဒ် ဖိန်ကေလ်သတာင် (David Finkelstein) ချူဗၟံက်ထ္ၜး ပ္ဍဲလိက်ညး မပ္တိတ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၅၈ ဒဒှ်ရ ကတိုင်လမ္စံက်ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲမွဲ နွံပ္ဍဲ ဂၠးအကာသ အရာလဵုလေဝ် တတ်ၜက် ဗၠးဟွံမာန်ရ
ကတိုင်လမ္စံက်ဂှ် ပ္ဍဲကဵု သင်္ချာဂၞန်ဂှ် တီလဝ် နူကဵုသၞာံ ၁၉၆၀တအ် ကာလမကၠောန်ဗဒှ် အတိုင်တဳအဝ်ရဳ မၜတ်ကၞာတ်ဂှ်ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၇ ကာလ Jocelyn Bell Burnell မဂွံလ္ၚတ်ဆဵုကေတ် သၞံင်နေယူတြောန် (neutron star) မဒှ် ကြက်ခ္ဍန် သၞံင်မဓရုဲလီုအာလဝ်တအ်ဂှ်တုဲ အရာစိုတ်မလုပ်စ စပ်ကဵု ဓါတ်ဓရောတ် နူကဵု သၞံင်မလီုလာ်တအ် gravitationally collapsed နကဵု အရာမဒးလ္ၚတ် ပ္ဍဲကဵုအကာသမွဲရ
တၠပညာတအ် ပတှ်ေကေတ် ဒြပ်သတေလ်လာ (stellar mass) ကတိုင်လမ္စံက်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု သၞံင်ဇၞော်ဇၞော်တအ် သရိုဟ်လီု (ဝါ) တူဓဂုဲအာ ဟိုတ်နူအာယုက်အိုတ်ရ
ကတိုင်လမ္စံက်မွဲ ကတဵုဒှ်ကၠုင်တုဲ နကဵုဇြောတ်ပကောံကေတ် ဒြပ်မၞုံပ္ဍဲပွဳပွူတအ်ဂှ်တုဲ ဇၞော်တိုန်သိုက်က်ရ
နကဵုမဇြောတ်ကေတ် သၞံင်တၞဟ်တအ်ကီု နကဵုမပံင်ပကောံ ကုကတိုင်လမ္စံက်တၞဟ်တအ်ကီုတုဲ မဟာကတိုင်လမ္စံက် မၞုံကဵု ဇမၞော် ဇၞော်နူတ္ၚဲ ဂၠိုင်ကဵု မဳလဳယာန် အလန်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
ၜိုတ်မတီမ္ဂး ပ္ဍဲလဒေါဝ်ဂလေက်ဇြဳ ဗွဲမဂၠိုင်တအ် နွံကဵု မဟာကတိုင်လမ္စံက်အိုတ်ရ
ကတိုင်လမ္စံက်ဂှ် ၜိုန်ရ ဒှ် အရာမညာတ်ကေတ်ဟွံမာန် ကီုလေဝ် ဒၞာဲကတိုင်လမ္စံက် မၞုံဂှ် နကဵုမရံင်ကေတ် ဗီုအရာတၞဟ် ဗီုကဵုလျးတအ်
ဗလိုက်တအ် မဒးဒုင် ဇြောတ်ပၠောပ်ဒၟံင်တုဲ ဆိင်ကေတ် မာန်ကီုရ
အရာမဒတုံစှ်ေ ပ္ဍဲကတိုင်လမ္စံက်တအ်ဂှ် ဒှ် အရာ မပ္တံကဵု ကရေက် ကဝေက် နူကဵုသၞံင်ဂမၠိုင်
ရုပ်ဝတ္ထု မတၟးဂဵုဒၟံင်ဂမၠိုင် ဒှ်တမ်ရ
ယဝ်ရ သၞံင်တၞဟ်မွဲမွဲ လုပ်စိုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု လၟောဝ်ဂၠံင် ကတိုင်လမ္စံက်မ္ဂး ဒုင်သဇိုင် ကုလၟောဝ်ဂၠံင်သၞံင်တအ်ဂှ်တုဲ ဆိင်ကေတ် ဒၞာဲကတိုင်လမ္စံက် မၞုံဂွံရ
နကဵုနဲဗီုဗီုဏအ် တၠပညာနက္ခတ္တဗေဒတအ် ဗၟံက်ထ္ၜး လၟိဟ် သတေလ်လာကတိုင်လမ္စံက် ပ္ဍဲကဵု စက္ကဝါဒွန်တာရာ (binary systems) ကေုာံ ခၞံပ္တန် တင်ဂၞင် ရေဒိယော မကော်ခဴစ Sagitterius A* ပ္ဍဲကဵု လၟောဝ် မိလ်ကဳ Milky Way ဂလေက်ဇြဳတအ်တုဲ ဂွံတီကေတ် ဒဒှ်ရ ပ္ဍဲကဵု စက္ကဝါဂလေက်ဇြဳဂှ် နွံ မဟာကတိုင်လမ္စံက်မွဲ တၟာၜိုတ် ၄
၃ မဳလဳယာန် ဒြပ်တ္ၚဲ (solar masses) ဟီုမွဲသာ်ပၠန် ဇၞော်နူ တ္ၚဲ ၄
၃ မဳလဳယာန်အလန်ရ
ပ္ဍဲဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၁ သၞာံ ၂၀၁၆ ဂှ် ဂကောံ LIGO လလောင်တြး ဒဒှ်ရ ညးတအ် ဂၠာဲဆဵုကေတ် လပှ်ကျာ ဓါတ်ဓရောတ် (gravitational waves)ရ
ပရေင်ဂၠာဲဆဵုဂှ် ဒှ်အရာမဂၠာဲဆဵု ကၠာအိုတ်တုဲ သီုဒှ်အရာ မဂၠာဲဆဵု ကတိုင်လမ္စံက်ကီုရ
၁၄]စိုပ် ၜိုတ်ဒဳဇြေန်ပါ ၂၀၁၈ ဂှ် လပှ်ကျာ ဓါတ်ဓရောတ် သီုဖအိုတ် စှ်မွဲဒၞာဲ ဂွံလ္ၚတ်ကေတ်တုဲ စှ်ဒၞာဲဂှ် ဒှ်ဒၞာဲကတိုင်လမ္စံက်တုဲ မွဲဒၞာဲဂှ် ဒှ်ဒၞာဲ သၞံင်နေယူတြောန် မဒှ်ဒၞာဲ သၞံင်မလီုလာ်လဝ်ရ
၁၅][၁၆] ပ္ဍဲ ၁၀ ဨပြဳ ၂၀၁၉ ဂှ် ဗီုရုပ် ကတိုင်လမ္စံက် ကေုာံ ပွဳပွူဍေဟ်ဂှ် လလောင်တြး ကုညးဂမၠိုင်ဂွံတီ ကၠာအိုတ်ရ
ပရေင်မလ္ၚတ်ဂှ် ကၠောန်လဝ် နူကဵုသၞာံ ၂၀၁၇ နကဵု ဒ္ၚောဝ်တေလေသကောပ် Event Horizon Telescope တုဲ မဒှ်ဗီုရုပ် မဟာကတိုင်လမ္စံက် နူကဵု လဒေါဝ် ဂလေက်ဇြဳ မေဿာဲ ၈၇ (Messier 87)[၃][၁၇][၁၈] လညာတ်မ္ဂး ရုပ်ဝတ္ထုမွဲ ဇၞော် ဗွဲမလောန်တုဲ ၜိုန်ရ လျးကီု တတ်ၜက် ဟွံမာန်ဂှ် ညးမဟီုကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ် ညးမဖန်ဗဒှ်ပတိုန် ကွတ်နက္ခတ္တဗေဒ လကျာ်အင်္ဂလိက် ဂျောန် မိရှလ် (John Michell) ပ္ဍဲကဵု လိက်ညးမပ္တိတ်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုနဝ်ဝေန်ပါ သၞာံ ၁၇၈၄ တေအ်ရ
ပ္ဍဲကဵုလိက်ဂှ် မိရှလ် တော်ထ္ၜးလဝ် ဒဒှ်ရ ရုပ်ဝတ္ထုဂှ် နွံကဵု လျိုင်ဒေန်သဳတဳ (Density / သိပ်သည်းမှု) မတုပ်ကဵု တ္ၚဲတုဲ ဆက်ချူထ္ၜးလဝ် ရုပ်ဝတ္ထုဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု သၞံင် မၞုံဇမၞော် ဗွိုက်လၞင် ဇၞော်နူ ကဵုတ္ၚဲ ၜိုတ် ၅၀၀ တုဲ ပရဟ်မဒြေပ်ဂှ်လေဝ် ပြဟ်မတုပ်ညံင် ဒမြေပ်လျးကီုရ
မိရှလ်ဂှ် ဆပရူဒဒှ် ဝတ္ထုဂှ် မၞုံကဵု ပဏာမ မဇၞော် သၟးရတုဲ ဒဒှ်ရ ရုပ်ဝတ္ထုဂှ် မၞုံကဵု ဓါတ်ဓရောတ်တုဲ မဂွံဆိင်ဆကေတ် နကဵု မရံင် ဗီုလျး ကေုာံ ကဝေက် ပ္ဍဲဗဒါဲတအ်ဂှ် ဟွံဟီုဗၟံက်ထ္ၜးလဝ်ရ
၁၉][၁၃] ပရူ သၞံင်လမ္စံက် မညာတ်ကေတ် ဟွံမာန်ဏအ်ဂှ် နူစ မဟီုဗၟံက်ထ္ၜးတေအ်ရ စိုတ်လုပ်စဒၟံင်အိုတ်တုဲ မိက်ဂွံဆက်လ္ၚတ်ဒၟံင်ရ
ဆဂး ပ္ဍဲ ၁၉ ဗွဝ်ကၠံ လပါ်စ ကိရိယာ မၜတ်ကၞောတ် လပှ်လျး မကတဵုဒှ်ကၠုင်ဂှ် ပရေင်စိုတ်ထတ်ဂှ် ဍိုန်လျစှ်ေအာညိရ
၂၀] မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ယဝ်ရ လျးဂှ် ဒှ်ဒၟံင် လပှ် ဟွံဒှ် ကောရ်ပုသ်သေလ်(corpuscle)မွဲမွဲမ္ဂး ဍေဟ်ဟွံဆက်စပ် ကုဓါတ်ဓရေတ်ရ
၁၃][၂၁] ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၁၅ အစာသိပ္ပံ အလ်ဗေရ်တ် အာင်သတာင် (Albert Einstein) ဇၞော်မောဝ်ပတိုန် လညာတ်တဳအဝ်ရဳ အနုမာန (general relativity) မဒှ်တဳအဝ်ရဳ မပသောင်ထ္ၜး ဗီုအဆက်အစပ် အရာမွဲကုမွဲတုဲ မဒှ်လညာတ်တဳအဝ်ရဳ ကၠာအိုတ် မထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ ဓါတ်ဓရောတ် ပချဳပြံင်ကဵု လချဳဓရာင်လျး မာန်ဒၟံင်ရ
ဟီုကၠးကၠးမ္ဂး တဳအဝ်ရဳဂှ် ထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ ဓါတ်ဓရောတ် ဇြောတ်လျး မာန်ဒၟံင်ရ
တဳအဝ်ရဳဂှ် တိတ်ကၠုင်တုဲ ဂတ မွဲၜါ ဂိတုဂှ် ကာရ်လ် ရှဝါဇ်ချိလ်ဒ် (Karl Schwarzschild) ဂွံဆဵုကေတ် သွဟ် လညာတ်မတုပ်သၟဟ် အာင်သတာင် (Einstein field equations) ဒဒှ်ရ ဒြပ်ဂလိုင် ဓါတ်ဓရောတ် ကေုာံ ဗီုဍေဟ် မကၠောန်ကမၠောန်မာန်တအ်ရ
၂၂]ကြဴနူ ရှဝါဇ်ချိလ်ဒ် မပ္တိတ် သွဟ်ညးတုဲဂှ် ယောဟာန်နေသ် ဒြောသတေ (Johannes Droste) မဒှ်ကွးဘာ ပါမောက္ခ ဟေန်ဒြိက် လဝ်ရေန်တ်ဇ် (Hendrik Lorentz) လေဝ် နကဵုလညာတ်ဇကုကဵုဇကု သီုဟွံနိဿဲ နူညးမွဲမွဲ ကၠောန်ပ္တိတ်သွဟ်မွဲ မတုပ်ကဵု ရှဝါချိလ်ဒ်ကီုတုဲ ညးတေအ် ချူပ္တိတ် ပသောင်ထ္ၜးလဝ် ပရူဂှ် ဗွဲမလှဲလးရ
၂၃][၂၄] သွဟ်ဏအ်ဂှ် အခိင်လၟုဟ် ညးကော်စ ရှဝါချိလ်ဒ် ရာဒိယုသ် (Schwarzschild radius) မစကာ ပ္ဍဲသိန်ဂုလာ သင်္ချာ (singular)တုဲ ပါလုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲ လညာတ်မတုပ်သၟဟ် အာင်သတာင် မွဲဒကုတ်ဒကဴရ
ဆဂး ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဗီုလဵု မဂွံသုင်စောဲ သိန်ဂုလာဂှ် မၞိဟ်တအ် ဟွံကၠိုဟ်ကွေဟ်ဟ်ရ
စိုပ်သၞာံ ၁၉၂၄ အာရ်တာရ် အိဒ်ဒိန်ဂ်တောန် (Arthur Eddington) တော်ထ္ၜးကဵု ယဝ်ရ သၠာဲထောအ် အရာမပံင်ဗစိုပ်မ္ဂး သိန်ဂုလာဂှ် ကၠေအ်ဗဒန်အာရ
ဆက်လ္ၚတ် ပ္ဍဲ[[Eddington Finkelstein coordinates
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် လညာတ်ဂှ် စိုပ်သၞာံ ၁၉၃၃ ဂှ် ဂျတ် လေမာဲတြေ (Georges Lemaître) ထပ် ပသောင်ကလးမာန်ကၠုင် ဒဒှ်ရ ရှဝါချိလ်ဒ် ရာဒိယုသ် ဂှ် ဒှ်အရာ သိန်ဂုလာ မပံင်တောဲ မသက္ကုရုပ္ပ (a non-physical coordinate singularity) မွဲရ
၂၅] အာရ်တာရ် အိဒ်ဒိန်ဂ်တောန် ဒုင်သဇိုင် ကုရှဝါချိလ်ဒ် ရာဒိယုသ်တုဲ ပသောင်ကလးလဝ် သၞံင်မၞုံကဵု လျိုင်မဇၞော်တအ် အရာဗီုမဒှ်မာန်တအ်ရ
ဗွဲပထမ ဒြဟတ် ဓရောတ်ဂှ် ဇၞော်လောန်တုဲ နကဵုလျးကီု တတ်ၜက်အာ ဟွံမာန် နူကဵုလတူဍေဟ်တုဲ ပသာန်လျးဂှ် ဒးဒတုံစှ်ေ လတူဍေဟ် ညံင်ရဴ မတၟအ် မဒတုံစှ်ေ ပ္ဍဲလတူဂၠးတိဏအ်ကီုရ
ဗွဲဒုတိယ ပယျဵုဇိုင်ဍေဟ်ဂှ် ဇၞော်လောန်တုဲ ပိုတ်စောဝ်စှ်ေ မွဲတဲဓဝ်
ဗွဲတတိယ ဒြပ်ဂှ် နွံကဵု ဗလးစက္ကဝါ ဗွဲမဇၞော်တုဲ သၞံင် မၞုံဗဒါဲတအ်ဂှ် မပိုတ်ကၠေအ်ရ
၂၆][၂၇] ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၃၁ သုဗြဟ္မညာန် စန္ဒြာသေခရ် (Subrahmanyan Chandrasekhar) စကာ တဳအဝ်ရဳ အနုမာနတုဲ တော်ထ္ၜး a non-rotating body of electron-degenerate matter above a certain limiting mass (လၟုဟ်ကော်စ Chandrasekhar limit at 1
4 M )[၂၈] လညာတ်ညးဂှ် တၞဟ်ခြာဒၟံင် ကုအစာတၞဟ်တအ် ဗီုကဵု အိဒ်ဒိန်ဂ်တောန် တအ်ရ
၂၉] (သှ်ေဒၟံင်ညိ သ္ဒးဆက်ချူ) လကျာ်အင်္ဂလိက် ဂျောန် မိရှလ် (John Michell) ဂှ် ကဵုလဝ်ယၟု သၞံင်ဒမၠု ("dark star")[၃၀] တုဲ ပ္ဍဲအခိင် ၂၀ ဗွဝ်ကၠံ လပါ်စဂှ် အစာရုပ္ပဗေဒတအ် ကော်စ ရုပ်ဝတ္ထုမတံင်ဂြဲ နကဵုဓါတ်ဓရောတ် ("gravitationally collapsed object
အစာချူလိက်သိပ္ပံ မာသဳယျာ (Marcia Bartusiak) စကာနကဵုယၟု ကတိုင်လမ္စံက် ("black hole") နကဵုမရံင် ကုဗီုအစာရုပ္ပဗေဒ ရဝ်ဗေရ်တ် ဒိစ်ကေ (Robert H
Dicke) မစကာလဝ် ပ္ဍဲအခိင် သၞာံ ၁၉၆၀တအ် နကဵုမပတောအ်ၜတ် ကု Black Hole of Calcutta မဒှ်ဒၞာဲ ကောန်ထံင်တအ် မလုပ်အာတုဲ ဆလအ်လေဝ် ဟွံဂွံတိတ်ကၠုင် ဂျိုင်င်ရ
၃၁] ယၟုမ္ဂး "black hole"ဂှ် နကဵုလိက် မပ္တိတ်လဝ်မ္ဂး ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်မဂ္ဂဇြေန်ဘဝ ကေုာံ သိပ္ပံ (Life and Science News magazines) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၃
၃၁] ကေုာံ အစာပရိုင် မဆေင်ကုသိပ္ပံ အာန် အဳဝေန်ဂ် (Ann Ewing) ပ္ဍဲလိက်ပရေင်ညး ကတိုင်လမ္စံက် ပ္ဍဲဂၠးအကာသ (Black Holes' in Space") ပ္ဍဲကဵု ၁၈ ဇာန်နဝါရဳ ၁၉၆၄ မဗှ်ထ္ၜး ပ္ဍဲကဵု American Association for the Advancement of Science မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲကဵု Cleveland
Ohio
၃၂][၃၃] ဒဳဇြေန်ပါ ၁၉၆၇ အစာဘာတက္ကသိုလ် ဂျောန် ဝဳလာ (John Wheeler) စကာ "black hole" ပ္ဍဲအခိင် မဖျေဟ်လိက်[၃၄] စနူဂှ်တုဲ မအရေဝ်ဂှ် ပြးဇးအာတုဲ စကာကၠုင် နကဵု "black hole" ရ
ကာလ နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ မကၠာဲလိက်ပရေင် သွက်ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ပ္ဍဲသၞာံ ဨပြဳ ၂၀၁၉ ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုမအရေဝ် ဗီုအင်္ဂလိက် "black hole" ဂှ်တုဲ ကၠာဲစၠောအ်လဝ် "ကတိုင်လမ္စံက်" ရ
ကတိုင်လမ္စံက်ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုရုပ္ပ ပိသာ် ဒြပ်မဿ် (mass
ဓါတ်လလဳ (electric charge
ကေုာံ အင်ဂုလာ မဝ်မေန်တုမ် (angular momentum) ဟီုမွဲသာ်ပၠန် ကတိုင်လမ္စံက်ဂှ် ဒှ်အရာ သက္ကုရုပ်ဝတ္ထုမွဲရ
ယဝ်ရ အတိုင်လဟီုဏအ် ဒှ်ဍာံမ္ဂး ကာလကတိုင်လမ္စံက် မွဲကုမွဲ စုက်လုက် ရေင်သကအ်မ္ဂး ဍေဟ်ပံင် ဒှ်အာမွဲမာန်ရ
နကဵုသဘဴဓဝ် ရုပ္ပဗေဒမ္ဂး အရာဝွံ ဒှ်မာန်ရ
ဆဂး သွဟ်ဇေတ်တ်ဂှ် ဟွံတီကၠးကၠးဏီရ
၃၅] ရုပ္ပတအ်ဂှ် ဒှ်အရာတၟေင်မွဲရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး အရာတအ်ဂှ် ကာလ ဍေဟ်နွံ မ္ၚးကတိုင်လမ္စံက်မ္ဂး ဒှ်အရာမညာတ်ကေတ်မာန်အိုတ်ရ
ဥပမာ ဓါတ်လလဳ ပ္ဍဲကတိုင်လမ္စံက်ဂှ် ညံင်ရဴဓါတ်လလဳတၞဟ်တအ်ကီုရ
ညံင်ရဴသာ်ဂှ်ကီု ဒြပ်မဿ် မၞုံပ္ဍဲ ကတိုင်လမ္စံက်ဂှ် ရံင်နကဵု gravitational analog of Gauss's law မ္ဂး ညာတ်ကေတ်မာန်ရ
ညံင်ရဴဂှ်ကီု အင်ဂုလာ မဝ်မေန်တုမ်လေဝ် နကဵု frame dragging ဂှ် ၜတ်ကၞာတ်ဂွံဒၟံင်ကီုရ
အရာမွဲမွဲ ယဝ်ရ လုပ်စိုပ်အာ ပ္ဍဲကတိုင်လမ္စံက်
ဆၜိုတ်မလုပ်စိုပ် ဗွိုင်ဍေဟ် (Event Horizon) ဓဝ်ဂှ် အရာဂှ် မဒးကၠေအ်အာ နူကဵုမတ်ရ
The behavior of the horizon in this situation is a dissipative system that is closely analogous to that of a conductive stretchy membrane with friction and electrical resistance the membrane paradigm
၃၆] This is different from other field theories such as electromagnetism
which do not have any friction or resistivity at the microscopic level
because they are time-reversible
Because a black hole eventually achieves a stable state with only three parameters
there is no way to avoid losing information about the initial conditions
the gravitational and electric fields of a black hole give very little information about what went in
The information that is lost includes every quantity that cannot be measured far away from the black hole horizon
including approximately conserved quantum numbers such as the total baryon number and lepton number
This behavior is so puzzling that it has been called the black hole information loss paradox
၃၇][၃၈] [[Category
Category
ဘဒ္ဒန္တကုသလမဟာထေရ် ဝွံ ဒှ်ညးမပတန်လဝ် ဘာကျာ်သြဳမည် ဍုၚ်ဒဂုၚ်ကၠာအိုတ်တုဲ ဒုၚ်သဇိုၚ်ကၠုၚ် ကၟုဲဂကူမန် ညးမကၠုၚ်စိုပ် ဍုၚ်ဒဂုၚ် သဒ္ဓါစေတနာဗွဲမအးဇ္ၚးရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ သွက်ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဗော်ချဳဓရာၚ် သွက်အခေါၚ်ဂကူမန် ဂွံတန်တဴ ဂွံချဳဓရာၚ်အာမာန်ဂှ်လေဝ် ဒုၚ်လဝ်သဇိုၚ် ရီုဗင်ထ္ၜလဘာ်ကၠုင်လဝ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠင်ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်အစာ ဘဒ္ဒန္တကုသလဝွံ သီုချူခၞံလဝ် လိက်မဆေၚ်ကဵု ဝၚ်ဂကူမန်
ကလေၚ်ချူလဝ် လိက်ပေါမ်အာဂီုမန်တအ် သီုဖအိုတ် လိက် ၜိုတ်ဒစိတ်ကၞပ်ကီုရ
ဟိုတ်နူ မကၠောန်ပရေၚ်ကောန်ဂကူတုဲ သီုဒးဒုၚ် ပၠောပ်ထံၚ် သ္ၚိစာတ် ဗၞတ်ကဝက်သၞာံကီုရ
မာံဘဝေန်(လၟောဝ်ကျာ်ဇၞော်ကုသလ)ဂှ် နူသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၂၈၃ ဂွံအာယုက် ၁၂ သၞာံ မံၚ်ဘာ နကဵုဘဝခရှ် ကောန်ၚာ်သၟတ်ရ
မာံဘဝေန် ဂွံကတ်လ္ၚတ်ပညာ ပ္ဍဲဇရေၚ်အစာတၠ ဂအုပ်ဂိုဏ် ကျာ်ဇၞော်အစာတၠ နာဠာဂိရိ ဇာတိကွာန်မူရိုတ်ဍောတ်
ဃောညးတန်တဴဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာတဝ်ကၞဴ မနွံယၟု ပဗ္ဗတမၚ်္ဂလာရာမ ဝွံရောၚ်
မာံဘဝေန် ကတ်ဗ္တောန်လိက်ပရေၚ်သာသနာတုဲ ပ္ဍဲအာယုက်မအာစိုပ် ၁၆ သၞာံဂှ် မိမၜါ ဒုၚ်ဒကာပစ္စယ်ပန်တုဲ အာစိုပ် ဒဒှ်သာမဏဳ ပ္ဍဲဇရေၚ်အစာဥပ္ပဇ္ဇျာယ် ကျာ်ဇၞော်နွံပိုန် ညာဏိဿရ
အစာဥပ္ပဇ္ဇျာယ် ကဵုလဝ်ယၟု ထပိုဲကုသလရောၚ်
ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၂၉၁ ဂိတုပသာ် ၁၃ မံက်ဂှ် ထပိုဲကုသလ ဂွံအာယုက် ၂၀ သၞာံ မိမၜါ သ္ပဒကာပယျၚ်တုဲ ဂိုၚ်ကေတ်အစာဥပ္ပဇ္ဇျာယ် ပ္ဍဲဇရေၚ်အစာတၠ နာဠာဂိရိတုဲ အာစိုပ် ဒဒှ်ခၟဳမပြဲ ပ္ဍဲသီဘာဇြဲ ကွာန်ဝါဍောတ် ရောၚ်
နူသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၂၉၆ တေံ ခၟဳနာဲကုသလ မွဲဇကုဓဝ် ကၟာဲဂွံဗဗေၚ်တုဲ တိုန်အာ ဍုၚ်ဒဂုၚ်
ပ္ဍဲအခိၚ်ကာလဂှ် ဒၞာဲမံၚ်ဟၟဲတုဲ သ္ပဒတဴပ္ဍဲဇြပ်ဘုတ် လတူကျာ်ဒဂုၚ်
တ္ၚဲယးစဴပိဏ္ဍပါတ် အခိၚ်တိုန်လိက်ဘာသာဗမာဂှ် ဗက်လိက်ရ
ဗွဲကြဴဏအ် ဒကာဗျည်ဗမာမွဲ ဆဵုညာတ်ဒး ခၟဳနာဲကုသလတုဲ မေတ္တာဇြဟာန်သ္ဍိုက်ဆာန် ညံၚ်ရဴကောန်ဇကုကီု လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်တုဲ က္ညနိမန်ဏာ ကဵုအာတန်တဴ ပ္ဍဲဇြပ်ဘာညိုၚ်ဒုၚ်
ဘာယေတာယှေ ဘာမည် ဂွံကၠုၚ်ယၟု တုဲနာဲကုသလ ဂွံသ္ပဒတဴ ပ္ဍဲဇြပ်ဒကာဗျည်ဂှ်ရောၚ်
ပ္ဍဲအခိၚ်နာဲကုသလ ဂွံဘာဇြပ် ယေတာယှေ ဘာမည်ဂှ် ဘာမည်ကၟာဆီ နွံဒၟံၚ်မွဲကၠာအိုတ်ရ
ဂကူမန်ပိုဲ နူကွာန်ရးဂမၠိုၚ် တိုန်ဍုၚ်ဒဂုၚ် လ္ၚောဝ်ကျာ်ဒဂုၚ်ဂှ် ဂွံဇူဒီု ပ္ဍဲဘာမည် ဘာကၟာဆီကီု ဘာယေတာယှေကီု အတိုၚ်ပၟိက်စိုတ်ရ
ပၟိက်ဆန္ဒ နာဲကုသလဂှ် မိက်ဂွံသ္ပဒတဴ ပ္ဍဲဍုၚ်မန်တြေမ် တိမန်ကျာ်မန်ကီု မိက်ဂွံဂၠာဲသ္ၚဳဗဟုသုတကီုတုဲ ဒုၚ်ဒဒိုက် ဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ကွေဟ်ကွေဟ်ရ
နာဲကုသလ ဂွံဘာမန်တုဲ ခၟဳမန်ကောန်ရာမညဂမၠိုၚ် အာဂၠာဲကတ်ပညာဘာသာဗမာဂှ် ဂွံသ္ပဒတဴ ပ္ဍဲဘာယေတာယှေ အတိုၚ်ပၟိက်စိုတ်ရ
ခၟဳခရှ်အာလ္ၚောဝ်ကျာ်ဒဂုၚ် ဂွံဇူဒီုအတိုၚ်ပၟိက်စိုတ်တုဲ ဍန်ဍန်ဂြက်ဂြက် ဒက်မိတ် သ္ပဒဒေဟ်ဒယဟ် ကေုာံ ရေၚ်သကအ်အိုတ်ရ
ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၁၆ ဂှ် နာဲမိုၚ်ဂျဳ(ဦးမောၚ်ကြီး) ဒှ်ဒါယကာဘာဇၞော် ပ္ဍဲအရာမသြိုၚ်ပ္တန် ဘာကျာ်သြဳမည် ပ္ဍဲဂၠံၚ်ဂျာတဝ်ယျ အရာပ်ဗဟာန် ဍုၚ်ဒဂုၚ်တုဲ နာဲကုသလ ဂွံဒုၚ်ယၟုနွံပိုန် ဂဇအ်ဘာကျာ်သြဳမည် ပွိုၚ် ၂၅ ဝဟ်ရ
ဒါယကာဘာဇၞော် နာဲမိုၚ်ဂျဳ ဝွံ မဒှ်မၞိဟ်ဇာတိကွာန်ဝါဍောတ် တကအ်ခၟိုၚ် တုဲ ပၞောဝ်ကဵုကောန်မန်ဂမၠိုၚ် ဒှ်တၠဆေၚ်ပလဝ်ကွဳစက် လတူဍုၚ်ဒဂုၚ် ကၠာအိုတ်မဒှ်ရ
ရန်တၟအ်ကျာ်ဇၞော်ကုသလဂှ် သွက်ဂကူမန်ဂမၠိုၚ်ညးကၠုၚ်လ္ၚောဝ်ကျာ်ဒဂုၚ် ဂွံသ္ပဒတဴအတိုၚ်ပၟိက်စိုတ်ကီု သွက်ကောန်ခၟဳထပိုဲမန်ဂမၠိုၚ် ဂွံကတ်ဗ္တောန်ကွတ်ပညာကီုတုဲသြိုၚ်ပ္တန်လဝ်ဘာကျာ်သြဳမည်ရောၚ်
ကျာ်ဇၞော်ကုသလဂှ် ပ္ဍဲအရာဓဝ်လအေၚ် ဍိုက်ပေၚ်ကၟိုဟ်ဒၟံၚ်တုဲ ဂွံဒုၚ်အထိုၚ်အသးညးဂမၠိုၚ်ရ
စပ်ကဵုပရေၚ်စိုတ်ဓါတ်ညး အေၚ်ဒုၚ်လတူညးတၞဟ်မာန်ဂှ်-ခမာဂုဏ်
စပ်ကဵုစသုၚ်ဗိုက်လ္တက်မံၚ်စံၚ်ဂှ်အေၚ်သတေဟ်လောဲသွာဂှ်-သလ္လေခဂုဏ်
သန္တုဌဳဂုဏ်
စပ်ကဵုပရေၚ်စိုတ်သဝ်ဖျဝ်လဝ်မာနမာန်ဂှ်-နိဝါတဂုဏ်
ဇြိုၚ်ဇြုယ်ဒကုဲလၞုဟ်ဟွံမွဲဂှ်ဍိုက်ပေၚ်ကဵု ဥဌာနဂုဏ်
ညာတ်ဂကူမန်ဂမၠိုၚ် ဘဝဇကုမဒးသဝ် မုက်ဍောတ်မတ်သဝ်တုဲ ပွမဆာန်ဍူဂှ် ဍိုက်ပေၚ်ကဵု ဒယာဂုဏ်
ပ္ဍဲအရာမၚ်မွဲဂကူ ယိုက်ဂၠေၚ်ပရေၚ်ဂကူ ဗွဲမဗွဲကဵုသၞောဝ်လောကဝတ် ဓမ္မဝတ်ဂှ် ဍိုက်ပေၚ်ကဵု နာယကဂုဏ် ၆ သာ်တုဲ ဒုၚ်ဒဒိုက် သွက်ဘာသာ ပညာဂကူမန်ဂှ် လုကဴ ဂၠိုၚ်ကဵုသၞာံပယာံ မလအ်ရောၚ်
ဃောကျာ်ဇၞော်ကုသလ နွံပ္ဍဲဘာကျာ်သြဳမည် တေံဂှ် ဂကူမန်ပိုဲ နူတွဵုရးကွာန်ဇၞော်ကွာန်သၟတ် မၞိဟ်ဟွံတီ မၞိဟ်ဟွံကေၚ်စိုပ် ဘာကျာ်သြဳမည် အောန်ကွေံကွေံရ
မုဟိုတ် မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဂွံကၠုၚ်ဂလိုၚ်ဂှ်ရော - ဟိုတ်နူ စိုတ်ညးသဝ် စိုတ်ညးခိုဟ်ရောၚ်
ဂလာန်ဂှ် ဒှ်စၟတ်သန်
ထပိုဲခၟဳ ခရှ်ဂမၠိုၚ် မကၠုၚ်စိုပ်ဘာကျာ်သြဳမည်တုဲ စပ်ကဵုစသုၚ်ဂှ် ၜိုတ်နွံၜိုတ်စရ
တၟုဲကၠုၚ်ဂၠိုၚ်တုဲ ထညောန်လဝ်မုက် လဟုက်ထေဲလေဝ်ဟၟဲ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒယာဂုဏ်
ဆာန်ဍူဂကူဇကုကွေံကွေံတုဲ သွက်ဂကူမန် အာကၠုၚ်ဂွံဇူဒီုစ အတိုၚ်ပၟိက် မဒးသြိုၚ်ခၞံလဝ် ဘာကျာ်သြဳမည်ရောၚ်
ဃောကျာ်ဇၞော် ဘာကျာ်သြဳမည် နာဲကုသလ မၞုံဂှ် သွက်ဂွံဒှ်အာဲကၟာဲဂကူမန် သွက်ဂွံတီပရေၚ်ဂကူမန် မပ္တံရာဇာဝၚ်မည်ကီု ဝၚ်ဓါတ်ကျာ်ကီု ညးချူခၞံလဝ်တုဲ တက်တြးပ္တိတ်ဗွဲမလအ်ရ
ဗၞတ်တက်တြးပ္တိတ်တုဲ လိက်ဂမၠိုၚ်တအ်ဂှ်- ပါဲနူလိက် ၉ ဂကူဂှ် ကေတ်ယၟုယမာဟွံဒးကီု ဟွံမွဲပ္ဍဲတဲဇကုကီု ယဝ်ရဆဵုညာတ်လဝ်နွံမ္ဂး ထပ်ဗပေၚ်စုတ် နကဵုသညာ စၟတ်သမ္တီဇကုမာန်ရ
လိက်ကၞပ် ညးမချူလဝ် ဟွံဂွံတက်တြးဏီဂှ်လေဝ် နွံဒၟံၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ
ကျာ်ဇၞော်ကုသလဂှ် ဒှ်ခၟဳအာဇနဲမွဲဇကုကီုတုဲ သ္ပတမ်နူကၠိုဟ်တိုန် ပရေၚ်ဂကူ ဘာသာ သာသနာ ဘဝဂကူမဒးဗၠိုက်တၞီ
ဘဝဂကူမဒးယုတ်သဝ်
ဘဝဂကူဟၟဲကဵုဍုၚ်မိတိမဂှ် ဃောစိုတ်ဓါတ်မ္ၚိုဟ်ကြံၚ် တုပ်ညံၚ်ပသဲက္ဍာၚ် ပါၚ်ဂှ်ဟီုတွဟ် တဲဂှ်ချူကှ်ေလိက် စဵုကဵုစိုပ်တရဴရောၚ်
စပ်ကဵု ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် အခိၚ်ကၠာတေအ် ကောန်ဂကူမန် ညးမချဳဒရာၚ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် အောန်တဴဗွဲမလောန်ရ
သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၀၇ ဂိတုကထိုန် ၅ မံက်ဂှ် နာဲဖေါဝ်ချောဝ် အာက္ဍိုၚ်တုဲ ဒက်ပ္တန် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် မဒှ်အဒိကိုပ်ကၠာ မၞုံယၟု ဗော်မန်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်(မွန်တိုၚ်ရၚ်းသားအစည်းအရုံး)ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ကုသလ ဒှ်နာယက
နာဲဖေါဝ်ချောဝ် ဒှ်ဥက္ကဋ္ဌ နာဲဆာန်မန် ဒှ်ညးအုပ်ကာတုဲ ဌာန်ဒတန်ဗော်ဂှ် ဘာယေတာယှေ အရာပ်ဗဟာန် ဍုၚ်ဒဂုၚ် မဒှ်ရ
စတမ်နူ အခိၚ်ဂှ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်ကုသလ ကေုာံ ခမဳသၚ်မန် ညးမတန်တဴဒၟံၚ် ကရောမ်ညးဂမၠိုၚ် ဗိုၚ်ရီုဗၚ်ကၠုၚ် ဗော်မန်ကောန်ဍုၚ်အရၚ် ဗွဲကြဴ ဒှ်အာဗော်ပၠတရဴဍုၚ်မန်ဂှ် စဵုကဵုစိုပ် သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၂၄ အခိၚ်ဗဵုနေဝေန် သီကေတ်အဝဵုအသဳအိုတ်သီုရ
ဗဵုနေဝေန် သီအဝဵုအသဳတုဲ သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ဍုၚ်ဗမာ ဥူနုကီု ဝန်ဇၞော် ဇၟာပ်ဇၟာပ်ဌာန သီုဝန်ဇၞော် ပရေၚ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ် (မွန်ရေးရာဝန်ကြီး) နာဲအံၚ်ထောန် လေဝ် ဒးဒုၚ်ရပ် ချုက်ပၠောပ်ထံၚ်ရ
ဗဵုနေဝေန် ကရေပ်ဓရတ် ကောန်ညးဍုၚ်ကွာန် ကၟာတ်ကၠေအ်ဍုၚ် ဟွံကဵုဆက်ဆောမ် ကဵုဍုၚ်သအာၚ် မၞိဟ်ဍုၚ်သအာၚ်လေဝ် ဟွံကဵုအခေါၚ်လုပ်ဍုၚ်ဗမာ
ကပေါတ် နူအပ္ဍဲဍုၚ် ဟွံကဵုပ္တိတ်မ္ၚး ကပေါတ်နူဍုၚ်မ္ၚးလေဝ် ဟွံကဵုပၠောပ် ကောန်ညးဍုၚ်ကွာန် ခမဳသၚ်တအ်လေဝ် ဒှ်ဒဒိုက်ဗွဲမလောန်
ဒးကာလမွဲတ္ၚဲ ဗၠာဲသၟိၚ်ဗမာတအ် လုပ်ကၠုၚ် ဂၠိုက်ဂၠာဲစၟဳစၟတ် ပ္ဍဲဘာကျာ်သြဳမည် ဂၠံၚ်ဂျာတဝ်ယျ မဒှ်ဒၞာဲဒတန် သၟာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ဂဗညာတ်ဒး လိက်ချူနၚ် နူသၟာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ(နာဲညာဏရံၚ်သဳ) တုဲ ရပ်ဏာကျာ်ဇၞော်ကုသလ ပၠောပ်လဝ် ပ္ဍဲထံၚ် လအ်ဗၞတ်ဘာ်သၞာံ မဒှ်ရ
ဗွဲကြဴ ကျာ်ဇၞော်ကုသလ ဗၠးတိတ် နူထံၚ်တုဲ ဘာကျာ်သြဳမည် မဒှ်ဘာဆုတြေမ် နာဲမိုၚ်ဂျဳ မသြိုၚ်လဝ်ဂှ် တြေမ်အိုဟ်အာတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၃၅ ဂှ် မဒးကလေၚ်သြိုၚ်ပတိုန်တၟိ ဒှ်ဘာတိုက်ပိထပ် နကဵုသြန်ဒါယကာဂမၠိုၚ် အပ္ဍဲဍုၚ်ဒဂုၚ်ကီု သီုဒါယကာ ကွာန်ရးကီု မဒှ်တုဲ သြိုၚ်ပတိုန်ညိညိ လအ်ပွိုၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုသၞာံအခါရ
သြိုၚ်ဘာတိုက်ပိထပ်ဂှ်လေဝ် ဟွံတုဲဒှ် ခိုဟ်ခိုဟ်ဏီ ပ္ဍဲသၞာံသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၃၉ ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ကုသလ က္တဵုဒှ်ဝဲကျာ ဒးတိုန်ဝဳ ပ္ဍဲရုၚ်ဂဉုဲဇၞော် ဍုၚ်ဒဂုၚ် ဗွဲကြဴစှ်ေနူရုၚ်ဂဉုဲတုဲ ဝဳပရာမံၚ် ပ္ဍဲဘာကျာ်သြဳမည်ဂှ်ရ
ရန်တၟအ် ကျာ်ဇၞော်ကုသလ ဟွံဍိုက်ပေၚ်တုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၄၁ ဂှ် ကလေၚ်စဴကၠုၚ် တကအ်ခၟိုၚ် ဌာန်ဇာတိတိုပ်သုက် ပ္ဍဲကွာန်ယိုက်တဝ်ကၞဴ လုကဴ ၃ ဝဟ်ပၠန်ရ
ပံၚ်ပကောံဝဟ်သီုဖအိုတ် ဂွံ ၅၄ ဝဟ် တန်တဴ ပ္ဍဲသာသနာတုဲ ကာလအာယုက်ညး အာစိုပ် ရ၃ ဂါမ်လုပ် ရ၄ သၞာံ
သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၄၄ ဂိတုမာ် ၄ မံက် အခိၚ်အဒေါဝ်တ္ၚဲ မွဲနာဍဳကလေၚ် ညံၚ်ရဴ တ္ၚဲဒစေၚ်စှ်ေလပါ်ပလိုတ် ရုပ်ပၠိုတ်နာမ်ဒဴ သဘဴဓဝ်အနိစ္စပါဲဟွံဗၠးတုဲ စုတိစဴအာသွဝ် ပ္ဍဲဘာတဝ်ကၞဴ တကအ်ခၟိၚ် မဒှ်ရ
ကဝိလိက္ခိတဝွံ ဒှ်မၞိဟ်ဇာတိ ကွာန်ကြုက်ပိ
ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ညးမံင် ပ္ဍဲကွာန်ဟာံဂါံ
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
ညးဝွံ လေပ်ကွတ်ဂမ္ဘဳရ
ကွတ်အစာသဝ်
ဗေဒင်
အ္စာတၠဘာဒေါဝ် ကွာန်ဟာံဂါံ ဗတိုက်ဖအောဝ်တုဲ ညးခၞံလဝ် လိက်သုရသာ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၂၈၅ ဂိတုခ္ဍဲသဳ ၁၂ မံက် တ္ၚဲဗြဴဗ္တိဂှ် ခၞံလိက်သုရသာ
လိက်သုရသာ ( ) ဘာဒေါဝ်မပြဲဗျာံ ဟာံဂါံဂးဝိဟာ
ဒှ်ဇၞော်ပ္ဍဲသင်ဃ အိုဿီုမွဲပြဝါ
ဒလောံဗတောန်အဲရ နဓဝ်ကရုတ်ဏာ
ထောံကၠေံသ္ၚိကၟိန် လၞိန်ကၠေံဓဝ်ဒေါသာ
နွံကဵုဓဝ်သဳလ သုတသီုပညာ
ပိစှော်ဒစိတ် သၟဟ်လၟေင်ဝှ်ဂးသိက္ခာ
လောကဳသမ္ပတ္တိ ဒမၠိဟွံသာဓာ
နဝလောကုတ္တ သ္ပဒၟံင်လွဳပရာ
ဂကောံဂိုန်ဝွံသၟ၄် ဒှ်ဒၟံင်ဥပ္ပ္ၚာ
ဂှ်ညးတံပၠန် ပ္တန်လဝ်မနောဒွါ
အဲဍိက်လ္ၚောဝ်တဴရ ကာယျသီုဝါစာ
ဟိုတ်ညးမဒှ်အ္စာ လ္ၚဝ်ကၠာရအဴ
ဖဵုအဲမလ္ၚဝ် သၟဟ်ကြဳဇှ်ဇၞော်နူဘဴ
ဒၞာဲအဲမစဳဇန်လဝ် ဒွက်ဗ္ဂန်ဏှဴ
ရီုဗင်ဗိုင်ဍံင်သွာ ပၟာနဲဗီုသ္ဍဴ
ကဵုဂွံယးတၟးတဴ ညံင်ရဴမှာစန္ဒ
ပ္ဍဲရးဍုင်ရေဝ်ပၠန် ပ္တန်လဝ်ဥဂ္ဂဟ
ဟာံဂါံမဒှ်သ္ၚိ ကြုက်ပိထာန်မိမ
ဟိုတ်ကံကုသဵုဟေင် စဳရေင်ပ္ဍဲလောက
ဆဂှ်ဟသေင် ပ္ညဳ ကြဳဇှ်ကုသလ
ယင်ဒိန်ဂးဒေသ သ္ဒးပဒၟံင်ကေင်ကာ
ဟိုတ်ကံကုသဵုအဵု ရုန်မဵုဍေံဍံင်သွာ
တန်ဒၟံင်သီုသဳလာ ကေင်ကာလိက္ခိတ
ခုတ်တဴနာမသ္ကဲ ဗဗွဲဝေါဟာရ
တာမွဲဒှ်တံဟေင် တေရေင်လဝ်ဂတ
သ္ပဒၟံင်လွဳပရာ ပညာဂမ္ဘဳရ
ဟိုတ်ဓဝ်ဝါသဏာ တထာဓိကာရ
ညာန်မှာသၟီကဝိ ( ) ပ္ဍဲကဵုသက္ကရာတ် စပ်ပြာတ်ပထမ
လ္ၚီၜါကၠံသ္ဍာံ ဒစာံဣသုန်ဂးသက္က
သွန်တွံမာသာ စှ်ၜါဂးပက္ခ
တ္ၚဲဗြဴဗ္တိဟေင် တိုင်ပရေင်လောက
ရတ္တိံပယာံညဳ နာဍဳသၟ၄်အတှ
ပ္ဍဲကာလဝွံပၠန် ခၞံကၠောန်ပိုတ်ဆန္ဒ
သီုကဵုသုကစ္စတိတ်ပလဝ်ဝါသဏာ
လ္ၚီၜါကၠံသ္ဍာံ ဒစာံဣသုန်ပ္ဍုန်သက္ကရာ
ခ္ဍဲသဳကၠာ ၁၂ မော်ပြဲ တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ
ခါဂးအခိင် ရတ္တိဝွံသ္ဍာံ ဒ္စာံနာဍဳဂ္ညိ
နာဲမှာကဝိ သီုသ္တိပၠန် တိတ်ဆန်လဝ်ကၠာ
လိက္ခိတကၠာ ဂးအ္စာစိ ဒှ်ဂမ္ဘိရာ
ဟိုတ်ဝါသဏာ ညာန်မှာကဝိ သ္တိစွံပ္ဍုန်
သၟိက်ကဵုပြာကတ် လ္ၚတ်တဴဓဝ်အသဝ်နွံဂုန်
အိုတ်ညးနွံဂုန် ပ္ဍုန်ညိမေတ္တာ ပ္ဍဲမှာလိက္ခိ
ဘာသာမန် (ဝါ) အရေဝ်မန် (အင်္ဂလိက်
Mon Language
Burmese
မွန်ဘာသာ) ဂှ် ဒှ်ဂကောံအရေဝ် သြသထြောအေရှတေတ် (Austroasiatic language) မဒှ် အရေဝ်တမ်မူလ ရးအာရှအဂၞဲမွဲရ
ဂကောံအရေဝ် သြသထြောအေရှတေတ် ဂှ် ဒှ်အရေဝ် ဂကူဗွဲမဂၠိုင် မဟီုဂးဒၟံင် ပ္ဍဲၝောအ်ဒေသအာရှအဂၞဲတုဲ ပ္ဍဲအိန္ဒိယ
ဘင်္ဂလာဒေသ်
နဳပဝ် ကေုာံ ဒေသပယျဵု ဍုင်ကြုက် လပါ်သၠုင်ကျာလေဝ် ပြးဇး နွံဒၟံင် ညိညကီုရ
ဂကူမဟီုအရေဝ် သြသထြောအေရှတေတ် သီုဖအိုတ် စၟတ်သမ္တီလဝ် နွံ (၁၆၈) ဂကူကီုလေဝ် ဆဂကူ ဗဳယေတ်နာမ်
ဂကူခမေန် ကေုာံ ဂကူမန်တအ်ဟေင် မၞုံကဵု ရာဇဝင် မဇၞော်လှဲလးရ
အရေဝ်မန်တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ဇၞော်မောဝ်ကၠုင်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ၜိုတ် မလောန်ကၠုင် သၞာံ ၅၅၀၀ သၞာံ အခိင် ဂကူမန်ကဵု ဂကူခမာ စပြးဇးရေင်သကအ် ဟီုမာန်ရ
နူအခိင်ၜိုတ် အေဒဳ (၃) ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဂကူမန်တအ် စုက်လုက် ကုဂကူအန္ဒိယတုဲ လွဳစ မအက္ခရ်ညးတအ်တုဲ ဖန်ဗဒှ်ပတိုန် လိက်ဂကူဇကုရ
ရံင်ကဵု ပရေင်ယေန်သၞာင်မၞိဟ်တုဲ ဂကူမန် မစချူလိက် ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ်အခိင်ၜိုတ် အေဒဳ ၃ ဗွဝ်ကၠံမဒှ်မာန်ရ
ဆဂး လိက်တၟအ် ၜိုတ်မဂွံဆဵု နကဵုဘာသာမန်ဂှ် ပ္ဍဲအေဒဳ ၆ ဗွဝ်ကၠံ) ဂကူမန် ပ္ဍဲခေတ်ဒွါရဝတဳ (လၟုဟ်ဒၞာဲဍုင်သေံထာဲ ကဵု ဍုင်လဴ) ကေုာံ ဒၞာဲဍုင်ဗၟာ လၟုဟ်ရ
အရေဝ်မန်တ္ၚဲဏအ် စနူကဵု အေဒဳ (၃) ဗွဝ်ကၠံဏအ် ဟီုဂွံရ
လိက်မန် ခေတ် (၆) ဗွဝ်ကၠံဂှ် နကဵု ဗီုပြင်အက္ခရ် ၜိုန်ရ တၞဟ်ခြာကဵု ခေတ်သဓီု ကဵု ဗုကာံ တၟာဂလိုင်ကီုလေဝ် ရံင်ကဵု မဝေါဟာရတအ် တုပ်ရေင်သကအ်တုဲ စၟတ်သမ္တီ နဒဒှ် မွဲခေတ် မကော်စ အရေဝ်မန်တြေံ ဂွံရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ အရေဝ်မန် ခေတ်အကြာ (အေဒဳ ၆- ၁၂ ဗွဝ်ကၠံ) ဂှ် ဒှ်အရေဝ် မန်တြေံ မစၟတ်သမ္တီကေတ်မာန်ရ
အရေဝ်မန်လဒေါဝ်ဂှ် စနူ ၜိုတ် (၁၂-၁၅) ဗွဝ်ကၠံ မဒှ်အခိင် တၠညးမိစောဗု ဓမာန်ညး သၟိင်ဓမ္မစေတဳတုဲ လိက်ကြဴနူဂှ် (၁၅-၁၉) ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဒှ် မန်တၟိ မြဴသာ်ဝွံ ပါ်ဂွံရ
ဂကူမန်ဂှ် ဒးဒုင်ဘဲပၞာန် ကုဗၟာမဂၠိုင်ကဵုအလန်တုဲ ပရေင်အရေဝ် လိက်မန်လေဝ် ပြံင်နှဴကုဗၟာ ဗွဲမဂၠိုင်ကီုရ
ဂကူမန် မဒးဒုင်ဘဲပၞာန် အောင်ဇေယျ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၇၅၇ ဂှ် သီုဒးဒုင် ဂစိုတ်ပဠက်ဂကူကီုတုဲ အရေဝ်မန်ဂှ် ဍန်လျစှ်ေအာ စဵုကဵုကြပ်ကၠက်ရ
ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ် မၞိဟ်မဟီုအရေဝ်မန်ဂွံ နွံစ ၜိုတ် ဒစာံ ကိုဋ်ဒှ်ရ
တၞံကင်တၞးဇၞော်အၚ်္ဂလိက်
Rhizophora mucronata loop-root mangrove
red mangrove or Asiatic mangrove)[၂] ဝွံ ဒှ်ဂကူတၞံ မတိုန် ပ္ဍဲကရး (ဇိုင်ၜဳ ဍာ်ဖၞုင်) ကေုာံ ဇိုင်ကြုင်ဂမၠိုင် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲဒေသ အာဖရိက ဗမံက်
ကေုာံ ဒေသ အေန်ဒဝ်-ဖသဳဖိစ် တအ်ရ
တၞံကင်တၞးဇၞော် ဂှ် ဒှ်တၞံဆု ဂကူသၟတ် စဵုကဵု လဒေါဝ် မတိုန်သမၠုင် ၜိုတ် ၂၀ ကဵု ၂၅ မဳတာ (၆၆ ကဵု ၈၂ ပေ) ပ္ဍဲကဵု ဇိုင်ကြုင်ဂမၠိုင်ရ
ပ္ဍဲကဵု ဇိုင်ၜဳမ္ဂး သမၠုင် အကြာၜိုတ် ၁၀ ကဵု ၁၅ မဳတာ (၃၃ ဟွံ ၄၉ ပေ) ဂှ် ဒှ်သမၠုင်ဓမ္မတာရ
တၞံမကြပ်ကဵု ဍာ်ၜဳဂှ် ဒှ်တၞံသၠုင်အိုတ်တုဲ တၞံလပါ်သြင်ဂှ် ဒှ်တၞံသဝ်အိုတ်ရ
တၞံဂှ် နွံ ကုရိုဟ် ဗွဲမဂၠိုင် မရပ်ဗခိုင်လဝ် ၝောအ်တမ်ဍေဟ်ရ
တၞးဍေဟ်ဂှ် နွံဗီုပြင် elliptical တုဲ နွံသမၠုင် ၜိုတ် ၁၂ သေန်ဒဳမဳတာ (၄
၇ ၝောအ်တဲ) တုဲ အနာံ နွံ ၜိုတ် ၆ သေန်ဒဳမဳတာ (၂
၄ ၝောအ်တဲ
ပ္ကဴဍေဟ်ဂှ် တိတ်ပ္ဍဲတမ်ကၞာင်ဍေဟ်ရ
ပ္ကဴဂှ် နွံကထိုက်ပန် အသာ် cream-coloured တုဲ နွံကဵု ကသော်ညိညရ
သတ်ဍေဟ်ဂှ် ဒှ်ဂကူသတ်ဒကေင် (ဂၠိင်င်)ရ
၃] ရိုဟ်ဍေဟ်ဂှ် ဂၠိင်တိတ် နူကဵုၝောအ်တမ်တုဲ ထပက်စှ်ေသၟဝ်တိ မဂၠိုင်ကဵု မဳတာရ
၄] တၞံကင်တၞးဇၞော်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵု ဒေသ အေန်ဒဝ်-ဖသဳဖိစ် ပ္ဍဲမွဲဒမြေပ်ပြင်ၜဳ ကေုာံ ဇိုင်ကြုင် မတိတ်ကဵု ၜဳဂမၠိုင်ရ
၃] ဒၞာဲမဂွံဆဵုကေတ်မာန်ဂှ် ပ္ဍဲတိုက်အာဖရိက (in southeastern Egypt
eastern Ethiopia
eastern Kenya
Madagascar
Mauritius
Mozambique
the Seychelles
Somalia
eastern side of South Africa down to Nahoon the southern most mangrove forest in Africa
southeastern Sudan
and eastern Tanzania
အာရှ (in Burma
Cambodia
India
Pakistan
Iran
Indonesia
the Ryukyu Islands of Japan
Malaysia
Papua New Guinea
the Philippines
Sri Lanka
Taiwan
Thailand
and Vietnam) the ဖသိဖိစ် သၠုင်ကျာ (in the Solomon Islands
and Vanuatu) and သြသတေလျာ (in northern Northern Territory
and northern Queensland
တၞံကင်တၞးဇၞော်ဂှ် စကာဒၟံင် ဒၞာဲဗွဲမဂၠိုင်ရ
ဗွဲမဂၠိုင် စကာ သွက်ဂွံစဵုဒၞာပြင်ၜဳ ညံင်တိဟွံဂွံလီုလာ် ကေုာံ ကလေင်ဗဒှ်ပတိုန် ဂြိုပ်ကရး ညံင်ဂွံစဵုဒၞာ ဘဲဒဏ်လပှ်ဂမၠိုင်ရ
ဟိုတ်နူမစဵုဒၞာ ဘဲသဘာဝ ပ္ဍဲပြင်ၜဳဂှ်ရ မန်တအ် ကော်စ တၞံဏအ် "တၞံကင်" ရ
ဆုဍေဟ်ဂှ် ပအှော် သီုကဵု ကပေါတ်စမြိုင် (ကပေါတ်သြိုင်) ဗွဲမဂၠိုင်ကဵုဒၞာဲရ
သတ်ဍေဟ်ဂှ် ဍုန်စဂွံတုဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ကၠောန်ဝါင်လေဝ်ဂွံကီုရ
တၞးၜတ်တ်ဍေဟ် နဒဒှ် သၞေဝ် စဂွံရ
အလုံမွဲတၞံဂှ် မလေပ်စကာ ပ္ဍဲကဵု ဂဥုဲဂြိုပ် နွံကီုရ
ဘာကရေပ်တၟအ်ရေင် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကရေပ်တၟအ်ရေင်
ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက်
ဒေသရးမန် (တွဵုရးဍုင်ကရေင်
သၞာံ ၂၀၂၄ ဂှ် သင်မလုပ်ဒဂိုန် ခမဳ ၂ ဇကု ထပိုယ် ၂ ဇကု
၁] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဇိနပဝရ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၄၆
ဝှ် ၂၆
ဘာကုန်သာယာ ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ဍုင်ရေဝ်
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
တွဵုရးဍုင်မန်
အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သၞာံ ၂၀၂၁ ဂှ် နွံခမဳ ၂ ဇကု
၁] သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ခမဳ ၃ ဇကု
၂] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဝါရိန္ဒ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၃၂
ဝှ် ၁၂
၁] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဉာဏိဿရ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ က္လိဂွံအာယုက် ၃၈
ဝှ် ၁၇
ဘဒ္ဒန္တဝိလာသ ဝွံ ဒှ်နွံပိုန် ဘာလွဳမာန်ရတ် (နူ သၞာံ ၁၃၅၂) ကွာန်ကအ်ခပုင် ကေုာံ ဘာထံင်ကှ်ေ (နူသၞာံ ၁၃၄၅) ကွာန်ထံင်ကှ်ေ
ဍုင်ကၟာဝက် ရးဇြာတုဲ ဒှ်အစာဓမ္မကထိုက် (အစာဓရ်) ယၟုပြာကတ်မွဲဇကုရ
ကျာ်ဇၞော်အစာဝိလာသဝွံ ပ္ဍဲအခိင် ဘဝသင်သၟတ်တေအ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၃၃၆ ပ္ဍဲဂကောံသင်ဓမံက်ပတိုန်လိက်ပတ်မည်ဂှ် ချဳဓရာင်ကၠုင်လဝ် ဗွဲမကတိုင်ကၟဟ် မွဲစွံ ကုကျာ်ဇၞော်အစာသိင်္ဃ ကေုာံ ကျာ်ဇၞော်ပါလိတ
နကဵု ဂကောံဏအ်ဂှ် တက်ပ္တိတ် လိက်ဂတာပ်ခေတ် ရ
နကဵု ယၟုကၞေဟ် ကြဝိတ်မည်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ချူဇန်ကၠုင်လဝ် လိက်ပရေင်
ကဗျနာနာသာ်နွံရ
နူသၞာံ ၁၃၄၅ ဂှ် ဂွံဒှ် နွံပိုန် ဘာထံင်ကှ်ေ ကွာန်ကၟာဝက်တုဲ ဇၞော်မောဝ်လဝ် ဒတန်သာသနာဂှ် နူဂှ် အာပဒတဴ ပ္ဍဲဘာလွဳမာန်ရတ် ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ခပုင်ပၠန်ရ
ဗွဲကြဴ ကာလအာယုက်ဇၞော်ဂှ် ကၠုင်ပဒတဴ ပ္ဍဲဘာထံင်ကှ်ေပၠန်ရ
ဓမ္မကထိုက် ဘဒ္ဒန္တဝိလာသဝွံ က္တဵုဒှ် မၞိဟ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၃၃ မာတ် ၁၅ (သက္ကရာဇ် ၁၂၉၄ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၅ စွေက်) တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ အခိင်ဂယး ၁၀ နာဍဳ မဒှ်ကောန် နာဲတုင်မံင်
မိဨခေန် ပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ခပုင်
ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်ရ
ပၞောဝ် ကောဒေအ် သီုဖအိုတ် ၆ တၠဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဒှ် ကောန်ထဍဲ မရနုက်ကုပန်
နူ ဍောတ်ဍောတ် ညး ခုတ်ခဴကဵုလဝ် ယၟု မာံယှိုဲခါင် (ရွှေခိုင်း
ၝောဲ ကု ကော ကျာ်ဇၞော်ပိတၠဂှ် မိလျးသန် (မိယှိုဲတာန်
မာံလျးထဝ် (မာံယှိုဲထေ
မာံလျးရတ် (မာံယှိုဲယဳ
ဒေအ်ကျာ်ဇၞော်ၜါဂှ် မိညာဏ်မၞိက် (မိညောအ်မြ
မာံအံင်ကျာင်
အခိင် ကျာ်ဇၞော် ကလိဂွံ အာယုက် ၁၃ သၞာံ
ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၄၅ ဂိတုဨပြဳ ၁၂ (သက္ကရာဇ် ၁၃၀၇ ဂိတုပသာ် ၁၂ မၟံက်) တ္ၚဲအဒိုတ်ဂှ် ပ ထပိုယ်သာမဏဳ ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်အစာသဳလာစာရ ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး ကွာန်ကအ်ခပုင်
ကျာ်ဇၞော် ဒှ် ထပိုယ် ဂွံ ပန်ဝှ်
ရာံတိတ် နူထပိုယ်တုဲ လုပ်ကၠောန်ဗ္ၚ ကရောမ်မိမၜါရ
အခိင်ကာလ မကလိဂွံအာယုက် ၂၂ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၅၄ ဂိတုဂျောန် ၁၁ (သက္ကရာဇ် ၁၃၁၆ ဂိတုဒဂိုန် ၁၁ မၟံက်) တ္ၚဲအဒိုတ်ဂှ် ပ ခမဳ ပ္ဍဲ သိမ် ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး ကွာန်ကအ်ခပုင်
ကျာ်ဇၞော်အစာကေတုမာလာ ဘာအင်ဝ ဒှ် အစာဥပ္ပဇ္ဇျာယ်ရ
ပ္ဍဲ ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞးဂှ် လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် ၁ ဝှ်တုဲ အာကတ် လိက် ဇရေင် ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒက (ကျာ်ဇၞော်ဖျူ) ဘာမဟာဝိဟာရ
ကွာန်ဝါဍောတ် တကအ်ခၟိုင်
နူဂှ် အာကတ် လိက် ဇရေင်ဘဒ္ဒန္တကေတုသာရ ဘာကၠအ်ပၞဟ် ဍုင်မုဟ်ဍုင် မသုန်သၞာံ
နူ ဘာကၠအ်ပၞဟ် ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၃၁၇ ဂှ် ဂွံအံင်ကေတ် တန်ဍောတ် နူ အလဵုအသဳ
သက္ကရာဇ် ၁၃၁၈ ဂှ် ဂွံအံင်ကေတ် တန်ဒေါဝ် နူ အလဵုအသဳရ
နူဂှ် အာပဒတဴ ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဝိသုဒ္ဓ ဘာဇၞော် ကွာန်တၟအ်ကၞေင် ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် ၁ သၞာံ
နူဂှ်ပၠန် အာပဒတဴ ဇရေင်ကျာ်ဇၞော် ဘဒ္ဒန္တကေတုမတဳ ဘာခရိုက်သာံ ဍုင်ရေဝ် ၇ သၞာံ
ဘာကမန် မနွံ ပါင်ဂၠံင်ဝါခရူ မံင်လဝ် မွဲလစုတ်
တုဲ အာပဒတဴ ဇရေင် ဘဒ္ဒန္တကေတုမာလာ ဘာဇၞော် ကွာန်သၞေဟ်ခရေင် ၂ သၞာံရ
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဝိလာသဝွံ နူ ဘဝခမဳသၟတ် ဂှ် ဒှ် ဓမ္မကထိုက် (အစာဓရ်) ယၟု မပြာကတ်မွဲဇကုရ
ပ္ဍဲ ဂကောံသင်မန် မဟာသံဃသာမဂ္ဂဳ မဒှ် ဂကောံ မအာဂတ ပၠတရဴတုဲ မဒက်ပ္တန်လဝ် ကျာ်လဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀ လတူဒဵု ဍုင်မတ်မလီုဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဒှ် ခမဳမယိုက်ဂၠေင် ချဳဓရာင် အဓိကမွဲဇကုရ
ဟိုတ်မဒှ် ဓမ္မကထိုက်မွဲဇကုတုဲ ညးရ ဒှ် မၞိဟ်မတွဟ်ဓရ် ပ္ဍဲ ဂကောံဂှ်
ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ညးဂမၠိုင် ကော်စ ညး တၠဂုဏ်အစာသာသနာ၂၅၀၀
ပ္ဍဲအခိင် သင်သၟတ်မန်တအ် ဂကောံသင်ဓမံက်ပတိုန် လိက်ပတ်မည် ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၃၃၆ဂှ် ချဳဓရာင်ကၠုင်လဝ် နဒဒှ် မၞိဟ်အဓိက မွဲစွံ ကုကျာ်ဇၞော် အစာသိင်္ဃ (ဥက္ကဋ္ဌ
ကျာ်ဇၞော်ပါလိတ (ညးအုပ်ကာ
ကျာ်ဇၞော်ပုပ္ဖ (ဘာဝေလုဝန်) (သကိုပ်ဘဏ္ဍာ) အိန္ဒက (ကၟာဝက် လွဳမာန်ထဝ်
အိန္ဒက (ဍုင်ပံင်
နကု ဂကောံဏအ်ဂှ် တက်ပ္တိတ် လိက်ဂတာပ်ခေတ်
ကျာ်ဇၞော်လေဝ် နယၟုကၞေဟ် ကြဝိတ်မည်ဂှ် ချူဇန်ကၠုင်လဝ် လိက်ပရေင်
ကဗျနာနာသာ်နွံရ
ပၞောဝ်ကဗျ ညးမချူလဝ်ဂမၠိုင်ဂှ် ကဗျ အနန္တမေတ္တာ အိုတ်သီု စက္ကဝါ အဵု တန်တဴလေဝ် သတ်တအ်ကၠာ
တသိုက်စိုတ်ကာယျ ၜါပြကာ လၟိုင်ကောလ ကဵုဂွံတန်တဴအာ
ဍောင်သွာမ္ၚဵု ယဵုဍာ်လံင်ဇြဲ ရိုဟ်တ္ၚဲပတ္ထဏာ ပိုယ်ဖျေဟ်မေတ္တာ မ္ၚဵုမပြဲ ရိုဟ်ဟ်တ္ၚဲ ကဵုဂွံတန်တဴအာ ပိုယ်ဖျေဟ်မေတ္တာ ဂှ် ဗညာကွိင် ဖျေဟ် အခိုက်ဒွက်တုဲ ဒယှ်လဝ်ရ
ဒွက်ဏအ် မွဲအခိင်တေအ် ဂွံမိင်ကေတ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ရေဒဳယော မွဲခဏ မွဲခဏရ
လိက်ဂတာပ်ခေတ် တက်ပ္တိတ်ဂွံ ပိကၞပ်တုဲ
နကုဂကောံဏအ် ချူပ္တိုန် လိက် စပ်ကုအခေါင်ဂကူမန် သီုပလံင်ဗစိုပ် ရုင်ကလုတ်ဂမၠိုင် မနွံ ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာရ
ဟိုတ်နူ လိက်ဏအ်တုဲ မၞိဟ်အဓိက ပ္ဍဲ ဂကောံဏအ် ဥက္ကဋ္ဌ ကျာ်ဇၞော်သိင်္ဃ
ညးအုပ်ကာ ကျာ်ဇၞော်ပါလိတ ဒးဒုင်ရပ်
နကုဂကောံဂှ် သီုပ္တိတ်ဒၟံင် လိက်ဂတာပ်ခေတ် ကီုတုဲ လိက်ဂတာပ်ခေတ်ဂှ်လေဝ် ဒးဒုင် စၟဳစၟတ်ကီုရ
ဆဂး လိက်ဂတာပ်ခေတ် ဂှ် ပ္တိတ်လဝ် အပ္ဍဲအခေါင်တုဲ ပ္တိုန်ဒုဟ် ဟွံဂွံ
နကု ဒုဟ်မပလံင်ဗစိုပ်လိက် ရုင်ကလုတ်ဍုင်သအာင်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်သိင်္ဃ ကု ကျာ်ဇၞော်ပါလိတ ဒးအာ ထံင်
တုဲပၠန် လိက် ဂတာပ်ခေတ်ဂှ်လေဝ် ဟွံဂံင်ဆက်ပ္တိတ်ရ
သွက် သဟဓရ်ဇကုၜါ မနွံ ပ္ဍဲ ထံင် ဂွံစသုင် နကုကျာ်ဇၞော် ကောံကုသကအ်ရဲဂမၠိုင် ပလံင်ဏာ ကခၞာ
ဖရံက်ခၞာတအ်ရ
ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် နကုခမဳသင်မန် ညးမဆာန်ဂကူတအ် ညာတ်ကေတ် ကောန်မန် နူ ကွာန်တအ် ဒှ်ကၠုင် ဒြပ်ရတ် ပြံင်တိုန်မံင် ဍုင်မတ်မလီုမ္ဂး ကောန်ဇာတ် ညးတအ် ဟွံလေပ်မန်
ဒှ်အာ ဗၟာ
ကောန်ဍုင်မတ်မလီု ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ် ဂကူမန်ကီုလေဝ် ဗွဲကြဴဏအ် မၞိဟ်မဟီုအရေဝ်မန်လေပ် အိုတ်အာတုဲ ဒှ်အာ ဗၟာအိုတ်ရ
ဘာလကျာ်ဂမၠိုင်လေဝ် ဘာလ္ၚဵု ကျာ်ဇၞော် ၜိုန်ရ ဟီု အရေဝ်မန် လေပ်ဒၟံင်ဏီဖိုဟ်လေဝ် ကမၠောန်ဇၞော်မောဝ်
မင်မဲ သာသနာ မန်ဂှ် အရီုစိုတ် ဟွံမဲရ
သွက်ဂွံ မင်မဲ ဂကူမန် လတူ ဍုင်မတ်မလီုတုဲ ခမဳမန်တအ် စိုတ်ထတ်ဒၟံင် သွက်ဂွံပ္တန် ဘာမန် လတူ ဍုင်မတ်မလီုရ
မဂွံပ္တန် ဘာမန်ဂွံဂှ် နွံ ၜါနဲ
ရာန် တိကၠအ်တုဲ ဗဒှ်ပ္တိုန် ဘာတၟိ
ဟွံသေင်မ္ဂး ဘာလကျာ် မဒှ်အာ ဘာဗၟာတအ်ဂှ် ရာန်ကေတ်တုဲ ဗဒှ်ပ္တိုန် ဘာမန်
ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ အခိင်မပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲဘာကုန်တက္ခဳ (စာရေကြီးကုန်) ဂှ် ဘာဇောတိကရာမ (စျေးကြို) ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ် ဂကူမန်
ဆဂး စိုတ်မန် ဟွံမဲ ညံင်ရဴ ကျာ်ဇၞော် လတူ ဍုင်မတ်မလီု ဗွဲမဂၠိုင်တအ်ကီုရ
ကျာ်ဇၞော် ဘာဇောတိကရာမဂှ် ဘာညးဂှ် ညး သွံကဵု
ဆဂး ညးလေဝ် ဗျု
ဂွံအာမံင် ဘာတၞဟ်လေဝ် ဒှ်ဟွံမာန်
ညး ထ္ပက်ကဵု စၟတ်တဲ
အခိင်ညး ဟွံမဲမ္ဂး ဘာဂှ် ညး ကဵု ဇကု ပ ကျာ်ဇၞော်
င္ၚုဟ်ဘာဂှ် ၇၀၀၀ ဒကေဝ်
ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ညာတ်ကေတ်
ပ္ဍဲ ဘာဂှ် ကောန်မေန်ညးလေဝ် နွံဒၟံင်
တုဲပၠန် အကြာဂှ် စိုတ် ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဂတးအာမ္ဂး ဗီုလဵုဂွံပရော
ဗွဲကြဴ ဒှ် အမှုအရာ မာန်တုဲ ဟွံရာန်ရ
ဗွဲကြဴ ဘာဂှ် တၠဂုဏ်အစာစန္ဒိမာ
ဘာဝင်က ရာန်ကဵုတုဲ ပအပ်ကဵု တၠဂုဏ်ကြောအ် ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာဂှ်ရ
ဗွဲကြဴညိ သ္ၚိဂကူကရေင် မနွံ ပ္ဍဲ အရာပ်က္ၜင်ထဝ်ဂှ်လေဝ် သွံကဵုကီု
ဆဂး င္ၚုဟ်ဍင်လောန်အာ
ကျာ်ဇၞော် ဟွံဒး စိုတ်ကွေဟ်ကွေဟ်တုဲ ဟွံဒှ်ရာန်ပၠန်
နူဂှ် ကျာ်ဇၞော် အာပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာဇၞော် ကွာန်သၞေဟ်ခရေင်
သက္ကရာဇ် ၜိုတ် ၁၃၄၂ ဂှ် နူ ဘာဇၞော် ကွာန်သၞေဟ်ခရေင်ဂှ် က္ညကၠုင် ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေ ကွာန်ကၟာဝက်ရ
ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ပုပ္ဖ (တၠဂုဏ်ခေအ်) ဒှ်ဒၟံင် ကျာ်ဇၞော် ဘာထံင်ကှ်ေဂှ်ရ
သက္ကရာဇ် ၁၃၄၅ ကျာ်ဇၞော်ပုပ္ဖ စဴအာသွဝ်တုဲ မဂွံဒုင်ခပတိုန် နဒဒှ် ညးမနွံပိုန် ဘာထံင်ကှ်ေဂှ်ရ
ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ က္လိဂွံ အာယုက် ၅၁
၂၉ ဝှ်
ကြဴနူ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ မဂွံဒှ် ကျာ်ဇၞော်တုဲ ခမဳသင် နူ ကွာန်ဒူရာ
နူ ကွာန်ကအ်ဒုန်မြင်တအ် ကၠုင်ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် တုဲ ခမဳသင် ဂၠိုင်တိုန်တုဲ ဒတန်သာသနာ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် နူ မကေင်နွံလဝ် ကျာ်ဇၞော်မွဲကဵု ကပ္ပိယမွဲဂှ် ဒှ်ကၠုင် ခမဳသင် အကြာ ၂၀ - ၃၀ ဇကုရ
နူစ သက္ကရာဇ် ၁၃၄၇ ကေတ်လျိုင် နဒဒှ် ဂကောံသံဃနာယက ကွာန်ထံင်ကှ်ေ ကောံ ကုသဇိုင်ဝန် ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်ဂှ် လုပ် ယိုက်ဂၠေင်လဝ် ကီုရ
သက္ကရာဇ် ၁၃၅၂ ဂှ် ဘာနိဗ္ဗိန္ဒာရာမ မဒှ် ဘာလကျာ် မနွံဗဒါယ် ကၟာဘင်ဍင်
ကွာန်ကအ်ခပုင် မဒှ်ဒၟံင် ဘာလကျာ်ဗၟာဂှ် ဟိုတ်နူ ကျာ်ဇၞော် ဗၟာ ဘာဂှ် က္လိလောန် ဒုဟ်သာသနာတုဲ ဒးတိတ်အာ နူဘာဂှ်ရ
တၞဟ်နမဂွံ ဆက်မင်မဲအာ ဒတန်သာသနာဂှ်တုဲ နူ ကျာ်ဇၞော်အစာတၠဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး ကောံ ကု ဂကောံသံဃနာယက ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ပ္အပ်ကဵု ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ရ
ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ကျာ်ဇၞော် ပ္အပ်ကဵု ကောန်ကွးဇကု တၠဂုဏ်အစာ ဝဳရိယ (တၠဂုဏ်အုန်းသီး) မညး ဒှ် ဇာတိ ကွာန်ကအ်ဒုန်မြင်တုဲ ညး အာပဒတဴ ပ္ဍဲဘာတေအ်ရ
ညး စိုပ် ဘာဂှ်တုဲ ယၟုဘာဂှ် ညးသၠာဲစုတ် ဘာလွဳမာန်ရတ် ရ
လညာတ်ဒဿန ကျာ်ဇၞော်အစာဝိလာသ မစပ်် ကု ပရေင်ဂကူမန်မ္ဂး ဗွဲမဂၠိုင် ပိုယ်ဂွံဆဵုကေတ် နူ လိက်ပရေင်
လိက်ပေါမ် မညး ချူလဝ် ပ္ဍဲ လိက်ဂတာပ်ခေတ် ဂၠိုင်ရ
ပ္ဍဲ လိက်ဂတာပ်ခေတ် ကၞပ်မွဲဂှ် ကျာ်ဇၞော် ချူလဝ် "ပေါမ်ကောန်ဗော် မင်ပြေင်" မွဲရ
ပ္ဍဲ ပေါမ်ဂှ် နွံ ညးတၠဒြပ် တြုဟ် ကု ဗြဴ ညးၜါ က္လိဂွံလဝ် ကောန်မွဲ ကဵုလဝ် ယၟု ကောန်ဗော်
ဟိုတ်နူ မပတှ်ေ ပိုန်ဒြပ်တုဲ ဟွံကဵု ဗ္တောန်ပညာ
ဗွဲကြဴ ပိုန်ဒြပ် ယာဲတတအ် လေင်အိုတ်တုဲ သှ်ေ ဒြပ်ညိည ရာန် ပြေင်မသုန်တုဲ ကဵု ကောန်ဗော် မင်စပြေင်
မွဲကရောမ် ကုဂမာပြေင်ပန်ဂှ် ကောန်ဗော် အာမင် ပြေင်ဇကု မသုန်ဂှ်ရ
ပြေင် ညးတၞဟ် နွံ ကုကၠံ
ပြေင်ကောန်ဗော် နွံဆ မသုန်ဓဝ်ရ
ဆဂး ဇၟာပ်ပြေင် မလုပ် ကၠအ်ညးတၞဟ်
မလုပ် အရှာမ်ဘာမ္ဂး ဒှ်ဒၟံင် ပြေင် ကောန်ဗော်တွဵု တုဲ ညးတၞဟ်တအ် မံင်ၜိုဟ်ၜိုဟ်
ကောန်ဗော် မွဲဓဝ် ဒးဒြေပ် ထဍေင်ဒၟံင် ပြေင် ကၠိုဟ်တ္ၚဲတုဲ ညးတေအ် ဟီု ကုအပါညးတေအ် ဒဒှ်ရ ပြေင် ညးတေအ် ဂၠာန်
လုပ် ကၠအ်ညးတၞဟ်
ညးတေအ် မိက်ဂွံကဵု သွံထောအ်ရ
အပါ ကောန်ဗော် စှ်ေစိုတ် ကောန်ဗော် ဟွံတီ ပြေင်ဇကု ဒှ်မာန်ရောင်တုဲ ပ္ဍဲ ဂြင်ပြေင် ကောန်ဗော်မသုန်ဂှ် အပါညးတေအ် စုတ်လဝ် ကုလကံက်ထာင်သတ်ဗြဴ
သွက် ကောန်ဗော် ဂွံသမ္တီ ပြေင်ဇကုဒးရ
ကောန်ဗော် လဴဟီု ကုညးတၞဟ်တုဲ ညးတၞဟ်တအ်လေဝ် စုတ်ဗက် လကံင် ထာင်သတ်ဗြဴ ပ္ဍဲ ဂြင်ပြေင် ညးတၞဟ်ကီုရ
ပြေင် လုပ်ကၠအ် ညးတၞဟ်ဟီု ပြေင်ကောန်ဗော် ဂးတုဲ ကောန်ဗော် ဟီု [၁] မြဴသာ်ဝွံ ကျာ်ဇၞော်အုပ်လဝ် နိဂီု ပေါမ်ညးရ
ကောန်ဗော်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ပတုပ်လဝ် နဒဒှ် ဥပမာ ဂကူမန် ဒှ်မာန်ရ
ဂကူမန်ဂှ် ဒှ် ဂကူ မနွံ ကုဝင်သၠုင်ပြဲ
တ္ၚဲဏအ် ဒှ်ဒၟံင် ဆမၞိဟ်ကၟင်ပြေင်
ဟိုတ်နူ ပညာ ဟွံမဲတုဲ ဣလဵု ဒှ် ကမၠောန်ဇကု
ဣလဵု ဟွံဒှ် ကမၠောန်ဇကုဂှ် ပါ်ပါယ်ဟွံဒးတုဲ ဗက်ကၠောန်ဒၟံင် ဖအိုတ်
ဒးဒုင်စကာ ကုညးတၞဟ်
ယဝ်ရ ကမၠောန်ဇကု ဇကုကၠောန်မ္ဂး
ယဝ်ရ ပြေင်ဇကုရ ဇကုမင်မ္ဂး ဇကု ဟွံဒးဍောင်
ကမၠောန်လေဝ် စိုပ်တရဴပြဟ် စိုပ်တရဴဂၠိုင်ရ
လညာတ် ဒဿန ကျာ်ဇၞော်ဏအ် စဵုတ္ၚဲဏအ် ကိတ်ညဳဒၟံင်ဖိုဟ်ရ
လကျာ်ဂကူတၞဟ် သြိုင်ဘာလေဝ် ဇကု ဒးကဵု
လကျာ်မန်ဇကု သြိုင်ဘာလေဝ် ဇကု ဒးကဵု
ဂကူတၞဟ် ကၠုင်လေဝ် ဇကု ဒးဗ္စ
ကပေါတ် ဂကူတၞဟ်လေဝ် ဇကု ဒးရာန် ဒးလိင်
က္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူတၞဟ် ကၠောန် သွက်အဝဵုဍေဟ်လေဝ် ဇကု ဒးဗိုင်ကၠောန် ဗိုင်ချိုတ်မ္ဂး
ဇကု ဟွံဍောင် ညးဂှ် ဂွံဍောင်ရော
တုဲပၠန် ဇကု ဗျိဒၟံင် ပြေင်ဇကု ဂၠာန်
မၞိဟ်ဇကု ဂကူဇကု ဟီုဟွံမာန်
အတိုင် လညာတ်ဏအ်ပၠန် ကျာ်ဇၞော် ချူလဝ် လိက်ပရေင် "ဗရုမံင် မဟောသဓ" ပ္ဍဲ လိက်ဂတာပ်ခေတ် ကၞပ်ပိ
ကျာ်ဇၞော် အုပ်လဝ် နိဂီုလိက်ညး [၂] ပ္ဍဲ သဘင်မာဲ သၞာံ ၁၉၉၀ တေအ်ဂှ် ပ္ဍဲ ကၟာဝက် ဗော်ကိစ္စဇၞော် အိုတ် ဂကောံဒဳမဝ်ကရေသဳကောန်ဂကူမန် ကု ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဒြဟတ်ဇၞော်ဒၟံင်ရ
ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ဒှ်လဝ် ပရေင်ကလိုက်ကမဵု ဒစာံပန်မ ဟွံလအ် ကွေဟ်ကွေဟ်တုဲ ရဲကၟာဝက် လ္ၚဵုတအ်ဟီု ကွးဘာ မတိတ်အာဂြိုပ်တအ် ဍေဟ် ဂွံစဴကၠုင် ဗွဲမပြဟ်မာန်တုဲ သ္ဒးစုတ်ကဵု မာဲ ကုဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ (ဗော်ခမံက်)ရောင်
ဗော်မန်ဂှ် ဂွံလဝ် တဆိပ်ပ္ကဴသၟိင်တ္ၚဲတုဲ အရေဝ် အကြာကွာန် ဟီုဒၟံင် "ဂလဝ် ခမံက်တုဲမှ ၜှ်ကဴဂွံ" အဓိပ္ပါယ်ဍေဟ်ဂှ် ဗော်အေဝ်အေဝ်ဒဳ ဇၞးတုဲဟေင် အခေါင်အရာ မန် မံက်ဂတဝ်မာန်ရ
ဟီုပရူ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ပ္ဍဲ ကၟာဝက်မ္ဂး အရာပိုယ် ဝိုတ်စ ဟွံဂွံ နွံမွဲ
အရာဂှ် ဒှ် အရာမဒးကေတ် ခန်လ္ၚတ်ခိုဟ်လေဝ် ဟီုဂွံရ
ပ္ဍဲ ကၟာဝက်ဂှ် ဂကောံၜိုပ်ဗၠာဲ ဟီုဂှ် ဒှ် ဂကောံတွိင်တွိုက်မန် ဒြဟတ်ဇၞော်ဒၟံင် ၜိုတ်ဒးရးရ
ကောန်ဂကောံ ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ် ကွးဘာ တက္ကသိုလ်တြေံဂၠိုင်ရ
ပ္ဍဲ မွဲတ္ၚဲ ကၠာဟွံစပေါယ်ဏီ အဃော ညးတအ် မပလေဝ်ပလေတ် ပ္ကိတ်ဒၟံင် တွိင်တွိုက်ဂှ် ညးတအ် ဟွံဂွံ ဗိုက်လတက် ကယျိုင်မန်ဏီရ
ညးဂှ်မွဲ အာဟီု ကုကျာ်ဇၞော်ပါလိတ
ဒဒှ်ရ ရဲ ဂကောံၜိုပ်ဗၠာဲတအ်ဂှ် ဟွံဗိုက် ကယျိုင်မန်တုဲ ကျာ်ဇၞော်ပါလိတလေဝ် စိုတ်ဓါတ်ဂကူ ထတ် ၜက်လောန်ကာဲ ချူလိက် ဟီုၜေဟ်ၜါယ်ဏာ ဍေဟ်တအ် ဗွဲမသကာတ် မြဟ်ရ
ကောန်ဂကောံ ၜိုပ်ဗၠာဲတအ်လေဝ် ဒှ် ဒေါသ
ထေဲ ကုကျာ်ဇၞော်တုဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် ညးတအ် ဟွံဗိုက်လတက် ကယျိုင်မန်ရ
ကျာ်ဇၞော်လေဝ် ထေဲ လတူထေဲပၠန် တုဲ နူဂှ်တုဲ ဟိုတ်နူထေဲ ကုကျာ်ဇၞော်ပါလိတတုဲ နူ ဂကောံၜိုပ်ဗၠာဲ ဗွဲမဂၠိုင် ဟွံဆက်ကၠောန် ကမၠောန်မန်ရ
ယၟုဝိုင်ဂဳတဂှ်လေဝ် နူ ဂကောံၜိုပ်ဗၠာဲဂှ် ဒှ်အာ ဟင်္သာပျို
ဗွဲကြဴညိ အခိင် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ က္တဵုဒှ်ကၠုင်ဂှ် မၞိဟ် နူ ဂကောံဂှ် ကြပ်သီုဖအိုတ် ဒှ်အာ ကောန်ဗော် အေန်အေဝ်ဒဳ အိုတ်ရ
စနူဂှ်တုဲ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဒြဟတ်ဇၞော်အာ ပ္ဍဲ ကွာန်ကၟာဝက် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲအရာပ်လဒေါဝ်ကွာန်ဂှ်ရ
ပ္ဍဲ အခိင်တဝဟ်မာဲဂှ် ဒှ် အခိင် ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ပံက်လဝ် ဘာမန်ဥတုကညင်တုဲ နကုအဲ
ဗ္တောန်ဒၟံင်လိက် ကုကွးဘာတအ်ရ
ကျာ်ဇၞော် မိင် နူတၞဟ်တုဲ လဴကဵု ပိုယ် အရေဝ်မွဲပိုတ် "ဒိုင်ဗျုဇိုင်ကဝ် ဂလဝ်ခမံက် လ္ပလုပ်ခံက်ပိုယ်" အခိင်ဂှ် ဒဝ်အံင်သာန်သုကျဳ ဒးဒၟံင် ထံင်သ္ၚိတုဲ ညးဟီုစ ဒိုင်ဗျုဇိုင်ကဝ်
တုဲပၠန် အေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဂွံလဝ် တဆိပ်ခမံက်တုဲ မိင်ဒး အရေဝ်ဂှ်ဗက် ကၠိုဟ်အာ အဓိပ္ပါယ်ရ
နကုအဲ ဗ္တောန်ကဵု ကွးဘာဥတုကညင်တအ်တုဲ ဇၟာပ် ဍေဟ်တအ် မဆဵု ရဲဗော်အေန်အေဝ်ဒဳမ္ဂး ဍေဟ်တအ် ပခေအ်လဝ် ဇိုင်မွဲဒိုဟ်တုဲ ကရေဲ "ဒိုင်ဗျုဇိုင်ကဝ် ဂလဝ်ခမံက် လ္ပလုပ်ခံက်ပိုယ် ဒေင် ဒေင်" ရ
သွက်ဂွံ ပ္ဒေါအ် ကောန်င္ၚာ်တအ်ဂှ်တုဲ ရဲဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတအ် ကၠုင်ဟီု ကုကျာ်ဇၞော်ရ
မုညးတအ် မဟီုဂးဒၟံင်ဂှ် နကုအဲ ဟွံဂွံမိင်
နကုအဲလေဝ် အခိင်ဂှ် အာယုက်ဍောတ် အဃောကြဴတုဲ မၞိဟ်စဂှ် စှ်ေ နူဘာ အဲဗလးကဵု ကောန်င္ၚာ်တအ် ကရေဲဗက် လက်ကြဴ "ဒိုင်ဗျုဇိုင်ကဝ် ဂလဝ်ခမံက် လ္ပလုပ်ခံက်ပိုယ် ဒေင် ဒေင်" ရ
ကျာ်ဇၞော် ၜိုန်ရတီဒၟံင်ကီုလေဝ် မုဟွံဟီုကဵုအဲ ကၠတ်အီဒၟံင် သ္ၚိတ်သ္ၚိတ် ဒှ်မာန်ရ
တ္ၚဲစုတ်မာဲဂှ် ဂိတုမေ ၂၇ (ဇှ်ေ ၄ မမံက်) ဂိတုမေ ၂၃ (တ္ၚဲသဳ ဂိတုပသာ်အိုတ်) ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ကဵုတက် ခၞုက် ဟွံကဵုဇူ တက်ဒၟံင် ဟွံဒေါအ်တုဲ
ဒါယကာတအ် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲ ဘာ မုဒှ်ရော ကေတ်ဟွံဒး ဂၠောဲတိုန်ကၠုင်ဘာ သီုဖအိုတ်ရ
ဗွဲမဂၠိုင် ပွမတက် ခၞုက်ဗီုဂှ်မ္ဂး ကျာ်ဇၞော် ဒှ် မွဲမွဲသာ်ရ
ဒါယကာ ပေင်ဒၟံင် ဘာရ
ကျာ်ဇၞော် တိုန်ပၞင်တုဲ ဟီု "အဲဂွံမိင်ဒၟံင် အကြာအရာပ် အကြာကွာန်
ညးလ္ၚဵုဟီု "ဂလဝ်ခမံက်တုဲမှ ၜှ်ကဴဂွံ
ဒါယကာပိုယ် ဒှ်ဒၟံင် သံသယ
ပိတ္ၚဲပၠန် ဂွံအာစုတ် မာဲ ကုညးဂှ် ဟွံတီ
ကမၠောန်ညး ညးကၠောန် မန်ဇၞော်မောဝ်ဍာံ
ဇကုမန် ကမၠောန်မန်ဇကု ဇကုဟွံကၠောန်တှ်ေ ညးဂှ် ဂွံကၠုင်ကၠောန်ကဵု ဇကုရော
ယဝ်ရ ဗော်မန် ဇကုဟွံမဲမ္ဂး ဂွံစုတ် မာဲ ကုဗော်လဵု ဇကု ဒးရုဲ
လၟုဟ် ဗော်မန်ဇကု နွံနွံဒၟံင်ဖိုဟ် ဇကု ဂွံစုတ်မာဲ ကုဗော်လဵု ကေတ်ဟွံဒးဟီုဂှ် ဒှ်ဟွံဂွံ
ဒါယကာတအ် စုတ်မာဲ ကုဗော်မန်ဇကု
တဆိပ်ပကဴသၟိင်တ္ၚဲ ဂှ်ညိ
ဂးရ
ပ္ဍဲ ကွာန်ထံင်ကှ်ေဂှ် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဂွံဏာ မာဲညိညဓဝ်ရ
ဒါယကာဘာထံင်ကှ်ေ ကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် စုတ်မာဲ ကုဗော်မန် ဖအိုတ်ရ
စဵုကဵုတ္ၚဲဏအ် အရာပ်ထံင်ကှ်ေဂှ် လၟိဟ်မမာဲ သွက် ဗော်မန် ဒြဟတ်ဇၞော်ဒၟံင်ဖိုဟ်ရ
သွက်ကောန်သင်တအ် ကျာ်ဇၞော် ဖန်ဇန်လဝ် အခိင်နာနာသာ်
အခိင် ဗ္တောန်လိက်
အခိင်ပတုဲဝတ် မပ္တံ သ္အးဇ္ၚးဘာ
အခိင်ဝေင်
အခိင်ဝေင်မ္ဂး ပ္ဍဲ သလာတ် သၟဝ်တၞံတဵုဇၞော်မွဲတၞံ (ဒၞာဲ ဇြပ်သဘင်ဓရ် လၟုဟ်) ဂှ် အလဵုဇကု ကျာ်ဇၞော် ဗိုင်ထိင်
ဗိုင်ပ ဒေင် ကရောမ် ကောန်ထပိုယ် ကွးဘာ ညးမဝေင်ဒၟံင်တအ်ရ
ဝေင်တေတ်မဖာန် ဒှ်တမ်
မၞိဟ်ကျ ဒးဒုင်ဗာကအ်
ဝေင်နာနာသာ်ရ
အလဵုဇကုကျာ်ဇၞော် ဂြိုင်အီဒၟံင် အကြာ ကောန်ထပိုယ်
ကွးဘာတအ်ဂှ်ရ
ပ္ဍဲ ဘာလကျာ်ဏအ်ဂှ် ဒှ် ဒၞာဲ မပကောံလဝ် ကောန်ဇာတ် မကၠုင်နူ ပွဳပွူနာနာတုဲ ပရေင်ပမာန် (မၞိဟ်ဇၞော် ပမာန် ကုမၞိဟ်ဍောတ်) (bullying) နွံစဒှ်ရ
ပရေင်ပမာန် ရေင်သကအ်ဂှ် နကုကျာ်ဇၞော် ရပ်လဝ် သၞောဝ်တေင်တေင် (Zero Tolerance Policy) ကီုလေဝ် အိုတ်အာ ဟွံမာန်
နွံစဒၟံင် ညိညဖိုဟ်ရ
ကလေင်ချပ်ရံင်မ္ဂး နဲကဲ ကျာ်ဇၞော်မဖန်လဝ် ပရေင်ပမာန်ဂွံအောန်ဂှ် ကဵုဝေင်မွဲစွံ
တုဲပၠန် အကြာ ညးမွဲကုမွဲ ဒးနွံ ပရေင်ဓဝ်ယာရ
ညး ဖျေဟ်လဝ် သၞောဝ်
သတ်ဆု သတ်ဒုန် မနွံပ္ဍဲဘာဂှ် သီုဖအိုတ် အတိုင်ပၟိက်စိုတ်ဇကု ၜှ်စ ဟွံဂွံ
တုဲပၠန် နကုဘာလေဝ် ပါယ်နူ သတ်ဗြဴတုဲ သွံစမ္ၚး ဟွံဂွံ
ဒးကဵု ကောန်ထပိုယ်
ကွးဘာတအ် စ သီုဖအိုတ်ရ
ပ္ဍဲ ဘာဂှ် တၞံသတ်ဆု ဂၠိုင်ကွေဟ်ကွေဟ်ရ
ပြဟ်စှ်ေကၠုင် ဇကု ဆဵုလေဝ် ဇကု စဟွံဂွံ
ဒးကၠုင်စွံလဝ် ဒၞာဲ ဘာကုဋ်ဂှ် ဖအိုတ်ရ
ဇၟာပ်တ္ၚဲ အတိုင်လၟိဟ်မၞိဟ် မနွံ ဍောတ်ဇၞော် ဟွံရုဲ ညး ကဵု ဂအုမ်စွံလဝ် သတ်ဆုတအ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်မွဲ ကရဴလဝ် စး
မၞိဟ်မွဲ စၞောန် ဂအုမ်သတ်ဆု တအ်တုဲ မၞိဟ်မကရဴစးဂှ် ကော်ယၟု မၞိဟ်ဂှ်မ္ဂး မၞိဟ်ဂှ် ဂွံ ဂအုမ်ဂှ်ရ
ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ် မၞိဟ် မဒးစိုတ် တၞံဆု တၞံကဴတုဲ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ညး တဵုလဝ် တၞံပ္ကဴနာနာ
တုဲပၠန် ဒၞာဲ မဒှ်ဒၟံင် အုမ်ရာပ်တအ်ဂှ်လေဝ် ညး ကဵုပသောင်ဖအး လဝ်ရ
အခိင်တေအ် အရှာမ်ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ဟိုတ်နူ အုပ်ခြုမ်ဂၠိုင်
တၞံဆုဇၞော်ဇၞော် အာယုက် မနွံအာယုက် ပိပန်ကၠံလေဝ် ဂၠိုင်
တုဲပၠန် နွံ ကြပ်ဒၟံင် ကုၜဳပၠန်တုဲ ဇြုံလေဝ် ဂၠိုင် ဗွဲမလောန်ရ
ရဲကွာန်တအ်လေဝ် ဟီုစ ဒၞာဲကလော်မကြမ်မွဲ ကီုရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ကမၠောန်သအးဇ္ၚး ပသောင် အရှာမ်ဘာ
ဗဝ်သၠုင်ပ္တိုန်တိဂှ် ကျာ်ဇၞော် ကၠောန်ကၠုင်လဝ် သၞာံ ဗွဲမဂၠိုင်ရ
အခိင်နူဂယး စဴ ပိဏ္ဍပါတ်
ကဵု ပိုန်ဂယးတုဲမ္ဂး အခိင်သတ်ဆုမ္ဂး ပရအ်စ သတ်ဆု
တုဲမ္ဂး ဗှ်လိက်
ကဵု ပိုန်တငဲ
ကဵု ပိုန်တငဲတုဲ ဒးတိက် သီု ညးဖအိုတ်
မွဲနာဍဳ ကလေင် ဗတောန်လိက်
သဝ်တ္ၚဲ အခိင်ဝေင်
အခိင်ကညင်မ္ဂး ဒးဖဍာ် တၞံကဴတအ်ရ
ညးၜါ မွဲနုင်ထုင် ဂၠေင်ဍာ်တုဲ ဖဍာ် တၞံပ္ကဴတအ်ရ
ကျာ်ဇၞော် ပ အဓိက ကုလိက်မန်
လိက်ဗၟာ
ဂၞန် ပိဘာသာဏအ် ညံင်ဗှ် ချူ
တော်ဒးတုဲ လိက်ပရိယတ် မပ္တံ သုတ်စဉ်
ဒ္ဂေတ်ဝတ်သာမဏဳတအ်ရ
ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ဒှ် ဂကောံဂိုဏ် ဘာလွဳမာန်ထဝ်
ဘာလွဳမာန်ထဝ် ကု ဘာထံင်ကှ်ေ အာကၠုင် ကၠောအ်ဍ ရေင်သကအ် ကွေဟ်ကွေဟ်ရ
ကြဴနူ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ဒှ် ကျာ်ဇၞော်တုဲ မုဟွံလအ် ပဋိပက္ခ ဇၞော်ဇၞော် က္တဵုဒှ်ကၠုင် ရ
ဟိုတ်ဍေဟ်ဂှ် ဒါယကာလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ကၠုင်ဘာမ္ဂး အရာလဵု ကောန်ထပိုယ်တအ် ပဂွံ
အရာလဵု ကောန်ထပိုယ်တအ် ပဟွံဂွံ
ဥပမာ ကောန်ထပိုယ်မ္ဂး ဒးမံင် သိပ်သိပ်ဂၠိပ်ဂၠိပ် ဝေင်ဒၟံင် ဗီု ကောန်င္ၚာ်မ္ၚး ဟွံဂွံ
ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ကောန်ထပိုယ်တအ်ဂှ် အခိင်ဝေင်မ္ဂး ဝေင်
အခိင် ဗတောန်လိက်မ္ဂး ဗတောန်လိက်
အခိင်လ္ၚောဝ်ကျာ်မ္ဂး လ္ၚောဝ်ကျာ်
အခိင်ဇကု မကၠောန်မွဲမွဲမ္ဂး ညံင်စိုတ် ဂွံလုပ်စ ပ္ဍဲကမၠောန်ဇကု မကၠောန်ဒၟံင်ဂှ် ကိစ္စဇၞော်ရ
တုဲပၠန် ကျာ်ဇၞော် ဖျေဟ်လဝ် ဒၞာဲလဵုမ္ဂး ဝေင်ဂွံ
ဒၞာဲလဵုမ္ဂး ဝေင်ဟွံဂွံ
ဗွဲတၟေင် လပါ်ဂၠံင် ပါင်မုက်ဘာ (ပါင်တြင်ဇၞော်) ကောံ ကုဗဒါယ် ကျာ်စေတဳတေအ်မ္ဂး ဟွံကဵုဝေင်
ဟွံကဵုညာန်
နူ အခိုက်တြေံ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ကိစ္စ ပ္ဍဲ ဘာသီုဖအိုတ်ဂှ် ဒါယကာတအ်ရ ဖန်တုဲ
ကျာ်ဇၞော် ဖန်ဟွံတုဲ
ပဟိုတ် ကုအရာဏအ်တုဲ ကျာ်ဇၞော် ကေင်ဟီု ကျာ်ဇၞော် နွံ ပ္ဍဲကွာန်
တာရဝါန် နွံ ပ္ဍဲဘာ မဂွံ အဓိပ္ပါယ် ဒါယကာဂှ် ဒှ်ဒၟံင် ကျာ်ဇၞော် မၞိဟ် မဟီုတုဲ
ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ်ဒၟံင် ဆကၟင်ဘာ ဟေင်ရ
ဒါယကာ ညးဟွံဂွံ ပၟိက်စိုတ်ဇကုတအ်ဂှ် အာဟီု ကုအစာတၠ ဘာလွဳမာန်ထဝ်
သွက်ဂွံ ထဍေင်ပ္တိတ် ကျာ်ဇၞော် နူ ဘာရ
မွဲလပါ်ဂှ်ပၠန် ပၞောဝ် ကုကျာ်ဇၞော် ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ဂိုဏ်ပဝါရဏာဂှ် စှ်ေ နူ အစာတၠတုဲ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသဂှ် ဒှ် မၞိဟ် ဝှ်ဇၞော်အိုတ်ရ
အရာဏအ်လေဝ် ကျာ်ဇၞော်လ္ၚဵု ဟွံဒးဂၞပ်ကီုရ
သွက်ဂွံ ထဍေင်ပ္တိတ် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ နူ ဘာဂွံဂှ် ဒါယကာ ကောံ ကုအစာတၠဂိုဏ် စောဲလဝ် ဒုဟ်အမှု နွံ နာနာသာ်ရ
အမှုဂှ် နကုဂကောံဂိုဏ် လေဝ် ပသောင် ဟွံဂွံ
နကု ဂကောံသံဃနာယက ပွိုင်ဍုင်လေဝ် ပသောင်ဟွံဂွံ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကောံသံဃနာယက ကၟိန်ဍုင် ကျာ်ဇၞော် ဘာဆု ကွာန်သၞေဟ်ဗဒဝ် ဒးပသောင်ရ
ဗီုဒှ်ဂှ် ပၞောဝ် ကုဒါယကာဂမၠိုင် မပါ်တိတ်အာဂှ် ဒါယကာမွဲတၠဂှ် ညာတ်ကေတ် ဒှ်ဟွံမာန်
ဒှ်ဟွံထေက်တုဲ တင်ဂၞင် မပ္တိုန်လဝ် ဒုဟ်
တုဲပၠန် ဂလာန်မပ္တိုန်လဝ် ဒုဟ် သီုဖအိုတ်ဂှ် ကၠုင်ကၠတ်လဴဗ္စ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ရ
အခိင်ကာလ မစၟဳစၟတ်ဂှ် ဇၟာပ် ဂကောံသင်သံဃနာယက ကၟိန်ဍုင် မသၟာန်နင် ကျာ်ဇၞော် သှ်ကဵု သောင်သောင်ကၠးကၠးမာန်ဖအိုတ်တုဲ ကျာ်ဇၞော် ဝိလာသ ဂွံဇၞးကေတ် အမှုဂှ်ရ
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် နူ ဂကောံကျာ်ဇၞော်ဘာတၞဟ်တအ်ဂှ် ဘပဠကၠုင် ညးတအ် ပ္ကောံ မၞိဟ်တုဲ ထဍေင်ပ္တိတ် ညး နူ ကွာန်ကၟာဝက်ဂှ်ရောင် ဂးလဝ်ရ
ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ပ္ဍဲပါင်မုက်ဘာဂှ် ကၟာတ်လဝ် ကသေအ် နကု ဇုက်ဇရိဟ်ဇၞော်ဇၞော်
တုဲပၠန် ချူလဝ် လိက် ဘာသာမန်
ဘာသာဗၟာ "မၞိဟ်ဟွံမဲ အခေါင် လ္ပလုပ် ဘာ
တုဲပၠန် ဒါယကာ ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင် သီုတငဲ သီုဗတံ ကောံတိက်မင်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဘာရ
ဆဂး ကိစ္စဂှ် ညိင်သ္ၚိတ်ဇြ တုဲအာ အတိုင်ဂှ်ရ
ဘာထံင်ကှ်ေ ဂှ်လေဝ် နကု မွဲဘာ မွဲဂိုဏ် ညးမွဲဓဝ် တန်တဴအာ ဗွဲတၞဟ်ခြာ ရ
ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ကမၠောန်ပရေင်သာသနာ ပ္ဍဲ ကၟာဝက် သီုဖအိုတ် ဗီုကဵု လံင်ဗဗေင်ဇၞော် မဒှ် သဘင်လံင်ဗဗေင်သ္ၚု လကျာ်လၟိဟ်ဗဒါယ်လ္ၚီ
နိမန်နင် ခမဳသင်ပလုင် ဘာဍုင်ကွာန်တၞဟ်တၞဟ် ခမဳသင်မန်ကီု သီုကဵု ခမဳသင်ဗၟာ
ခမဳသင်ကရေင်ဂှ်လေဝ် ဟွံနိမန် ဘာထံင်ကှ်ေရ
နကု ဒါယကာ ဘာထံင်ကှ်ေ ကၠောန် သဘင်လံင်ဗဗေင်ဇၞော် ပ္ဍဲ အရှာမ်ဘာဇကု ကေင်ဒှ်လဝ် နွံကီုရ
တုဲပၠန် သဘင်ဖ္ဍောတ်ပဌာန်
သဘင်သွဟ်လိက်
ကမၠောန်ဇၞော်မောဝ်ကျာ်တၟအ် ကျာ်ဇြာတအ်ဂှ် ဟွံဂွံပါလုပ်ကၠောန်ရ
ပါယ်နူဂှ်တုဲ ကမၠောန်ဂကူ ဗီုကဵု ဗတောန် လိက်မန် ဥတုကညင်တအ်လေဝ် ဟွံဂွံပါလုပ်တုဲ နကုနဲကဲဇကု ဗီုပြင်ဇကု လိက်ဗွဟ်ဇကု မွဲဟေင် ဗ္တောန်ကၠုင် လိက်မန်ဥတုကညင် ပ္ဍဲ ဘာဇကု ကုဇကုရ
စပ်ကု ပရေင်မဒးဒုင်ပါယ်လဝ်ဏအ်တုဲ နကဵု ပရေင်ပူဂိုလ်အဲ အရာ မဝိုတ်ဟွံမာန် နွံမွဲရ
ပိုယ်ဂှ် ဒှ် မၞိဟ် အရာပ်ကြုင်ထၜိုန်တုဲ အခိင် ပိုယ် ဍောတ်ဍောတ်တေအ်မ္ဂး ပိုယ် ပလံင် ပ္ကဴဝတ် ပ္ဍဲ ဘာလွဳမာန်ထဝ် ရ
ဗွဲကြဴ ပိုယ်တအ် ပြံင်အာမံင် ကွာန်ထံင်ကှ်ေတုဲ ရဲသ္ၚိိပိုယ် ညးတိုန် ဘာထံင်ကှ်ေ
အဲ ဒှ်ဂွံ ထပိုယ်မွဲၜါဝှ်တုဲ ကာလဘာထံင်ကှ်ေ မဒးဒုင် တးပါယ် နူ ဂကောံကွာန်ကၟာဝက်ဂှ် မိနော်ပိုယ် မိကောန်တဝ် ဂှ် အာယုက်ဇၞော် အာဘာ ဟွံမာန်တုဲ နကုအဲ ရိုဟ်တ္ၚဲသဳလ် စှ်ေကဵု သဳလ် ကုမိနော် ပ္ဍဲသ္ၚိညး အရာပ်ကြုင်ထၜိုန်တေအ်ရ
ဗွဲကြဴညိ မိနော် စုတိအာရ
မိနော်ဂှ် ဒှ် ဒါယကာ ဘာလွဳမာန်ထဝ်
အဲ မညး ဒှ် ကောန်စဴ ကောန်ထပိုယ်မွဲဍောတ်ဂှ် ၜိုန်ရ အပါပိုယ် မိက်ဂွံကဵုအာ ဖျေဟ်ကမ္မဋ္ဌာန် ကီုလေဝ် အခေါင်အာ ဟွံမဲ
တုဲပၠန် တ္ၚဲမကၠောန်စ ပကုသဵုလေဝ် အခေါင်အာ ဟွံမဲကီုရ
နူ ဘာလွဳမာန်ထဝ် ဟွံကဵုကၠုင်ဟာ
နကု ကျာ်ဇၞော် ဟွံကဵု အာဟာဂှ် အပါပိုယ် ဟွံလဴထ္ၜးတုဲ အဲ ဟွံတီကေတ် ဒဵုတ္ၚဲဏအ်ရ
ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသဝွံ ပ္ဍဲ ကွာန်ကၟာဝက်ဂှ် ၜိုန်ရ ဟွံဂွံဒုင်နိမန်ကီုလေဝ် ညး ဒှ် အစာဓရ် ဒယှ်မွဲဇကုတုဲ ယဝ်ရ ညးဒုင်တဲမ္ဂး ဇၟာပ်တ္ၚဲသဳလ် ညး ဒး နိမန် သွက်ဂွံအာတွဟ်ဓရ် ပ္ဍဲ ကွာန်တၞဟ်ရ
ဆဂး တ္ၚဲသဳလ်ဇၞော်ဇၞော်တအ်မ္ဂး ညး မံင် ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေ သွက်ဂွံ ပ္တုဲ ကေင်ကာသာသၞာ ပ္ဍဲ ဘာဇကုရ
အရာတၟေင် မနွံ ပ္ဍဲ ကျာ်ဇၞော်မွဲပၠန်ဂှ် ကဝါ်မွဲမွဲတုဲ ဒုင်ဒါန်သြန် ပ္ဍဲ အကြာကွာန်ဂှ် ညး ဟွံဒုင်တဲ ညး ဟွံကဵုကၠောန်ရ
ပ္ဍဲ ကွာန်ကၟာဝက်ပိုယ် အခိင်ကၠာတေအ် ကဝါ်သ္ၚာလလးကထိုန် ဟီုဂှ် အခိုက် ဟွံမဲဏီရ
နကု ကျာ်ဇၞော် မိက်ဂွံကၠောန် ကဝါ်သ္ၚာလလးကထိုန် ပ္ဍဲ ကွာန်ထံင်ကှ်ေဂှ်ရ
ဒါယကာမွဲဂှ် ကၠုင်ဟီု ညးတၞဟ်ဟီုစ မိက်ဂွံဂွံ လှုဲတုဲ ကၠောန်ဗဒှ်ပ္တိုန် အခိုက်တၟိ
ကျာ်ဇၞော်ဟီု ဒၞာဲမၞိဟ်တအ် မဂွံစုတ်လှုဲဒါန် ဗီုကဵု ဗဗေင်တအ်ဂှ် ညး ဟွံကဵုစုတ် ပ္ဍဲ ကဝါ်ဂှ်ရ
ကာလပိုယ်ဍောတ်ဍောတ် အခိင်မဒှ် ထပိုယ်တၟိတၟိတေအ်မ္ဂး ကျာ်ဇၞော် ညး လဴထ္ၜး ညး ပၟဝ်ဒၟံင် ဂုဏ်ကျာ်ဒစိတ် နကု အဓိဋ္ဌာန် နွံနွံရ
သီု ညး ကေင် ဗ္တောန်ကဵု ပိုယ် နဲကဲဂွံပၟဝ် ဂုဏ်ကျာ်ဒစိတ်ကီုရ
ပါယ်နူဂှ်တုဲ ညး သီုပတှ်ေဒၟံင် ဗီုကဵု မဗဒါတအ်တုဲ ညး ကု တၠဂုဏ်အစာမွဲဇကု
ညး ကော်စ တၠဂုဏ်ဂှ် ဂုဏ်တၟိ (နူခၟိုင်) တံင်ဒၟံင် သီုဓမုင်ဏီရ
ညး ကြာတ်ဒၟံင် မဗဒါ သၟဝ်ဘာ ပိုယ်တအ် ကၠတ်ကျောဝ် နူ လတူဘာ
မၞိဟ်ဇၞော်ဇၞော်တအ် မုကၠောန် မုပ ကောန်င္ၚာ်တအ် စိုတ်လုပ်စ မိက်ဂွံတီဂှ် ဒှ် သဘာဝမွဲရ
ထပိုယ်ဂေါသိတ ဇာတိကအ်ဒုန်မြင် (ဒေအ် တၠဂုဏ်အုန်းသီး) ဂှ် ဒှ် ညးမဗိုင်ကၠောန် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ
ကမၠောန်ဗဒါဂှ် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ကု ဂုဏ်တၟိ ညးၜါဂှ်ရ ကၠောန်
တုဲမ္ဂး ထပိုယ်ဂေါသိတဂှ် ဗိုင်စုတ် ပၟတ်
ဗိုင် ကၠောန်
အဲ ထေင်ကေတ်မ္ဂး ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ် အစာဓရ်ဒယှ်တုဲ စပ်ကုင္ၚုဟ်ခရိတ်မအိုတ်ဂှ် ညး ဖ္အိုတ်
စပ် ကုနဲကဲ မကၠောန်ဂှ် ဂုဏ်တၟိဂှ် ဒှ် မၞိဟ်မကၠောန်
ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲ သဟဓရ်ၜါ ဟီုဂးဒၟံင် ရေင်သကအ် ဒဒှ်ရ မဗဒါ ညးတအ် မဇက်ဒၟံင်ဂှ် အကာဲအရာ ခိုဟ်ဒၟံင်
ကြပ်အံင်ဒၟံင် ကွေဟ်ကွေဟ်ရ
အရေဝ်ဂှ် ထပိုယ်မွဲ မဒှ် ကောန်ရဲတမ္ၚာ နူ ထံင်ကှ်ေဂှ် ဂွံမိင်ကေတ်တုဲ အခိင်ဗလးမတ် မွဲလစုတ် အာကၠတ်ကေတ် ထောအ် မဗဒါဂှ်ရ
ဟိုတ်နူ မဗဒါဂှ် ကၠေအ်အာတုဲ ကျာ်ဇၞော် ကု ဂုဏ်တၟိ ညးမဒှ် သဟဓရ်ၜါဇကုဂှ် ခယျဗၠေတ် ရေင်သကအ်တုဲ စဵုကဵု ရံင်မုက် ရေင်သကအ် ဟွံဂွံရ
ဗွဲကြဴညိ ဂုဏ်တၟိဂှ် ပြံင်တိတ် နူ ဘာထံင်ကှ်ေတုဲ ဂွံဒှ် ကျာ်ဇၞော် ဘာတၟိ ကွာန်ကၟာၜါ
ပရူမဗဒါ မဒးဒုင်ကၠတ်ဂှ် ညးတအ် သီုညးၜါ ဟွံဂွံ တီကေတ်လဝ် စဵုတ္ၚဲဏအ်ရ
နကုအဲဂှ် ဗွဲကြဴဏအ်ဟေင် ဂွံတီကေတ်ရ
ဓမ္မကထိုက် ဘဒ္ဒန္တဝိလာသဝွံ ဒှ် ညး မတ္ၚအ်ဗှ်လိက်မွဲတုဲ ရိုဟ်ရိုဟ်တ္ၚဲ ဇၟာပ် မဂွံအခိင်ဂှ် ညး ဗှ်ဒၟံင် လိက် လၟိုန်ကာလရ
ဗွဲတၟေင် လိက်မဆေင် ကုဒဿနဘဝတအ်ဂှ် ညးမလေပ် ဗှ်ဂၠိုင်ရ
ရန်တၟအ် ကုကောန်ကွးတအ် စိုတ်ဂွံလုပ်စ ပရေင်ဗှ်လိက်တုဲ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် လိက်ကောန်င္ၚာ်ကီု သီုကဵု လိက်ညးဇၞော် ဗီုကု လိက်ကာတောန် လိက် ရွှေသွေး
မိုးသောက်ပန်း
လိက်ဂျာနေဝ် ဂကူနာနာ
လိက်ပရိုင်တအ်ဂှ် ဒုင်ကေတ်လဝ် လၟေင်လၟေင်ရ
အခိင် ကွးဘာတက္ကသိုလ်ဂမၠိုင် မကၠုင်သွံ လိက်မဂ္ဂဇြေန် ပ္ဍဲ ဘာပၠန်လေဝ် ကောန်ထပိုယ် ကောန်နာဲတအ် သီုဖအိုတ် ညးမွဲ မွဲကၞပ် ညး ကဵုရာန်ဗှ် ဖအိုတ်ရ
ဟိုတ်နူ အသိင် ဗှ်လိက် အသိင်ဗ္စာရဏာ ညး ခိုဟ် ဒှ်မာန်ရောင် ဗွဲကြဴဏအ် လညာတ်ဒဿန လပါ်ဓရ်ကီု သီုကဵု ဒဿန ပရေင်ဘဝဂှ် ပြံင်လှာဲ တၞဟ်ခြာအာ ဗွဲမဂၠိုင်လောန်ရ
စပ်ကုဒဿနဘဝမ္ဂး ညး ကေင်ဟီုလဝ် သီုစၞောန်ထ္ၜးကဵု ပိုဒ်လိက် နူပါဠိ "ယဝ်ရ ကမ်အတိက် နွံမ္ဂး
ကမ်အတိက်ဂှ် အသိင်ကဵုဖဵု ပ္ဍဲ အခိင်ကာလ ပ္တန် ပဋိသန္ဓိ မွဲဆန်ခဏဂှ် ဟေင်ရ
သၟေဟ်နူဂှ်မ္ဂး ကမ် နူဘဝဏအ် ကောံ ကုပွဳပွူပ္ဍဲဘဝဏအ်ဟေင်ရ
ယဝ်ရ ကမ်အတိက် ကဵုဖဵု လပါ်ပရေအ်မ္ဂး မၞိဟ်ဂှ် ဍိုန်နူဂဝ်
ဠဴနူဂဝ်
ဟွံသေင်မ္ဂး က္ဍဟ်ဟွံပေင် နူဂဝ် က္တဵုဒှ်ရ
သွက်မၞိဟ် ဟွံဍိုန်နူဂဝ် ဟွံဠဴနူဂဝ် ဟွံကြအ် နူဂဝ်တအ်မ္ဂး ကမ်အတိက် ကဵုလဝ်ဖိုလ် ခိုဟ်ခိုဟ် တုဲတုဲ ဖအိုတ်ရ
လညာတ်ဒဿနဏအ်ဂှ် ပကဵု ညး ဒၞာဲလ္ၚဵု လညာတ် ဂွံတၞဟ်ခြာ
ချပ် တၞဟ်ခြာ
နူ မၞိဟ်မပတှ်ေကမ် အတိက်တအ်ရ
လညာတ်ညးမ္ဂး မၞိဟ်မပတှ်ေကမ်အတိက် ဇၟာပ်ဇၟာပ် ဒၞာဲဂှ် ဒှ် အရာ သွက်ဂွံပရေစိုတ်မွဲဟေင်တုဲ ဒှ် အရာ ဓဝ်ဍာံ ဟွံသေင်ရ
ကျာ်ဇၞော် ကေင်ဟီုဒၟံင် ကုပိုယ် ဂၠိုင်ကုအလန်ဂှ် သွက်မၞိိဟ်တအ် ဂွံဒ္ဂေတ် ဂွံမံင်ခိုဟ်ခိုဟ်တုဲ အစာဘာသာတအ် "ဘ ကုနရက် လှေအ် ကုဍုင်သွဝ်
အရာဟွံခိုဟ်ဂှ် အစာဘာသာတအ် စကာ အရာမဘ မလှေအ်ဏအ်တုဲ ဖန် သွက် ဂုဏ်ဖိုလ်ဇကု ဗွဲမလောန်ကာဲရ
စပ်ကုဒဿန မဆေင်ကုကျာ်ပၠန် လညာတ်ကျာ်ဇၞော်မ္ဂး ဂုဏ်ကျာ် ဒစိတ် ညးမဟီုလဝ်ဂှ် ညးမိက်ဂွံကဵု ကၠိုဟ် လက္သန်ကျာ်ဒစိတ်
ဟီုမွဲသာ်ပၠန် မၞိဟ်လဵုမွဲဟွံဟီု ယဝ်ရ ဍိုက်ပေင်တဴ ကုလက္သန်ဒစိတ် သာ် မညး ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ်ဂှ်မ္ဂး ပူဂိုလ်ဂှ် အရာဂှ် "ကျာ်" ပိုယ် ကော်စဂွံရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂုဏ်ကျာ်ဒစိတ်ဂှ် စၞးမကဵု ဗှ်ဖ္ဍောတ်ပၟဝ်ဒၟံင်ဂှ် ညံင်ဂွံကၠိုဟ် အဓိိပ္ပါယ်ဂှ် လ္ၚတ်တုဲ နဒဒှ် ပၞောန်ဗ္ၜတ်မွဲ စကာတုဲ ဣလဵုဒှ် ကျာ်
ဣလဵု ဟွံဒှ်ကျာ်ဂှ် ညး မိက်ဂွံကဵုလ္ၚတ်ရ
ပၞောဝ်ကု ဂုဏ်ကျာ်ဒစိတ်ဂှ် "အနုတ္တရော ပုရိသ ဒမ္မသာရထိ" မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဒဒှ် မနွံ ကုလက္သန် မဟီုတွဟ် ဒၠောအ်ဗ္တောန် ကုညးဂမၠိုင်မာန်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် မလေပ် ထံက်ထ္ၜး ဟီုဂးဂၠိုင်ရ
မုဟိုတ် ရောမ္ဂး မၞိဟ်တအ်ဂှ် ပ္တိတ်ဒြဟတ် ပ္တန်ဒၟံင် ရုပ်ကျာ်ဇၞော်ဇၞော် ဍောတ်ဍောတ် ဂှ် ၜိုန်ရ ပိုယ်တအ် ကော် ကျာ် ကီုလေဝ်
ရုပ်တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူ မဟီုဒၠောအ် ဗ္တောန် ကောန်မၞိဟ်တအ် ဟွံမာန်တုဲ ကျာ်ဂှ် ညး ဟွံမိက် စၟတ်သမ္တီ ပေင်ပေင်ရ
ပဋိမာရုပ်တအ်ဂှ် ဒှ် ဆအယာံမာတ် ပညပ် မပကဵု နဒဒှ် သင်္ကေတ မၞိဟ်တအ် ညာတ်ဒးမ္ဂး ညံင်ဂွံချပ်ဂွံ ဂၠံင်ဓရ် မညး တွဟ်လေဝ်ဂှ် ဟေင်ရ
ဂၠိုင်နူဂှ် နကု ကျာ်ဇၞော် ဟွံညာတ်
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပွမဒက်ပ္တန်လဝ် ကျာ် မပေင်ဒၟံင်ဒဵု မပေင်ဒၟံင် ဂၠံင်တအ်ဂှ် ဒှ် အမှိက်အမှောန် ဘာသာ ကျာ်ဇၞော် ကေင်ဟီုလဝ် ကုပိုယ် ဂၠိုင်ကုအလန်ရ
ဟိုတ်နူ ဒဿနညး မနွံသာ်ဏအ်တုဲ ပွမပူဇဴပၟတ်ပၞာင်သ္ဍဴ
ပုင်သၟုတ်တအ်ဂှ် ဒှ် အရာအခိုက် ကၞာ အခိုက်အလိုက် မွဲဟေင် ကၠောန်ထေက်တုဲ ဒးစွံ အရီု ဒးပ္တိတ် ဒြဟတ် ဗွဲမဇၞော်ကုဒြဟတ်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဟွံကေင် ဗတိုက်ဖအောဝ် လဝ် ပိုယ်ရ
စပ်ကုဒဿန မဆေင် ကုဓရ်မ္ဂး ကျာ်ဇၞော် မလေပ်ဖ္ဍောတ်ထ္ၜးကဵု ကဗျလင်္ကာ မညး ဇန်လဝ် ယၟုကဗျ "ဓဝ်မ္ဂးဂှ်" ရ
လင်္ကာဂှ် သ္ဘဴဍေဟ်ကဵုဍေဟ် ပ္ကင်ရင်ကွေဟ် ကော်ဂး ဓဝ်ရနာဲ
ခိုဟ်ပရေအ်ၜါဆာဲ ဗ္ဒာဲကဵုဟိုတ် က္တဵုဒှ်အိုတ်ရနာဲ
ခိုဟ်ဂှ်ကုသိုလ် ဖဵုဍေဟ်ပြဲ ပ္ဍဲခန္ဓနာဲရောင်
ပရေအ်အကုသဵု ဖဵုဍေဟ်ယုတ် ထ္ၜုတ်ခန္ဓနာဲရောင်
ဟိုတ်ဖဵုၜါဂှ် က္တဵုဒှ်ပြဲ ပ္ဍဲခန္ဓနာဲရောင်
မိက်ဂွံတီသောင် ဍောင်ဓဝ်သ္တိ စွံလဝ် ပ္ဍဲသ္ၚိညိ
အဓိပ္ပါယ် ညးမိက်ဂွံဟီုဂှ် ဓဝ်ဟီုမ္ဂးဂှ် နွံဒၟံင် သဘဴဍေဟ်ကုဍေဟ်
ခိုဟ်ကီု ပရေအ်ကီု ပဟိုတ်နူ ကုဟိုတ်မွဲမွဲတုဲ ဍေဟ်က္တဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ခန္ဓဇကုရ
အရာမပကဵု ညံင်မၞး ဂွံၜိုဟ်သြိုဟ် က္တဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ခန္ဓမၞးမ္ဂး မၞးဒှ် ကုသိုလ်
အရာမပကဵု ညံင်မၞး ဂွံဒုင်စသိုင်ပရေအ်မ္ဂး မၞး ဒှ် အကုသိုလ်ရ
မၞး ဒှ် ကုသိုလ်ကီု
မၞး ဒှ် အကုသိုလ်ကီု တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ခန္ဓမၞး ဟေင်ရ
ညံင်ဂွံတီ အရာမကတဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ခန္ဓဇကုဂှ် မၞး ဒးမံင် နကုသတိ
ဟီုမွဲသာ်ပၠန် ဓဝ်သတိမွဲဂှ် စွံလဝ် ပ္ဍဲဇကုဇကု လၟိုန် ကာလညိ
ဟီုမွဲသာ်ပၠန် လညာတ်ကျာ်ဇၞော်မ္ဂး ပိုယ် ဂွံဒှ် ကုသိုလ်ကီု ပိုယ် ဂွံဒှ် အကုသိုလ်ကီု အရာတအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ပိုယ်ဟေင်ရ
စပ်ကု ဓဝ်တုဲ အရာညး မလေပ်ဟီုဒၠောအ်ဗ္တောန် ကုပိုယ် ဂၠိုင်ကုအလန် နွံမွဲပၠန်ဂှ် သမ္မပ္ပဋ္ဌာန် ၄ သာ်ဂှ်ရ
သမ္မပ္ပဋ္ဌာန် ၄ ဂှ် ညးဇန်လဝ် ကဗျ ဓဝ်အကုသိုလ် က္တဵုဒှ်တုဲ သ္ၚဳလလံပါယ်ကၠာ သ္ပလွဳပြာ အကုသဵုဂှ် ဟွံက္တဵုဒှ် ညံင်ဟွံက္တဵုဒှ် ပြဟ်လွဳပြာ ကုသဵုမွဲဂှ် ဟွံက္တဵုဒှ် တၞဟ်နက္တဵုဒှ် ပြဟ်လွဳပြာ က္တဵုဒှ်တုဲဂှ် သှ်ပ္တဴကၠာ ညံင်ဇၞော်မောဝ်အာ သ္ပလွဳပြာ ဟီုဂၠေအ်ဂၠေအ်မ္ဂး စိုတ်ဟွံခိုဟ် က္တဵုဒှ်တုဲ ဗွဲကြဴ ညံင်ဟွံဂွံက္တဵုဒှ်ပၠန် ဝေင်ပါယ်
စိုတ်ခိုဟ် က္တဵုဒှ်တုဲ ဗွဲကြဴ ညံင်ဂွံက္တဵုဒှ်ပၠန် ဆက်လွဳပရာ
ဟီုကၠးကၠးမ္ဂး မံင်တန်တဴ ညံင်ဂွံကိတ်ညဳ ကုပရေင်ထတ်ယုက်စိုတ် (mental health) ရ
ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မနွံကဵု ဒဿနဘဝ ကမ် (ဝါ) ကမၠောန်
တုဲပၠန် ဒှ် မၞိဟ် မဒုင်ကေတ်လဝ် အနတ္တဝါဒ (ဝါဒ မဒှ်လီု)တုဲ စိုတ်ကုသိုလ်ကီု စိုတ်အကုသိုလ်ကီု မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ပိုယ်တအ်ဂှ် သှ်ေတန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ပိုယ် ဗွဲမလအ်ဂှ် ညး ဟွံဒုင်တဲရ
ဟိုတ်နူသညာ (ဝါ) ဟိုတ်နူ ပိုယ်သမ္တီလဝ်တုဲ က္လေင်ဗှ်ဗၞုဟ် ပရူတအ်တုဲ ကုသိုလ် အကုသိုလ်ဂှ် က္လေင်က္တဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ပိုယ်မာန်ရ
ညး ပ္တုပ် နဥပမာ စိုတ် ပိုယ်မၞိဟ်တအ်ဂှ် တုပ်တဴ ညံင်ရဴပၟတ်ပၞာင်
ပၟတ်မဂဵုလဝ် နူ ကိုပ်ကၠာဂှ် ယဝ်ရ သှ်ေၜက်ဒၟံင်မ္ဂး ပၟတ်တအ် ဇၞော်တိုန် ဇၞော်တိုန် ပၟတ်တအ်ဂှ် မွဲလစုတ်ဓဝ် ဒှ်အာ တၟာဒဵုမာန်ရ
ပၟတ်တြေံ ဂဵုအိုတ်အာ ပၟတ်တၟိ က္တဵုဒှ်ကၠုင်ပၠန်
စဵု ဖျုန်ပၞာင်အိုတ်ရ
ဖျုန်ပၞာင် ဟွံအိုတ်မွဲသာ် ဟိုတ်နူ ဒြဟတ်ဒမြိုဟ် မ္ၚးမွဲမွဲတုဲ ပၟတ်ပၞာင် ဒးပၠိုတ်အာလေဝ် နွံရ
ပၟတ်တြေံဂှ် ဟွံအိုတ်အာ
သှ်ေဒၟံင် (ဝါ) စိုတ်ကုသိုလ် စိုတ်အကုသိုလ် မကတဵုဒှ်လဝ်တုဲတအ် ဟွံအိုတ်အာ သှ်ေဒၟံင်မ္ဂး ဟွံဒှ် အနတ္တဝါဒ
ဒှ် အတ္တဝါဒ
ဗီုဏအ် ကျာ်ဇၞော် ညာတ်ကေတ်ရ
အရာတၞဟ်ခြာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကု ဟိန္ဒူဂှ် ပ္ဍဲ အရာဏအ်ရ
ဟိန္ဒူဂှ် အတ္တဝါဒ
အရာမွဲမွဲ အိုတ်အာဟွံမဲ သှ်ေတန်တဴဒၟံင်
ကျာ်တြဲပိုယ်ဂှ် လညာတ်တၞဟ်ခြာနူဂှ် ဒှ် အနတ္တဝါဒဳ အရာအိုတ်သီုဂှ် ဒှ်လီုဒၟံင်
တန်တဴဒၟံင် အတိုင်ဗီုတြေံ ဟွံမဲရ
ဒုင်သဇိုင် ကုလညာတ်ဒဿန လတူကျာ် ကောံ ကုဓဝ် (ကုသိုလ် အကုသိုလ်) ပြဲ
ပရေအ် ဗွဲလတူဝွံတုဲ နကုလညာတ်ကျာ်ဇၞော်မ္ဂး ပ္ဍဲ အရာလဵု
ပ္ဍဲ ပူဂိုလ်လဵုလေဝ် ပြဲဒၟံင် တွဵု
ယုတ်ပရေအ်ဒၟံင် တွဵု ဟွံမဲ
တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ဆန်ခဏ စိုတ်ပူဂိုလ်ဂှ် မကတဵုဒှ်ဒၟံင်ရ
ယဝ်ရ မၞိဟ်မွဲ စိုတ်ကုသိုလ် (စိုတ်ခိုဟ် က္တဵုဒှ်ဒၟံင်မ္ဂး) ပ္ဍဲ ဆန်ခဏဂှ် ဒှ် မၞိဟ်ပရဲ
ဒှ် ပူဂိုလ်ပရဲ
ဒှ် ပူဂိုလ်ကုသိုလ်ရ
ပ္ဍဲ ဆန်ခဏ စိုတ်အကုသိုလ် (စိုတ်ဟွံခိုဟ်
စိုတ်ပရေအ်ပရေအ်) က္တဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ပူဂိုလ်ဂှ်မ္ဂး ညးလဵု ဟွံဟီု
မၞိဟ်ဂှ် ကယျိုင်လဵု လတက်လတက်
ဒၞာဲလဵု တန်တဴတန်တဴ
ဟွံဒှ် မၞိဟ်ခိုဟ်ခိုဟ် မၞိဟ်ပြဲပြဲရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ နကု အလဵုဇကု ကျာ်ဇၞော်လေဝ် ပြဲနူညးတၞဟ် ဇၟာပ်အခိင် ဇၟာပ်အခါဂှ် ညး ဟွံဒုင်ကေတ်လဝ်ရ
အရာလတူတအ်ဂှ် ညးသရောပ်တုဲ ညးဇန်လဝ် ကဗျ မွဲပိုဒ် ညး ကဵုလဝ် ယၟုကဗျဂှ် ကျာ်ပညပ်
ကျာ်ပရမတ်
မတ်ဖျုန် မတ်ညာဏ်) ကျာ်မ္ဂးကျာ် ပသာ်ဂွံဆဵု ဒးဗဵုလ္ၚောဝ် နညာဏ် ဓဝ်မ္ဂးဓဝ် ဓဝ်ဍာံဂှ် ဒးရုဲစှ် နညာဏ် သင်မ္ဂးသင် ဂွံကၠိုဟ်ခၠင် ဒးစင်ခြင် နညာဏ် ဂလာန်မ္ဂးဂလာန် ဂလာန်ဍာံဂှ် ဒးရုဲစှ် နညာဏ် မၞိဟ်မ္ဂးမၞိဟ် မၞိဟ်ဍိုက်ပေင် နွံဂ္ၚေင်သုတညာဏ် မၞိဟ်ဍိုက်ပေင်ကွေဟ် ရုဲစှ်ဒး ဗၠးဒဒိုက် ဂွံတသိုက်မာန်
သရောပ်တုဲ အဓိပ္ပါယ်ကဗျညးဂှ် ယဝ်ရသ္ဒးဟီု ဗီုအဲမကၠိုဟ်မ္ဂး မၞိဟ်မွဲ ဂွံဟီု မၞိဟ်ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင်ဂှ် သ္ဒးဒှ် မၞိဟ်မနွံကဵု အစောန်စရာဲ မသ္ၚေဝ်ဂၠေပ်ပါ်ပါယ် နကုညာဏ်ရောင်
ပိုယ် နွံ ကုညာဏ်ဟေင် ပိုယ် ဆဵုကျာ်ပရမတ် မာန်
ဆဵု ဓဝ်ပရမတ် မာန်
ဆဵု သင်ပရမတ် မာန်
တုဲပၠန် ပိုယ် ဂွံဗၠး နူ ဒဒိုက်တုဲ ပိုယ်ဂွံ တသိုက် မာန်ရ
ယဝ်ရ ပိုယ် ဟွံမဲ ကုအစောန်စရာဲ မသ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပါ်ပါယ် နကုညာဏ်မ္ဂး ပိုယ်ဂှ် ဒးဒုင်ဗ္ဂေတ်စ ညးတၞဟ်
အတိုင် ညးတၞဟ်မဟီု ပိုယ် ဒးကလင်ဗက်ဒၟံင်
ညးတၞဟ် ဟီု ကျာ်
ပိုယ် ပ ကျာ်
ညးတၞဟ် ဟီု ဓဝ်
ပိုယ် ပ ဓဝ်
ပိုယ် စၟဳဒၟံင် ကုသိုလ် ကၠုင်ကဵု ပိုယ် နူ ဌာန်ညးတၞဟ် မွဲမွဲဒၞာဲရ
ယဝ်ရ ပိုယ် ဒှ်ဒၟံင် ဗီုဏအ်မ္ဂး ပိုယ်ဂှ် မၞိဟ်မွဲ ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင် ဂွံကော်စ ဟွံဂွံတုဲ ဆ ကျာ်ပညပ်
ဓရ်ပညပ်
သင်ပညပ်ရ ပိုယ် ဆဵုကေတ်မာန်
သက္ကရာဇ် ၁၃၅၂ ဂှ် ဘာလကျာ် မနွံ ဗွဲဒိုဟ်ဗာယပ် ကၟာဘင်ဍင်
ကွာန်ကအ်ခပုင်ဂှ် လကျာ်ဗၟာ မပဒတဴ ပ္ဍဲဘာဂှ် က္လိလောန်ဒုဟ် ကိစ္စ သာသနာမွဲမွဲတုဲ ဒးတိတ်အာ နူဘာဂှ်ရ
သွက်ဂွံ ဆက်မင်မဲအာ ဒတန်သာသနာဂှ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်အစာတၠ ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး ကွာန်ကအ်ခပုင် ကောံ ကုသံဃနာယက ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ပ္အပ်ကဵု ညးတုဲ ကျာ်ဇၞော် အာပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာဂှ်ရ
ယၟုဘာတြေံ နိဗ္ဗိန္ဒာရာမဂှ် ကျာ်ဇၞော် ခုတ်သၠာဲ နကဵုယၟုတၟိ ဘာလွဳမာန်ရတ် ရ
ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ညးပ္အပ်ကဵု ကောန်ကွးညး တၠဂုဏ်အစာဝဳရိယ
မုဟိုတ် ညးဂွံကဵု ယၟု လွဳမာန်ရတ် ရော ညး ကေင် ပသောင်ထ္ၜးလဝ် ကုပိုယ်ဂှ် လွဳမာန် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဒတန် ဘုံပြာသာဒ် ဗီုဏအ် ဟွံသေင်
အဓိပ္ပါယ် ဗီုမန် ခေတ်တၟိ သောင်သောင် ကၠးကၠး
ယဝ်ရ ပ္တိတ်လွဳမာန်မ္ဂး ဒှ် ရတ်
ကလေင်ချပ်အာမ္ဂး ယၟုဘာဏအ်လေဝ် ကိတ်ညဳ ကုလညာတ်ဒဿန ကျာ်ဇၞော်ကွေဟ်ရ
ကျာ်ဇၞော် ကေင်ဟီုလဝ် ကုအဲ ယဝ်ရ ဗှ်ေပံက် ဘာဗတောန်လိက် ပညာပရေင်မၞိဟ် ပညာဂတာပ်ခေတ် ဗီု လိက်အေင်္ကလိက်မ္ဂး တိအရှာမ်ဏအ်ဂှ် ညး ပ္အပ်ကဵု လွာဲဂှ်ရ
ကျာ်ဇၞော် ဟီု အခိင် ဍောတ်ဍောတ်တေအ် ဟိုတ်နူ ဟွံဂွံဗတောန် လိက်အေင်္ကလိက်တုဲ ညး ဂိုဟ်ကဟောမ်ဒၟံင်ရ
ညး မိက်ဂွံလေပ် အေင်္ကလိက် ကွေဟ်ကွေဟ် ရောင်
ညးဆဵု ဘာဓာတုမာလာ ဍုင်မတ်မလီု ဗ္တောန်ဒၟံင် အေင်္ကလိက်ဂှ် ညး မိက်ဂွံအာဗ္တောန်ကီု
ဆဂး ဒှ်ဟွံမာန် အာယုက်ဇၞော် လ္ဇုဲအာရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ညး မိက်ဂွံဗှ် လိက် လညာတ်ဂၠးတိ မချူလဝ် န ဘာသာ အေင်္ကလိက်တအ်ရ
ညး ဒးစိုတ် လိက် မကၠာဲလဝ် နူဘာသာသအာင် ဂၠိုင်ရ
လိက် Richard Bach မချူလဝ် Jonathan Livingston Seagull
ဘသန်း(ဓမ္မိက) ကၠာဲလဝ် ဗီုဗၟာ န ယၟုလိက် "ယောနသံစင်ရော်" ဂှ် ညး ဒးစိုတ် ဗွဲမလောန်ရ
ဟိုတ်ကျာ်ဇၞော် မဂွံဒးစိုတ် လိက်ဏအ်ဂှ် လညာတ် မဟီုထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲ လိက်ဏအ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် တုပ်ဒၟံင် ကုသဘဴဓရ် လညာတ်ကျာ်ဇၞော် နွံ ဗွဲမဂၠိုင် ဟီုမာန်ရ
ယဝ်ဒးထ္ၜး နကု ဥပမာမ္ဂး ပ္ဍဲ ကဵုလိက်ဂှ် အစာလိက် Richard Bach ချူလဝ် "you've got to understand that a seagull is an unlimited idea of freedom
an image of the Great Gull
and your whole body
from wingtip to wingtip
is nothing more than your thought itself
မၞးတအ် သ္ဒးတီကၠိုဟ်လဝ်ဂှ် ဂစေမ်အဘဴတအ်ဂှ် ဒှ်ကသပ်ညာဏ်ဗၠးၜး မဟွံမဲ ကုအပိုင်အခြာ ကၞောတ်အထောတ်ရ
တုဲပၠန် ရုပ်နိမိတ္တ မဟာအဘဴမွဲလေဝ် ဒှ်ရ
တုဲပၠန် ခန္ဓကာယမၞးတအ် သီုဖအိုတ် နူကဵု တၞုင်သၞေင်လပါ်ဏအ် စဵုကဵု တၞုင်သၞေင်လပါ်တေအ်ဂှ် ပါဲနူ စိုတ်ကသပ် မၞးတအ်တုဲ မုလေဝ် ဟွံမဲရ
လညာတ်ဏအ်ဂှ် တုပ်ဒၟံင် ကုလညာတ်ဓဝ်ဗုဒ္ဓဘာသာ အနတ္တဝါဒ အတိုင် ကျာ်ဇၞော် မကၠိုဟ်ကေတ်လဝ်
ကုသိုလ်ကီု အကုသိုလ်ကီု နွံဒၟံင် အပ္ဍဲ ခန္ဓကာယပိုယ်တအ်ဂှ်ရ
ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ် အရှာမ်ဇၞော်လှဲ ခိုဟ်ကွေဟ်ရ
ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ် မၞိဟ်ဇာတိ ကွာန်ကအ်ခပုင်တုဲ ဘာလကျာ် ပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ခပုင် လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဂွိင်ဖေက် ဒါယကာညးတအ် ပြံင်တိုန်ဘာညးရ
ပ္ဍဲ သဘင်ဓရ် ကျာ်ဘင်ဍင်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် တွဟ်ဓရ်တုဲ အကြာဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဟီု ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ် ညး ဟွံဒုင်တဲ ဒါယကာ
ဘာဂှ် သ္ဒးဒှ် ဘာမဟွံမဲ ကုဒါယကာမွဲရောင်
ဆဂး ယဝ်ရ ဇကုသဒ္ဓါ နွံ မိက်ဂွံ ပလံင် ပိဏ္ဍပါတ် ကုခမဳသင်တအ်မ္ဂး ကၠုင်ပလံင် ဂွံ
သာ်ဂှ်ဟွံသေင် မိက်ဂွံသဳကၠဳ ပရေင်ဓရ်
မိက်ဂွံဓရီုကျာ ပရေင်ဓရ်မ္ဂး ညးလဵုမွဲ ဟွံဟီု
ပြာပ်အာ သဳကၠဳဂွံ အခိင်ဟွံရုဲရ
မၞိဟ် ဟွံကၠိုဟ် အဓိပ္ပါယ် အရေဝ် မညး ဟီုဂှ်မ္ဂး မလေပ်ဟီုဂး မုလကျာ်ရော ဟွံဒုင်တဲ ဒါယကာ
မုဘာရော ဘာဟွံမဲ ကုဒါယကာ
ဟီုဂးစလဝ် နွံကီုရ
အရာပိုယ်မတီလဝ် လညာတ်ကျာ်ဇၞော် နွံမွဲဂှ် ဘဝလကျာ် ဒးဗ္ဒဒၟံင် ကုဒါယကာဂှ် ညး ဟွံဒးဂၞပ် ကွေဟ်ကွေဟ်ရ
ညး မိက်ဂွံမံင် တန်တဴ ကေတ်ကေတ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ် ညးကဵု ဒေအ်ညး ဣစဳမျ ကု တြုဟ်တၠသ္ၚိဣစဳမျ တဵုခၞေဝ်
အကြာဂှ် ကောန်နာဲတအ်လေဝ် ဗိုင်တဵုခၞေဝ်တုဲ ခၞေဝ် မတိတ်ကၠုင် နူ ဘာဂှ် ညးကဵု ဣစဳမျ သွံ
ညး မိက်ဂွံတန်တဴ နကုနဲကဲဂှ်ရ
နကုလကျာ်မွဲ ဟွံမဲ ကုကောန်ဇာတ်
ဟွံမဲ ကုဂကောံသ္ၚိကၟိန် ဂွံတန်တဴ ဍာ်ဇမၠိင် နကုနဲကဲဂှ် ဟွံလောဲရ
ကောန်နာဲတအ်လေဝ် အာယုက်စိုပ် ဗီုညးကုညး လ္ၚဵု အာကတ်လိက်
လ္ၚဵု ရာံတိတ်
တုဲပၠန် ဣစဳမျ ကု တၠသ္ၚိညးလေဝ် အာယုက်ဇၞော်ကၠုင် ကၠောန် ဟွံမာန်
ဟိုတ်နူ ညး ဗ္တောန်လိက် ကုကောန်သင်တအ် ဟွံမာန်တုဲ ကောန်နာဲတၟိတၟိလေဝ် ဟွံစိုပ်ကၠုင်
ကသပ်ညး နကုလကျာ် မံင်တန်တဴ ဗွဲမဗၠးၜးဂှ် ဟွံလောဲသွာရ
ပ္ဍဲ အရှာမ်ဘာဂှ် ဗွဲကြဴ စၞး ခၞေဝ်ဂှ် တဵုလဝ် တၞံခၜိုတ်တုဲ ၜိုန်ရ ကောန်သင်တအ် ဟွံမဲကီုလေဝ် လှုဲနူခၜိုတ်ဂှ် ညး ဆက်တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ် သၞာံတၟာလအ်မာန်ဏီရ
နကုအဲလေဝ် ဇၟာပ်မကလေင်စိုပ် စဴဝေင် ဍုင်မိတိမမန်ဇကုမ္ဂး ညံင်ဂွံစိုပ် ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်ဂှ် အာဒဵုစိုပ်ရ
ကာလအဲ စိုပ်အာ သၞာံ ၂၀၁၄ ဂှ် ပ္ဍဲ ဘာဂှ် ကျာ်ဇၞော်မွဲဇကု ကု ကောန်ထပိုယ်ဍောတ်မွဲ
တုဲပၠန် တြုဟ်တၠသ္ၚိဣစဳမျ ရ နွံ ပ္ဍဲဘာဂှ်
ပ္ဍဲ အရှာမ်ဘာဂှ် ဗီုကိုပ်ကၠာတေအ် မနွံ ကုကၠအ်ခၞေဝ် တၞံပကဴနာနာ သာယာဒၟံင်ဂှ် ဒှ်အာ ဗီု ကၠအ်ခၜိုတ်
မၞိဟ်ခွာတ်ခၜိုတ် နွံမွဲသ္ၚိရ
ကောန်ထပိုယ် ဍောတ်ဂှ်လေဝ် ညးကဵုလဝ်ယၟု ကောန်စေက် ဗီုညး ကော်လဝ်အဲ ကိုပ်ကၠာတေအ်ကီုရ
ဟီုဍာံဍာံ ၜိုတ်အဲမတီမ္ဂး ကောန်ထပိုယ် မဂွံယၟု ကောန်စေက် ပါယ်နူအဲတုဲ ဗွဲကြဴဏအ် နွံ တၟာဂလိုင်ရ
ကျာ်ဇၞော် တန်တဴဒၟံင် နကဵုလှုဲ နူ တၞံခၜိုတ်တအ်ဂှ်ရ
ဟိန်မဟီုဂး လဴပူဒၟံင် ပရူနာနာ ကုကျာ်ဇၞော်ဂှ် အရေဝ်စိုပ်တုဲ ကျာ်ဇၞော် လဴကဵု အဲမွဲရ
ကောန်ကွးညး ကျာ်ဇၞော်ဝဳရိယ မနွံပိုန် ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ညာတ် ကျာ်ဇၞော်တၞဟ်တၞဟ်တအ် ကလိဂွံ တဆိပ်တြာ နူ သၟိင်အလဵုအသဳ နာနာသာ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်ဝဳရိယလေဝ် မိက်ဂွံကဵု အစာဇကု ဂွံ တဆိပ်တြာ မဟာဓမ္မကထိက ဗဟုဇနဟိတဓရ ကီုတုဲ ပ္ကောံချူ အတ္ထုပ္ပတ္တိ ကောံ ကုလိက်ပတိုန်ဂလာန်ကီုရ
ကျာ်ဇၞော်ဝဳရိယ ပ္ကောံချူတုဲအိုတ် တဆိပ် ထံက်ဂလာန် နူ ဂကောံသံဃနာယကလေဝ် ဍဵုလဝ်ကဵုတုဲအိုတ်
ဆဂး ကျာ်ဇၞော် ဟွံကဵု အခေါင်ပတိုန်
ညး ဟွံမဲပၟိက် တဆိပ်တြာ နူ အလဵုအသဳ ရ
ညး ဟီု ညး လကျာ်ခမဳ ဓမ္မတာမွဲရ
အခိင်ဂှ် အဲ ချပ်စိုပ်အာ လကျာ်ဇၞော် ဟွံမဲပၟိက် တဆိပ်တြာ နူ သၟိင်တၠဟီုဂှ် အဲကေင်မိင် ကေင်ဆဵု ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသဏအ်မွဲရ
ၜိုတ်အဲ မကေင်မိင်လဝ်မ္ဂး ဂွံဂွံ တဆိပ်တြာ နူ သၟိင်အလဵုအသဳဂှ် ဒးထ္ပက်လှုဲ ဒးလိင် လကျာ်ဗၟာ ကဵုချူ လိက်ပတိုန်ဂလာန် အိုတ် လှုဲသြန် ကုစှ်ောကိုဋ်မွဲတဲဂးရ
သၞာံ ၂၀၁၇ ဂှ် အဲက္လေင်စိုပ် ဇရေင်ကျာ်ဇၞော်မွဲဝါ
အခိင်အဲ ကလေင်စိုပ် ဇရေင်ကျာ်ဇၞော် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံဆ ကျာ်ဇၞော်မွဲဇကု ကု တြုဟ်တၠသ္ၚိ ဣစဳမျ မၞိဟ်မဗိုင်ကၠောန်ဒၟံင် ညးဟေင်ရ
နကုစိုတ်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ၜိုန်ရထတ်ယုက်ဒၟံင်
ယဲဘဲဇၞော်ဇၞော် ဟွံမဲကီုလေဝ် ဇိုင်ညး ကွာ်စ ဟွံခံင်လးလးရ
အဲ ကဵုဒါန် ဝတ္ထုဒါန် သြန်ဂှ် ရံင်ကေတ်မ္ဂး ညး ဟွံမိက်ဒုင်တဲရ
အဲ စွံဖျေဟ် ဗဒါယ် ညးအတေင်တုဲ ကာလအဲစဴတုဲ ညး ဒးကေတ်ရ
ဟီုဍာံဍာံ အဲ ထေင်ကေတ် နကုကျာ်ဇၞော် စဵုတ္ၚဲဏအ် စွံလဝ်စိုတ်လတူပိုယ် နဒဒှ် ကောန်ကွးဇကုမွဲတုဲ စၞးမကေတ် နူ ကောန်ကွးဇကုဂှ် မိက်ဂွံဒုင်ကဵု ပိုယ်ရ
သာ်ဂှ်ဟွံသေင် ညး မိင်ဒၟံင် ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဝါတ်ဂါတ်ဒၟံင်တုဲ ညး ဟွံမိက်ဒုင်တဲ ကေတ်သြန် နူ အဲလေဝ် ဒှ်မာန်ကီုရ
ပိုယ်တီလဝ် ကျာ်ဇၞော်မွဲပၠန်ဂှ် ညး နွံစိုတ်ဆာန်ဍူ လတူ မၞိဟ်ဝါတ်ဝါတ် တအ်ရ
ညး ဟွံမိက်ဒုင်ဒါန် နူ မၞိဟ်ဝါတ်တ်တအ်ရ
ပိုယ် ကလေင် ရံင်အာ ပရေင်ကမၠောန်ညးမ္ဂး နူ အခိင် ညးဍောတ်ဍောတ်တေအ်ရ
ဇၟာပ်မၞိဟ် ညံင်ဂွံကၠောန်မာန် ပမာန် တုပ်တုပ် ဖအိုတ်တုဲ ညံင်ဂွံအိုတ်သြန် အောန်အောန်ဂှ် ညးဖန်ရ
ဥပမာ အခိင်ကဵုဒါန် သ္ၚာသၞုက်ဗြဲမ္ဂး ယဝ်ရ ရာန်နင်သ္ၚာ နူဖျာမ္ဂး သ္ၚာခိုဟ်ခိုဟ်ဂှ် င္ၚုဟ်ဍင်တုဲ ဇၟာပ်ဒါယကာ ပဟွံမာန်
ဇၟာပ်ဒါယကာ ဂွံဗ္ဂိန် ဗီုညးတၞဟ်မာန်
နကု အလဵုဇကုညးဂှ် ဖန်ဇန်
ရာန်ယာတ်ကေတ်တ်တုဲ ကဵု ဒါယကာတအ် ဇိင်ကေတ်ကေတ်ရ
ဇၟာပ်အဲ မကလေင်စိုပ် ဇရေင်ကျာ်ဇၞော်မ္ဂး စပ််ကုဒဿနဘဝ လညာတ် လတူကျာ်
ဓရ် ဗီုညးမဒုင်ကေတ်လဝ်ဂှ် ညး ဟွံထေင် ပိုယ်တအ် ကၠိုဟ်ကေတ်လဝ် တုဲတုဲရတုဲ ညး ဂ္စာန်လဴဒၟံင် အတိုင်ဂှ် ဖိုဟ်ဏီရ
ညး ဂွံလဴထ္ၜး သဳကၠဳပရူဓရ်မ္ဂး ညး မိပ်မြဟ်ရ
ဟိုတ်နူ ကတောဝ်ဇြိုင်တုဲ ကာလပိုယ် ကလေင်ဟီု ကလေင်သဳကၠဳဂှ် ညး ဟွံမိင်တုဲ ညး ထေင်ဒၟံင် ပိုယ် ဟွံကၠိုဟ်တုဲ ညး ဆက်ပသောင်ပၠန်ရ
ကျာ်ဇၞော်ဇဝန နွံပိုန် ဘာထံင်ကှ်ေ အာတ်မိက်ညး သွက် ကလေင်မံင် ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေ ဂၠိုင်ကုအလန်ကီုလေဝ် ညး ဟွံမိက်မံင်
ညး ဆက်တန်အာဒၟံင် ပ္ဍဲ ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ်ရ
ဟီုဍာံဍာံ ပၟိက်အင္ၚာပ်စိုတ်ညး လကျာ် သီုဟွံဒးဗဒဗဒါယ် ဒါယကာ
မၞိဟ်မွဲ သီုဟွံဒး ဗ္ဒဗ္ဒါယ် ညးတၞဟ်မွဲသာ် တန်တဴ ညံင်ဂွံဂွံဂှ် အခိင်ပိုယ် မထတ်ယုက်ဒၟံင်ဂှ် ၜိုန်ရ ဒှ်မာန်ကီုလေဝ်
အခိင်ပိုယ် အာယုက်ဇၞော် နွံပၟိက်ကၠုင် အရီုအဗင် နူ ညးတၞဟ်ရ
ကာလဂှ် ဂွံတန်တဴ ကေတ်ကေတ် ဟွံလောဲသွာရ
ၜိုန်ရ စိုတ်ထတ် မိက်ဂွံမံင်ကီုလေဝ်
ကၞောတ်တဲ ဟိုတ်နူ ဗျုထဴလောန် တန်တဴကေတ်ကေတ် ဟွံဂွံ အာယုက် ကြပ်ပေင် ၉၀ ဂှ် ဂွံမိင်ကတ် နူ ကျာ်ဇၞော်ဇဝန ဒဒှ်ရ ညး ကလေင် ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေ မဒှ် ဘာမနွံပိုန်ညးတြေံ ကရောမ် ကွးဇကုပၠန်ရ
ပိုယ်ကောန်ကွးတအ်လေဝ် ဂွံတီကေတ် ပရူဏအ်တုဲ ဂဝိင်ၜိုဟ်အာ လတူ ကျာ်ဇၞော် တၟာဂလိုင်ကီုရ
ပ္ဍဲ လိက် Jonathan Livingston Seagull တေအ် ဒၞာဲနိဂီုလိက်ဂှ် အစာလိက် Richard Bach ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ဗီု ဂစေမ်အဘဴယောနတာန် ဗ္ကန်လဝ် ကုကွးညး ဖလေတ်ချ် ဗီုဏအ်ရ
Don't let them spread silly rumors about me
or make me a god
Fletch
I'm a seagull
I like to fly
maybe
JONATHAN
Poor Fletch
Don't believe what your eyes are telling you
All they show is limitation
Look with your understanding
find out what you already know
and you'll see the way to fly
လ္ပကဵု မၞိဟ်တအ် ပရး ကောလဟာလ ပရူအဲညိဏး
အဲဂှ် ညံင်ဂွံဒှ် ကျာ်တၠဣဓိမွဲဇကုဂှ်လေဝ် လ္ပကဵု ဍေဟ် ပညိဏး
မိင်ဟာ ဖလေတ်ချ်
အဲဂှ် ဒှ်ဆ ဂစေမ်အဘဴမွဲရ
ဒှ် ဂစေမ်မွဲ မဒးစိုတ် ပဝ်
ဆဂး
အစာယောနတာန်" ဖလေတ်ချ် ဟီုကော်တိုန် တုဲ "ဖလေတ်ချ်
အရာမတ်ဖျုန်မၞး မလဴထ္ၜးဒၟံင် သီုဖအိုတ်ဂှ် လ္ပပတှ်ေညိ
မတ်ဖျုန်မၞးဂှ် ဆၜိုတ် အပိုင်အခြာ မွဲမွဲဟေင်ရ လဴထ္ၜးကဵု မၞးမာန်
ရံင် နကုမတ်ပညာ
မတ်ပါရမတ်ညိ
ညံင်ဂွံကၠိုဟ်ဂှ် ဂ္စာန်ဂၠာဲ သွဟ် ပ္ဍဲ အရာ ၜိုတ်ဗှ်ေ မတီလဝ်တုဲဂှ်ညိ
တုဲမ္ဂး ဂၠံင်တရဴ ဗီုလဵုမဂွံပဝ်ဂှ် ဗှ်ေ သဂွံဆဵုကေတ်မာန်ရောင်
ဍာံဒၟံင်ရ
ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ကျာ်မွဲဇကုလေဝ် ဟွံသေင်
ပစ္စေကဗုဒ်လေဝ် ဟွံသေင်
တၠအရှန်လေဝ် ဟွံသေင်
က္ဍိုပ်သကိုပ်မွဲလေဝ် ဟွံသေင်
ဗီုညးလ္ၚဵု မဟီု မၞိဟ်ဂၠဟ်ဂၠဟ်
မၞိဟ်ဟွံကေတ်ဂၠံင် ဗီုဂှ်လေဝ် ဟွံသေင် ကီုရ
ဟိုတ်နူ အကာဲအရာဘဝတုဲ ရုဲစှ်လဝ် ဘဝခမဳ
တုဲ ပဒတဴ အတိုင်ဒ္ဂေတ်လၟေတ်ခမဳ
တုဲပၠန် မိပ်မြဟ် သၠောင် ကုပရေင်ဗစာရဏာ ဂၠာဲ သွဟ် ဒဿနဘဝ
စွံ င္ၚုဟ်မး ကုပရေင်ဗၠးၜး
စွံ ကရုဏာ လတူ မၞိဟ်တအ်
ဆဂး ကျာ်ဇၞော်ဂှ်
ကျာ်ဇၞော်အစာတၠကောသလ္လ မနွံပိုန် ဘာတိုက်ပိဋကတ် ကွာန်မုဟ်ဒုန် မညး ကလိဂွံဇိုန်ဏှင် တဆိပ်တြာ အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု ဝွံ နူဘဝသၟတ် ကတ်ဗ္တောန်ကၠုင် လိက်ပရိယတ်တုဲ နူဘဝ ထပိုယ်ဂှ် ဖျေဟ်ဗ္တောန်လဝ်လိက် နဒဒှ် အစာလိက် ကရောမ်မွဲစွံ ကုကျာ်ဇၞော်သဳလဝန္တ (မာံရွှေငို
ကြဴနူ မဂွံဒှ် ညးမနွံပိုန် ဘာတိုက်ပိဋကတ် ကွာန်မုဟ်ဒုန် တကအ်ခၟိုင်တုဲ ဖျေဟ်ဗ္တောန်ကၠုင် လိက်ပရိယတ်
မွဲလပါ်ဂှ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ်ဍုင်ကွာန် ပံက်ဗ္တောန် ဘာဗတောန်လိက် တန်မူလ
တန်ဒေါဝ်
တန်သၠုင်
ဟိုတ်မရေင်တၠုင်လဝ် ဒတုဲဖိုလ်ဍုင်ကွာန်တုဲ အလဵုအသဳအေင်္ကလိက် ဇိုန်ဏှင်ကဵု တဆိပ်ထဝ် ၜါဝါ
သွက်ခမဳသင်မန်တအ် ဂွံသှ်လိက်ပရိယတ် အလဵုအသဳ နကဵု ဘာသာမန်ဂှ် ညးရေင်တၠုင်လဝ်တုဲ ပ္ဍဲခေတ်သၟိင်ဗၟာလေဝ် ကမၠောန်ဒတုဲဖိုလ် ပရေင်ပညာ ကောန်ဍုင်ကွာန်
ပရေင်ဇၞော်မောဝ်ဍုင်ကွာန် မပ္တံ လးဂၠံင် သြိုင်ဒဒန် သြိုင်သၞေဟ်တအ်ဂှ် ကၠောန်ကၠုင်အဆက်အဆက်
ပါဲနူဂှ်တုဲ လိက်ပြကိုဟ်ဂမၠိုင်လေဝ် ခၞံချူလဝ်ကီုတုဲ ဂွံဒုင်ပူဇဴ တဆိပ်တြာ အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု မဒှ် တဆိပ်တြာ သၠုင်အိုတ် နကဵုအလဵုအသဳဗၟာ မဇိုန်ဏှင် ကုခမဳသင်ရ
နာဲသာဨ (ဦးသာအေး) မိသေတ် (ဒေါ်စစ်) မိသေတ် က္လိဂွံ ကောန်ဇၞော် မာံင္ၚိုဲပါန် (မောင်ငွေပန်း) ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၂၄၈ ဂိတုဝှ် ၁၃ စွေက် တ္ၚဲစန်
သီုဖအိုတ် ကလိဂွံ ကောန် ၉
ကာလ မာံင္ၚိုဲပါန် ကလိဂွံ အာယုက် ၇ သၞာံဂှ် မံင် ဘာလကျာ် ဘာတြေံ ကွာန်မုဟ်ဒုန်
ကာလ မာံင္ၚိုဲပေန် ကလိဂွံ အာယုက် ၁၀ သၞာံဂှ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၂၅၈ ဂိတုဝှ် ၁၃ စွေက်ဂှ် မာံင္ၚိုဲပေန် ပ ထပိုယ် ပ္ဍဲဇရေင် ကျာ်ဇၞော်အစာသုဝဏ္ဏ (ကျာ်ဇၞော်မရနုက် ကုဒုတိယ ပ္ဍဲဘာတြေံ မုဟ်ဒုန်)[၁] ထပိုယ်ဂုဏ ကလိဂွံ အာယုက် ၁၃ သၞာံဂှ် အာကတ်လိက် ပ္ဍဲဘာဇၞော် ကွာန်ထဝ်ပၠင် ဇရေင် အစာလိက် တၠဂုဏ်သဳလဝန္တ (မင်းရွှေငို) (အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ) ရ
ဗွဲကြဴညိ အစာလိက် တၠဂုဏ်သဳလဝန္တဂှ် ပြံင်အာ ဖျေဟ်လိက် ဇရေင် တိုက်လိက်ရာမည ကွာန်ၝောအ်နက် တကအ်ခၟိုင်တုဲ ထပိုယ်ဂုဏ လေဝ် ပြံင်ဗက်ကၠုင် ကရောမ် တၠဂုဏ်သဳလဝန္တကီုရ
အခိင်ကာလ ထပိုယ်ဂုဏ မကလိဂွံ အာယုက် ၁၈ သၞာံဂှ် ထပိုယ်ဂုဏ ဒှ် အစာလိက်ဒုတိယ လစှ်ေ တၠဂုဏ်သဳလဝန္တ ရ
၂] သက္ကရာဇ် ၁၂၆၇ အခိင် ထပိုယ်ဂုဏ မကလိဂွံ အာယုက် ၁၉ သၞာံ ၄ ဂိတု ၂ တ္ၚဲ တံင် အာယုက်ဂဝ်တုဲ မိမၜါ ဒုင်ပစ္စယ်ပန်တုဲ ဒုင် ပယျင် ပ္ဍဲခဏ္ဍသိမ် ဘာဇၞော် ကွာန်မဟေဲရ
တုဲ ခုတ်ကဵု ယၟုခမဳ ကောသလ္လ ရ
ခမဳကောသလ္လဂှ် ဆက်ဖျေဟ်ဗ္တောန်လိက် ပ္ဍဲတိုက်လိက်ရာမည ဂှ်ရ
၃] အခိင်ကာလ တၠဂုဏ်ကောသလ္လ မကလိဂွံ ၜါဝှ် အာယုက် ၂၁ သၞာံဂှ် တၞဟ်နမိက်ဂွံပံက် ဘာတိုက်လိက်တၟိတုဲ ပြံင်အာ ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာသေံ
ကွာန်ကၠအ်သတ်ရ
ပ္ဍဲ ဘာသေံဂှ် လုကဴ ဒစာံ ဝှ်
တၠဂုဏ်အစာကောသလ္လ ဖျေဟ်ဗ္တောန်လဝ်လိက်ရ
၄] နူဂှ် တၠဂုဏ်ကောသလ္လ ပြံင်အာ ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာကျာ်အရှန် (ကျိုက္ကဆံ) တိုက်လိက်ယှိုဲကျေန်
ဍုင်လ္ဂုင်ရ
နူဂှ် ပြံင်အာ ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာတိုက်လိက်(တောင်လုံးပြန် တိုက်သုံးထပ်ကျောင်း) မ္ၚးထံင် (ပုဇွန်တောင်
ဍုင်လ္ဂုင်ရ
ပ္ဍဲ ဘာတိုက်လိက်ဂှ် တၠဂုဏ်ကောသလ္လ ဂွံဗ္တောန်ကေတ် ပါဠိ အဋ္ဌကထာ ဋဳကာဂမၠိုင် နူ ဥူးဂန္ဓမာ (အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ
လယ်တဳဥူးရာဇိန္ဒ
လယ်တီဥူပဏ္ဍိတ တအ်ရ
လယ်တီဥူးပဏ္ဍိတ ဂှ် ဗွဲကြဴ ဒှ် အစာကဝိဒယှ် နကဵု ယၟု "လယ်တီပဏ္ဍိတဆရာဦးမောင်ကြီး" ရ
တၠဂုဏ်ကောသလ္လ ကတ်ဗ္တောန်လိက် နူဍုင်လ္ဂုင်တုဲ က္လေင်စဴ ပအစာလိက် ပ္ဍဲ ဘာသေံ
ကွာန်ကၠအ်သတ်ပၠန်ရ
၅] ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ကွာန်မုဟ်ဒုန်ဂှ် ဟိုတ်နူ မၞိဟ်ပရမ်ဂၠိုင် အလဵုအသဳအေင်္ကလိက် အုပ်ဓုပ်ဟွံမာန်တုဲ သၟိင်မတ်မလီု ပ္တိတ်အမိန် သွက်ဂွံ ပလီုထောအ် ကွာန်မုဟ်ဒုန်ရ
တၠဂုဏ်ကောသလ္လ ဂွံမိင်ကေတ် ကွာန်ဇာတိဇကု မဒးဒုင်ပလီုတုဲ စိုတ်ဟွံမိပ်
တုဲ က္ညအာ ဇရေင် ရုင်သၟိင်တုဲ အာတ်မိက် ကမၠောန်ပလီုကွာန်ဂှ် လ္ဇကဵု ပွိုင်မွဲဂိတု
သွက်ဂွံဝေတ်ဗ္တောန် ကောန်ကွာန်တအ်ဂှ် နကဵု တၠဂုဏ် ကေတ်တာလျိုင်ရောင်
သၟိင်ဍုင် (အရေးပိုင်)ဂှ် ဒုင်တဲ ကဵုအခေါင်
တုဲပၠန် ကမၠောန်ပလီုဂှ် လ္ဇုဲလ္ဇကဵုရ
တၠဂုဏ်ကောသလ္လ က္လေင်စိုပ် ကွာန်မုဟ်ဒုန်တုဲ ချပ်စ ကုညးဇမၞော်ကွာန် နာဲသိင်ဖလူ (စိန်ဖလူး)တုဲ တက်မံင် ကော်ပ္ကောံ ကောန်ကွာန်တအ်ရ
တၠဂုဏ်အစာ လဴပူ ပရူဒဒှ်ဂမၠိုင်တုဲ ကဵုကောန်ကွာန်တအ် မင်သဳလ်
အတိုင်သဳလ်မသုန်ဂှ် မင်ဟွံမာန်မ္ဂး ကေတ်မွဲ
ပိတုဲ မင်လေဝ်ဂွံရ
ဇၟာပ်ကောန်ကွာန်တအ်ဂှ် သဳလ်မူစိ
သဳလ်လဵု ဇကုမင်မာန်ဂှ် ကဵုဂတိပါင်တုဲ ကဵုထ္ပက်စၟတ်တဲရ
လိက်ဂတိပါင်ဂှ် တၠဂုဏ်ကေတ်တုဲ အာပအပ် ကုသၟိင်ဍုင်ရ
လိက်ဂတိပါင်ဂှ် ထ္ပက်မွဲတ္ၚဲတုဲ ဒုင်စ သာ်ဂှ် ဟွံသေင်
ဇၟာပ်တ္ၚဲ ဂလိုင်လဵု ဇကုမင်မာန်ဂှ် ဒးကၠုင် ထ္ပက်ရ
၆] နကဵု နဲဏအ်ဂှ် ပြံင်လှာဲကၠေအ် ဒ္ဂေတ် ကောန်ကွာန်တအ်
ကွာန်လေဝ် ၜိုဟ်သြိုဟ်ကၠုင်တုဲ လိက်အမိင်ပလီုကွာန်ဂှ် နကဵု သၟိင် က္လေင်ရုပ်ဂိုင်ထောအ်ရ
၇] ပ္ဍဲကွာန်မုဟ်ဒုန်ဂှ် ညံင် ဘာအလဵုအသဳ တန်မူလ ဂွံက္တဵုဒှ်ကၠုင်မာန်ဂှ် နကဵု ကျာ်ဇၞော် အာဂတပၠတရဴတုဲ ရေင်တၠုင်လဝ်တုဲ သၞာံခရေတ် ၁၉၂၁ ဂှ် ဘာတန်မူလ စက္တဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲကွာန်မုဟ်ဒုန်ရ
၈] နူဂှ် ဆက်ဂစာန်တုဲ သၞာံ ၁၉၃၀ ဂှ် ဘာတန်ဒေါဝ် ဂှ် စပံက် ပ္ဍဲကွာန်မုဟ်ဒုန်မာန်ကၠုင်ရ
သွက် ဘာတန်သမၠုင်ဂှ် ကွးဘာတအ် ဒးအာတိုန် ပ္ဍဲဍုင်ၜါသွာင် ဟွံသေင်မ္ဂး ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီုရ
ပ္ဍဲကွာန်မုဟ်ဒုန် ညံင် ဘာတန်သၠုင် ဂွံဒှ်ကၠုင်ဂှ် နကဵုကျာ်ဇၞော် အာဂတပၠတရဴ ဆက်ကု တၠပညာဂကူမန် နာဲမျာတ်ထောန် (ဦးမြတ်ထွန်း
နန်းရင်းဝန် ဒေါက်တာဘမော် (၁၉၃၈
နန်းရင်းဝန် ဦးပု (၁၉၃၉) တအ်တုဲ သၞာံ ၁၉၃၉ ဂိတုဂျောန် ၁ ဂှ် ပ္ဍဲတကအ်ခၟိုင်ဂှ် ပံက်ကဵု ဘာတန်သၠုင် ပိဘာ
ပ္ဍဲ ၜါသွာင် မွဲဘာ
မုဟ်ဒုန် မွဲဘာ
မုဟ်ရိုတ်ဍောတ် မွဲဘာရ
၉] ကွးဘာတန်သၠုင်တအ်ဂှ် ဗွဲကိုပ်ကၠာ ဒးကၠုင်ပအပ် ကုကျာ်ဇၞော်ကၠာ
နူဂှ် ကျာ်ဇၞော် က္လေင်ပအပ် ကုအစာတအ်ရ
ယဝ်ရ ကွးဘာမွဲမွဲ ဘာလီုဂၠိုင်မ္ဂး နကဵု ကျာ်ဇၞော် ကော် မိမကွးဘာတုဲ သၟာန်ဇာန် ချပ်ဂၞန် ကုမိမကွးဘာတအ်ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ပြသၞာမွဲမွဲ က္တဵုဒှ်မ္ဂး နကဵု ကျာ်ဇၞော်ရ ကေတ်တာလျိုင်တုဲ ဗိုင်ပသောင်ကလးကဵုရ
၁၀] တုဲပၠန် သွက် ကွးဘာ နူဇမ္ၚောဲ ဂွံပဒတဴဂှ် ကွးဘာ ဘာဒမံင် ၜိုတ် ၅၀ ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဖန်လဝ် ကဵုမံင် ပ္ဍဲဘာဒမံင်ရ
ခရိတ်စသုင်တအ်ဂှ် ကွးဘာတအ် ဟွံဒးကဵုရ
သွက် ကွးဘာဒမံင်တအ်ဂှ် ဖျေဟ်ဖန်လဝ် ညံင်အခိင်မဗှ်လိက်
အခိင်တိက်
အခိင်ဝေင်နာနာသာ်ရ
နကဵု ကွးဘာတအ် ဒက်လဝ် ဂကောံလဝေင်ဓတ် ဗီုကဵု ဂကောံဗဝ်တအ်လေဝ် နွံကီုတုဲ သီုအာ ပြိုင်တေအ် ကုဘာတၞဟ်တအ်ဏီရ
နကဵု သၟိင်အေင်္ကလိက် ကုကွးဘာ သကေက်သကာတအ်ဂှ် အလုံမွဲ ဒိသထြိတ်တၞင်သဳဂှ် ရုဲစှ်တုဲ ပ္တိတ်ကဵု သကဝ်လာရှိပ် ၆ တၠ
ကွးဘာ နူမုဟ်ဒုန်ဂှ် မွဲမွဲသၞာံ ဂွံဒၟံင် ပန်ပန်တၠရ
၁၁] ပ္ဍဲအခိင် ပၞာန်ဂၠးတိဒုတိယ ၜိုန်ရ ဍုင်ကွာန်ရုသံင်ဒၟံင်ကီုလေဝ် နကဵု ကျာ်ဇၞော် ဟွံကၟာတ်ဘာတုဲ ဆက်ပံက်ဗ္တောန်ဒၟံင်လိက်ဏီဖိုဟ်ရ
ဇပါန် ကျပၞာန်တုဲ အခိင် အလဵုအသဳဗၟာ (ခေတ်အေင်္ကလိက်) ဂှ်လေဝ် ဘာတအ်ဂှ် ညံင်ဂွံလုပ်အဝေါင် အလဵုအသဳဂှ် ဂ္စာန်ကၠုင်တုဲ သၞာံ ၁၉၄၅ ဂှ် ဘာတန်မူလ ဂွံဒှ် ဒတန်
သၞာံ ၁၉၅၂ ဂှ် ဘာတန်ဒေါဝ် ဂွံဒှ် ဒတန်
သၞာံ ၁၉၈၀ ဂှ် ဘာတန်သၠုင်ဖက်ဆော
သၞာံ ၁၉၈၁ ဂှ် ဘာတန်သၠုင် ဂွံကၠုင် စၟတ်သမ္တီ နူအလဵုအသဳဗၟာရ
၁၂] ဒဵုဂတာတၟအ် မနွံ ပ္ဍဲကွာန်မုဟ်ဒုန်ဂှ် သေဋ္ဌဳဂလာမွဲ အာတ်မိက် အလဵုအသဳ ညံင်ဂွံဂွံအခေါင် တဵုတၞံဝါင်ဗိုင် အလုံဒဵုဂှ်ရ
ပရူဂှ် ညးဍုင်ကွာန် ကေုာံ ကျာ်ဇၞော် ဂွံတီကေတ်တုဲ ထ္ၜးဟိုတ် မဒှ် ဒၞာဲကောန်ကွာန်တအ် မင္ၚဳအှော်
လစပြေင်ဂၠဴတုဲ ဒစဵုဒစးတုဲ နကဵုအလဵုအသဳ ဟွံဒှ် ကဵုအခေါင် ကုသေဋ္ဌဳဂလာဂှ်ရ
တုဲပၠန် ဒဵုဂှ် နဒဒှ် ဒၞာဲညးဍုင်ကွာန် မပိုင်ပြဳဂှ် ဂွံစၟတ်သမ္တီလဝ်ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ကမၠောန်ဂတာတၟအ်ဂှ်လေဝ် ဇၞော်တိုန်ကၠုင်ကီုရ
၁၃] အခိင်ဗြဲ ဂိတုဒဂိုန်
ခ္ဍဲသဳမ္ဂး ဍာ်ဇၞော် သြောအ်ဗၠိုတ် မလေပ်ဒှ်ရ
ဘဲဍာ်ဇၞော်ဂှ် ဂွံဗၠးမာန်ဂးတုဲ နကဵု ကျာ်ဇၞော် အာဂတပၠတရဴတုဲ ၜံက်မြံင်ဍာ် မစၠောအ် အကြာ ကြုင်မုဟ်ဒုန် ကုကြုင်(ဝိုင်းပတ်)ရ
ဟိုတ်နူမြံင်ဍာ်ဏအ်တုဲ ဘဲဍာ်ဇၞော် ဗီုကိုပ်ကၠာတေအ်ဂှ် ဟွံဒးဆဵုတုဲ သြောအ်ပ္တိတ်ခိုဟ်တိုန် နူမွဲဨက ၂၀-၃၀ န ဂှ် ဒှ်အာ မွဲဨက ၅၀-၆၀နရ
၁၄] ကမၠောန်ဍုင်ကွာန်ရာင်ဆာဲ ဗီုကဵု ပံက်ဂၠံင် လးဂၠံင်ကတ္တာရာ
သြိုင် သၞေဟ်တအ်လေဝ် ကျာ်ဇၞော် အာဂတပၠတရဴတုဲ ကၠောန်လဝ် နွံတၟာဂလိုင်ကီုရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ပ္ဍဲခေတ်ပၞာန် ညးလဒဴပၞာန်
ညးဒဒိုက်တအ်လေဝ် ကၠုင်ဇူဒီု ပ္ဍဲဘာကျာ်ဇၞော် နွံကီုရ
သက္ကရာဇ် ၁၂၈၀ ဂှ် တၠဂုဏ်ကောသလ္လ ပြံင်စဴမံင် ဘာကွာန်ဇကု ဘာတြေံ ကွာန်မုဟ်ဒုန်တုဲ ပံက်တိုက်လိက် အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ဘာတြေံ ကွာန်မုဟ်ဒုန်ဂှ်ရ
တၠဂုဏ်ကောသလ္လ ပဒတဴ ပ္ဍဲဘာတြေံ ပိသၞာံတုဲ သက္ကရာဇ် ၁၂၈၃ တၠဂုဏ်အစာ မကလိဂွံ အာယုက် ၃၂ ဂွံဒှ် ကျာ်ဇၞော် မနွံပိုန် ဘာတိုက်ပိဋကတ် ကွာန်မုဟ်ဒုန်
နူစဂှ် ပံက်လဝ် ဘာတိုက်လိက်ရ
၁၅] ပါဲနူ ကမၠောန်ဖျေဟ်လိက်တုဲ ကမၠောန်သာသနာဂမၠိုင် နဒဒှ် ဝိနယ်ဓိုရ် မသောင်ပြသၞာ စပ်ကုသာသနာ
တုဲပၠန် ပ္ဍဲဂကောံပရိယတ်ဇၞော်ဇၞော် ဗီုကဵု ဂကောံသုဝဏ္ဠဘူမိ ပရိယတ္တိသာသနဟိတ တအ်ဂှ် နဒဒှ် နာယက
ပ္ဍဲကဵု ကမၠောန်သမာန်သွဟ်လိက်ပရိယတ်အလဵုအသဳ (ပါဠိပထမပြန်စာမေးပွဲ) ကေုာံ သမာန်သွဟ်လိက် သွက်တန်ဓမ္မာစရိယတအ်လေဝ် ပါလုပ်ယိုက်ဂၠေင်လဝ်ကီုရ
၁၆] သွက် ခမဳသင်မန်ဂမၠိုင် ဂွံသှ်လိက် ပ္ဍဲအလဵုအသဳ နကဵု ဘာသာမန်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဂိုတ်ဂ္စာန်လဝ် ဗွဲတၟေင်ရ
၁၇] မာဿတာရှဝ်တဝ် (Mr
Shorto) နူ တက္ကသိုလ်လာန်ဒါန် တၞဟ်န မဂွံလ္ၚတ် လိက်မန်
ပရူဂကူမန်တုဲ ကၠုင်ပဒတဴ ပ္ဍဲကွာန်မုဟ်ဒုန် ဇရေင် ကျာ်ဇၞော် ပွိုင် ၈ ဂိတုရ
အခိင်ဂှ် ကိရိယာအာဲကၟာဲယေန်သၞာင်မန် ဗွဲမဂၠိုင် ထ္ၜးကဵု ဟွံမာန်တုဲ နကဵု ကျာ်ဇၞော် ညာတ်ကေတ် သ္ဒးနွံ ကုတိုက်ထၜးပျးမန်မွဲရောင်ရ
ကျာ်ဇၞော် အာတ်မိက် အလဵုအသဳဗၟာတုဲ နကဵု အလဵုအသဳဗၟာ ပံက်ကဵု တိုက်ထ္ၜးပျးယေန်သၞာင်မန် ဍုင်မတ်မလီုရ
၁၈] ပ္ဍဲခေတ်ဖဆပလဂှ် ပ္ဍဲဂကောံကေင်ကာမန်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် လုပ်ယိုက်ဂၠေင် နဒဒှ် နာယကမွဲဇကုတုဲ ဒှ် ညးမကဵုကသပ် စပ်ကုဗၟံက်ပ္တိုန် လိက်ပတ် ယေန်သၞာင်မန်မွဲဇကုရ
၁၉] န ကုကျာ်ဇၞော်ဂှ် ပြကိုဟ်လိက်ကၞပ် ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ချူခၞံလဝ်ကီုရ
ဝှာင်ဏအ် ဒှ်ဝှာင် နူကဵု ဝီကီမီဒီယာ ကွန်မွန်းစ် တုဲ မဒှ်ဝှာင် မသုင်စောဲလဝ် နကဵုပရဝ်ဂျေတ် တၞဟ်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ
အရာမလဴထ္ၜး ပ္ဍဲဝှာင်တအ်ဂှ် မုက်လိက် မလဴထ္ၜး ဝှာင် ထ္ၜးကဵုလဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
ဍဵု လတူ စၟတ်တ္ၚဲ/အခိင် မွဲမွဲ သွက်ဂွံ ထ္ၜးကဵု ဝှာင် မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်
အရာမဆက်ဗက်ကၠုင် 3 pages link ကုဝှာင်ဏအ် ဂမၠိုင်ဂှ်
Request for Adminship လိက်ပတိုန်ဂလာန် စရင်လၟုဟ် ဗီုဂွံ အာတ်မိက် နဒဒှ် ညးပကင်ရင် · လိက် သွက်ညးပကင်ရင်ဂမၠိုင် မဂွံဒးဗှ်ထေက်ဂမၠိုင် သကအ်တဲ ညးပကင်ရင် · တင်မကဵုကသပ် သွက် ညးပကင်ရင် တၟိဂမၠိုင် ကုညး မတီကၠိုဟ် ဒ္ဂေတ်ဗက် သၞောဝ်ဝဳကဳမန် ကေုာံ ဂကောံဝဳကဳတအ် မပတှ်ေဖျေဟ်စိုတ်တအ်ဂှ် မလေပ် ဂွံဒုင်ခပတိုန် နဒဒှ် ညးပကင်ရင်ရ
နကဵုသၞောတ်မေတာမ္ဂး ကုညးပကင်ရင် မဟွံချဳဓရာင် မဟွံလုပ်ချူ ပ္ဍဲကဵု ဝဳကဳမန်တအ်ဂှ် နူနဒဒှ် ညးပကင်ရင်ဂှ် သကလေင်ပလီုပတိတ်ထောအ်ပၠန်ရောင်
ညးပရင်ကင် ဟေင် ဂွံလုပ်ချူ ပလေဝ်ဒါန် မုက်လိက် ပ္ဍဲကဵု ဝဳကဳမန်ဂွံ ဗီုဂှ် ဟွံသေင်
ညးပကင်ရင်တအ်ဂှ် ဒှ်ညးမင်မဲ မုက်လိက်ဝဳကဳဝွံဟေင်ရ
ညးပကင်ရင် မွဲတၠဂှ် တင်ဂၞင် ဗွဲသၟဝ်ဝွံ သ္ဒးတီကၠိုဟ်လဝ်ရောင်
တင်မထ္ၜးလဝ် ဗွဲသၟဝ်တအ် ယဝ်ရ မၞးဍိုက်ပေင်မ္ဂး မၞးအာတ်မိက် လုပ်ကၠောန် နဒဒှ် ညးပကင်ရင် ဂွံရ
Hello
Hello
My adminship for Mon Wikipedia is expired
I want to serve it again
I am now asking you to vote for me and allow me to serve as adminship
မ္ၚဵုရ
သ္ကအ်ရဲဝဳကဳတအ်သီုဖအိုတ်
အဲ(Aue Nai) မိက်ဂွံဆက်ယိုက်ဂၠေၚ် နဒဒှ်ညးကောပ်ကာဲ ပ္ဍဲဝဳကဳမန်မွဲကီုရ
ဟိုတ််ဂှ်ရ ကဵုဆန္ဒမာဲသွက်အဲဂွံဆက်ယိုက်ဂၠေၚ် ညးကောပ်ကာဲညိ
Aue Nai (ဓရီု) ၁၇
၆ မာတ် ၂၀၂၃ (+0630)[ကလေင်လိက်] Hello
My adminship for Mon Wikipedia is expired
I want to serve it again
I am now asking you to vote for me and allow me to serve as adminship
မ္ၚဵုရ
သ္ကအ်ရဲဝဳကဳတအ်သီုဖအိုတ်
အဲ(Htawmonzel) မိက်ဂွံဆက်ယိုက်ဂၠေၚ် နဒဒှ်ညးကောပ်ကာဲ ပ္ဍဲဝဳကဳမန်မွဲကီုရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ကဵုဆန္ဒမာဲသွက်အဲဂွံဆက်ယိုက်ဂၠေၚ် ညးကောပ်ကာဲညိ
Htawmonzel (ဓရီု) ၁၉
၂ ဇာန်နဝါရဳ ၂၀၂၃ (+0630)[ကလေင်လိက်] ၂၀၂၃ (+0630) Hello
My adminship for Mon Wikipedia is expired
I want to serve it again
I am now asking you to vote for me and allow me to serve as adminship
မ္ၚဵုရ
သ္ကအ်ရဲဝဳကဳတအ်သီုဖအိုတ်
အဲ(Htawmonzel) မိက်ဂွံဆက်ယိုက်ဂၠေၚ် နဒဒှ်ညးကောပ်ကာဲ ပ္ဍဲဝဳကဳမန်မွဲကီုရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ကဵုဆန္ဒမာဲသွက်အဲဂွံဆက်ယိုက်ဂၠေၚ် ညးကောပ်ကာဲညိ
Htawmonzel (ဓရီု) ၀၃
၂၄ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၅ (+0630)[ကလေင်လိက်] Hello
My adminship for Mon Wikipedia is expired
I want to serve it again
I am now asking you to vote for me and allow me to serve as adminship
မ္ၚဵုရ
သ္ကအ်ရဲဝဳကဳတအ်သီုဖအိုတ်
အဲ(Aue Nai) မိက်ဂွံဆက်ယိုက်ဂၠေၚ် နဒဒှ်ညးကောပ်ကာဲ ပ္ဍဲဝဳကဳမန်မွဲကီုရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ကဵုဆန္ဒမာဲသွက်အဲဂွံဆက်ယိုက်ဂၠေၚ် ညးကောပ်ကာဲညိ
Aue Nai (ဓရီု
ဘာကအ်မိတ် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်မိတ်
ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက်
ဒေသရးမန် (တွဵုရးဍုင်ကရေင်
သၞာံ ၂၀၂၄ ဂှ် သင်မလုပ်ဒဂိုန် ခမဳ ၁၁ ဇကု ထပိုယ် ၅ ဇကု
၁] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တနန္ဒ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၅၇
ဝှ် ၃၇
အစာဖဝ်ချိုဝ် (၁၉၀၅ နဝ်ဝေမ်ပါ ၁၈ - ၁၉၈၄ မေ ၁၁)ဝွံ ဒှ်ညးမပံက်မတ် ကောန်ဂကူမန် စပ်ကဵု ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကၠာအိုတ် ကြဴနူ မန်မကျအာဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ ကုဗၟာတုဲ
ဒှ်မၞိဟ် မဟီု ယဝ်ရမန် ဟွံကၠောန် ပရေင်ဍုင်ကွာန်တၞဟ်ခြာမ္ဂး အခေါင်ဂကူမန် မံက်ဂတဝ်ကၠုင် ဟွံမာန် တုဲ ဒက်ပ္တန်ကၠုင် ဗော်ပရေင်ဍုင်မန် ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲခေတ်ပစ္စုပ္ပန်ဏအ်ရ
တုဲဗက်ဆဝ်မ္ၚိုဟ် ဂကူမန် ညံင်ဂွံၚုဟ်ကတဵု ပ္ဍဲပရေင်ဍုင်ကွာန်ရ
အစာဖဝ်ချိုဝ်ဝွံ ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ခရေတ် ၁၉၀၅ ဂိတုနဝ်ဝေန်ပါ ၁၈ မဒှ်ကောန် နာဲဖဝ်လှ ညးမဒှ်အစာသဝ် မဂွံဒုင်ယၟု ဝဏ္ဏကျဝ်ထေန်
မိကျေနု နူကဵု ဍုင်ဒဵုထဝ် (ရွှေတောင်မျိုအ်) ပ္ဍဲခရိုင်ပြန်ရ
ညးတိုန်ဘာအလဵုအသဳအင်္ဂလိက် ပ္ဍဲမတ်မလီု အံင်စှ်တန် ပ္ဍဲမတ်မလီုရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၂၇ ဂှ် ကလိဂွံ တဆိပ်ကြာဝိဇ္ဇာ ကဆံင်သမၠုင် နူတက္ကသိုလ် နကဵုဂုန်တၟေင် ပ္ဍဲဘာသာအင်္ဂလိက်ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၅၃ ဂှ် ကလိဂွံ တဆိပ်ကြာဥပဒေ ပၠန်ရ
အစာဖဝ်ချိုဝ်ဝွံ ဒှ်မၞိဟ်မရှ်ေသှ်ေ ဘာသာသင်ခရေတ်မွဲတုဲ ၜိုန်ရ ညးဒက်အိန်ထံင် ကု ဣစဳမျသေန် မဒှ်ဂကူကရေင်ကီုလေဝ် ကောန်ဇာတ် ဆမွဲကီု ဟွံဍတ်ပါက်ရ
ညးလွဳဗ္စလဝ် ကောန်ၚာ်မန်မွဲ (မဒှ်ကောန်မေန် က္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူမန် နာဲအံင်လှၚိုဲ) ရ
သက္ကရာဇ် ခရေတ် ၁၉၈၄ ဂိတုမေ ၁၁ ကလိဂွံအာယုက် (၈၀) အစာဖဝ်ချိုဝ် စဴအာဘဝပရလိုက် ပ္ဍဲသ္ၚိညး မၞုံပ္ဍဲဍုင်အင်စိင်ရ
နာဲဖဝ်ချိုဝ်ဝွံ ဒှ်မေန်စေက် တၠညးဗညာဒလ မဒှ် ဨကရာဇ်မန် သၟိင်ဍုင်ဟံသာဝတဳ လက္ကရဴအိုတ်ရ
အပါညး နာဲဖဝ်လှဂှ် ဒှ်ကောန် ဣစဳဒေအ် (ယၟုတမ် ဟွံပြာကတ်
ဣစဳဒေအ်ဂှ် ဒှ်ကောန်သၟိင်သုမန
သၟိင်သုမနဂှ် ဒှ်ကောန်သၟိင်ဗြဗတာင် သၟိင်စဍုင်ဗြဝတဳ
သၟိင်ဗြဗတာင်ဂှ် ဒှ်ဒေအ် တၠညးဗညာဒလ
နာဲဖဝ်လှ ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲကွာန်ဝင်ကျာံ (ဝင်းကြံရွာ
ပွိုင်ဍုင်ထိုင်အာင် (ထုံးအိုင်မြို့နယ်) ပ္ဍဲဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၀
သၞာံ ၁၈၇၂ တုဲ ဒှ်ညးမကလိဂွံပညာဂဥုဲ Licensed Medical Practioner (L
နူဍုင်အိန္ဒိယ မာဒရေတ်တုဲ ကၠောန်ကမၠောန်အစာဂဥုဲ ပ္ဍဲဍုင်မန်ဗၟာ ဒၞာဲဗွဲမဂၠိုင်ရ
မိညး မိကျေနုဂှ် ဒှ်မၞိဟ် နူကဵု ဍုင်ဒဵုထဝ် ပ္ဍဲခရိုင်ပြန်
ကောန် ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဦးဘိုးလှဂှ် ဒှ် နာဲကျော်ဒင် ကဵု အစာမန်ဖဝ်ချိုဝ်
၁] ပ္ဍဲခေတ်အလဵုအသဳ ဦးနုဂှ် နာဲကျော်ဒင် ကတဵုဒှ် ဝန်ဇၞော်ဂကူမန် (မွန်လူမျိုးရေးရာ အတွင်းဝန်) တုဲ အစာမန်ဖဝ်ချိုဝ်ဂှ် ဒှ်က္ဍိုပ်သကိုပ် ဂကူမန် ညးမဆဝ်မ္ၚုဟ် ညံင်ကောန်ဂကူမန် ဂွံကတဵုကၠောန် ပရေင်ဍုင်ကွာန်ရ
ကောန် နာဲကျော်ဒင်ဂှ် နာဲDavid Aung Myint Din (စုတိ မေ ၂၂
၂၀၁၉ အဝ်သတေလျာ) အာပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်အဝ်သတေလျာ
နာဲဂျောန်ဒေန် (John Din) ပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်ဒိန်မက်
ပ္ဍဲခေတ်အင်္ဂလိက်ဂှ် မၞိဟ်တအ် လေပ်လိက်အင်္ဂလိက်ဟေင် ကလိဂွံ ဒၞာဲကမၠောန်ခိုဟ်ဟ်တုဲ မၞိဟ်စိုတ်လုပ်စ လိက်အင်္ဂလိက် ဂၠိုင်နူလိက်ဗၟာရ
တၞဟ်န စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ဆာန်လိက်ပတ်ဗၟာ ဂွံသၠုင်တိုန်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၃၀ ဂှ် ညးတအ် ဒက် ဗော်သွးဂကူဗၟာပိုဲ (တို့ဗမာအစည်းအရုံး) ရ
ညံင်ရဴဂှ်ကီု ဂကူမန်တအ်လေဝ် ဒက်ပတန် ဗော်သွးမန် အလုံဍုင်ရာမည ကီုရ
ပ္ဍဲဗော်သွးဂှ် အစာဖဝ်ချိုဝ် ပါလုပ် နဒဒှ်မၞိဟ်တာလျိုင်မွဲတၠကီုရ
မန်တအ် ဒက်ဗော်သွးမန်ဂှ် ဗၟာတအ်ဟီု မန်တအ် ဟွံမိက်ပံင်ကဵုဗၟာ
တၞဟ်နဂွံဝေင်ပါဲ ကိစ္စဏအ်တုဲ ပ္ဍဲသၞောဝ်ဗော်သွးမန် ပိုဒ် (၁၇)ဂှ် ဒုင်ယၟု ဗော်သွးရာမညဝွံတုဲ ညးလဵုမွဲလေဝ် ကၠောန်ပရေင်ဍုင် ဟွံဂွံ မြဴသာ်ဝွံ စဵုဒၟာလဝ်ရ
နကဵုပိုဒ်ဂှ်မ္ဂး ဗော်သွးမန်ဂှ် ဒှ်ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဟွံသေင်
ဒှ်ဗော် ဆသွက်ဂွံဇၞော်မောဝ်ပတိုန် လိက်ပတ်
အခိုက်ကၞာမန်ဟေင်ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၂ ဂှ် ညးဒှ် ညးရေင်တၠုင် ပ္ဍဲကမ္မတဳဥက္ကဌ ထိင်ဒက် ပရေင်ၜိုဟ်လလံ ကေုာံ ပရေင်ပညာအာဂတပၠတရဴ ကောန်ဍုင်ကွာန်တအ်ရ
အခိင်ညးမဒှ်ဒၟံင် အစာဘာတက္ကသိုလ်ဂှ် ဗိုလ်အံင်သာန်လေဝ် ကေင်ဗ္တောန်လဝ်လိက် နူညးကီုရ
ကွးဘာတက္ကသိုလ်တအ် ချဳဓရာင် ပရေင်ဍုင်ကွာန် သွက်သၠးပွးဂှ် ညးကဵုဒြဟတ် ဗိုင်ဖျေဟ်ကဵု အစဳအဇန်ကမၠောန်ကီုရ
သၟိင်အင်္ဂလိက် မိက်ဂွံခါန်ကၞက်ကဵုအဝဵု (အိုင်စီအက်စ်) မဒှ်ဂကောံအုပ်ဓုပ်ဂှ် ညးဟီု ညးဟွံမွဲပၟိက် ကဆံင် ညးနွံပၟိက် ကဵုဍုင်သၠးပွးဟေင်ရ
ဗွဲကြဴ တၞဟ်နဂွံသၠုင်ပတိုန် အသိင်ပၠန်ဂတးတုဲ ဒက်ပတန် (ဖက်ဆစ်တိုက်ဖျက်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့ချုပ် ဖ-ဆ-ပ-လ) ဂှ် ညးလေဝ် ကေတ်လဝ် တာလျိုင် နဒဒှ်ကမ္မတဳဗော်ဂှ် မွဲတၠကီုရ
ပ္ဍဲအခိင် မချဳဓရာင်ဒၟံင် ပ္ဍဲဗော်သွးရာမညဂှ် ညးချူလိက်မွဲ နကဵုဘာသာဗၟာ (ဂကူမန်တအ် ၚုဟ်ကတဵုဂွံရ) မၞုံ ၆၀ တင် သွက်ဂကူမန်တအ် မဒးကၠောန် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်ရ
ပ္ဍဲတင် ၁၀ ဂှ် မန်ဂှ် ဟိုတ်နူဒှ် ဂကူပရဲရောင် ရဴဝွံ ဗှ်ဗၞုဟ်ဒးကၠုင်တုဲ မံင်စံင်ပၠန်လေဝ် နွံကၠုင်ကဵုယေန်သၞာင်
ဟီုဂးဂလာန်လေဝ် ဍိုန်ဍောတ်လဇောတ်လၟောဝ်ကၠုင်ရောင်
ဂလာန်သကာတ်မြဟ် မသကေဝ်ကတောဝ်တအ်ဂှ် ဝေင်ပါဲကၠုင်ရောင်
ပ္ဍဲပိုဒ် ၃၆ ဂှ် ဍုင်ကွာန်ဂွံဇၞောဝ်မောဝ်တိုန်အာ ဌာန်အနာဂတ်ဂှ် ဟိုတ်မၞုံ ပ္ဍဲသကေမ်တဲ ကောန်ၚာ်သၟတ်တအ်ဂှ်ရ ညးဇၞော်အစံင်အစာမန်တအ်လေဝ် ဒၞာဲဇကု မကၠောန်ကၠုင် ဟွံစိုပ်ဒတုဲဏီတအ်ဂှ် ဖအောဝ်ကဵုသၟတ်တအ် ကဵုဒတုဲဖဵု ပရေင်ဂကူအိုတ်ရောင်
နကဵုဗော်သွးရာမည မကၠောန်ဒၟံင် ဆပရေင်လိက်ပတ်
ပရေင်အခိုက်ဘာသာ ပြဝေဏဳသၟးဂှ် ဟွံရုံဂပ်
လပါ်ပရေင်ဍုင်ကွာန်လေဝ် သ္ဒးကၠောန်ကီုဟေင် ကာလဍုင်ဂွံသၠးပွးမ္ဂး အခေါင်သွက်ဂကူမန် ဂွံမံက်ဂတဝ်မာန်ရောင်
မန်ဟွံကၠောန် ပရေင်ဍုင်ကွာန်တၞဟ်ခြာမ္ဂး အခေါင်သွက်ဂကူမန် မန်ကလိဂွံဟွံမာန် ညးညာတ်ကေတ် သာ်ဏအ်တုဲ ညးပတိုန်ထ္ၜးကဵု ဗော်သွးရာမည
မၞိဟ် ပ္ဍဲဗော်သွးဂှ် လပါ်ဂၠိုင် ဟွံဒုင်တဲရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၅ ဂိတုနဝ်ဝေန်ပါ ၉ (၁၃၀၇ ဂိတုကထိုန် ၅ မံက်) ဂှ် အစာဖဝ်ချိုဝ် ဍိုက်က္ဍိုပ်ပၠတရဴတုဲ ဒက်ပ္တန်ပ္တိုန် ဗော်မန်ကောန်ဍုင်အရင် ရ
အပ္ဍဲဗော်ဂှ် ညးယိုက်ဂၠေင် နဒဒှ်ဥက္ကဌ
နာဲမန်ဥူတာန် ညးအုပ်ကာ
အစာဂဥုဲနာဲကျဝ်လှ ဂဥုပ်ဘဏ္ဍာ
နာဲအုံဖေ စၟဳစၟတ်စရင်
နာဲမန်ထောန်ယျေန် ကေုာံ နာဲဆာန်မန် (ကမာဝက်) သကိုပ်စန်ဒက် ကေုာံ ပရးဝါဒ
နာဲမောင်ကျဳ
နာဲသာန်ကျာင်
နာဲယှိုဲကျာင်
နာဲဗချေတ်(မတ်မလီု
နာဲဗလောန် (ကအ်နှာတ်
နာဲချေတ်ဖေ
နာဲကျဝ်ဝေန်
နာဲထောန်အံင် တအ် ပါလုပ် နဒဒှ်ကေင်ကာအိုတ်ရ
ဂကောံဂှ် စွံလဝ် ဂဥုပ်ရုင် ပ္ဍဲလကျာ်မန်ယျေတာယှေ (လၟုဟ် ဘာကျာ်သြဳမန်) ဍုင်လ္ဂုင်ရ
ဟိုတ်နူညးဒက်ဂကောံပရေင်ဍုင်ကွာန်တုဲ ညးဒးဒုင်နုက်ပတိတ် နူဗော်သွးရာမညရ
အစာနာဲဖဝ်ချိုဝ်ဝွံ ၜိုန်ရ မၞိဟ်မဗဳဇဂကူမန်ဇေတ်တ်ကီုလေဝ် ညးဟီုအရေဝ်မန် ဗှ်လိက်မန် ဟွံလေပ်ရ
ဗွဲကြဴ အရေဝ်ဆက်မိတ် နဘာသာမန် ဆညိညဇြိုင်သာဟေင် ညးဟီုလေပ်ရ
ၜိုန်ရ ညးမဒှ်မၞိဟ် ပတှ်ေဘာသာခရေတ်ယာန်မွဲကီုလေဝ် ဇၟာပ်ညးဆဵု ခမဳသင်မ္ဂး ညးပင်တဲ နဒဒှ်အခိုက်ကၞာမွဲရ
အစာဖဝ်ချိုဝ် ဒက်ပတန် ဗော်မန် ကောန်ဍုင်အရင် မပံင်တောဲ ကုဖဆပလတုဲ မကၠောန် ပရေင်ဍုင်ကွာန် သွက်ဂကူမန်ဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ် ဖဆပလတအ်ဟီု ပစရဵုစ ကုညး ဒဒှ်ရ အစာဖဝ်ချိုဝ် လွဳယဲမၞိဟ်ချိုတ်တ် ရ
နကဵုလညာတ် က္ဍိုပ်သကိုပ်ဖဆပလတအ်မ္ဂး ဂကူမန်ဂှ် ဒှ်ဂကူမချိုတ်ကၠက်မွဲရ
ဆရဲကၠောန်ဗ္ၚတအ်ဟေင်ရ ဟီုအရေဝ်မန်လေပ်
ရဲဗ္ၚတအ်ဂှ် ဗီုလဵု ဍေဟ်တအ် စိုတ်ဂွံလုပ်စ ပ္ဍဲပရေင်ဍုင်ကွာန်ရော
အစာဖဝ်ချိုဝ် ညးဟွံဒုင်ယှအ်တုဲ ညးကလေင်ဟီု အစာသဝ် မလွဳယဲ မၞိဟ်ဂမ္စိုတ် ကလေင်ဂျိုင်တိုန်ဂှ် စောန်နူ အစာသဝ် မလွဳယဲ မၞိဟ်ဂျိုင်င်ဏီ ရ
ရဲဖဆပလ ဟီု ဗော်မန်ကောန်ဍုင်အရင်ဂှ် နွံဆယၟု ဒြဟတ်ဟွံမွဲ
တၞဟ်နဂွံထ္ၜး ဒြဟတ်ဂကူမန်တုဲ ပ္ဍဲကၞောတ်သၞာံ ၁၉၄၆ ဂှ် မန်တအ် ကၠောန်သဘင်ကောံဓရီု ကောန်ဂကူမန် အလန်ပထမ ပ္ဍဲကွာန်ပ္ၚ ဘာပလိုက် ရ
ပ္ဍဲသဘင်ဂှ် လၟိဟ်ဂကူမန် မွဲလက်ပြင်င် တိုန်စိုပ်လဝ်ရ
တၞဟ်နဂွံကလေင်ဆဝ်မ္ၚုဟ် စိုတ်ဓါတ် ဆာန်ဂကူမန်တအ်တုဲ ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် သွက်ဂွံကၠောန် တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်ရ
နာဲထဝ်အး (ကမာဝက်) ပတိုန်ထ္ၜး ကေတ်တ္ၚဲမန်တအ် ပတန်ဍုင်ဟံသာဝတဳ ဂိတုမာ်မွဲစွေက် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်သာသနာ ၁၁၁၆ဂှ် ကြိုက်တန်ဂၠိုင်ရ
တင်ပတိုန်ထ္ၜးဂှ် ပစၟတ်သမ္တီ ပ္ဍဲကောံဓရီု ကွာန်ဝါဍောတ် (တကအ်ခၟိုင်)ရ
ပ္ဍဲကောံဓရီုဂှ် ပ္ဍဲသဘင်ရုဲမာဲ သွက်ကၠတ်ထဝ်ပတန်ဍုင်သၠးပွးဂှ် ယဝ်ရ မန်တအ် ဟွံကလိဂွံ ပွိုင်ဆန္ဒမာဲ တၞဟ်ခြာမ္ဂး မန်ပိုယ် ဗဂပ်ဗဗေင် ကုပေါဲရုဲမာဲဂှ်ရ
ကလေင်ရုဲစှ် ညးတာလျိုင်တၟိပၠန်ဂှ် နာဲဖဝ်ချိုဝ် ဂွံကလေင်ရုဲစှ် နဒဒှ်ဥက္ကဌပၠန်ရ
ပ္ဍဲ ၁၉၄၇ ဂိတုအေပြဳဂှ် ဗော်ဖဆပလ ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်ကောံဓရီု ပ္ဍဲရုင်ဂျူဗလဳဟဝ်
ဍုင်လ္ဂုင်တုဲ ဂဥုပ်ဗိုလ်အံင်သာန်ဟီု မွန်အမျိုးသားတို့အရေး နှင့်ပတ်သက်
မွန်လူမျိုးကိစ္စဆိုယင်တော့ သူတို့မှာ အခုလူမျိုးရေး လူနည်းစုအဖြစ်နဲ့ မွန်စာပေ
မွန်ကျောင်းတွေ ကိစ္စလောက်ကလွဲယင် တခြား နစ်နာချက်တွေ မရှိပါဘူး
မွန်ရယ် ဗမာရယ် ခွဲခြားပြီး ကရင်လို သဘောထားသလို ထားစေချင်လို့တော့ မဖြစ်နိုင်ဘူး (စပ်ကဵုကိစ္စ ဂကူမန်တအ်ဂှ် ကိစ္စဂကူမန်ဟီုမ္ဂးတှ်ေ နကဵုညးတအ် နကဵုဂကူသၟတ် မၞိဟ်လအောန်မွဲဂှ် ကိစ္စဆ ပရူလိက်မန်
ဘာမန် ဆၜိုတ်ဏအ်ရ ဒးသ္ၚောံဗြမ်ဒၟံင် ပါဲနူဂှ် မုဟွံမွဲ
ဣဏအ်မန် ဣဏအ်ဗၟာ ဗီုဏအ် ပါ်ပါဲတုဲ စွံစိုတ် ဗီုကရေင်ဂှ် စွံဟွံဂွံ
ဂးတုဲ သွက်သဘင်ရုဲမာဲ ကၠတ်ထဝ်ပတန်ဍုင်သၠးပွးဂှ် ဟွံကဵုအခေါင်ဆန္ဒမာဲတၞဟ်ခြာ သွက်ဂကူမန်တအ်ရ
နာဲမန်ထောန်ယျေန်
မန်တာန်
မန်ခေန်မောင်တအ် အာတ်မိက် ညံင်ဂကောံမန် ကောန်ဍုင်အရင် ဂွံလုပ်ဒုင်ရုဲမာဲကီုလေဝ် နကဵုဂကောံ ဟွံဒုင်တဲတုဲ ညးတအ် ပါ်တိတ် ဒက်ပ္တန် ဗော်ကောန်ဂကူမန်ကၟိန်ဍုင် (ပြည်ထောင်စု မွန်အမျိုးသားအဖွဲ့)တုဲ လုပ်ဒုင်ရုဲမာဲရ
ဂကောံမန် ကောန်ဍုင်အရင် လလောင်တရး ဗဂပ်ဗဗေင် ကုသဘင်ရုဲမာဲဂှ်တုဲ နူဒဒှ် မပံင်တောဲကၠောန် ကုဖဆပလဂှ်လေဝ် နုက်တိတ်အာကီုရ
ဗော်ဖဆပလတအ် ဟီုနင်ကဵု ဗော်သွးရာမည ကဵုလုပ်ရုဲမာဲ ကဵုမၞိဟ် ၁၂ တၠ
သီု ၁၂ တၠ ညံင်ဂွံဒှ်အမာတ်ဂှ် ညးတအ် ဖန်ကဵုရောင်
ဆဂး ဗော်သွးရာမည ဟီု ဗော်ညးတအ်ဂှ် ဒှ်ဗော်မကၠောန် ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဟွံသေင်
ပရေင်ထပက်ကၠက် အကြာဂကူမန် ဗီုဏအ်ဂှ် ညးတအ် ဟွံမွဲပၟိက်ရ
မန်နာဲယျ
နာဲဗလောန်
နာဲလှမောင်
နာဲသာနှေန်
မန်သုင်ထောန်
မန်ၚိုဲခါင်တအ် ဒုင်ရုဲမာဲ နကဵုပုဂ္ဂလိက သွက်ဂွံပြိုင်ကဵု ဖဆပလ ရ
ဟိုတ်နူပျဳတူယေဝ်ဗဝ် (ကောန်ပၞာန်ဗၟာ)တအ် ကဵုဗော်သဵုယှေဝ်လေတ်တအ် ဘပဠ စဵုဒၞာဲတုဲ အမာတ်မန်တအ် ၜိုတ်မကလိဂွံထေက်ဂှ် ဟွံကလိဂွံရ
ဟိုတ်ဂှ်တုဲ မန်တအ် စိုတ်ဂိ ထေဲတုဲ နာဲဗလောန် (နာဲယှိုဲကျေန်) ပၠတရဴတုဲ ဒက်ပ္တန် ဗော်သၠးပွးဂကူမန်တုဲ အာတ်မိက် အခေါင်အရာ သွက်ဂကူမန် (၇) တင်ရ
၁၉၄၇ အဝ်ဂေတ် ၂၄ တ္ၚဲအဒိုက်ဂှ် ကၠောန်သဘင်ကောံဓရီုဇၞော် ကောန်ဂကူမန် ပ္ဍဲကၟာဝက် ပ္ဍဲဗတောန်လိက်အလဵုအသဳ ဗဒါဲဘာတိုက်တၟိ ပွိုင်ပိတ္ၚဲရ
မၞိဟ်တိုန်စိုပ် မွဲလက်ပြင်ရ
နူသဘင်ကောံဓရီုဂှ် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် (၁) ပ္ဍဲတိဍာ် မဆေင်ကဵုဂကူမန်
တိဍာ်ဂကူမန်တအ် မပိုင်လဝ်ဂှ် နဒဒှ်ဍုင်မန် မၞုံကဵုအဝဵုပေင်င်မွဲ ကာလဍုင်မန်ဗၟာ ကလိဂွံသၠးပွးတုဲ ဒးဖန်ကဵု
၂) ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန် မဒက်လဝ် ပ္ဍဲသၞောဝ်အင်္ဂလိက်ဂှ် ကာလဍုင်ဂွံသၠးပွးတုဲ ညံင်ဂွံဆက်စၟတ်သမ္တီကဵု ပ္ဍဲသၞောဝ်ပၠန်
၃) မဟီုဒၟံင် မန်ကဵုဗၟာတုပ်ပ်ရ ဒးရုပ်သီကဵုတုဲ ဒးစၟတ်သမ္တီ ဂကူမန်တၞဟ်ခြာမွဲ
တင်စပ် ကုဂကူမန် မဒးကၠောန်ဂှ် (၄) ပ္ဍဲဘာဝါဍောတ်မတ်မလီုဂှ် ပံက်ဘာဝေင်ကာယဗလ သွက်သၟတ်တအ်ရ
နကဵုပရေင်ကမၠောန်ဏအ်ဂှ် မန်တအ် ပလေဝ်စ သွက်ဂွံ ဒက်ဒပ်ပၞာန်မွဲ ဟီုဂွံတုဲ ဗွဲကြဴ ဂကောံသၟတ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်အာ ဂကောံသၟတ်မရပ်လွဟ်ရ
၅) ပတိတ် လိက်ပရိုင်ရာမည မွဲသတ္တဟ ပိအလန် နကဵုဘာသာမန် ဘာသာဗၟာ
၁၉၄၈ ဂိတုဇန်နဝါရဳ ၄ ဂယး ၄ နာဍဳဂှ် ဍုင်ဗၟာ ကလိဂွံအာ သၠးပွး နူအင်္ဂလိက်တုဲ တွဵုရးဍုင်မန်ဂှ် ညးတအ် ဟွံဗၟံက်ကဵုရ
ပ္ဍဲကဵုဗၟာ ဗော်ကောန်မျူနေတ် မပါ်တိတ်အာဂှ် ဗော်ကေင်ကာဂကူမန် အာတ်အရီုအဗ ပ္ဍဲကောန်မျူနေတ်ဂှ် နကဵုကောန်မျူနေတ်တအ်လေဝ် ညံင်ဖဆပလကီု ဂကူမန်ဂှ် ဟိုတ်နူဘဲပၞာန်အံင်ဇဲယျတုဲ ကြပ်ကၠက်အိုတ်ဒၟံင်တုဲတုဲရ
မန်မသှ်ေတအ်လေဝ် ထုဲနှဴ ဒှ်အာဗၟာအိုတ်ရ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကလေင်ဂယိုင်ပတိုန် ဂကူမန်ပၠန် သွက်ဂွံချပ်ကဵု အခေါင်တၞဟ်ခြာ သွက်ဂကူမန်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲညးတအ် ပၟိက်ဟွံမွဲရ
ဟိုတ်ဂှ်တုဲ မန်တအ် ဒးကေတ်ဒြဟတ် ဒက်မိတ် ကုကရေင် ညးမၞုံကဵု ဒြဟတ်ပၞာန်ရ
၁၉၄၈ ဂိတုဂျူလာင် (၂၀) ဂှ်ဂကောံသၟတ်မန်တအ် စတဝ်စၞေဟ် နကဵုလွဟ်တုဲ လုပ်သီကေတ် ဗဒိုပ်ဗၠာဲသၟိင် ပ္ဍဲကွာန်ဇာသပၠင်
ပရေင်ချဳဓရာင် သွက်ဗၠးၜးဂကူမန် ဒြဟတ်ဇၞော်ကၠုင်တုဲ စိုပ်သၞာံ ၁၉၄၈ ဂိတုအံက်တဝ်ပါ ၅ ဂှ် အလဵုအသဳဖဆပလ ဒးပံက်ကဵု ကမ္မရှေန် ဗမံက်ပတိုန် ဒေသအခေါင်ပကင်ရင်အပိုင်ဂကူမန်
ပ္ဍဲကမ္မရှေန်ဂှ် အမာတ်မန်ထောန်ယျေန်
အမာတ်မန်နာဲခေန်မောင်
အစာဖဝ်ချိုဝ်
နာဲလှမောင်
မန်တာန်
မန်မိနှေန်တအ် ပါလုပ်ရ
၁၉၄၈ နဝ်ဝေန်ပါ ၁၉ ဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူမန် ကဵု က္ဍိုပ်သကိုပ်ကရေင် တုပ်စိုတ် သွက်ဂွံဒက်ပတန် ဍုင်ရာမညမန်ကရေင် မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုခရိုင်ကျာ်ခမဳ
ခရိုင်သဓီု
ခရိုင်ထဝါဲ
ခရိုင်ဗိက်
ရးတၞင်သဳ
ရးဗဂေါ
ကေုာံ ရးဨရာဝတဳတုဲ ပတိုန်ကဵု အလဵုအသဳဖဆပလ ရ
အလဵုအသဳဗၟာတအ် ညာတ်ဒး ပရေင်ညဳသၟဟ် အကြာမန်ကဵုကရေင်တုဲ ဖေက်လကိုတ်အာတုဲ စၞးမကဵု အတိုင်ဗီုမန်ကဵုကရေင် မအာတ်မိက်ဂှ် ဖန်ကၠောန် သွက်ဂွံဗမံက်ပတိုန် တွဵုရးဍုင်ကရေင်မွဲဟေင်ရ
ပ္ဍဲဒပ်ပၞာန် ကရေင် ကဵု မန် ပံင်တောဲ ပ္ဍဲ ၁၉၄၉ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂ လုပ်သီဍုင်အင်စိင်ဂှ် ဟိုတ်နူ အစာဖဝ်ချိုဝ် ဗိုင်ကၠတ်ကဵု အရီုအဗင်တုဲ ဒးဒုင်ရပ်ကဵု အလဵုအသဳဖဆပလတအ်ရ
ကြဴနူဗော်ပၠတရဴဍုင်မန် တဝ်စၞေဟ် နကဵုလွဟ် စှ်သၞာံ စှ်ဗြဲတုဲ သၠာဲလွဟ်ကဵုဒဳမဝ်ကရေသဳ တုဲ ဖန်ဇန် သွက်ဂွံဗၟံက်တွဵုရးဍုင်မန်ဂှ် အဃောမဂစာန်ဖန်ဒၟံင်ဂှ် ဝန်ဇၞော်ဥူးနု ပအပ်ထောအ်အဝဵုဍုင် ကုပၞာန် သကိုပ်ဗိုလ်နေဝင်းတုဲ ပရေင်ဂစာန်လဝ်တအ် သီုဖအိုတ် ဂတိတအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် ဇိုတ်ပလီု လီုလာ်အာအိုတ်ရ
စိုပ်သၞာံ ၁၉၆၀ ဂဥုပ်ဗိုလ်နေဝင်း ကၠောန်သဘင်ရုဲမာဲဂှ် အစာဖဝ်ချိုဝ် ဒုင်ရုဲမာဲ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ရေဝ်တုဲ ကလိဂွံဇမၞးမာဲရ
နာဲအံင်ထောန် ဂွံဒှ်အမာတ်ကီုတုဲ ဂွံဒှ်ဝန်ဇၞော်ကေင်ကာမန်ရ
ၜိုန်ရ အစာဖဝ်ချိုဝ် ဟွံဂွံဒှ် ဝန်ဇၞော်ကေင်ကာဂကူမန်ကီုလေဝ် ပ္ဍဲသဳကၠဳတောင်ကြီး မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဂိတုဂျန် ၁၂ ညးဂွံအာတိုန်စိုပ်တုဲ ဂွံအခေါင်ဟီုအရေဝ် သွက်ဂကူမန်ရ
သွက်ဂွံဗမံက်တိုန် တွဵုရးဍုင်မန် ကဵု တွဵုရးယခေင်ဂှ် အလဵုအသဳပံက် ကမ္မရှေန်ပၠန်ရ
စိုပ်သၞာံ ၁၉၆၂ ဂိတုဇန်နဝါရဳ ၁၅ ဂှ် ပၞာန်နေဝင်း ကလေင်သီကေတ် အဝဵုဍုင်ပၠန်တုဲ နာဲအံင်ထောန် ဒးဒုင်ရပ်ရ
အတိုင်အစဳအဇန် မဗၟံက်ပတိုန် ဍုင်မန် မၞုံကဵုအဝဵုဂှ်လေဝ် ကၠေအ်အာ အကြာပၠံင်သေနာတ်ရ
ပ္ဍဲခေတ် ပၞာန်နေဝင်း မအုပ်ဓုပ်ဍုင်ဂှ် နူသၞာံ ၁၉၆၈ ဂှ် ညးဂွံဒုင်ခပတိုန် နဒဒှ်မၞိဟ်မကဵုကသပ်ဍုင်မွဲ ပ္ဍဲမၞိဟ် ၃၃ တၠဂှ်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၀ ဂိတုဂျောန် ၇ ဂှ် ဂွံဒုင်ကေတ် တဆိပ်ကြာဂုဏ်စရာဲကၟိန်ဍုင် (နိုင်ငံဂုဏ်ရည်ပထမအဆင့်)ရ
မဂ္ဂဇြေန် လဂါံအာဇာနဲ ကၞပ်ပိ
ကွာန်ကအ်ဍောတ်(အၚ်္ဂလိက်
Kawdoot
ကော့ဒွတ်ရွာ အၚ်္ဂလိက်
Kawtdut )ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
ဂကောံကွာန်သၞေဟ်မုက်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၂၉
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်သၞေဟ်မုက် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၄၆၃
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၉၇၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၃၄၃၇ တၠရ
ကောန်တၠနန် ဟိုဲကောန်တၠနန် ကရေဲထတ်ထတ် ကမၠတ်ဂွံမိင်
ကမာတ်ဍာဲဇိုင်ကဝ် ဓလဝ်ခမံက် လ္ပလုပ်ခံက်ပိုဲ
ဇာဒိသိုင်သ္ၚေက် ၚေက်လကိုဟ်က္ဍိုပ်အဗြိုင် လ္ပလုပ်ဇိုင်သ္ၚိပိုဲ
ၝောအ်တအ်ၜင်ဇြိုတ် ပြိုတ်စုတ်ဗြံက်ဂၞာ ဂၟာအာဂၟာကၠုင်
ဍာ်ကၟေင်ညးသုင် ပုင်သွညးဂၠံက် စိုတ်လေဝ်ၚံက်စၞာဲ
ကမာတ်ဇာဒိအရိုင် ပိုဲဂြိုင်ဟအှ်ေ ပိုဲပေဟ် ၝောအ်တအ် ညံင်ကဵုချေဟ်
ဟိုဲကောန်တၠနန် မူစိအလန် ကဵုဍေဟ်ဆက်လီပိုဲပၠန်ရော
မၞိဟ်အရိုင် ပကောတ် ဇြောတ်ကၠုင်ဆီပိုဲ
ဍေဟ်လီ ဍေဟ်ဠာန် ကမာတ် ဒှ်မြာ် ဒမၠမတာ ဒှ်အာဇာနဲ စဲ ဒှ်စိင် ခမုဲၝောအ်စၞာဲ ဒှ်မိယာဲ နာဲတအ် ဟွံတီဏီဟာ
ဟိုဲကောန်တၠနန် နိယာမလောက သီုဖအိုတ်ယဝ်ရဒှ်မွဲ တ္ၚဲဂှ် လိုက်ပိုဲဒေါအ်ပၠိုတ်
သွဟ်ခိုဟ်မွဲဂွံမံက် သၟာန်လ္ၚီလက် ပိုဲဒးတတ်ၜက်
ဒးကယျာန် ဒးဟီု လဆောဝ်မ္ဂး သီုဒး ပတီုမုက် ပိုဲဂွံစုက် သွဟ်ခိုဟ်မွဲ
ဟိုဲကောန်တၠနန် ညးလ္ၚဵုစၟဳတော် လုပ်ဗော်ဍေဟ် ဂွး သွက်ဇကု
ကၠအ်ညးလ္ပတဵု ကၠဵုညးလ္ပလွဳ အရေဝ်ဇုဇ ပိုဲဗကန်
အရေဝ်ဝွံ ဍာံကွေဟ် လၟုဟ်မ္ဂး နာဲတအ် ပတှ်ေဂွံရ
ယွံကောန်တၠနန် ၜိုန်လညာတ်ဟွံတုပ် ကသပ်တၞဟ် ကိစ္စဒှ် ပိုဲဒးကောံသၟဟ်
ဟိုတ်ဂှ်ကွေဟ် ယွံမၞး ကောန်တၠနန် အလာံမန်ၜိုပ်ထဝ် ညံင်ဟွံဂွံကဝ် ဗဝ်စုတ်မာဲကဵုဗော်မန်စိုအ်
Category
ယၟုဇကု ကေုာံ ယၟုက္ဍိုပ်လိက်ဇကုတအ်ဂှ် ချူစုတ် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ညိ
ပ္ဍဲမၞိဟ်မွဲ လိက်ပရေင်ဂလိုင်လဵု မပတိုန်ဂွံဂှ် ဟွံမဲ ကုအပိုင်အခြာ
ချူပတိုန်လဝ်ဂၠိုင်ကဍင် အခေါင်အရာ သွက်ဂွံဇၞးကေတ်ဂှ် နွံဂၠိုင်ကဍင်ရ
ဂတ ယၟုဇကုဂှ် စုတ်သင်္ကေတ တြင်ဒပ် (#) မွဲညိ (သင်္ကေတ တြင်ဒပ်ဂှ် ဍေဟ်ဗၟံက်ကဵု လၟိဟ်မဂၞန်
တုဲမ္ဂး ယၟုက္ဍိုပ်လိက်ဇကု
က္ဍိုပ်လိက်ဂှ် လေန်စုတ်ကဵု မုက်လိက်ဇကုညိ
လိက်ပရေင်ဇကု မချူလဝ်တအ်ဂှ် ညံင်ဂွံခိုဟ်တိုန် ညံင်ဂွံကိတ်ညဳ ကုသၞောဝ် သဘင်ပကာန်လိက်ဂှ် ကလေင်ပလေဝ်ဒါန် ဂွံဒၟံင်လၟိုန်ကာလ စဵုကဵုစိုပ် အခိင်ဇာန်နဝါရဳ ၃၁
၂၀၂၀ အခိင် ၂၃
၅၉ (အခိင်ဂၠးတိ) ရ
ဝှာင်ဏအ် ဒှ်ဝှာင် နူကဵု ဝီကီမီဒီယာ ကွန်မွန်းစ် တုဲ မဒှ်ဝှာင် မသုင်စောဲလဝ် နကဵုပရဝ်ဂျေတ် တၞဟ်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ
အရာမလဴထ္ၜး ပ္ဍဲဝှာင်တအ်ဂှ် မုက်လိက် မလဴထ္ၜး ဝှာင် ထ္ၜးကဵုလဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
ဍဵု လတူ စၟတ်တ္ၚဲ/အခိင် မွဲမွဲ သွက်ဂွံ ထ္ၜးကဵု ဝှာင် မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်
ဂၠိုင် နူ ၁၀၀ မုက်လိက် အဆက်စပ်ဂမၠိုင် ကုဝှာင်ဏအ်
စရင်သၟဝ်ဏအ် ထ္ၜးကၠာအိုတ် ၁၀၀ မုက်လိက် အဆက်စပ်ဂမၠိုင် ကု ဝှာင်ဏအ်ဟေင်
A စရင် သီုဖအိုတ်လေဝ် ကလိဂွံမာန်ရ
ဤဖိုင်သို့နောက်ထပ်လင့်များ ကိုကြည့်ပါ
ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်အရာ ဝဳကဳတၞဟ် မစကာလဝ် ဝှာင်ဏအ်
ဗဵု more global usage ဝှာင်ဏအ်
ပ္ဍဲဝှာင်ဏအ်ဂှ် နွံဒၟံင် နကဵုအရာမဗပေင်စုတ်လဝ်ရ
မဒှ်အရာ မဗပေင်စုတ်လဝ် နူကဵု ကမ္မရာ ဒဳဂျဳတေဝ် ဟွံသေင်မ္ဂး နူသကေန်နာ မွဲမွဲ ဒှ်မာန်ရ
ယဝ်ရ ဝှာင်ဂှ် ဒးဒုင်ပလေဝ်ပလေတ် နူတမ်မူလဍေဟ်မ္ဂး
အရာလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဟွံမံက် ပ္ဍဲဝှာင်ဂှ် ဒှ်မာန်ရ
ကလေင်သ္ၚေဝ်မဲ အရာမပြံင်လှာဲ ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲ ဝဳကဳ ပ္ဍဲမုက်လိက်ဏအ်
ကွာန်ကရေင်ဝင်စိင်(အၚ်္ဂလိက်
Karen-weangchoing
ကရင်ဝင်းစိန်ရွာ အၚ်္ဂလိက်
Kayinwinsein)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
ဂကောံကွာန်ကရေင်ဝင်စိင်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၃၆
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကရေင်ဝင်စိင် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၃၄၉
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၅၀၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၂၈၅၃ တၠရ
လိက်ပရေင် မဆေင်ကဵု ဂြိုဟ်အကာသဂမၠိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၃ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၃
ကွာန်ကဇိုင် (အၚ်္ဂလိက်
Kazaing)ဂှ် နွံပ္ဍဲ ဂကောံကွာန်ကဇိုင်
ပွိုင်ဍုင်ၜဳကလေင်
ခရိုင်သဓီု
တွဵုရးဍုင်မန်
ဂၞန်ကုဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၆၀၂၅
အတိုင်စရင်လၟိဟ်မၞိဟ် သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ကဇိုင်ဂှ် သ္ၚိနွံ ၄၂၄ မ
လၟိဟ်မၞိဟ် နွံ ၁
၈၆၃ တၠ
ပ္ဍဲဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် ၈၇၄ တၠ
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၉၈၉ တၠ
၁][၂
ကွာန်ကအ်ဂလာ(အၚ်္ဂလိက်
Barbukone
ဘာဘူကုန်းရွာ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ဂကောံကွာန်ကအ်ဂလာ
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၄၉၇၉
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကအ်ဂလာ မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၁၆၉
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၄၂၇ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဂှ် ၄၅၉၆ တၠရ
ဂကူကုယ် (အၚ်္ဂလိက်
Kuy လဆောဝ် ချူ နဘာသာအင်္ဂလိက် Kui
Suay or Kuay
ภาษากูย
Lua error in မဝ်ဂျူ
Unicode_data at line 15
attempt to call field 'length' (a nil value
ဂှ် ဒှ် ဂကူညးမဟီုအရေဝ် (Katuic language) မပါလုပ် ပ္ဍဲ ဂြောဝ်အရေဝ် သြသတြောအေရှတိစ်
ဒှ် မွဲဂကောံ ကုအရေဝ်မန်တုဲ ပဒတဴ ပ္ဍဲ အာရှအဂၞဲရ
ဂကူကုယ် ဝွံ လၟိဟ်မၞိဟ် နွံ ပ္ဍဲ ရးမရာဇ်သေံမ္ဂး ပ္ဍဲအိသာန်ဂှ် ၜိုတ် ၃၀၀
ပ္ဍဲ ရးနိဂီုလဴ ခရိုင်သလဝါန်
ခရိုင်သဝဏ္ဏခေတ် ကောံ ကုခရိုင်သေကောင် ၜိုတ် ၆၄
ပ္ဍဲ ရးနိဂီုကမ္ဗောဒဳယျာ ခရိုင်ဗြးဝိဟာရ်
ခရိုင်သတုန်တြေင် ကောံ ကုခရိုင်ကမ်ပေါင်ထောမ် ၜိုတ် ၁၅
၅၀၀ ရ
ဂကူကုယ်ဝွံ နကု ဘာသာအင်္ဂလိက်ဂှ် ချူဒၟံင် နာနာသာ် ဗီုဏအ်ရ (Sidwell 2005
Van der haak & Woykos (1987-1988) ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ဂကူကုယ်ဝွံ နွံ ရမ္သာင်တၞဟ်ခြာ အဓိက ၜါ ပ္ဍဲ ရးမရာဇ်သေံလပါ်ဗမံက် ပ္ဍဲခရိုင်သုရိန် ကု သိသကေတ်
ဂကူကုယ် ကု ဂကူကေယ်
ညးတအ် သီုပါ်လဝ် အတိုင် ဗွဲသၟဝ်ဝွံကီုရ
၃] Mann & Markowski (2005) reported the following four Kuy dialects spoken in north-central Cambodia
A variety of Kui/Kuy called Nyeu (ɲə) is spoken in the villages of Ban Phon Kho
Ban Khamin
Ban Nonkat
Ban Phon Palat
and Ban Prasat Nyeu in Sisaket Province
Thailand
၄] The Nyeu of Ban Phon Kho claim that their ancestors had migrated from Muang Khong
Amphoe Rasisalai
Sisaket Province
In Buriram Province
Kuy is spoken in the 4 districts of Nong Ki
Prakhon Chai
Lam Plai Mat
and Nong Hong (Sa-ing Sangmeen 1992
၅] Within Nong Ki District
Kuy villages are located in the southern part of Yoei Prasat (เย้ยปราสาท) Subdistrict and in the western part of Mueang Phai (เมืองไผ่) Subdistrict (Sa-ing Sangmeen 1992
သဒ္ဒဗေဒ ဂကူကုယ် (သုရိန်) နွံ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
၆] Vowel sounds may also be distinguished using breathy voice
The following list of Kuy village locations in Sisaket Province is from Van der haak & Woykos (1987-1988
129
Asterisks (placed before village names) denote ethnically mixed villages
in which ethnic Kuy reside with ethnic Lao or Khmer
All Kui Nthaw/M'ai live in mixed villages
ကွာန်ကအ်ခပုင် ကွာန်တၟိ(အၚ်္ဂလိက်
Kawtkhapon (Ywarthit)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ဂကောံကွာန်ကအ်ခပုင်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၉၂
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ခပုင် ကွာန်တၟိဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၃၉၉
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၈၂၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၅၂၂၃ တၠရ
D Mumbai India) တၠဂုဏ်အ္စာဝွံ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၄၀ သၞာံ
ဂိတုဘတ် (၉) စွေက် တ္ၚဲစန်
အခိၚ်ပျးလျးအရှိုဏ်တိုန် (၅
၀၀) ဂှ် သၠးဂၠံဂဝ်ဂၞဴမိမဒှ်တုဲ
ယၟုမအံက် နာဲဘသိၚ် (က) နာဲဝဲါ + ယၟုမိအံက် မိယှိၚ်
ကွာန်ကအ်ဍောတ်
ပွိုၚ်ဍုၚ်လၟိုၚ်
တွဵုရးဍုၚ်မန်မဒှ်ရ
ပၞောဝ်ကဵုကောန်မွဲမိ ကောဒေံမၞုံ (၅) တၠဂမၠိုၚ် မဒှ်ကောန်ရတ် မရနုက်ကဵု စတုတ္ထတုဲ နူဍောတ်တ်တၚ်ခုတ်လဝ်ယၟု မာံတေန်ဥူ ကော်ဂး (မာံအဴ) မဒှ်ရ
သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၅၁ သၞာံ
ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် (၈) စွေက်
တ္ၚဲအဒိုတ်
အခိၚ်သဝ်တ္ၚဲဂှ် သ္ပအ္စာဥပ္ပဇ္ၛာဲ ကဵုကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဝံသပါလ
ညးပ္တိုန်ထပိုဲကျာ်ဇၞော်အ္စာကေတုမာလာ (ဒဵုကြေၚ်) ဘာဇၞော်
ကွာန်ကအ်ဍောတ် ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်ပစ္စယာနုဂ္ဂဟနူဇရေၚ်မိမၜါတုဲ သ္ဂောံအာစိုပ်ဘဝထပိုဲသာမဏီ မပြဲပြဲရောၚ်ၚ်
သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၆၁ သၞာံ
ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် (၁၄) စွေက်
တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်
အခိၚ် (၄
၃၀) သဝ်တ္ၚဲ
သ္ပအ္စာဥပ္ပဇ္ၛာဲကဵုကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဝံသပါလ ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်ပစ္စယာနုဂ္ဂဟ နူဇရေၚ်မိမၜါတုဲ သ္ဂောံအာစိုပ်ဘဝခမဳ ပ္ဍဲခဏ္ဍသီ
ဘာဇၞော်
ကွာန်ကအ်ဍောတ်
ပွိုၚ်ဍုၚ်လၟိုၚ်ဝွံရောၚ်
သက္ကရာဇ်ခရေတ် ၁၉၈၃ သၞာံဂှ် စကတ်ဗ္တောန် ဘာတန်အလဵုသဳ စၟတ် (၂) ကွာန်ကအ်ဍောတ်ရ
သ္ပပ္တံနူတန်ကောန်ၚာ် စဵုကဵုစိုပ်တန်စတုတ္ထ သၞာံဟွံဂွံသ္ကုတ်ခြာ ဂွံအံၚ်ဇၞးကေတ်ဇၟာပ်ပ်သၞာံရ
ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၅၉ သၞာံဂှ် ဂွံအံၚ်ဇၞးကေတ်တန်ဇၞော် နူကဵု အလဵုသဳမဒှ်ရ
တၚ်စၟတ်
ခမဳသၚ်ဇာတိကွာန်ကအ်ဍောတ်မ္ဂး ညးအံၚ်ဇၞးတန်ဓမ္မာစရိယကၠာအိုတ်
နူဂကောံထံက်ပၚ်ပရေၚ်ပညာဍုၚ်လ္ဂုၚ် အံၚ်ဇၞးကေတ် (Scholarship) ကၠာအိုတ်
အံၚ်တန်မဟာဝိဇ္ဇာ (M
A) ကၠာအိုတ်
အံၚ်ဇၞးတဆိပ်ကြာပါရဂူ (Ph
D) ကၠာအိုတ်ဂှ် မဒှ်တဴ ဒံက်တာတၠဂုဏ်အ္စာ ကောဝိဒ ဝွံရ
တၠဂုဏ်အ္စာဝွံ ပ္ဍဲ
ကဝ်တူလေ (Kawthoolei (Burmese
ကော့သူးလေ
ကရေင်
ကီၢ်သူလ့ၤ
အဓိပ္ပါယ် - ဍုင်သက္ကုဒမၠု) ဂှ် ဒှ် ယၟုဍုင် ဂကူကရေင်တအ် မရန်တၟအ်လဝ် သွက်ဂွံပတန် အပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်ဗၟာ
မစကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲကဵု ပၞာန်ကရေင် စကတဵုဒှ် သၞာံ ၁၉၄၀တအ် လပါ်အိုတ်ဂှ်ရ
ဒၞာဲ ဍုင်ကဝ်တူလေ ညးတအ် မဟီုလဝ်ဂှ် အခိင်လၟုဟ် တွဵုရးဍုင်ကရေင်
တွဵုရးဍုင်မန်
ရးဗဂေါ ကေုာံ ရးဨရာဝတဳ မဒှ်ဒၞာဲ ဂကူကရေင် မပဒတဴနွံဒၟံင်ရ
ဒၞာဲလ္ၚဵုဂှ် နကဵု ဗော်သွးဂကူကရေင် (ကေအေန်ယူ) ကေင်အုပ်ဓုပ်လဝ် နွံကီုရ
ယၟုမ္ဂး "ကဝ်တူလေ" ဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူကရေင် စောဘဥူကျဳ ခၞံဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု သၞာံ ၁၉၄၉ မဒှ်အခိင် ကရေင်တအ် လလောင်တြးလဝ် ဍုင်သၠးပွး ဂကူကရေင်
ကိုပ်ကၠာ ညးတေအ် ဟွံဂွံဒးဒုင်ပန်ဂစိုတ်ဏီဂှ်ရ
ကိုပ်ကၠာ ယၟု ကဝ်တူလေ ဟွံခၞံဗဒှ်ဏီဂှ် ဍုင်ကရေင်ဂှ် ဂကူကရေင်တအ် ကော်ဒၟံင် နာနာသာ်ရ
ကိုပ်ကၠာ ၁၉၉၀တအ်ဂှ် ကော် ကဝ်လး မဂွံအဓိပ္ပါယ် "ဍုင်သၚေက်
ကဝ် = ဍုင်
လး =သၚေက်
၁] မုဟိုတ် ဂွံသၠာဲကော် ကဝ်တူလေဂှ် ဟွံတီကၠးကၠးရ
ကဝ်တူလေ ဂှ် အရေဝ် ကရေင်သဂဝ် တုဲ ကရေင်ပွောမ္ဂး ညးတအ်ဟီု ကန်သူလေန် "Kan Su Line" မဂွံအဓိပ္ပါယ် "ဍုင်ထီုလၜိုဟ်
၂] အလာံဂကူကရေင် တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ခၞံဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၄
ဘာကျာ်ကအ်စိင် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်တၟအ်ကၞေင်
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
တွဵုရးဍုင်မန်
အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သၞာံ ၂၀၂၁ နွံ ခမဳ ၁၅ ဇကု
ထပိုယ် ၁၇ ဇကု
၁] သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ခမဳ ၁၁ ဇကု
ထပိုယ် ၅ ဇကု
၂] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တစန္ဒိမာ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၅၁
ဝှ် ၁၆
ဓမ္မသာတ် (အၚ်္ဂလိက်
Dhammasattha/ Code of Law
Burmese
ဓမ္မသတ်) ဂှ် ဒှ်လိက်သၞောတ်ဥပဒေ သွက်ဂွံဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ဂဗုတ် ညးဍုင်ကွာန်တအ် ပ္ဍဲလက်ထက်ဨကရာဇ် (ဝါ) လက်ထက် ကိုပ်ကၠာ-ကဝ်လဝ်နဳ ပ္ဍဲဒေသ ဍုင်မန်
ဍုင်ဗၟာ
ဍုင်သေံ
ဍုင်ကာမ္ဗောဒိယာ တအ်ရ
ဓမ္မသာတ် မကၠုင်နူ သံသကြိုတ် ဓမႝၐ
ါသတြ (धर्मशास्त्र) မဂွံအဓိပ္ပါယ် လိက်သုတ်ဓရ်ရ
ဣသိဘဒြ ကဵု မနော ဣသိညး၂ ကောကဵုဒေံ ကလာင်အာ ဇိုင်ကၟာင်စက္ကဝါတုဲ တၞံနသၟိက်ဂွံဒှ် ဒတုဲမြမောဝ်သတ္တံဂမၠိုင်တုဲ အ္ခဝ်မၞုံ ပ္ဍဲကၟာင်စက္ကဝါဂှ် ဣသိသုဘတ်ဒြ ကဵု မနော ဣသိညး၂ ကောကဵုဒေံ ချူဂိုင်နင် သၠပတ် ဗေဒင် အင် မန်ယန်တံဂှ်ရ
ဣသိမၞောသာရ ချူဂိုင်နင် သၠပတ်ဓမ္မသာတ်ရ
ဂွံတုဲ ကလာင်တိုန်အာ လ္တူအကာသ စဴကၠုင် ကဵုသၟိင်သာမန္တရ
မြဴသာ်ဝွံ မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲနိဒါန် သၠပတ်ဓမ္မသာတ် ပ္ဍဲလက္ထက်သၟီသာမန္တ ရ
ပ္ဍဲလိက် ဓမ္မသာတ်မနုရသိ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ဗီုဏအ်ပၠန်ရ
ဒဏ္ဍာရဳတအ်ဂှ် မွဲကေုာံမွဲ ဟွံတုပ် ရေင်သကအ်ကီုလေဝ် သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒဒှ်ရ တၠရသိ မကေတ်စၠောအ်နင် နူတမ်ဒဵုသိန္နရာဇ် သီုဖအိုတ်ရ
လညာတ်မ္ဂး ဒဵုသိန္နရာဇ်ဝွံ နူတမ်တေအ် ကၠုင်နူလိက်ဟိန္ဒူတုဲ ဗွဲကြဴ ပ္ဍဲဗုဒ္ဓဘာသာလေဝ် ယိုက်ဒုင်ကေတ်လဝ်ကီုရ
ဓမ္မသာတ် ဝွံ ဒဒှ်ရ ညးလဵုမွဲ မဖန်ဗဒှ်လဝ် ဟွံသေင်
ဒှ်အရာ မဒှ်လဝ် ကၠာနူ ကျာ်ဂမၠိုင် ကၠာနူသတ်ဂမၠိုင် မဒှ်သၞောဝ်သဘာဝ ဒတန်ကဝ်မွဲ ညးမိက်ဟီုသာ်ဏအ်တုဲ တၞဟ်န သောတုဇန်တအ် မဂွံစွံအရီုစိုတ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက် လတူဓမ္မသာတ်တုဲ ညးတအ် မဖန်လဝ် ဒဏ္ဍာရဳဗီုဏအ် ဒှ်မာန်ရ
ပ္ဍဲကွေတ်ဘာသာ ကျာ်မနွံမွဲဇကုဓဝ် ဗီုကဵု ဘာသာဂျူ
ခရေတ်ယာန်
အေန်သလာမ်တအ်ဂှ် သၞောဝ်ဒ္ဂေတ်တအ်ဂှ် ကျာ်မပညပ်လဝ် ညးတအ် မဟီုဂွံကီုလေဝ် ပ္ဍဲဟိန္ဒူဂှ် ဟိုတ်နူ ကျာ်မနွံ ဂၠိုင်ကဵုဇကုတုဲ ယဝ်ရ ကျာ်မွဲမွဲ မတွဟ်လဝ် ဟီုဗီုဏအ်မ္ဂး ဆညးမရှ်ေသှ်ေ ကျာ်ဂှ်ဟေင် မစွံဇြိုဟ်နက် လတူဓမ္မသာတ်ဂှ် ဒှ်အာမာန်ရ
မှာထေရ် သရိပုတ္တရာ နူရးဖာသီ မဒှ်ဂကူမန်ဂှ် ညးခၞံချူ လိက်ဓမ္မသာတ်မွဲရ
သၟိင်ဗၟာ သၟိင်ဍုင်ဗုကာံ နရပတိစည်သူဂှ် ၜိုန်ရမိက်ခပတိုန် ခမဳမန်သရိပုတ္တရာဂှ် နဒဒှ် သံဃရာဇ်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူ ၝောအ်ဇိုင်ညးမွဲဒိုဟ် မပိုတ်ဒၟံင်တုဲ ခပတိုန် နဒဒှ် သဃံရာဇ် ဟွံဂွံရ
စၞးဂှ် သၟိင်ကဵုတဆိပ်ကြာ ကုခမဳမန်ဂှ် နကဵုမဟိမု ဓမ္မဝိလာသ ရ
သ္ပဟိုတ် ကုမဟိမုညး ဓမ္မဝိလာသတုဲ ဓမ္မသာတ် ညးမချူခၞံလဝ်ဂှ် ဓမ္မသာတ်ဓမ္မဝိလာသ ညးကော်စရ
ဓမ္မသာတ်ဝွံ နကဵုဘာသာဗၟာဂှ် စဵုကဵုလၟုဟ် ဂွံဆဵုကေတ်ဒၟံင်ဏီဖိုဟ်ရ
သဗ္ဗညု လောန်စဴအာ နိဗ္ဗာန် (၁၈၂၅) သၞာံတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၆၄၃) မဂဒူ ဇၞး အလဳမာမင် ဂွံဍုင်မတ္တမတုဲ အိုတ်ဂမဳဗမၞး မၞိသ်မဆာဲ အိုတ်သဝ်ဟောရာ စိုပ်အိုတ်တုဲ စင်ခြာရ
သာ်ဝွံ မဂဒူ ဟီုပ္တီ ညးဂမၠိုင် ယွံတၠအဲတံ အဲသကဵုခၞံဗဒှ်လဝ် ဓမ္မသာတ်ဇၞော်မွဲ သွက်ဂမဳခရှ် ကဵု သတ္တံဂမၠိုင် သီုဖအိုတ် ကဵုစေန်ဆက်ဒၟံင် ဒဵုတွဵုကဝ်ညိ ဂးတုဲ ခၞံလဝ် ဓမ္မသာတ်မွဲရ
ဓမ္မသာတဂှ် ခၞံတုဲ ဓမ္မသာတ်ဝွံ ဒုင်ယၟုဓမ္မသာတ်မဂဒူ
ကြဴမြိပတ်အာတုဲ ဓမ္မသာတ်သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ် ညးမကော်ရောင်
အကြီုကမြဴလွဳရာဇာဓိရာဇ် မုက်လိက် ၇
၁၉၆၈
ဂကောံသုတေသန ရးဍုင်မန်ဗမာ ပွိုင်ဒေသ ဘာတက္ကသိုလ် ဍုင်လ္ဂုင်) (သက္ကရာဇ် ၆၄၃ = ခရေတ် ၁၂၈၂) ဓမ္မသာတ်သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ်ဂှ် ပ္ဍဲစရင်လိက် ဓမ္မသာတ် (၁၁) ကၞပ် အစာဒံက်တာနာဲပါန်လှ မပ္တိတ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၂ ဂှ် ဟွံပါလုပ်ရ
ဓမ္မသာတ်သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ် ဂှ် ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ် ဂွံဆဵုကေတ် နကဵုဘာသာဗၟာ ကေုာံ ဘာသာအင်္ကလိက် ဂျောန် ဂျာဒေန် (John Jardine) မပ္တိတ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၉၂ တေအ်ရ
ဂျောန်ဂျာဒေန်ဂှ် ညးဒုင်သဇိုင် ကုမူဗီုဗၟာ မချာဲစၠောအ်လဝ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၀၆၉ ဂိတုဝှ် ၆ မမံက် တ္ၚဲအၚာဂှ်တုဲ ညးကၠာဲလဝ် ဗီုအင်္ဂလိက်ရ
ဓမ္မသာတ်သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ် မူဗီုဗၟာဂှ် ဒှ်ဒၟံင် ဗီုတြာဲ
ပါဠိမွဲပိုဒ် ဗၟာမွဲပိုဒ်ရ
နဒဒှ်ဥပမာ ပ္ဍဲပိုဒ် ၁၀၅ ဂှ် မဟာရာဇ
မြတ်သောမင်ကြီး
အကြင်ကျွဲနွားတိုသည်
ပဌိတဝဿေ
ချည်းထားသော နေရာ
ဧကော
တခုသော ကျွဲနွားတိုသည်
မာဏတိကော
တိုက်ဝှေ
သေသည်ရှိသော်
သာမိကော
ကျွဲနွားရှင်တိုသည်
လျော်ပေရချေ
ဧဝံနနု
ထိုသိုမဟုပ်
မဟိံသဂေါနာ
နွားကျွဲတိုသည်
အညမညံ
အခြင်ခြင်
ဘာသေန
ဘာသာဖြင်
မာနတိကော
တိုက်ဝှေး
သေသည်ရှိသော်
ရောဂံဝါ
နာသော်
သာမိကေ
ကျွဲရှင် နွားရှင်တို
ဒေါသံ
အပြစ်သည်
နတ္တိ
မရှိ
ဤသို
ဓမ္မသတ္ထေ
ဓမ္မသတ်ကျမ်
ပကာသိတံ
ပြဆိုခဲ့
ရံင်ကဵု ပ္ဍဲနိဂီုလိက် မချူလဝ် အဟံဗုဒ္ဓဃောသေန
ငါဗုဒ္ဓဃောသ အမည်ရှိသောထေရ်သည်
သာသနဿဟိတံ
သာသနာတော်
စီးပွားအလိုဌါ
ဣစ္ဆန္တော
အလိုရှ်သည်ဖြစ်
ရာမညဘာသေန
ရာမညဘာသာဖြင်
ဝါရုရာဇဓမ္မသတ္တံ
ဝါရုမင်ဓမ္မသတ်ကို
အက္ခတ္တေ
အက္ခရာရှိသည်အတိုင်
ဗြဟ္မဘာသေန
ဗြဟ္မဘာသာဖြင်
ကရိဿံကရိဿာမိ
ပြုပေအံ့
ယေပဏ္ဍိတာ
အကြင်ပညာရှိသော တရားသူကြီးတိုသည်
နိဿာယ
အမှီပြု
ဝိနိစ္ဆေယ
ဆုံမ်ဖြတ်ကြကုံလော
မဂွံအဓိပ္ပါယ် အဲမဟာထေရ် မဟိမု ဗုဒ္ဓဃောသ ရန်တၟအ် ဒတုဲမြမောဝ်သာသနာတုဲ လိက်ဓမ္မသာတ်သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ် နကဵုဘာသာမန်ဂှ် အတိုင်လိက်မၞုံဂှ်ဟေင် အဲကၠာဲစၠောအ်လဝ် နကဵုဘာသာဗြဟ္မရ
တၠပညာနာဲဗစာတအ် နိဿဲကေတ်တုဲ သ္ဂုတ်သွာတ်ဂဗုတ်အိုတ်အဴ
ရံင်ကဵု ပိုဒ်ဏအ်ဂှ် ဒဒှ်ရ နူတမ်တေအ် ဓမ္မသာတ် ဝါရေဝ်ရောဝ်ဝွံ ညးချူလဝ် နကဵုဘာသာမန်ဂှ် ညာတ်ကၠးဒၟံင်ရ
နူဘာသာမန်ဂှ် ကၠာဲစၠောအ် ဘာသာပါဠိ
နကဵုပါဠိမွဲကဆံင် ကၠာဲစၠောအ်လဝ် ဘာသာဗၟာ
ဘာသာသေံတအ်ဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ
John Jardine ညးမကၠာဲစၠောအ် ဓမ္မသာတ်သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ် ဘာသာအင်္ဂလိက် နူဘာသာဗၟာ ဟီု ဓမ္မသာတ်မန်ဗၟာတအ်ဂှ် ကၠုင်နူတမ် ဓမ္မသာတ်ဟိန္ဒူရ
မုဟိုတ် မဂွံဟီု သာ်ဂှ်ရောမ္ဂး ဗီုပြင်မဒက်ပ္တန် လိက်ဓမ္မသာတ် မန်ဗၟာတအ်ဂှ်ကီု ဗီုလဒက်ပ္တန်ကီု ဗီုမသ္ဂုတ်သွာတ် ဂဗုတ်တအ်ကီုဂှ် တုပ်ဒၟံင် ကြပ်သီုဖအိုတ် ကုလိက်ဓမ္မသာတ်ဟိန္ဒူ ဗွဲတၟေင် လိက်မူၜါ မနု (Manu
မနုသ္မႝတိ (Manusmrti) ကဵု နာရဒသ္မႝတိ (Nâradsmrti) တအ်ရ
နကဵုလညာတ် ဒံက်တာနိုင်ပါန်လှမ္ဂး ဓမ္မသာတ် မူမန်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် အခိုက်ဟိန္ဒူကီု သီုကဵုဗုဒ္ဓဘာသာ မဓလီုလဝ်ရ
မူလိက်မန်ဂှ် ချူလဝ် နူအခိင်ၜိုတ် ၁၅ ဗွဝ်ကၠံ မဒှ်အခိင် အဝဵုသြဇာဂကူမန် မဇၞော်သၠုင်ရ
မူလိက်မန် မဂွံဆဵုဒၟံင်လၟုဟ်တအ်ဂှ် သၞောဝ်ဗၟာကီု သီုကဵုမူသေံ မလုပ်ဓလီုပါလုပ်ဒၟံင်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ
ကာလလ္ၚတ် ပကိတ်ရံင် ဓမ္မသာတ်သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ် ကဵု ဓမ္မသာတ်မနု (ဟိန္ဒူ) မ္ဂး ဒၞာဲဟွံတုပ် ရေင်သကအ် နွံဗွဲမဂၠိုင်ကီုရ
ဗွဲမတၟေင် မစပ်ကဵု ပရေင်သၞက်ကရေဲ (ထပ်တဲ)ဂှ် တၞဟ်ခြာ ရေင်သကအ် ဂၠိုင်ကွေဟ်ဟ်ရ
ပ္ဍဲ ဓမ္မသာတ်သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ်ဂှ် ဟွံဒုင်တဲ အခိုက်မဖျေဟ်ဒၞာဲ (၈) ဂကူ ဗီုကဵု မဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲဓမ္မသာတ်မနု ဟိန္ဒူဂှ်ရ
ဒဒှ်ရ မဆေင်ကဵု အခိုက်မၞိဟ်ဟိန္ဒူ ဇာတ်တၞဟ်ခြာ (caste) တအ်ဂှ် သၟိင်ဝါရေဝ်ရောဝ် (ဝါ) တၠပညာမန်တအ် ဟွံဒုင်တဲရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဓမ္မသာတ်မန်ဂှ် ဒၞာဲမတုပ် ကုဓမ္မသာတ်ဟိန္ဒူလေဝ်နွံ ဒၞာဲဟွံတုပ် ကုဓမ္မသာတ်ဟိန္ဒူလေဝ်နွံတုဲ ဓမ္မသာတ်မန်ဂှ် ဖန်ဗဒှ်လဝ် ညံင်ဂွံကိတ်ညဳ ကုအခိုက်အလိုက်ပြဝေဏဳမန်တုဲ မဖျေဟ်လဝ်သၞောဝ် ဟီုမာန်ရ
နာဲဗစာဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မဗစာရဏာ အကြာခဗုတ်ညးၜါတၠ အတိုင်ဓမ္မသာတ်ရ
သၞောတ်သၞောဝ်ဓရ် ကၠာတေအ်ဏအ် နွံဆ နာဲဗစာ မွဲရ
နာဲဗစာဂှ် တုပ်ကဵု ဗီုဗၟာ မကော်စ တ္ၚဲဏအ် (တရားသူကြီး) ရ
နာဲဗစာဂှ် ဒှ်မၞိဟ် သၟိင်တၠတအ် မခပတိုန်လဝ်မွဲတုဲ တာလျိုင်ညးဂှ် ညံင်ဂွံဖျေဟ်ခဗုတ်/အမှုညးဍုင်ကွာန်တအ် အတိုင်သၞောဝ် (ဝါ) အတိုင်ဓမ္မသာတ်ရ
ဇၟာပ်ပ်ဍုင်ဂှ် နွံကဵု နာဲဗစာမွဲ ဒှ်မာန်ရ
ပ္ဍဲခေတ်ဟံသာဝတဳ နကဵုအခိုက်မန်မ္ဂး မၞိဟ်တြုဟ်တအ် ဟွံစွံသော်ဂၠိင်ဂၠိင်ကီုလေဝ် နာဲဗစာ မွဲဟေင်ရ စွံသောဲဂၠိင်ဂၠိင်
ကာလညးဖျေဟ်ခဗုတ်မ္ဂး သော်ညးဂှ် ပူလဝ် နကဵုဇုက်ယာတ်တုဲ ပကေက်ပတိုန်လဝ် ညံင်ကဵုကျာ်စေတဳရ
က မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲဍာ်မန်ဂမၠိုင် (အၚ်္ဂလိက်
List of fishes in Mon) ၜိုတ်မပကောံဂွံ
ယၟုက နကဵု ဘာသာမန်ဂှ် တၞဟ်နဂွံ ဆက်သှ်ေအာကီု ရန်တၟအ်တုဲ ယၟုကတအ်ဂှ် သီုဗၟံက်ထ္ၜးကဵု နကဵု ဘာသာသအာင် ဗွဲတၟေင် ဘာသာဗၟာ ကေုာံ အင်္ဂလိက်ရ
ဒေသမန်ဂှ် ဟိုတ်မနွံ ဇိုင်ၜဳမှာသၟိဒ်တုဲ ကဍာ်မန်ဂှ် နွံကဵု ကၜဳ (ဝါ) ကဍာ်ဖၞုင်ကီု သီု ကကြုင် (ဝါ) ကာ်ဍာ်ပတေက်ရ
ကလင်ဟေဝ်ဂှ် အသာ်ခဗိုက်
ဗတဗော်ဒၟံင်
ဘာကာန္နဳ ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကာန္နဳ
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
တွဵုရးဍုင်မန်
အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သၞာံ ၂၀၂၁ နွံ ခမဳ ၂ ဇကု
၁] သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ခမဳ ၂ ဇကု
၂] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒက သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၅၁
ဝှ် ၃၁
နူကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာဏအ် ဒုင်တၠုင်ရအဴ မၞးကေင်ဒါန် ကေင်ချူလဝ် ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက် မဳဒဳယာပရေင်မၞိဟ်တၞဟ် ဒှ်မာန်ရ
ပ္ဍဲမုက်လိက် ညးတၞဟ်မချူလဝ် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမန်ဏအ်လေဝ် မၞးကေင်ဒါန်ပလေဝ်လဝ် ဒှ်မာန်ကီုရ
လၟုဟ်မ္ဂး မၞးမိက်ဂွံ ချူခၞံဗဒှ် လိက်ပရေင်တၟိမ္ဂး လိက်ပရေင်မၞး တၞဟ်နဂွံ စှ်ေကဵု သၞောတ်ဝဳကဳပဳဒဳယာတုဲ မၞးထေက်ကဵု ဒးဗှ်လ္ၚတ်လဝ် တင်ဂၞင် ဗွဲသၟဝ်တအ်ဏအ် ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ် ထေက်ရ
ဗွဲကိုပ်ကၠာ မၞးဒးတီ ဒးစွံသတိမွဲဂှ် ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ဒှ် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ (နကဵုဘာသာဗၟာ စုယ်စုံကျမ်း) နကဵုဘာသာအင်္ဂလိက်မ္ဂး encyclopediaမွဲရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ တင်ရန်တၟအ်ပိုယ်ဂှ် သွက်ဂွံပါ်ပရအ် လညာတ်ဗဟုသုတ မဒုင်လဝ်တဲ ကုညးမနွံပၟိက် မိက်ဂွံလ္ၚတ် မိက်ဂွံတီတအ်ရ
ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ဒှ်မဳဒဳယာမှာဇန်မွဲ ဟွံသေင်
တုဲပၠန် ဒှ်ဒၞာဲ သွက်ဂွံ ကြီုကြဴစ ကမ္မဏဳ မွဲမွဲ
ကပေါတ်မွဲမွဲ
ပူဂိုလ်မွဲမွဲ
လညာတ်ဘာသာမွဲမွဲလေဝ် ဟွံသေင်ရ
တုဲပၠန် ဒှ်ဒၞာဲ သွက်ဂွံ ဒစဵုဒစး လတူလညာတ်မွဲမွဲ လတူအရာမွဲမွဲလေဝ် ဟွံသေင်ရ
အရာတအ်ဏအ် စွံလဝ် ပ္ဍဲစိုတ် လၟိုန်ကာလညိဂှ် မိက်ဂွံ အာတ်မိက်ဏာရ
စပ်ကဵု ကိစ္စဏအ်တုဲ ဆက်ဗှ်ကေတ် ပ္ဍဲတင်ရန်တၟအ် ပိုယ် ပ္ဍဲမုက်လိက် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဟွံသေင် ဂှ်ညိ
လညာတ်ဗဟုသုတ မဒုင်လဝ်တဲ (accepted knowledge)" ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်လညာတ်ဗဟုသုတ မစှ်ေကဵု နဲသိပ္ပံတုဲ မနွံကဵု ပရေင်သက်သဳသာဓကတအ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ လိက်ပရေင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ပိုယ်တအ် စွံအဓိက လတူတင်ဂၞင် မနိဿဲလဝ် နူကဵု လညာတ် မနွံကဵု ကဆံင်သၠုင် (high quality) ရ
လညာတ် မနွံကဵုကဆံင်မသၠုင် ပိုယ်မဟီုဂှ် ဒှ်လညာတ် နူကဵုလိက် မပ္တိတ်လဝ် နူကဵု ဌာနတိုက်လိက် မနွံကဆံင်
လိက်ပရိုင် မပတှ်ေစဂွံ ဗီုကဵု လိက်ပရိုင် The New York Times ဟွံသေင်မ္ဂး လိက်ဂျာနေဝ် နူကဵုဌာနသိပ္ပံတအ်ရ
တင်ဂၞင် နူကဵု မနွံကဵုကဆံင်တအ်ဂှ် ပိုယ်တအ် ဖဍန်ချူ နဒဒှ် လိက်ပရေင် ပ္ဍဲကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာရ
ကမၠောန်ပိုယ်ဂှ် ဣဏအ် ဟေင်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ အရာမၞး မချူပတိုန်စုတ် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာတအ်ဂှ် ညံင်ဂွံနွံကဵု တင်ဂၞင် မနိဿဲဖအိုတ်ဂှ် စွံသတိညိ
အရာမနွံ ပ္ဍဲဂၠံသြိုဟ်မၞး အရာလညာတ်မၞး မထေင်ကေတ်
အရာမကေင်မိင်လဝ် မဟွံမဲကဵု သက်သဳသာဓက
အရာမကေင်ဆဵု နူကဵုလိက် မဟွံပလဝ် သုတေသနစှ်ေစှ်ေတအ်ဂှ် လ္ပပတိုန်စုတ် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာညိ
ဟီုဗီုဏအ်မ္ဂး မၞးဖေက်လကိုတ်အာတုဲ ဟွံဂံင်ချူ ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် လ္ပကဵုဒှ်ညိ
ပရူမကတဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲအကြာ ဌာန်ဒတန်ပိုယ် ဗီုကဵု ပရူကွာန်
ပရူဘုတ်ဘာ
ပရူဂကောံတအ်ဂှ် ဒှ်ပရူမကတဵုဒှ်ဒၟံင် ဂတမတ်
မကတဵုဒှ်လဝ် ကွေဟ်ကွေဟ်ရတုဲ ဟွံဒးပ သုတေသနဂၠိုင်ဂၠိုင် ဗီုမဒှ်လဝ်ဂှ် ပိုယ်ဗၟံက်ထ္ၜး ချူစုတ် ဂွံဖအိုတ်ရ
ကိစ္စဇၞော်အိုတ်ဂှ် ပရူဂှ် ပိုယ်ဂွံနူလဵုရော
ချူကဵုလဝ် ပ္ဍဲဒၞာဲ နိဿဲညိ
ခၞံလိက်ပရေင်တၟိ ကိုပ်ကၠာအိုတ်မ္ဂး အရာဗွဲသၟဝ်ဝွံ မၞးဒးတီလဝ် ထေက်ရ
ယဝ်ရ ပ္ဍဲမၞး နွံဒၟံင် ကုအကံက်ဝဳကဳပဳဒဳယာတုဲ လုပ်လံက်အေန်လဝ်မ္ဂး ယၟုက္ဍိုပ်လိက် မၞးမိက်ဂွံချူဂှ် တက်စုတ် ပ္ဍဲခံက်အင် သၟဝ်ဏအ်
တုဲ ဍဵု "ခၞံဗဒှ် လိက်ပရေင်တၟိ/Create page/စာမျက်နှာ ဖန်တီးရန်" ညိ
ပ္ဍဲမုက်လိက် ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ဏအ်ဂှ် လၟိဟ်မုက်လိက် နွံဒၟံင်တုဲတုဲ သီုဖအိုတ် ၁၉၅၆ ရ
ကိုပ်ကၠာ ဇကု ဟွံခၞံဗဒှ် လိက်ပရေင်တၟိဏီ ပရူဇကု မိက်ဂွံချူဂှ် နွံဒၟံင်တုဲတုဲရဟာ
ဟွံသေင်မ္ဂး နကဵုယၟုလိက်တၞဟ် နွံဒၟံင်တုဲတုဲရဟာဂှ် ဂၠာဲရံင်ကၠာ
တုဲပၠန် ဗှ်ရံင် ပရူ စဳပၞောန် က္ဍိုပ်လိက် လိက်ပရေင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ကၠာညိ
ယဝ်ရ ပရူဂှ် နွံဒၟံင်တုဲတုဲရ ဆဂး ပရူဂှ် ကဵုယၟု နကဵုဗီုတၞဟ်ထေက်ရောင် မၞးစှ်ေစိုတ်မ္ဂး မၞးလ္ၚတ်ဗှ်ကေတ် ဗီုလဵု မဂွံဖန် ကလေင်စၞောန်ပညုင်နကဵု ယၟုက္ဍိုပ်လိက်တၞဟ်]]တုဲ မၞးစုတ် ကလေင်စၞောန်ပညုင်မ္ဂး ဒှ်အရာ မရီုဝဳကဳပဳဒဳယာ နဲခိုဟ်မွဲရ
တုဲပၠန် မၞးစွံသတိညိ လိက်ပရေင် ပရူမၞးမိက်ဂွံချူဂှ် နွံဒၟံင် ပ္ဍဲစရင် လိက်ပရေင် မဒုင်ဒးဇိုတ်ပလီုလဝ်ဟာ
ဟိုတ်နူ မဒစဵုဒစး ကုသၞောတ်ဝ်ဝဳကဳပဳဒဳယာတုဲ လိက်ပရေင်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဒးဒုင်ပလီုဇိုတ်လဝ် နွံတၟာဂလိုင်ရ
ယဝ်ရ ပရူမၞးမိက်ဂွံချူဂှ် ယဝ်ရ ဟွံမဲဏီ ပ္ဍဲမုက်လိက်မန်ဏအ်မ္ဂး မၞးကၠောန်ဗဒှ် လိက်ပရေင်တၟိဂွံရ
ပရူမၞးမိက်ဂွံချူဂှ် ပ္ကောံ တင်ဂၞင် သွက်ဂွံနိဿဲညိ
လိက်ပရေင်မၞး ဂွံဒှ် လိက်ပရေင် မဍိုက်ပေင်ကဵု ဍာ်ဒကေဝ်သမ္တီ (notability)မာန် မၞးနွံပၟိက် တင်ဂၞင် မနိဿဲဂမၠိုင်ရ
တင်မနိဿဲတအ်ဂှ် ဖန်ဗဒှ် ပကဵု ညံင်လိက်ပရေင်မၞး ဂွံဍိုက်ပေင် ကဵု ဍာ်ဒကေဝ်သမ္တီရ
လိက်ပရေင် မဍိုက်ပေင် ကုဍာ်ဒကေဝ်သမ္တီဟေင် လုပ်လၟိဟ်လိက် မနွံကဵု ကဆံင် ဝဳကဳပဳဒဳယာတုဲ ဂွံဆက်သှ်ေအာ ပ္ဍဲမုက်လိက်ဝဳကဳပဳဒဳယာမာန်ရ
ဟီုကၠးကၠးမ္ဂး လိက်မပၠုပ်စရင် ပ္ဍဲပြကိုဟ်ဗိသ္တာဂွံဂှ် ပရူဂှ် ဒးဒှ် ပရူမထေက်ကဵု မဒးစၟတ်သမ္တီ
တုဲပၠန် ဍာ်ဒကေဝ်သမ္တီ (ဝါ) လိက်မနိဿဲတအ်ဂှ် ဒးနွံ ဗွဲမကၠးဖ္ဍး
ညးဗွဲကြဴတအ် မိက်ဂွံတီ လိက်နိဿဲဂှ် ကၠုင်နူလဵုမ္ဂး ဒးကလေင်ဗဵု
စၟဳစၟတ် ကေတ်မာန်ရောင်
ဟိုတ်ဂှ်ရ တင်ဂၞင် မနိဿဲတအ်ဂှ် ဒးဒှ် ကၠးဖ္ဍးရောင်
ဟီုမ္ဂးဂှ် လိက်မနိဿဲတအ်ဂှ် သ္ဒးကလေင်စၟဳစၟတ်ဂွံ
ဒးဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ဗွဲမကၠးဖ္ဍးရောင်
တင်ဂၞင် နူလိက်ကၞပ် (လိက်ကၞပ်ဂှ် ယဝ်ရ ပတိုန်စွံလဝ် ပ္ဍဲမုက်လိက်ဝပ်သာက်ကီုမ္ဂး ဒးစၞောန်ပညုင်ကဵုရောင်
ဟွံသေင်မ္ဂး မုက်လိက် နူဝပ်သာက်သၟးတအ်လေဝ် ဒဒှ်ရ နူလဵု မကလိဂွံနင် အခိင်လဵုဂှ်လေဝ် ဒးဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ကီုရောင်
ဥပမာ ဒးနွံဟေင်ဂှ် လိက်ကၞပ်ဂှ် ပတိတ်နူလဵု
လိက်ပရိုင်ဟာ
လိက်မဂ္ဂဇြေန်ဟာ
လိက်နူဂျာနေဝ် တၠပညာတအ်ဟာ
မုက်လိက်ဝပ်သာက်ဟာ
နကဵုဝပ်သာက်ကီု သီုကဵု မပတိတ်လဝ် လိက်ကၞပ်ဟာဂှ် ဒးဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ကၠးကၠးရောင်
ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး မုက်လိက် မဟွံမဲ ကုညးဒါန်လိက် ဗီုကဵု လိက်မပ္တိတ်ကေတ်တ်
ဗလံက် မချူကေတ်တ်
မုက်လိက် ညးလွပ်တအ် မပတိုန်ဂလာန်
နူမုက်လိက် မဳဒဳယာပရေင်မၞိဟ်တအ်
မုက်လိက် မကြီုစ ကပေါတ်ညးတအ်
ပူဂိုလ်ညးတအ် ကေုာံ အရာမတုပ်ကု အရာတအ်ဏအ်တအ်ဂှ် ဟွံလုပ်လၟိဟ် နဒဒှ် တင်ဂၞင်မွဲအိုတ်ရ
စပ်ကဵု ပရူဂှ် ယဝ်ရ နူကဵု ဗီုလဵု ဌာနလိက်ပရိုင်
ဂျာနေဝ်
လိက်ကၞပ်တအ် ပတိတ်ချူ ဗွဲမဂၠိုင်ကဵုအလန်မ္ဂး တင်ဂၞင်ဂှ် ပၠုပ်စုတ် နဒဒှ် တင်ဂၞင် မယိုက်စဂွံမွဲဂွံရ
တင်ဂၞင်တအ်ဂှ် မၞးဒးစုတ်ကဵု နိဿဲ နဒဒှ် သက်သဳရောင်
လိက်ပရေင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာတအ်ဂှ် သ္ဒးနွံကဵု တင်ဂၞင် ကေုာံ သက်သဳခိုင်င်ကၠိုက်က်ရောင်
ဟိုတ်ဂှ်ရ ယဝ်ရ မၞးမိက်ဂွံ ချူ လိက်ပရေင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမ္ဂး ကမၠောန်ကၠာအိုတ် မၞးဒးကၠောန်ဂှ် ပ္ကောံ တင်ဂၞင်ဂမၠိုင်ရ
ယဝ်ရ လိက်ပရေင်မၞး ဟွံမဲ ကုတင်ဂၞင်
တင်ဂၞင်တအ်ဂှ် ဟွံဍိုက်ပေင် ကုအင်္ဂလက်သန်မ္ဂး လိက်ပရေင်မၞး သ္ဒးဒုင်ပလီုဇိုတ်ထောအ်ပၠန် ရောင်
တင်ဂၞင်တအ်ဂှ် ကလိဂွံ နူကဵုဒၞာဲနာနာသာ်မာန်ရ
ဗီုကဵု နူလိက်ကၞပ် တိုက်ဗွဟ်လိက်ဂမၠိုင်
ဂၠာဲတင်ဂၞင် နူကဵု မုက်လိက်ဝပ်သာက်သၟးဂှ်လေဝ် လ္ပပညိ
ညံင်ဂွံဂွံ တင်ဂၞင် နူကဵု လိက်ကၞပ်တအ်ဂှ် ဖန်ညိ
လိက်ကၞပ် မပတိုန်စွံလဝ် ပ္ဍဲအေန်တာနေတ်လေဝ် နွံတၟာဂလိုင်ကီုရ
နကဵု အလဵုဇကု ပလဝ် သုတေသန ဂၠိုက်ဂၠာဲသၟာန်ဇာန်လဝ်လေဝ် ဂွံကီုရ
ဥပမာ ဇကု သၟာန်ဇာန်လဝ် မၞိဟ်မပတှ်ေစဂွံမွဲမွဲမ္ဂး နဒဒှ် ဗီုပြင် တင်နိဿဲ အေန္တာဗျူဂှ် မၞးစကာဂွံရ
ကာလ မၞး ပ္ကောံ တင်ဂၞင်တုဲအိုတ် ရုမ်ဂပ်ရမ္ဂး တင်ဂၞင် မနိဿဲတအ်ဂှ် ဒၞာဲလဵု ဂွံစုတ်
ဗီုလဵု ဂွံစုတ် ပ္ဍဲလိက်ပရေင်မၞးဂှ် မၞးဗှ်ကေတ် ပ္ဍဲမုက်လိက် Help
Referencing for beginners ကေုာံ Wikipedia
Citing sources မာန်ရ
ဗီုလဵု ဂွံစုတ်ဂှ် မၞးလ္ပဂွိင်ညိ
လိက်ပရေင်မၞး ညံင်ဂွံနွံကဵု တင်ဂၞင်ဂှ် ဒှ်အရာအဓိကရ
တၞံကောန်မှေအ် နကဵုယၟု ရုက္ခဗေဒ Melastoma malabathricum မကော်ဗွဲဓမ္မတာ နကဵုဘာသာအင်္ဂလိက် Malabar melastome
Indian rhododendron
Singapore rhododendron
senduduk နကဵုဘာသာဗၟာ (ဆေးအိုးပုတ်ပင်
အိုးဗုတ်ပင်
လျှာမဲသီးပင်) ဒှ်တၞံဂကူ မၞုံကဵုပ္ကဴမွဲတုဲ လုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲဂကောံကၟိန် Melastomataceae
တၞံဏအ်ဂှ် တမ်မူလဗဳဇ ကၠုင်နူ ဒေသအေန်ဒဝ်မလေယျာ
ဂျပေန် ကေုာံ အဝ်သတေလျာ မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲတိချာဲ ကေုာံ ရာပ်ခြုံ မၞုံသမၠုင် အကြာ ၁၀၀ - ၂၈၀၀ မဳတာရ
၂] တၞံဏအ်ဂှ် နဒဒှ်တၞံဂဥုဲမွဲဂှ် မၞိဟ်တအ် စကာကၠုင်ကီုလေဝ် ပ္ဍဲအမေရိကာန်မ္ဂး မၞိဟ်တအ် စၟတ်သမ္တီ တၞံရာပ်ဂျိ မွဲရ
၃] တၞံဏအ်ဂှ် ညးစၟတ်သမ္တီလဝ် မတိုန် ပ္ဍဲဒၞာဲတိ မၞုံကဵုဓါတ်အလူမဳနဳယာမ်ဂမၠိုင်တုဲ မလေပ်ဇြောတ်ကေတ် ဓါတ်ဂမၠိုင်တအ် နူကဵုရိုဟ်ဍေဟ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ တၞံဏအ်ဂှ် နဒဒှ် မသအးတိ နူဓါတ်ဂမၠိုင်ဂှ် မလေပ်တဵုစဒှ်ကီုရ
၄] တၞံကောန်မှေအ်ဝွံ နကဵုဂဥုဲဂြိုပ်ဂှ် ပတှ်ေကေတ် ယဲဗွဲမဂၠိုင် ဗလးကဵုမာန်ရ
ဆဂး စမ်ၜတ်လဝ် နကဵုနဲသိပ္ပံစှ်ေစှ်ေဂှ် ဟွံဂွံဆဵုကေတ်ရ
ယဲမဗၠးမာန်တအ်ဂှ် ဗွဲတၟေင် ယဲမဆေင် ကဵုပါင် ကေုာံ ၚေက်တအ်ရ
ယဲကေန်သာ လတာ်
ယဲကေန်သာကအ်
ယဲၚေက်ဒှ်စၟ
ယဲၚေက်ဂိ ယဲသရ ပ္ဍဲပါင်နာနာတအ် ဗၠးမာန်ရောင်ဂှ် ဟီုလဝ်ရ
ဗီုကၠောန်ဂှ်
ဘာကအ်ပၞဴ ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ပၞဴ
ပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ်
ဒေသရးမန် (တွဵုရးဍုင်ကရေင်
၁] သၞာံ ၁၃၈၄ ဂှ် ပ္ဍဲဘာဝွံ လုပ်လဝ်ဒဂိုန် ခမဳ ၅ ဇကု ထပိုယ် ၀ ဇကု
၁] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တနန္ဒိယ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၇၇
ဝှ် ၅၇
လိက်ပရေင် မဆေင်ကဵု ဒဿနဘဝဂမၠိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၂ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၂
ဝေန်သေန် ဝှင်ဟောက် (ဒါတ်/အင်္ဂလိက် Vincent van Gogh) (ဗၟာ ဗင်းဆင့် ဗန်ဂိုး) (ၜံင် ၃၀ မာတ် ၁၈၅၃ ပ္ဍဲ Zundert ဍုင်နေတာလာန်
စုတိ ၂၉ ဂျူလာင် ၁၈၉၀ ပ္ဍဲ Auvr-sur-Oise
ဍုင်ပြင်သေတ်) ဝွံ ဒှ် အစာကသူ/ကသူ ဂကူဒါတ် မွဲရ
ညးဂှ် လုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲပၞောဝ်အစာကသူ ယၟုမြဟ်အိုတ် ပ္ဍဲယူရောပ်မွဲရ
ပ္ဍဲမွဲအခိင် ပွိုင် ၁၀ သၞာံ စဵုကဵု အခိင်ညးတေအ် မဒးကြအ်အာတုဲ ဂစိုတ်ထောအ် ဇကုဇကုဂှ် ညးခၞံကၠောန်လဝ် ကွတ်တဲအနုသုခုမ ၜိုတ်၂၁၀၀ ပ္ဍဲတအ်ဂှ် ရုပ်ကသူ နကဵုဍာ်ဂဥုဲကၠေင်ဂှ် ၜိုတ် ၈၆၀ တုဲ သၟေဟ်တအ်ဂှ် ဒှ်ရုပ်ကသူ (ဝါ) ရုပ်ဓဇက်ရ
၁] ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ညးတေအ် ဓဇက်ချူလဝ် ပ္ဍဲအခိင်ညးတေအ် ၜါသၞာံလက္ကရဴအိုတ်ဂှ်ဂၠိုင်ရ
ညးတေအ် ဓဇက်ရုပ်လဝ် ဗီုသဘာဝ (landscape
ရုပ်ဗီုဖေါဲထရေတ် (portrait) ကေုာံ ဟိုတ်နူ သြန်သွက်ဂွံလိင်မၞိဟ်မဝ်ဒါ ဟွံမွဲတုဲ ဗဵုဒ္ၚောဝ်တုဲ ဓဇက် ရုပ်ဖေါဲထရေတ်ဇကုဇကု (self-portrait)လေဝ် ဗွဲမဂၠိုင်ကီုရ
ညးဒးဒုင်စလဝ် ဝေဒနာ ယဲစိုတ် မကော်စ maniodepressiv psykose မဒှ်ယဲ ပရေင်ဒုင်စသိုင်စိုတ် ဟွံညိင်ဝတ်မွဲဂကူရ
၂] ညး ကေင်ကၠောန်လဝ် မၞိဟ်သွံရာန် ကပေါတ်သုခုမ စဵုကဵု သၞာံ ၁၈၇၆ မဒှ်သၞာံ ညးလုပ်ကၠောန် ကမၠောန်အစာဓရ်ခရေတ်ယာန် သွက်မၞိဟ်ယဲရ
ညးတိုန်ဘာ ပ္ဍဲဍုင် Antwerpen စိုပ်သၞာံ ၁၈၈၆ ဂှ် ညးတေအ် အာပါရေတ် သွက်ဂွံဆက်တိုန်ဘာ
ပ္ဍဲပါရေတ်ဂှ် ညးတေအ် ဂွံစုက်လုက် ကု အစာပါန်ချဳစိတ္တဇ Paul Gauguin Henri ကေုာံ de Toulouse-Lautrec တအ်ရ
ကြဴနူ ညးတေအ် မမံင် ပ္ဍဲပါရေတ် ၜါသၞာံတုဲ ညးတေအ် အာမံင် ပ္ဍဲ အာရ်လေသ် (Arles) ရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ညးတေအ် မပဒတဴ ပ္ဍဲအာရ်လေသ်ဂှ်ရ ညးတေအ်ဓဇက်လဝ် ရုပ်ပါန်ချဳ သဘာဝ ကေုာံ ရုပ်ဖေါဲတရေတ် ယၟုမြဟ်တအ်ဂှ်ရ
ဝေန်သေန် ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲဂိတုမာတ် ၃၀ သၞာံ ၁၈၅၃ မဒှ်တ္ၚဲမတုပ် ကဵု ကောညးမၜံင်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံမတုဲကၠုင်ဂှ်ရ
ကောညးတေအ်လေဝ် ညးကဵုလဝ်ယၟု ဝေန်သေန် ကီုရ
ကောညးတအ်ဂှ် ၜံင်တိတ်ကၠုင် ချိုတ်တ်ရ
အပါညးတေအ် Theodorus van Gogh ဒှ်အစာဓရ် လကျာ်ခရေတ်ယာန် ပရဝ်တေတ်သတာန်ရ
မိညးတေအ် Anna Cornelia Carbentus ဂှ် မၞိဟ်စိုတ် ဟွံညိင်မွဲရ
ဆဂး ညးဒးစိုတ် သဘာဝ
ဓဇက်ရုပ် ဂဥုဲဍာ်တုဲ ဗဳဇ မဓဇက်ရုပ် မဒးစိုတ် သဘာဝ ဝေန်သေန်ဂှ် ကၠုင်နူ မိညးတေအ် ဟီုမာန်ရ
ပ္ဍဲအခိင် သၟာဲလေင်ဂှ် ဒဒှ်ရ ညးတေအ် မၞုံကဵု အစောံစရာဲအနုသုခုမ ဓဇက်ရုပ်ဂှ် ဟွံမံက် ဟွံညာတ်ကေတ်
ဆဂး ညးတေအ်ဏအ် စိုန်သကီု စိစောန် ပ္ဍဲအရာအရေဝ်ဘာသာရ
ကာလညးတေအ် ကလိဂွံအယုက် ၁၅ ဂှ် ဟိုတ်နူအခက်အခုဲ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်တုဲ ညးတေအ် ဒးဒုင်တိတ် နူဘာရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ညးတေအ် ဟီုဂွံခိုဟ်ဟ် အရေဝ်ပန်ဘာသာ အရေဝ်ပြင်သေတ်
ဂျာမနဳ
အင်္ကလိက် ကေုာံ အရေဝ်ဇာတိညးတအ် အရေဝ်ဒါတ်ရ
ညးတေအ် ဟွံကလေင်တိုန်ဘာ ဟဂှ်ရ
ညးတေအ် ကလိဂွံ ကမၠောန်မသွံရာန် ကပေါတ်အနုသုခုမ ပါန်ချဳ Goupil & Cie ပ္ဍဲအမူညးတေအ် Cornelis ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၇၃ ဂှ် ညးတေအ် ပြံင်အာမံင် ပ္ဍဲဒၞာဲ အခန်ထ္ၜးပျးကသူ Goupil gallery ပ္ဍဲဍုင်လာန်ဒါန်ရ
ပ္ဍဲအခိင် ညးတေအ် မမံင် ပ္ဍဲလာန်ဒါန်ဂှ် ညးတေအ် ဆာန်စောဲအာ ကောန်ဝုတ် တၠသ္ၚိ ညးတေအ် မလိင်မံင် မၞုံယၟု Eugenie Loyer ရ
ညးတေအ်ဆာန်ဒးစိုတ် လတူညးဗြဴဂှ် အိုတ်အစောန် မိက်ဂွံဖျေဟ်ဒၞာဲ ကုဍေဟ်ကီုလေဝ် ဍေဟ်ဟွံဒုင်တဲညးတေအ်ရ
ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ညးတေအ်စိုတ်ခတိုဟ်တုဲ ညးတေအ်ကၠိုဟ်ထောအ် လိက်ညးတေအ်ဖအိုတ် ပသှ်ေစွံလဝ် ဆလိက်သၠပတ်သမ္မာညးတေအ် မွဲကၞပ်ဓဝ်ဟေင်ရ
စနူဂှ်တုဲ ညးတေအ် ပအပ်ဘဝညးတေအ် ကုကျာ်ထာဝရ ရ
ဝေန်သေန် တိတ်ထောအ် နူကမၠောန် Goupil ပ္ဍဲဂိတုဨပြဳ ၁
၁၈၇၆
ညးတေအ် ကလိဂွံကမၠောန် နဒဒှ်မၞိဟ်အရီုအဗင် အစာဘာ ပ္ဍဲဘာဘဝ်တာ သွက်ကောန်ၚာ်တြုဟ် ပ္ဍဲ Ramsgate
ကြဴနူဂှ်ညိ ညးတေအ် ကလိဂွံကမၠောန် ပ္ဍဲဘာပုဂ္ဂလိက ဗဒါဲဍုင်လာန်ဒါန်
ပ္ဍဲဘာဂှ် ညးတေအ် ကလိဂွံ အခေါင်တွဟ်ဓရ် ကုကွးဘာပ္ဍဲဘာဂှ်ကီု သီုကဵု ပ္ဍဲကွာန်ဗဒါဲဘာတအ်ဂှ်ရ
ခြာဟွံလအ် ညးတေအ်ညာတ်ကေတ် ဒဒှ်ရ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် အနာဂတ် ဟွံမဲတုဲ ညးအာမံင် ဒၞာဲမိမညးတေအ်မနွံ ပ္ဍဲ Brabant ရ
အမူညးတေအ် ကဵုကမၠောန်ကုညးတေအ် နဒဒှ်မၞိဟ်မရပ်စရင်
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဝေန်သေန် စိုတ်အစောဲ လတူဘာသာဂၠိုင်တိုန် ဂၠိုင်တိုန်ရ
မိမညးတေအ်လေဝ် ဒှ်ကၠုင်ဓဝိင် လတူညးတေအ်ရ
လၟုဟ် ညးတေအ် ဂွံအယုက် ၂၄ ရ
ညးတေအ် မုမိက်ဂွံပ ပ္ဍဲဘဝညးတေအ်ဂှ် ညးတေအ် ဟွံဂွံဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ်ဏီဖိုဟ်ရ
ညးတအ် သီုညးဖအိုတ် တုပ်စိုတ် ဒဒှ်ရ ညးတေအ် ဒးတိုန်ဘာ theology (သာသနိကဗေဒ) မဒှ်ဘာသွက်ဂွံပ အစာဓရ် ဘာခရေတ်ယာန်ရ
ဟိုတ်နူညးတေအ် ဘာတန်သဇိုင် ဟွံတုဲလဝ်တုဲ ညးတေအ် ဒးလုပ်သွဟ် အခေါင်လုပ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးတေအ် ပြံင်အာမံင် ဇရေင်အမူညးတၞဟ်မွဲ ညးမဒှ်ဒၟံင် အစာဓရ်
အမူဂှ် ဂွံရီုညးတေအ် သွက်ဂွံအံင် အခေါင်လုပ်ရ
ဆဂး ဟိုတ်နူညးတေအ် အရီုစိုတ် သွက်ဂွံဗှ်လိက်ဟွံမဲ ညးတေအ် မိက်ဂွံဂေတ်ကြေဝ်ဍုင်ကွာန်ဂှ်ဂၠိုင်တုဲ အမူလေဝ် ရီုကဵုဟွံမာန် ညးတေအ် ဟွံအံင်ရ
ညးတေအ်ဒုင်ကမျထောအ် သွက်ဂွံတိုန်ဘာ သာသနိကဗေဒ
ဆဂး ညးတေအ် မိက်ဂွံလုပ်ယိုက်ဂၠေင် ကမၠောန်ကျာ်ထာဝရ ဖိုဟ်ရ
ညးတအ် ကလိဂွံကမၠောန် နဒဒှ်အစာဓရ်မၞိဟ်ယဲယဲ ပ္ဍဲဗဴဂျဳယေန် (Belgien) တုဲ ညးတိတ်ထောအ် နူ အာမ်သတာဒါမ် (Amsterdam)ရ
ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ် ၜိုန်ရညးတေအ် ကလိဂွံကမၠောန် ညးတေအ် မဒးဂၞပ်
ၜိုန်ရ ညးတေအ် ဂွံဒုင်ကော် The Christ of the Coal Mine ကီုလေဝ် လိက်ကသုက်ကမၠောန်ညးတေအ် အယုက်အိုတ်တုဲ ဟွံကလိဂွံအခေါင် ဆက်အယုက်ရ
ပ္ဍဲကဵုလိက်ညးတေအ် မချူလဝ်ကဵု ကောညးတေအ် တဳအဝ် (Theo) ဂှ် ညးတေအ် မလေပ်ချူစ တင်ဒုင်စသိုင်ညးတေအ်လေပ်ရ
ကောညးတေအ် ကဵုဒြဟတ် ညံင်ဂွံစွံအရီု ပ္ဍဲအရာမဓဇက်ရုပ်ရ
ကာလညးတေအ် မဂွံတီကေတ် ဒဒှ်ရ နကဵုရုပ်ကသူ မွဲကဆံင်ဂှ် ညးတေအ် ယိုက်ဂၠေင် သွက်ကမၠောန်ကျာ် ဂွံကီုတုဲ တင်ဒၞာဲ အပြံင်အလှာဲ ပ္ဍဲဘဝညးတေအ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးတေအ် ပြံင်အာမံင် ပ္ဍဲဍုင်ဗရူဇြာ (Bruxelles) ပ္ဍဲဂိတုအံက်တဝ်ပါ ၁၈၈၀ သွက်ဂွံဆက်ကၠောန် ကမၠောန် ကသူ
ပ္ဍဲဍုင်ဂှ် ညးတေအ် ဂွံစုက်လုက် ကုအစာကသူတအ်ရ
ပ္ဍဲအခိင်က္ဍိုပ်ကညင် သၞာံ ၁၈၈၁ ဂှ် ညးတေအ် ပြံင်အာ ဇရေင်မိမညးတေအ်ပၠန်တုဲ ညးတေအ် ဆက်ကၠောန်အာ ကမၠောန်ပါန်ကွတ်ညးတေအ်ရ
ကောညးတေအ် ပလံင်ကဵု သြန် သွက်ဂွံစသုင်
ညးတေအ် ဟွံဒးစွံဓဝိင် ပ္ဍဲလှုဲလှာ်ရ
ဆဂး မိမညးတေအ် ဟွံမိပ်စိုတ်လးလး ကောန်ညးတအ် မရုဲစှ်ဏာဘဝ မိက်ဂွံဒှ်အစာကသူဂှ်
နကဵုမတ်ညးတအ်မ္ဂး အစာကသူ
သၟာပါန်ကွတ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မသုင်စောဲ ဟွံဂွံ
ဒှ်မၞိဟ် မလုပ်အဝေါင် ဂကောံမၞိဟ် ဟွံဂွံရ
ညးတေအ် ဆာန်အာ ကောန်ၝာဲကောန်ဒေအ်ညးတေအ် ကဳဝတ် (Kee Vos
ဆဂး ကဳဝတ် ဟွံဒးစိုတ် ညးတေအ်ရ
မသ ကလောကောဒေအ်တအ်လေဝ် ဟွံဒုင်တဲကီုရ
ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ပ္ဍဲၜိုတ် အခိင်ခရေတ်သမာတ် သၞာံ၁၈၈၁ ဂှ် ညးတေအ် ပြံင်တိတ်အာ နူသ္ၚိမိမညးတေအ်ရ
ဝေန်သေန် ဂွံဗ္တောန် တန်ဗ္တောန်ကသူ နူအမူဗါဲညးတေအ် အေန်ထန် (Anton Mauve
ညးတေအ်ဂွံဗ္တောန်ကေတ် သဘင်ပညာကသူ နူကဵု အေန်ထန် မပ္တံကဵု ဗီုဂွံဓဇက် နကဵုဂဥုဲဍာ်ကီု သီုကဵုဂဥုဲကၠေင်ရ
ညးတေအ် အာရုင်ကမၠောန်ကသူ ကြပ်ရိုဟ်တ္ၚဲရ
ပ္ဍဲတမ်သၞာံ ၁၈၈၂ ဂှ် ညးတေအ် ဂွံစုက်ကဵု ညးဗြဴမွဲ မၞုံယၟု သုင် ဟဝ်နိက် (Sien Hoornik
သုင်ဟဝ်နိက်ဂှ် သီုဒှ် မၞိဟ်မဝ်ဒါညးတေအ် သီုဒှ်ကဝေင်ညးတေအ်ရ
သကအ်ရဲညးတေအ်ကီု သီုကဵု ဂကောံသ္ၚိကၟိန်မသညးတေအ်ဂှ် လကိုတ်အာစိုတ် ဗီုလဵု ညးတေအ် ဂွံဒးအာစိုတ် ကဵုသုင်ဟဝ်နိက်ရ
သုင်ဟဝ်နိက်ဂှ် ဒှ်လဝ် ဗြဴစရာဲဍုင်မွဲရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ သုင်ဟဝ်နိက်ဂှ် ဂွံလဝ်ကောန်ၚာ်ဗြဴမွဲ အယုက်မသုန်သၞာံ တုဲပၠန် သီုဗုင်ဒၟံင်ကဵု ညးဂှ်လေဝ် ကေတ်ဟွံဒးရ
ဝေန်သေန် ဆာန်ဍူအာ သုင်ဟဝ်နိက်တုဲ ညးတေအ် မိက်ဂွံရီုမင်မဲဍေဟ်ရ
ညးတေအ် လိင်ကေတ်ဒၞာဲမံင်မွဲတုဲ ညးတေအ်ကီု
သုင်ဟဝ်နိက်
ကောန်ၚာ်ဗြဴ ကဵု ကောန်တှ်ဂှ်ဂွံမံင်ရ
ကောညးတေအ် တဳအဝ် ဟွံဒးစိုတ် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ညးတေအ်ရ
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ကောညးတေအ်ဂှ် ဆက်ပလံင်ကဵုဒၟံင် လှုဲ ကုညးတေအ်ဖိုဟ်ရ
ညးတေအ် ဆက်မံင်အာ ကဵုညးဗြဴဂှ်ရ
ကၞောတ်တဲ ဟွံဒှ် ဗီုညးတေအ် မိက်ဂွံဒှ်တုဲ ညးတအ် ပါ်ဂၠံင်ရေင်သကအ်ပၠန်ရ
အကံက် နူလိက်ဝေန်သေန် မပလံင်လဝ် ကုကောညးတေအ် ပ္ဍဲၜိုတ် ၁၄ သေတ်တေန်ပါ ၁၈၈၃ - I knew from the outset that her character is a ruined character
but I had hopes of her finding her feet and now
precisely when I don t see her any more and think about the things I saw in her
I increasingly come to realize that she was already too far gone to find her feet
အဲတီဒၟံင်ရ စိုတ်စရိုတ် ဒ္ဂေတ်ပြဝ ဍေဟ် လီုလာ် စာ်ထောင်ဒၟံင်ဂှ်
ဆဂး အဲစၟဳကေတ်လဝ် ဍေဟ်ကလေင်ဆဵု ဒၞာဲဇိုင်ဍေဟ်ပၠန်ရောင်
ကာလအဲ ဟွံဂွံညာတ်ကေတ် ဗီုဍေဟ် ဂွံကလေင်ခိုဟ်တိုန်ပၠန် ဟွံမဲ လးလးရ
တုဲပၠန် အရာမၞုံ အပ္ဍဲဍေဟ်ဂှ် အဲဂွံညာတ်ကေတ်တုဲ အဲချပ်ထောအ် မဂၠိုင်ကဵုအလန်ရ
အဲဂွံညာတ်ကေတ် ဍေဟ်ဏအ်ဂှ် သ္ၚောဲၜက်အာ နူဒၞာဲဇိုင်ဍေဟ် ဗွဲမလောန်တုဲ ဗီုလဵုလေဝ် ဂွံကလေင်စိုပ် ဒၞာဲဇိုင်ဍေဟ်ပၠန် ဒှ်ဟွံမာန်ရ
ဝေန်သေန် ပြံင်အာမံင် ပ္ဍဲ Drenthe မဒှ်ကွာန် မၞုံလပါ်ဗမံက် ဍုင်နေတာလာန်ရ
ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ် ညးတေအ် ဓဇက်ချူလဝ် ဗီုသဘာဝဂမၠိုင်ရ
ဆဂး သွက်ညးတေအ်မ္ဂး ရာသဳဥတု ကၠိုဟ်သၞာံ ပရေအ်ဒၟံင်ရ
ညးတေအ်စှ်ေစိုတ် ညးတေအ်လ္ၚ သကအ်ရဲ ဟွံမဲတုဲ ညးတေအ် ပြံင်ကၠုင်မံင် ပ္ဍဲသ္ၚိမိမညးတေအ်တၟိ ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေန်ပါ ၁၈၈၃ ဂှ်ရ
ညးတေအ် ဓဇက်ရုပ် ပ္ဍဲသတဳဒယဝ် ဍောတ်တ် ပ္ဍဲသတိက်သ္ၚိဂှ်ရ
ဂတဂှ် ၜါပိဂိတုဂှ် ညးတေအ် လိင်ဒၞာဲဇၞော်ဇၞော်မွဲ ပ္ဍဲကွာန်ဂှ်ရ
ကွာန် Nuenen ဂှ် ဒှ်ကွာန်သၟာဗ္ၚတုဲ သၟာကၠအ်
ကဵု ရဲတုတ်တ်တအ်ရ
ညးတေအ် ဓဇက်ချူရုပ် နာနာသာ် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ်ရ
ရုပ်တအ်ဂှ် ညးတေအ်ဓဇက်တုဲ ညးတေအ် ကဵုကောညးတေအ် တဳအဝ် နဒဒှ်မကလေင်လေဲကဵု လှုဲမကဵုလဝ်ညးတေအ်ဂှ်ရ
တဳအဝ် ကၠောန်ဒၟံင်ကမၠောန် ပ္ဍဲပါရေတ်
ရုပ်ကသူညးတေအ်ဂှ် သွံပ္ဍဲပါရေတ် ဟွံဂွံ
ကောန်ပြင်သေတ်တအ် ဒးစိုတ် ရုပ်မၞုံကဵုအသာ်ဂၠိုင်င်
ရုပ်ကသူညးတေအ်ဂှ် ဂၠုလောန်အာ
ရုပ်ညးတေအ်တအ်ဂှ် ဒှ်ရုပ် ပ္ဍဲသ္ၚိသၟာဗ္ၚ မၞုံကဵုဗတင်ဍောတ်တ် ပၟတ်ဂၠုဂၠုတုဲ ရုပ်တအ်ဂှ် ဂၠုလောန်အာတုဲ ပြင်သေတ်တအ် ဟွံဒးစိုတ် ရုပ်ကသူညးတေအ်ရ
မိမညးတေအ်ဂှ်လေဝ် ဂွံဂျိုင်ဒၟံင် နကဵုသြန်ကောညးတေအ်သၟးရ
ပ္ဍဲကၞောတ်ဂိတုမာတ် ၁၈၈၅ ဂှ် အပါညးတေအ် ဒးထောအ်အာရ
ဂကောံသ္ၚိကၟိန်ညးတေအ်လေဝ် ပြံင်တိတ် နူသ္ၚိဂှ်တုဲ အာမံင် ပ္ဍဲရုင်ကမၠောန်ညးတေအ်ဖအိုတ်ရ
ညးတေအ် စဓဇက်ရုပ် ဗီုဂကောံသ္ၚိကၟိန် သၟာဗ္ၚတအ် မစဒၟံင်ပုင် မကဵုလဝ်ယၟု ညးမစအာလူဂမၠိုင် The Potato Eaters ရ
ဝေန်သေန် ဂစာန်ကၠောန်ကမၠောန် မွဲလပါ်ဂှ်လေဝ် စၞစဟွံခိုဟ်
လှုဲညးတေအ် ကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် စကာ ပ္ဍဲရုပ်ကသူညးတေအ် ဗီုကဵု ရာန်ဍာ်ဂဥုဲတအ်ရ
ၜိုတ်ကၞောတ်သၞာံဂှ် ညးတေအ် လုပ်ဂကောံ အနုသုခုမအကေလ်ဒမဳ Antwerpen တုဲ ညးပြံင်တိတ်အာ နူဍုင်ဟဝ်လာန်ရ
ပ္ဍဲ Antwerpen ဂှ် ကဵုညးတေအ် ကပေါတ်ခိုဟ်ဟ်
ဂကောံအစာကသူ
မၞိဟ်မဝ်ဒါ
ဘာကျာ်
တိုက်ထ္ၜးပျး မပေင်တဴ ကုရုပ်ကသူ အနုသုခုမနာနာရ
ဆဂး (ဘာ)အကေလ်ဒမဳဂှ် သွက်ညးတအ် ဒှ်နဲကဲအခိုက်တြေံလောန်အာရ
အကံက်နူ လိက်ညးတေအ် မပလံင်လဝ် ကုကောညးတေအ် ပ္ဍဲဂိတုသေတ်တေန်ပါ ၁၈၈၆ ဂှ် - I actually find all the drawings I see there hopelessly bad and fundamentally wrong
And I know that mine are totally different time will just have to tell who s right
Damn it
not one of them has any feeling for what a classical statue is
အရာမဓဇက်ချူ ပ္ဍဲဒၞာဲတေအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် အဲဂွံဆဵုကေတ် ပရေအ် မုသံက်ဂွံဟွံမဲ - ဗၠေတ်ဗၠေင်ဒၟံင် နူတမ်စဵုကၞောတ်
တုဲပၠန် အဲတီ လညာတ်တၞဟ်ခြာ ညးသကအ် ကွေဟ်ဟ်ရ
မွဲတ္ၚဲ အခိင်ကဵုကၠုင်သွဟ်ရောင် ညးလဵုဒးရောဂှ်
ပရေင်ဒုင်စသိုင် ပဋိမာရုပ် ခေတ်တြေံ ဗီုလဵုဇေတ်တ်ရော ညးမွဲလေဝ် ဟွံတီ
ညးတေအ် ဟွံဆက်မံင် ပ္ဍဲဍုင်ဂှ်ရ
ညးတေအ် ဟီုကဵု ကောညးတေအ် တဳအဝ် သွက်ဂွံအာမံင် ပ္ဍဲဍုင်ပါရေတ်တုဲ ဆက်တိုန်ဘာ ပ္ဍဲသတူဒိယဝ် Fernand Cormons မဒှ်အစာကသူ ယၟုဒယှ်မွဲရ
တဳအဝ် ဂၠာဲအခန်ဇၞော်ညိ သွက်ညးတေအ်ကီု သီုကဵုသွက်ဝေန်သေန်ရ
တဳအဝ် ဂၠာဲဒၟံင်သ္ၚိခန်ဂှ် ဟွံဂွံဏီ သီုဟွံလဴ ကဵုသတိမွဲသာ် ဝေန်သေန် စိုပ်ကၠုင် ပါရေတ် ကၞောတ်ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ သၞာံ၁၈၈၆ ရ
တဳအဝ် ဆက်မိတ် ကုဒေအ်ညးတေအ် ဝေန်သေန် အစာကသူ ခလံက်ဒါ မဝ်နေတ်(Claude Monet) မဒှ်အစာကသူ မဓဇက်ရုပ် နကဵုအသာ်ဂၠိုင်င်ရ
ပ္ဍဲအခိင် ညးတေအ်မၞုံ ပ္ဍဲ ရုင်ကမၠောန် Fernand Cormon ဂှ် ညးတေအ် ဂွံစုက်လုက် ကုအစာကသူ ခေတ်တၟိ (တၞောဝ်တၟိ)ဂမၠိုင် ဗီုကဵု Henri de Toulouse-Lautrec ကဵု Emile Bernard တအ်ကီုရ
နူကဵုညးတအ်ဏအ်လေဝ် ညးတေအ် ကလိဂွံလညာတ်ၜိုတ်ဒးရးကီုရ
ရုပ်ကသူညးတေအ် ညးမစ အာလူဂမၠိုင် မၞုံဗီုပြင် ဂၠုဂၠုဂှ် ဗွဲမပြဟ် ဒှ်ကၠုင် ရုပ်တၟးတၟး ဗီုကဵု ရုပ်ကသူ The Hill of Montmartre with Stone Quarry ရ
ရုပ်ကသူ ဝေန်သေန် ပ္ဍဲပါရေတ်ဂှ် မၞုံကဵုအသာ်တၟးတၟး ဂၠိုင်ခိုဟ်တိုန်ရ
ရုပ်တအ်ဂှ် ညးကော်စ ရုပ်ကသူခေတ်တၟိရ
ညးတေအ် စကာအသာ်တၟးတၟးတအ်တုဲ ညးတေအ် ဇၞောဝ်မောဝ်တိုန်အာ နကဵုအခိုက်အလိုက် ဗီုပြင်ညးတေအ် မၞုံကဵုလၟောဝ်စုက်ဂၠေအ်ဂၠေအ်ရ
နူကဵု မဓဇက် ဗီုရုပ်တိဍာ်သဘာဝဂှ် ညးတေအ်ဓဇက်ရုပ်ကြပ်ပ် ဗီုကဵုရုပ်ပကဴတအ်ရ
ဗီုရုပ် ရုပ်ဖေါဲထရေတ် မသွံစခိုဟ်တအ်လေဝ် ညးတေအ်ဓဇက်ကီုရ
ဟိုတ်နူၚုဟ်လိင် မဝ်ဒါဂှ် က္ဍင်တုဲ ညးတေအ် ဓဇက်ရုပ်ဖေါဲထရေတ် ညးတေအ် နကဵုမဗဵုကေတ် ပ္ဍဲဒ္ၚောဝ်ရ
ဟိုတ်နူညးတေအ် ဗဵုဒ္ၚောဝ်တုဲ မဓဇက်ဂှ်ရ ရုပ်ဖေါဲထရေတ်ညးတေအ်ဂှ် မတ်စူတဝ်ဗဵုဒၟံင် ကုမတ်မၞိဟ်မဗဵုရုပ်တအ်ရ
ညးတေအ်ဂွံတီညာတ်ကေတ် ရုပ်ပကဴပါန်ပုတ်ဂျပေန် (ရုပ်ဆု မပုတ်လဝ်ဗီုပကဴ) နူဂျပေန်တုဲ ညးဓဇက် ရုပ်ပကဴဂျပေန်ကီုရ
ရုပ်ပကဴဂျပေန်ဂှ် ညးတေအ် ဂွံသွံ ပ္ဍဲပါရေတ် တၟာဂလိုင်ရ
ညးတေအ် ကဵု ကောညးတေအ် ဗက်ရာန်ကေတ် ရုပ်ပါန်ပုတ်ဂျပေန်တုဲ ကလေင်ဖန်ဗဒှ်ထောအ် ဗီုပြင်တၟိ နမဓဇက်လံက်စုတ် ဍာ်ဂဥုဲတအ် ဒှ်တမ်ရ
ကြဴနူ ညးတေအ်မံင် ပ္ဍဲပါရေတ် ၜါသၞာံတုဲ ညးတေအ် က္ဍုဟ်မၠေအ်ကၠုင် ဘဝမမံင် ပ္ဍဲဍုင်ဇၞော် မၞိဟ်မထုဲထံင်ဒၟံင်တုဲ ညးတေအ် မိက်ဂွံပြံင်မံင် ပ္ဍဲကွာန်သ္ၚိတ်တ်ဇြဇြ ညံင်ကဵုတိဍာ် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲပကဴဂျပေန်တအ်ဂှ်ရ
ညးတေအ်စှ်ေစိုတ် ဗီုဂှ် ကလိဂွံမာန်ရောင် ပ္ဍဲဍုင်ပြင်သေတ် လပါ်သၠုင်ကျာတေအ်ရ
ညးတေအ် စိုပ်အာ ဍုင်အာရ်လေသ် ပ္ဍဲဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀ သၞာံ ၁၈၈၈ ဂှ်ရ
ဍုင်ဂှ် မၞုံဇိုင်ကြုင် Rhône ရ
အသာ် တၟး ပ္ဍဲဍုင်အာရ်လေသ်ဂှ် ဝေန်သေန် ဒးဂၞပ် ဗွဲမလောန်ရ
ညးတေအ် ဓဇက်ရုပ် တၞံဆု အဃောမကဴဇဝ်ဒၟံင်
ရုပ်သၟာဗ္ၚတအ်မသီသြောအ်
ညးအာ ဇရေင်ဇိုင်ၜဳတုဲ ဓဇက်ရုပ်ဂၠုင်
ညးတေအ် ချပ်စ ကုကောညးတေအ် ညးတေအ် ပံက်သတူဒဳယဝ် ပ္ဍဲသၠုင်ကျာ ကရောမ်အစာကသူဂမၠိုင်တုဲ ရုပ်ကသူတအ်ဂှ် ကောညးတေအ် သွံပ္ဍဲပါရေတ်ရ
ညးလိင်ကေတ် အခန်ပန်အခန် ပ္ဍဲ Yellow House ပ္ဍဲ Place Lamartine ရ
ပဝ်ဂူဂိန် Paul Gauguin ဂှ် ဒှ်အစာကသူ ကၠာအိုတ် မပြံင်ကၠုင် ကရောမ်ညးတေအ်ရ
ညးတေအ်စိုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲဂိတုအံက်တဝ်ပါအိုတ် သၞာံ ၁၈၈၈ ဂှ်ရ
ဝေန်သေန် ကဵု ပဝ်ဂူဂိန် ညးၜါ ပံင်ကောံတုဲ ဂစာန်ကၠောန်ကမၠောန်ရ
ပရေင်ပံင်ညးတအ်ညးၜါဂှ် ဒှ်အရာမဒှ်အမ်သဝ်ခိုဟ်မွဲရ
ပ္ဍဲအခိင်တုပ်ပ်ဂှ် ညးၜါဂှ် လညာတ်ပ္ဍဲအနုသုခုမကသူ တၞဟ်ခြာတဴ ရေင်သကအ်ကွေဟ်ဟ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးၜါဂှ် စပ်ကဵုကသူတုဲ ပါ်ပါဲ ပတိုန်လညာတ် ရေင်သကအ် မွဲခဏမွဲခဏရ
တင်အဓိက လညာတ်ဟွံတုပ်ရေင်သကအ်ဂှ် ပဝ်ဂူဂိန်ဂှ် ဓဇက်ရုပ် နကဵုတင်မသမ္တီလဝ် အရာမဒှ်ကၠုင်တုဲ ဆက်ဓဇက်အာ ကေုာံ ဖန်ဗဒှ်ပတိုန်ရ
နကဵုလညာတ် ဝေန်သေန်မ္ဂး ဗီုဇကုမညာတ် ပ္ဍဲမတ် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်ဟေင် ဓဇက်ချူထေက်ရ
ကြဴနူဂှ်ညိ ဝေန်သေန် အရေဝ်ကြံင်မ္ၚုဟ်ကၠုင်တုဲ ပဝ်ဂူဂိန်ဟီု ယဝ်ရဆက်ဒှ် ဗီုဂှ်မ္ဂး ညးတေအ် ဟွံဆက်မံင်ရ
ညးၜါကယျာန်ဓဝါတ်ရေင်သကအ် ဗွဲကြဴ စဵုကဵုစိုပ်ကဆံင် ဝေန်သေန် ဘပဠ နကဵုဝုန်သော်ရ
ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ်ရ တ္ၚဲသဝ်ညိဂှ် ညးတေအ် ရေက်ထောအ် ကတောဝ်ညးတေအ် မွဲဒိုဟ်တုဲ ဂွဳကဵု လိက်ပရိုင်တုဲ အာကဵု ဗြဴစရာဲဍုင်မွဲ မၞုံဗဒါဲသ္ၚိဂှ်ရ
တ္ၚဲတၟးဂှ် ဝေန်သေန် ဒးတိုန်ရုင်ဂဥုဲ ပ္ဍဲအာရ်လေသ်ရ
ကောညးတေအ် ဂွံမိင်ကေတ် ပရိုင်ဂှ်တုဲ ဍိုက်ဂွံကွဳပၟတ်တုဲ အာဇရေင်ဒေအ်ဂှ်ရ
လိက်တဳအဝ် မပလံင်လဝ် ကုသမ္ဘာညးတေအ် ပ္ဍဲ ဒဳဇြေန်ပါ ၂၈
၁၈၈၈ - အဲဆဵု ဝေန်သေန် ပ္ဍဲရုင်ဂဥုဲ အာရ်လေသ်
မၞိဟ်ဗဒါဲဍေဟ်လဴထ္ၜး ပရူမဒှ်လဝ် တ္ၚဲညိညတေအ် ဒဒှ်ရ ဍေဟ်ယဲဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ
မကြအ် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ
ဍေဟ် ကဵုဘဲဒဏ် ကုဇကုဍေဟ် နကဵုၜုန်မွဲရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဍေဟ်ဒးပလံင်ဏာ ရုင်ဂဥုဲရ
ဍေဟ်ကြအ်မံင် ဏီဖိုဟ်ဟာ
ဒံက်တာ ထေင်ကေတ် ဒှ်မာန်မံင်ဏီရ
ဆဂး ဟွံချိုတ်ပၠိုတ်
ကောညးတေအ် ကလေင်စဴအာ ပါရေတ်တုဲ ကဵုပဝ်ဂူဂိန် ရံင်စံင်ညးတေအ်ရ
တင်ရန်တၟအ်ညး သွက်ဂွံပံက် သတူဒိယဝ်ပံင်ကောံဂှ် အခိင်ဂၠေအ်ကွေဟ်ဟ်ရ
ကြဴနူညးတေအ် ကလေင်စိုပ်သ္ၚိ နူရုင်ဂဥုဲတုဲ မုမွဲမကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲတ္ၚဲတေအ်ဂှ် ညးတေအ် သမ္တီဒးစ ညိညဓဝ်ရ
ဂိတု ဇန်နဝါရဳ ၁၈၈၉ ဂှ် ညးတေအ် ကလေင်စ ဓဇက်ရုပ်ပၠန်ရ
ဆဂး စိုတ်ညးတေအ် ဟွံညိင်ဝတ်ရ
ညးတေအ် ဂွိင်ဖေက် ယဲကတဵုကၠုင်ပၠန်တုဲ အလဵုဇကုညးတေအ် ရုဲစှ်ကေတ် အာမံင် ပ္ဍဲရုင်ဂဥုဲစိတ္တဇ Saint-Paul-de-Mausole ပ္ဍဲ ဍုင် Saint-Rémy ပ္ဍဲဂိတု မေဂှ်ရ
ကာလညးတေအ် မၞုံ ပ္ဍဲရုင်ဂဥုဲဂှ်လေဝ် ညးတေအ် ဆက်ကၠောန်အာကမၠောန်ပၠန်ရ
ပ္ဍဲတ္ၚဲညးတေအ် မမံင်စခိုဟ်ဂှ်မ္ဂး ညးတေအ် ဂွံအခေါင် ဓဇက်ရုပ် ပ္ဍဲကၠအ်ရုင်ဂဥုဲဂှ်
ကြဴနူဂှ်ညိ ညးတေအ် သီုဂွံအခေါင်တိတ် ဓဇက်ရုပ် မ္ၚးရ
ပ္ဍဲရုင်ဂဥုဲဂှ် ညးတေအ် ဂွံဒၞာဲဇၞော်ဇၞော်လှဲလှဲတုဲ ဒၞာဲဂှ် ညးတေအ် ဂွံစကာ နဒဒှ်သတူဒိယဝ်ရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ညးတေအ်ဂွံဓဇက်ကၠောန် ကပ်ပဳ အစာကသူဒယှ် ရာမ်ဗာန် Rembrandt ကဵု ဟေဲ Hirse တအ်ရ
စိုတ်ညးတအ် ဟွံညိင်ဏီဖိုဟ်ရ
လဆောဝ်မ္ဂး ညးတေအ် စိုတ်ကြအ်လောန်အာ စဵုကဵု စဂဥုဲကၠေင် ညးတေအ် မဓဇက်ရုပ်ရ
ပ္ဍဲအခိင်ညးတေအ် မၞုံပ္ဍဲရုင်ဂဥုဲ ပွိုင်မွဲသၞာံဂှ် ညးတေအ် ကၠောန်ဂွံ သီုဖအိုတ် ဗီုရုပ် ၜိုတ် ၁၅၀ တၞးဒှ်ရ
ဝေန်သေန် တိတ်နူရုင်ဂဥုဲဂှ် ပ္ဍဲဂိတုမေ ၁၈၉၀ အာလပါ်သၟဝ်ကျာ ဇရေင် Auvers-sur-Oise မဒှ်ဒၞာဲ အစာကသူဂမၠိုင် မပဒတဴရ
ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ် သွက်ညးတေအ် ကလိဂွံၜိုဟ်လလံတုဲ ကြပ်ကဵုပါရေတ်တုဲ သွက်ညးတေအ် ဂွံအာဝေင် ဇရေင်ကောညးဂှ် လောဲသွာညိရ
တုဲပၠန် အစာသဝ်ဒံက်တာမွဲ မၞုံယၟု Paul Gachet ဂှ်လေဝ် ဂွံရီုဗင် မင်မဲညးတေအ် ပ္ဍဲဍုင်ဂှ်ကီုရ
အစာသဝ်ဂှ်လေဝ် ဒှ်အစာကသူ နကဵုဝါသနာမွဲကီုရ
ဝေန်သေန် ဓဇက်ဂစိုတ်ထောအ်ဇကု နကဵုပါန်ချဳရ
ညးတေအ် ဓဇက်ရုပ် ကၠအ်ပ္ကဴ ဝါဗ္ၚ
ဗွဲမပြဟ်ရ
ရုပ်ပါန်ချဳမွဲ ညးတေအ် ဓဇက်မွဲတ္ၚဲဓဝ်ရ
ယဲညးတေအ်လေဝ် ခိုဟ်တိုန်ရ
ညးတေအ် အာဝေင် ဇရေင်ကောညးတေအ် ပ္ဍဲပါရေတ်ရ
ကောညးတေအ် မိက်ဂွံဒေါအ် ပရေင်ပံင်တောဲကၠောန် စပ်ကဵုကသူရ
ကောညးတေအ် မိက်ဂွံပံက်ကမၠောန်မွဲတုဲ ဒးစကာလှုဲလှာ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ
ညးတေအ် ကလေင်ကၠုင် Auvers-sur-Oise နကဵုစိုတ်ဓဝိင် ဗွဲမဇၞော်ရ
ကောညးတေအ်ကီု သီုကဵုၝောဲဗာဲညးတေအ် ချူလိက်ကဵုညးတေအ် လ္ပဒှ်ဓဝိင်ရ
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ညးတေအ် ပညိင်ထောအ် အရာမဂွိင်ဂွာဲညးတေအ် ဟွံမာန်ရ
စနူဂှ်တုဲ ယဲညးတေအ်လေဝ် ကလေင်ကတဵုကၠုင်ပၠန်ရ
ပ္ဍဲဂိတု ဇူလာင် ၂၇
သၞာံ ၁၈၉၀ ဂှ် ညးတေအ်အာ ဇရေင်ဝါသြောအ်ဂျာင်တုဲ ပန်ဂစိုတ်ထောအ် ဇကုဇကု နကဵုသေနာတ် ပ္ဍဲကောန်သြိုဟ်ညးတေအ်ရ
ညးတေအ်ဂါဲစဴကၠုင် ပ္ဍဲအခန်ညးတေအ် ပ္ဍဲ Auberge Ravoux
ကောညးတေအ် တဳဝ ဂစာန်ကၠုင်ဇရေင်ညးတေအ် ဝေန်သေန်လေဝ် စုတိအာ ပ္ဍဲဂျူလာင် ၂၉
၁၈၉၀ ရ
ဖျေဟ်ကမ္မဌာန်ဝေန်သေန် ပ္ဍဲဂျူလာင် ၃၀တုဲ ဇွညးတေအ်ဂှ် တုပ်လဝ် ပ္ဍဲ ဍုင် Auvers-sur-Oise ဂှ်ရ
ညးတေအ် စွံလဝ်ကဵု အာဲ ရုပ်ကသူအနုသုခမ ဗွဲမဂၠိုင်ရ
ဝေန်သေန် ဝှင်ဟောက်ဝွံ ဒှ်မၞိဟ်အဓိက ပ္ဍဲဂကူကသူ မဗၟံက်ထ္ၜးပရေင်ဒုင်စသိုင် expressionism Fauvism ကေုာံ ပါန်ချဳစိတ္တဇ ခေတ်ကၠာတဲ Abstraction မဒှ်ဂကူအနုသုခုမ ပ္ဍဲဗွဝ်ကၠံ ၂၀ တေအ်ရ
ရုပ်ကသူညးဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် တ္ၚဲဏအ်စွံလဝ် ပ္ဍဲတိုက်ထ္ၜးပျးဝှင်ဟောက် (Van gohu-museum) ပ္ဍဲဍုင်အာမ်သတာဒါမ် ကဵု တိုက်ထ္ၜးပျး (Kröller-Müller Museum) ပ္ဍဲ Otterlo ဂၠိုင်ရ
ရုပ်ကသူညးတေအ်ဂှ် ဒှ်ရုပ်ကသူ မပါလုပ် ပ္ဍဲအဝေါင် ၚုဟ်သၠုင် ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၇ ဂိတုမာတ် ၃၀ ဂှ် ရုပ်ပါန်ချဳညး Iriser ဂွံ သွံထောအ် နကဵုၚုဟ် ဒဝ်လာအမေရိကာန် ၅၃
၉ မဳလဳယာန် မဒှ်ၚုဟ်ရုပ်ကသူ မက္ဍင်အိုတ် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်ရ
တၞံင္ၚာင်င္ၚုဲ နကဵု ယၟုသိပ္ပံမ္ဂး (Chromolaena odorata) ဝွံ ဒှ် တၞံရာပ် မတိုန် ပ္ဍဲဒေသဂမ္တဴ ကဵု ဒေသလစှ်ေဂမ္တဴ မနွံကဵု ပကဴ မလုပ်လၟိဟ် ဂကောံတၞောဝ်ဗဳဇ ပကဴသၟိင်တ္ၚဲ
တမ်မူလ တၞံင္ၚာင်င္ၚုဲဂှ် ကၠုင်နူ တိုက်အမေရိက နူကဵု ဖၠဝ်ရိဒါ စဵုကဵု တေက်သာသ် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်ရးနိဂီုပံင်ကောံအမေရိကာန်
မွဲဒမြိပ် မေက်သဳကဝ်သၠုင်ကျာ ကေုာံ ဒေသကာရိဗ်ဗိန် စဵုကဵုစိုပ် အမေရိကသၟဝ်ကျာ
၂] တၞံင္ၚာင်င္ၚုဲ ပြးစိုပ် ဒေသဂမ္တဴအာရှ
အာဖရိက ပလိုတ်
သီုကဵု ဒေသလ္ၚဵု ပ္ဍဲအဝ်သတေလျာ
၃] နကဵု ယၟုဓမ္မတာမ္ဂး ကော်စ မပ္တံကဵု Siam weed
Christmas bush
jack in the box
devil weed
Communist Pacha (കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പച്ച in Malayalam
common floss flower
rompe saragüey (in Spanish
Abani di egwu (Igbo language
ကေုာံ triffid
တၞံင္ၚာင်င္ၚာဲဝွံ ဒှ်တၞံ မလေပ်တိုန်ဒၟံင် သၞာံအဆက်က်
တၞံဍေဟ် ယဝ်ရ တိုန် ပ္ဍဲသလာတ်မ္ဂး နွံစ သမၠုင် စဵုကဵု 2
5 မဳတာ (၁၀၀ ၝောအ်တဲ
သၞော်ဍေဟ် ဍိုန်ၜတ်
ဆဂး ဖျုန်တၞံဍေဟ် ကြံင် ညံင်ကဵုဆု
ပ္ဍဲကဵု ဒၞာဲဂယံက်မ္ဂး ဍေဟ်မလေပ် ၜန်လာမ် ညံင်တၞံဇုက် မတိုန်လတူတၞံတၞဟ်တုဲ ဇမၠိင်စဵုကဵု ၁၀ မဳတာ (၃၃ ပေ) ဒှ်မာန်ရ
တၞံဍေဟ် နွံကဵု ကသော် ဖုဝိဝေင်ဒၟံင်
တၞးဍေဟ် မနွံကဵု သၟူမသကာတ်
ကာလကတာတ် သၠေက်မ္ဂး ဂွံသၟူမောဝ်
တၞးဍေဟ်ဂှ် နွံကဵု သဏ္ဌာန် ဂၠံင်ဂတး
ပိကၠင် ဗီုခၟာဲစာင် မနွံကဵု တၞုင်ကေက်က်
The leaves are opposite
triangular to elliptical with serrated edges
တၞးဍေဟ် နွံသမၠိင် အကြာ ၄ ၁၀ သေန်ဒဳမဳတာ
အနာံ နွံ ၁ ၅ သေန်ဒဳမဳတာ (စဵုကဵု 4 x 2 ၝောအ်တဲ
တဝ်တၞးဍေဟ်ဂှ် နွံဇမၠိင် အကြာ ၁ ၄ သေန်ဒဳမဳတာ
ပကဴအသာ်ဗတာင် ပ္ဍဲတၞုင် မနွံအသာ် ဗကေတ်ၜတ်တ်ဂှ် မွဲမွဲကစိုက် နွံဍောင်ပကဴ အကြာ ၁၀ စဵုကဵု ၃၅ ဍောင်
မကဴတိတ် ပ္ဍဲတၞုင်ကၞာင်
မဍေဟ်သောဲသောဲ မနွံကဵု ကသော်
မဍေဟ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် ပြးသဝဝ်အာ နကဵုကျာ
တုဲပၠန် သီုကဵု ဗာန် ပ္ဍဲကဵု ကသော်
ပလောအ်တအ်မာန်ရ
ပ္ဍဲမွဲမွဲတၞံဂှ် ပ္တိတ် လၟိဟ်မ ၜိုတ် ၈၀၀၀၀ မ စဵုကဵု ၉၀၀၀၀ မ မာန်ရ
မဍေဟ် နွံပၟိက် လျးသွက်ဂွံကၠုတ်
တၞံင္ၚာင်င္ၚုဲဝွံ နူကဵုရိုဟ်ဍေဟ်လေဝ် ကလေင်တိုန်ကီုရ
ပ္ဍဲအခိင်ကာလအဃောမဇၞော်မ္ဂး တၞံဍေဟ် မွဲမွဲတ္ၚဲ စဵုကဵု ၃ သေန်ဒဳမဳတာ ဍေဟ်ဇၞော်တိုန်မာန်ရ
တၞံင္ၚာ်င္ၚုဲဝွံ ကိုပ်ကၠာတေအ် ပၠုပ်စုတ်လဝ် ပ္ဍဲ ဂကောံဗဳဇ Eupatorium
ဆဂး လၟုဟ်စှ်ေစိုတ် တၞံဏအ် ကြပ်ညောန် ကုဗဳဇတၞောဝ် Eupatorieae ဂၠိုင်ရ
၄] အတိုင်မလ္ၚတ်ဆဵုကေတ်မ္ဂး တၞံင္ၚာင်င္ၚုဲဝွံ ဒှ်တၞံကိစ္စဇၞော် မဒှ် ဂကူတၞံဂဥုဲ (ethno-pharmacological
တၞံမဂစိုတ်ပတိုဟ်(ပဋိဆတ္တက) (fungicidal
တၞံမဂစိုတ်ချောဲတုဲ လုပ်အရပ်အစပ် ပ္ဍဲဒၞာဲနာနာသာ်ရ
တုဲပၠန် တၞံင္ၚာင်င္ၚာဲဝွံ ပခိုဟ်ကဵု ရှ်တိတုဲ ပ္ဍဲကဵု တိတဵုစဟွံဂွံတအ်ဂှ် တၞဟ်နမလွဳပခိုဟ်တိတုဲ တဵုဒၟံင်လေဝ် နွံကီုရ
ပ္ဍဲ ၁၉ ဗွဝ်ကၠံ တၞံင္ၚာင်င္ၚုဲ စပြးတိတ် နူကဵု ကၠအ်ရုက္ခဗေဒ ပ္ဍဲဒက္ကာ (အိန္ဒိယ
ဂျာပါ (အေန်ဒဝ်နဳရှာ
ပေရဒေနိယျာ (သဳရိလင်္ကာ
ပ္ဍဲအာဖရိကကရေက်လပါ်ပလိုတ်ဂှ်မ္ဂး မဍေဟ်ပြးစပ်အာ ဂြိုပ် သီုဟွံရန်တၟအ်လဝ်ရ
နူကဵု က္ၜင်မပလံင်ကပေါတ် မွဲကဆံင် မဍေဟ် ပြးစိုပ်အာ အာဲဝဝ်ရဳကုတ် (Ivory Coast) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၅၂
မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကွေန်လာန် (Queensland) အဝ်သတေလျာ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၄
မပါကၠုင် နူဍုင်သအာင် ဒှ်မာန်ရ
အိန္ဒိယ ကရေက်သၠုင်ကျာဂှ် ဂွံစဆဵုကေတ် တၞံဏအ် သၞာံ ၁၉၅၀တအ် ဒှ်မာန်ရောင် စၟတ်သမ္တီလဝ်
င္ၚာင်င္ၚုဲဂှ် မနွံကဵု ဓါတ် carcinogenic pyrrolizidine alkaloids
၅] ဓါတ်ဏအ်ဂှ် သွက်ပြေင်ဂၠဴမ္ဂး ဒှ်ဂျိရ
သွက်ညးဟွံကိတ်တအ်မ္ဂး ပကဵုဂွံဒှ် အာလ္လာဂိစ် (allergic) မာန်ရ
အတိုင်သုတေသန မလ္ၚတ်ဆဵုမ္ဂး င္ၚာင်င္ၚုဲဂှ် ဒစဵုဒစးကဵု ဝေက်တာ (စၟဇွဟ်) နူကဵု ဂမိတ်ဂကူနာနာတအ် (all major mosquito vectors) မာန်ရ
ဘဒ္ဒန္တကုသလမဟာထေရ် ဝွံ ဒှ်ညးမပတန်လဝ် ဘာကျာ်သြဳမည် ဍုၚ်ဒဂုၚ်ကၠာအိုတ်တုဲ ဒုၚ်သဇိုၚ်ကၠုၚ် ကၟုဲဂကူမန် ညးမကၠုၚ်စိုပ် ဍုၚ်ဒဂုၚ် သဒ္ဓါစေတနာဗွဲမအးဇ္ၚးရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ သွက်ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဗော်ချဳဓရာၚ် သွက်အခေါၚ်ဂကူမန် ဂွံတန်တဴ ဂွံချဳဓရာၚ်အာမာန်ဂှ်လေဝ် ဒုၚ်လဝ်သဇိုၚ် ရီုဗင်ထ္ၜလဘာ်ကၠုင်လဝ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠင်ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်အစာ ဘဒ္ဒန္တကုသလဝွံ သီုချူခၞံလဝ် လိက်မဆေၚ်ကဵု ဝၚ်ဂကူမန်
ကလေၚ်ချူလဝ် လိက်ပေါမ်အာဂီုမန်တအ် သီုဖအိုတ် လိက် ၜိုတ်ဒစိတ်ကၞပ်ကီုရ
ဟိုတ်နူ မကၠောန်ပရေၚ်ကောန်ဂကူတုဲ သီုဒးဒုၚ် ပၠောပ်ထံၚ် သ္ၚိစာတ် ဗၞတ်ကဝက်သၞာံကီုရ
မာံဘဝေန်(လၟောဝ်ကျာ်ဇၞော်ကုသလ)ဂှ် နူသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၂၈၃ ဂွံအာယုက် ၁၂ သၞာံ မံၚ်ဘာ နကဵုဘဝခရှ် ကောန်ၚာ်သၟတ်ရ
မာံဘဝေန် ဂွံကတ်လ္ၚတ်ပညာ ပ္ဍဲဇရေၚ်အစာတၠ ဂအုပ်ဂိုဏ် ကျာ်ဇၞော်အစာတၠ နာဠာဂိရိ ဇာတိကွာန်မူရိုတ်ဍောတ်
ဃောညးတန်တဴဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာတဝ်ကၞဴ မနွံယၟု ပဗ္ဗတမၚ်္ဂလာရာမ ဝွံရောၚ်
မာံဘဝေန် ကတ်ဗ္တောန်လိက်ပရေၚ်သာသနာတုဲ ပ္ဍဲအာယုက်မအာစိုပ် ၁၆ သၞာံဂှ် မိမၜါ ဒုၚ်ဒကာပစ္စယ်ပန်တုဲ အာစိုပ် ဒဒှ်သာမဏဳ ပ္ဍဲဇရေၚ်အစာဥပ္ပဇ္ဇျာယ် ကျာ်ဇၞော်နွံပိုန် ညာဏိဿရ
အစာဥပ္ပဇ္ဇျာယ် ကဵုလဝ်ယၟု ထပိုဲကုသလရောၚ်
ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၂၉၁ ဂိတုပသာ် ၁၃ မံက်ဂှ် ထပိုဲကုသလ ဂွံအာယုက် ၂၀ သၞာံ မိမၜါ သ္ပဒကာပယျၚ်တုဲ ဂိုၚ်ကေတ်အစာဥပ္ပဇ္ဇျာယ် ပ္ဍဲဇရေၚ်အစာတၠ နာဠာဂိရိတုဲ အာစိုပ် ဒဒှ်ခၟဳမပြဲ ပ္ဍဲသီဘာဇြဲ ကွာန်ဝါဍောတ် ရောၚ်
နူသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၂၉၆ တေံ ခၟဳနာဲကုသလ မွဲဇကုဓဝ် ကၟာဲဂွံဗဗေၚ်တုဲ တိုန်အာ ဍုၚ်ဒဂုၚ်
ပ္ဍဲအခိၚ်ကာလဂှ် ဒၞာဲမံၚ်ဟၟဲတုဲ သ္ပဒတဴပ္ဍဲဇြပ်ဘုတ် လတူကျာ်ဒဂုၚ်
တ္ၚဲယးစဴပိဏ္ဍပါတ် အခိၚ်တိုန်လိက်ဘာသာဗမာဂှ် ဗက်လိက်ရ
ဗွဲကြဴဏအ် ဒကာဗျည်ဗမာမွဲ ဆဵုညာတ်ဒး ခၟဳနာဲကုသလတုဲ မေတ္တာဇြဟာန်သ္ဍိုက်ဆာန် ညံၚ်ရဴကောန်ဇကုကီု လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်တုဲ က္ညနိမန်ဏာ ကဵုအာတန်တဴ ပ္ဍဲဇြပ်ဘာညိုၚ်ဒုၚ်
ဘာယေတာယှေ ဘာမည် ဂွံကၠုၚ်ယၟု တုဲနာဲကုသလ ဂွံသ္ပဒတဴ ပ္ဍဲဇြပ်ဒကာဗျည်ဂှ်ရောၚ်
ပ္ဍဲအခိၚ်နာဲကုသလ ဂွံဘာဇြပ် ယေတာယှေ ဘာမည်ဂှ် ဘာမည်ကၟာဆီ နွံဒၟံၚ်မွဲကၠာအိုတ်ရ
ဂကူမန်ပိုဲ နူကွာန်ရးဂမၠိုၚ် တိုန်ဍုၚ်ဒဂုၚ် လ္ၚောဝ်ကျာ်ဒဂုၚ်ဂှ် ဂွံဇူဒီု ပ္ဍဲဘာမည် ဘာကၟာဆီကီု ဘာယေတာယှေကီု အတိုၚ်ပၟိက်စိုတ်ရ
ပၟိက်ဆန္ဒ နာဲကုသလဂှ် မိက်ဂွံသ္ပဒတဴ ပ္ဍဲဍုၚ်မန်တြေမ် တိမန်ကျာ်မန်ကီု မိက်ဂွံဂၠာဲသ္ၚဳဗဟုသုတကီုတုဲ ဒုၚ်ဒဒိုက် ဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ကွေဟ်ကွေဟ်ရ
နာဲကုသလ ဂွံဘာမန်တုဲ ခၟဳမန်ကောန်ရာမညဂမၠိုၚ် အာဂၠာဲကတ်ပညာဘာသာဗမာဂှ် ဂွံသ္ပဒတဴ ပ္ဍဲဘာယေတာယှေ အတိုၚ်ပၟိက်စိုတ်ရ
ခၟဳခရှ်အာလ္ၚောဝ်ကျာ်ဒဂုၚ် ဂွံဇူဒီုအတိုၚ်ပၟိက်စိုတ်တုဲ ဍန်ဍန်ဂြက်ဂြက် ဒက်မိတ် သ္ပဒဒေဟ်ဒယဟ် ကေုာံ ရေၚ်သကအ်အိုတ်ရ
ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၁၆ ဂှ် နာဲမိုၚ်ဂျဳ(ဦးမောၚ်ကြီး) ဒှ်ဒါယကာဘာဇၞော် ပ္ဍဲအရာမသြိုၚ်ပ္တန် ဘာကျာ်သြဳမည် ပ္ဍဲဂၠံၚ်ဂျာတဝ်ယျ အရာပ်ဗဟာန် ဍုၚ်ဒဂုၚ်တုဲ နာဲကုသလ ဂွံဒုၚ်ယၟုနွံပိုန် ဂဇအ်ဘာကျာ်သြဳမည် ပွိုၚ် ၂၅ ဝဟ်ရ
ဒါယကာဘာဇၞော် နာဲမိုၚ်ဂျဳ ဝွံ မဒှ်မၞိဟ်ဇာတိကွာန်ဝါဍောတ် တကအ်ခၟိုၚ် တုဲ ပၞောဝ်ကဵုကောန်မန်ဂမၠိုၚ် ဒှ်တၠဆေၚ်ပလဝ်ကွဳစက် လတူဍုၚ်ဒဂုၚ် ကၠာအိုတ်မဒှ်ရ
ရန်တၟအ်ကျာ်ဇၞော်ကုသလဂှ် သွက်ဂကူမန်ဂမၠိုၚ်ညးကၠုၚ်လ္ၚောဝ်ကျာ်ဒဂုၚ် ဂွံသ္ပဒတဴအတိုၚ်ပၟိက်စိုတ်ကီု သွက်ကောန်ခၟဳထပိုဲမန်ဂမၠိုၚ် ဂွံကတ်ဗ္တောန်ကွတ်ပညာကီုတုဲသြိုၚ်ပ္တန်လဝ်ဘာကျာ်သြဳမည်ရောၚ်
ကျာ်ဇၞော်ကုသလဂှ် ပ္ဍဲအရာဓဝ်လအေၚ် ဍိုက်ပေၚ်ကၟိုဟ်ဒၟံၚ်တုဲ ဂွံဒုၚ်အထိုၚ်အသးညးဂမၠိုၚ်ရ
စပ်ကဵုပရေၚ်စိုတ်ဓါတ်ညး အေၚ်ဒုၚ်လတူညးတၞဟ်မာန်ဂှ်-ခမာဂုဏ်
စပ်ကဵုစသုၚ်ဗိုက်လ္တက်မံၚ်စံၚ်ဂှ်အေၚ်သတေဟ်လောဲသွာဂှ်-သလ္လေခဂုဏ်
သန္တုဌဳဂုဏ်
စပ်ကဵုပရေၚ်စိုတ်သဝ်ဖျဝ်လဝ်မာနမာန်ဂှ်-နိဝါတဂုဏ်
ဇြိုၚ်ဇြုယ်ဒကုဲလၞုဟ်ဟွံမွဲဂှ်ဍိုက်ပေၚ်ကဵု ဥဌာနဂုဏ်
ညာတ်ဂကူမန်ဂမၠိုၚ် ဘဝဇကုမဒးသဝ် မုက်ဍောတ်မတ်သဝ်တုဲ ပွမဆာန်ဍူဂှ် ဍိုက်ပေၚ်ကဵု ဒယာဂုဏ်
ပ္ဍဲအရာမၚ်မွဲဂကူ ယိုက်ဂၠေၚ်ပရေၚ်ဂကူ ဗွဲမဗွဲကဵုသၞောဝ်လောကဝတ် ဓမ္မဝတ်ဂှ် ဍိုက်ပေၚ်ကဵု နာယကဂုဏ် ၆ သာ်တုဲ ဒုၚ်ဒဒိုက် သွက်ဘာသာ ပညာဂကူမန်ဂှ် လုကဴ ဂၠိုၚ်ကဵုသၞာံပယာံ မလအ်ရောၚ်
ဃောကျာ်ဇၞော်ကုသလ နွံပ္ဍဲဘာကျာ်သြဳမည် တေံဂှ် ဂကူမန်ပိုဲ နူတွဵုရးကွာန်ဇၞော်ကွာန်သၟတ် မၞိဟ်ဟွံတီ မၞိဟ်ဟွံကေၚ်စိုပ် ဘာကျာ်သြဳမည် အောန်ကွေံကွေံရ
မုဟိုတ် မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဂွံကၠုၚ်ဂလိုၚ်ဂှ်ရော - ဟိုတ်နူ စိုတ်ညးသဝ် စိုတ်ညးခိုဟ်ရောၚ်
ဂလာန်ဂှ် ဒှ်စၟတ်သန်
ထပိုဲခၟဳ ခရှ်ဂမၠိုၚ် မကၠုၚ်စိုပ်ဘာကျာ်သြဳမည်တုဲ စပ်ကဵုစသုၚ်ဂှ် ၜိုတ်နွံၜိုတ်စရ
တၟုဲကၠုၚ်ဂၠိုၚ်တုဲ ထညောန်လဝ်မုက် လဟုက်ထေဲလေဝ်ဟၟဲ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒယာဂုဏ်
ဆာန်ဍူဂကူဇကုကွေံကွေံတုဲ သွက်ဂကူမန် အာကၠုၚ်ဂွံဇူဒီုစ အတိုၚ်ပၟိက် မဒးသြိုၚ်ခၞံလဝ် ဘာကျာ်သြဳမည်ရောၚ်
ဃောကျာ်ဇၞော် ဘာကျာ်သြဳမည် နာဲကုသလ မၞုံဂှ် သွက်ဂွံဒှ်အာဲကၟာဲဂကူမန် သွက်ဂွံတီပရေၚ်ဂကူမန် မပ္တံရာဇာဝၚ်မည်ကီု ဝၚ်ဓါတ်ကျာ်ကီု ညးချူခၞံလဝ်တုဲ တက်တြးပ္တိတ်ဗွဲမလအ်ရ
ဗၞတ်တက်တြးပ္တိတ်တုဲ လိက်ဂမၠိုၚ်တအ်ဂှ်- ပါဲနူလိက် ၉ ဂကူဂှ် ကေတ်ယၟုယမာဟွံဒးကီု ဟွံမွဲပ္ဍဲတဲဇကုကီု ယဝ်ရဆဵုညာတ်လဝ်နွံမ္ဂး ထပ်ဗပေၚ်စုတ် နကဵုသညာ စၟတ်သမ္တီဇကုမာန်ရ
လိက်ကၞပ် ညးမချူလဝ် ဟွံဂွံတက်တြးဏီဂှ်လေဝ် နွံဒၟံၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ
ကျာ်ဇၞော်ကုသလဂှ် ဒှ်ခၟဳအာဇနဲမွဲဇကုကီုတုဲ သ္ပတမ်နူကၠိုဟ်တိုန် ပရေၚ်ဂကူ ဘာသာ သာသနာ ဘဝဂကူမဒးဗၠိုက်တၞီ
ဘဝဂကူမဒးယုတ်သဝ်
ဘဝဂကူဟၟဲကဵုဍုၚ်မိတိမဂှ် ဃောစိုတ်ဓါတ်မ္ၚိုဟ်ကြံၚ် တုပ်ညံၚ်ပသဲက္ဍာၚ် ပါၚ်ဂှ်ဟီုတွဟ် တဲဂှ်ချူကှ်ေလိက် စဵုကဵုစိုပ်တရဴရောၚ်
စပ်ကဵု ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် အခိၚ်ကၠာတေအ် ကောန်ဂကူမန် ညးမချဳဒရာၚ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် အောန်တဴဗွဲမလောန်ရ
သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၀၇ ဂိတုကထိုန် ၅ မံက်ဂှ် နာဲဖေါဝ်ချောဝ် အာက္ဍိုၚ်တုဲ ဒက်ပ္တန် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် မဒှ်အဒိကိုပ်ကၠာ မၞုံယၟု ဗော်မန်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်(မွန်တိုၚ်ရၚ်းသားအစည်းအရုံး)ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ကုသလ ဒှ်နာယက
နာဲဖေါဝ်ချောဝ် ဒှ်ဥက္ကဋ္ဌ နာဲဆာန်မန် ဒှ်ညးအုပ်ကာတုဲ ဌာန်ဒတန်ဗော်ဂှ် ဘာယေတာယှေ အရာပ်ဗဟာန် ဍုၚ်ဒဂုၚ် မဒှ်ရ
စတမ်နူ အခိၚ်ဂှ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်ကုသလ ကေုာံ ခမဳသၚ်မန် ညးမတန်တဴဒၟံၚ် ကရောမ်ညးဂမၠိုၚ် ဗိုၚ်ရီုဗၚ်ကၠုၚ် ဗော်မန်ကောန်ဍုၚ်အရၚ် ဗွဲကြဴ ဒှ်အာဗော်ပၠတရဴဍုၚ်မန်ဂှ် စဵုကဵုစိုပ် သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၂၄ အခိၚ်ဗဵုနေဝေန် သီကေတ်အဝဵုအသဳအိုတ်သီုရ
ဗဵုနေဝေန် သီအဝဵုအသဳတုဲ သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ဍုၚ်ဗမာ ဥူနုကီု ဝန်ဇၞော် ဇၟာပ်ဇၟာပ်ဌာန သီုဝန်ဇၞော် ပရေၚ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ် (မွန်ရေးရာဝန်ကြီး) နာဲအံၚ်ထောန် လေဝ် ဒးဒုၚ်ရပ် ချုက်ပၠောပ်ထံၚ်ရ
ဗဵုနေဝေန် ကရေပ်ဓရတ် ကောန်ညးဍုၚ်ကွာန် ကၟာတ်ကၠေအ်ဍုၚ် ဟွံကဵုဆက်ဆောမ် ကဵုဍုၚ်သအာၚ် မၞိဟ်ဍုၚ်သအာၚ်လေဝ် ဟွံကဵုအခေါၚ်လုပ်ဍုၚ်ဗမာ
ကပေါတ် နူအပ္ဍဲဍုၚ် ဟွံကဵုပ္တိတ်မ္ၚး ကပေါတ်နူဍုၚ်မ္ၚးလေဝ် ဟွံကဵုပၠောပ် ကောန်ညးဍုၚ်ကွာန် ခမဳသၚ်တအ်လေဝ် ဒှ်ဒဒိုက်ဗွဲမလောန်
ဒးကာလမွဲတ္ၚဲ ဗၠာဲသၟိၚ်ဗမာတအ် လုပ်ကၠုၚ် ဂၠိုက်ဂၠာဲစၟဳစၟတ် ပ္ဍဲဘာကျာ်သြဳမည် ဂၠံၚ်ဂျာတဝ်ယျ မဒှ်ဒၞာဲဒတန် သၟာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ဂဗညာတ်ဒး လိက်ချူနၚ် နူသၟာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠ(နာဲညာဏရံၚ်သဳ) တုဲ ရပ်ဏာကျာ်ဇၞော်ကုသလ ပၠောပ်လဝ် ပ္ဍဲထံၚ် လအ်ဗၞတ်ဘာ်သၞာံ မဒှ်ရ
ဗွဲကြဴ ကျာ်ဇၞော်ကုသလ ဗၠးတိတ် နူထံၚ်တုဲ ဘာကျာ်သြဳမည် မဒှ်ဘာဆုတြေမ် နာဲမိုၚ်ဂျဳ မသြိုၚ်လဝ်ဂှ် တြေမ်အိုဟ်အာတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၃၅ ဂှ် မဒးကလေၚ်သြိုၚ်ပတိုန်တၟိ ဒှ်ဘာတိုက်ပိထပ် နကဵုသြန်ဒါယကာဂမၠိုၚ် အပ္ဍဲဍုၚ်ဒဂုၚ်ကီု သီုဒါယကာ ကွာန်ရးကီု မဒှ်တုဲ သြိုၚ်ပတိုန်ညိညိ လအ်ပွိုၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုသၞာံအခါရ
သြိုၚ်ဘာတိုက်ပိထပ်ဂှ်လေဝ် ဟွံတုဲဒှ် ခိုဟ်ခိုဟ်ဏီ ပ္ဍဲသၞာံသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၃၉ ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ကုသလ က္တဵုဒှ်ဝဲကျာ ဒးတိုန်ဝဳ ပ္ဍဲရုၚ်ဂဉုဲဇၞော် ဍုၚ်ဒဂုၚ် ဗွဲကြဴစှ်ေနူရုၚ်ဂဉုဲတုဲ ဝဳပရာမံၚ် ပ္ဍဲဘာကျာ်သြဳမည်ဂှ်ရ
ရန်တၟအ် ကျာ်ဇၞော်ကုသလ ဟွံဍိုက်ပေၚ်တုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၄၁ ဂှ် ကလေၚ်စဴကၠုၚ် တကအ်ခၟိုၚ် ဌာန်ဇာတိတိုပ်သုက် ပ္ဍဲကွာန်ယိုက်တဝ်ကၞဴ လုကဴ ၃ ဝဟ်ပၠန်ရ
ပံၚ်ပကောံဝဟ်သီုဖအိုတ် ဂွံ ၅၄ ဝဟ် တန်တဴ ပ္ဍဲသာသနာတုဲ ကာလအာယုက်ညး အာစိုပ် ရ၃ ဂါမ်လုပ် ရ၄ သၞာံ
သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၄၄ ဂိတုမာ် ၄ မံက် အခိၚ်အဒေါဝ်တ္ၚဲ မွဲနာဍဳကလေၚ် ညံၚ်ရဴ တ္ၚဲဒစေၚ်စှ်ေလပါ်ပလိုတ် ရုပ်ပၠိုတ်နာမ်ဒဴ သဘဴဓဝ်အနိစ္စပါဲဟွံဗၠးတုဲ စုတိစဴအာသွဝ် ပ္ဍဲဘာတဝ်ကၞဴ တကအ်ခၟိၚ် မဒှ်ရ
မအဲပရဲ) တဆိပ်ကြာဒံက်တာ
နူ မဟာစူဠာလံင်ကောန် အယုဒ္ဓယဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်
ဍုင်သေံ
၂၀၁၄) အဘိဓဇအဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မ ဇောတိက (၂၀၁၄) ကျာ်ဇၞော် ဘဒ္ဒန္တကေသရ နွံပိုန် ဘာဝင်စိင် ညးဂမၠိုင်မကော်ခဴ ကျာ်ဇၞော်ကျံက်တလုမ် (ကျောက်တလုံး) ဝွံ ဒှ်မၞိဟ် မပတန်လဝ် ဒတန်သာသနာ ပ္ဍဲဘာဂြိုပ်ဝင်စိင် မၞုံအရှာံတိသာသနာ သီုဖအိုတ် ၄၉၉
၆၂ ဨကတုဲ ပ္ဍဲအရှာံဂှ် ဒက်ပ္တန် စေတဳ ၆၀၀ တၞုင်
ရုပ်ကျာ် ကေုာံ တၠအရှန် ၅၀၀
စမြိုင်သာသနာ ၃၀
ပၞောဝ်တအ်ဂှ် ကျာ်နိဗ္ဗာန်သတိက် မၞုံဇမၠိင် ၄၀၀ ဟတ် (၆၀၀ ပေ) မဒှ် ကျာ်နိဗ္ဗာန်သတိက် မဇၞော်အိုတ် လတူဂၠးတိဂှ်လေဝ် ဒက်ပ္တန်ကၠောန်လဝ်ကီုရ
ကျာ်ဇၞော်ဝွံ ညးဒေသတအ် ပတှ်ေကေတ် ဒှ်မၞိဟ်မဂြင်တီကေတ် အနာဂတ်တုဲ ပ္ဍဲလဟီုညး မဟွံမဲ ကုအဓိပ္ပါတ် မဟွံတီသတ်ဒတ်ဂှ် မၞိဟ်တအ် ကံက်အဓိပ္ပါယ် မဂၞန်ချေဝ်ရ
နကဵုဟိုတ်ဏအ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်ဘာဝင်စိင် ဝွံ ပိုန်ဇၞော် ယၟုမြဟ်တမ္ညဝ်တဴ အလုံဍုင်မန်ဗၟာမွဲရ
ကျာ်ဇၞော် ဘဒ္ဒန္တကေသရဝွံ ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ဇရေင်မိမ ဂကူမန်ၜါတၠ နာဲဖေ
မိကောန်ကြုက် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၂၈၃ ပုဟ် ၁၀ စွေက် (ဇာန်နဝါရဳ ၂၂
၁၉၂၂) ပ္ဍဲကွာန်လတက် ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် မကဵုလဝ်ယၟု မာံပိန် (မောင်ပိန်) ရ
မာံပိန် ဝွံ ပၞောဝ်ကဵုကောဒေအ် သီုဖအိုတ် ၈ တၠဂှ် ညးဒှ် ကောန်မရနုက်ကဵု ပိ ရ
မာံပိန်ဝွံ စှ်ေဒၞာဲ ဒက်ဘဝအိန်ထံင် ကုမိ-- တုဲ ကလိဂွံ ကောန်ဇာတ် မသုန်တၠရ
ဟိုတ်နူ မဗၜူဒၟံင် အရက်တွဵုတုဲ ရဲကွာန်တအ် ကော်စ အဘိင်ရ
ကောန်ဇာတ်ဂမၠိုင် ဇၞော်ဂေါဝ်အိုတ် ကာလ ညးကလိဂွံအာယုက် မသုန်စှ်ော ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၃၃ ဂှ် အာပခမဳ ပ္ဍဲဘာဇောတိကာရာမ် ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီုရ
ညးမဒှ် အစာဥပ္ပဇ္ဇျာဲဂှ် နွံပိုန် ဘာဇောတိကာရာမ် ဘဒ္ဒန္တသောဘိတ ရ
အာစိုပ်ဘဝခမဳတုဲ ဒ္ဂေတ်ဗက် ဂၠံင်တရဴဝိဿနာ ပၟဝ်ကမ္မဌာန် ပွိုင်စှ်သၞာံပေင်င် ပ္ဍဲတိပယျဵုဍုင်မန်တြေံ နူဍုင်သရက် စဵုစိုပ် တၞင်သဳ ပ္ဍဲသုဿာန် ၁၃၃ ဂှ် ဇၞော်ပၟဝ်လဝ် ဓဝ်ကမ္မဌာန်ရ
ဗွဲကြဴ ပ္ဍဲခေတ်ထဳဍုင်သေံ မကော်ဂး ချေဝ်ဂှ် မၞိဟ်တအ် အာကဠအ်ပူဇဴတုဲ အာတ်မဂၞန်ချေဝ်ရ
ဟိုတ်မကဵုဂၞန်ချေတ်ဒး ဂးတုဲ ယၟုမြဟ်တမ္ညဝ် ပိုန်ဇၞော်ကၠုင်တုဲ ကလိဂွံ တိသာသနာ ဗဒါဲကွာန်ကျောက်တလုံ ပ္ဍဲဗွိုင်ဒဵု ဝင်စိင်တုဲ ယၟုမြဟ်ကၠုင် နကဵုယၟု ကျာ်ဇၞော်ဘာဝင်စိင် ရ
ဘာဝင်စိင် ပ္ဍဲဘာဂြိုပ်ဝင်စိင် မၞုံအရှာံတိသာသနာ သီုဖအိုတ် ၄၉၉
၆၂ ဨကဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် စေတဳ ၆၀၀ တၞုင်
ရုပ်ကျာ် ကေုာံ တၠအရှန် ၅၀၀
စမြိုင်သာသနာ ၃၀
ပၞောဝ်တအ်ဂှ် ကျာ်နိဗ္ဗာန်သတိက် မၞုံဇမၠိင် ၄၀၀ ဟတ် (၆၀၀ ပေ) မဒှ် ကျာ်နိဗ္ဗာန်သတိက် မဇၞော်အိုတ် လတူဂၠးတိဂှ်လေဝ် ဒက်ပ္တန်ကၠောန်လဝ်ကီုရ
ပ္ဍဲအရှာံဘာဂှ် သီုကဵုလဝ် ဒၞာဲမစွံဂိုဟ် က္ဍိုပ်သကိုပ်ကောန်ဂကူမန်တုဲ ဂိုဟ်နာဲယှိုဲကျေန်
ဂိုဟ်နာဲထေန်တအ်ဂှ် နွံပ္ဍဲအရှာံဘာဝွံရ
ပွိုင်ဍုင်ဘာအင်
ဒတန်သာသနာ ကွာန်ဇာသပၠင်
ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ဒတန်သာသနာ ခပ်ရခပ်ယူ
ဒၞာဲဘာတြေံတြဟ် ပ္ဍဲအကြာဝါဂမၠိုင် မပ္တံ ဘာကၟာဆေက်
ဘာကၟာတာ
ဘာကၟာခရေဟ်
ဘာကအ်ဗဗေင်
ဘာကွိက်ဝါန်
ဘာကွာန်နာင်သၠုင်
ဗၟံက်ကွာန်လတက် ရုပ်ကျာ်ထဝါဲ မၞုံသမၠုင်၁၈၀ ဟတ်ဂှ်ကီု ဒက်ပ္တန်လဝ်ရ
ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ခရေတ် ၂၀၁၄ နူကဵုအလဵုအသဳကၟိန်ဍုင် ဇိုန်နှင်ကဵု အဘိဓဇအဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မ ဇောတိက
ပ္ဍဲသၞာံဂှ်ပၠန် ပ္ဍဲဂိတုမေ ၁၀ ဂှ် နူကဵု မဟာစူဠာလံင်ကောန် အယုဒ္ဓယဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ် ဍုင်သေံ ဇိုန်နှင်ကဵု တဆိပ်ကြာဒံက်တာ မအဲပရဲ
ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ခရေတ် ၂၀၀၁ ဂှ် နူကဵု အလဵုအသဳကၟိန်ဍုင် ဇိုန်နှင်ကဵု တဆိပ်ကြာ အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ
၂၀၁၅ ဂိတုဨပြဳ ၂၆ အခိင် ၜိုတ် မွဲနာဍဳကလေင် လဒေါဝ်တ္ၚဲဂှ် ကလိဂွံအာယုက် ၉၅ ဝှ် ၄၅
စုတိစဴအာသွဝ် ပ္ဍဲရုင်ဂဥုဲ (အာရှတော်ဝင် ဆေးခန်း) ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင် နကဵုယဲကောန်တၟအ်ရ
ပ္ဍဲအခိင်မစုတိဂှ် ကျာ်ဇၞော်ဝွံ ကလိဂွံလဝ် ကောန်မသုန်တၠ
ကောန်စဴ ၁၀ တၠတုဲ ဒတန်သာသနိ မပ္တံ ကျာ်ပဋိမာရုပ်
ဘုတ် ဘာဗွဲမဂၠိုင်ရ
ကလာပ်ရုပ်ညးဂှ် ဖျေဟ်စွံလဝ် ဘာနိဗ္ဗာန် ပ္ဍဲဘာဝင်စိင်ဂှ်ရ
ကၠာညးဟွံဂွံ စဴသွဝ် ကောန်ညးဍောတ်အိုတ်ဂှ် ကဵုပခမဳတုဲ ဂွံဒုင် မဟိမုသောဟုလာတုဲ ဒတန်သာသနာဂှ် ခမဳနာဲသောဟုလာဂှ် ဆက်မင်မဲအာရ
ကောံဓရီုလၟေၚ်ဂိတုဝွံ ဒှ်ကောံဓရီုရုၚ်ရာမညနိကာယ လၟေၚ် (၂) မဒှ်ရ
ဟိုတ်နူ ပရေၚ်ယဲ Covid 19 ကၠောံထၞာန်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ကီုတုဲ အာကၠုၚ်တရဴမွဲဌာန် မွဲဌာန်ဟွံဂွံဂှ်ရ ကောံဓရီုဏအ်ဂှ် ဒှ်ဂကူကောံဓရီုလ္တူလပှ်ကျာ ပ္ဍဲဌာန် Zoom မဒှ်ရ
မွဲတမြိပ်ကောံဓရီုရုၚ်မ္ဂး ကောံဓရီုလ္တူလပှ်ကျာဂှ် ဒှ်ဗွဲကိုပ်ကၠာမွဲရ
ကောံဓရီုလ္တူလပှ်ကျာ Zoom ဝွံ သၚ်ဂကောံရုၚ် - တိုန်စိုပ်သဳကၠဳ (၁၇)ဇကုတုဲ အခိၚ်သဝ်တ္ၚဲ (၂-၃၀) စကောံ
သဝ်တ္ၚဲ (၄-၂၀) နာဍဳ အာစိုပ်ဒတုဲရောၚ်
ဟွံမွဲ လိက်တၞးလလောၚ်တြး
၁၃၈၂ သၞာံ
ဂိတုဘတ် (၈) မံက်
တ္ၚဲဗြဴပတိ (24 septemper 2020) ကောံဓရီု ဂကောံရုၚ်ရာမညနိကာယ လၟေၚ် (၂
ဌာန လ္တူလပှ်ကျာ Zoom
ဘာကအ်ကျာ် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ကျာ်
ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက်
ဒေသရးမန် (တွဵုရးဍုင်ကရေင်
သၞာံ ၂၀၂၄ ဂှ် သင်မလုပ်ဒဂိုန် ခမဳ ၅ ဇကု
၁] ဘာတိုက်ပိဋကတ်ပိ ဓမ္မကထိုက် တၠဂုဏ်ဇဝနဟံသာ မသြိုင်လဝ်ဂှ် ဆၜိုတ်မသြိုင်တုဲ ဖန်ဇန်ဒၟံင် သွက်ဂွံ ကၠောန် သဘင်စရိုဟ်ဍာ်ဂှ် သၞာံ ၂၀၂၅ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၆ အခိင် ၁၁း၃၀ ဂှ် ဟိုတ်နူ အေန်ဗာတာ-ဗာတ္ထရဳ ခတိုဟ် ပၟတ်တိတ်တုဲ ဘာဂှ် တူအာ ပၟတ် တၟာဂလိုင်ရ
ကောန်ကွာန်ကအ်ကျာ်တအ် ကၠုင်ပြာ်တုဲ ပၟတ်ဂှ် ပၠိုတ်အာရ
၂] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တသုနန္ဒ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၇၀
ဝှ် ၅၀
ပါန်ကွတ် (အၚ်္ဂလိက်
The arts
Burmese
အနုပညာ) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အရာ မဆေၚ်စပ် ကုလညာတ်သမ္တီတဳအဝ်ရဳ ကေုာံ အရာမဖန်ဗဒှ််ပတိုန်လဝ် မဆေၚ်ကဵု ပရေၚ်ဒုၚ်စသိုၚ် ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ် ကေုာံ အခိုက်ကၞာပြဝေဏဳ ယေန်သၞာၚ်တအ်ရ
အရာမပၠောပ်လဝ် စရၚ်ပါန်ကွတ် အဓိကဂမၠိုၚ်တအ်ဂှ် မပ္တံ လိက်ပတ် (literature) (မပ္တံ ဝတ္ထု
ပေါမ်အာဂီု
လဝေၚ်ဇာတ်
လိက်ပလး
ပါန်ကွတ် ထ္ၜးပျး (performing arts) (မပ္တံ လှေ်
ဒယှ်ေ
တိၚ်တိုက် ကေုာံ ပျးဇာတ်
ပါန်ကွတ် ဗဗဵုမတ် (visual arts)(မပ္တံ ပါန်ချဳ
ရုပ်ကသူ
ရုပ်ဂမျိုၚ်
လမာန်
ပါန်စှ်သာ်
ဗီုဓါတ်) တအ်ရ
ပါန်ကွတ် လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ပံၚ်နှဴလဝ် ပါန်ကွတ် ဗဗဵုမတ် ကဵု ထ္ၜးပျးရ
ဥပမာ ရုပ်ဂမျိုၚ်
မၞုံကဵုပါန်ကွတ်ထ္ၜးပျးကီု သီုကဵုဗဗဵုမတ်
ပါန်ကွတ်ကဝိ (ဝါ) ပါန်ကွတ်မချူလိက် ဥပမာ ဂရိုၚ် တအ်ဂှ် ပံၚ်နှဴလဝ် လိက်ပတ် ကေုာံ ထ္ၜးပျးရ
နူ ခေတ်ကၠာဝၚ် ရုပ်ပါန်ခဳထီု စဵုကဵုခေတ်လၟုဟ် ရုပ်ဂမျိုၚ်ဂှ် ပါန်ကွတ်မဗမံက်ထ္ၜး မလဴထ္ၜး ပရူပရာမွဲမွဲ ကေုာံ မကၠာတ်ပ္တိတ် ပရေၚ်ဒုၚ်စသိုၚ် ကောန်မၞိဟ်တအ် ဗီုမဆက်စပ် ကုပွဳပွူသဘာဝတအ်ရ
ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၈ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၈
မေန်အံင်လှာင် (သမ္မတယာယဳ-တာလျိုင်) ဒပ်ပၞာန် ရးနိဂီုဗၟာဂှ် သဘင်မာဲ ဂတဏအ်ဂှ် သကၠောန် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဂိတုဒဳဇြောမ္ဗာ သတ္တာဟ တတိယ ကု စတုတ္ထ
သၞာံ ၂၀၂၆ ဇာန္နဝါရဳ သတ္တာဟ ပထမ ကု ဒုတိယ ပါ်ပန်သကုတ်တုဲ ကၠောန်အာရောင်ဂှ် ဂဥုပ်ဗိုလ်ဇၞော် မေန်အံင်လှာင် ဟီုလဝ်ရ
၁][၂] အရာတၟေင် သဘင်မာဲဏအ်ဂှ် ပါဲနူ သၞောတ်မာဲညးမဂွံမာဲဂၠိုင်အိုတ် ဇၞးတုဲ
သၞောတ်မာဲနဗၞတ်ဂှ်လေဝ် ပံင်တောဲတုဲ ကၠောန်အာရ
၃] သၞာံ ၂၀၂၅
အဝ်ဂေတ် ၁၈ဂှ် သွက်စၠတ်ဓဝ်နာနာဂှ် သကုတ်ပထမဂှ် ကၠောန် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၂၅
ဒဳဇြောမ္ဗာ (၁၈)ရောင်ဂှ် နူ ကမ္မရှေန်မာဲ လလောင်တြးလဝ်ရ
၄] အဝ်ဂေတ် (၂၀) ဂှ် ကမ္မရှေန်မာဲ ပဒတန် ဒဒှ်ရ သဘင်မာဲသကုတ်ပထမ မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ ဒဳဇြောမ္ဗာ (၈) ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ရုဲစှ်အာ သီုဖအိုတ် (၁၀၂) ပွိုင်ဍုင်ရောင်
၅] ဟားခါး ဤရွေးကောက်ပွဲသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ပထမဆုံးကျင်းပမည့် ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်သည်
အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစ
စစ်တပ်က နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို ဖွဲ့စည်းပြီး တိုင်းပြည်ကို အရေးပေါ်အခြေအနေ[၆]အဖြစ် အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်
အစောပိုင်းကာလများက နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ က အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ၂ နှစ်နှင့် ခြောက်လအကြာ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ထဲတွင် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပရန် ကတိပြုခဲ့သည်
၇][၈] သို့သော်လည်း ထိုကတိစကားသည် ပျက်ပြယ်သွားခဲ့ပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၇ ရက်နေ့ ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ သမ္မတ နှင့် တွေ့ဆုံချိန်၌ ၂၀၂၅ ခုနှစ်
ဒီဇင်ဘာလ သို့မဟုတ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်
ဇန်နဝါရီလ အစောပိုင်းတွင် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရန် စီစဉ်ထားသည်ဟု စစ်ခေါင်းဆောင် က ထပ်မံ ကတိပြုခဲ့သည်
၉] ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် စစ်တပ်နောက်ခံ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီကို ပိုမိုအသာစီးရစေနိုင်သော အနိုင်ရသူ အကုန်ယူစနစ်အစား အချိုးကျ ကိုယ်စားပြုစနစ်ကို ပြောင်းလဲထားသည့် ရွေးကောက်ပွဲ ဥပဒေသစ်ကို ပြသခဲ့သည်
၁၀] ယခင်ရှိထားသော တပ်မတော်သား ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း အပြင် လေးပုံတစ်ပုံအနိုင်ရရုံဖြင့် အစိုးရဖွဲ့စေနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ထားပုံရသည်
၁၁][၁၂][၁၃][၁၄][၁၅][၁၆][၁၇][၁၈][၁၉] ၂၀၂၃ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၃၁)ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံရေးပါတီများအနေဖြင့် အသစ်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည့် ဥပဒေအရ ပြန်လည်မှတ်ပုံတင်ကြရန် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကြေညာခဲ့သည်
၂၀]ဖေဖော်ဝါရီလ (၉)ရက်နေ့တွင် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က စစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌနှင့်အဖွဲ့ထံသို့ အီလက်ထရောနစ်မဲပေးစက်ဖြစ်သော Myanmar Electronic Voting Machine (MEVM) ကို လာရောက်ပြသခဲ့သည်
၂၁] အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ဖယ်ရှားခံထားရသော အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီကို ဥပဒေသစ်အရ မှတ်ပုံမတင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ပါတီအား ဖျက်သိမ်းကြောင်း ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ကြေညာခဲ့သည်
၂၂] ဒုတိယမြောက် အတိုက်အခံပါတီဖြစ်သော ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ကိုလည်း ဖျက်သိမ်းကြောင်း အလားတူ ကြေညာခဲ့သည်
၂၃][၂၄] စစ်တပ်နောက်ခံပြု ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီအား ဧပြီ (၂၀)ရက်နေ့တွင် အမှတ်စဉ် (၁)ဖြင့် နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုခဲ့သည်
၂၅] ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၇ ရက် နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က မြို့နယ်ပေါင်း (၂၆၇) မြို့နယ် တွင် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပရန် လျာထားပြီး ယခင်ကျင့်သုံးခဲ့သည့် မဲအများဆုံးရသူ အနိုင်ယူစနစ် (FPTP)နှင့် အချိုးကျ ကိုယ်စားပြုစနစ် (PR) နှစ်မျိုးလုံး အသုံးပြု ဆောင်ရွက်သွားမည့်အကြောင်း တရားဝင်ပြောဆိုခဲ့သည်
၂၆] ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမည့် နယ်မြေဒေသများသည် အခြေအနေအရ ကန့်သတ်ချက်ရှိသည့် နယ်မြေဒေသများမှ လွဲပြီး တိုင်းဒေသကြီး နှင့် ပြည်နယ် အားလုံးတို့တွင် ဦးစားပေးအစီအစဉ်အတိုင်း အပိုင်းခွဲပြီး ကျင်းပမည်ဟု ဆိုသည်
၂၀၂၅ ခုနှစ်
ဇွန် ၂၀ ရက်တွင် စစ်ကောင်စီခန့် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဦးကိုကိုက ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျင်းပမည့် ရွေးကောက်ပွဲ၌ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် မဲပေးစက်များ အသုံးပြုရန် စီစဉ်နေကြောင်း ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာလုပ်ငန်းစဉ်များ အစည်းအဝေး၌ ပြောကြားခဲ့သည်
၂၇]ရွေးကောက်ပွဲအတွက် လိုအပ်သော မဲပေးစက်များကို ထုတ်လုပ်နေပြီး ရရှိလာသည့် စက်များကို တိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များသို့ သယ်ယူပို့ဆောင်ခြင်း
သိုလှောင်ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် မပျက်စီးစေရန် စနစ်တကျ သိမ်းဆည်းခြင်းများအတွက် စီမံဆောင်ရွက်ထားကြောင်း
င်းက ဆိုသည်
၂၇]အစည်းအဝေးမှာ ၂၀၂၅ ခုနှစ်
ဒီဇင်ဘာလ တတိယပတ်မှစ
ရွေးကောက်ပွဲကို အပိုင်းလိုက် ကျင်းပသွားမည်ဟု ကောက်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဦးကိုကိုက ပြောကြားထားသည်
ဤရွေးကောက်ပွဲတွင် တစ်နိုင်ငံလုံးအဆင့် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မည့် ၉ ပါတီနှင့် တိုင်း/ပြည်နယ်အလိုက် ယှဉ်ပြိုင်မည့် ၄၅ ပါတီ ရှိသည်
၂၇] ၂၀၂၅ ခုနှစ်
ဩဂုတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က လွှတ်တော်သုံးရပ် (အမျိုးသား
ပြည်သူ့
တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်
ရွေးကောက်ပွဲနည်းဥပဒေများနှင့် နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းနည်းဥပဒေများကို ဒုတိယအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့် နည်းဥပဒေများကို ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်
၂၈][၂၉] ၂၀၂၅ ခုနှစ်
ဩဂုတ်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သော နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်အစည်းအဝေးတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ရွေးကောက်ပွဲအောင်မြင်ရန်အတွက် ဆန္ဒမဲပေးသူမည်မျှရှိရမည်ဟု ဥပဒေတွင် သတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်
အခြားနိုင်ငံများတွင်လည်း ထိုသို့သတ်မှတ်ထားသည်ကို မတွေ့ရကြောင်းနှင့် ရာခိုင်နှုန်း ၅၀ နှင့်အထက် မဲပေးနိုင်ပါက လူထုအများစု
ဆန္ဒပါဝင်သည်ဟု သတ်မှတ်နိုင်ကြောင်း
င်းကဆိုသည်
ထို့အပြင် ရွေးကောက်ပွဲကို မဖြစ်မနေကျင်းပရမည်ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူခြင်းနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အချက်အလက်များရယူခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်ထားပြီးဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်
၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ပထမအကြိမ် လွှတ်တော်အစည်းအဝေးတွင် ကိုယ်စားလှယ်ဦးရေ
ထက်ဝက်ကျော် တက်ရောက်ပါက အစည်းအဝေးအထမြောက်နိုင်ကြောင်းနှင့် ဒုတိယအကြိမ်တွင် သုံးပုံတစ်ပုံ တက်ရောက်ပါက အထမြောက်နိုင်ကြောင်းကိုလည်း ထောက်ပြခဲ့သည်
ထို့ကြောင့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း တက်ရောက်နိုင်ရေးအတွက် ရွေးကောက်ပွဲလုပ်နိုင်သည့် မြို့နယ်များအားလုံးတွင် ကျင်းပနိုင်ရန် ရည်မှန်းထားပြီး
သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ကြောင့် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ရသူများကို ကြိုတင်မဲဖြင့် မဲပေးနိုင်ရန် စီစဉ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ပြောကြားခဲ့သည်
၃၀][၃၁] ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က မကွေးတိုင်းခရီးစဉ်အတွင်း ဒီဇင်ဘာလကုန်ပိုင်းတွင် ကျင်းပမည့် ရွေးကောက်ပွဲ
ပထမအဆင့်ကို ခရိုင်မြို့ကြီးများနှင့် ဆက်စပ်မြို့များတွင် စတင်ပြုလုပ်မည် ဟု ပြောကြားခဲ့သည်
ထို့ပြင်
င်းက မကွေးတပ်နယ်သို့ ရောက်ရှိစဉ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲအပြီး အစိုးရသစ်တက်လာသောအခါ တပ်မတော်အနေဖြင့် နိုင်ငံရေးတွင် ပါဝင်တော့မည်မဟုတ်ဘဲ ကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းများကိုသာ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်သွားမည် ဟုလည်း ပြောကြားခဲ့သည်
၃၂] ဩဂုတ်လ (၂၀) ရက်နေ့တွင် လွှတ်တော်အသီးသီးအတွက် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ အမည်စာရင်းတင်သွင်းခြင်း
ရုပ်သိမ်းခြင်း
စိစစ်ခြင်းတို့နှင့် စပ်လျဉ်းသည့် နေ့ရက်များကို ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က သတ်မှတ်ကြေညာသည်
၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၈ ရက်မှစ
လွှတ်တော်အသီးသီး
မဲဆန္ဒနယ်များအတွက် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အမည်စာရင်း စတင် တင်သွင်းနိုင်ကြောင်း
လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အမည်စာရင်းတင်သွင်းလွှာများကို ရုပ်သိမ်းလိုက ရုပ်သိမ်းနိုင်သည့် နောက်ဆုံး နေ့ရက်သည် ၂ဝ၂၅ ခုနှစ်
စက်တင်ဘာလ ၁၂ ရက် ဖြစ်ကြောင်း သတ်မှတ်ကြေညာထားသည်
ထို့အပြင် PR မဲဆန္ဒနယ်တွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သည့် နိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခုအနေဖြင့် မိမိပါတီ ကိုယ်စားပြု လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် လောင်း တစ်ဦးအတွက် အမည်စာရင်း တင်သွင်းလွှာကို ရုပ်သိမ်းပါက စတင် အစားထိုး ပြန်လည်တင်သွင်းရမည့် နေ့ရက်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၃ ရက်ဖြစ်ပြီး နောက်ဆုံး နေ့ရက်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၇ ဖြစ်ကြောင်း သတ်မှတ်ကြေညာထားသည်
လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အမည်စာရင်းတင်သွင်းလွှာများ စိစစ်မည့် နေ့ရက်သည် ၂ဝ၂၅ ခုနှစ်
စက်တင်ဘာ ၁၈ ရက် မှ အောက်တိုဘာ ၄ ရက် အထိဖြစ်ကြောင်း သတ်မှတ်ကြေညာထားသည်
၃၃][၃၄] ထို့နောက်
နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေအရ နိုင်ငံပါတီများအနေဖြင့် ပါတီဝင်ဦးရေနှင့် ပါတီရုံးခန်းများ သတ်မှတ်အရေအတွက် ပြည့်မီရေး ဆောင်ရွက်ပြီး စက်တင်ဘာ ၇ ရက် နောက်ဆုံးထား
ကော်မရှင်သို့ တင်ပြရမည်ဖြစ်ကြောင်း ဩဂုတ်လ (၂၀) ရက်နေ့တွင် ကော်မရှင်က ကြေညာထားသည်
သတ်မှတ်ရက်အတွင်း ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်းမရှိပါက နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်း ဥပဒေပုဒ်မ ၁၂ အရ နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းအား ပယ်ဖျက်
ပါတီအား ဖျက်သိမ်းမည်ဟု ဩဂုတ်လ (၂၀) ရက်နေ့တွင် ကြေညာသည်
၃၅] ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့နှင့် ပြည်ထောင်စုအဆင့် အဖွဲ့အစည်းများတွင် ပါဝင်သောပုဂ္ဂိုလ်များအနေဖြင့် အခြေခံဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် ကိုက်ညီလျှင် ပါတီစည်းရုံးရေးနှင့် နယ်မြေစည်းရုံးရေး လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခွင့်ရှိကြောင်း ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က သြဂုတ် ၂၁ ရက်တွင် ကြေညာလိုက်သည်
၃၆][၃၇] ပြည်ပရောက်မဲဆန္ဒရှင်များ ကြိုတင်ဆန္ဒမဲလက်မှတ်ဖြင့် ဆန္ဒမဲပေးနိုင်ရေးအတွက်ပုံစံ (၁၅)များကို သြဂုတ် ၂၁ ရက်မှစတင် သက်ဆိုင်ရာသံရုံးများတွင် စတင်ထုတ်ယူနိုင်ကြောင်း ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က သြဂုတ် ၂၁ ရက်တွင် ကြေညာလိုက်သည်
၃၈][၃၉] ထာမ်ပလိက်
မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းဆိုင်ရာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်
ဇန်နဝါရီ ၂၆ ရက်နေ့တွင် နစကက ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေကို တစ်နှစ်ကျော်အကြာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်
ဇန်နဝါရီ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပါသည်
ဥပဒေသစ်တွင် အခန်း ၅ ခန်းနှင့် ပုဒ်မ ၂၇ ခု ပါဝင်ပြီး ပါတီများဖွဲ့စည်းမှတ်ပုံတင်ရန် စံနှုန်းများကို သိသိသာသာ တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ထားသောကြောင့် နိုင်ငံရေးပါတီများအကြား ဝေဖန်မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပါသည်
အဓိကအားဖြင့် အခန်း (၂
ပါတီတည်ထောင်ခြင်းနှင့် မှတ်ပုံတင်ခြင်းဆိုင်ရာ ပုဒ်မများကို ဝေဖန်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်ပါသည်
၄၀] ဥပဒေသစ်အရ ပါတီတည်ထောင်လိုပါက အနည်းဆုံး လူ ၁၅ ဦး ရှိရမည်ဖြစ်ပြီး တည်ထောင်သူများသည် အသက် ၂၅ နှစ် ပြည့်ရမည်
ထို့ပြင် သာသနာ့ဝန်ထမ်း
နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း
ထောင်ကျနေသူ
သောင်းကျန်းသူ/အကြမ်းဖက်/မတရားအသင်းအဖွဲ့ဝင်
မူးယစ်ဆေးပြစ်မှုနှင့် ငြိစွန်းသူ
နိုင်ငံခြားသား သို့မဟုတ် နိုင်ငံခြားသားအဖြစ် ခံယူထားသူ မဟုတ်ရဟု သတ်မှတ်ထားသည်
၄၀] နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်း ဥပဒေအသစ်
ပုဒ်မ ၅ (စ) အရ ပြည်ထောင်စုတစ်ဝန်းလုံး စည်းရုံးမည့်ပါတီဖြစ်ပါက မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုသည့်နေ့မှ ရက်ပေါင်း ၉၀ အတွင်း ပါတီဝင်ဦးရေ အနည်းဆုံး ၁၀၀
၀၀၀ (တစ်သိန်း) စည်းရုံးရမည်ဖြစ်သည်
ယခင်ဥပဒေတွင် ၁၀၀၀ သာ လိုအပ်ခဲ့ရာ အဆ ၁၀၀ တိုးမြှင့်ထားသည်ကို တွေ့ရသည်
တိုင်းနှင့် ပြည်နယ်တစ်ခုအတွင်း၌သာ စည်းရုံးမည့်ပါတီဆိုလျှင် ပါတီဝင်ဦးရေ အနည်းဆုံး ၁၀၀၀ စည်းရုံးရမည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားရာ ယခင် ၅၀၀ မှ နှစ်ဆ တိုးမြှင့်ထားသည်
ပုဒ်မ ၅ (ဆ) တွင် ပါတီရန်ပုံငွေနှင့်ပတ်သက်
ပြည်ထောင်စုတစ်ဝန်းလုံး စည်းရုံးမည့်ပါတီဆိုလျှင် ကျပ်သိန်း ၁၀၀၀ နှင့် တိုင်းနှင့် ပြည်နယ်တစ်ခုအတွင်း၌သာ စည်းရုံးမည့်ပါတီဆိုလျှင် ကျပ်သိန်း ၁၀၀ ကို မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်တစ်ခုခု၌ ငွေစာရင်းဖွင့်ထားကြောင်း အထောက်အထားပြရမည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်
ဤပြဋ္ဌာန်းချက်သည် ဥပဒေဟောင်းတွင် မပါဝင်ဘဲ အသစ်ထည့်သွင်းထားခြင်း ဖြစ်သည်
ပါတီရုံးခန်း ဖွင့်လှစ်မှုနှင့်ပတ်သက်
ပုဒ်မ ၅ (ဇ) တွင် ပြည်ထောင်စုတစ်ဝန်းလုံး စည်းရုံးမည့်ပါတီဖြစ်ပါက ရက်ပေါင်း ၁၈၀ အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်ပေါင်း ၃၃၀
အနည်းဆုံးထက်ဝက်ဖြစ်သော မြို့နယ် ၁၆၀ ကျော် (၁၆၅ မြို့နယ်) တွင် ရုံးခန်းများ ဖွင့်လှစ်ရန် လိုအပ်ကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်
တိုင်းနှင့် ပြည်နယ်တစ်ခုအတွင်း၌သာ စည်းရုံးမည့်ပါတီဆိုလျှင် အဆိုပါ တိုင်းနှင့် ပြည်နယ်အတွင်းရှိ အနည်းဆုံး ငါးမြို့နယ် တွင် ပါတီရုံးခန်းများ ဖွင့်လှစ်ရမည် ဖြစ်သည်
ဤပြဋ္ဌာန်းချက်သည်လည်း ယခင်ဥပဒေဟောင်းတွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိသည့် အချက်ဖြစ်သည်
နစက အသစ်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သော နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေပါ ပုဒ်မများကြောင့် ပြည်ထောင်စုတစ်ဝန်းလုံး စည်းရုံးမည့်ပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ရန် နိုင်ငံရေးပါတီအချို့ အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့ခဲ့ရကြောင်း ပြောဆိုမှုများ ရှိခဲ့သည်
ရလဒ်အနေဖြင့် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (UEC) သို့ မှတ်ပုံတင်ခွင့် လျှောက်ထားသည့် ပါတီ ၅၀ (ရှိရင်းစွဲ) နှင့် ပါတီအသစ် တည်ထောင်ခွင့် လျှောက်ထားသည့် ပါတီ ၁၅ ပါတီ (စုစုပေါင်း ၆၅ ပါတီ) ရှိခဲ့သော်လည်း ပြည်ထောင်စုတစ်ဝန်းလုံး စည်းရုံးမည့်ပါတီမှာ ၁၂ ပါတီသာ ရှိခဲ့ပါသည်
၄၀] ၂၀၂၃ ခုနှစ်
ဇန်နဝါရီလတွင် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေမှ တင်းကျပ်သည့် အချက်အချို့ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်
မတ်လ ၅ ရက်တွင် ပြင်ဆင်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်
ဤပြင်ဆင်ချက်များသည် ပါတီများအတွက် လိုအပ်သည့် စံနှုန်းအချို့ကို ဖြေလျှော့ပေးခဲ့သည်
၄၁] ပြင်ဆင်ထားသည့် အဓိကအချက်များမှာ ပါတီဝင်အရေအတွက်နှင့် ပါတီရုံးခန်း ဖွင့်လှစ်ထားရှိမှုတို့ဖြစ်သည်
ယခင်က ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမည့်နေ့ မတိုင်မီ ရက်ပေါင်း ၉၀ အတွင်း ပါတီဝင်အရေအတွက် တစ်သိန်းရှိရမည်ဟု သတ်မှတ်ထားရာမှ ငါးသောင်းအထိ လျှော့ချခဲ့သည်
ထို့ပြင် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမည့်နေ့ မတိုင်မီ ရက်ပေါင်း ၉၀ အတွင်း နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ မြို့နယ်သုံးပုံတစ်ပုံ၌ ပါတီရုံးခန်းများ ဖွင့်လှစ်ထားရှိရန် လိုအပ်ကြောင်းလည်း ထည့်သွင်းပြင်ဆင်ခဲ့သည်
၄၂] နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေကို ဒုတိယအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေအား ဇူလိုင် ၂၈ ရက်နေ့တွင် ပြဋ္ဌာန်းလိုက်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်
အဆိုပါပြင်ဆင်မှုအရ နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေပုဒ်မ ၁၂ ပုဒ်မခွဲ(က) တွင် ပုဒ်မခွဲငယ် (၁၁) အဖြစ် "ရွေးကောက်ပွဲတွင် မဲမသမာမှုနှင့် တရားမဲ့ပြုကျင့်မှုများကို ကျူးလွန်ကြောင်း ကော်မရှင်က စစ်ဆေးတွေ့ရှိခြင်း" ဟူသော စာသားကို စစ်ကောင်စီက ထပ်မံဖြည့်စွက်လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်
မူလက အခန်း ၃ (ဆက်လက်ရပ်တည်ပိုင်ခွင့်မရှိခြင်း
ပုဒ်မ ၁၂ ပုဒ်မခွဲ (က) တွင် ပုဒ်မခွဲငယ် (၁၀) ထိသာ ရှိခဲ့သည်
၄၃] ၂၀၂၅ ခုနှစ်
ဇူလိုင် ၂၉ ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေကို ဆဋ္ဌမအကြိမ် ပြင်ဆင်သည် ဥပဒေကို နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက ပြင်ဆင်ခဲ့ရာတွင် အဓိကအားဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ
ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အရည်အချင်းသတ်မှတ်ချက်များနှင့် ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ ပြစ်မှုများအတွက် ပြစ်ဒဏ်များကို ပြောင်းလဲခဲ့သည်
ပုဒ်မ ၄၀ အရ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးစီသည် ရွေးကောက်ပွဲနေ့တွင် မိမိမဲဆန္ဒနယ်ရှိ မဲရုံတိုင်း၌ မဲရုံကိုယ်စားလှယ်နှင့် အကူကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးစီကို ခန့်အပ်နိုင်မည်ဖြစ်ပြီး
င်းတို့သည် သက်ဆိုင်ရာမဲဆန္ဒနယ်
မဲစာရင်းတွင်ပါဝင်ပြီး မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူများ ဖြစ်ရမည်
၄၄] ပုဒ်မ ၄၉ (ခ) အရ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်ကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲများသည် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများရရှိသည့် မဲအရေအတွက်ကို ပြုစု
ခိုင်လုံသောမဲအများဆုံးရရှိသူများကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသူများအဖြစ် ကြေညာရမည်ဖြစ်ပြီး
ပုဒ်မ ၄၉ (ဂ) အရ မဲအရေအတွက်တူညီပါက ကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲက စိစစ်ပြီး ကော်မရှင်သို့တင်ပြရမည်ဖြစ်ကာ
ကော်မရှင်
ညွှန်ကြားချက်အရ ထပ်မံကျင်းပသည့်ရွေးကောက်ပွဲတွင် မဲတူညီသူများသာ ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ရှိသည်
ပုဒ်မ ၆၄ တွင် ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ လိမ်လည်စွပ်စွဲခြင်း
မဲပေးမှုနှင့်ပတ်သက်
မမှန်မကန်တိုင်တန်းခြင်း
ရွေးကောက်ပွဲပျက်ပြားစေရန် လှုံ့ဆော်ခြင်း
အီလက်ထရောနစ်မဲပေးစက် ဖျက်ဆီးခြင်း သို့မဟုတ် ယူဆောင်ခြင်း စသည့်ပြစ်မှုများအတွက် ထောင်ဒဏ်သုံးနှစ်အထိ သို့မဟုတ် ငွေဒဏ် သို့မဟုတ် ဒဏ်နှစ်ရပ်လုံး ချမှတ်နိုင်ကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်
၄၅] ပုဒ်မ ၈၈ အရ နိုင်ငံတော်သစ္စာဖောက်ဖျက်မှု
အဂတိလိုက်စားမှု
သို့မဟုတ် ပြင်းထန်သည့်ပြစ်မှုများဖြင့် ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခံရသူများသည် ကော်မရှင်
ကြေညာချက်အရ နောင်ပြုလုပ်မည့် မည်သည့်လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲတွင်မျှ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့် မရှိတော့ဘဲ
တရားမဲ့ပြုကျင့်မှုများ၌ သိလျက်နှင့်ပါဝင်ပတ်သက်သည့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများသည် လက်ရှိနှင့် နောက်ထပ်လွှတ်တော်သက်တမ်းနှစ်ခုအတွက် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့် ဆုံးရှုံးမည်ဖြစ်သည်
ထို့အပြင် ပုဒ်မ ၈၈-က အဖြစ် အသစ်ထပ်မံဖြည့်စွက်ထားရာတွင် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည့် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးဦးသည် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းလျှောက်လွှာ သို့မဟုတ် ကိုယ်ရေးမှတ်တမ်းတွင် လိမ်လည်ဖြည့်သွင်းခြင်း သို့မဟုတ် စာရွက်စာတမ်းအတုများ တင်သွင်းခြင်းပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရပါက ဥပဒေကြောင်းအရ တရားစွဲဆိုခြင်းခံရမည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားလွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေကို ဆဋ္ဌမအကြိမ်မြောက် ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်ရာ
င်းဥပဒေသည် အချိုးကျကိုယ်စားပြု (PR) စနစ်နှင့် နိုင်သူကုန်ယူ (FPTP) စနစ်တို့ကို ပူးတွဲကျင့်သုံးရန် ရည်ရွယ်သည်
အမျိုးသားလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ ပုဒ်မ ၄ အရ ကော်မရှင်သည် မဲဆန္ဒနယ်များ သတ်မှတ်ရာတွင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း/ဒေသ မပါရှိသော တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်များအတွက် FPTP စနစ်ဖြင့် ကိုယ်စားလှယ် ၆ ဦးကို မြို့နယ်များစုစည်း
ရွေးချယ်ရန် သတ်မှတ်ပေးရမည်ဖြစ်ပြီး
ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း/ဒေသ ပါရှိသော တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်များအတွက်မူ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း/ဒေသ တစ်ခုစီကို မဲဆန္ဒနယ်တစ်ခုစီအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ ကျန်ရှိသောမဲဆန္ဒနယ်များကို မြို့နယ်များ စုစည်း
FPTP စနစ်ဖြင့် ကိုယ်စားလှယ် ၆ ဦး ရွေးချယ်ရမည်ဖြစ်သည်
ကျန်ရှိသည့် ကိုယ်စားလှယ် ၆ ဦးကိုမူ PR စနစ်ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ရန် မဲဆန္ဒနယ်များ သတ်မှတ်ရမည်ဖြစ်ပြီး
ပြည်ထောင်စုနယ်မြေအဖြစ် သတ်မှတ်သော နေရာသည် မူလမဲဆန္ဒနယ်အတွင်း၌သာ ပါဝင်သည်ဟု မှတ်ယူရမည်
၄၆] အမျိုးသားလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ ပုဒ်မ ၆၄ တွင် ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ ပြစ်မှုများဖြစ်သည့် လိမ်လည်စွပ်စွဲခြင်း
မဲမမှန်ကန်ကြောင်း တိုင်တန်းခြင်း
ရွေးကောက်ပွဲနှောင့်ယှက်ခြင်း
သို့မဟုတ် အီလက်ထရောနစ်မဲပေးစက် ဖျက်ဆီးခြင်းများအတွက် ထောင်ဒဏ်သုံးနှစ်အထိ သို့မဟုတ် ငွေဒဏ် သို့မဟုတ် ဒဏ်နှစ်ရပ်လုံး ချမှတ်နိုင်ကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်
ပုဒ်မ ၈၁-က (အသစ်ထပ်မံဖြည့်စွက်) အရ FPTP စနစ်ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသော ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးသည် တရားမဲ့ပြုကျင့်မှုကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ် ပျက်ပြယ်ပါက
မဲရလဒ်များကို ပယ်ဖျက်မည်ဖြစ်ပြီး
PR စနစ်ဖြင့် ရွေးချယ်ခံရသူများအတွက်မူ ပယ်ဖျက်လိုက်သည့်မဲများကို နုတ်
ကျန်ရှိသောမဲများကို ပြန်လည်တွက်ချက်ကာ ကိုယ်စားလှယ်အမည်စာရင်းကို ပြန်လည်ကြေညာရမည်
၄၇] အမျိုးသားလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ ပုဒ်မ ၈၈ (က) အရ နိုင်ငံတော်သစ္စာဖောက်ဖျက်မှု သို့မဟုတ် အဂတိလိုက်စားမှုစသည့် ပြင်းထန်သည့်ပြစ်မှုများဖြင့် ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခံရသူများသည် မည်သည့်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ်မှ ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်မရှိတော့ဘဲ
ပုဒ်မ ၈၈ (ခ) အရ ကော်မရှင်က တရားမဲ့ပြုကျင့်မှုများကို စစ်ဆေးတွေ့ရှိပါက ပါတီ သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်းမှ တာဝန်ရှိသူများ ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့ကြောင်း ပေါ်ပေါက်ပါက သက်ဆိုင်ရာ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းသည် လက်ရှိနှင့် နောက်ထပ်လွှတ်တော်သက်တမ်းနှစ်ခုအတွက် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့် ဆုံးရှုံးမည်ဖြစ်သည်
အမျိုးသားလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ ပုဒ်မ ၈၉ (က) အရ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်နေရာ လစ်လပ်ပါက PR စနစ်ဖြင့် ရွေးချယ်သူများအတွက် သတ်မှတ်ချက်အတိုင်း အစားထိုးဖြည့်စွက်မည်ဖြစ်ပြီး
FPTP စနစ်ဖြင့် ရွေးချယ်သူများအတွက်မူ ဥပဒေနှင့်အညီ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ဆောင်ရွက်ရမည်ဟု ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ ပုဒ်မ ၄ အရ ကော်မရှင်သည် မဲဆန္ဒနယ်များ သတ်မှတ်ရာတွင် မြို့နယ်တစ်မြို့နယ်လျှင် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးကျစီကို FPTP စနစ်ဖြင့် ရွေးချယ်ရန် သတ်မှတ်ရမည်ဖြစ်ပြီး
ကျန်ရှိသောကိုယ်စားလှယ်များအတွက် မြို့နယ်များကို စုစည်း
PR စနစ်ဖြင့် ရွေးချယ်နိုင်ရန် မဲဆန္ဒနယ်များ သတ်မှတ်ရမည်
တိုင်းရင်းသားလူမျိုး ကိုယ်စားလှယ်များအတွက်မူ သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တစ်ခုလုံးကို မဲဆန္ဒနယ်တစ်ခုစီအဖြစ် သတ်မှတ်ရမည်
၄၈] တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ ပုဒ်မ ၈၉ (က) အရ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်နေရာ လစ်လပ်ပါက PR စနစ်ဖြင့် ရွေးချယ်သူများအတွက် သတ်မှတ်ချက်အတိုင်း အစားထိုးဖြည့်စွက်မည်ဖြစ်ပြီး
FPTP စနစ်ဖြင့် ရွေးချယ်သူများအတွက်မူ ဥပဒေနှင့်အညီ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ဆောင်ရွက်ရမည်ဟု ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်
၄၈] ၂၀၂၅ ခုနှစ်
ဇူလိုင် ၂၉ ရက်နေ့တွင် "ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲများကို နှောင့်ယှက်ဟန့်တားဖျက်ဆီးခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးရေးဥပဒေ" ကို နစကက ပြဋ္ဌာန်းကာ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်များ ပျက်ပြားအောင် ပြောဆိုသူများကို ထောင်ဒဏ်
ငွေဒဏ်များ ချမှတ်မည်ဖြစ်သည်
အဆိုပါဥပဒေအရ ပြစ်မှုတစ်ရပ်ရပ် ကျူးလွန်ရာတွင် တစ်ဦးတစ်ယောက်ကို သေဆုံးမှုဖြစ်စေပါက ပါဝင်သူအားလုံးကို သေဒဏ် ချမှတ်မည်ဟု ထည့်သွင်းပြဋ္ဌာန်းထားသည်
၄၉] ဥပဒေ
ပုဒ်မ ၁၆ တွင် မည်သူမျှ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်များကို ပျက်ပြားစေရန် ဟောပြောခြင်း
ပြောဆိုခြင်း
စည်းရုံးခြင်း
လှုံ့ဆော်ခြင်း
ဆန္ဒပြခြင်း သို့မဟုတ် စာရေးသားဖြန့်ချိခြင်းတို့ကို မပြုရဟု တားမြစ်ထားသည်
ယင်းတားမြစ်ချက်ကို ဖောက်ဖျက်ပါက ထောင်ဒဏ် အနည်းဆုံး ၃ နှစ်မှ အများဆုံး ၇ နှစ်အထိ ချမှတ်မည်ဖြစ်ပြီး ငွေဒဏ်လည်း ချမှတ်နိုင်သည်
လူစုလူဝေးဖြင့် ကျူးလွန်ပါက ထောင်ဒဏ် အနည်းဆုံး ၅ နှစ်မှ အများဆုံး ၁၀ နှစ်အထိ ချမှတ်နိုင်ပြီး ငွေဒဏ်လည်း ချမှတ်နိုင်သည်
ပုဒ်မ ၁၇ တွင် မဲဆန္ဒရှင်ကို မဲမပေးနိုင်ရန် ခြိမ်းခြောက်ခြင်း
ဟန့်တားခြင်း
မလျော်ဩဇာသုံးခြင်း
နာကျင်စေခြင်း စသည့် လုပ်ရပ်များအတွက်လည်း ထောင်ဒဏ်နှင့် ငွေဒဏ်များ ချမှတ်မည်ဟု ဖော်ပြထားသည်
ပုဒ်မ ၁၈
၁၉ နှင့် ၂၀ တို့တွင်လည်း မဲရုံမှူး
ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များ
ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ
တာဝန်ဝတ္တရားနှင့် မဲဆွယ်စည်းရုံးမှုများကို ခြိမ်းခြောက်ခြင်း
ဟန့်တားခြင်း
နှောင့်ယှက်ခြင်း
နာကျင်စေခြင်းတို့ မပြုလုပ်ရန် တားမြစ်ထားသည်
အဆိုပါ ပုဒ်မများပါ တားမြစ်ချက်များကို ကျူးလွန်ပါက ငွေဒဏ်အပြင် ထောင်ဒဏ် အနည်းဆုံး ၃ နှစ်မှ အများဆုံး ၂၀ နှစ်အထိ
လူစုလူဝေးဖြင့် ကျူးလွန်ပါက ထောင်ဒဏ် အနည်းဆုံး ၅ နှစ်မှ အများဆုံး တစ်သက်အထိ ပြစ်ဒဏ်များ ပါဝင်ကြောင်း တွေ့ရသည်
ထို့အပြင် မဲလက်မှတ်
မဲပုံး
မဲပေးစက်
ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရုံး သို့မဟုတ် မဲရုံအဆောက်အအုံများကို ဖျက်ဆီးခြင်း သို့မဟုတ် ထိခိုက်ဆုံးရှုံးစေပါကလည်း ထောင်ဒဏ် အနည်းဆုံး ၅ နှစ်မှ အများဆုံး ၁၀ နှစ်အပြင် ငွေဒဏ် ချမှတ်နိုင်မည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်
ရွေးကောက်ပွဲကာလ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ကြီးကြပ်မှုကော်မတီများကိုလည်း ဗဟို
ဒေသဆိုင်ရာဖြစ်သော တိုင်း
ပြည်နယ်
ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ
ခရိုင်
မြို့နယ်အဆင့် စသဖြင့် ဖွဲ့စည်းသွားမည်ဖြစ်ပြီး
ရွေးကောက်ပွဲကာလ လုံခြုံရေးကို ထိပါးစေနိုင်သည်ဟုဆိုကာ ပြည်တွင်း
ပြည်ပ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများ
လှုပ်ရှားမှုများကို စောင့်ကြည့်သတင်းယူခြင်းနှင့် အရေးယူခြင်းများပါ ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်သည်
၂၀၂၅ ဩဂုတ် ၁၃ ရက်နေ့တွင် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကာလ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာကြီးကြပ်မှုဗဟိုကော်မတီ ပထမဆုံး အစည်းအဝေး (၁/၂၀၂၅) ကို မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့ဌာနချုပ်ရှိ အရိန္ဒမာခန်းမ၌ ကျင်းပခဲ့သည်
အစည်းအဝေးသို့ ဗဟိုကော်မတီဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင်အပါအဝင် ဗဟိုကော်မတီဝင်များနှင့် တာဝန်ရှိသူ ၄၀ ဦး တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်
ထို့အပြင် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်အသီးသီးမှ ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌနှင့် အဖွဲ့ဝင် ၄၅ ဦးတို့သည် ဗီဒီယိုကွန်ဖရင့်ဖြင့် တက်ရောက်ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်
၅၀] ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအတွက် လွှတ်တော်အသီးသီး
မဲဆန္ဒနယ်မြေများကို ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်လိုက်သည်
ယင်းထုတ်ပြန်ချက်အရ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အတွက် မဲအများဆုံးရသူ အနိုင်ရယူစနစ် (FPTP) ဖြင့် ၃၃၀ နယ်
၅၁] အမျိုးသားလွှတ်တော်အတွက် ရောနှောစနစ် (MMP) ဖြင့် ၁၁၀ နယ် (FPTP ၈၄ နယ်
PR ၂၆ နယ်)[၅၂
တိုင်း/ပြည်နယ်လွှတ်တော်အတွက် ရောနှောစနစ် (MMP) ဖြင့် ၃၆၄ နယ် (FPTP ၃၂၂ နယ်
PR ၄၂ နယ်)[၅၃] နှင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုး မဲဆန္ဒနယ် ၂၉ နယ် သတ်မှတ်ထားသည်
၅၄]မဲဆန္ဒနယ်မြေများ
အသေးစိတ်စာရင်းကို နေ့စဉ်သတင်းစာများတွင် ဖော်ပြသွားမည်ဟုလည်း ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်
၅၅] ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခုအရ မဲဆန္ဒနယ်မြေများတွင် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများနှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များက ထိန်းချုပ်ထားသည့် မြို့နယ်များ ပါဝင်သည်
အထူးသဖြင့် စစ်ကိုင်း
မန္တလေး
ကယား
ကချင်
ရခိုင်
ချင်း
ရှမ်း (မြောက်ပိုင်း) နှင့် ကရင်ပြည်နယ်တို့ရှိ မြို့နယ်အများစုသည် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိနေသည်
တပ်မတော်မှ ဆုံးရှုံးထားသည့် နယ်မြေများ
တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ထားသော နယ်မြေများ
တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေသည့် ဒေသများနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည့် ဒေသများကိုလည်း မဲဆန္ဒနယ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်
၅၆][၅၇][၅၈] ထာမ်ပလိက်
Also နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းနည်းဥပဒေများ (၂၀၂၃ ခုနှစ်) နှင့် နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းနည်းဥပဒေများကို ပြင်ဆင်သည့်နည်းဥပဒေများ (၂၀၂၄ ခုနှစ်) အရ မှတ်ပုံတင်ထားသော နိုင်ငံရေးပါတီများသည် အောက်ပါအတိုင်း ရှိပါသည်
၅၉] (Karen National Democratic Party) ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၅ အရ ပါတီဆက်လက်တည်ထောင် မှတ်ပုံတင်ပေးရန် လျှောက်ထားခဲ့သော်လည်း ငြင်းပယ်ခြင်းခံခဲ့ရသော ပါတီများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်- ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးပါတီ တည်ထောင်လိုသူများသည်
င်းတို့ တည်ထောင်လိုသော ပါတီအမည်ကို ဖော်ပြ
ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သို့ လျှောက်ထားခဲ့ရာ
ကော်မရှင်
စိစစ်ချက်အရ တည်ထောင်ရန် ငြင်းပယ်ခြင်းခံခဲ့ရသော ပါတီများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်- မလေးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မိုဟာမက်ဟာဆန်က ဇူလိုင် ၉ ရက်နေ့တွင် ကွာလာလမ်ပူ၌ ကျင်းပသော အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးတွင် ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားနေသော မြန်မာနိုင်ငံ၌ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပနိုင်ရန် သင့်လျော်သော ပတ်ဝန်းကျင် ဖန်တီးပေးရေးအတွက် သက်ဆိုင်သူအားလုံးကို တိုက်တွန်းပြောကြားခဲ့သည်
၇၁] နောက် ဇူလိုင် ၁၁ ရက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရေးသည် ဦးစားပေး လုပ်ဆောင်ရမည့်အရာ မဟုတ်ကြောင်း အာဆီယံအဖွဲ့ကြီး
အစည်းအဝေးတွင် သဘောတူခဲ့ကြသည်ဟု ပြန်လည် ပြောကြားခဲ့သည်
ထိုအစား စစ်ကောင်စီအနေဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ကတိကဝတ်များကို လိုက်နာရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်ဟု မလေးရှားတွင် ပြုလုပ်နေသည့် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေး၌ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် မိုဟာမက်ဟာဆန်က ပြောကြားသည်
၇၂] ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ အမေရိကန်သံအမတ်ကြီးအဖြစ် အဆိုပြုခံထားရသူ ဆမ်ကိုတာရို အိုနေးက အိမ်နီးချင်းမြန်မာနိုင်ငံရှိ စစ်ကောင်စီအား ထိုင်းနိုင်ငံက တရားဝင်မှု မပေးသင့်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်
င်းသည် အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဌာနက စစ်ကောင်စီ
ယခုနှစ်ကုန်တွင် ကျင်းပရန် စီစဉ်ထားသည့် အတုအယောင်ရွေးကောက်ပွဲကို အားမပေးကြောင်းလည်း ထောက်ပြခဲ့သည်
အတိုက်အခံခေါင်းဆောင် အများစု ထောင်ကျနေချိန်မှာ တိုင်းပြည်ရဲ့ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်မှာ မကျင်းပနိုင်တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို အသိအမှတ်မပြုဖို့ ထိုင်းနိုင်ငံကို တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်" ဟု
င်းက ပြောဆိုသည်
၇၃] ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့တွင် "နိုင်ငံရေး ပါတီများအား အသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလတွင် အရေးယူနိုင်ရန် စောင့်ကြည့်မှတ်တမ်းတင်သွားမည်" ဟု အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး ပြောရေဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးနေဘုန်းလတ်က ပြောသည်
၇၄] ရက္ခိုင်ပြည်နယ်
မြို့နယ်အများစုကို ထိန်းချုပ်ထားသည့် အာရက္ခတပ်တော် (AA
ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးခိုင်သုခက ၂၀၂၅ ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်နေ့ ပြုလုပ်သော သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် စစ်ကောင်စီက ပြုလုပ်ရန် ကြိုးပမ်းနေသည့် ရွေးကောက်ပွဲကို ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း ကျင်းပခွင့်ပြုမည် မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်
၇၅] ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) ဥက္ကဋ္ဌ ပဒိုစောကွယ်ထူးဝင်းက ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည့် ကရင်အမျိုးသားအာဇာနည်နေ့ အခမ်းအနား၌ ပြောကြားသည့် လူထုမေတ္တာရပ်ခံစာရုပ်သံတွင် စစ်တပ်
ရွေးကောက်ပွဲ ဖြစ်မြောက်အောင်မြင်မှုသည် ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို အတည်ပြုခြင်းနှင့် အဆုံးမသတ်နိုင်သော စစ်အာဏာတည်မြဲခြင်းတို့နှင့် အတူတူပင်ဖြစ်ကြောင်း ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်
ထို့ကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲ မဖြစ်မြောက်အောင် လုပ်ဆောင်ရန်မှာ တစ်မျိုးသားလုံး
တာဝန်ဖြစ်သည်ဟု
င်းက ဆိုသည်
၇၆]ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများ
အသိမှတ်ပြုမှုရရှိရန် အာဏာသိမ်း စစ်အုပ်စုမှ ပြင်ဆင်နေသည့် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပခြင်းသည် လူငယ်များ
အနာဂတ်ကံကြမ္မာကို အဆုံးသတ်သွားစေကြောင်း ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်
၇၇] ထာမ်ပလိက်
မြန်မာနိုင်ငံ
ရွေးကောက်ပွဲများ သဘင်မာဲ ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ ၂၀၂၃ မသကၠောန်ဗဒှ် နကဵုအတိုင်သၞောဝ်သဇိုင် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ ၂၀၀၈
သၞာံ ၂၀၂၁ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁
ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ထိင်ကေတ်အဝဵုဍုင်တုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင်ရ
အတိုင်ဥပဒေသဇိုင် ၂၀၀၈ မ္ဂး အာယုက် ကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင် နွံဆ ၜါသၞာံဟေင်တုဲ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁
၂၀၂၃ မ္ဂး အာယုက်အိုတ်တုဲ ဆက်ဂလိုင်အာယုက်ကံင်သဳဂှ် ဟွံဂွံရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ နကဵု သၞောဝ်ဥပဒေသဇိုင် ၂၀၀၈ ပိုဒ်ဇၞော်-၄၂၆ မ္ဂး နကဵု ကံင်သဳဂီုကၠီု ကေုာံ ဒစဵုဒၞာဍုင် (အမျိုးသား ကာကွယ်ရေး နဲ့ လုံခြုံရေးကောင်စီ) မကော်ဂး ကာလုံ ဂှ် အဝဵု မပအပ်လဝ် ကုသကိုပ်ဗိုလ်ဇၞော် မေန်အံင်လှာင် ဂှ် သ္ဒးကလေင်ကေတ်တုဲ အပ္ဍဲပွိုင် ၆ ဂိတုဂှ် သ္ဒးကၠောန် သဘင်မာဲရောင်
နကဵု ကမ္မရှေန်သဘင်မာဲကၟိန်ဍုင် ဟီု သဘင်မာဲ သၞာံ ၂၀၂၃ ဝွံ မၞိဟ်မဂွံဂၠိုင် ကေတ်ဖအိုတ် (First Past The Post-FPTP) ဗီုသၞောတ်ဂှ် ဟွံဆက်ရုဲတုဲ ကၠောန်အာ နကဵုသၞောတ်မာဲမပစၞးနကဵုဗၞတ် (Proportional Representation PR) မကော်ဂး သၞောတ်ပဳအာ ရောင်
သဘင်မာဲမတုဲကၠုင်ဂှ် နကဵု ဗော်ကျဖေါတ် မဒှ်ဗော် ကောန်ပၞာန်ရာံ က္လိဂွံမာဲ ၂၀ က္ဍိုပ်ကၠံ
ယဝ်ရပံင်ကဵု မၞိဟ်စၞးကောန်ပၞာန် မနွံပ္ဍဲစၠတ်ထဝ်တအ်မ္ဂး သဘင်မာဲဂတဏအ် ညးတအ် ဒက်အလဵုအသဳမာန်ရောင်ဂှ် စၟဳလဝ်ရ
နကဵု ဍုင်ကြုက်
ဍုင်ရုရှာ ကေုာံ ဍုင်လ္ၚဵု ပ္ဍဲအာရှဂှ် ထံက်ဂလာန် လတူအလဵုအသဳတၟိဂှ်မာန်ရောင် တော်လဝ်ရ
၁] မွဲလပါ်ဂှ် ဂကောံလွပ်လွဟ်တအ်ကီု သီုကဵု ရဲဒြဟတ်ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတအ်ဂှ် ဒစဵုဒစး သဘင်မာဲဏအ် ညံင်ဟွံဂွံဒှ်ရ
၂] ညးမနွံအခေါင်ဟီု ဗော်သွးကောန်ဂကူကရေင် ကေအေန်ယူ ပဒိုစောတောနီး ဟီု ကုဌာနပရိုင် RFA ပ္ဍဲ ဇန္နဝါရဳ ၁၅
၂၀၂၃ "သဘင်မာဲ ကံင်သဳပၞာန် မသကၠောန်ဂှ် နကဵု ကမ္မတဳဗဟဵု ဗော်သွးကောန်ဂကူကရေင် ကေအေန်ယူ ဒစဵုဒစးပိုတ်ပိုတ်သ္ဂုတ်သ္ဂုတ်ရောင်ဂှ် ဖျေဟ်လဝ် သ္ဂုတ်သွာတ်ရ
နကဵုသဘင်မာဲဏအ်ဂှ် ကံင်သဳပၞာန် ဖန်ဗဒှ် ဇကုဍေဟ်တအ် ညံင်ဂွံဒှ် ဗဗွဲဓဝ် တုဲပၠန် ညံင်သၞောဝ်ဥပဒေသဇိုင် ၂၀၀၈ ဂွံဆက်ခိုင်တန်အာပၠန်လေဝ် ဒှ်ဒၟံင်ဂှ်ရ နကဵု ကေအေန်ယူ ဒစဵုဒစး သဘင်မာဲဏအ်ရ
ဂျေန် ရှဝ်မုက်ကာ (အၚ်္ဂလိက်
Eugene Merle Shoemaker) (ဨပြဳ ၂၈
၁၉၂၈ -ဂျူလာင် ၁၈
၁၉၉၇) လဆောဝ် ပံင်ယၟု နကဵု Gene Shoemakerဝွံ ဒှ်တၠပညာဘူမိဗေဒ ဂကူအမေရိကာန်
တုဲ ဒှ်မၞိဟ်မပါလုပ် ပ္ဍဲအရာမခၞံဗဒှ် ဘာသာသိပ္ပံဂြိုဟ်အကာသ (planetary science)ကိုပ်ကၠာအိုတ် မွဲတၠရ
ညးဝွံ ယၟုမြဟ်တဴ နကဵု ညးမဂွံဆဵုကေတ် သၞံင်ဒဂုဲ (Comet Shoemaker Levy 9) မစွံ ကုသမ္ဘာညး Carolyn S
Shoemaker ကေုာံ David H
Levy တအ်ရ
သၞံင်ဒဂုဲဏအ်ဂှ် အာဇီု ဂြိုဟ်ဂျူပိတာ (Jupiter) ပ္ဍဲဂိတုဂျူလာင် သၞာံ ၁၉၉၄ ဗီုမဇီုဂှ် ဗလးထ္ၜး ပ္ဍဲတဳဝဳ အလုံလိုက်မွဲရ
တုဲပၠန် ရှဝ်မုက်ကာဂှ် သီုဒှ်မၞိဟ် မလ္ၚတ် ဒၞာဲခလံက်ဂၠးတိ ဗီုကဵု Barringer Meteor Crater ပ္ဍဲအရိဇြဝ်နာရ
ရှဝ်မုက်ကာဂှ် ဒှ်ဒါရာ်တာ ဂကောံသုတေသန မလ္ၚတ်ပထဝဳသၞံင်အကာသ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် (the United States Geological Survey's Astrogeology Research Program) ကၠာအိုတ်ရ
တုဲပၠန် အရာညးဂမၠိုင် မတီ ဂျေန် မွဲပၠန်ဂှ် ညးဂွံ မဂွံအခေါင်တိုပ်ဇုတ်ညးတေအ် လတူဂိတုကၠာအိုတ်ရ
ရှဝ်မုက်ကာ ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲလောသ် အေန်ဂျလေသ် (Los Angeles) ကာလဳဝှောရ်နဳယျာ (California) ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်
မဒှ်ကောန် အစာဘာ မူရေလ် မေ (Muriel May) ကေုာံ George Estel Shoemaker မဒှ် သၟာဗ္ၚ
သၟာပရေင်ပိုန်ဒြပ်
အစာဘာ ကေုာံ ရုပ်ဒမျိုင် (motion pictures)ရ
၁][၂] မိမညးတေအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် ဇာတိ နူကဵု Nebraska
ပ္ဍဲအခိင် ကာလညးဍောတ်တ်ဂှ် မိမညးတအ် ပြံင်လုပ်မံင် အကြာလောသ် အေန်ဂျလေသ် ကဵု နျူယံက်
ဗာပ်ဖလဝ် ကေုာံ Wyomingတုဲ အပါညး George ဂှ် လုပ်ကၠောန်ကမၠောန် နာနာသာ်ရ
အပါညးတေအ်ဂှ် ဟွံမိက်မံင် ပ္ဍဲဍုင်ဇၞော်ဇၞော်တုဲ ဒးဂၞပ် ကမၠောန် နကဵုကဆံင် ဒါရာ်တာ ပ္ဍဲကဵု ဘာ Civilian Conservation Corps (CCC) ပ္ဍဲဍုင် Wyoming မဒှ်ကွာန်ဍောတ်တ်မွဲရ
ဆဂး မိညးတေအ်ဂှ် ညာတ်ကေတ် ယဝ်ရကောန်ဇကု ပ္ဍဲကွာန်ရးမ္ဂး ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ဍိုဟ်ကေက် ဍိုန်လျတုဲ မိက်ဂွံမံင် လတူဍုင်ဇၞော်ရ
ကာလ မိညးတေအ် ကလိဂွံ ကမၠောန်အစာဘာ ပ္ဍဲ ဍုင်ဗာပ်ဖလဝ် ဘာကဝ်လိက်အလဵုအသဳ (State Teachers College at Buffalo)[၃][၄][၅][၆][၇] အခိင်ဘာပံက်မ္ဂး ညးတေအ် မံင်ကရောမ်မိညးတေအ် ပ္ဍဲဗာပ်ဖလဝ်တုဲ အခိင်ကညင် ဘာကၟာတ်မ္ဂး ညးတအ် ပြံင်မံင် ပ္ဍဲဒၞာဲအပါညးတေအ် ကွာန် Wyoming ရ
ဂျေန် စိုတ်ထတ် သွက်ဂွံလ္ၚတ် ပရူတၟအ်ဂမၠိုင်ရ
တုဲ ညးတေအ် ဂွံအခေါင်လ္ၚတ် ပ္ဍဲကဵု တိုက်ထ္ၜးပျးဗာပ်ဖလဝ် ပ္ဍဲဒၞာဲခန်ထ္ၜးသိပ္ပံရ
lower-alpha ၁] ညးတေအ် တိုန်ဘာတန်စတုတ္ထ ပ္ဍဲကဵု ဘာ the School of Practice တုဲ စနူအခိင်ဂှ် ညးတေအ် စပကောံ တၟအ်ဂကူနာနာ ဓါတ်မိနေရလ်နာနာရ
ကြဴနူဂှ် မွဲသၞာံဂှ် ညးတေအ် သီုတိုန်ဘာ ကဆံင်တန်သမၠုင် ပ္ဍဲအခိင်သဝ်တ္ၚဲကီုရ
ဂကောံသ္ၚိကၟိန်ညးတေအ် ပြံင်အာမံင် လောသ် အေန်ဂျလေသ် ပၠန် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၂ ဂှ်တုဲ ဂျေန်လုပ်တိုန်ဘာတန်သမၠုင် ပ္ဍဲ Fairfax High School
ကာလဂှ် ညးတေအ် ကလိဂွံအာယုက် ၁၃ သၞာံရ
ကြဴနူဂှ် ပိသၞာံ ညးတေအ် ဘာတန်သမၠုင် အာစိုပ်ဒတုဲရ
ပ္ဍဲအခိင် ညးတေအ် မတိုန်ဒၟံင် ဘာတန်သမၠုင်ဂှ် ညးတေအ် သီုဓဇက် ဂြဝ် ပ္ဍဲဂကောံဂဳတဘာ (the school orchestra)ကီုရ
တုဲပၠန် ပ္ဍဲပရေင်ကာယဗလလေဝ် စိုန်သကီု စိစောန်ကီုရ
ပ္ဍဲအခိင်ဘာကၟာတ်မ္ဂး ညးတေအ် လုပ်ကၠောန်ကမၠောန် ပ္ဍဲဒၞာဲချူမတ် (lapidary)[၈] ဂျေန် လုပ်တိုန်ဘာ ပ္ဍဲ California Institute of Technology ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၄ ကာလညးတေအ် မကလိဂွံအာယုက် ၁၆ သၞာံဂှ်ရ
lower-alpha ၂] သကအ်ရဲ ပ္ဍဲဘာညးတေအ်ဂှ် အာယုက်ဇၞော် နူညးတေအ်အိုတ်တုဲ ကၠာဟွံစိုပ် ပၞာန်ဂၠးတိအလန်ဒုတိယဂှ် ညးတေအ် ဘာတိုန်ရ
ဂျေန် ကလိဂွံ ဗြးမဟိမု ဗာတ်ချ်လာ ဒဳဂရဳ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၈ ကာလညးတေအ် မကလိဂွံ အာယုက် ၁၉ သၞာံရ
တုဲဂှ် ညးတေအ် ကေတ် သွက်ဂွံလ္ၚတ်တၟအ် Precambrian metamorphic rocks မနွံ ပ္ဍဲ နျူ မက္ကဇြဳကဝ် လပါ်သၟဝ်ကျာတုဲ ကလိဂွံ ဗြးမဟိမုမဟာ (M
degree) နူကဵု Caltech ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၉ ရ
၈] အခိင်ကာလ ဂျေန် မတိုန်ဒၟံင် ပ္ဍဲ Caltech ဂှ် သကအ်ရဲညးတေအ် မွဲဂှ် ဒှ် Richard Spellman မဒှ်ညး မကၠုင်နူ ချဳကဝ်
ကာလဳဝှောရ်နဳယျာ
ကာလညးတေအ် မလုပ်ကၠောန်ဒၟံင် အစဳအဇန်ဒံက်တာ ပ္ဍဲကဵုတက္ကသိုလ် Princeton University ဂှ် ညးတေအ် ကလေင်အာ ကာလဳဝှောရ်နဳယျာ သွက်ဂွံ တိုန်သဘင်ပမ္ၚဵုထပ်တဲ Richard ပ္ဍဲကဵု သၞာံ ၁၉၅၀ ဂှ်ရ
ကာလဂှ် ညးတေအ် ဂွံဆဵု ကဵုဒေအ် Richard မနွံယၟု ကာရဝ်လေန် (Carolyn) ရ
ကာရဝ်လေန်ဂှ် ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲကွာန် Gallup
နျူမက္ကဇြဳကဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၂၉
ဆဂး ခြာဟွံလအ်ဂှ် ဂကောံသ္ၚိကၟိန်ညးတအ် ပြံင်လုပ်မံင် ပ္ဍဲချဳကဝ် (Chico) တုဲ ညးတအ် ဆက်မံင်အာ စဵုကဵု အခိင်ဂှ်ရ
ကာရဝ်လေန်ဂှ် ကလိဂွံ ဗြမဟိမုဒဳဂရဳ နူကဵု ကဝ်လိက်ချဳကဝ် (Chico State College) ဘာသာဝင် ကေုာံ ပရေင်သိပ္ပံပရေင်ဍုင်ကွာန်ရ
ညးတေအ် မွဲလှ်ေကီု စိုတ်ဟွံလုပ်စ လပါ်ကွတ်သိပ္ပံရ
ဆဂး စုက်လုက် ကုဂျေန်တုဲ ညးတေအ် စိုတ်လုပ်စတုဲ တိုန်တန်ဗတောန် မဆေင်ကဵု ပထဝဳ ပ္ဍဲကဝ်လိက်ရ
ဆဂး ညးတေအ်ထေင် ဒှ်အရာ စိုတ်မလုပ်စခိုဟ် မွဲဟွံသေင်ရ
ညးၜါဂှ် ဖျေဟ်ဒၞာဲဒက်အိန်ထံင် ပ္ဍဲကဵု ၁၇ အဝ်ဂေတ် သၞာံ ၁၉၅၁ ရ
၉] ညးတအ် ကလိဂွံ ကောန်ဇာတ်ပိ
ကောန်ဗြဴၜါ ကဵု ကောန်တြုဟ်မွဲ
ကာရဝ်လေန်ဂှ် ဒှ်အာမၞိဟ်မမင်မွဲသ္ၚိ ကေုာံ ရံင်စကောန်ၚာ် ပ္ဍဲသ္ၚိရ
ကၠာညးတအ် ဟွံစှ်ေဒၞာဲဂှ် ၜိုန်ရ ညးတေအ် ကလိဂွံကမၠောန် အစာဘာကီုလေဝ် ဟွံပြေပြံင်တုဲ တိတ်ထောအ်ရ
ကာလကောန်ၚာ်တအ် ဇၞော်ဂေါဝ်အိုတ်တုဲ ကာရဝ်လေန် ကမၠောန် သွက်ကၠောန် ဟွံမဲ လ္ၚုတုဲ ဂျေန် ကဵုကသပ် ကဵုတိုန်ဘာ စပ်ကဵု နက္ခတ္တဗေဒ တုဲ လုပ်ကၠောန် ပ္ဍဲဂကောံညးတအ် သွက်ဂွံမင်ရံင် အကာသရ
ကာလ ညးတေအ် ကလိဂွံအာယုက် ၅၁ ဂှ် ဂွံဒှ် သၟာနက္ခတ္တဗေဒ (a planetary astronomer) မွဲတုဲ ဆက်ကၠောန်အာကမၠောန်ဂှ်ရ
၉] ဂကောံသုတေသနပထဝဳ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် (United States Geological Survey) (USGS) ခပတိုန်ကမၠောန် ကုဂျေန် နူသၞာံ ၁၉၅၀
lower-alpha ၃] တာလျိုင်ညးတေအ် ကၠာအိုတ်ဂှ် သွက်ဂွံဂၠာဲ ဓါတ်ယူရေနဳယာမ် (uranium deposits) ပ္ဍဲဥထာ (Utah) ကဵု ကဝ်လဝ်ရာဒဝ် (Colorado)ရ
ပရေင်ကမၠောန်ညးတေအ် ဂတဂှ် သွက်ဂွံလ္ၚတ် လၟေင်ဒဒှ်ဒဵုခတိုဟ် (volcanic processes) မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ညးမလ္ၚတ်လဝ် ကိုပ်ကၠာတေအ် ဟီုလဝ် ကတိုင်ဓါတ်ယူရေနဳယာမ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် ဂွံဆဵုကေတ် ဒၞာဲဒဵုခတိုဟ် တြေံရ
ပရေင်လ္ၚတ်ဏအ်ဂှ် ဗလးကဵုညးတေအ် ဂၠာဲလ္ၚတ် ပ္ဍဲ Hopi Buttes မနွံလပါ်သၟဝ်ကျာ အရိဇြဝ်နာ (Northern Arizona) ဗဒါဲ (Meteor Crater)ရ
၈] Daniel Barringer
an entrepreneur and mining engineer who had discovered Meteor Crater in 1891
had postulated that it had been caused by the impact of a meteor
About the same time
Gilbert
the chief geologist of the USGS
examined the crater and announced that it had been created by an explosive venting of volcanic steam
A majority of scientists accepted Gilbert's explanation of the cause of the crater
This theory remained as conventional wisdom until Shoemaker's investigations a half century later
၈] For his Ph
degree at Princeton (1960
under the guidance of Harry Hammond Hess
Shoemaker studied the impact dynamics of Barringer Meteor Crater
Shoemaker noted Meteor Crater had the same form and structure as two explosion craters created from atomic bomb tests at the Nevada Test Site
notably Jangle U in 1951 and Teapot Ess in 1955
In 1960
Edward C
Chao and Shoemaker identified shocked quartz (coesite) at Meteor Crater
proving the crater was formed from an impact generating extremely high temperatures and pressures
They followed this discovery with the identification of coesite within suevite at Nördlinger Ries
proving its impact origin
၁၁] In 1960
Shoemaker directed a team at the USGS center in Menlo Park
California
to generate the first geologic map of the Moon using photographs taken by Francis G
Pease
Shoemaker also helped pioneer the field of astrogeology by founding the Astrogeology Research Program
He was prominently involved in the Lunar Ranger missions to the Moon
joining the television imaging team of Harold Urey and Gerard Kuiper
which turned into a preparatory mission for the future manned landing
Shoemaker was then chosen to be the principal investigator for the Surveyor program's television experiment
and then the lunar geology principal investigator for Apollo 11
Apollo 12
and Apollo 13
85-86
92-97
136 Shoemaker was also involved in the training of the American astronauts
He himself was a possible candidate for an Apollo Moon flight and was set to be the first geologist to walk on the Moon but was disqualified due to being diagnosed with Addison's disease
a disorder of the adrenal gland
Shoemaker would train astronauts during field trips to Meteor Crater and Sunset Crater near Flagstaff
၁၂] He was a CBS News television commentator on the early Apollo missions
especially the Apollo 8 and Apollo 11 missions
appearing with Walter Cronkite during live coverage of those flights
၁၃] According to David H
Levy
just before the manned Moon landings
With humanity about to set forth upon this new world
geologists and astronomers were divided as to whether the lunar surface was a result of volcanic forces from beneath
or cosmic forces from above
In 1949
Ralph Baldwin had articulated that the Moon's craters were mostly of impact origin and Gene Shoemaker revived the idea again around 1960
He saw craters on the Moon as logical impact sites that were formed not gradually
in eons
but explosively
in seconds
58-59 He was awarded the John Price Wetherill Medal from the Franklin Institute in 1965
Coming to Caltech in 1969
he started a systematic search for Earth orbit-crossing asteroids
which resulted in the discovery of several families of such asteroids
including the Apollo asteroids
Shoemaker advanced the idea that sudden geologic changes can arise from asteroid strikes and that asteroid strikes are common over geologic time periods
Previously
astroblemes were thought to be remnants of extinct volcanoes even on the Moon
In 1993
he co-discovered Comet Shoemaker Levy 9 using the 18-inch Schmidt camera at Palomar Observatory
This comet was unique in that it provided the first opportunity to observe the planetary impact of a comet
Shoemaker Levy 9 collided with Jupiter in July 1994
The resulting impact caused a massive "scar" on the face of Jupiter
Shoemaker spent much of his later years searching for and finding several previously unnoticed or undiscovered impact craters around the world
On July 31
1999
some of his ashes were carried to the Moon by the Lunar Prospector space probe in a capsule designed by Carolyn Porco
၂၁][၂၂] He is the only person whose ashes have been buried on any celestial body outside Earth
၂၃] The brass foil wrapping of Shoemaker's memorial capsule is inscribed with images of Comet Hale Bopp ("the last comet that the Shoemakers observed together
၂၂] the Barringer Meteor Crater
and a quotation from Shakespeare's Romeo and Juliet reading And
when he shall die Take him and cut him out in little stars And he will make the face of heaven so fine That all the world will be in love with night And pay no worship to the garish sun
၂၁][၂၄] The fatal crash had happened when Hale-Bopp was still visible to the naked eye
having passed perihelion and having moved into the southern celestial hemisphere
Gene Shoemaker received a large number of awards for his professional work
According to the obituary published by the USGS Astrogeology Science Center
these included
၂၅] A ring-like topographic feature in Western Australia
an astrobleme previously named the "Teague ring" was renamed "Shoemaker Crater" in honor of Eugene M
Shoemaker
The Near Earth Asteroid Rendezvous space probe was renamed "NEAR Shoemaker" in his honor
It arrived at asteroid 433 Eros in February 2000
and landed on the asteroid after a year of orbital study
He was previously honored with the asteroid 2074 Shoemaker
discovered and named by his colleague
Eleanor F
Helin
၂၇] ထာမ်ပလိက်
See also cat
ဒၞဲါဝွံ ကျာ်တြဲသဗ္ဗညုမစိုန်ဒှ်တဴအ္စာမၞိဟ်ဒေဝတဴ ဃောမဒပတဴ ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် ပဟိုတ်ကဵုခမဳကၠောန်ၜိုတ်မြိမြန်မိတုဲ တွံတဴကေဒါရဇာတ်ဝွံရောၚ်
ပ္ဍဲသုဝဏ္ဏသာကတေံ ကြက်ပြာကတ်ရ
တၟေၚ်တုန် - ကျာ်တြဲသဗ္ဗညုကော်ခမဳဂှ်တုဲ ယွံခမဳနာဲ စံက်ဂး ကၠောန်ၜိုတ်မြိမန် ခရှ်ဂမၠိုၚ်ရ
ဟီုဂှ်ဒှ်ဍာံဟာ ရဴဝွံသၟာန်တုဲ ယွံတၠဳပိုန်ကျာ်တြဲ မၞုံပိုန်မဇၞော်ဍာံရအဴ
နကြိဂရၚ်ပ္တီနေဝ် ခရှ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဗီုလဵုစပ်တဴ ကေုာံ တၠအဲရော ရဴဝွံသၟာန်တုဲ ယွံတၠဳပိုန် မိမအဲဍိက်ရောၚ်ကျာ်
နကြိဂရၚ်ပ္တီနေဝ် ယွံခမဳခိုဟ်သန်ကွေံရ
ခိုဟ်သန်ရ
တၠပညာတမၠာတေံဂမၠိုၚ် နဒဒှ်တိရစ္ဆာန် က္တဵုဒှ်ပ္ဍဲဂကူတ္ၚေက်အိုတ်တုဲကီုလေဝ် မိမဗျူတဴဂမၠိုၚ် ကဵုသတိက်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲခပေဲါတုဲ နမုဟ်စမဴသီုမရေၚ်တၠုၚ်နေၚ်စၞ ကေၚ်ကာကၠောန်ၜိုန်မြိမြန်အိုတ်တုဲရ
ရဴဝွံသ္ဂးတုဲဇက်နၚ်ဇာတ်အတိက်ရ
ယွံခမဳတအ် ပ္ဍဲကာလအတိက်တေံ ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ် သၟိၚ်မဂဓ ပ္ကၚ်ရၚ်ဍုၚ်ရ
ကာလဂှ် နူဍုၚ်ပ္ဍဲဒိုသ်ဨသာန် ကွာန်ဗမၞးမၞုံယၟု သာလိဒ္ဒိယနွံရ
ပ္ဍဲဒိုသ်ဨသာန် ဒဒက်တဴကွာန်ဗမၞးသာလိဒ္ဒိယဂှ် ဝါဗ္ၚမဂဓနွံရ
ပ္ဍဲဝါဗ္ၚမဂဓဂှ် ဗမၞးပဒတဴပ္ဍဲကွာန် သာလိဒ္ဒိယ မၞုံယၟုကောသိယဂေါတ္တမွဲ ဂိုၚ်ကေတ်ဝါဗ္ၚ မၞုံဗၞတ်လ္ၚီဗၞၚ်သၟိၚ်တုဲ ကဵုဂြာတ်သြောံသာလဳရ
နကြိတၞံသြောံက္တဵုနေဝ် ကၠောန်ဒပ်စဵုဒၞါ ဗွဲမခိုၚ်ကၠိုက်ဗိုန်ဗတ်တုဲ ကုညးလ္ၚဵု ဝါဗ္ၚမၞုံဗၞတ် မသုန်စှော်ဗၞၚ်သၟိၚ် ကုညးလ္ၚဵုဝါဗ္ၚမၞုံဗၞတ် တြဴစှော်ဗၞၚ်သၟိၚ် ရဴသာ်ဝွံ ဝါဗ္ၚမၞုံဗၞတ်မသုန်ကၠံဗၞၚ် သၟိၚ်ကုမၞိဟ်ဇကုဟေၚ် တၞဟ်နမၚ်မွဲကဵုတုဲ သၟေဟ်ဝါဗ္ၚမၞုံဗၞတ်မသုန်ကၠံဗၞၚ်သၟိၚ် ကဵုကုကောန်လိၚ် မၞိဟ်လိၚ်ကၠောန်စရ
ကောန်လိၚ်ဂှ်ကီုလေဝ် သိုၚ်တာဲရာ်ပ္ဍဲဝါဗ္ၚဂှ်တုဲ မံၚ်တဲလုကဴဗ္တံတ္ၚဲရ
တိဗ္ၚပ္ဍဲသွဝ်ဒိုသ်ဨသာန်တုန်- ဂြိုပ်မနှဴရဴ ကေုာံ တိမွဲဂြိုပ်ကြိတ်ဇၞော်နွံရ
ပ္ဍဲဂြိုပ်ကြိက်ဂှ် ဂကောံတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်မဂၠိုၚ် မံၚ်တဴအိုတ်ရ
ကာလဂှ် ဗောဓိသတ် နဒဒှ်ကောန်သၟိၚ်တ္ၚေက် က္တဵုဒှ်ပ္ဍဲဂကောံတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ
တိဗ္ၚပ္ဍဲသွဝ်ဒိုသ်ဨသာန်တုန်- ဂြိုပ်မနှဴရဴ ကေုာံ တိမွဲဂြိုပ်ကြိတ်ဇၞော်နွံရ
ပ္ဍဲဂြိုပ်ကြိက်ဂှ် ဂကောံတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်မဂၠိုၚ် မံၚ်တဴအိုတ်ရ
ကာလဂှ် ဗောဓိသတ် နဒဒှ်ကောန်သၟိၚ်တ္ၚေက် က္တဵုဒှ်ပ္ဍဲဂကောံတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ
ဗောဓိသတ်ကာလအာစိုပ်အဝဲဗၠာဲ ရုပ်သာ်ကျေဝ်ဂေါဝ်လောန်ရ
စိုန်ဍိုက်ပေၚ်တဴကေုာံအစောံဇြဟတ်ရ
ဇကုမၞုံဗၞတ်တၟာပၞိဟ်ကွဳရ
ကာလဂှ် မအံက်ဗောဓိသတ်သၟိၚ်တ္ၚေက် ပ္ဍဲကာလမဗျူထဴ ဟီုကုဗောဓိသတ် ပ္ဍဲကာလၟုဟ်အဲအာဒၞါသ္ၚောဲသ္ၚောဲဟွံမာန်ရ
တၠအဲကောန်သ္ဍိုက်ပ္ကၚ်ရၚ် ဂကောံတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဝွံရ
ရဴဝွံဂကောံတ္ၚေက်ဇိုန်နှၚ်ကုဗောဓိသတ်ရ
ဗောဓိသတ်ဂှ် ပတွဵုနူတ္ၚဲယးဂတတုဲ ဟွံကဵုမိမဂမၠိုၚ် အာဂၠာဲစၞရ
ဗောဓိသတ်သီုမရေၚ်တၠုၚ်ဏာဂကောံတ္ၚေက် အာဂြိုပ်ဟေမဝန်တုဲ ပ္ဍဲဂြိပ်သြောံသာလဳ မက္တဵုဒှ်အလဵုလဵုစအတိုၚ်ပၟိက်စိုတ်တုဲ ကာလကၠေၚ်စဴရၚ်တၠုၚ်နၚ်စၞစဵုကဵုမိမဂမၠိုၚ်စရုံဂမ်တုဲ ကဵုမိမဂမၠိုၚ်ရ
ကာလဂှ် နွံကာလမွဲတ္ၚဲ တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ပ္ဍဲကာလကၠာတေံ အခိၚ်ဂွံပ္ဍဲဂြိုပ်မဂဓ သြောံသာလဳဂမၠိုၚ် ဍုဟ်အိုတ်ရ
ယဝ်ဒှ်သာ်ဂှ်မ္ဂး စမ်ၜတ်ရံၚ်အိုတ်ညိ
ရဴဝွံ စကာဏာတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ၜါရ
တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဂှ် အာတုဲ နကြိစှေ်ပ္ဍဲဝါမဂဓနေဝ် စှေ်ပ္ဍဲဝါဗ္ၚတြုံလိၚ်စမၚ်မွဲရ
စသြောံသာလဳတုဲ ဂိုၚ်ကေတ်ဒကောၚ်သြောံသာလဳမွဲတုဲ အာဂြိပ်ကြိတ်ဒကောၚ်သြောံဂှ် စွံပ္ဍဲတမ်ဇိုၚ်ဗောဓိသတ်တုဲ သြောံသာလဳပ္ဍဲဝါဗ္ၚမဂဓ မၞုံသဘဴမဖှ်သာ်ဝွံရ
ရဴဝွံဟီုအိုတ်ရ
ဗောဓိသတ်ပ္ဍဲတ္ၚဲယးဂတ သီုမတွဳပွိုၚ်ကေတ် ဂကောံဗော်သွးတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ် အာဝါဗ္ၚမဂဓဂှ်တုဲ စှေ်ပ္ဍဲဝါဗ္ၚတြုံကောန်လိၚ်မၚ်မွဲဂှ်ရ
တြုံကောန်လိၚ်ဂှ်တုန် - ညာတ်တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်စသြောံသာလဳအိုတ်တုဲ နမဒြေပ်နူတေံဝွံ ၜိုန်ရဆေဝ်ဒဝ်ကီုလေဝ် တၞဟ်နဆေဝ်ဒဝ်ဟွံသၟဟ်အစောံ တ္ၚေက်သၟေဟ်ဂမၠိုၚ် စသြောံသာလဳအတိုၚ်ပၟိက်စိုတ်တုဲ ယၚ်မၞုံမုဟ် စမဴလ္ၚုသၟးဂှ်ဒှ်တုဲ ပဝ်အာအိုတ်ရ
ဗောဓိသတ်သၟိၚ်တ္ၚေက်တုန် ဒကောၚ်သြောံသာလဳဂမၠိုၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ် သ္ပမွဲစွံတုဲ သီုမတွဳပွိုၚ်ကေတ် ဂကောံတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ် ရေၚ်တၠုၚ်ဏာတုဲ ကဵုမိမဂမၠိုၚ်ရ
တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ် ပတွဵုနူတ္ၚဲယးဂတတုဲ တုပ်ညံၚ်သာ်ဂှ်ဟေၚ် စသြောံအိုတ်ရ
ကာလဂှ် တြုံကောန်လိၚ်ဂှ်ကီုလေဝ် ညာတ်တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်စသြောံအိုတ်တုဲ နမဒြေပ်နူတေံနူဝွံ ၜိုန်ရဆေဝ်ဒဝ်ကီုလေဝ် တၞဟ်နဆေဝ်ဒဝ်ဟွံသၟဟ်အစောံတုဲ တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဝွံ ဂတဏအ်လုကဴၜါပိတ္ၚပၠန် ရဴသာ်ဝွံ ယာံစအိုတ်မ္ဂး သြောံမွဲမဟၟဲသဒှ်ရ
ဗမၞးဂှ် ကဵုပ္တန်ၚုဟ်မသြောံသာလဳတုဲ ကြက်သ္ပဂတှ်ကုအဲရ
အာတုဲကြက်ဟီုလဴစဗမၞးဂှ်ရ
ရဴဝွံ ညးတြုံကောန်လိၚ်ဂှ် မွဲဟာန်ကေုာံသြောံသာလဳ မွဲကေံဂိုၚ်ကေတ်ပြၚ်ကၟာဲမဗွဲကုဗမၞးဂှ်တုဲ အာကွာန်သာလိန္ဒယတုဲ ညာတ်ဗမၞးဂှ် သဳုမလ္ၚောဝ် ကဵုပြၚ်ကၟာဲတုဲ နကြိတန်တဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲဌာန်မဗဗွဲနေဝ် ယွံတြုံ သြောံသာလဳ ဍိုက်ပေၚ်မံၚ်ဟာ ရဴဝွံ နကြိသၟာန်နေဝ် ယွံဗဗၞးဍိုက်ပေၚ်ဒၟံၚ်ရ
ရဴဝွံဟီုတုဲ သၟိက်ဟီုလဴစ တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဂိုၚ်စဏာသြောံတုဲ သ္ဂးတိုန်ၜါဂါထာဝွံရ
သမ္ပန္နံ သာလဳကေဒါရံ
သုဝါဘုဉ္ဇန္တိ ကောသိယ
ပဋိဝေဒေမိတေဗြဟ္မေ
နတံဝါရတု မုဿဟေ
ဨကောစတ္ထ သကုဏော
ယောတေသဗ္ဗသုန္ဒရော
ဘုတွာသာလိံ ယထာကာမံ
တုဏ္ဍောနာ ဒါယဂစ္ဆတိ
ကောသိယ- ဍေံမဒှ်တၞောဝ်ကောသိယ
ဗြဟ္မေ- ယွံဗမၞး
သာလဳကေဒါရံ- ၚ်ဝါဗ္ၚသြောံသာလဳ
သမ္ပန္နံ - စိုန်ဍိုက်ပေၚ်ရ
တံ-န်သြောံသာလဳဂှ်
သုဝါ - ၚ်တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်
ဘုဉ္စန္တိ - ပ္ဍံစအိုတ်ရ
အဟံ - ၚ်အဲ
တေ- ကုတၠအဲ
ပဋိဝေဒမိ - ပ္ဍံဟီုပ္တီရ
တံ -န်ဂကောံတ္ၚေက်ဂှ်
ဝါရေတုံ - တၞဟ်နဆေဒဝ်
နဥဿဟေ- စိုန်ဟွံသၟဟ်အစောံရ
တတ္ထ- ပၞောဝ်ဂကောံတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဂှ်
ဨကော-ဍေံမဒှ်မွဲ
တေသံ - လ္တူနူတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဂှ်- သဗ္ဗသုန္ဓရော - ဍေံမရာၚ်ဆာဲတဴနသွဝ်ဂမၠိုၚ်အိုတ်သီု မတွံဂး မုဟ်စမဴဗေကတ် မတ်တုပ် ကေုာံ မပံၚ်မဇိုၚ်ဗ္ကေတ် မၞုံဇကုမၞုံဗၞတ်တၟာမြာ် မဂပ်ဝ်တွဳပွိုၚ်လဝ် နစရိတ်တဲ ပိတန်သာ်ဗ္ကေတ်
ယောသကုဏော - ယြဴၚ်တ္ၚေက်မွဲ
အတ္ထိ-ပ္ဍဲနွံတဴရ
သောသုကုဏော- ၚ်တ္ၚေက်ဂှ် ယထာကာမံ - အတိုၚ်နွံပၟိက်
သာလိံ - န်သြောံသာလဳ
ဘုတွာ စတုဲ
တုဏ္ဍေန- နမုဟ်စမဴ
အာဒါယ- ဂိုၚ်ကေတ်တုဲ
ဂစ္ဆတိ- ပ္ဍံအာရ
ဗမၞးဂှ် မိၚ်ဂလာန်ညးတြုံမၚ်ဝါဗ္ၚဂှ်တုဲ က္တဵုဒှ်သ္ဍိုက်ဆာန်ပ္ဍဲသၟိၚ်တ္ၚေက်တုဲ ဟီုကုပၟၚ်ဝါဗ္ၚ ယွံတြုံတၞဟ်နပဲါပးဒၞက်မၞးတီဟာ ရဴဝွံသၟာန်ရ
တီ - ရဴဝွံဟီုရ
ကာလဂှ် ဟီုကပၟၚ်ဝါဗ္ၚဂှ် နဂါထာဝွံရ
ဥဇ္စျန္တုဝါဠပါသာနိ
ယထာဗဇ္စျေတ သောဒိဇော
ဇဳဝဉ္စနံ ဂဟေတွာန
အာနယေဟိ မမန္တိကေ
ဘောပုရိသ- ယွံတြုံ
ယထာ- ယြဴနအာကာရမွဲ နကြိပံါနေဝ်
သောဒိဇော- န်ဂစေံဂှ်
ဗဇ္စျေထ- ဂဗ္ဘဒးဒၞက်ရ
နအာကာရသာ်ဂှ်
ဝါဠပါသာနိ
န်ပးဒွက်သော်ဗ္တချေံဂမၠိုၚ်
ဥဇ္စျန္တု
သြဝ်ပံါအိုတ်ညိ
နံ-န်တ္ၚေက်ဂှ်
ဇဳဝဉ္စ- န်မဂျိုၚ်တဴလမျီုကီုလေဝ်
ဂဟေတွာ - ဂိုၚ်ရပ်ကေတ်တုဲ
မမန္တိတေ-န်ဇရေၚ်အဲ
အာနေယေတိ - သြဝ်ရၚ်တၠုၚ်နၚ်ညိ
မိၚ်ဂလာန်ဂှ်တုဲ ပၟၚ်ဝါဗ္ၚဂှ် ပ္တန်ၚုဟ်သြောံသာလဳတုဲ ဟိုတ်ဒန်ဟွံသ္ပဂတှ် သ္ဍိုက်မၠိုက်တုဲအာတုဲ ၜန်ဇုက်သော်ဗ္တချေံတုဲ တ္ၚဲဏအ်ကြက်စှေ်ပ္ဍဲဒၞာဲဝွံရ
ရဴဝွံ စၟတ်ဒၞဲါသၟိၚ်တ္ၚေက်စှေ်တုဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲယးဂတပြဟ်ဟ်ဟေၚ် ကၠောန်ခြိုၚ်မၞုံဗၞတ်တၟာဇရဳတုဲ ပးဒၞက်ဂှ်ကီုလေဝ် ပံါလဝ်တုဲ သီုမစၟဳရံၚ်ဒၟံၚ်တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ် မကၠုၚ်မံၚ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲတာဲရ
သၟိၚ်တ္ၚေက်ကီုလေဝ် သဳုတွဵုပွိုၚ် ဗော်သွးတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ် ကၠုၚ်တုဲ ဟိုတ်နူဟၟဲကဵုဒ္ဂေတ် လုလန်ပ္ဍဲစၞတုဲ ပ္ဍဲအပိုၚ်ခြာစလဝ် နူတနေံတေံ သီုမဖျေံဇိုၚ်ပ္ဍဲပးဒၞက်စှေ်ရ
ဗောဓိသတ်သၟိၚ်တ္ၚေက်ဂှ် တီဒဒှ်ဇကုဒးပးဒၞက်တုဲ လၟုဟ်ယာံအဲဗရုရမျာၚ် ဒးပးဒၞက်မ္ဂး ကလောအဲဂမၠိုၚ် ဖေက်ဘဲချိုတ်တုဲ သီုဟွံဂိုၚ်ကေတ်စၞပဝ်အာအိုတ်ရ
သၟိၚ်တ္ၚေက်ချပ် - ပၞောဝ်ကလောဂမၠိုၚ် မၞုံဗၞတ်ဂလိုၚ်ဝွံ နကြိကၠေၚ်ရံၚ်နေဝ် အယာံမာတ်ကလောမွဲကီုလေဝ်ဟွံမွဲ အဲဂှ်မူရဴပြဝအကုသဵုမွဲ ကေၚ်ကၠောန်လဝ်ဂှ်ရော ရဴဝွံသၟိက်နရိုအ်ယာံ သ္ဂးတိုန်ဂါထာဝွံရ
ဨတေဘုတွာ ပိဝိတွာစ
ပက္ကမန္တိဝိဟၚ်္ဂမာ
ဨကောဗဒ္ဓေါသ္မိ ပါသေန
ကိံ ပါပံ ပကတံမယာ
ဨတေဝိဟၚ်္ဂမာ
ၚ်ဂစေံဂမၠိုၚ်ဂှ်
ဘုတွာ
စတုဲကီု
ပိဝိတွာစ
သုၚ်တုဲကီု
ပက္ကမန္တိ- ပ္ဍဲစ္ဍးအာအိုတ်ရ
ဨကော
န်အဲမွဲ
ပါသေန
နပးဒွက်
ဗဒ္ဓေါ
ၚ်မဒးဒၞက်
အသ္မိ
ပ္ဍံဒှ်ရ
မိန်အဲ
ကိံ ပါပံ
မူရဴန်ပြဝကုသဵုမွဲ
ပကတံ
စိုန်ကေၚ်သ္ပလဝ်ဂှ်ရော
ဒးပဒၞက်တုဲ ရမျာၚ်နရိုအ်ဒၟံၚ်ကီု ဂကောံတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ် ပဝ်အာလ္တူအာကာသကီု ပၟၚ်ဝါမိၚ်တုဲ ဗီုလဵုရော ရဴဝွံ စှေ်နူဘာတုဲ အာဒၞဲါဂှ် ညာတ်သၟိၚ်တ္ၚေက်တုဲ အဲပါလဝ် ပးဒၞက်ကုသၟိၚ်တ္ၚေက်ရ
လၟုဟ်သၟိၚ်တ္ၚေက်ဂှ်ဒးရ
ရဴဝွံ ယဝ်မၞုံစိုတ်သ္ဍိုက်မၠိုက်ဂှ်ဒှ်တုဲ သှ်ကၠေံသၟိၚ်တ္ၚေက်ဂှ် နူပးဒၞက်တုဲ ဇိုၚ်ၜါဒိုသ်သီုမဒက်လဝ်ဗွဲဂကောံ ဂိုၚ်ရပ်ကေတ် ဗွဲမဗိုန်ဗတ်တုဲ အာကွာန်သာလိန္ဒယတုဲ သၟိၚ်တ္ၚေက်ဂှ် ကဵုကုဗဗၞးရ
ကွာန်ကရေပ်တၟအ်ရေၚ် ဝွံ ဒှ်ကွာန်မန် နွံပ္ဍဲ (16
576861"N
970485E) တွဵုရးဍုၚ်ကရေၚ်
ပွိုၚ်ဍုၚ်ကအ်ကြိက်တုဲ နွံဇိုၚ်ၜဳဂြာၚ် သြၚ်လပါ် သၠုၚ်ကျာရ
ဇမၞော်ကွာန်ဂှ် သီုဖအိုတ် နွံၜိုတ် 0
75 mi2 ရ
ဗၟံက်ကွာန်ကရေပ်ဝွံ နွံဘာလကျာ်မွဲ ပ္ဍဲဘာလကျာ်ဂှ် နွံကျာ်စေတဳမွဲရ
ကွာန်ကရေပ်ဝွံ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၈ဂှ် သ္ၚိ သီုဖအိုတ် နွံ ၜိုတ် ၂၀၀ မတုဲ မၞိဟ်နွံ ၜိုတ် မသုန်ကၠံဒှ်မာန်ရ
ဟိုတ်နူကွာန်ဂှ် နွံဇိုၚ် ၜဳဂြာၚ်တုဲ လပါ်သၟဝ်ကျာမ္ဂး နကဵုတရဴဍာ်ဂှ် ဆက်စၠောအ်အာ ဍုၚ်တၞဟ် ဗီုမတ်မလီုတအ်မာန်တုဲ လပါ်သၟဝ်ကျာဂှ် နူကွာန်ကရေပ် ဂၠံၚ်ဆက်စၠောအ် မအာကွာန်ကအ်ခတဝ် နွံမွဲတၞုဟ်တုပ်ပ်ရ
နူဂှ် မွဲကဆံၚ် ဆက်အာ ကွာန်တၞဟ်ဟ်တအ်မာန်ရ
နူကွာန်ကရေပ် ဂွံစိုပ် ကွာန်ကအ်ခတဝ်ဂှ် နွံ 0
75 တိုၚ်ရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ကွာန်ဝွံ ဟိုတ်မနွံ ပ္ဍဲလတူတိသမၠုၚ် အကြာဝါဗိုၚ် (ဝါ) တိဗလးသဝ် မဗိုၚ်ဂေတ်လဝ်တုဲ ကအ် ညးကော်စတုဲ ၀၀ ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ၀၀ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ယၟုကွာန်၀၀ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ၀၀ရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ကွာန်ဝဝဝဝွံ ဒှ်မန်တြေံမွဲတုဲ နူအခိၚ်လဵု မစပ္တန်လဝ်ရောဂှ် နကဵု သက်သဳ သုတေသနဝၚ် ခိုၚ်ၚ်ဂှ် ဟွံဂွံတီလဝ်ဏီရ
ပ္ဍဲခေတ်ဟံသာဝတဳ ဒြဟတ်ခိုဟ် (ၜိုတ် အေဒဳ တေအ်ဂှ် ကွာန်ဝွံ ပါလုပ် ပ္ဍဲရးမတ္တမ ၃၂ ဍုၚ် ပ္ဍဲရးဍုၚ်ဝဝရ
ကြဴနူ အဝဵုသြဇာဂကူဗၟာ နူဗုကာံ ဓလီုဂွံအာ ရာမညဒေသ ဍုၚ်မန်တုဲ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၂၈၁/၁၂၈၆ ဂှ် မဂဒူ ကောန်ဍုၚ်တကအ်ဝါန် (ဍုၚ်ဝါန်) ပုန် ကုသၟိၚ်စဍုၚ်ဗၟာ အလိမ်မာမၚ် (အလိမ္မာမၚ်း)တုဲ ကလေၚ်ပ္တန် ဍုၚ်ဗၠးၜးမန် ပ္ဍဲဍုၚ်မတ္တမရ မဂွံဒုၚ်ယၟု သၟိၚ်ဝါရဳရောဝ် မဒှ်ယၟု ဘာသာသေံ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမဒတုံပြဟ်နူသွဝ် ရ
မန်ပ္ဍဲဗဂေါ အခမန် လေဝ် ပုန်ကဵု သၟိၚ်ဗုကာံကီုတုဲ ဒက်ပ္တန် ဍုၚ်ဗၠးၜးကီုရ
ကာလတၠဖြာ မပိုၚ်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳဂှ် ဍုၚ်မန်ဟံသာဝတဳ ကဵု ဍုၚ်မန်မတ္တမ ဒက်မိတ်ရေၚ်သကအ် နမကဵုစ ကောန်ဝုတ်ရေၚ်သကအ်ရ
တၠဖြာ ပစၞာဲ ဂစာန်ဂစိုတ် သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ်ဂှ် ဂွံတီကေတ်တုဲ ညးရပ်ကြိုၚ်ထောအ် တၠဖြာရ
ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ စိုပ်အာ သၟဝ်တဲ သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ်ရ
ဟိုတ်တၠဖြာ မဂစာန်ပုန်တုဲ ညးဒးဂစိုတ်ထောအ် တၠဖြာရ
သၞာံ ၁၃၄၈ သၟိၚ်ဗညာဥူ တိုန်နန် ဍုၚ်မတ္တမ ရ
ဟိုတ်နူ ဗြတ္ထၜ ကဵု လိုက်ဖြာတအ် ပသပုန်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၃၆၃ ဂှ်တုဲ သၟိၚ်ဗညာဥူ ဒးဒဴအာမံၚ် ဍုၚ်ဝါန်
စိုပ်သၞာံ ၁၃၆၉ ဂှ် သၟိၚ်ဗညာဥူ ဟိုတ်ကလေၚ်စဴ ဍုၚ်မတ္တမ ဟွံဂွံတုဲ ဒးအာမံၚ် ပ္ဍဲဗဂေါရ
တၠညးဗညာဥူ ဟွံမဲတုဲ ကောန်ညး တၠညးရာဇာဓိရာဇ် ဂွံတိုန်နန်ဟံသာဝတဳရ
စိုပ်သၞာံ ၁၃၈၈ ဂှ် တၠညးရာဇာဓိရာဇ် သီဂွံအာ ဍုၚ်မတ္တမ ကေုာံ မတ်မလီုရ
စနူဂှ်တုဲ ဍုၚ်မတ္တမ နဒဒှ် ဍုၚ်သၟိၚ်ဨကရာဇ် မပဒတဴဂှ် ဒးအိုတ်အာရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ရာမညနိကာယ ဘာဗၟံက်[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်] ရာမညနိကာယ ဘာဗၟံက်ဝွံ နွံ လပါ်ဗၟံက်ကွာန်တုဲ မဒှ်ဘာတြေံအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝ ဏအ်ရ
ဘာဝွံ ပ္ဍဲအခိၚ် ကျာ်ဇၞော်ဝိမလဂှ် ခၞံဗဒှ်လဝ်သီမွဲရ
ပါဲနူသီတုဲ ဇြပ်သဘၚ်ဓရ်
ဇြပ်မၚ်သဳလ်တအ်လေဝ် နွံကီုရ
မၞိဟ်ဇေတ် ဟွံထောံဂကူ မြမောဝ်ဇေတ် ဟွံထောံသၟူ" တဝှ်ဝွံ ဇၟာပ်ပ်တၠပညာ ထိုၚ်သးတဴအိုတ်ရ
သတ်တိရစ္ဆာန် မပ္တံကဵုကၠဵုတံ မၚ်မွဲကၠုၚ်ဂကူကၠဵုဂှ် ပ္ဍဲသုတ်ဇာတ်နိပါတ် နဒဒှ်သာဓက ဂွံဆဵုညာတ်ကေတ်မာန်ရ
သတ်မတွံဂး မၞိဟ်ဂှ် ဂမြၚ်ညာဏ် ပြဲသၠုၚ်လ္တူနူတိရစ္ဆာန် ကၠံဆ လ္ၚီဆ ဟွံကတုဲ တာလျိုၚ်မၚ်မွဲဂကူ ဘာသာ သာသနာဂှ် ဗွဲမပြေပြံၚ် ဟွံယိုက်ဂၠေၚ်မ္ဂး ယုတ်မာလ္တူနူ တိရစ္ဆာန် ကၠံဆ လ္ၚီဆဟွံကဂှ် သ္ဒးကၠိုဟ်လဝ်ထေက်ရ
ဂကူကၠဵုဂှ် ရမျာၚ်ကၠဵုဟေၚ်လေပ်ရ
ရမျာၚ်ဗ္ဂဲ ရမျာၚ်ချေံဍေံဗြုဟွံလေပ် ဂကူမန်ဂှ် မူရဴရမျာၚ်မွဲ သ္ဂောံဗြုရော
လိက်ပတ် ယေန်သၞာၚ် အရေဝ် ဝေါဟာ ဘာသာဇကုဟွံလေပ် ဟွံမၚ်မွဲ ဟွံဟီုမ္ဂး မၞိဟ်မဖှ်သာ်ဂှ်ကဵု ကၠဵုညးဂှ်ခိုဟ်ရော ဗစာရဏာအိုတ်ညိ
ပ္ကဴဂမၠိုၚ် နွံသၟူအြမာဲ မြမောဝ်ဍေံကဵုဍေံအိုတ်ရ
ပ္ကဴမၠဵုဂှ် သၟူအမြာဲ ပ္ကဴမၠဵုမောဝ်ဇောဝ်တုဲ ပ္ကဴပ္ၚာတုန် သၟူအမြာဲပ္ကဴပ္ၚာမောဝ်ပ္ဍးတဴရ
သၟူအြမာဲပ္ကဴအိုတ်သီုတံဂှ် ဗက်အလိုက်ကျာတုဲဟေၚ် မောဝ်ဇောဝ်အာမာန်ရ
ဒစးကျာမောဝ်ဇောဝ်အာဟွံမာန်ဆ္ဂး သၟူအြမာဲပရိယတ်ဂှ် လၟောဝ်အာသီုအလိုက်ကျာ သီုဒးစးကျာတုဲ မောဝ်ဇောဝ်အာ ပန်ဒိုဟ် ဒစာံဒိုဟ်မာန်ရ
ဒၞဲါဝွံ မိက်သ္ဂောံဟီုဂး "မြမောဝ်ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ" မဒှ်ရောၚ်
ရာမည- မည-မန် ဂှ် လဂွံကဵုမန်ရ
နိကာယဂှ် ဂကောံဂိုဏ် မဒှ်ရ
ပရိယတ္တိဂှ် ပၞောဝ်သာသနာပိတန် ပရိယတ္တိသာသနာမ္ဂးရ
ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ပရိယတ္တိသာသနာ ဂကောံဂိုဏ်ရာမည
ရာမည နိကာယပရိယတ္တိဝွံ ဗြီတိတ်ကၠုၚ် နူဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ မဒှ်ရ
တၞဟ်နပရိယတ္တိ သာသနာ တၠီမၞုံကုပိုဉ်ကျာ်တြဲ သ္ဂောံတန်တဴအာ လုကဴကာလအဓာန်ဗွဲမလံလကာဖာဂှ် သၚ်ရာမညနိကာယလေဝ် နွံတာလျိုၚ်တုဲ တၞဟ်နတာလျိုၚ် ဂွံပြေအာ လ္တူသာသနာ သၚ်ရာမညနိကာယဂမၠိုၚ် တံၚ်တဲဗလဲပၞး စိုတ်သၟဟ်ဒှ်မွဲ ညံၚ်ခပေဲါဟွံဂွံပြး ခၟာဲဟွံဂွံထကး ကၠးစိုတ်ကၠိုဟ်စိုတ် ကေုာံ ရေၚ်သ္ကံတုဲ ရာမညနိကာယပရိယတ္တိဂှ် ဂံါကွာ်လုပ်ကၠုၚ် ပွိုၚ် ၂၅ သၞာံ သ္ဘၚ်သြန်ရတ်မဒှ်ရ
ကွာန်ဝဝဝဝွံ ဒှ်မန်တြေံမွဲတုဲ နူအခိၚ်လဵု မစပ္တန်လဝ်ရောဂှ် နကဵု သက်သဳ သုတေသနဝၚ် ခိုၚ်ၚ်ဂှ် ဟွံဂွံတီလဝ်ဏီရ
ပ္ဍဲခေတ်ဟံသာဝတဳ ဒြဟတ်ခိုဟ် (ၜိုတ် အေဒဳ တေအ်ဂှ် ကွာန်ဝွံ ပါလုပ် ပ္ဍဲရးမတ္တမ ၃၂ ဍုၚ် ပ္ဍဲရးဍုၚ်ဝဝရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ရာမညနိကာယ ဘာဗၟံက်[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်] ရာမညနိကာယ ဘာဗၟံက်ဝွံ နွံ လပါ်ဗၟံက်ကွာန်တုဲ မဒှ်ဘာတြေံအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝ ဏအ်ရ
ဘာဝွံ ပ္ဍဲအခိၚ် ကျာ်ဇၞော်ဝိမလဂှ် ခၞံဗဒှ်လဝ်သီမွဲရ
ပါဲနူသီတုဲ ဇြပ်သဘၚ်ဓရ်
ဇြပ်မၚ်သဳလ်တအ်လေဝ် နွံကီုရ
မၞိဟ်ဇေတ် ဟွံထောံဂကူ မြမောဝ်ဇေတ် ဟွံထောံသၟူ" တဝှ်ဝွံ ဇၟာပ်ပ်တၠပညာ ထိုၚ်သးတဴအိုတ်ရ
သတ်တိရစ္ဆာန် မပ္တံကဵုကၠဵုတံ မၚ်မွဲကၠုၚ်ဂကူကၠဵုဂှ် ပ္ဍဲသုတ်ဇာတ်နိပါတ် နဒဒှ်သာဓက ဂွံဆဵုညာတ်ကေတ်မာန်ရ
သတ်မတွံဂး မၞိဟ်ဂှ် ဂမြၚ်ညာဏ် ပြဲသၠုၚ်လ္တူနူတိရစ္ဆာန် ကၠံဆ လ္ၚီဆ ဟွံကတုဲ တာလျိုၚ်မၚ်မွဲဂကူ ဘာသာ သာသနာဂှ် ဗွဲမပြေပြံၚ် ဟွံယိုက်ဂၠေၚ်မ္ဂး ယုတ်မာလ္တူနူ တိရစ္ဆာန် ကၠံဆ လ္ၚီဆဟွံကဂှ် သ္ဒးကၠိုဟ်လဝ်ထေက်ရ
ဂကူကၠဵုဂှ် ရမျာၚ်ကၠဵုဟေၚ်လေပ်ရ
ရမျာၚ်ဗ္ဂဲ ရမျာၚ်ချေံဍေံဗြုဟွံလေပ် ဂကူမန်ဂှ် မူရဴရမျာၚ်မွဲ သ္ဂောံဗြုရော
လိက်ပတ် ယေန်သၞာၚ် အရေဝ် ဝေါဟာ ဘာသာဇကုဟွံလေပ် ဟွံမၚ်မွဲ ဟွံဟီုမ္ဂး မၞိဟ်မဖှ်သာ်ဂှ်ကဵု ကၠဵုညးဂှ်ခိုဟ်ရော ဗစာရဏာအိုတ်ညိ
ပ္ကဴဂမၠိုၚ် နွံသၟူအြမာဲ မြမောဝ်ဍေံကဵုဍေံအိုတ်ရ
ပ္ကဴမၠဵုဂှ် သၟူအမြာဲ ပ္ကဴမၠဵုမောဝ်ဇောဝ်တုဲ ပ္ကဴပ္ၚာတုန် သၟူအမြာဲပ္ကဴပ္ၚာမောဝ်ပ္ဍးတဴရ
သၟူအြမာဲပ္ကဴအိုတ်သီုတံဂှ် ဗက်အလိုက်ကျာတုဲဟေၚ် မောဝ်ဇောဝ်အာမာန်ရ
ဒစးကျာမောဝ်ဇောဝ်အာဟွံမာန်ဆ္ဂး သၟူအြမာဲပရိယတ်ဂှ် လၟောဝ်အာသီုအလိုက်ကျာ သီုဒးစးကျာတုဲ မောဝ်ဇောဝ်အာ ပန်ဒိုဟ် ဒစာံဒိုဟ်မာန်ရ
ဒၞဲါဝွံ မိက်သ္ဂောံဟီုဂး "မြမောဝ်ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ" မဒှ်ရောၚ်
ရာမည- မည-မန် ဂှ် လဂွံကဵုမန်ရ
နိကာယဂှ် ဂကောံဂိုဏ် မဒှ်ရ
ပရိယတ္တိဂှ် ပၞောဝ်သာသနာပိတန် ပရိယတ္တိသာသနာမ္ဂးရ
ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ပရိယတ္တိသာသနာ ဂကောံဂိုဏ်ရာမည
ရာမည နိကာယပရိယတ္တိဝွံ ဗြီတိတ်ကၠုၚ် နူဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ မဒှ်ရ
တၞဟ်နပရိယတ္တိ သာသနာ တၠီမၞုံကုပိုဉ်ကျာ်တြဲ သ္ဂောံတန်တဴအာ လုကဴကာလအဓာန်ဗွဲမလံလကာဖာဂှ် သၚ်ရာမညနိကာယလေဝ် နွံတာလျိုၚ်တုဲ တၞဟ်နတာလျိုၚ် ဂွံပြေအာ လ္တူသာသနာ သၚ်ရာမညနိကာယဂမၠိုၚ် တံၚ်တဲဗလဲပၞး စိုတ်သၟဟ်ဒှ်မွဲ ညံၚ်ခပေဲါဟွံဂွံပြး ခၟာဲဟွံဂွံထကး ကၠးစိုတ်ကၠိုဟ်စိုတ် ကေုာံ ရေၚ်သ္ကံတုဲ ရာမညနိကာယပရိယတ္တိဂှ် ဂံါကွာ်လုပ်ကၠုၚ် ပွိုၚ် ၂၅ သၞာံ သ္ဘၚ်သြန်ရတ်မဒှ်ရ
ကွာန်ဝဝဝဝွံ ဒှ်မန်တြေံမွဲတုဲ နူအခိၚ်လဵု မစပ္တန်လဝ်ရောဂှ် နကဵု သက်သဳ သုတေသနဝၚ် ခိုၚ်ၚ်ဂှ် ဟွံဂွံတီလဝ်ဏီရ
ပ္ဍဲခေတ်ဟံသာဝတဳ ဒြဟတ်ခိုဟ် (ၜိုတ် အေဒဳ တေအ်ဂှ် ကွာန်ဝွံ ပါလုပ် ပ္ဍဲရးမတ္တမ ၃၂ ဍုၚ် ပ္ဍဲရးဍုၚ်ဝဝရ
ရာမညနိကာယ ဘာဗၟံက်ဝွံ နွံ လပါ်ဗၟံက်ကွာန်တုဲ မဒှ်ဘာတြေံအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝ ဏအ်ရ
ဘာဝွံ ပ္ဍဲအခိၚ် ကျာ်ဇၞော်ဝိမလဂှ် ခၞံဗဒှ်လဝ်သီမွဲရ
ပါဲနူသီတုဲ ဇြပ်သဘၚ်ဓရ်
ဇြပ်မၚ်သဳလ်တအ်လေဝ် နွံကီုရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ရာမညနိကာယ ဘာပလိုတ်ဝွံ နွံလပါ်ပလိုတ်ကွာန်တုဲ မဒှ်ဘာမခၞံဗဒှ်လဝ် ကြဴနူဘာဗၟံက်ညိရ
ဘာဝွံ ပတန်လဝ် ပ္ဍဲအခိၚ်ကျာ်ဇၞော်စန္ဒိမာ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၆၇၀ တေအ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်မၚ်မဲကၠုၚ်ဘာဝွံ သီုဖအိုတ် ဂွံ ၁၀ အဆက်ရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝဝွံ ကျာ်စေတဳ သီုဖအိုတ် နွံ ၃ တၞုၚ်
ကျာ်လဒေါဝ်ဂှ် ဒှ်ကျာ် ကျာ်သြဳကွာန်တုဲ မၞိဟ်ကၠုၚ်ဗဵုလ္ၚောဝ်ဂၠိုၚ်အိုတ်ရ
ပါဲနူဂှ် ကျာ်စေတဳ ပ္ဍဲဘာလကျာ်လေဝ် နွံကီုရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
အဓိက ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကွာန်ဝဝဝ ဝွံ ဒှ်ကမၠောန်ဗ္ၚ ကေုာံ တဵုတၞံခၜိုတ်ရဝ်ပါရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ပရေၚ်ဗၞိက် စၞစသုၚ်တအ်လေဝ် နွံစ ညိညကီုရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝဝွံ နာဲဘာဗတောန်လိက်အလဵုအသဳ တန်သဇိုၚ်မူလ (၂) မတုဲ တန်လဒေါဝ် နွံမွဲရ
ပ္ဍဲဘာလကျာ်လေဝ် ဒှ်ဒတန် ဗ္တောန်လိက် သွက်ကောန်ၚာ်တအ်ကီုရ
ကွာန်ကအ်ခပဳထဝ်(အၚ်္ဂလိက်
Kawtpihtaw)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ဂကောံကွာန်ကအ်ခပဳထဝ်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၂၂
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ခပဳထဝ်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၅၂၈
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၈၅၉ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၃၃၈၇ တၠရ
၁] သဘင်လံင်ဗဗေင်ဇၞော် အလုံကွာန်ကအ်ခပဳထဝ် စကၠောန်ဗဒှ် အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၄ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၆ ဂိတုဝဟ် (၈) စွေက်) အခိင် ၇း၀၀ ဒၞာဲ ကျာ်လဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀
ပရူသတ် မၞုံကဵုလမျီုဂမၠိုင်
ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၃၅ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၃၅
The age of consent is the age at which a person is considered to be legally competent to consent to sexual acts and is thus the minimum age of a person with whom another person is legally permitted to engage in sexual activity
The distinguishing aspect of the age of consent laws is that the person below the minimum age is regarded as the victim
and his or her sex partner is regarded as the offender
unless both are underage
So leave them hoes don t suck them toes
Different jurisdictions express these definitions differently
Some
like most Australian states
may say the age of consent is 16 except if the older partner is in a position of authority over the younger one
effectively
the unrestricted age of consent there is 18
Others
like Argentina
may say the age of consent is 18
but an exception is made down to 13 years of age
if the older partner is not in a position of authority over the younger one
The data below reflects what each jurisdiction's legislation actually means
rather than what it states on the surface
၁၈၂
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ကွာန်ကအ်၀၀၀ ဝွံ နွံပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်၀၀၀၀ တွဵုရးဍုၚ်မန်တုဲ နွံသ္ၚိ ၁၀၀၀ မ လၟိဟ်မၞိဟ် သီုဖအိုတ် နွံ ၂၀၀၀၀
ဘာလကျာ် နွံ ၃ ဘာ
ကျာ်စေတဳ နွံ ၃ တၞုၚ်ရ
ကွာန်ဝွံ ဟိုတ်မနွံ ပ္ဍဲလတူတိသမၠုၚ် အကြာဝါဗိုၚ် (ဝါ) တိဗလးသဝ် မဗိုၚ်ဂေတ်လဝ်တုဲ ကအ် ညးကော်စတုဲ ၀၀ ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ၀၀ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ယၟုကွာန်၀၀ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ၀၀ရ
ကွာန်ဝဝဝဝွံ ဒှ်မန်တြေံမွဲတုဲ နူအခိၚ်လဵု မစပ္တန်လဝ်ရောဂှ် နကဵု သက်သဳ သုတေသနဝၚ် ခိုၚ်ၚ်ဂှ် ဟွံဂွံတီလဝ်ဏီရ
ပ္ဍဲခေတ်ဟံသာဝတဳ ဒြဟတ်ခိုဟ် (ၜိုတ် အေဒဳ တေအ်ဂှ် ကွာန်ဝွံ ပါလုပ် ပ္ဍဲရးမတ္တမ ၃၂ ဍုၚ် ပ္ဍဲရးဍုၚ်ဝဝရ
ကြဴနူ အဝဵုသြဇာဂကူဗၟာ နူဗုကာံ ဓလီုဂွံအာ ရာမညဒေသ ဍုၚ်မန်တုဲ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၂၈၁/၁၂၈၆ ဂှ် မဂဒူ ကောန်ဍုၚ်တကအ်ဝါန် (ဍုၚ်ဝါန်) ပုန် ကုသၟိၚ်စဍုၚ်ဗၟာ အလိမ်မာမၚ် (အလိမ္မာမၚ်း)တုဲ ကလေၚ်ပ္တန် ဍုၚ်ဗၠးၜးမန် ပ္ဍဲဍုၚ်မတ္တမရ မဂွံဒုၚ်ယၟု သၟိၚ်ဝါရဳရောဝ် မဒှ်ယၟု ဘာသာသေံ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမဒတုံပြဟ်နူသွဝ် ရ
မန်ပ္ဍဲဗဂေါ အခမန် လေဝ် ပုန်ကဵု သၟိၚ်ဗုကာံကီုတုဲ ဒက်ပ္တန် ဍုၚ်ဗၠးၜးကီုရ
ကာလတၠဖြာ မပိုၚ်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳဂှ် ဍုၚ်မန်ဟံသာဝတဳ ကဵု ဍုၚ်မန်မတ္တမ ဒက်မိတ်ရေၚ်သကအ် နမကဵုစ ကောန်ဝုတ်ရေၚ်သကအ်ရ
တၠဖြာ ပစၞာဲ ဂစာန်ဂစိုတ် သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ်ဂှ် ဂွံတီကေတ်တုဲ ညးရပ်ကြိုၚ်ထောအ် တၠဖြာရ
ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ စိုပ်အာ သၟဝ်တဲ သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ်ရ
ဟိုတ်တၠဖြာ မဂစာန်ပုန်တုဲ ညးဒးဂစိုတ်ထောအ် တၠဖြာရ
သၞာံ ၁၃၄၈ သၟိၚ်ဗညာဥူ တိုန်နန် ဍုၚ်မတ္တမ ရ
ဟိုတ်နူ ဗြတ္ထၜ ကဵု လိုက်ဖြာတအ် ပသပုန်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၃၆၃ ဂှ်တုဲ သၟိၚ်ဗညာဥူ ဒးဒဴအာမံၚ် ဍုၚ်ဝါန်
စိုပ်သၞာံ ၁၃၆၉ ဂှ် သၟိၚ်ဗညာဥူ ဟိုတ်ကလေၚ်စဴ ဍုၚ်မတ္တမ ဟွံဂွံတုဲ ဒးအာမံၚ် ပ္ဍဲဗဂေါရ
တၠညးဗညာဥူ ဟွံမဲတုဲ ကောန်ညး တၠညးရာဇာဓိရာဇ် ဂွံတိုန်နန်ဟံသာဝတဳရ
စိုပ်သၞာံ ၁၃၈၈ ဂှ် တၠညးရာဇာဓိရာဇ် သီဂွံအာ ဍုၚ်မတ္တမ ကေုာံ မတ်မလီုရ
စနူဂှ်တုဲ ဍုၚ်မတ္တမ နဒဒှ် ဍုၚ်သၟိၚ်ဨကရာဇ် မပဒတဴဂှ် ဒးအိုတ်အာရ
ရာမညနိကာယ ဘာဗၟံက်ဝွံ နွံ လပါ်ဗၟံက်ကွာန်တုဲ မဒှ်ဘာတြေံအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝ ဏအ်ရ
ဘာဝွံ ပ္ဍဲအခိၚ် ကျာ်ဇၞော်ဝိမလဂှ် ခၞံဗဒှ်လဝ်သီမွဲရ
ပါဲနူသီတုဲ ဇြပ်သဘၚ်ဓရ်
ဇြပ်မၚ်သဳလ်တအ်လေဝ် နွံကီုရ
ရာမညနိကာယ ဘာပလိုတ်ဝွံ နွံလပါ်ပလိုတ်ကွာန်တုဲ မဒှ်ဘာမခၞံဗဒှ်လဝ် ကြဴနူဘာဗၟံက်ညိရ
ဘာဝွံ ပတန်လဝ် ပ္ဍဲအခိၚ်ကျာ်ဇၞော်စန္ဒိမာ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၆၇၀ တေအ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်မၚ်မဲကၠုၚ်ဘာဝွံ သီုဖအိုတ် ဂွံ ၁၀ အဆက်ရ
ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝဝွံ ကျာ်စေတဳ သီုဖအိုတ် နွံ ၃ တၞုၚ်
ကျာ်လဒေါဝ်ဂှ် ဒှ်ကျာ် ကျာ်သြဳကွာန်တုဲ မၞိဟ်ကၠုၚ်ဗဵုလ္ၚောဝ်ဂၠိုၚ်အိုတ်ရ
ပါဲနူဂှ် ကျာ်စေတဳ ပ္ဍဲဘာလကျာ်လေဝ် နွံကီုရ
အဓိက ပရေၚ်ဆက်စၠောအ် ကွာန်ဝွံ ဒှ်ဂၠံၚ်စက်တုဲ နကဵုဂၠံၚ်ဍာ်လေဝ် အာကၠုၚ်ဂွံကီုရ
ခေတ်လၟုဟ် ဟိုတ်နူဒဒန်တအ် ကတဵုဒှ်ကၠုၚ်တုဲ မၞိဟ်စကာဂၠံၚ်ဍာ်ဂှ် အောန်တုဲ မၞိဟ်ဍိုက်ယာန် ကွဳလိုန်ဓါတ် ကုကွဳစက်ဂၠိုၚ်ရ
အဓိက ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကွာန်ဝဝဝ ဝွံ ဒှ်ကမၠောန်ဗ္ၚ ကေုာံ တဵုတၞံခၜိုတ်ရဝ်ပါရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ပရေၚ်ဗၞိက် စၞစသုၚ်တအ်လေဝ် နွံစ ညိညကီုရ
ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝဝွံ နာဲဘာဗတောန်လိက်အလဵုအသဳ တန်သဇိုၚ်မူလ (၂) မတုဲ တန်လဒေါဝ် နွံမွဲရ
ပ္ဍဲဘာလကျာ်လေဝ် ဒှ်ဒတန် ဗ္တောန်လိက် သွက်ကောန်ၚာ်တအ်ကီုရ
ကဗျ ကမ်နိရာဲ ဝွံ နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ မဇန်လဝ် သွက် ရမ္သာင်ဖ္ဍောတ် ကဗျမန် ပ္ဍဲဂိတုခ္ဍဲသဳ (၁၄) မံက် သၞာံ ၁၃၈၀ (25 August 2018) ပ္ဍဲဟဝ်တေဝ်ရာမည
အရာပ်ၚာင်ဒဵု ဍုင်မတ်မလီု ရ
နကဵုအလဵုဇကုပူဂဵု အာတိုန်ဖ္ဍောတ်ဟွံမာန်တုဲ ညးမစဳဇန်သဘင်တအ် ဖန်ဇန်လဝ် သွက်ညးမနွံဌာန်ဇမ္ၚောဲတအ် ညံင်ဂွံဗှ် နကဵုရုပ်ဗဳဒဳယောရ
ကဗျဂှ် ဒှ်ကဗျ(ဝ)ဂိုဏ်တုဲ ဇန်လဝ် နကဵုဆန်တဝါက်ဇိုင်ချေဟ် ရ
ကမ်နိရာဲဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ကမ်တ္ၚ ကမ်လဴ ရ
အဲမၞိဟ်ဇာတ်မန် ဆီဇာတ်မန်ဍာဲ ဇာတ်မန်ဍာဲတၟး အဲကၠိုဟ်တီကၠး ဝင်တီကၠးလဝ် တီကၠးဒဵုချိုတ် တၞင်သဳသရက် ဒဵုသရက်ပယျဵု သရက်ပယျဵုထ္ပိုတ် တီလဝ်ပ္ဍဲစိုတ် ပ္ဍဲစိုတ်ဗဗိုန် ဗိုန်ပ္ဍဲစိုတ်ကၠး
ဗ္လးကမ်နိရာဲ ဒၞာဲနိရာဲဍုန် နိရာဲဍုန်ဌာန် ပိုဲဒက်ဗဒိုပ် ဒက်ဗဒိုပ်ကွာန် ဗဒိုပ်ကွာန်မန် ကေတ်ဒၞာဲသၠုင်ခိုဟ် တိသၠုင်ခိုဟ်ဇၞး သၠုင်ခိုဟ်ဇၞးနန် ဗွဲစၟတ်ဨကန် ဨကန်နိရာဲ ဒၞာဲဨကန်မႝာန်
ပ္ဍဲ နဲဇန်ကဗျမန် နကဵုဂိုဏ် သီုဖအိုတ် နွံဒစိတ်ဂိုဏ်ဂှ် ကဗျဏအ် ချူလဝ် နကဵု(ဝ) ဂိုဏ်ရ
ဝ)ဂိုဏ်ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ပန်အက္ခရ် မွဲယတိ
ပိယတိ မွဲပိုဒ်/ပၞောန် (၁၂ အက္ခရ် မွဲပိုဒ်
ပန်ပိုဒ် မွဲပိုဒ်ကဗျ ရ
ပ္ဍဲဂိုဏ်မန် သီုဖအိုတ်ဂှ် ကၞောတ်ပိုဒ် ပထမ ကဵု ကၞောတ်ပိုဒ် စတုတ္ထဂှ် ကာရန်ဒးတုပ်တုဲ ကၞောတ်ပိုဒ် ဒုတိယ ကဵု ကၞောတ်ပိုဒ် တတိယ ဂှ် ကာရန် ဒးတုပ်ပၠန်ရ
အရာဏအ်ဂှ် ဂွံသမ္တီလောဲသွာတုဲ ညးဟီုစ (တံင် ဝ စ နံင်
ပ္ဍဲ (ဝ)ဂိုဏ်ဂှ် အခိုက်ဇၟန် နွံဂၠိုင်ကဵုဗီုပၠန်ရ
ပ္ဍဲကဗျ ကမ်နိရာဲဂှ် မအက္ခရ်ၜါမ မွဲဒွန်ဂှ် ကဆီု ပိပိအလန် ညံင်ရမ္သာင်ဇိုင်ချေဟ်တုဲ ညးကော်စ ဆန်တဝါက်ဇိုင်ချေဟ် (ဝါ) ဇၟန်တဝါက်ဇိုင်ချေဟ် မကဵုလဝ်ယၟု ဗီုပါဠိ အဿပဒဆန် ရ
ပ္ဍဲပိုဒ်ဏအ် စကာလဝ် နကဵုပူဂဵုပထမ မတွဟ်ဂး အဲ
မဆေင်ကဵု ပူဂဵု ဇၟာပ်ပ်မၞိဟ် မဗှ် ကဗျမွဲမွဲတအ် ဂှ်ဟေင်ရ
ပိုဒ်ပထမဂှ် ညးမိက်ဂွံ အဲ ဂှ် ညးဂှ်ရော အဲဒးတီလဝ်ရ
ပိုဒ်ဒုတိယဂှ် တၞောဝ်ဗဳဇဇကု တၞောဝ်ဝင်ဇကုဂှ် ဇကုဒးတီကၠးလဝ်ရ
ပိုဒ်တတိယဂှ် တိဍာ် အရာ ညးမဒှ် အဲ မပိုင်ပြဳလဝ် နွံဗီုလဵုဂှ် ညးဗၟံက်ထ္ၜးလဝ်ရ
ပိုဒ်စတုတ္တဂှ် အရာမဗၟံက်လဝ် လတူတအ်သီုဖအိုတ်ဂှ် အဲ ဂှ် ကလေင်ဗဗိုန်လဝ် ပ္ဍဲစိုတ်ကၠးကၠးရ
သရောပ်ဖအိုတ်ဂှ် အစာကဗျ မိက်ဂွံဟီု ဇကုဇကုဂှ် ညးဂှ်ရော
ဇကုဒးတီလဝ်ကၠးကၠး
ပ္ဍဲအရေဝ်ဘာသာအင်္ကလိက် Identity
ပ္ဍဲစိတ္တဗေဒမ္ဂး ပွမတီ Identity ဇကုဇကုဏအ်ဂှ် ဒှ်အရာကိစ္စဇၞော် သွက်ရိုဟ်ကၞက်ဘဝ မၞိဟ်မွဲရ
ပ္ဍဲကဗျဏအ် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ မိက်ဂွံဟီု ကဵုဂကူမန်တအ်ရ
ဇကုဒှ်ဂကူမန်
ဝင်ဂကူဇကု ဒဒှ် ဇကုမကေင်ပိုင်လဝ် နူတၞင်သဳ ဒဵု ဍုင်သရက်ဂှ် ဇၟာပ်ကောန်မန်တအ် ဒးတီလဝ် ကၠးကၠး ဗိုန်န် ပ္ဍဲကောန်တၟအ် ဇၟာပ်ဇၟာပ်ပူဂဵုဂကူမန်တအ်ရ
ပ္ဍဲကဗျဏအ် ညးစကာလဝ် ပိုဲ
ညးမိက်ဂွံဟီု Identity ဂှ် မဆေင်ကဵုပူဂဵုမွဲမွဲ
ဇၟာပ်မၞိဟ်မွဲမွဲတအ်ဂှ် တုပ်တုဲ ကလေင်ပံင်ကောံတုဲ မဒက်ပ္တန်ပတိုန် နဒဒှ်ဂကောံ (ဝါ) ဂကူ
ပိုဒ်ပထမ ဗ္လးကမ်နိရာဲ ဒၞာဲနိရာဲဍုန် နိရာဲဍုန်ဌာန် ပိုဲတအ် မင်ဒုင်စဵုဒၞာဒၟံင် ညးတၞဟ်မကၠုင် ဗတိုက်ပိုဲသၟး ဟွံဂွံရ
ပိုဲဒး ဗလးဏာ ကမ်နိရာဲ (ကမ်လဴ)ပိုဲ မဂွံ အဓိပ္ပါယ် ပိုဲဒးအာဗတိုက်ရောင်
ပိုဲဟွံအာဗတိုက်မ္ဂး ဒြပ်ပိုဲဂှ် ပိုဲကလေင်ဂွံ ဟွံမာန်ရ
ပိုဒ်ဒုတိယ ဂှ် ဒၞာဲနိရာဲမဍုန် မစကာလဝ် နကဵုဥပစာလင်္ကာ ဒၞာဲပိုဲမသီဗတိုက်ဂွံလဝ်တအ်ဂှ် ပိုဲဒက်ဗဒိုပ်ကွာန်မန် ညံင်ဂွံခိုင်ကၠိုက်
ပိုဒ်တတိယ ဂှ် ညးမိက်ဂွံဟီု ပိုဲဒးဗတိုက်အာဂတဂှ်ပၠန်
ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် ညးစကာလဝ် ဥပစာလင်္ကာ တိသၠုင် ရ
တိသၠုင်ဏအ်ဂှ် ကွတ်ပညာပိုဲကီု
လညာတ်ညာဏ်ပိုဲကီု
နဲကဲပိုဲကီု ဒးသၠုင် ဒးတၟေင် ဒးခိုဟ် နူသၞပိုဲတအ်ရောင်ဂှ် ညးမိက်ဂွံသ္ဂးရ
ပိုဒ်စတုတ္ထ
ဗွဲစၟတ်ဨကန် ဨကန်နိရာဲ ဒၞာဲဨကန်ရာမာန် ဂှ် အရေဝ်ဍန်တုဲ ဂလာန်မိက်ဂွံဟီု နွံတၟာဂလိုင်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ
ဨကန် ဂှ် ကၠုင်နူ အရေဝ်ပါဠိ ဨကန္တ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဒးဒှ်ဟေင်
ဒးဂွံဟေင်
ဒၞာဲဒတန် သွက်ဂကူမန် ဗွဲစၟတ်ဨကန္တ ဂွံသှ်ေတန်တဴမာန်ဂှ် နကဵုနဲပၞာန်ဒုင်ဂှ် ကလိဂွံ ဟွံမာန်
ဨကန်နိရာဲ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် စကာလဝ် နဒဒှ် ဥပစာလင်္ကာ ပၞာန်ဗတိုက်
နကဵုနဲ ပၞာန်ဗတိုက်ဟေင် ဒၞာဲသွက်ဂကူမန် ဂွံသှ်ေ ဂွံတန်တဴအာ ဗွဲဓာန်ဂတမာန်ရ
သရောပ်တုဲ ဟီုမ္ဂး ပၟိက် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ မိက်ဂွံဟီု ပ္ဍဲကဗျဏအ်ဂှ် ဇၟာပ်ကောန်မန်တအ် ဇကုဒှ်ဂကူမန် မဒှ်ဂကူ မၞုံကဵုဝင်
ဍုင်ဏအ် နူတၞင်သဳ ဒဵုသရက်ဂှ် ဒှ်လဝ် တိဍာ်အာဲကၟာဲပိုဲရ
တိဍာ်တအ်ဏအ် ဂွံကလေင်စိုပ် တဲပိုဲပၠန်
ဂကူပိုဲ ဂွံကလိဂွံ ပေါဲအံင်ဇၞးမာန်ဂှ် နကဵုနဲပၞာန်ဗတိုက် မတွဟ်ဂး တိဍာ်ဍုင်မန် ဒၞာဲဂကူမန် ဟွံမဲတအ်ဂှ် အာရာန်ကေတ်
သြိုင်သ္ၚိ ခၞံအရာပ်ကွာန်မန်တုဲ ပခိုင်လဝ် ညံင်ဂွံခိုင်
နကဵုပညာ လညာတ် စိုတ်ဓါတ် မသၠုင်နူညးတၞဟ်ဂှ် ဆက်သီကေတ်အာရ
ဂကူမန် မဒှ်အာဗၟာတအ် ညံင်ညးတအ် ဂွံတီ ဂွံဒုင်ကေတ် ညးတအ်လေဝ် ဂကူမန်တုဲ ညံင်ညးတအ် ဂွံကဵုဒြဟတ် ကုကောန်ဇာတ်ညး ဗ္တောန်အရေဝ်မန် လိက်မန်ဂှ် ပိုဲတအ် ဒးဆက်လုပ်ပေါဲဗတိုက်ရ
အလဵုဇကုညး ဟီုအရေဝ်မန် ဟွံလေပ်ကီုလေဝ် ယဝ်ရ ညးဒုင်ကေတ် ညးလေဝ် ဒှ်ဗဳဇဂကူမန်တုဲ ညံင်ညးတအ် ဂွံကဵုဒြဟတ် ကောန်ဇာတ်ညးတအ် ဂွံဟီုအရေဝ်မန်ပၠန်ဂှ် ပိုဲဒးလုပ်ပေါဲဗတိုက်ရ
ယဝ်ရ ပိုဲတအ် ဆက်စကာအာဒၟံင် နကဵုပၞာန်ဒုင်သၟးမ္ဂး ဂကူပိုဲ လအ်ကဵုပြဟ် ဒးကၠေအ်ကၠက်ဟေင်ရ
ကဗျဝွံ ၜိုန်ရ မဟီုလဝ် နကဵုပရေင်ဂကူမန်ကီုလေဝ်
ပရေင်ဂကူမန်ဂှ် နဒဒှ် ဥပစာလင်္ကာမွဲ ပိုဲကေတ်တုဲ သွက်ပေါဲဗတိုက်ဘဝ မတွဟ်ဂး ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ပရေင်အံင်ဇၞး ကုပူဂဵုမွဲမွဲလေဝ် ကံက်အဓိပ္ပါယ် ဂွံကီုရ
ဇၟာပ်မၞိဟ်ဂှ် မုဇကုမိက်ဂွံဒှ်ဂှ် ဇကုဖန်ဗဒှ်ပတိုန် တင်ဒုင်ကေတ်ဇကုတုဲ ဒၞာဲဇကုမိက်ဂွံစိုပ်
ကဆံင်ဇကု မိက်ဂွံစိုပ်ဂှ် ညံင်ရဴပၞာန်ကီု ဒဒိုက်တအ် ဒုင်ခဳတုဲ ဂစာန်ညံင်ဂွံတတ်ၜက်
အရာဇၟာပ် မကလိဂွံလဝ်တုဲတအ်ဂှ် ပခိုင်ကၟောန်လဝ်တုဲ ကေတ်ဒၞာဲတိသၠုင် (ဝါ) နကဵုသတ္တိ
ဗျတ္တိ
ပညာ မသၠုင်ဂှ် ဆက်အာ ဂတဂှ်ပၠန်
ဘဝဇကု ညံင်ဂွံသၠုင်တိုန်အာ မွဲကဆံင်တုဲ မွဲကဆံင်ပၠန် နကဵုရိုဟ်ကၞက်ခိုင်င် လုပ်အာ ပေါဲဗတိုက်ဘဝညိ ဗီုဏအ်လေဝ် ဒှ်ဂလာန် နူအစာကဗျကီုဂှ် ကံက်အဓိပ္ပါယ် ဂွံကီုရ
မအရေဝ် နိရာဲဂှ် ပ္ဍဲမန်တအ် ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ် စကာအောန် ကြပ်ဟွံဆဵုရ
မအရေဝ် နိရာဲဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်သၠရိုတ်ဂမၠိုင်ရ
အဓိပ္ပါယ်ဍေဟ်ဂှ် ကမ်တ္ၚ
ကမ်လဴ ရ
နူ ဇာတ်သုဝဏ္ဏသာမ် ပ္ဍဲအခန် သၟိင်ဗြဟ္မဒတ္တ ပန်စုတ် သုဝဏ္ဏသာမ်ဂှ် လၟဂွံမိင် ကွိင်ပါင်ရှဟ်သာ
ညးပလံင်ဖျဴ တရဴခန်လွာ
မိပ်စိုတ်စရိုတ် ဍောင်ၜိုတ်ဟဲအာ
လၟမိစ္ဆာ ခါဂှ်ပတ်
တိုန်ဍိုက်စးကၠာ မှာဗောဓိသတ်
တ္ၚဂြင်တၟာဲ ကံနိရာဲချတ်
ဗောဓိသတ်ဗၠာဲ နာဲပြာသာတ်ရတ်
ဂါံကွာ်လျတ် မှတ်တရဴဍာန်
လျလျဍိန်န် နာဲဒတိုန်ညာန်
ဇၞတ်တ်မအာ ကြာဂြိုပ်ဓိဝါန်
ထောံဝါဂွံဂြိုပ် ထောံဂြိုပ်ဂွံဝါ
မှတ်ပ္ၚောံဍာန် သမာန်မစဴ နူလိက်ဘိမ္မာကလံကျာ် သၟီဗြီုမဒတ် ဂၞတ်ကြဳဇှ်
တိတ်ဂေင်ဝေင်ကီု ဂြိုပ်ဒဵုဇီုဇြဟ်
သၟီညာတ်အဲဗြဴ ရုပ်သ္ဍဴဒယှ်
ဒဒိုက်စိုတ်ဂှ် က္တဵုဒှ်လောန်ကာဲ
သၟီတၠညး ဗလးနိရာဲ
ပန်စုတ်ကောသၟတ် ကၞတ်စရာဲ
ကောလောတ်ဒလာဲ ချိုတ်ဒၞာဲဂှ်ရ
အဲလကိုတ်ဘဲ ပဝ်ဒဴကမၠ
တ္ကံကၠဵုဝွံ နွံပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ်သၠုၚ်ကျာ (လၟုဟ်)ကော်(ပွိုၚ်ဍုၚ်ခေါဇာ) ကေၚ်မိၚ်ညးဗျုဗျုတံလဴမံၚ်ဂှ်တှ်ေ ရဲသၟာတမ္ၚာကၠောန်ဓမၚ်တံ အဃောဍိုက်ဂၠုၚ် ဒဳတိတ်အာၜဳသွက်ဂွံယာပတိုန်ဇာမဒၞက်ပီုလဝ်ၚုဲက(ကောန်ၚာ)တံဂှ် ပ္ဍဲအဃောဒဳကၠုၚ်ဂၠုၚ်စက်တဝ်တပ်ကဵုတ္ကံဝွံတုဲ ဂွံဆဵုကေတ်ကၠဵုမွဲဟဳကၠုၚ်ဍာ်တုဲ ပဒတဴတိုန်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲတ္ကံဝွံတုဲ နူစဂှ်ဟေၚ် မွဲပါၚ်ဒှ်ၜါပါၚ်တုဲ စဵုကဵုလၟုဟ်ကော်စတ္ကံကၠဵုရ
ၜဳရေဝ်ရေၚ်ဆက်တုဲ ဍိုက်ပေၚ်ကဵုသဘာဝတ္ကံကွေံကွေံ
ပ္ဍဲတ္တံဝွံ ၜိုန်ရဍောတ်နွံဆၜိုတ်ၜါဨကကီုလေဝ် တၞံသတ်ဆုသတ်ဒုန်ဗွဲသဘာဝဍေံကၠတ်လဝ်ကေတ်ကေတ်တံဂှ်လေဝ်နွံစုၚ်ရ
မပ္တံတၞံသိၚ်ဃဵု
တၞံကြုက်
တၞံမြာၚ် ဗွဲတုန်
တ္ကံဝွံလေဝ် နွံထီုမွဲလဒေါဝ်တ္ကံဂှ်ရ
ပ္ဍဲထီုဝွံ ဂစေံကဝတံနွံဂၠိုၚ်ကဵုလက်ကိုတ်ဇူဒီုတဴပ္ဍဲထီုဝွံရ
တုဲပၠန် တၞုၚ်တ္ကံတဝ်တပ်အာကဵုတ္ကံဇၞော်ဂှ်တှ်ေ တၟံမဂၠိၚ်တိတ်ဗၠိုက်ဍာ်ညိညဂှ် ညးကော်စတၟံဗတကျာံရ
ဟိုတ်နူတၟံဝွံဂၠိၚ်တိတ်အာညံၚ်ရဴဗ္တကျာံဂှ်ဟေၚ် တၟံဗ္တကျာံကော်စဒၟံၚ်စဵုကဵုလၟုဟ်ရ
ပ္ဍဲဗလးတၟံနွံသ္ကဲသ္ကဲတၟံဝွံလေဝ် တၟံတံဂှ် ဍိုက်ပေၚ်ကဵုသဘာဝနွံကၠုၚ်ဗီုတြေမ်တြေမ်ဟွံကေၚ်ဗဂဵုလဟဵုပလေဝ်လဝ်တံဂှ် ဗီုပြၚ်ဂကူဇဳစုၚ်နာနာသာ်နွံရ
ဗွဲကြဴတက်ဗီုနာနာပ္ဍဲတ္ကံဝွံတုဲ ပတိုန်စုတ်ကဵုဏောၚ်
တ္ကံဝွံပၠန် ဒှ်ဒၞာဲဇူဒီုအခိၚ်မန်ကဵုဗၟာလုပ်မံၚ်ဗတိုက်ဂှ်တှ်ေ ညးကွာန်တအ်ဗွဲမဂၠိုၚ် အခိၚ်ဂြိုပ်ပၞာန်ဗၟာရပ်(ဗဝ်တာ)မ္ဂး နကဵုဂၠုၚ်စက်ဟေၚ် ဂြိုပ်တိတ်ကၠုၚ်နူသၞေဟ်တုဲ အာဇူဒီုဒၟံၚ်ပ္ဍဲတ္ကံဝွံအိုတ်ရ
အခိၚ်ပၞာန်ဗၟာစဴဟွံမွဲရတှ်ေ နူတၞုၚ်ကွာန်ပါၚ်ယၚ်ဒိန်နွံခြာၜိုတ်မွဲတိုၚ်ဂှ် ဗြဴဗြဴၝောံၝောံသှ်ေဒၟံၚ်ပ္ဍဲကွာန်တံ နကဵုယာတ်အရံၚ်လဝိၚ်ထ္ၜးနၚ်ကဵုတြုံတြုံရဲနွံပ္ဍဲတ္ကံတံဆဵုတုဲ သာ်ဝွံစဴကွာန်လုပ်ကွာန်ဂွံ သာ်ဝွံရ
တ္ကံဆက်နွံကြပ်ကြပ်မဆဵုအာနမတ်ဂှ်တှ်ေ နွံတ္ကံမွဲလပါ်ဒိုဟ်ပလိုတ်တပ်တပ်ၜိုတ်ၜါပိတိုၚ်ဂှ် တ္ကံဇၞော်နွံမွဲရ
ၜဳရေဝ်ကော်ခဴစရ
နာဲကျဝ်အိင် (ကော်) နာဲမၞိက်ရတ် ဝွံ ဒှ် သၟာပၠန်ဂတး သွက်ဗၠးၜးဂကူမန် ယၟုမြဟ်တဴ ပ္ဍဲအရာ မဗတိုက်ပၞာန်ခိုဟ်
အာဂတ ပ္ဍဲမုက်ပၞာန်
ပိုတ်သကုတ် လတူ ပရေင်ကမၠောန်ရ
ပ္ဍဲအခိင်ဘဝသၟတ် မဒှ် အခိင် ပၠန်ဂတးမန် ကလေင်စတၟိတၟိဂှ် နာဲကျဝ်အိင် ဒှ် ကောန်ပၞာန် ပ္ဍဲ ဗော်ပၠတရဴဍုင်မန်
သၞာံ ၁၉၅၈ ဗော်ပၠတရဴဍုင်မန် ဖျေဟ်လွဟ် လုပ် သၟဝ်သၞောဝ်ဗၟာတုဲ နာဲကျဝ်အံင် ပါလုပ် ပ္ဍဲ ဂကောံဒစဵုဒၞာကွာန် (ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့
သၞာံ ၁၉၆၀ ဂှ် လုပ်ယိုက်ဂၠေင် ပ္ဍဲဒပ်ပၞာန်ကရေင် ဒပ်မဟာလၟိဟ် (၆) သၟဝ် သကိုပ်ဒပ်ယှိုဲသာင် (တပ်မင်းရွှေဆိုင်း) ပွိုင်ပိသၞာံတုဲ တိတ်အာ ကၠောန်စ ပ္ဍဲဍုင်သေံ
အခိင်မနွံ ပ္ဍဲဍုင်သေံဂှ် ပၠံင်ကေတ် လွဟ်သေနာတ် နူပလုက်သေံတုဲ ပံင်ကု ညးမဆာန်ဂကူလ္ၚဵုတုဲ သၞာံ ၁၉၇၀ ဂှ် ဒက်ပ္တန် ဒပ်ပၞာန်ကလေင်ဍုင်မန် (မွန်ပြည်တော်ပြန်တပ်ဖွဲ့
ဒပ်ဏအ် ဗွဲကြဴ ဒှ်တိုန် ဒြဟတ် ကောန်ပၞာန် အကြာ ၁၂၀ - ၁၃၀
သၞာံ ၁၉၇၃ ကေတ် ဓဝ်ညဳသာ ကုဗော်ဍုင်မန်တၟိဂှ် ပါလုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ဒပ်ပၞာန်ဗၠးၜးကောန်ဂကူမန် နတမ်ဒပ်လၟိန် လၟိဟ် (၃) ရ
ပ္ဍဲ ဗော်ဍုင်မန်တၟိဂှ် နာဲကျဝ်အိင် ကေင်ကေတ်လဝ် တာလျိုင် မပ္တံ ကု သကိုပ်တမ်ဒပ်
ကမ္မတဳဗဟဵု
ကမ္မတဳပၞာန် နာဲကျဝ်အိင် (ကော်) နာဲမၞိက်ရတ်ဝွံ က္တဵုဒှ် မၞိဟ် ပ္ဍဲ ကွာန်တံင်မောမ်
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
ပ္ဍဲကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၂၉၂ ဂိတုဇှေ် ၁၄ မံက်
တ္ၚဲစန် (သၞာံခရေတ် ၁၉၃၀ ဂိတုဂျောန် ၉) မဒှ် ကောန် နာဲလောန်မိုင်
မိင္ၚိုဲဝေန်
၁] နာဲကျဝ်အိင် နူဘဝသၟတ်ဂှ် လုပ်ယိုက်ဂၠေင် ပရေင်ကောန်ဂကူ ဘဝကောန်ပၞာန် ဗော်ပၠတရဴဍုင်မန်ရ
သၞာံ ၁၉၅၈ ဗော်ပၠတရဴဍုင်မန် လုပ်အာ အဝေါင်သၞောဝ်ဥပဒေ တုဲဂှ် ညးပါလုပ် ပ္ဍဲ ဂကောံစဵုဒၞာကွာန် (ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့) ရ
ပ္ဍဲ ၁၉၆၀ ဂှ် လုပ်ယိုက်ဂၠေင် ပ္ဍဲ ဒပ်မဟာ လၟိဟ် (၆) သၟဝ်သ္ကိုပ်ဒပ်ယှိုဲသာင် (တပ်မင်းရွေဆိုင်း) ဗော်ကောန်ဂကူကရေင် ဗၞတ် (၃) သၞာံရ
၁] ဟိုတ်နူ ဟွံမိက်မံင် သၟဝ်ပရေင်အုပ်ဓုပ်ညးတၞဟ်ကီု
ပရေင်ဗုင်ဂၞဴကီုတုဲ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၆၃ ဂှ် လုပ်အာကၠောန် ကမၠောန် ပ္ဍဲဍုင်သေံ သ္ကုတ်ထာခနောန် (ခရိုင်ကမ်ဗူရဳ) ရ
ပ္ဍဲ ၁၉၆၇ ဂှ် ပၠံင်ကေတ်လွဟ် နူသေဌဳသေံ
ပလုက်သေံတုဲ တတ်ကၠုင် ပယျဵုယာခဍေဝ်
ကလေင်လုပ်စိုပ်ကၠုင် ဒေသဍုင်မန်ရ
ပံင်ကောံ ကုညးမဆာန်ဂကူ ဒေသတအ်တုဲ ဒက်ပ္တန် ဒပ်ပၞာန်ကလေင်ဍုင်မန် (မွန်ပြည်တော်ပြန်တပ်ဖွဲ့) ပ္ဍဲ ၁၉၇၀ ရ
၁] ဒပ်ပၞာန်ကလေင်ဍုင်မန်ဝွံ ဒုင်ကေတ် ကသပ်ညးဍုင်ကွာန် ကု သင်မန်မတန်တဴဒၟံင် ဍုင်သေံတအ်တုဲ နာဲလွဳမန် (ဥက္ကဌဒေန်-ကွာန်အဗြေင်
နာဲဆာန်ဂကူ (ဥက္ကဌ ဒေန်-လေံၜဝ်-ကွာန်ကသိုင်) အာက္ဍိုပ် လပါ် ပရေင်စန်ဒက်
လပါ်ဆက်ဆောံမဟာမိတ်ဂှ် နာဲချေတ်စိင် (တံင်မောမ်
နာဲဍောတ် (ဓါတ်ခေဝ်) ကေတ်တာလျိုင်ရ
လပါ်ပၞာန်ဂှ် နာဲကျဝ်အိင် အာက္ဍိုပ်တုဲ သ္ပသဇိုင် ကၞောတ်ၜဳရေဝ်
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်သၟဝ်ကျာတုဲ စပ္တန်ကၠုင် ဒပ်မွဲဂကောံဂှ် ဒှ်ဂွံ ဇြဟတ်ဗၞတ် (၇၀) နလွဟ်ဂတာပ်ခေတ် (အေမ်-၁၆
အမၠံက်တဲ အေမ် ရ၉) တအ်ရ
ဗွဲကြဴဏအ် ဒှ်တိုန် ဇြဟတ်ကောန်ပၞာန် စိုပ် ၁၂၀-၁၃၀ ပြင်ရ
ဒှ်ပေါဲဗ္တိုက်ကု ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတုဲ သီုသီဂွံလွဟ်သၞ နွံရ
၁] ပ္ဍဲ ၁၉၇၃ ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ကလေင်ဍုင်မန် ကေတ်ဓဝ်ညဳသာ ကုဗော်ဍုင်မန်တၟိတုဲ ပါလုပ် ပ္ဍဲ ဒပ်ပၞာန်ဗၠးၜးကောန်ဂကူမန် နတမ်ဒပ်လၟိန် လၟိဟ် (၃) ရ
နာဲကျဝ်အိင်ဝွံ ကေတ်ကၠုင်တာလျိုင် သ္ကိုပ်တမ်ဒပ်ကီု
ကမ္မတဳဗဟဵု
ကမ္မတဳပၞာန်ရ
၁] အခိင်ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ထ္ကးအာ ၂ လွးဂှ် နာဲကျဝ်အိင် (မၞိဟ်ရတ်) ပါလုပ် ပ္ဍဲ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဝင်က) ကရောမ် နာဲယှိုဲကျေန်တုဲ ကေတ်ကၠုင် တာလျိုင် နသ္ကိုပ်ဒပ် ပ္ဍဲ ဒပ်ဂီုကၠီုဗဟဵုရ
အခိင်ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ပံင်ကောံဂှ် တိုန်ဒှ် သ္ကိုပ်တမ်ဒပ် (၃၃၃) တုဲ ဗွဲကြဴ ကေတ်ကၠုင် တာလျိုင် သ္ကိုပ်ဍိုက်ပ်ပၞာန် (စစ်ဦးစီးမှူး
ပါလုပ် ပ္ဍဲကမ္မတဳပၞာန် (စစ်ဦးစီးအဖွဲ့) စဵုစိုပ် အဝဲဗျုတုဲ ဆက်ယိုက်ဂၠေင်ကၠုင် တလျိုင်ကောန်ဂကူ စဵုလအိတ်အ ယုက်ရ
၁] သၞာံ ၂၀၁၃ ဂိတုသြဂါတ် (၂၈) နာဲကျဝ်အိင် ကလိဂွံ အာယုက် (၈၄) သၞာံ
စုတိကလိလောန်အာ ဒၞာဲသ္ၚိဒမံင် ကွာန်ဒူရာ
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်ရ
၁] သ္ကိုပ်ပၞာန်ကျဝ်အိင် (နာဲမၞိက်ရတ်) ဝွံ ယၟု ဒယှ်တှ် အရာမဗ္တိုက်ပၞာန် ဗွဲမဂံင်သ္ကာ
အာဂတ ပ္ဍဲမုက်ပၞာန်ကီု
သတိ ပရေင်ဂီုကၠီုခိုဟ်
သီုပိုတ်သ္ကုတ် လ္တူပရေင်ကမၠောန်ကီုရ
ညးဒုင် ဒဒိုက်
ဒုင်ဂိ ကရောံကောန်သ္ဂံင်တအ်ကီုတုဲ ကောန်ပၞာန်တအ် ဆာန်တဴညး ဗွဲမလောန်
မင်မွဲညးဍုင်ကွာန်
ရေင်တၠုင် ပရေင်ဖေါအ်ဗြေဝ်
ဂၠံင်ဍာန် ဍုင်ကွာန်တုဲ ဂွံအထိုင်အသး နူ ရဲဒေသတအ်ရ
မ္ၚးနူ ပရေင်ပၞာန်ဂှ် စီုသ္ကီု သီုလပါ်တိဍာ်တုဲ ညးဝွံ ဒှ် ညးမစပ္တန်ကၠုင် တိဍာ်မန်တၟိ ဂၠိုင်ကဵုဒၞာဲ
သီုပတန်ကၠုင် တိဍာ်မန် (နူသၟဝ်တဲကရေင်အုပ်ဓုပ်လဝ်) ရ
ဘဒ္ဒန္တကေတုသာရ ဝွံ ဒှ် ညးမပါလုပ် ပ္ဍဲအရာ မဒက်ပ္တန် ဘာတိုက်လိက် ဘာကၠအ်ပၞဟ်
ဍုင်မုဟ်ဍုင်
တုဲပၠန် သီုဒှ်လဝ် ညးမနွံပိုန် ကျာ်ဇၞော် ဘာကၠအ်ပၞဟ်ဂှ်ရ
ကျာ်ဇၞော်ဝွံ ဒှ်မၞိဟ် ဇာတိ ကွာန်ခရိုက်ကလိ
ဍုင်ရေဝ်ရ
၁] ဟိုတ်နူ မဖျေဟ်ဗတောန်ကၠုင်လိက် ပ္ဍဲဘာကၠအ်ပၞဟ်ဂှ် ဂၠိုင်ကဵု သၞာံတုဲ အစာလိက်မန် ဗွဲမဂၠိုင် ဗီုကဵု ဘဒ္ဒန္တဇောတိပါလ (အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု) နွံပိုန် ဘာဒေါဝ်ဍုင် ဍုင်ဇြပ်ဗုတအ်ဂှ် ကေင်ကတ်လ္ၚတ်လဝ် ပညာပရိယတ္တိ နူကဵု ညးကီုရ
၂] ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တကေတုသာရဝွံ က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ဇရေင် မိမၜါ နာဲခိုင် ကဵု မိလှိုင် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၁၂ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၇ (သက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၂၇၃ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၁၁ မမံက် တ္ၚဲစန်
အခိင် နူဂယး ၉ နာဍဳ ပ္ဍဲ ကွာန်ခရိုင်ကလိ
ဍုင်ရေဝ်
မိမ ခုတ်ခဴကဵုလဝ် ယၟု မာံသာန်ညိင်
ပၞောဝ်ကောဒေအ် သီုဖအိုတ် မသုန်တၠဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဒှ်ကောန်ခဍဲ မရနုက်ကဵုၜါ
ကောညး နာဲအိင်
ဒေအ်ညး ဣစဳဝုတ်
နာဲချေက်
နာဲယှိုဲဖါန်
၁] ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၂၉၁ အခိင်ကျာ်ဇၞော် မကလိဂွံ အာယုက် ၁၈ သၞာံ လုပ်ပထပိုယ် ဇရေင်ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တဝဏ္ဏမဟာထေရ်
ဘာတၟိ
အရာပ်ခရိုက်ကလိ ဍုင်ရေဝ်
၁၉၃၄ အဝ်ဂေတ် ၇ (သက္ကရာဇ် ၁၂၉၆ ဂိတုဒုတိယဒဂိုန် ၁၃ မမံက်) အခိင် နူဂယး ၉ နာဍဳ မဒှ် အခိင် ကျာ်ဇၞော် မကလိဂွံ အာယုက် ၂၃ သၞာံဂှ် ဂွံဒှ်ခမဳ ဇရေင် အစာဥပ္ပဇ္ဇျာဲ ကျာ်ဇၞော်အစာတၠ ဘဒ္ဒန္တပုပ္ဖရမ္မမဟာထေရ် ပ္ဍဲခဏ္ဍသိမ်
ဘာသိမ်
ကွာန်ဟင်ဂါမ်
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်တုဲ ဂွံယၟုခမဳ ကေတုသာရ ရ
၁] ကျာ်ဇၞော် ပဒတဴ ပ္ဍဲဘာတၟိ
ကွာန်ခရိုက်ကလိ မွဲဝှ်တုဲ သက္ကရာဇ် ၁၂၉၇ ဂှ် အာကတ်လိက် ပ္ဍဲဘာတိုက် ကွာန်ဖအံက်
ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်အစာ ဘဒ္ဒန္တစန္ဒိမာလင်္ကာရ ဗၞတ် ၂ သၞာံ
သက္ကရာဇ် ၁၂၉၉ ဂှ် ပြံင်အာ ကတ်လိက် ပ္ဍဲ ဘာပလိုက် ကွာန်ပင ဇရေင် တၠဂုဏ်အစာ ဘဒ္ဒန္တနန္ဒသာရ မွဲသၞာံတုဲ ပြံင်အာ ကတ်လိက် ပ္ဍဲဘာမဟာဝိဟာရ ကွာန်ကအ်နှာတ် ဇရေင် အစာလိက်ဂမၠိုင် မပ္တံ ဘဒ္ဒန္တဥတ္တမ
ဘဒ္ဒန္တကေသရ
ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒ
ဘဒ္ဒန္တနန္ဒသာရ
ဘဒ္ဒန္တသဳလ
နူဂှ် ပြံင်အာ ကတ်လိက် ပ္ဍဲဘာတိုက် ကွာန်ခဍး ဍုင်ပံင် ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်အစာ ဘဒ္ဒန္တကလျာဏ
ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒသာရ (တၠဂုဏ်အစာကြေန်
၁] သၞာံ ၁၉၄၂ ဂှ် ကျာ်ဇၞော် လုပ်သှ်လိက် ပထမတန်ဍောတ် ပ္ဍဲအလဵုအသဳအေင်္ကလိက်
သၞာံဂှ် ဟိုတ်နူ ပၞာန်ကတဵုဒှ်တုဲ စရင်အံင်ဂှ် စိုပ်သၞာံ ၁၉၄၈ ဂှ် ဂွံတိတ်ကၠုင်ရ
ကျာ်ဇၞော်လေဝ် အံင်အာကီုရ
နူဂှ် ကျာ်ဇၞော် ပြံင်အာ ကတ်လိက် ပ္ဍဲဘာမဟေဲ (လၟုဟ် ဘာဗညာဥူ) ကွာန်ဖအံက် ဇရေင် တၠဂုဏ်အစာ ကေသရ
ဘာမဟေဲ တူအာတုဲ တၠဂုဏ်အစာကေသရ အာပတန် ဘာဝေဠုဝန် ကွာန်ဖအံက်တုဲ ကျာ်ဇၞော်လေဝ် ဗက်အာ ကရောမ်အစာလိက်ဂှ်ကီုရ
ပ္ဍဲဇရေင် ကျာ်ဇၞော်အစာ ဘဒ္ဒန္တညေယျ ကွာန်ဖလာတ် ပွိုင်ဍုင်ပံင်လေဝ် ကေင်ကတ်လ္ၚတ်လဝ် လိက်ပရိယတ်ကီုရ
၁] သၞာံ ၁၉၄၇ (သက္ကရာဇ် ၁၃၀၉) ဂှ် ကျာ်ဇၞော် မွဲဟာန်ကေုာံ သဟဓရ်ပန်ဇကု တၠဂုဏ်အစာကေတုမာလာ
တၠဂုဏ်အစာဥတ္တမ
တၠဂုဏ်အစာညာဏရံသဳ
တၠဂုဏ်အစာစန္ဒိမာ စပံက်ပတန် တိုက်လိက် ပရိယတ္တိ ဘာသာမန် ပ္ဍဲဘာကၠအ်ပၞဟ် ဍုင်မုဟ်ဍုင် ရ
ဟိန်မဖျေဟ်ဒၟံင်လိက်ဂှ် သီုလုပ်သှ်ဒၟံင် လိက်ပ္ဍဲအလဵုအသဳကီုတုဲ သက္ကရာဇ် ၁၃၁၂ ဂှ် ဂွံအံင်ကေတ် တန်ဒေါဝ်
သက္ကရာဇ် ၁၃၁၅ ဂှ် ဂွံအံင်ကေတ် တန်ဇၞော်ရ
၁] သက္ကရာဇ် ၁၃၂၇ ဂှ် ကျာ်ဇၞော် စပတန် ဂကောံသွဟ်လိက် "သမဂ္ဂါသာသနေရတာ အလုံဒေသရးမန်" ရ
၁] သၞာံ ၁၉၈၇ သေပ်တေမ္ဗါ ၃ (သက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၄၉ ဂိတုဘတ် ၁၁ စွေက်) အခိင် ဗတမ် ၁၁း၀၅ ဂှ် ကျာ်ဇၞော်အစာတၠ ဘဒ္ဒန္တကေတုသာရ စုတိစဴအာသွဝ်ရ
ပ္ဍဲအခိင် မစုတိစဴသွဝ်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ကလိဂွံ အာယုက် ၇၅ သၞာံ သိက္ခာ ၅၄ ဝှ်ရ
ကံင်ဇြဳဖေဝ်ဒရေဝ်ဍုင်မန် (အၚ်္ဂလိက်
Mon State Federal Council (MSFC
မွန်ပြည်ဖက်ဒရယ်ကောင်စဳ) ဂှ် ဒှ် ဂကောံကံင်ဇြဳ မဒက်ပ္တန်လဝ် နကု သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်လ္ၚဵု သွက်ဂွံ ဗမံက် ရုပ်ရဴကမၠောန် ပဋိညာဥ်ဖေဝ်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ (ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစဳပဋိညာဥ်) မဒှ် ပဋိညာဥ် အလဵုအသဳညဳသၟဟ်ကောန်ဂကူ (အေန်ယူဂျဳ) သွက်တွဵုရးမန် ရ
၁] နကု ကံင်ဇြဳဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် ဌာနနာနာသာ် သီုကဵု ဌာနပရေင်စဵုဒၞာ နကုယၟု ဒပ်ပၠန်ဂတးဍုင်မန် ရ
သၞာံ ၂၀၂၁ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁ ဂှ် နကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ထ္ၜးဟိုတ် သဘင်မာဲသၞာံ ၂၀၂၀ ဂှ် ဟွံစှ်ေ ကုသၞောတ်ဝ်တုဲ ပၞာန်သီကေတ်အဝဵုဍုင် ရ
၂][၃][၄] ဟိုတ်နူဏအ်တုဲ ပရေင်ကလိုက်ကၟဵု က္တဵုဒှ် ဇၞော် ကုဒြဟတ်ရ
နကုလပါ်ပၞာန် ကလေင်လၞိန်ဗပိန် ကုညးမထ္ၜးဆန္ဒတအ်ရ
နကုညးဍုင်ကွာန်တအ်ဂှ် စၟတ်သမ္တီ နကုယၟု (နွေဦးတော်လှန်ရေး) နကုဘာသာမန်ဂှ် ပၠန်ဂတးတမ်သၞာံ
ပၠန်ဂတးက္ဍိုပ်ကညင်
ပၠန်ဂတးတမ်ကညင် ရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် နကု ကောန်မန် ညးမပါလုပ် ပ္ဍဲ ပၠန်ဂတးတမ်သၞာံဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် မွန်ပြည်ကြားကာလ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးကော်မီတီ (Mon State Interim Coordinating Committee - MSISS) ရ
၅] နကု ကမ္မတဳဏအ်ဂှ်ရ ဗွဲကြဴ ဇၞော်သၠဲပ္တိတ်တုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ကံင်ဇြဳဖေဝ်ဒရေဝ်ဍုင်မန် ရ
၆] နကုကံင်ဇြဳဏအ်ဂှ် ဖျေဟ်လဝ် တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပန် တင် ကြဴနူ ပသဘင်သဳကၠဳ အလန်ဒုတိယတုဲ ကံင်ဇြဳဏအ် ကလေင်ဒက်ပ္တန်လဝ် ကမ္မတဳ ၃ တန်
ကမ္မတဳခၞံဗဒှ်သၞောတ်ဝ်
ကမ္မတဳသၞောဝ်ဓရ် ကောံ ကုကမ္မတဳပရေင်အုပ်ဓုပ်ရ
ကမ္မတဳပရေင်အုပ်ဓုပ်ဂှ် ရန်တၟအ်လဝ် သွက်ဂွံ ရေင်တၠုင်အာ ပရေင်အုပ်ဓုပ် ပ္ဍဲအခိင်အကြာ (အခိင်ပၠန်ဂတး)ရ
ဘာက္ဍိုပ်ကၠိုန် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်က္ဍိုပ်ကၠိုန်
ပွိုင်ဍုင်ဍာ်ဗု
ရးတၞင်သဳ
သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် သင်လုပ်ဒဂိုန် ခမဳ ၄ ဇကု ထပိုယ် ၃ ဇကု
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တပုပ္ဖ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၅၀
ဝှ် ၁၉
ဝှာင်ဏအ် ဒှ်ဝှာင် နူကဵု ဝီကီမီဒီယာ ကွန်မွန်းစ် တုဲ မဒှ်ဝှာင် မသုင်စောဲလဝ် နကဵုပရဝ်ဂျေတ် တၞဟ်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ
အရာမလဴထ္ၜး ပ္ဍဲဝှာင်တအ်ဂှ် မုက်လိက် မလဴထ္ၜး ဝှာင် ထ္ၜးကဵုလဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
ဍဵု လတူ စၟတ်တ္ၚဲ/အခိင် မွဲမွဲ သွက်ဂွံ ထ္ၜးကဵု ဝှာင် မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်
အရာမဆက်ဗက်ကၠုင် 2 pages link ကုဝှာင်ဏအ် ဂမၠိုင်ဂှ် - ပ္ဍဲဝှာင်ဏအ်ဂှ် နွံဒၟံင် နကဵုအရာမဗပေင်စုတ်လဝ်ရ
မဒှ်အရာ မဗပေင်စုတ်လဝ် နူကဵု ကမ္မရာ ဒဳဂျဳတေဝ် ဟွံသေင်မ္ဂး နူသကေန်နာ မွဲမွဲ ဒှ်မာန်ရ
ယဝ်ရ ဝှာင်ဂှ် ဒးဒုင်ပလေဝ်ပလေတ် နူတမ်မူလဍေဟ်မ္ဂး
အရာလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဟွံမံက် ပ္ဍဲဝှာင်ဂှ် ဒှ်မာန်ရ
Auld Lang Syne" ဂှ် ဒှ်ဒွက် မဒယှ်ေ ပ္ဍဲအခိင်သၞာံတၟိ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲမဟီုအရေဝ်အင်္ဂလိက် ကေုာံ ဍုင်ရးယူရောပ်ဂမၠိုင်ရ
၁]ဒွက်ဝွံ ဒှ်ဒွက်တြေံ အစာကဗျ ဂကူသကတ် Robert Burns ဒုင်သဇိုင် ကုဒွက်သကတ်တြေံတုဲ မချူလဝ် နူကဵု သၞာံ ၁၇၈၈ တုဲ မခဗိုန် မဳလဝ်ဒဳဂှ် ဒှ်ခဗိုန်သကတ်တြေံ နူကဵု ၁၆၈၇ မဒှ်ဒွက် "The Duke of Bucclugh's Tune" ရ
ရဝ်ဗာတ် ဗာန် (Robert Burns) ပလံင်ဏာ သတ်ဒွက်တမ်မူလ ဇရေင် တိုက်ထ္ၜးဒွက် ဂကူသကတ် (Scots Musical Museum) တုဲ သီုချူလဝ် တင်စၟတ်သမ္တီ စပ်ကဵု ဒွက်ဂှ်ညိဂှ် "ဒွက်ဏအ်ဂှ် ဒှ်ဒွက်တြေံမွဲ
မွဲလှေ် ဟွံဂွံတက်ပတိတ်လိက်ဏီ
အဲကလိဂွံ နူကဵု မၞိဟ်ဗျုဗျုမွဲရ
၂] ဒွက်ဒၞာဲလ္ၚဵုဂှ် ကၠေအ်ပိုဒ်ဒၟံင်ရ
ပိုဒ် "Old Long Syne" တက်ပတိတ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၁၁ နကဵု James Watson ဂှ် တုပ်ဒၟံင် ကုပိုဒ်ပထမဂှ်ညိ[၃]တုဲ ဒွက်ဂှ် ကြပ်သီုဖအိုတ် ကြပ်တုပ်ဒၟံင် ကုဒွက် "old song" ဂှ်ရ
အကံက် နူကဵု ပိုဒ်ဒွက်တြေံတေအ်ဂှ် - Should Old Acquaintance be forgot
and never thought upon
The flames of Love extinguished
and fully past and gone
Is thy sweet Heart now grown so cold
that loving Breast of thine
That thou canst never once reflect On old long syne
Chorus
On old long syne my Jo
On old long syne
That thou canst never once reflect
On old long syne
အရာတၞဟ်ခြာဂှ် အလဵုဇကု အစာကဗျ ဗာန် ထပ်ချူလဝ် ဒှ်မာန်ရ
၂] စပ်ကဵု မထဗိုန် မဒယှေ်ဒၟံင်လၟုဟ်ဂှ် ဒှ်မထဗိုန် နူကဵု ခေတ် ဗာန်တေအ်ရဟာဂှ် ဟွံတီကၠးကၠးရ
ဆဂး မထဗိုန်ဂှ် စကာဒၟံင် ပ္ဍဲသကတ်လာန်ကီု သီုကဵု ပ္ဍဲကဵု ဂၠးတိ ဒၞာဲတၞဟ်တအ်ရ
၄][၅] ဒွက်ဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲအခိင် မကၠောန်သဘင် မဒးသြာဲခြာ
ဟွံသေင်မ္ဂး ပ္ဍဲသဘင်သၞာံတၟိတုဲ ဒှ်အာအခိုက် သကတ်မွဲကီု သီုကဵု ဒေသတၞဟ် ပ္ဍဲကဵု ဗြိတိန်ရ
နူဂှ် ပြးအာ အလုံလိုက်မွဲရ
and never brought to mind
Should auld acquaintance be forgot
and auld lang syne
an nivir brocht ti mynd
Shid ald akwentans bee firgot
an ald lang syn
and never brought to mind
Should old acquaintance be forgot
and old lang syne
og stryges fræ wor mind
Skuld gammel venskab rejn forgo med dem daw så læng
læng sind
And surely I ll be mine
And we ll tak a cup o kindness yet
for auld lang syne
an sheerly al bee myn
An will tak a cup o kyndnes yet
fir ald lang syn
And surely I ll buy mine
And we'll take a cup o kindness yet
for auld lang syne
og vend en med di kaw
Vi'el ta ino en jenle kop
for dem swunden gammel daw
and pou d the gowans fine
But we ve wander d mony a weary fit
sin auld lang syne
an pood the gowans fyn
Bit weev wandert monae a weery fet
sin ald lang syn
and picked the daisies fine
But we ve wandered many a weary foot
since auld lang syne
i'æ grønn så manne gång
Men al den trawen verden rundt
hår nu gjord æ bjenn lidt tång
frae morning sun till dine
But seas between us braid hae roar d sin auld lang syne
fray mornin sun til dyn
But seas between us bred hay roard sin ald lang syn
from morning sun till dine
But seas between us broad have roared since auld lang syne
fræ gry til høns war ind Så kam den haw og skil wos ad Å
hvor er æ læng
læng sind
And gives a hand o thine
And we ll tak a right guid-willie-waught
for auld lang syne
an gees a han o thyn
And we ll tak a right gude-willie-waught
fir ald lang syn
And give us a hand o thine
And we ll take a right good-will draught
for auld lang syne
Ræk øwer og gi mæ dind
Hwor er æ skjøn å find en ven
en håj mist for læng
læng sind
dine = dinner time ကဵုရဲတြေံမဟာ ဝိုတ်မာန်ဟာ အဲ ဆလအ် ဟွံချပ်ဗစာ
ကဵုရဲတြေံမဟာ ဝိုတ်မာန်ဟာ သြ သွက်အခိင်တမၠာ
သွက်အခိင်တမၠာ ရဲဆာန် သွက်အခိင်တမၠာ ပိုယ်ကေတ်ခေါက် မေတ္တာပရဲ စိုအ်ရဲ သွက်အခိင်တမၠာ သြ ဣဏအ်ဇြဟာန် တဲအဲ ရဲဆာန် ဒုင်ကဵုတဲညိ ရဲဆာန် ပိုယ်ဂွံဒက်ဗဒှ် ဂၠးဇမ္ကဟ် ညံင်သွဝ် သွက် အခိင်တမၠာ သွက်အခိင်တမၠာ ရဲဆာန် သွက်အခိင်တမၠာ ပိုယ်ဂွံဒက်ဗဒှ် ဂၠးဇမ္ကဟ် ညံင်သွဝ် သွက် အခိင်တမၠာ
ကွာန်ကအ်လကုတ် သၞေဟ်လတူ(အၚ်္ဂလိက်
Kulakoke (Ahhtetseik
ကုလားကုတ် (အထက်ဆိပ်)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
ဂကောံကွာန်ကအ်လကုတ်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၉၈
၁] အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကအ်လကုတ်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၄၆၉
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၇၈၆ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၅၂၅၅ တၠရ
ကွာန်ကျာ်ကော(အၚ်္ဂလိက်
Kyaikkar)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ဂကောံကွာန်တဵုဂူ
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၀၉
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ကျာ်ကောဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၈၃၀
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၀၇၆ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၃၉၀၆ တၠရ
ကဴဝဴ ဂှ် ဒှ်ဂကောံပရိုင် မဒက်ပ္တန်လဝ် နူကဵု သၞာံ ၂၀၀၁ တုဲ ကၠောန်ပ္တိတ်ကၠုင် ပရိုင် နကဵု ဘာသာအေင်္ကလိက်
ဗၟာ သၞာံ ဗွဲမလအ်
နကဵု ဗလးမဳဒဳယာ ဗီုပြင်နာနာ မပ္တံ ကဵု ပလံင် နကဵုအဳမေလ်
မုက်လိက်ဝေပ်သာက်
လိက်စက္ခော ဗွဲမဗဗွဲ ကုအခေတ်
ကေုာံ အကာဲအရာနာနာသာ်ရ
စတမ် နူ သၞာံ ၂၀၁၃ ဂှ် ဆက်ဂလိုင်ပတိုန် သွာင်လဟိင်စိုတ်ကီုရ
ဌာန်ပရိုင်ကဴဝဴ ဂှ် စဒက်ပ္တန်လဝ် ကိုပ်ကၠာအိုတ် နကဵု ညးပိတၠ
နာဲဆာန်ထေက်
နာဲသုန်ဓန်
ကေုာံ နာဲကောန်ယက္ခ
ပ္ဍဲဍုင်ၜင်ကံက်
ရးသေံ နူသၞာံ ၂၀၀၁ တေအ်ရ
၁][၂] ပ္ဍဲအခိင် မဒက်ပ္တန် ဌာန်ပရိုင်ကဴဝဴ အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ရန်တၟအ် ညးဂၠးတိတအ် ဂွံတီ ပရူမကတဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဒေသရးမန် ဗွဲတၟေင် တွဵုရးဍုင်မန်
တွဵုရးဍုင်ကရေင် ကေုာံ ရးတၞင်သဳတုဲ ချူပ္တိတ် နကဵု ဘာသာအေင်္ကလိက်ရ
ပရိုင်တအ်ဂှ် ပလံင်ဗစိုပ်ဏာ ဇရေင်ဌာနနာနာ နကဵု အဳမေလ်ရ
သွက်ဂကူမန်မ္ဂး ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် မန်တအ် ကၠောန်လဝ် Monnet email group မွဲတုဲ ပလံင်စုတ် ပ္ဍဲအဳမေလ်ဂှ်မ္ဂး မၞိဟ်မနွံ ပ္ဍဲဂကောံဂှ် သီုဖအိုတ် ဂွံဗှ်ကေတ် မာန်ကီုရ
၃] နူဂှ် မွဲကဆံင် ဂကောံပရိုင်ကဴဝဴဂှ် မၞိဟ်ဂၠိုင်ကၠုင်တုဲ ဒက်ပ္တန်ပ္တိုန် နဒဒှ် ဂကောံပရိုင်ခိုင်ခိုင်မွဲ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
၄] နာဲဆာန်ထေက် သကိုပ်အေဝ်ဒဳတာ နာဲတိုင်ထဝ် အေဝ်ဒဳတာ မိလဳတာ ဒေဗိတ်သေန် အေဝ်ဒဳတာ ကောန်ယက္ခ သၟာပရိုင် ဗညာဟံသာ သၟာပရိုင် လျးရတ် (ဂင်ယျင်) သၟာပရိုင် ဗညာထဴ သၟာပရိုင် အဲရတ် အ္စာဝေဗ် သိုင်မန် ချေတ်ထောန် အ္စာဝေဗ် အာကာအံင် လျိုင်ဆက်စၠောအ် ပရိုင်ကဴဝဴ ဂှ် ဆက်ပ္တိတ်လဝ် နကဵု ပိဘာသာ ဗတ်မန်
အေင်္ကလိက် နကဵု ဗီုပြင်နာနာ
နကဵုဝေဗ်သာက်
လိက်တၞးတအ်တုဲ ပလံင်ပရးဗစိုပ်ဒၟံင် ကုညးဍုင်ကွာန်တအ်ရ
ကြဴနူ အလဵုအသဳပၞာန်ရာမ် မကော်ဂး အလဵုအသဳ ဦးသိန်းစိန် မံက်ဂတဝ်ကၠုင် နူဂိတုမာတ် ၃၀
၂၀၁၁ တုဲ ကဵုအခေါင် သွက်ဂွံဒက်ပ္တန် ဌာန်ပရိုင် အပ္ဍဲသၞောဝ်ဗၟာရ
ဌာန်ပရိုင် ဗွဲမဂၠိုင် ဒက်ပ္တန် အပ္ဍဲဍုင်ဗၟာရ
စဵုကဵု ဂိတုနဝ်ဝေမ္ဗာအိုတ် ၂၀၁၁ ဂှ် ဌာန်ပရိုင်ကဴဝဴဂှ် ဟွံဂွံပြံင်လုပ် အပ္ဍဲမတ်မလီုတုဲ တန်တဴဒၟံင် မ္ၚးဖိုဟ်ရ
၅] သၞာံ ၂၀၁၄ ဂှ် နကဵု နာဲဗညာအံင် လုပ်ကၠောန် ပ္ဍဲပရိုင်ကဴဝဴ
နကဵု စေတနာ
လဆောဝ်မ္ဂး နကဵု သြန်ထံက်ပင် နကဵု ပူဂိုလ် နာဲချေတ်ထောန် ထံက်ကဵု ခရိတ်ညိညရ
ဗွဲကြဴဏအ် ဂကောံပရိုင်ကဴဝဴဂှ်လေဝ် ဍိုန်လျအာတုဲ ကမၠောန်ပရိုင် သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒေါအ်ဇူအာရ
နကဵု နာဲဗညာအံင်လေဝ် လုပ်ကေတ်တာလျိုင် နဒဒှ် သကိုပ်အေဝ်ဒဳတာ ပ္ဍဲကဵု ဌာန်ပရိုင်မန် မဒှ်ဌာန်ပရိုင်အပ္ဍဲသၞောဝ်ကီုရ
၆] သၞာံ ၂၀၂၁ ပၞာန်ထိင်အဝဵုဍုင် တုဲ ဌာနပရိုင် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်ဗၟာ ကေုာံ ဌာနပရိုင်မစွံအဓိက ကုကၟိန်ဍုင်ဗၟာ ဗွဲမဂၠိုင် စကာပရိုင် နဒဒှ်လွဟ်တဝ်စၞေဟ် သွက်အခေါင်ဒဳမဝ်ကရေသဳ ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်ဗၟာရ
နကဵု ဌာန်ပရိုင်မန် သၟဝ်သကိုပ်အေဝ်ဒဳတာ နာဲဗညာအံင်ဂှ် ဆက်ထိင်ကၠောန်အာ ကမၠောန်ပရိုင် နကဵုသိက္ခာပရိုင်
နမဟွံဗက်မုက် မွဲမွဲလပါ်
မစွံအဓိက ညးဍုင်ကွာန် ဂွံတီပရူဒဒှ်ဍာံရ
တင်ဒတဴလိုင်ဏအ်ဂှ် ဖန်ဗဒှ်ကဵု လညာတ်တၞဟ်ခြာ ရေင်သကအ်တုဲ ကၞောတ်တဲ ဂိတုအံက်တဝ်ဗါ ၅
၂၀၂၂ ဂှ် ဒးဒုင်လလောင်တြး ဒဒှ်ရ ဌာန်ပရိုင်မန်ဂှ် ကၟာတ်လဒဵုထောအ်တုဲ ဌာန်ပရိုင်ဗၠးၜးကောန်ဂကူမန် (Independent Mon News Agency IMNA)တြေံဂှ် က္လေင်ဒက်ပ္တန်ပၠန်ရ
၇] သကိုပ်အေဝ်ဒဳတာတြေံ နာဲကသုမန်ဂှ် က္လေင်ကေတ် တာလျိုင် သကိုပ်အေဝ်ဒဳတာ
တုဲ နာဲဗညာအံင် တိတ်ထောအ် နူဌာန်ပရိုင်ဂှ်ရ
နကဵု နာဲဗညာအံင် က္လေင်ဂယိုင်ပ္တိုန် ပရိုင်ကဴဝဴဇကုတြေံပၠန်တုဲ ဆက်ကၠောန်အာ ကမၠောန်ပရိုင် မစွံအဓိက ကုပရေင်ၜိုဟ်လလံ ကေုာံ ပရေင်တန်ကြန်တုဲ ဆက်ပ္တိုန်အာ ပရိုင်ပရေင်ဍုင်ကွာန်
ပရိုင်ပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ ကဏ္ဍနာနာ နကဵု ရမ္သာင်ကမြဴ "ပရိုင်ၜိုလ်လလံ
ပရိုင်မနွံကဵုဓဝ်ပတှ်ေဂွံ မဟွံဗက်မုက်
မပတဝ်ဏာ သွက်ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံ မၜိုဟ်သြိုဟ်
၈] နဲကဲမပ္တိတ်ပရိုင်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုဂအာင်အန်လာင် နကဵု မာတဳမဳဒဳယာ မပ္တံ ကုမုက်လိက်ဝေဗ်သာက် ကေုာံ တြး ပ္ဍဲကဵု ဗလးမုက် မဳဒဳယာမှာဇန် နကဵု နဲကဲ လိက်ကီု သီုကဵု ရုပ်ဒမျိုင် ကေုာံ ရမ္သာင်တအ်ရ
ပါဲနူ ပရေင်ပရိုင်တုဲ အစဳဇန်တၟေင် "ရမ္သာင်ကဴဝဴ ကဵု သုခုမ" ဂှ်လေဝ် စွံအဓိကတုဲ ဗလးပ္တိတ်ဒၟံင်ကီုရ
ပ္ဍဲကဵု အစဳအဇန်ဂှ် ဗီုကဵု သၟာန်သွဟ် သၟာသုခုမဂမၠိုင်
တုဲပၠန် ပ္တိုန်ကဵု အစဳအဇန် လဟိင်စိုတ်တအ်ရ
နကဵု နာဲဗညာအံင် ပံက်ဗဒှ်ပ္တိုန် လဟိင်စိုတ်ကဴဝဴ (Kaowao Entertainment) မစွံအဓိက တိဍာ် ရးမရာဇ်သေံတုဲ ကၠောန်ဗဒှ် ပေါဲဆက်မိက်ကဴဝဴ ပ္ဍဲတ္ၚဲသဳဘတ်အိုတ် (၁၄ အံက်တဝ်ဗာ ၂၀၂၃) ပ္ဍဲစင်ပေါဲထာဲရာမာည်
ဒၞာဲ ဂကောံဗော်သွးသေံမည် (ဂၠံင် ၃၂ ၜင်က္ဍဳ) ဍုင်ၜင်ကံက် နကဵု အစဳအဇန် လဟိင်စိုတ် သၟာဂဳတနာနာရ
၉] ပ္ဍဲပေါဲဆက်မိတ်ဂှ် ပုရိသာတ် ကၠုင်ကဵုဒြဟတ် မၞိဟ် ၁၅၀၀ ပြင်ပြင်ရ
ဘာကအ်ထဝ် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ပ္ၚ ကအ်ထဝ် ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကွာန်ကအ်ပှ်လှ်(အၚ်္ဂလိက်
Pawlawkyun
ပေါလောကျွန်းရွာ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ဂကောံကွာန်ကဍတ်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၂၂၀၁၅၇
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကဍတ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၄၇၈
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၆၂၅ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဂှ် ၃၁၀၃ တၠရ
ကွဳစက်မွဲ ဂြိပ်ဒၟံင် လတူဂၠံင်မတ်မလီု-ဍုင်ရေဝ်ရ
ကွဳစက်ဂှ် ကၟဳဟွံမဲတုဲ ညးအာတရဴတအ်လေဝ် နဲညးကဵုညး ညံင်ဂွံဗၠး နူဘဲပရာန်တ္ၚဲ မသကာတ်မြဟ်ဂှ် ဓလီုလဝ် က္ဍိုပ်အိုတ်ရ
လတူကွဳစက်ဂှ် ညးတြုဟ်ဗြဴဇၞော်ဍောတ်ကီု သၟတ်ဗၠာဲတအ်ကီု ၜိုန်ရ အဝဲ ဟွံတုပ်ကီုလေဝ် နကဵု တင်ရန်တၟအ် ကိတ်ညဳညးသကအ်တုဲ တုပ်တဴ ညံင်ရဴ ဍိုက်မွဲဂၠုင် ဒယှ်ေမွဲဒွက်ဂှ်ဟေင် မိပ်ဇြိပ်အိုတ်တၟိုဟ် သၠောင်သ္ပဝ်ဒၟံင်အိုတ်ရ
လတူကွဳစက်ဂှ် သအာင်နူ မိမဵု
မိအေဝ်
မိလေဝ်
မိကျေဝ်တအ်တုဲ ဒှ်ရဲကောန်ကွာန်ရုတ္တံင် ဖအိုတ်ရ
မိကျေဝ်တအ်ဂှ် ကောန်ကွာန် ရုတ္တံင် ဟွံသေင် ဒှ်အစာၝောအ် ဘာအလဵုအသဳရ
ပၞောဝ်အစာၝောအ်ဂမၠိုင် မိကျေဝ်မွဲ အဝဲဍောတ်အိုတ် ကျေဝ်အိုတ် ဂတာပ်ခေတ်အိုတ်ရ
မိကျေဝ်ဂှ် နဒဒှ်အစာဗတောန်လိက် အလဵုအသဳမွဲ တိုန်စိုပ် သဘင်အသေအဟာန် တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် ခရိုင်ထဝါဲ ပ္ဍဲဝါဗိုင်ဂှ် သီုအံသဝ် သီုမိပ်စိုတ်ဂှ်ဟေင် ဂၠံသြိုဟ်တေအ် ချဳလျတ်ဒၟံင်ရ
ဟိုတ်နူ သွဟ်လိက်အတန် မစိုပ်ဒတုဲဂှ်ရ ဟိန်မဂွံအခေါင်ဂှ် ဟွံကလေင်စဴ ဌာန်ဒေသဇကုမွဲသာ် ကေုာံ သကအ်ရဲဂမၠိုင် အာဝါဗိုင် သဘင်တ္ၚဲကောန်ဂကူရ
ကွဳစက်ဂှ် တိတ်စိုပ်မ္ၚး ဍုင်ရေဝ်တုဲ ဒုင်စၟဳစၟတ် ဒၞာဲဒဒန်ဗုရ
တုဲမ္ဂး မွဲအဆက်ဓဝ် စ္ဍးသ္ၚောဲတိတ်အာ နူဍုင်ရေဝ်ရ
မွဲဒမြိပ် ကၞောတ်ၜဳဍုင်ရေဝ်ဂှ် ပြိုင်ပ္ကာန်တုဲ ကွဳစက်ဂှ် ဂြိပ်ဒၟံင်ရ
တတ်ဝါ တတ်ဂြိုပ် ကၠောအ်ၜဳ ကၠောအ်ကြုင်တုဲ ဆက်အာ ဂတတေအ်ရ
မုဒှ် ကော်စ ဝါဗိုင်ရော ဝါတအ် ဗိုင်ဒၟံင်တုဲ ကော်စ ဝါဗိုင် တၞံဗိုင်ဂၠိုင်တုဲ ကော်စ ဝါဗိုင် အစာၝောအ်ရ ဟွံဒးဟီု ညးမွဲ မွဲဗီု အတိုင်ဇကု မထေင်ခယျဂှ် ဟီုဂး ထ္ၜးဒၟံင်ဇာတိအစာၝောအ်ရ
ကဵုဂွံကလေင်ဆဵုမွဲပၠန်ညိ
ကွာန်ဝါဗိုင် ဗွဲမဍုက်ကေဝ် ဂီုကၠီုဟေင် ကွာန်ဝါဗိုင်ဂှ် မင်ဒုင်တၠုင်ဒၟံင်ရ
မိကျေဝ်တအ် ဗက်ကၠုင် ကရောံညးမဒးဒုင်ဘိက်တအ်တုဲ ပျးလဳမဴ သိလဴဍာတ်အာရ
ယာဟု
ကွာင်ၜဲ
ယျိုဟ်ၜန်
ကဝေက်လက်ဖက်
ကဝ်ဖဳမေတ် (Coffee Mix
နက်သ်ကဝ်ဖဳ (Nest Coffee) အဵု စုင်ဒၟံင်ဟဂှ်ရ
ကမ္မတဳခရိုင်လေဝ် နဒဒှ် တၠသ္ၚိမွဲ ဒုင်တၠုင်တၟုဲရ
ဇူတဴၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်အိုတ်ညိ
အစာၝောအ်တအ်လေဝ် မိပ်ဒၟံင် ဟဂှ်ရ
ညးမွဲကဵုညးမွဲ ကဵုမတ် ညးသကအ်
အီထ္ၜးညးသကအ်တုဲ ဗီုဒးကအ်ဂှ် စသုင်အိုတ်ရ
အဵု မိပ်မှမိပ် ဇူတဴ မသုင်ၜိုဟ်သြိုဟ်တုဲမ္ဂး မိကျေဝ်တအ် စှ်ေဟုံဍာ်လ္ဂောဝ်ရ
အကြာကၠအ်သတ် ကၠအ်ပၞဴတအ် ဍာ်လ္ဂောဝ် ဟဳဇွောဝ်စှ်ေဒၟံင် အကြာတၟအ်တအ်ဂှ် ၜိုဟ် ဍောင် လၟေတ် ကတူကတာန်ဒၟံင်တအ် ၜိုဟ်ဂံက်အာရ
ရမ္သာင်ဍာ်လ္ဂောဝ် ဟဳဇွောအ်စှ်ေဒၟံင် အကြာတၟအ်ဂှ်ကီု
ရမ္သာင်ဂစေံမၞေံ
ရမ္သာင်ဝုတ်အေဝ်တအ်ကီု
သၟူတၞံဆုဒုန်တအ်ဂှ်ကီု ၜိုဟ်လလံသာယာတဴ ဗွဲမလောန်သန်ရ
ဟေအ် မိကျေဝ် ကေမ်မရာပါကၠုင်တှ်ေခိုဟ်ရ
ဂွံတက်လဝ် ဗီုဟုံဍာ်
ဟိန်ဟုံဍာ် သီုဝေင် သီုဓမက် ပ္ဍဲဍာ်ဂှ် ညံင်ကောန်င္ၚာ်ကီုရ
ကေမ်မရာ
ကဝေင်ပါကၠုင်တှ်ေ ပဵုမိပ်ရ
ဗှ်သၞာရလေဝ် နာဲ ကောဗၠာဲယျေ ကောဗၠာဲယျေ ဗှ်သၞာကွေဟ်ရလေဝ် ညးမွဲ မွဲဗီု တုင်လဝ်ဇကု ပ္ဍဲဍာ်လ္ဂောဝ်တုဲ ဟီုဓမက်တဴ က္အီဂြိုင်ဒၟံင်အိုတ်ရ
မၞိဟ်ကဝေင်နွံဂှ် ဗှ်သၞာဂွံရ
မၞိဟ်ကဝေင်ဟွံမဲဂှ် ဗှ်သၞာညးဂှ်ရော သာ်ဝွံ ဂးတိုန်တုဲ ဇဖန်ဂှ် မိကျေဝ်မွဲ မုက်မတ်အေဲဇြစှ်ေအာရ
ကဝေင်ဟွံမဲတုဲ စိုတ်ဍောတ်အာဟာ မိကျေဝ်
လ္ပဒှ်ဓဝိင် ဗတံဏအ် ညံင်ဂွံဆဵု ဂၠာဲဏောင်
အေဝ် ဟေအ် အိုတ်ရဲတအ် လ္ပလအ်ဒၟံင်
ပိုယ်ဂွံဗဵုပေါဲလေဝ်
မိမဵု ဂးတိုန်တုဲ သကအ်ရဲတအ် တိုန် နူဍာ်ဇိုတ်သ္အးဇကု ၜးဂၠိက်ယာတ် စဴကၠုင် ဒၞာဲဗဒိုပ် သ္ၚိဥက္ကဋ္ဌကွာန်ဂှ်ရ
ကာလမိကျေဝ်တအ် ကျိုင်ကျဝ်ပလေဝ်ပလေတ်တုဲဂှ် တ္ၚဲလေဝ်ပၠိုတ်ဇြစှ်ေအာရ
လျးတ္ၚဲပၠိုတ် ဒမၠုလေဝ် စိုပ်တုဲ ပျးပၟတ်စက်ဂှ် တၟးကၠုင်ရ
ပ္ဍဲဗတံ ပျးပၟတ်ဂှ် ကွာန်ဝါဗိုင် သာယာမိပ်လဟိင်ဒၟံင်ရ
ဗရုတက်ဆေင် ခဗိုန် နူပေါဲဇာတ်မန်သိင်အံင်တအ်လေဝ် ကော်ဘိက်ဒၟံင်မၞိဟ်ရ
သၟဝ်လျးဂိတုဗပေင်ဂှ် မၞိဟ်ဂၠောဲအာ ဂၠောဲကၠုင်ဒၟံင် ဂြုဂြုအိုတ်ရ
ဆေင်ဖျာ ဂကောံမန်ကီု
ဌာနပရေင်စန်ဒက်
ဌာနဂီုကၠီု
ဌာနပရေင်ထတ်ယုက်တအ်ဂှ်ကီု ညးသၟတ်တအ် တာလျိုင်ညးကဵုညး ချဳဒရာင်ဒၟံင်အိုတ်ရ
အစာဘာမန် အစာၝောအ်မန် နူကဵု ကွာန်ရးမန်တအ်ဂမၠိုင် နကဵု ကယျိုင်ယေန်သၞာင်မန်တအ်ဂှ် ညးမွဲကဵုမွဲ ဆဵုဂဗညးသကအ်တုဲ ဟီုဆက်ဂလာန် ဒက်မိတ် ညးသကအ် ဗွဲမဍုက်ကေဝ်ဂှ် မိကျေဝ်တအ် ဟိန်မဂေတ်ကြေဝ်ဒၟံင်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ
ညးမွဲကဵုညးမွဲ ညံင်ကောန်မွဲမိ ဍုက်ကေဝ်ဆာန်ကၟိန်အာကၠုင်ဒၟံင် ညးသကအ်ဂှ် ညာတ်ဒး မိပ်မြဟ်စိုတ် ဗွဲမလောန်ကီုရ
မိကျေဝ်မွဲ မုအရေဝ် ဟွံသ္ဂးတဴမွဲသာ် သ္ၚိတ်ဇြဒၟံင်ရ
မိကျေဝ် ပၟဝ်ဒၟံင်ဓရ်ဟာ ၜိုန်သကအ်ရဲတအ် မဟီုဓမက်ဒၟံင်ကီုလေဝ် မိကျေဝ် ဟွံပယျေဝ်မုက်မတ်သက်သက်ရ
ကောန်ဝုတ် မန်သိင်အံင် အေမန်သာန်ဂှ် ပ္တိတ်အစောန်ဇြဟတ်တုဲ လှ်ေထ္ၜးဒၟံင်ကီုလေဝ် မိကျေဝ် ဟွံညာတ်ရ
မၞိဟ်ပျေက် ကောသဝ်ရဳ ၜိုတ်ဟီုပျေက်ဒၟံင်လေဝ် မိကျေဝ် ဟွံဂြိုင်ရ
ဆဂး ပ္ဍဲဂၠံသြိုဟ် မိကျေဝ် မွဲဒၞာဲဂှ် အတိက်အခိင်တေအ်ဂှ် ကၠုင်ပြာကတ်ဒၟံင်တုဲ XX မိကျေဝ် ကဵု မာံသိုက် သကအ်ရဲ နွံညးၜါ ညးၜါ နူဘဝကောန်ကွးဘာဍောတ်တ်တေအ် မံင်ကၠုင်မွဲတန် မွဲဘာဓဝ်တုဲ သံယောဇိုန် လီပူထုဲနှဴဒက်ကၠုင် ညးသကအ်ဂှ် သီုညးၜါ ကၠိုဟ်ဒုင်ကေတ်လဝ်ရ
အရာပညာဂှ် သီုညးၜါ ကေက်သကာမြက်စာတုဲ မွဲသၞာံဓဝ် အံင်အာစှ်တန် သီုညးၜါရ
မိကျေဝ် သွက်ဂွံ ကွာ်ဂၠံင်တရဴဂတဂှ် မုချပ်လဝ်ရော သိုက်ယျေ
မိကျေဝ် ဏအ်မိက်ဂွံလိုန် တိတက္ကသိုလ်တုဲ ပ္တိတ်ဇြဟတ်ဂ္စာန်ကၠုင်ဂှ် သိုက်တီဒၟံင်ရ သေင်ဟာ
မိက်ဂွံဒှ် ကွးဘာတက္ကသိုလ်
တက္ကသိုလ်
တက္ကသိုလ်ရ
မာံသိုက် မွဲ ဗွဲမတန်ကြန် ချပ်ဗ္စာသ္ၚိတ်ဇြဒၟံင်ရ တုဲမ္ဂး အဲဂှ် အံင်စှ်တန်တုဲရဂှ် ဆန္ဒဍိုက်ပေင်အာရ
တက္ကသိုလ် ကဵု အဲဂှ် သ္ၚောဲအာရ
ဟေင် ဗွဲမအံသဝ် မိကျေဝ် သ္ၚဳရံင် မုက္ခဝါ မာံသိုက် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်ရ
သိုက် မွဲ မုအရေဝ်မဟီုဒၟံင်ရော
အံင်စှ်တန်တုဲ ဟွံတိုန်တက္ကသိုလ်တှ်ေ မုပဒးဂ္စာန်ကၠုင်ရော
သဘာဝဘဝပိုယ်မၞိဟ်ဂှ် ပိုန်ဒြပ် ၜိုတ်လဵု နွံနွံ ဂွံစိုပ်တက္ကသိုလ်မှ အင်္ဂမၞိဟ်ဍိုက်ပေင်ရ
ဂွံတဆိပ်ဒဳဂရဳတုဲတှ်ေ မုကၠောန်ကၠောန် အသဝ်ဂုဏ်စရာဲနွံရ
မာံသိုက် သ္ၚဳဂၠိပ်ရံင် မုက္ခဝါ မိကျေဝ်တုဲ သ္ဂးတိုန်ရ
ပညာတက္ကသိုလ်ဂှ် မိက်ဂွံကတ်ဗ္တောန်ကေတ်
လဆဵုလညာတ် တက္ကသိုလ်ဂှ် မိက်ဂွံကတ်လ္ၚတ်ကေတ်ကီုလေဝ် အဲဖ္အိုတ်အခိင် ဟွံဂွံရလေဝ် အဲဂွံကၠုင်မံင်ဘာ ကွာန်တဝ်ဂူဏအ်ဂှ် ဟိုတ်နူ အပါကျာ်ပိုယ်ဏောင်
ကွာန်ပိုယ်ဂှ် လညာတ်ပညာဂွံတၟးတိုန်ဂှ် တာလျိုင်အဲနွံဒၟံင်
ညးအံင်စှ်တန်ဂှ် ဆအဲမွဲရ နွံဒၟံင်
ညးအံင်စှ်တန် ဗီုအဲ ညံင်ဂွံဂၠိုင်ကၠုင်ဂှ် ဒှ်တာလျိုင်အဲဏောင် လညာတ်ပရေင်ပညာ ယုက်ဒေက်ဒၟံင်တုဲ ကၠအ်ကဵုဘာ
ပညာကဵုဝါဂှ် ညံင်ဂွံပါ်ပါဲ င္ၚုဟ်မးဒးဂှ် အဲဒးလုပ်ဒၟံင် ပေါဲဗတိုက်ဏီရ မိကျေဝ်
ပိုယ်ညးၜါ ဂွံတိုန်တက္ကသိုလ်မွဲစွံဏောင်ဂးတုဲ ချပ်မိပ်ကၠုင်လဝ်ဂှ် ဒှ်သၟးသၟးရ
မိကျေဝ်ယျေ ပိုယ်ညးၜါ ဂွောအ်တိုန်တက္ကသိုလ်မွဲစွံတှ်ေ အခေါင်ဆဵု ညးသကအ် ဟွံမဲရဟာ မွဲမွဲအခိင်ဂှ် ပိုယ်ညးၜါ ကလေင်ဆဵုဂဗ ညးသကအ်မွဲဝါပၠန်ရဂှ် အဲပတှ်ေဒၟံင်ရ
အနာဂတ်ဂှ် ပိုယ်ဟွံပိုင်ရ
မိကျေဝ် ပိုက်ဖျေဟ်ယဝီုသာသာဂှ် မာံသိုက်လေဝ် ဂွံမိင်ဒၟံင်ကီုရ
ပညာအံင်စှ်တန်ဓဝ်ဂှ် အောန်တဴဒၟံင်ရ
ဂွံဒဳဂရဳ တိုန်တက္ကသိုလ်တုဲတှ်ေ ပညာပိုယ် ဍိုက်ပေင်အာရ သေင်ဟာ
မိကျေဝ်ယျေ ကွာန်ပိုယ်တေအ်ဂှ် ဘာတန်မူလဟေင် ဟွံမဲဏီရ
လဇုဲအာမွဲတ္ၚဲတှ်ေ ကွာန်ပိုယ်ဂွံလေပ်လိက် လဇုဲအာမွဲတ္ၚဲကီုရ
ယဝ်ရ အဲဟွံကလေင်စဴကွာန်တှ်ေ ကွာန်ပိုယ် ဂွံလေပ်လိက် လဇုဲအာမွဲတ္ၚဲကီုရ
ယဝ်ရ အဲဟွံကလေင်စဴကွာန်တှ်ေ အလုံကွာန်မွဲ လညာတ်ပညာကၠက်ဂၠုစှ်ေ သီုဖအိုတ်ရ
ပ္ဍဲကောဒေအ်ဂမၠိုင် အဲမွဲရ လေပ်လိက် ကလောမသကီု
ကောန်ကွာန်ကီု အဲမွဲရ လေပ်လိက် အဲမွဲရ အံင်စှ်တန် မုက်မတ် မာံသိုက် ညိင်ဝတ်တန်ကြန်ဒၟံင်ဂှ် မိကျေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ
သိုက် ဟွံကၠောန်တှ်ေ မၞိဟ်ဗ္တောန်လိက် ဟွံမဲရဟာ
ဘဝဇကု ညံင်ဂွံဇၞော်မောဝ်တောတက်ဂှ် ဟွံချပ်ရဟာ အဝ် မိကျေဝ် ကွာန်ပိုယ်ဂှ် ဒှ်ကွာန်မုဟ်ဂၠဴခၟဴဂစေံ ဒှ်ကွာန်ဍောတ်တ်မွဲတုဲ နူဍုင်ရေဝ်ဂှ် ဍိုက်ဂၠုင် စှ်ေနူဂၠုင် ကွာ်တိုက်
တတ်ဝါ တတ်ဂြိုပ် ကၠောအ်ကြုင်တုဲမှ ဂွံစိုပ်ကွာန်တှ်ေ ပူဂိုလ်လဵုမွဲ ကၠုင်ဗ္တောန်လိက်မာန်ရော
ဘာအစာ ဟွံမဲ
ဘာမန်လေဝ် ဟွံမဲ
ကောန်င္ၚာ်တအ် မံင်ဘာလကျာ် လေပ်လိက်ကတဵုဇၞော်တှ်ေ အတန်အိုတ်ရ
တိတ်နူ ဘာလကျာ်တှ်ေ ကၠောန်ၚ တဵုဂူ အာဝါအိုတ်ရ
ပညာမွဲ ဒးလေပ်ခိုဟ်ဂှ်လေဝ် ပၠုပ်စိုတ် ဟွံလေပ်
ကၠအ်မွဲတုဲမွဲ ညံင်ဂွံဂၠိုင် ဝါမွဲတုဲမွဲ ညံင်ဂွံပဵုတိုန်ဂှ်ဟေင် ပၟဝ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဖျုန်ဂြိုဟ်ညးတအ်ရ
ပညာဂှ် ၜိုတ်မသတ် ပ္ဍဲကၠအ်ညးတအ်ဟေင် ညးတအ် ဟွံစွံင္ၚုဟ်မး
ဣဂှ်ရ ကွာန်ပိုယ် မွဲတ္ၚဲ ညံင်ဂွံဒှ်ကၠုင် ဘာအတန် ကဆံင်နွံနွံမွဲဂှ် သ္ပလွဳပ္တိတ်ဇြဟတ်ဏောင် အဲဂိုတ်ဂ္စာန်ဏောင်ဂှ် ဖျေဟ်လဝ် သ္ဂုတ်သွာတ်တုဲဒၟံင်ရ အဲဖ္အိုတ်ကၠေအ် အခိင် ပ္ဍဲတက္ကသိုလ်တေအ် ဟွံဂွံရ ဘဝအဲဂှ် ဟွံကဵုအခေါင် ကဵုအဲရ
မွဲတ္ၚဲ ယဝ်ရ မိကျေဝ်မွဲ တိုင်ဂၠံင်ကၠုင်စိုပ်ဇရေင် ဌာန်ဒေသကွာန်ပိုယ်တှ်ေ ညံင်သွပ်လ္ပအ်မွဲ အဲမိက်ဂွံ စၟဳမင်ဒၟံင်ရ မိကျေဝ်
ပရူဒဒှ် မာံသိုက် ဟွံတိုန်တက္ကသိုလ်ရဂှ် ဗွဲမဂၠိင်သ္ၚောဲ လဴထ္ၜးကဵု မိကျေဝ်ရ
ကာလဂှ်မ္ဂး မိကျေဝ်မွဲ မုလေဝ် ဟွံခၠေဝ်သှ်ပၠန်ကဵု မာံသိုက်မာန်ရ
သၟတ်ဗြဴ ဗီုမိကျေဝ် သီုသိုက် သီုပညာကေက်သ္ကာဏအ်ဂှ် ဗီုလဵု ဂွံအာစိုပ် ကွာန်သိုက်တအ် မနွံပ္ဍဲမုဟ်ဂၠဴခၟဴဂစေံဂှ်ရော
မိမ မိကျေဝ်တအ်ဂှ်ရော
သ္ၚောဲကွေဟ်ကွေဟ်ရ
မိကျေဝ် သ္ၚဳသ္ၚိတ်ဒၟံင်ရဂှ် မာံသိုက်လေဝ် ကၠိုဟ်ကေတ် လတူမိကျေဝ်လေပ်ကီုရ
သၠးဒၟံင်အခေါင်ရ မိကျေဝ်ယျေ နဇကု မိကျေဝ် အာစိုပ်ကွာန်ပိုယ် ဟွံမာန်ဏီတှ်ေ ညးသအာင်ဂှ် သ္ၚောဲဒၟံင်ဏီရ
မိကျေဝ် ဗီုလဵုသွဟ်ကဵု ဟွံမာန်တုဲ က္ဍိုပ်မိကျေဝ်သ္ဇိုင်ဖျဝ်စှ်ေအာရ
XXX မာဲမွဲစွေက် ဖာနူဂယး လတိုပ်စှ်ေဒၟံင်ပြဳပြဳ အကြာလတိုပ်ပြဳပြဳဂှ် ကောန်ဂကူတအ်ဂမၠိုင် နကဵု ကယျိုင်ကယျဝ်ဗွိုက်လတက်မန်ဂှ် ထ္ၜးဒၟံင် ဆီဇာတိဂကူအိုတ်ရ
အသေအဟာန် တ္ၚဲကောန်ဂကူဂှ် နကဵု ကရောင်ပၞာန် ဇက်တိုန်အိုတ်ရ
ဂကောံအစာဘာမန်တအ်လေဝ် တၞီပါလုပ်ကၠုင်ကီုရ
ကရောင်ပၞာန်ရေဝ်သၠုင်ကျာ
ရေဝ်သၟဝ်ကျာတအ် ဇက်တိုန်ကၠုင်အိုတ်ရ
ကရောင်ပၞာန်မိစဴဗု မိကျေဝ်တအ် မဇက်တိုန်ကၠုင်ဂှ် စိုပ်ဗွဲကၠာတုဲ ဂွံဒၞာဲဂတ ဒေါအ်မင်ဒၟံင် ကရောင်ပၞာန်တၞဟ်ဟ်တအ် မ္ၚးအသေအဟာန်ဂှ်ရ
ကရောင်ပၞာန်တအ်ဂှ် နကဵုတဆိပ်အလာံၜိုပ်
ကယျိုင်ကယျဝ်မန် မဍာဲဗကေတ်တအ် ဇက်တိုန်ကၠုင် နကဵု ရမ္သာင်ကမြေဲတအ်ဂှ် သော်ဇကုကမြဴ ပ္ဍဲဂၠံသြိုဟ်တေအ် လေပ်ချဳလျတ်ဒၟံင်ရ
ဆီမန်ပိုယ်ဍာဲဒၟံင်
သတ္တိပိုယ် ဂံင်ဒၟံင်
ဂကူပိုယ် ညဳသၟဟ် မွဲဆီ မွဲဖျုန်ရဂှ် ဟွံဟီုကီုလေဝ် ညံင်ရဴက္ညာင်ကရေဲထ္ၜးဒၟံင်ဂှ်ကီု ဂွံဆဵုညာတ်မ္ဂး မိကျေဝ် ဍာ်ရမတ်ဇွောဝ်စှ်ေကၠုင်ရ
မိကျေဝ် မိက်ဂွံလရိုအ်
မိက်ဂွံက္ညာင်ဂိုတ်တိုန် ဗွဲမသကာတ်ရ
အဃော မိကျေဝ် ကျောဝ်သ္ၚဳဗဵုလ္ၚတ်ဒၟံင် ဂၠးဗဗဵု ကရောင်ပၞာန်ရာဇာဓိရာဇ် ညးစၞးရေဝ်သၠုင်ကျာဂှ် မၞိဟ်မွဲ ကယျိုင်မန်ဍာဲဗကေတ် ရပ်လဝ် အလာံၜိုပ် မဗိုန်ဇၟောအ် ကွာ်ဇက်တိုန်ကၠုင် နကဵု ရမ္သာင်ကမြေဲ တ္ၚဲကောန်ဂကူဂှ် မိကျေဝ်မွဲ ဂွံညာတ်ကေတ်မ္ဂး ညံင်ကတေင်ဆီတအ် ပိုတ်သကုတ် ရမ္သာင်ဂြိုဟ်ယာ်တအ် တုပ်တဴ ညံင်ရဴ မဒေါအ်အာကီု သ္ဒးဒုင်စသိုင်ရ
ၜိုန် မတ်ဇကု မဂွံဆဵုကေတ်ကီုလေဝ် ဇကုဇကုဟေင် ဟွံဂံင်ပတှ်ေ သတ္တိတအ် က္ဍတ်ပါ်တိတ်ကၠုင် နူပၞော်ဇရော်လဵု ဟွံတီ အကြာပုရိသာတ်ဂမၠိုင် မပေင်က္ဍတ်ဒၟံင်တအ်ဂှ် မိကျေဝ် က္ညာင်ကရေဲ ကော်တိုန်ယၟု မာံသိုက် ရ
သိုက် ၜိုတ်လဵု ပုရိသာတ်ပေင်က္ဍတ်ဂၠိုင်တဴဒၟံင်ကီုလေဝ် မာံသိုက် ဂွံမိင်ကေတ် ရမ္သာင် မကော်က္ညာင်ဇကုမ္ဂး ဇဖန်ဂှ် ဗွဲမအံသဝ် ဆဵုညာတ်အာ မိကျေဝ် အကြာသၟတ်ဗြဴမန်ဂမၠိုင်ဂှ်တုဲ မိပ်မြဟ်အာ သွက်ပ္တောအ်ၜတ် ဟွံမဲရ
မာံသိုက်ဂှ် ဒဒှ်ဇကု မညာတ်အာ မိကျေဝ်ဂှ် သၠုင်ပတိုန် တိုင်အလာံၜိုပ်ဇကု မရပ်လဝ်ဂှ်ရ
ကရောင်ပၞာန်တအ် စိုပ်ညဳအိုတ်မ္ဂး မွဲပၠောပ်ဓဝ် မွဲရမ္သာင်ဓဝ်ဟေင် ကွာ်ဂါံဇက်တိုန်အာ အပ္ဍဲအသေအဟာန် တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် ခရိုင်ထဝါဲ ကွာန်ဝါဗိုင်ဂှ်ရ
သဘာပတိတအ် ကေတ်ဒၞာဲ လတူစင်အိုတ်ရ
ရှ်ေသှ်ေအလာံ ပံက်အသေအဟာန်တုဲ သဘာပတိဇၞော် ကဵုသြဝါဒရ
ညးစၞးတအ် ဟီုပၠုပ်ဂလာန်
ညးမရေင်တၠုင်ဒတုဲဖဵုဂှ် ဟီုဂလာန်
ညးမွဲတုဲညးမွဲ ဟီုတဴဂလာန် ပရေင်ကောန်ဂကူတအ်ကီုလေဝ် မိကျေဝ် ဟွံမိင် ပ္ဍဲကတောဝ်ရ
မိကျေဝ် ဆဵုဒၟံင် သၟတ်ဗၠာဲမန်မွဲ နကဵု အစောန်သတ္တိဂံင်င် ညံင်ရဴတြုဟ်တၠအာဇာနဲ ဗညာဓရာံ
လ္ဂန်အိန်တအ်ကီု ရပ်လဝ် အလာံၜိုပ် ဗိုက်လဝ်ဂၠိက်မန်ဍာဲဗကေတ် မဇက်တိုန်ဒၟံင် ကရောင်ပၞာန်ရာဇာဓိရာဇ်ဂှ်ရ
သအာင်နူ သၟတ်ဗၠာဲမန်ဂှ်တုဲ ဂၠးဗဗဵုမတ် မိကျေဝ်ဂှ် ညးလဵုမွဲ ဟွံမံက်ဂတဝ်ကၠုင်ရ
အသေအဟာန် တ္ၚဲကောန်ဂကူဂှ် ဗွဲမအံင်ဇၞး စိုပ်ဒတုဲအာရဂှ် ကာလသကိုပ်အသေအဟာန် မလလောင်တြးကၠုင်မ္ဂး ကရောင်ပၞာန်ဂမၠိုင် ဇက်တိတ်အာအိုတ်မ္ဂး မာံသိုက် စိုပ်ကၠုင် ဇရေင် ဗဒါဲ မိကျေဝ် ဗွဲမပြဟ်ရ
မိကျေဝ် သိုက် မာံသိုက် ကျောဝ်သ္ၚဳဒၟံင် မိကျေဝ် ဗီုကၠာကၠာတေအ် ဟွံသေင်ရဂှ် မိကျေဝ် သီုတီ သီုကၠိုဟ်ဒၟံင်ရ
ဂွံဆဵုကေတ် မိကျေဝ် ဒၞာဲဏအ်ဂှ် အံသဝ်ဒၟံင်ဟာ အခိင်လၟုဟ် မိကျေဝ်မွဲ ကွာ်ကြေဝ်ဒၟံင် လတူဂၠံင်တိတက္ကသိုလ်တေအ်ဏောင်ဂှ် ပတှ်ေကေတ်လဝ်ရ မိကျေဝ် တိုန်ဂွံတက္ကသိုလ်ၜါသၞာံတုဲဂှ် အခိင်အပိုင်အခြာ ဟွံမဲ ဘာကၟာတ်အာတုဲ မိကျေဝ်လေဝ် မင်ဖအိုတ်အခိင် ဟွံမာန် သကအ်ရဲတအ်လေဝ် ကော်ကသေအ်ရဲတုဲ ကၠုင်ပအစာၝောအ် ဘာအလဵုအသဳ ကွာန်ရုတ္တံင်ရ
လၟုဟ် ပိုယ်ဗက်ကၠုင် ကရောံကောန်ကွာန်ရုတ္တံင်ရ
အဝ် မိကျေဝ် ကွာန်ရုတ္တံင်ရ မံင်မာန်ဟာ ကွာန်ပိုယ်ဂှ် မိကျေဝ် မံင်ဟွံမာန်ဟာ
လၟုဟ် ကွာန်ပိုယ်လေဝ် ဂွံဘာအတန်ကီုရလေဝ်
ဟေင် ကွေဟ်ဟာ သိုက် သိုက်ဂှ် ကော်မိကျေဝ်မွဲဝါကီုဟာ
လၟုဟ် ကော်ဣရ
မိကျေဝ် ကၠုင်တှ်ေ ဒးမံင် မွဲအာယုက်ဏောဝ်ဏး မိကျေဝ် ဟွံသ္ဂးတဴမွဲသာ် ကျောဝ်သ္ၚဳအာ လ္ပါ်မာံရ
ပ္ဍဲသြိုဟ်မိကျေဝ် မုဒှ်ဒၟံင်ဂှ် မာံသိုက်ဂှ် ညံင်ကၠိုဟ်ကေတ်ဒၟံင် လတူမိကျေဝ်ဂှ်ကီု ညးၜါ ကွာ်တိတ်အာ ဇရေင်မ္ၚးကွာန်တေအ်ရ
သိုက် ကျောဝ်ရံင် ဣတေအ်စမ် မာံသိုက် ကျောဝ်အာ လပါ်မိကျေဝ်မစၞောန်ထ္ၜးဏာ ဂတဵုလိက် မချူစွံလဝ် ပ္ဍဲဒၞာဲလုပ်ပါင်ဂၠံင်ကွာန်ဂှ်မ္ဂး က္အီတဴကၠုင်တုဲ ပ္တိတ်ရမ္သာင် ဗှ်ထ္ၜးကဵု မိကျေဝ်ရ
ကဵုဂွံကလေင်ဆဵု မွဲဝါပၠန်ညိ ကွာန်ဝါဗိုင် မိလေဝ်မန် (ဝင်ဒုန်) ဝတ္ထု ကလေင်ဆဵုမွဲဝါပၠန်မ္ဂး ဝွံ အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္တိတ်လဝ် ပ္ဍဲ မဂ္ဂဇြေန် လဂါံအာဇာနဲ (ကၞပ် ၅) သၞာံ ၂၀၀၀
ဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ
ဝှာင်ဏအ် ဒှ်ဝှာင် နူကဵု ဝီကီမီဒီယာ ကွန်မွန်းစ် တုဲ မဒှ်ဝှာင် မသုင်စောဲလဝ် နကဵုပရဝ်ဂျေတ် တၞဟ်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ
အရာမလဴထ္ၜး ပ္ဍဲဝှာင်တအ်ဂှ် မုက်လိက် မလဴထ္ၜး ဝှာင် ထ္ၜးကဵုလဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
ဍဵု လတူ စၟတ်တ္ၚဲ/အခိင် မွဲမွဲ သွက်ဂွံ ထ္ၜးကဵု ဝှာင် မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်
အရာမဆက်ဗက်ကၠုင် 11 pages link ကုဝှာင်ဏအ် ဂမၠိုင်ဂှ် - ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်အရာ ဝဳကဳတၞဟ် မစကာလဝ် ဝှာင်ဏအ်
ဗဵု more global usage ဝှာင်ဏအ်
ပ္ဍဲဝှာင်ဏအ်ဂှ် နွံဒၟံင် နကဵုအရာမဗပေင်စုတ်လဝ်ရ
မဒှ်အရာ မဗပေင်စုတ်လဝ် နူကဵု ကမ္မရာ ဒဳဂျဳတေဝ် ဟွံသေင်မ္ဂး နူသကေန်နာ မွဲမွဲ ဒှ်မာန်ရ
ယဝ်ရ ဝှာင်ဂှ် ဒးဒုင်ပလေဝ်ပလေတ် နူတမ်မူလဍေဟ်မ္ဂး
အရာလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဟွံမံက် ပ္ဍဲဝှာင်ဂှ် ဒှ်မာန်ရ
နာဲကောရတ် သၟာပၠန်ဂတး သွက်ဗၠးၜးဂကူမန် ပ္ဍဲဗော်ဍုင်မန်တၟိ လုကဴပွိုင် ၃၅ သၞာံ
ပ္ဍဲမွဲဒမြိပ် ဘဝသၟာတဝ်စၞေဟ် သွက်ဗၠးၜးဂကူမန်ဂှ် ဗတိုက်ကၠုင်ကဵု ဒပ်ကရေင်ကေအေန်ယူ ညးမကၠုင်ပသၞ ကုဂကူမန်ဂှ်လေဝ် ဂၠိုင်ကဵု အလန်
ဗတိုက်ကၠုင်ကဵု သၞဒပ်ဗၟာလေဝ် မဂၠိုင်ကဵုအလန်တုဲ
တာလျိုင်အစာဘာပၞာန်တအ်လေဝ် ယိုက်ဂၠေင်ကၠုင် သၞာံဗွဲမလအ်တုဲ ညံင်ဒပ်ပၞာန်မန် ဂွံခိုဟ်တိုန်ဂှ် ဂစာန်ကၠုင် နကဵုနဲကဲနာနာသာ်ကီုရ
ကြဴနူ မယိုက်ဂၠေင်တာလျိုင် ပွိုင် ၃၅ သၞာံတုဲ ရန်တၟအ်ကဵု ညးသၟဝ်ဇကု ဂွံဆက်အာဒၞာဲဇကုတုဲ သၞာံ ၂၀၀၈ ဂှ် ကေတ်ပေန်ဇြေန် ဒေါအ်ဇူ နူတာလျိုင်ရ
ဒေါအ်ဇူ နူဘဝပၠန်ဂတးတုဲ ကၠောန်သွက်ဖိုလ် သၟာကမၠောန် ပ္ဍဲဍုင်သေံ
ဍုင်မန်တုဲ စတမ်နူ သၞာံ ၂၀၂၁ အခိင် ကမ္မတဳ မပစၞး စၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုင် ဒက်ပ္တန် အလဵုအသဳညဳသၟဟ်ကောန်ဂကူ မဒှ်အလဵုအသဳပကာန် ကုအလဵုအသဳပၞာန်ဂှ် လုပ်ယိုက်ဂၠေင် နဒဒှ် ဒုဝန်ဇၞော်ပရေင်စဵုဒၞာရ
နာဲကောရတ် (ယၟု နူဍောတ်တ် မာံခင်းမောင်) ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၅၂ ဂိတုဂျောန် ၁၆ တ္ၚဲစန် ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ဍောတ်
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
မိမညးဂှ် ဒှ်နာဲမိုင်သိင်
မိပု
ပၞောဝ်ကဵုကောဒေအ်ဂမၠိုင်ဂှ် ညးဒှ် ကောဇၞော်အိုတ်
စိုပ်အာယုက် (၅) သၞာံဂှ် စမံင် ဘာမန် ပ္ဍဲကွာန်တုဲ စိုပ်အာယုက် (၇) သၞာံ မံင်ဘာ အလဵုအသဳ ဘာတန်မူလ ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ဍောတ်ဂှ်ရ
စိုပ်အာယုက် (၉) သၞာံ ပြံင်တိုန် ဍုင်မုဟ်ဍုင် မံင်ဘာအလဵုအသဳ ဘာတန်မူလ အရာပ်ပလိုတ်
ပ္ဍဲဘာဂှ် မံင်လဝ် တန်ဒုတိယ စဵုကဵု တန်စတုတ္ထ
စိုပ်အာယုက် (၁၂) ပြံင်တိုန် ဍုင်မတ်မလီု မံင်ဘာ လၟိဟ် (၉) ယၟုဘာ ဗုဒ္ဓဘာသာ စဵုကဵု (၉) တန်
စိုပ်အာယုက် (၁၇) ပြံင်တိုန် ဍုင်လ္ဂုင် မံင်ဘာလၟိဟ် (၂) အရာပ်တာမွဲ တန်ဒဿမ ပ္ဍဲသၞာံပညာ ၁၉၇၀/၇၁ ဂှ်ရ
တန်ဒဿမဂှ် ဆက်မံင် မွဲသၞာံပၠန် ပ္ဍဲဘာတန်သမၠုင်လၟိဟ် (၄) အရာပ်ဥက္ကလာပသၟဝ်ကျာတုဲ သွဟ်လိက်တုဲဒှ်အာရ
သၞာံဂှ် ပရေင်ဍုင်ကွာန်ရုသံင် မဒှ်အခိင်သၟတ်တအ် လုပ်ပေါဲဗတိုက် သွက်ဂွံဗတိုက်သရိုဟ် တၠအဝဵုပၞာန်တုဲ စၞးမဆက်တိုန်တက္ကသိုလ်ဂှ် စိုပ်အာတိပၠန်ဂတး ဇရေင်ဗော်ဍုင်မန်တၟိရ
၁] သၞာံ ၁၉၆၂ ဂိတုမာတ် ၂ ဂှ် ဒပ်ပၞာန်နေဝင်း သီကေတ်အဝဵုဍုင် နူအလဵုအသဳ ဦးနု မဒှ်အလဵုအသဳညးဍုင်ကွာန် မရုဲစှ်ပတိုန်လဝ် နကဵုမာဲတုဲ ဒက်ပ္တန် ကံင်သဳအပြံင်အလှာဲကၟိန်ဍုင် (ပြည်ထောင်စုတော်လှန်ရေးကောင်စီအဖွဲ့/ Union Revolutionary Council URC)ရ
၂] ပၞာန်သီအဝဵုတုဲ က္ဍိုပ်သကိုပ်မန်ကီု သီုကဵု က္ဍိုပ်သကိုပ် သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန် ဗွဲမဂၠိုင် သီုကဵုသကိုပ်ဝန်ဇၞော် ဦးနုဂှ် ညးထိင်ကြိုင်လဝ်ရ
စိုပ်သၞာံ ၁၉၆၆ အံက်တဝ်ဗါ ၂၇ ဂှ် ဦးနု ဂွံဗၠးတိတ်ကၠုင်ရ
သၞာံ ၁၉၆၉ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ဂှ် နကဵု ဦးနု ချူပတိုန်လိက်ဒုင်စဳရေင်မွဲတၞး
ပ္ဍဲလိက်ဒုင်စဳရေင်ဂှ် အာတ်မိက်လဝ် ညံင်ဂဥုပ်ဗိုလ်နေဝင်း ဂွံကလေင်ပအပ်အဝဵု
တုဲပၠန် ပါလဳမာန် မပလီုလဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၂ အခိင်မသီအဝဵုတေအ် ညံင်ဂွံ ကလေင်ပံက်ကဵုပၠန်
နကဵု ဂဥုပ်ဗိုလ်နေဝင်းဂှ် ညးတအ် ခပတိုန်ကဵု ကဆံင်သမ္မတရောင်ဂှ် ပ္ဍဲလိက်ဒုင်စဳဂှ် ကဵုလဝ် ကသပ်ရ
ဆဂး နကဵု ဂဥုပ်ဗိုလ်နေဝင်း ဟွံဒုင်တဲ
ဗွဲကြဴညိ နကဵု ဦးနု ဟီု ညးပရေင်ထတ်ယုက် ဟွံခိုဟ်
တုဲ ညးမိက်ဂွံ အာလ္ၚောဝ်ကျာ် ပ္ဍဲဍုင်အိန္ဒိယတုဲ တိတ်အာ အိန္ဒိယရ
ဦးနု သီုဟွံကလေင်စဴ ဍုင် စၞးဂှ် တိတ်အာ ဍုင်လာန်ဒါန်ရ
နကဵု နေဝင်းဂှ် ညးဟီု ညးရန်တၟအ်ကဵု ဂုဏ်ဖိုလ်သၟာကမၠောန် သၟာဗ္ၚတုဲ ညးဒးဆက်ထိင်အာအဝဵုဍုင်
နကဵု ဦးနုဂှ် ညးဟီု ဒဒှ်ရ ညးဟေင် ဒှ် သကိုပ်ဝန်ဇၞော်ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ မလုပ်သၞောဝ်မွဲရ
မြဴသာ်ဝွံ ညးဟီု ပ္ဍဲအခိင်ပသောင်ပရိုင် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၉ အဝ်ဂေတ် ၂၇ ဂှ်ရ
ဗွဲကြဴညိ
နကဵု ဦးနု ဒက်ပ္တန် ဗော်ပါလဳမာန်ဒဳမဝ်ကရေသဳ တုဲ ဒက်ပ္တန် ဒပ်ပၞာန် သွက်ဂွံ ဗတိုက်ကဵု အလဵုအသဳပၞာန်နေဝင်းရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ညးသၟတ်ဂကူဗၟာတအ် ဗွဲမဂၠိုင် တိတ်ကၠုင်ဂြိုပ် လုပ်ပံင်တောဲ ကုဒပ်ပၞာန်ဦးနု
နကဵု ဒပ်ပၞာန်ဦးနုတအ်ဂှ် ပံင်ကဵု ဒပ်ကောန်ဍုင်အရင်တအ်တုဲ ဗတိုက်သရိုဟ်ထောအ် သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန်ရောင်ဂးရ
လပါ် ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်လေဝ် နကဵု ဗော်ပၠတရဴဍုင်မန် အတိုင် ဦးနု မကဵုလဝ် ဂတိပါင် ပစၟတ်သမ္တီကဵု တွဵုရးဍုင်မန်ရောင်တုဲ ပအပ်ထောအ်လွဟ်
လုပ်ဒုင်ရုဲမာဲရ
ၜိုန်ရပံက်လဝ် ကမ္မရှေန် ဗမံက်ပတိုန် တွဵုရးဍုင်မန်ကီုလေဝ် ကမၠောန်ဗၟံက်ပ္တိုန် စၟတ်သမ္တီ တွဵုရးဍုင်မန်ဂှ် ဒေါအ်ညိင်ဒၟံင်ရ
ဂကူဗၟာ မနွံပ္ဍဲဒေသတအ်ဂှ်လေဝ် ဟွံဒုင်တဲ သွက်ဂွံစၟတ်သမ္တီ တွဵုရးဍုင်မန်ကီုတုဲ ကဵုဒြဟတ်ဒမြိုဟ် ညံင်ဂွံကေတ်ဆန္ဒညးဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲဒေသတအ်ရ
သၟတ်မန်တအ်လေဝ် တွဵုရးဍုင်မန် အာတ်ကေတ်ဟွံဂွံ
ဒးဗတိုက်ကေတ်ရောင် ဂးတုဲ တိတ်ကၠုင် တိပၠန်ဂတး ဗွဲမဂၠိုင်ကီုရ
ညံင်ရဴ သၟတ်တၞဟ်တအ်ကီု မောင်ခင်းမောင် (နာဲကောရတ်) သီုဟွံဂွံဆက်တိုန် တက္ကသိုလ်
အာယုက် ၂၀ဂှ် တိတ်ကၠုင် တိပၠန်ဂတး သွက်ဂွံဗတိုက်သရိုဟ် သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန် ကေုာံ အခေါင်အရာကောန်ဂကူမန်ရ
မာံခင်းမောင် အံင်စှ်တန်တုဲ သွက်ဂွံအခေါင်အရာဂကူမန် သွက်မန် ကလိဂွံဍုင်ဂးတုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၂ ဂိတုမေ (၂၄) ဂှ် စိုပ်ကၠုင် ဇရေင်ဗော်ဍုင်မန်တၟိရ
ယၟုဇကု မဒှ်ဒၟံင် ယၟုဘာသာဗၟာဂှ် သၠာဲထောအ် နကဵုယၟုမန် နာဲကောရတ်
နာဲကောရတ် တိုန်ဘာ ပရေင်ဍုင်ကွာန် လၟိဟ် (၂) ပ္ဍဲ ဗဒိုပ်ဝါရေဝ်ရောဝ်
ဘာပရေင်ဍုင်ကွာန်တုဲ ဆက်တိုန် ဘာပၞာန်သဇိုင် လၟိဟ် (၄
ဘာပၞာန်စှ်ေတုဲ ကလိဂွံတာလျိုင် နဒဒှ် အစာဘာပၞာန် တန်သဇိုင်ရ
၁] သၞာံ ၁၉၇၃ ဂိတုအံက်တဝ်ဗါဂှ် ညးအုပ်ကာခရိုင် နာဲအိုင်တေန် စှ်ေမုက််ပၞာန်နေဝ်ရေဝ်သၟဝ်ကျာတုဲ ဗက်စှ်ေအာညး နဒဒှ် ကောန်ရုင်မွဲတၠရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ပေါဲဗတိုက်ကဵုသၞ ကတဵုဒှ်ဂၠိုင်ဒၟံင်တုဲ ညးတာလျိုင် ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ဂှ်လေဝ် ပြဟ်လလုဲအာ တၟာဂလိုင်ကီုရ
တၞဟ်နဂွံထပ်စၞး ညးတာလျိုင် မပြဟ်လလုဲအာတအ်တုဲ နာဲကောရတ် မဂွံဒုင် ခပတိုန် နဒဒှ် ကမ္မတဳပွိုင်ဍုင် (ယာယဳ)တုဲ ဒးကေတ်တာလျိုင် ဒေသဖာလိန် မွဲလစုတ်
တုဲ ကလေင်စိုပ်ကၠုင် ရေဝ်သၟဝ်ကျာပၠန်
၁] သၞာံ ၁၉၇၄ သွက်ဂွံသမၠဲပတိုန် ဗွိုင်အုပ်ဓုပ်ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ပ္ဍဲဒေသရေဝ်သၠုင်ကျာတုဲ နာဲကောရတ် မွဲစွံ ကုဥက္ကဋ္ဌ နာဲဆာန်ဂကူဂှ် ပြံင်အာ လပါ်ရေဝ်သၠုင်ကျာရ
၁] နကဵု ဒပ်မန် ပံက်ဒပ်ပၞာန်တၟိ
ဗတောန်ကဵု ကွတ်ပၞာန် ကုကောန်မန်တအ် ပ္ဍဲကွာန်ခေါဇာ [၃] တုဲ ဒေသဂှ် နူကဵု မဒှ်လဝ် သၟဝ်ပရေင်အုပ်ဓုပ် ကရေင်ကေအေန်ယူဂှ် ကလေင်စိုပ်ကၠုင် သၟဝ်အုပ်ဓုပ်မန်ဇကုပၠန်
ကာလဖျေဟ် ပရေင်အုပ်ဓုပ်ပွိုင်ဍုင်ဂှ် နာဲကောရတ် ဒးတာလျိုင် သွာင်အုပ်ဓုပ် ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်သၠုင်ကျာ ကရောံ ဥက္ကဋ္ဌ နာဲလွဳမန်
ညးအုပ်ကာ နာဲဟံသာ တအ်ရ
၁] ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်ရ နကဵု ညးတာလျိုင် လပါ်အကံက်အခေါန်ဂှ် နာဲကောရတ် ဒးဗက် အခေါန်ကၠအ်
စိုပ်ကၠအ်ဣဇုမွဲ ပ္ဍဲကွာန်တၟိတဴတက်ဂှ် နကဵုသၞောဝ်ဗော်မ္ဂး ကၠအ်ဣဇုဂှ် ဒးပၠုပ်အခေါင် ပန်ဒကေဝ်
ဆဂး ဣဇုဂှ် ညးကဵုဟွံမာန် ညးဒဂုတ် ညးကဵု ၜါဒကေဝ်ကပါ်
မွဲလပါ်ဂှ်လေဝ် သၞောဝ်ဗော်လေဝ် ဒးရံင်
မွဲလပါ်ဂှ် ဣဇုဂှ်လေဝ် ညးဝါတ်ဂါတ်ဒၟံင်ဂှ်လေဝ် ဒးရံင်
၃][၁] ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ စိုတ်ကတဵုဒှ် ဒးဗက်အကံက်သြန် လတူညးဍုင်ကွာန်မှ ဂွံကၠောန် ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂှ် ဟွံမိက်ကၠောန်ရ
၃] ပ္ဍဲအခိင် မယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင် ပ္ဍဲဒေသရေဝ် အဃောမဗက်ဒၟံင် သကိုပ်ဒပ်ပါ် နာဲထောန်ဇိန်ဂှ် ဒှ်ပေါဲဗတိုက် ပ္ဍဲကွာန်ခေါဇာဂှ် ပ္ဍဲအခိင်မဒုင်ပန်ဒၟံင် ကုသၞ နကဵုလွဟ် H
K 33 ဂှ် လွဟ်ဇမၠေအ် မဆတ်လဝ် ပ္ဍဲဂၞိင်ဂှ် လလုဲအာရ
လွဟ်ဂှ် စိုပ်အာ တဲသၞတအ်ရ
ဟိုတ်နူလွဟ်ဇကု မစိုပ်အာတဲသၞဗီုဏအ်တုဲ ဒးဒုင်ပါ်ပါဲ ပ္ဍဲကဵု ဝိုင်သဘင်သဳကၠဳ ကီုရ
၁] ပ္ဍဲသဘင်သဳကၠဳက္ဍိုက်ပ်ဗဟဵု သၞာံ ၁၉၇၅ ဂှ် ဟွံဆက်ဒုင်ရုဲစှ် နဒဒှ် ကမ္မတဳမွဲတၠတုဲ ပြံင်အာ သွာင်ပၞာန်
၃][၁] နာဲကောရတ် စိုပ်သွာင်ပၞာန်တုဲ ကလိဂွံတာလျိုင် အကြာပ်ဇၞော် ဒုသကိုပ်ဒပ်ကောံ ဒပ်ပါ်မွဲ တမ်ဒပ်(၉) ဒးကေတ် တာလျိုင် ဒေသရေဝ်သၠုင်ကျာ နမွဲဒပ်ကောံရ
သၞာံ ၁၉၇၆ ဂိတုဂျောန်ဂှ် ပံက်ကရောင်ပၞာန်လ္ၚပၟတ် သွက်ဂွံဗက်ဂကောံ နာဲထဝ်ဂွဳတအ်ဂှ် စှ်ေပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ် ကဵု ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် နာဲယှိုင် က္ဍိုက်ပ်တုဲ ပါ်တိတ်အာ နူဗော်ရ
သွက်ဂွံအာဗက် နာဲယှိုင်ဂှ် နူကဵု ရုင်ဌာန်ဂဥုပ်ပၞာန် ညးအုပ်ကာပၞာန် နာဲနလ္လာ ကဵုနင်စၞောန်ပၟိင် အကြာပ်ဇၞော်နာဲကောရတ် က္ဍိုက်ပ်တုဲ နကဵု မွဲဒပ်စရေက် ကရောံကမ္မတဳရေဝ်သၠုင်ကျာဂှ် သွက်ဂွံအာဗက် နာဲယှိုင် ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ရေဝ်သၠုင်ကျာရ
ပ္ဍဲအခိင် မဗက်ဒၟံင် နာဲယှိုင်ဂှ်ရ စုက်လုက် ကုမိကှ်ေသြန် (က) မိဃေန်တဳ ပ္ဍဲကွာန်ပါင်မ္ၚဵုတုဲ သၞက်ကရောဲ ကုမိကှ်ေသြန်ရ
သၞာံ ၁၉၇၇ ဂှ် ဂကောံနာဲယှိုင်တအ် ကလေင်လုပ်ကၠုင် ဗော် ပ္ဍဲရေဝ်သၟဝ်ကျာရ
၁] ပ္ဍဲအခိင် ညးတာလျိုင်ဗဟဵု နာဲရဿ
နာဲတၠမန်
နာဲသာန်တေန်
နာဲကောန်ဆာန်တအ် မဒးတာလျိုင် သွက်ဂွံစှ်ေကော် နာဲပါန်သာ ပ္ဍဲရေဝ်သၠုင်ကျာဂှ် ဒပ်နာဲကောရတ်တအ် ဒးကေတ်တာလျိုင်ဂီုကၠီုရ
ကာလကလေင်စိုပ်ဗဟဵုတုဲ နာဲကောရတ် အာတ်အခေါင် သွက်ဂွံစဴဝေင်ကွာန်ကအ်ဍောတ်ရ
ပ္ဍဲသၞာံဂှ် နာဲနလ္လာ ကဵု နာဲအံင်နာင်တအ် စှ်ေသဳကၠဳ ကဵုတမ်ဒပ် နာဲကျဝ်အိင်တအ်ဂှ် ဟွံစှ်ေဗီု ဒှ်ပန်ညးသကအ် ပ္ဍဲရေဝ်သၟဝ်ကျာ ဒၞာဲကွာန်ကြုင်ကရေင်ရ
နာဲပါန်သာ ကဵု နာဲမိုညို ညးမဒးဒုင်ထိင်လဝ် ပ္ဍဲဗဟဵုဂှ် ပံင်ကဵု ညးပၟင်အချုက် နာဲတေန်မိုင်တုဲ ဒြေပ်တိတ် နူအချုက်တုဲ အာပံင်ကဵု က္ဍိုပ် နာဲကျဝ်အိင်တအ် ကီုရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် နာဲကောရတ် ကေတ်လဝ်အခေါင် သွက်ဂွံ စဴဝေင်ကွာန်တုဲ ညးတာလျိုင်တအ် ဒှ်ကၠုင် သံသယ ဖေက်အာပံင်ကဵု နာဲပါန်သာတုဲ ကဵုနင်အမိင် သွက်ဂွံပြံင်တာလျိုင်
ကဵုတိတ် နူသွာင်ပၞာန် စၞးဂှ် ကဵုတာလျိုင် ညးအုပ်ကာပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗုရ
နကဵု နာဲကောရတ် ညးစိုတ်မထတ် ပ္ဍဲလပါ်ပၞာန်ဂှ် ဟွံမိက်ဒုင်တဲတုဲ ကလေင်အာတ်မိက် ညံင်ဂွံ ဆက်ယိုက်ဂၠေင်် လပါ်ပၞာန်ဂှ် နူကဵု ညးတာလျိုင်တအ် ကဵုတာလျိုင် သကိုပ်ဒပ်ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗုရ
တာလျိုင် သကိုပ်ဒပ်ပွိုင်ဍုင်ဂှ် ဒးပံင်ကဵု ရဲအုပ်ဓုပ်ကီု တာလျိုင်သဝ် နူကဵု ညးအုပ်ကာပွိုင်ဍုင်ဏီတုဲ နာဲကောရတ် ကလေင်အာတ်မိက် မိက်ဂွံ ယိုက်ဂၠေင်် ပ္ဍဲဒၞာဲဒပ်လၟိုန်
ဆဂး ညးတာလျိုင်တအ် ဟွံကဵုအခေါင်
ကာလဂှ် နာဲကောရတ် စှ်ေစိုတ် ညးတာလျိုင်တအ် ဒှ်သံသယ လတူဇကု ဂွိင်ဖေက် ဇကုအာပံင်ကဵု ရဲပါ်တိတ် နာဲပါန်သာတအ်ဒှ်မာန်ရောင်တုဲ နာဲကောရတ် ချူလဝ် ပ္ဍဲလိက်ဇကု "ဟိုတ်နူ ဒးဒုင်ဒှ် သံသယဗီုဏအ် ညးတာလျိုင်တအ် ဂွံကၠး လတူအဲ ဒးထ္ၜးသက်သဳရောင် စှ်ေစိုတ်တုဲ နုက်တိတ် နူဗော် ပတိုန်လိက် ဗွဲသၞောဝ်ရ
၁] နာဲကောရတ် နုက်တိတ် နူဗော်တုဲ လုပ်အာဍုင်သေံ
ပံင်ကဵု နာဲတၠမန်တုဲ ကၠောန်ကမၠောန် ပ္တိတ် ဂၞိန်မန် တဆိပ်လျးသၟိင်တ္ၚဲ
နာဲကောရတ် ကသေအ်ဂွံ နာဲသဵုမျေတ်
နာဲလျးဂကူ ပ္ဍဲဍုင်မေဝ်ဆံက်တုဲ တိုန်အာ ဍုင်ၜင်ကံက်
နူဂှ် အာကၠောန်ကမၠောန် ပ္ဍဲမာင်မတ် ပ္ဍဲဍုင်စာန် ကွာန်နင်ၜန်တေအ်ရ
နာဲကောရတ် လုပ်ကၠောန်ဂွံ ပ္ဍဲမာင်မတ် ပွိုင် (၁၉) တ္ၚဲဓဝ်ဂှ် နာဲသာန်ထောန် ဒးဝပ်ကဵုသၞတုဲ ဒးလွဳယဲ စိုပ်ကၠုင် ဍုင်ၜင်ကံက်
သွက်ဂွံ ရံင်ယဲ ဗိုင်ရီု နာဲသာန်ထောန်ဂှ် နာဲပါန်မျေတ် ကၠုင်ကော် ဂကောံနာဲကောရတ်တအ်တုဲ ကလေင်စိုပ်ကၠုင် ၜင်ကံက်ပၠန်ရ
တုဲ ကလေင်ကေတ်အဆက်ကဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိပၠန်ရ
သၞာံ ၁၉၇၈ ဂိတုဇန္နာဝါရဳ (၇) ဂှ် နာဲကောရတ် ကေုာံ သကအ်ရဲဇကု နာဲသဵုမျေတ်
နာဲလျးဂကူတအ် ကလေင်လုပ်ကေတ် တာလျိုင် ပ္ဍဲဒပ်စဵုဒၞာဂီုကၠီုဗဟဵုရ
နာဲလွဳအံင်ဂှ် ဒှ်သကိုပ်ဒပ်တုဲ နာဲကောရတ်ဂှ် ဒှ်ဒု-သကိုပ်ဒပ်
ဒပ်စဵုဒၞာဂီုကၠီုဗဟဵုဂှ် နွံဒၟံင် ပလိုတ်ဗဒိုပ်ဗညာနဲ
သၞာံ ၁၉၇၉ဂှ် ပြံင်လုပ်အာ ဇိုင်ဗဒိုပ်ဗၟာတြေံ နဂါးမောက်
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ပဋိပက္ခဂိုဏ်ဂန အပ္ဍဲဗော် ဇၞော်ကဵုဒြဟတ် ကတဵုဒှ်ဒၟံင်ရ
နကဵုဒပ်ဂီုကၠီုဗဟဵုလေဝ် ညံင်ဂွံမောန်ခိုင် နကွတ်သဇိုင်ပၞာန်စှ်ေစှ်ေ သွက်ဂွံပလေဝ်ပလေတ် ဖျေဟ်ဗီု မနွံကီု
တုဲပၠန် သွက်သ္ဂောအ် ပရေင်ဆဵုဂဗမုက်ပၞာန်ကီုတုဲ သကိုပ်ပရေင်ဍုင်ကွာန် နာဲသိင်ဟာန် သကိုပ်ဒပ် နာဲလွဳအံင်တအ် ကေတ်တာလျိုင်တုဲ စှ်ေအာ ဒေသလှာဒကှ်ရ
နကဵု နာဲကောရတ်ဂှ် ကေတ်တာလျိုင်ဂီုကၠီုစးပၞာန်ကီု ကောန်ဒပ်တအ် ဂွံညိင်ဝတ် ပရေင်ပကတ်ပကေင် တဵုခၞောဝ်လွဳစာင်ကၠိက်တုဲ ပလေဝ်ကၠုင်ဒပ် နွံရ
သၞာံ ၁၉၈၀ ဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါဂှ် ကၠောန် သဘင်သဳကၠဳက္ဍိုက်ပ်ဗဟဵုရ
ပ္ဍဲဂှ် မၞိဟ်တအ် လညာတ်ဒှ်ဒၟံင်ၜါလဝး မွဲလပါ်ကဵု မွဲလပါ် ဟီုဂး ပါ်ကၠုင် ပရေင်ဂိုဏ်ဂန ဗွဲမသကာတ်မြဟ်ရ
အတိုင် နာဲကောရတ် မချူလဝ် ပ္ဍဲလိက်ညးမ္ဂး "နကဵုအဲ အကာဲအရာ ဂိုဏ်ဂန ဗီုမကတဵုဒှ်ဒၟံင်ဍာံဍာံ ဂွံလာဲလေင်အာမာန်ကီု ဂွံထိင်ဒဝ် ဥက္ကဋ္ဌ နာဲယှိုယ်ကျေန်ဂှ် လဴထ္ၜးကဵု နာဲအံင်တေန် ကဵု နာဲဟံသာတအ်ရ
သဘင်သဳကၠဳဗော်ဂှ် လအ်ကၠုင် ၜါဂိတုတုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၁ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳဂှ် ကၠောန်သဘင်တ္ၚဲဂကူမန် မရနုက်ကဵု (၃၄) ဝါတုဲ ဒေါအ်လဝ် သဘင်သဳကၠဳရ
ကၞောတ်တဲ ပရေင်ဂိုဏ်ဂနဂှ် စိုပ်အာ ကဆံင် သွက်ဂွံဆက်ကၠောန်အာမွဲစွံဂှ် ဒှ်ဟွံမာန်ရ နာဲယှိုယ်ကျေန် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ်တုဲ ညးလဴကဵု ဥက္ကဋ္ဌခရိုင် နာဲထေန် ပ္ဍဲသ္ၚိဥက္ကဋ္ဌဇၞော်ဂှ်ရ
ဆဂး ဥက္ကဋ္ဌထေန်ဂှ် ကိစ္စပါ်ဗော်တုဲ ကၠောန်သွက်ဂကူဂှ် ဟွံစှ်ေစိုတ်ရ
သဘင်တ္ၚဲဂကူမန်တုဲ ဥက္ကဋ္ဌဇၞော် နာဲယှိုယ်ကျေန် ကဵု ဂကောံညး လုပ်အာ ဝင်က
ဒပ်စဵုဒၞာဂီုကၠီုဗဟဵု မဒှ်ဒပ် နာဲကောရတ်မနွံဒၟံင်ဂှ်လေဝ် ဗတံဂှ် ဗက်လုပ်အာ ကရောံ ဥက္ကဋ္ဌနာဲယှိုယ်ကျေန်တအ်တုဲ စနူအခိင်ဂှ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ထ္ကးအာ ၜါကရေက်
က္ဍိုပ်ကျာ်ပိ ကဵု က္ဍိုပ်ဝင်က
၁] အတိုင် နာဲကောရတ် မချူစၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဏအ်မ္ဂး နကဵုပူဂိုလ်ညးဂှ် မန်ကဵုမန် ပန်ဂစိုတ် ရေင်သကအ်ဂှ် ဟွံဒးဂၞပ်လးလးရ
ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲ ဒပ်နာဲပါန်ညောအ်တအ် မဖျေဟ်လဝ်ဒပ် ပ္ဍဲကွာန်ခရိုင်ဇိုင်ၜဳဂှ် အလဵုဇကုညး ဟီုပဒေါအ် သကိုပ်ဒပ်နာဲယှိုင် ညံင်ဂွံပါဲဒၠေတ်တုဲ ဟွံဒှ်ပန်ရေင်သကအ်ဂှ် ညးကေတ်ဒၟံင်ဂုဏ်စရာဲ ပ္ဍဲကိစ္စဂှ်ရ
တုဲပၠန် ညးချူလဝ် အခိင်ညးမနွံ ပ္ဍဲမုက်ပၞာန် ပွိုင်ပန်ဂိတုဂှ် ဆမွဲဝါကီု ဟွံဒှ်ပေါဲဗတိုက် အကြာမန်ကဵုမန်တုဲ သီုဂွံပညဳပညပ် လညာတ်ရေင်သကအ် နကဵုလိက် ကုနာဲပါန်ညောအ်ကီုရ
သၞာံ ၁၉၈၂ ဂှ် ဂွံကၠောန် တ္ၚဲပၠန်ဂတးမန် (တုပ်ပ်) ပ္ဍဲကွာန်အရုတ်အုဲကီုရ
သဘင်ဂှ်တုဲ တာလျိုင်စှ်ေ သွက်ဂွံပံက်ဘာပၞာန် ပ္ဍဲကွာန်ဂအဳတုဲ စနူဂှ်တုဲ နာဲကောရတ် ဟွံဒးစှ်ေမုက်ပၞာန် ပွိုင် (၃) သၞာံ ယိုက်ဂၠေင် ကမၠောန်အစာဘာပၞာန်သက်က် သီုဖအိုတ် ပံက်ဂွံ ဘာ မသုန်ဘာရ
၁] သၞာံ ၁၉၈၆ ဟိုတ်နူ ပရေင်တိဍာ်တုဲ ပ္ဍဲဒေသကၞောတ်ၜဳရေဝ် ကတဵုဒှ် ပဋိပက္ခ ကုဗော်ကရေင်(ကေအေန်ယူ)ရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် နာဲကောရတ် တိတ်ဒၟံင် မုက်ပၞာန် မနွံ ပ္ဍဲရေဝ်သၟဝ်ကျာ
နာဲပါန်သာ မနွံ ရေဝ်သၠုင်ကျာတုဲ ကော်ဖျေဟ် နာဲကောရတ် မွဲလစုတ် ဒးထ္ပက်ပၞာန် ရေဝ်သၠုင်ကျာဂှ် နာဲကောရတ် က္ဍိုက်ပ် ဒြဟတ် ၁၅၀ တၠရ
နူကွာန်ခေါဇာ တိုန်စိုပ် ကွာန်မ္ၚဵုဇၞော်
ကွာန်ယံင်ဒိန်ဂှ် ရဲကျာ်ပိ ဗိုင်ပန် ပန်ဟွံမာန်တုဲ စနူ ကွာန်ယံင်ဒိန် လပါ်သၟဝ် ရဲဝင်က ကေတ်လပါ်လတူ ရဲကျာ်ပိ ကေတ်ဂွံ တင်လတုပ်စိုတ် ဒေါအ်ပန်ပှ်ော ပ္ဍဲဒေသရေဝ်သၠုင်ကျာရ
လပါ်ရေဝ်သၠုင်ကျာဏအ်လေဝ် ဒမၠကရေင်ကေအေန်ယူတအ် ပန်ဂစိုတ် ကောန်မန် ၁၃ တၠ
ကုမၞိဟ်ဗြဴတအ်ဂှ် သီုဒးဒုင်ပလီုကောန်သမ္ဘာ
ပြေင် ၂၀ လေဝ် တံင်ကေတ်ဏာ ဒၞာဲဝင်ဂၠိင်ရ
ဟိုတ်နူဏအ်တုဲ ဒပ်နာဲကောရတ်တအ် ဒးကလေင်စဴကၠုင် ရေဝ်သၠုင်ကျာပၠန်ရ
သွက်ဂွံပသောင်ဒမၠကရေင်တအ်ဂှ် နာဲကောရတ် တိုန််ကၠုင်ဗဟဵု ကေတ်ဖျေဟ်ဏာလွဟ်ဇၞော် 57mm
ဒပ်ကရေင်အေန်အေန်ယူ နကဵု ဒြဟတ် ၅၀ တၠဂှ် လုပ်ကၠုင် ကွာန်ဓမ္မပါလတုဲ ဒပ်နာဲကောရတ်တအ် ပန်ကဵု အမၠံက် 57mm တုဲ ရဲကရေင်ကေအေန်ယူတအ် ဒးအာတ်မိက်ကၠုင် ပရေင်ဒေါအ်ပန်ပှ်ောကီုရ
ဆဂး လပါ်ကရေင်ကေအေန်ယူဂှ် ကော်ပၞာန်ရီု နူကဵု တမ်ဒပ် ၁၆ ၜိုတ်ဒြဟတ် ၂၀၀ တုဲ နကဵုဒပ်နာဲကောရတ်တအ် ဖျေဟ်ကိုန်အစဳအဇန်တုဲ ကေတ်ဒြဟတ် နူညးဍုင်ကွာန် သွက်ဂွံစဵုဒၞာဒေသမန်ဇကုရ
ဟိုတ်နူ မဖျေဟ်လဝ် အစဳအဇန်ခိုဟ်တုဲ ဒပ်ကရေင် နူကဵု သၠုင်ကျာၜဳရေဝ်ဂှ် ဟွံဂံင်ကၠောအ်ကၠုင်ရ
နကဵု ဒပ်နာဲကောရတ်တအ် ဖျေဟ်သဇိုင်ဂတှ်ေ ခမောံ
ကျေဝ်ကေဝ် ဝါဘဝ်ဒုန်လင်ရမာန်အာရ
ဟိုတ်နူ မဂွံဇၞးကေတ် ဒပ်ကရေင်တုဲ တိဍာ်မန် ဒေသကၞောတ်ၜဳရေဝ်ဂှ် ဂွံတိတ်ဗၠးအာ နူသၟဝ်တဲ ဗော်ကရေင်ကေအေန်ယူ ၜိုတ် ၇၅
ဟိုတ်နူတိဍာ်ဒေသဏအ်တုဲ နကဵုကရေင်တအ် ဟွံမိက်ကဵု မန်လောဲလောဲတုဲ ဒှ်ပန်ကၠုင် ဂၠိုင်ကဵုအလန်ရ
၁] သၞာံ ၁၉၈၇ ဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါဂှ် ရဲဂကောံဒပ်ပံင်ကောံ (မဒတ) ဥက္ကဋ္ဌသဵုမဝ်ရာ ဒံက်တာတူဂျာ ကဵု ဂကောံညးတအ် ကၠုင်ပ္ညဳ အကြာဗော်မန်ၜါ မထကးဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်ဝင်ကတုဲ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ မထကးဒၟံင်ၜါဂှ် ကလေင်ကောံဒှ်အာ မွဲဗော်ပၠန်ရ
ပ္ဍဲပညဳပညပ်ဂှ် မၞိဟ်စၞး နူဂကောံဝင်ကဂှ် နာဲပါန်သာ က္ဍိုက်ပ်တုဲ ကရောမ်ဂှ် နာဲရဿ ကဵု နာဲကောရတ် ပါလုပ်ကီုရ
ဒၞာဲမတက်ကျာဂှ် ပ္ဍဲသ္ၚိဖံင် ဂကောံရဲဝင်ကတအ် မသြိုင်လဝ် ပ္ဍဲၜဳပိသွာင်
ပ္ဍဲကောံဓရီုဂှ် ကလိဂွံ တင်လတုပ်စိုတ် (က) ကမ္မတဳကေင်ကာဗဟဵု ကမ္မတဳဗဟဵုတအ် လၟိဟ်တုပ်ပ် ညံင်ဂွံပံင်အာကၠာ
ခ) ကမၠောန်ဒပ် အုပ်ဓုပ်မ္ဒးပံက်ပတန်တအ်ဂှ်လေဝ် သွက်ဂွံပညဳအာကီု
ဂ) ပေင် (၆) ဂိတုတုဲမ္ဂး သွက်ဂွံကော်အာ သဘင်သဳကၠဳဗဟဵု အလန်ပထမတုဲ ရုဲစှ်အာ မၞိဟ်တာလျိုင်တၟိ
၁၉၈၇ ဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ (၉) ဂှ် ပ္တိတ်လိက်လလောင်တြး ဗော်မန်ၜါ ကလေင်ကောံရေင်သကအ်ရ
ဗော်ၜါ ပံင်ရေင်သကအ်တုဲ နာဲကောရတ် ကလိဂွံတာလျိုင် သကိုပ်ဂဇအ်ရုင် တမ်ဒပ် (၃၃၃
တုဲ နာဲကောရတ် က္ဍိုက်ပ်တုဲ ရဲတမ်ဒပ်ဂှ် ရုဲစှ်ကေတ် မၞိဟ် (၁၀) တၠ သွက်ဂွံအာ တိုန်ဘာကောန်မာန်ဒို ပ္ဍဲဗဒိုပ် ဗညာနဲရ
ဘာဂှ် ဟွံဒှ်ပံက်)[၁] သၞာံ ၁၉၈၈ ဂိတုဂျူလာင် (၂၃) ရဲဗော်ကရေင်ကေအေန်ယူတအ် စပန် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ပ္ဍဲကွာန်ကျာ်ပိရ
ပ္ဍဲဂှ် နာဲကောရတ် ဟွံဒးတာလျိုင် ပ္ဍဲမုက်ပၞာန်
ဒးထိင်ဒဝ်မင်မဲဒၟံင် ပ္ဍဲရုင်တမ်ဒပ်ရ
ပ္ဍဲဂိတုသြဂါတ် (၂၀)ဂှ် နာဲကောရတ် အာပ္တိတ် ခရိတ်စ ခရိတ်ရုင် ဇွောအ်မ ပ္ဍဲရုင်ဌာန်ဂဥုပ်ပၞာန် ဗဒိုပ်ဗညာနဲရ
နာဲကောရတ် ကေတ်ပ္တိတ်ခရိတ်နာနာတုဲ တ္ၚဲယးဂှ် ကလေင်စဴ ဍာန်သင်ဂလယ်
သၞေဟ်ကင်သေံ ဟွံကဵုအခေါင်လုပ်တုဲ မ္ဒးကလေင်စဴကၠုင် ဗဒိုပ်ဗညာနဲပၠန်ရ
အာတိက်ဒၟံင် ပ္ဍဲရုင်ထံက်ပင်တုဲ တ္ၚဲယး သွက်ဂွံစဴဍာန်ဂြိပ် ကၠုင်မင်သကအ်ရဲ ပ္ဍဲရုင်ဌာန်ဂဥုပ်ပၞာန်ရ
အဃောမမင်ဒၟံင် သကအ်ရဲ မအာဝင်ကဂှ် ရဲဒပ်ကရေင်ကေအေန်ယူ ဒပ်ကောန်မာန်ဒိုတအ် ကၠုင်ပန် ဗဒိုပ်ဗဟဵုရ
ညးအုပ်ကာပၞာန် နာဲထဝ်မန် ပလေဝ်စဒၟံင် သွက်ဂွံတိတ်အာ မုက်ဗဒိုပ်ဂှ် ဟီုကဵု နာဲကောရတ် သွက်ဂွံဗိုင်ထိင်မံင် ကရောမ်ရုင်ပၞာန်ရ
နာဲကောရတ် ကလေင်ဟီု "စၞး ညးအုပ်ကာဂှ် အဲစၞောန်ပ္ညုင် ဟွံဒး
ဟိုတ်ဂှ်ရ စၞးညးအုပ်ကာဂှ် ကဵုအဲ အာမုက်ပၞာန်
သ္ဂံင်တအ်ဂှ် စုတ်ကဵုအဲ
ညးအုပ်ကာပၞာန် နာဲထဝ်မန် စှ်ေစိုတ်တုဲ ကဵုသ္ဂံင် (၅) တၠ နကဵု ကွဳစက် တိတ်အာ မုက်ဒပ်ဗဒိုပ်ဗညာနဲရ
စိုပ်မုက်ဒပ် ဗဒိုပ်ဗညာနဲတုဲ နာဲကောရတ် ဖျေဟ်ဗီု ပြေင်ရင်ပၞာန်တုဲ ဒုင်ပန်ကဵုလွဟ်နာနာတအ်ရ
ၜိုတ် ၁၁း၀၀ နာဍဳဂှ် ဒပ်ပါ် နာဲကဝ်တာ တအ် စိုပ်ကၠုင်
ဖျေဟ်ကဵုဗီု မုက်ပၞာန်သၞေင်ပုင်တုဲ ထ္ပက်တိုန် မုက်ပၞာန်ရ
ၜိုတ် ၁၂း၉၉ နာဍဳဂှ် နာဲကောရတ် ကေတ်အဆက် ရုင်ဌာန်ဂဥုပ်ပၞာန် အာတ်လွဟ်ဇၞော် 57mm ဂှ် နူညးတာလျိုင် ကဵုအခေါင်
ရဲဒပ်ရီုဗင် နာဲပါန်ညောအ်တအ် စိုပ်ကၠုင် ဖျေဟ်ကဵု မုက်ပၞာန်သၞေင်ပါဲ ဂၠံင်လပါ်ကွာန်ကုန်ဟမဝ်
တုဲဂှ် လွဟ်ဇၞော် 57mm လေဝ်စိုပ်ကၠုင် ပန်ဏာ ဂွံပန်မဂှ် ဒပ်ကရေင်တအ် ဒးဂိဗွဲမလောန်ရ
ၜိုတ် ၁၆း၀၀နာဍဳဂှ် ဒပ်ပၞာန်ကရေင် ထ္ပက်တိုန် မုက်ပၞာန်အကြာ ရဲဒပ်နာဲကောရတ် ကဵု ရဲဒပ်နာဲပါန်ညောအ်တအ်ဂှ် ဗိုင်ကြာပ်ပန်တုဲ ဒပ်ကရေင်တအ် ပါ်ထ္ကး မုက်ပၞာန်ဒပ်မန် ဟွံမာန်တုဲ ဒးဆုတ်စဴအာ ဂၠံင်မယ်ကသတေအ် သီုညးဖအိုတ်ရ
ဗတံဂှ် ရဲဒပ်နာဲကောရတ် ဆက်ကေတ်တာလျိုင် မုက်ပၞာန် ဂတမုက်ဗဒိုပ်ဗညာနဲတုဲ ရဲဒပ် နာဲပါန်ညောအ်တအ် ဆက်ဗက်အာ ဂၠံင်လက်ကြဴ ဒပ်ကရေင်တအ် ညံင်ဍေဟ်တအ် ဟွံဂံင် ကလေင်ကၠုင်ရ
တ္ၚဲယးဂှ် ရဲထံင်ပရိုင်သေံ နူဍုင်ထာခၞောန်တအ် ကၠုင်လ္ၚတ် စိုပ်ကၠုင် ဒၞာဲမုက်ပၞာန်ရ
နာဲကောရတ် သွက်ဂွံ ကလေင်စဴဒၞာဲဇကုဂှ် အာတ်အခေါင် ရုင်ဌာန်ဂဥုပ်ပၞာန် ဂွံအခေါင်စဴတုဲ လွဟ်ဇမၠေအ်ညး ၉မမ ဂှ် ပအပ်ကဵု နာဲကဝ်တာ ညးထိင်လဝ် မုက်ပၞာန် မုက်ဗဒိုပ်ဗညာနဲရ
၁] နာဲကောရတ် စဴစိုပ်ဝင်က ဆဵုဂဗ ကုရဲဒပ်ပံင်ကောံ မဒတ
ညးတအ် ကၠုင်ဗဟဵုဂှ် ကလေင်ဗက်အာ ကရောမ်ညးတအ်ပၠန်ရ
စိုပ်မုက်ပၞာန် ဗဒိုပ်ဗဟဵုဂှ် နကဵုနာဲကောရတ် ထ္ၜးကဵု ဥက္ကဋ္ဌသဵုမဝ်ရာ ကဵု ဂကောံညးတအ် ဗီုရဲဒပ်ကရေင်တအ် ကၠုင်ပန် ဗဒိုပ်ဗဟဵုမန်
အိုတ်ကၞောတ် ဒးဒြေပ် ကပှ်ဇွလေဝ် ဟွံဂတာပ်
ရဲဗော်မဒတတအ်လေဝ် မုက်မတ် ဟွံကျေဝ်ကီုရ
မိုင်ပါန်သိင် ညးမဒှ်ဂကူပလံင်ဂှ် သီုတက်ကေတ်ဗီု ဇွကရေင်တအ်ဂှ်ရ
ဂကောံဒပ်ပံင်ကောံဂှ် ဆက်လုပ်အာဗဟဵုဂှ် ဥက္ကဋ္ဌသဵုမဝ်ရာ အဃောမဂဇအ်ဇူဒၟံင် ပ္ဍဲရုင် ဌာန်ဂဥုပ်ပၞာန် ညးအုပ်ကာဗဟဵု နာဲထေန်လေဝ် ကၠုင်စိုပ် ကၠာဟွံဂွံဂဇအ်ဏီ ပၞောန်လပှ်ောတဲ ကဵု ဥက္ကဋ္ဌသဵုမဝ်ရာ "ဥက္ကဋ္ဌဇၞော် အာဟီုကဵု ဗိုလ်ချုက်မြညိ
မိက်ဂွံဇၞး ဗော်ဍုင်မန်တၟိမ္ဂး တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်တအ် အိုတ်အာ ပ္ဍဲဂၠးကဝ်ဏအ်တှ်ေ တ္ၚဲဂှ် တ္ၚဲကရေင်တအ် ဇၞးဗော်ဍုင်မန်တၟိမာန်ရ
အဲမိက်ဂွံ ဗီုဏအ်ရ
တုဲ ဂ္ဇအ်ဖျေဟ် လတူခုင်ဇမၠိင်ဂှ်ရ
၁] သၞာံ ၁၉၈၈ ဂိတုဂျူလာင်ဂှ် ပရေင်ကလိုက်ကမဵု ညးဍုင်ကွာန် ထ္ၜးဆန္ဒ ကုအလဵုအသဳဗော်မဆလ ကတဵုဒှ် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ
၈၈ ဂှ် ညးဍုင်ကွာန်တအ် ထ္ၜးဆန္ဒ အလုံဍုင်မွဲတုဲ ၁၈
၁၉၈၈ ဂှ် နကဵု ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ သီကေတ်အဝဵုဍုင်တုဲ ဒက်ပ္တန် ဂကောံနဝတ
တုဲဂှ် ပၞာန်တအ် ပန်ဂစိုတ် ညးဍုင်ကွာန် ချိုတ်အာ ဗွဲမဂၠိုင်ရ
ညးဍုင်ကွာန် ကွးဘာတအ် မဒြေပ်ဒဴတိတ်ကၠုင် ဍာန်ဒေသကၞောတ်ၜဳရေဝ်တုဲ စိုပ်ကၠုင် ကွာန်ပၞင်ဓဝ်
နူဂှ် မွဲကဆံင် နကဵု နာဲကောရတ် ရေင်တၠုင်ကဵု ညံင်ဂွံစိုပ် ဒေသကျာ်ပိရ
၁] သၞာံ ၁၉၈၉ ကၠောန်ကောံဓရီု သကိုပ်ဒပ်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲဗဒိုပ်ဗညာနဲ
ပ္ဍဲကောံဓရီုဂှ် နာဲကောရတ် ပ္တိုန်ထ္ၜး ပံက်မဟာဒပ်ကၠာဟာ
ပံက်သၠဲပတိုန် ရုင်ဌာန်ဂဥုပ်ပၞာန် နကဵု ဌာနက္ဍိုက်/ကာ/ထံက်ကၠာဟာတုဲ ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ပံက်ဌာနဍိုက်/ကာ/ထံက် ကၠာတုဲ ဇၞော်ဖၠဲပ္တိုန် ရုင်ပၞာန်ရ
နကဵု နာဲကောရတ် ဂွံဒုင်တာလျိုင် နဒဒှ် သကိုပ်ဒပ်ထံင်ပရိုင်ရ
အခိင်ဂှ် မစ္စတာယာပ် ကၠုင်ပံက်လဝ်ဘာသကိုပ်ဒပ် အကြာပ် သဇိုင်တအ်ဂှ် ပံင်တောဲတုဲ သီုလိင်နင် အစာ နူဍုင်ထာဲဝါန်တေအ်ရ
နကဵု နာဲကောရတ်လေဝ် ဂွံတိုန်လ္ၚတ် ပ္ဍဲဘာသကိုပ်ဒပ်ဂှ်ကီုရ
တၟေင် သၞောတ်အုပ်ဒပ် ဍုင်ထာဲဝါန်
ဍုင်သံတအ်ဂှ် ကၠုင်နူ သၞောတ်ဗီုပြင် ဒပ်အမေရိကာန်တေအ်ဂှ် နာဲကောရတ် ဂွံတီကေတ်ရ
ဟိုတ်မဂွံတိုန်လဝ် ဘာဂှ်တုဲ ပ္ဍဲကိစ္စ ဆက်ဆောံ ကုဒပ်ပၞာန်သေံလေဝ် ကလိတ်ကလောတ်အာ တၟာဂလိုင်ကီုရ
သၞာံ ၁၉၉၀ ပ္ဍဲဂိတုဇာန္နဝါရဳဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာနဝတ ထ္ပက်ကၠုင်ပၞာန် ဒေသကျာ်ပိရ
နကဵု နာဲကောရတ် ဒးတာလျိုင် သကိုပ်ဂီုကၠီုဗဒိုပ်ဗဟဵုရ
ညးဖျေဟ်လဝ်ဒပ် ပ္ဍဲကဵု လတူဒဵုဟံသာ
ပ္ဍဲလတူဒဵုဂှ် လ္ဇံက်လဝ် လွဟ်မဝ်တာ 82mm ကဵု 75mmတအ်ရ
နူကဵု မုက်ပၞာန်ဗလးဇၞော်တအ် အာတ်ကၠုင် အရီုအဗင်တုဲ မ္ဒးဗိုင်ပန်လွဟ်ဇၞော်တုဲ နာဲကောရတ် ဒးတိတ်အာ မုက်ပၞာန်ဗလးဇၞော်တအ်ကီုရ
ဗတံဂှ် ဒပ်နဝတတအ် စိုပ်ကွာန်ကျာ်ပိတုဲ တ္ၚဲယးဂှ် ပန်ကဵု လွဟ်ဇၞော် 75mm ၅မကီုရ
ဂွံမွဲၜါတ္ၚဲ ဗဒိုပ်ဗဟဵုလေဝ် စှ်ေအာ သၟဝ်တဲသၞရ
ဗဒိုပ်ဗဟဵုစှ်ေအာတုဲ ကာလကလေင်ဖျေဟ်ဗီုတၟိပၠန်ဂှ် နာဲကောရတ် ဒးတာလျိုင် သကိုပ်ကရောင်ပၞာန်မုက်ပၞာန် ဗဒိုပ်ဗညာနဲ
ပ္ဍဲဂိတုမာတ်ဂှ် ကော်ကောံဓရီု ကာမံက်တိုန်တုဲ ဖျေဟ်ဗီုပြင်ကမၠောန်ရနုက်ဗပေင်နာနာရ
ပ္ဍဲဗပေင် ဂကောံကမ္မတဳပၞာန်ၜါတၠဂှ် နာဲကောရတ် ကဵု နာဲဝေန်အံင် ညးၜါ ဂွံရုဲစှ် နကဵုမမာဲပနုက်ရ
ပ္ဍဲကောံဓရီုဂှ် နကဵု နာဲကောရတ် ပ္တိုန်လိက် ပရေင်ပြံင်လှာဲသၞောတ်ဝ်ဒပ်ပၞာန်ဗၠးၜးကောန်ဂကူမန် မွဲကၞပ်ရ
ပါဲနူ ညးလျိုင်ကမ္မတဳပၞာန်ဂှ် နာဲကောရတ် သီုဂွံဒုင်ကေတ် တာလျိုင် ဒုသကိုပ်က္ဍိုက်ပ်ပၞာန်ကီုရ
ပ္ဍဲကမၠောန်ရနုက်ဗပေင်ဒြဟတ်နာနာဂှ် ပ္ဍဲဒပ်ထံင်ပရိုင်
ဒပ်ဗကတ်ဗကေင်
ဒပ်ဆက်ပရိုင်တအ်ဂှ် ရာန်ဗပေင် စက်ထံင်ပရိုင်
စက်ဆက်ပရိုင် သီုပံက် ဘာပၞာန်လွဟ်ဇၞော် နကဵု ဒပ်ပၞာန်သေံတအ် ကၠုင်ကဵုရီုဗင်ဗတောန်ကဵုကီုရ
၁] သၞာံ ၁၉၉၂ ဂှ် နာဲကောရတ် နူဗဒိုပ်သၠဗြာတ်ဂှ် ပြံင်စိုပ်အာ ဗဒိုပ်သီဍုင်
ရဲပၞာန်ပြင်သေတ်တအ် ပန်တၠ ကၠုင်ဗတောန်ကဵု ကွတ်ကောန်မာန်ဒို ဒၞာဲဗဒိုပ်လုပ်ဍုင်ဗဟဵုရ
နာဲကောရတ် ဒးကေတ်တာလျိုင် ဂဥုပ်ဘာဂှ်ရ
အခိင်ဂှ်ရ နာဲကောရတ် ကေုာံ နာဲဝေန်အိုင် ညးၜါ ဒးတာလျိုင် သွက်ဂွံအာလ္ၚတ် မုက်ပၞာန်မာနာပလော ပ္ဍဲဗဒိုပ်ဗဟဵုကရေင်ရ
နာဲကောရတ်တအ် ဂွံဆဵုဂဗ ချပ်ဂၞန် ကုညးတာလျိုင် က္ဍိုက်ပ်ပၞာန်ကရေင် ညးလျိုင်ကာပၞာန် သကိုပ်ပၞာန်လှဥူ
သကိုပ်ဗျူဟာ သကိုပ်ဗိုလ်ဇၞော်လောဝါဒဳတအ် စပ်ကဵု ပရေင်ပၞာန်နဝတတအ် ယိုက်ပ္တိုန်ပၞာန် "နဂါးမင်း" ဂှ် သောင်ထ္ၜးကဵုတုဲ သကိုပ်ဗျူဟာလောဝါဒဳလေဝ် ကော်ဏာညးတအ် မၞိဟ်ၜါ ဒၞာဲရုင်ကဵုအမိင်မုက်ပၞာန်မာနာပလောရ
စိုပ်ဒၞာဲဂှ်တုဲ သောင်ထ္ၜးလတူဗီုတိဗတဳ
စပ်ကဵု လိက်ပၞာန်နာနာ လွဟ်ဆမ် လွဟ်ဇၞော် မကၠုင်နူဆွိဒင် (ဂွံနူဗၟာ) 84mm နာနာ ဂွံလ္ၚတ်ကေတ်ပေင်င်ရ
နာဲကောရတ် စဴစိုပ်ဗဟဵုတုဲ ချူလိက်ကၞပ် ပရေင်ကတ်လ္ၚတ်မုက်ပၞာန်မာနာပလောမွဲကၞပ်ကီုရ
ကလေင်စိုပ် နူတရဴလ္ၚတ်ဂှ်တုဲ ဆက်ကေတ် တာလျိုင်ဂဥုပ်ဘာကောန်မာန်ဒိုပၠန်ရ
ဘာစှ်ေ နာဲကောရတ် ဒးတာလျိုင် စမ်ၜတ် ပ္ဍဲမုက်ပၞာန်ဂှ် ဒးက္ဍိုက်ပ်စှ်ေနတဲ သၞာံ ၁၉၉၂ ဂိတုသြဂါတ် (တ္ၚဲပၠန်ဂတးမန်) ပွိုင်ဍုင်ဍာ်ဗု ကွာန်ရတ်တၟးဂှ် ဖျေဟ်ဗီုလုပ်ပန်သၞရ
ဂွံပေါဲအံင်ဇၞး သီဂွံလွဟ်သၞ G-3 ၜါဇကိုဟ်ရ
နကဵု နာဲကောရတ် က္ဍိုက်ပ်တုဲ ကလေင်သီဂွံလွဟ်သၞ ၜါဇကိုဟ်ရ
နာဲကောရတ််ချူ ပ္ဍဲလိက်ညးတေအ် "အဲဒးကဵုလဝ်လွဟ်ကဵုသၞ 38s မွဲဇကိုဟ်ဂှ် ပ္ဍဲဝင်ဘဝအဲ ဆပ်ပရေဂတှ်တြေံမာန်ကၠုင် မိပ်တဴစိုတ် ဗွဲမလောန်ရ
ဒပ်ကောန်မာန်ဒိုဂှ် စဴစိုပ်ဗဟဵုတုဲ ခြာဟွံလအ် ပရးထောအ်ဒပ်ဂှ်ရ
၁] သၞာံ ၁၉၉၃ ဂိတုသြဂါတ် ပ္ဍဲတ္ၚဲပၠန်ဂတးမန်ဂှ် ကလိဂွံ လာပ်ဇဲတတိယ
၁] သၞာံ ၁၉၉၃ ဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ ကြပ်အိုတ်ဂှ် သွက်ဂွံတက်ကျာကဵု အလဵုအသဳနအဖဂှ် နကဵုဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဒက် ကမ္မတဳဒေါအ်ပန်ပှ်ော နကဵု မၞိဟ် ၅ တၠရ
အပ္ဍဲမၞိဟ်မသုန်တၠဂှ် နာဲကောရတ် ဂွံပါမွဲတၠရ
ကမ္မတဳဏအ် ဗွဲကိုပ်ကၠာ နူကဵု မေဿတာသူဝိချာ ဆက်ကဵု သွက်ဂွံဆဵု ကုအမာတ်ကလုတ် ပၞာန်ဥူတိင်သိုဲ ပ္ဍဲဟဝ်တေဝ်အေဝ်ဗာဂရေင်
ဆဵုတုဲ သွက်ဂွံအာ တက်ကျာ အလန်ပထမ ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီုဂှ် ကဵု မေဿတာသူဝိချာ စဳဇန်ရ
မအာအလန်ပထမ နူဍုင်ဖေတ်
သာနလော် နကဵု က္ၜင်ကျာ စှ်ေမတ်မလီု
တက်ကျာဓရီု ပ္ဍဲဌာနဂဥုပ်ပၞာန်ရးအဂၞဲရ
တင်မချပ်ဓရီု လညာတ် ဟွံတုပ်တုဲ ကလေင်စဴဒၞာဲညးကဵုညး စဴပတိုန်ထ္ၜး ကုညးတာလျိုင်လတူတအ်ရ
မအာ အလန်ဒုတိယ နူဍုင်ၜင်ကံက် နကဵုက္ၜင်ကျာ စှ်ေဍုင်လ္ဂုင်
ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင် ဖာပ်သင် ကဵုဒါန် ဆဵုကဵု မၞိဟ်ဇၞော်မန် ပ္ဍဲဇြပ်သဘင်ဓရ်မန်
ဍုင်လ္ဂုင်
နူလ္ဂုင် နကဵု က္ၜင်ကျာ စှ်ေဍုင်မတ်မလီု တက်ကျာ ပ္ဍဲကဵု ဌာနဂဥုပ်ပၞာန်ရးအဂၞဲပၠန်ရ
တင်မဓရီုလဝ် အလန်ပထမဂှ် နူကဵု လပါ်ဗော်မန် ဒုင်တဲကီုလေဝ် လပါ်အလဵုအသဳ သၠာဲထောအ်တင်ဂၞင်ပၠန်တုဲ နကဵုဗော်မန် ဒုင်တဲ ဟွံမာန် စဴကၠုင်ပၠန်ရ
ထပ်အာ အလန်တတိယဂှ် နူဍုင်ၜင်ကံက် စိုပ်မတ်မလီု တက်ကျာ ဒၞာဲတြေံဂှ်ပၠန်
တင်ဓရီုကျာ ဗီုပြင်ပြံင်အာ ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ နူကဵု ဗော်မန် ဒုင်တဲ ဟွံမာန်ပၠန်
တက်ကျာ ဟွံပြေပြံင် ကဵု ဂကောံနဝတတုဲ ကိစ္စတက်ကျာဒေါအ်ပန်ပှ်ောဂှ် သွက်ဂွံအာပညဳ ကဵု ဗော်မဟာမိတ် ဗော်ကရေင်
ဗော်ကရေင်ဍာဲတအ်ဂှ် နာဲဟံသာ ညးဍိုက်ပ်တုဲ နာဲကောရတ်လေဝ် ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲကဵုဂကောံ မအာဗဟဵုကရေင်မာနာပလောဂှ်ကီုရ
ပ္ဍဲဂှ် ကိစ္စတက်ကျာ ဒေါအ်ပန်ပှ်ော ကဵုဂကောံနဝတမ္ဂး နကဵု ညးမွဲ မွဲဗော် ညံင်ဟွံဂွံ အာတက်ကျာဂှ် တုပ်စိုတ်တုဲ ထ္ပက်စၟတ်တဲရေင်သကအ်အိုတ်ရ
ဆဂး ညးစၞးဗော်မန် ကလေင်စိုပ်ဗဟဵုဂှ် ဂွံမိင်ကေတ် ပရိုင် ဗော်ကရေင်ဍာဲမွဲဗော်ဓဝ် အာတက်ကျာ ဒေါအ်ပန်ပှ်ောကဵု ဂကောံနဝတ သီုကလိဂွံအာ တင်လတုပ်စိုတ် ပ္ဍဲကဵု ဍုင်လွိုင်ကဝ်ရ
၁] သၞာံ ၁၉၉၄ ဂှ် ဗော်ကချေင် သကိုပ်ဗိုလ်ဇၞော်သဝ်သာင် ဥူခေါန်မျာတ်တအ် ကၠုင်ပ္ညဳ ကိစ္စတက်ကျာဒေါအ်ပန်ပှ်ော ပ္ဍဲဍုင်ဝင်ကရ
ဥူခေါန်မျာတ် ပ္တိုန်ထ္ၜး ပ္ဍဲဂကူမန် ညံင်ဂွံစွံ မၞိဟ်ဆက်စၠောအ်ဂှ် စှ်ေစိုတ်တုဲ ရုဲစှ်ေစုတ် နာဲဃေန်မိုင်
နာဲဖေတေန်တအ်ရ
ဥူခေါန်မျာတ် စဴပ္တိုန်ထ္ၜးကဵု ဂကောံနဝတဂှ် ညးတအ်လေဝ် စှ်ေစိုတ်ကီုတုဲ ရဲဂကောံဆက်စၠောအ်တအ် သွက်ဂွံဆက်တက်ကျာပၠန်ဂှ် ကၠုင်ဆဵု ကုဥက္ကဋ္ဌဇၞော်နာဲယှိုယ်ကျေန် ကဵု ဂကောံကေင်ကာဗဟဵုဗော် ပ္ဍဲဗဒိုပ်လုပ်ဍုင်ရ
ပ္ဍဲဂှ် တုပ်စိုတ် သွက်ဂွံထပ်တက်ကျာ ဒေါအ်ပန်ပှ်ောပၠန်ရ
သွက်ဂွံအာ တက်ကျာ ကိစ္စဒေါအ်ပန်ပှ်ောအလန်စတုတ္ထဂှ် နကဵုဗော် ရုဲစှ်ဏာ နာဲရဿ နဒဒှ် ညးက္ဍိုက်ပ်
နာဲတေန်အိုင်
နာဲကောရတ် ညးအုပ်ကာ
နာဲလွဳအံင်
နာဲကျဝ်သဵုတအ်ရ
အလန်ဏအ်ဂှ် အာကဵုကွဳစက် ဍာန်ကျာ်ပိ စိုပ်မတ်မလီု
တက်ကျာ ပ္ဍဲဌာနဂဥုပ်ပၞာန်ရးအဂၞဲပၠန်ရ
ကောံဓရီုအလန်ဏအ်ဂှ် နကဵုဂကောံဏအ် ဒုင်တဲတုဲ စဴပ္တိုန်ထ္ၜး ကဵုကမ္မတဳဗဟဵုရ
ကမ္မတဳဗဟဵု ဗွဲမဂၠိုင် စှ်ေစိုတ်ကဵု ဒေါအ်ပန်ပှ်ောတုဲ မၞိဟ်ဟွံစှ်ေစိုတ်ဂှ် ဗွဲမအောန်ရ
သၞာံ ၁၉၉၅ ဂိတုဂျောန် ၂၉ ဂှ် ကၠောန်သဘင်ဒေါအ်ပန်ပှ်ော ပ္ဍဲၝောအ်ခန် ဌာနဂဥုပ်ပၞာန်ရးအဂၞဲရ
၁] သၞာံ ၁၉၉၅ ဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါဂှ် ပံက်ဘာသကိုပ်ဒပ် လၟိဟ် (၃) ပ္ဍဲဂှ် ဒုသကိုပ်ဗိုလ်ဇၞော်အေမျေတ် ညးမဒှ် မၞိဟ်နူဒပ်ကွးဘာ (ဒါးဂွင်) ကၠုင်ဗတောန်ကဵု ကွတ်ဗီုဒပ်ပၞာန်ဗၟာရ
ပ္ဍဲဘာဂှ် နာဲကောရတ် ကေတ်လျိုင် ဒုဂဥုပ်ဘာ
သၞာံ ၁၉၉၆ ဂှ် နာဲကောရတ် ဒးတာလျိုင် သကိုပ်တမ်ဒပ်ဒမၠုက် လၟိဟ် (၃) ခရိုင်ဗိက်ရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် သီုဒးပ္ညဳပ္ညပ် ကဵုရဲဂကောံနဝတ ပ္ဍဲဍုင်ဗိက် ပ္ဍဲလ္ဂုင်တေအ် နွံကီုရ
နကဵု တင်လတုပ်စိုတ် ဒပ်မန်ဒေသဗိက်ဂှ် သ္ဒးပဆုဲပြံင်ကဵုရောင်
အဃောမပညဳဒၟံင်ဂှ်ရ ဒုသကိုပ်တမ်ဒပ် နာဲဆာန်ဍုင် ကဵု နာဲအိုင်တအ် က္ဍိုက်ပ်တုဲ သီထောအ်အဝဵုတမ်ဒပ် ကဵု ခရိုင်ဗိက်ရ
နာဲကောရတ် ကလေင်စဴကၠုင် နူခရိုင်ဗိက်တုဲ နကဵုကေင်ကာဗဟဵု ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် နကဵုဗော် သွက်ဂွံအာတိုန်ကောံဓရီု ကောန်ဂကူဂမၠိုင် ပ္ဍဲမယ်ဒရောဓါ ဒေသကရေင်ရ
ပ္ဍဲဂှ် နာဲဟံသာ က္ဍိုက်ပ်
နာဲကောရတ်
နာဲဇွာဟံင်မန်တအ် ပါလုပ်ကီုရ
နကဵု ဥက္ကဋ္ဌဇၞော် နာဲယှိုယ်ကျေန်ဂှ် ဟိုတ်နူ မအာတိုန်ကောံဓရီုဏအ်တုဲ ဖေက်ပရေင်ဆက်ဆောံလီုအာကဵု ဂကောံနအဖကွေဟ်ဟ်ရ
တုဲပၠန် ဥက္ကဋ္ဌဇၞော်ပတိုန်ဂလာန် သွက်ဂွံ ကေတ်အရေဝ် လတူညးမအာတိုန်လဝ် ကောံဓရီုတအ်ဂှ်ရ
နာဲကောရတ် ညးမဒးတာလျိုင် P
ဥက္ကဋ္ဌဇၞော်နာဲယှိုယ်ကျေန်ဂှ် ဒးဒုင်ဆေဝ်ဒဝ် ကုရဲဂကောံနအဖတအ်
တုဲပၠန် သီုဒးဒုင်ကော်ဆဵု သွက်ဂွံပသောင်ကိစ္စဂှ် ကုထံင်ပရိုင်လၟိဟ်(၅) ကုသကိုပ်ဗိုလ်မျဝ်မျေတ် ၜါဝါကီုရ
၁] သၞာံ ၁၉၉၇ ဂှ် နာဲကောရတ် ဒးတာလျိုင် သကိုပ်တမ်ဒပ်လၟိဟ်(၄) ခရိုင်သဓီုရ
ပ္ဍဲကောံဓရီုကမ္မတဳဗဟဵု ပ္ဍဲရုင်ခရိုင်မတ်မလီု ဒေသဗလးဒုန်ဖါ်ဂှ် ချပ်ဂၞန် ကိစ္စ ဥက္ကဋ္ဌဇၞော်မကေတ်အရေဝ် ကုညးမအာတိုန် ကောံဓရီု ပ္ဍဲမယ်ဒရောဓါဂှ် နကဵုဥက္ကဋ္ဌမွဲ ကၠောန်ထေက် ဟွံထေက်တုဲ ဖျေဟ်မာဲဓလုက်ဂှ် မာဲလပါ် မကေတ်အရေဝ် ဟွံထေက်ဂၠိုင်တုဲ ဥက္ကဋ္ဌဇၞော်နာဲယှိုယ်ကျေန် ကတဵုတိတ်အာ နူဝိုင်တုဲ ကောံဓရီုကမ္မတဳဗဟဵု လီုအာရ
ဗွဲကြဴ ကလေင်ကောံဓရီုဗဟဵု ပ္ဍဲမတ်မလီုဂှ် ညးစၞးလေဝ် ဟွံပေင်
ရန်ကဵု ဥက္ကဋ္ဌဇၞော် စိုတ်ဂွံပြေတုဲ ကုညးမအာလဝ် ကောံဓရီု ပ္ဍဲမယ်ဒရောဓါပိတၠဂှ် နဒဒှ် မကေတ်အရေဝ်ဂှ် ဖျေဟ်ထောအ် နူကဵုတာလျိုင်ရ
ပၞောဝ်မၞိဟ်ပိဂှ် နာဲကောရတ်လေဝ် ပါမွဲတၠတုဲ နူတာလျိုင်ကမ္မတဳဗဟဵုအရန် ကဵု ကမ္မတဳပၞာန်ဗဟဵုဂှ် ဒးဒုင်နုက်တိတ် ပွိုင် (၆) ဂိတုရ
ပေင် (၆) ဂိတုတုဲ ကလေင်ကလိဂွံ တာလျိုင်ဒၞာဲတြေံပၠန်ရ
၁] သၞာံ ၁၉၉၈ ဂိတုသြဂါတ်ဂှ် နာဲကောရတ် ကလိဂွံ လာပ်ဇဲပၠန်ဂတး ကဆံင်ဒုတိယ
ပ္ဍဲသၞာံဂှ် နူတာလျိုင် သကိုပ်တမ်ဒပ်ဒမၠုက် လၟိဟ်(၄) ခရိုင်သဓီု ဒးပြံင်ကေတ် တာလျိုင် သကိုပ်တမ်ဒပ်လၟိုန် (၁၁၁) ပွိုင် (၃) ဂိတုဘာ်ရ
နူဂှ် ဒးပြံင်ကေတ် တာလျိုင် ညးလျိုင်ဆက်ဆောံ ဍုင်မတ်မလီု ကဆံင်သကိုပ်ဗိုလ်ဇၞော်ရ
၁] သၞာံ ၂၀၀၀ သဘင်သဳကၠဳဗော် အလန်စတုတ္ထဂှ် နကဵု ကမ္မတဳပၞာန်ဗဟဵု ဟွံပါတုဲ သၞာံ ၂၀၀၁ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳဂှ် နာဲဝေန်အိုင် စုတိအာတုဲ စၞးဂှ် နာဲကောရတ် ဂွံဒုင်ရုဲစှ် နဒဒှ် ကမ္မတဳပၞာန်ရ
ပ္ဍဲရုင်ဆက်ဆောံ ဍုင်မတ်မလီု ဒးတာလျိုင် ပေင်မွဲသၞာံတုဲ ပြံင်သၠာဲကေတ် တာလျိုင် ဒုသကိုပ်ဌာက္ဍိုက်ပ်ပၞာန်ရ
ဒးတာလျိုင်ၜါဂိတုတုဲ ဒးတာလျိုင် သကိုပ်ဗျူဟာလၟိဟ် (၁) ဒေသခရိုင်မတ်မလီု ခရိုင်သဓီု
ပေင် (၆) ဂိတုတုဲ ဒးတာလျိုင် သကိုပ်ဌာနကာပၞာန်
သၞာံ ၂၀၀၂ ဂိတုသေပ်တေန်ဗါဂှ် နာဲပါန်ညောအ် ပါ်တိတ် နူဗော်
စၞးဒၞာဲ နာဲပါန်ညောအ်ဂှ် နာဲကောရတ် ဒးတာလျိုင် သကိုပ်ဗျူဟာပၠန်ရ
အခိင် နာဲကောရတ် မဒှ်ဒၟံင် သကိုပ်ဗျူဟာဂှ် ကလေင်ဗက်ကေတ် နာဲပါန်ညောအ်တုဲ လွဟ်နာဲပါန်ညောအ် မကေတ်ဏာ နူကဵုဗော် ကလေင်ဂွံ ကြပ်သီုဖအိုတ်
၁] ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲ ပ္ဍဲဍုင်ကျာ်ပိဂှ် ကၠောန်သဘင်ပတိုန်က္ဍိုင်ကျာ်တၟိ
ဥက္ကဋ္ဌဇၞော်နာဲယှိုယ်ကျေန် ကဵု သကိုပ်ဌာနဂဥုပ်ပၞာန်ဒိုဟ်အဂၞဲ သကိုပ်ပၞာန်ကက်သိင်တအ် ကၠုင်နကဵုက္ၜင်ကျာရ
ပ္ဍဲသဘင်ဂှ် နာဲယှိုယ်ကျေန် ကဵု သကိုပ်ပၞာန်ကက်သိင် ဒတူဒၟံင်မွဲစွံဂှ် နာဲကောရတ် လုပ်အာ သွက်ဂွံဆက်မိတ်ဂှ် ဥက္ကဋ္ဌဇၞော်နာဲယှိုယ်ကျေန် ပၞောန်ပှ်ောတဲကဵု နာဲကောရတ်တုဲ ဟီုကဵု သကိုပ်ပၞာန်ကက်သိင် "ဒီကောင်ကို ကျနော်အရေးယူထားပြီးပြီ" (ကိစ္စ အာတိုန်ကောံဓရီု မယ်ဒရောဓာ
စပ်ကဵု ကိစ္စဏအ်တုဲ နာဲကောရတ် ချူလဝ် ပ္ဍဲလိက်ညး "နကဵုအဲ ဗီုဒးဒုင်စသိုင်ဟီုဂှ် ညးဗှ်လိက်ဏအ် တော်ကေတ်ရ
ဆဂး နကဵုအဲ ဒုင်ဏာ ဥက္ကဋ္ဌဇၞော် သီုကဵု သကိုပ်ပၞာန် စဵုစိုပ် ကုန်ကျာ် နကဵုတာလျိုင်ဂီုကၠီု သဘင်ပတိုန်က္ဍိုင်ကျာ်ဂှ်တုဲဒှ် စဵုကဵု ဥက္ကဋ္ဌဇၞော်တအ် စဴအာဍုင်မတ်မလီုတေအ်ရ
၁] သၞာံ ၂၀၀၃ ဂိတုမာတ် (၇) ဂှ် ဥက္ကဋ္ဌဇၞော် နာဲယှိုယ်ကျေန် စုတိအာတုဲ နကဵု နာဲကောရတ် ဒးတာလျိုင် ကဵုပၟိင် ကရောင်ပၞာန်ပၠးဒပ်ပတိုန်ဂုဏ်စရာဲ ဥက္ကဋ္ဌဇၞော် နာဲယှိုယ်ကျေန်ရ
ကၠောန်သဘင် တ္ၚဲနာဲယှိုယ်ကျေန် စုတိပေင်သၞာံကီု
သွက်ဂွံကၠောန်ရုပ် နာဲယှိုယ်ကျေန် ပ္ဍဲကွာန်ကအ်သိုခ်ကီုဂှ် နာဲကောရတ် စုတ်သြန်မွဲကိုဋ်ဒကေဝ်ကီုရ
စပ်ကဵု ဥက္ကဋ္ဌဇၞော်နာဲယှိုယ်ကျေန်တုဲ နာဲကောရတ် ချူလဝ် ပ္ဍဲလိက်ညး "လတူအစာ လတူဥက္ကဋ္ဌဇၞော် လတူအဲမွဲ ဗီုလဵုညးဟီုဂးလဝ် ညးသ္ပဗၠေတ်ကဵုသၞောဝ်ကီုလေဝ် အဲဟွံညာတ်ဒုဟ်
သ္ပရှ်ေသှ်ေရဴဂဴအာရောင်
၁] သၞာံ ၂၀၀၃ ဂိတုသြဂါတ်ဂှ် နာဲကောရတ် ကလိဂွံ လာပ်ဇဲပၠန်ဂတး ကဆံင်ပထမရ
၁] နာဲကောရတ် ဆက်ကေတ် တာလျိုင် ပ္ဍဲဌာနကာပၞာန်
နူသၞာံ ၂၀၀၄ စဵုကဵုစိုပ် ၂၀၀၈ ဂှ် နာဲကောရတ် ကေတ်ကၠုင် တာလျိုင် နဒဒှ် သကိုပ်ဌာနက္ဍိုက်ပ်ပၞာန်ရ
ပ္ဍဲကဵု ဒပ်ပၞာန်ဗၠးၜးကောန်ဂကူမန်ဂှ်လေဝ် နကဵု တာလျိုင် ကမ္မတဳပၞာန်လေဝ် ကေတ်ကၠုင် တာလျိုင် ပွိုင် (၁၈) သၞာံ
နကဵု အတိုင်သၞောဝ်ဗော်မ္ဂး အာယုက်စိုပ် ကေတ်ပေန်ဇြေန်ဒေါအ်ဇူ နူကဵုတာလျိုင်မာန်ရ
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲကဵုလအိတ် လိက်နာဲကောရတ် မချူလဝ်ဂှ်မ္ဂး [၁] ပ္ဍဲမွဲဘဝသၟာတဝ်စၞေဟ် သွက်ဗၠးၜးဂကူမန်ဂှ် နကဵု နာဲကောရတ် ညာတ်ကေတ် သတ်ကၟဝ်ဇဝ်ပ္ကဴပၠန်ဂတးတုဲ ဒှ်ကၠုင် ပဳတိမိပ်စိုတ်ဂှ် ၜိုတ်ညးမလဴထ္ၜးလဝ် လွာဲဂှ်မာန်ဂှ် နွံပိတင်
ကြဴနူ ဒေါအ်ဇူ နူတာလျိုင် ပ္ဍဲဗော်ဍုင်မန်တၟိတုဲ သၞာံ ၂၀၀၉ ဂှ် နာဲကောရတ် ဒက်ပတန် သမဂ္ဂသၟာကမၠောန်ရာမည (ပ္ဍဲသမဂ္ဂဏအ် ကဵုလဝ်ယၟု နာဲကောတၠရတ်
အဓိက ကမၠောန်သမဂ္ဂဂှ် သွက်ဂွံမင်မဲရံင်စံင် သၟာကမၠောန် ကောန်ဍုင်မန်ဗၟာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ
ပံက်ဗတောန်ဘာ ကုသၟာကမၠောန်
ကောန်ဇာတ် သၟာကမၠောန်တအ်
ပ္ဍဲဂှ် နာဲကောရတ် ကေတ်လဝ်တာလျိုင် နဒဒှ် ဒါရိုက်တာ
နကဵု သမဂ္ဂသၟာကမၠောန်ရာမည ကၠောန်ပ္ဍဲဍုင်သေံပွိုင် ၃ သၞာံ
စိုပ်သၞာံ ၂၀၁၂ ဂှ် ပံက်ရုင် ပ္ဍဲဍုင်ရေဝ်တုဲ ကေတ်ကၠုင်တာလျိုင် ပွိုင် ၉ သၞာံ
ကမၠောန်မပတံ ပံက်ဘာကောန်ပျူတာ
ပ္ဍဲပွိုင် ၉ သၞာံဂှ် မၞိဟ်တိုန်စိုပ်လဝ် ၜိုတ် ၂၅၀၀ တၠ
ကောန်ကမၠောန် နူကဵုနာနာ သီုကဵု ကောန်ကမၠောန်အလဵုအသဳတအ် ကၠုင်တိုန်လဝ် တန်ဗတောန်ကောန်ပျူတာဂှ်ရ
ပ္ဍဲသမဂ္ဂသၟာကမၠောန်ရာမညဂှ် သီုဖအိုတ် ပွိုင် ၁၂ သၞာံ ကၠောန်ကၠုင်လဝ်ရ
၃] သၞာံ ၂၀၂၁ အခိင်ကာလ မဒက်ပ္တန် အလဵုအသဳညဳသၟဟ်ကောန်ဂကူဂှ် နာဲကောရတ် နကဵု မၞိဟ်စၞး နူကဵု MSICC ဂှ် လုပ်ကေတ်တာလျိုင် နဒဒှ် ဒု-ဝန်ဇၞော်စဵုဒၞာ
၃] စပ်ကဵု မလုပ်ကေတ်တာလျိုင် ပ္ဍဲအလဵုအသဳညဳသၟဟ်ကောန်ဂကူဂှ် မိမဳလေ သၟာန် နာဲကောရတ် နကဵုတင်ရန်တၟအ် နွံသာ်လဵုတုဲ မလုပ်ယိုက်ဂၠေင် ပ္ဍဲကဵု အလဵုအသဳဏအ်ရော
နကဵုတင်စၟဳ သာ်လဵု ပတှ်ေကေတ် သာ်လဵုရောဂှ်
နာဲကောရတ်သှ် "ပ္ဍဲကဵု ခေတ်အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳတေအ်ဂှ် ညးတအ်အာ ဒဳမဝ်ကရေသဳဖေက်ဒရေဝ်
အာဒဳမဝ်ကရေသဳတုဲမှ အာဖေက်ဒရေဝ်
နကဵု မၞိဟ်ဂလိုင်ဏအ် ဂွံဒက်ပ္တန်အာ သၞောတ်ဖေက်ဒရေဝ်ဂှ် ဍေဟ်လအ်ဒၟံင်
လၟုဟ် ညးတအ် စိုပ်ကၠုင် အကာဲအရာဏအ်တုဲ ညးတအ် ပြံင်လှာဲထောအ် ဖေက်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ
အာဖေက်ဒရေဝ်ကၠာ
တုဲမ္ဂး ဒဳမဝ်ကရေသဳ
ပ္ဍဲကဵု လိက်ပဋိညာန်ညးတအ်ဂှ် ကောန်ဂကူဂလိုင် ပါလုပ်ဒၟံင် ၜိုတ် ဒစာံဂကူ
ပ္ဍဲကဵု ကိစ္စဏအ် နကဵုမန်ပိုယ်လေဝ် ဒးပါလုပ်ထေက်ကီုရောင် စှ်ေစိုတ်တုဲ ပိုယ်ညးၜါ အဲ ကဵု မင်းဇေယျာဦး လုပ်ကေတ်တာလျိုင်
မွဲလပါ်ဂှ် နကဵုအဲလေဝ် ကေင်ကၠောန်ကၠုင် ကမၠောန်ပၞာန် ပွိုင် ၃၅ သၞာံကီုတှ်ေ
လုပ်ကေတ်ကၠုင် တာလျိုင်
ပ္ဍဲအရာမပါလုပ်ဏအ်ဂှ် မုပိုယ်စၟဳကေတ်မုရော
တင်ရန်တၟအ်ပိုယ်ဂှ် ဍုင်ပိုယ် ပိုယ်ဖန်ဖက်ကေတ်တ်ဏောဝ်
ပိုယ်ဂွံဖန်ဖက်ကေတ်တ်မာန်ဂှ် ဍုင်ပိုယ်ဏအ် ဒးဒှ် သၞောတ်ဍုင်ဖေက်ဒရေဝ်ရောင်
စှ်ေစိုတ် သၞောတ်ဏအ်တုဲ လုပ်ကၠောန်ရ
ပိုယ်စၟဳစ ဟွံသေင်ပုဟ်
ပိုယ်ဒးကၠောန်ရောင်
ပ္ဍဲအခေါင်အရာ မမံက်ဒၟံင်ဏအ် ညံင်ဂွံဂွံဂှ် ပိုယ်ဒးကၠောန်ရောင်
နာဲကောရတ် ဆက်လဴထ္ၜး ပရေင်ဆဵုဂဗ ပ္ဍဲလက်ထက် ဦးနု တေအ် "ဒပ်ဦးနုတအ် ပံင်ကောံ ကုဒပ်ကောန်ဍုင်အရင်တုဲ ဒက်ပ္တန် တညလ
ဟိုတ်နူဏအ်တုဲ ပိုယ်ဂွံဒြဟတ်မၞိဟ် ဒြဟတ်ကပေါတ်တုဲ ဒပ်ပၞာန်ဗၠးၜးကောန်ဂကူမန် မံက်တိုန်ကၠုင်
ကိုပ်ကၠာတေအ်ဂှ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိဂှ် ပံက်ဒပ်ပၞာန် ဟွံမာန်ဏီပုဟ်
ဗော်ဍုင်မန်တၟိဂှ် နွံဆ ဒပ်စဵုဒၞာကွာန်ရ
ပ္ဍဲအခိင်တေအ် ဒပ်ပၞာန်ကောန်ဍုင်အရင်တအ် ဇၞော်တိုန်
ကောန်ဍုင်အရင်တအ် ဗီုသေံ
ချေင်
ကရေင်
မန်တအ် အာတ်မိက် ဦးနု ညံင်ဂွံပဒတန် ပစၟတ်သမ္တီ ကမ်ကုသိုလ်ဂကူဇကု ညံင်ဇကုဂွံဖန်ကေတ်မာန်ဂှ် နကဵု ဦးနု ဂှ် ကဵုဟွံမာန်
ဒပ်ညးတအ် ထကးတုဲ ဂကောံဂှ်လီု
ဦးနု ကလေင်စဴ လုပ်အာဍုင်
မွဲဝါပၠန်ဂှ် လက်ထက် ၈၈
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် မၞိဟ်တိတ်ကၠုင် ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ ပိုယ်ဂွံကၠုင်အရီုအဗင် နူကဵု ဍုင်ထာင်ဝါန်တအ် ဍုင်တၞဟ်တအ်တုဲ ပံက်တိုန်ဘာ တက္ကသိုလ်ဟံသာ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် အလဵုအသဳ NCGUB ဦးစိန်းဝင် ဍိုက်က္ဍိုပ်
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် မုပိုယ်ဂွံရောဟီုတှ်ေ ကလိဂွံအာ သၞောဝ်ဒက်ပ္တန်ကၟိန်ဍုင်ဖေက်ဒရေဝ်
NCGUB ဂှ် ဗီုလၟုဟ်ဟွံသေင်
ညးတအ်ကဵုညးတအ်ရ ပံက်လဝ် အလဵုအသဳတုဲ မံင်အာ အကြာပိုယ်
ဗက်ဒၟံင် ပရေင်စန်ဒက် ပ္ဍဲအကြာယူအေန်သၟးရ
အိုတ်ကၞောတ် မုလေဝ် ဟွံဒှ် ပွိုင် ၂၂ သၞာံတုဲ သ္ၚောမ်ဗြမ်အာပၠန်
အလန်ဏအ် အကာဲအရာဍေဟ်မမံက်ဂတဝ်ကၠုင်ဏအ် အခေါင်ပိုယ် ညံင်ဂွံဂွံဂှ် ပိုယ်ဒးကၠောန်ရ
မန်ပိုယ် သီုအပ္ဍဲဍုင် မ္ၚးဍုင် ပိုယ်ဒးကၠောန်ရ
မန်ပိုယ် ပ္ဍဲနေဝ်ရေဝ်
နေဝ်ဇြပ်ဗုတအ် ထ္ၜးဒၟံင်ဆန္ဒ စဵုပွိုင်တ္ၚဲဏအ် ဇၞော်ကဵုဒြဟတ်
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပိုယ်မံင်ထောအ် သ္ၚိတ်တ် အတိုင်ဏအ်ဂွံဒၟံင်ဟာ
အခေါင်အရာမမံက်ကၠုင်ဏအ်ဂှ် ပိုယ်ဟွံကေမ်ဇျာပ်ရဟာ
ပိုယ်ဒးဂစာန် ပိုယ်ဒးကၠောန်
ပိုယ်ကၠောန်မှ ပိုယ်ဂွံရောင်
ဟိုတ်ဂှ်ရ အခေါင်မမံက်ကၠုင် ပိုယ်ကေမ်ဇျာပ်ဂွံတှ်ေ ညံင်ဟွံဂွံ လ္ဇုဲအာ နူကဵု ဂကူညးတၞဟ် ပိုယ်ဒးဂစာန်အာရောင်
ဟိုတ်ဂှ်ရ အဲမိက်ဂွံ ဗ္တိုက်ဖ္အောဝ်ဏာ သီုညးဖအိုတ် ဂစာန်ကၠောန် ညံင်အခေါင်ဂကူဇကု ဂွံမံင်ဂတဝ်ညိ
၃] တင်အဓိက ကမၠောန်ပြဟ်ဟ်ဏအ်ဂှ် သၞောဝ်ဖေက်ဒရေဝ် ညံင်ဂွံမံက်
တုဲပၠန် သၞောဝ်ဒပ်ပၞာန်ဖေက်ဒရေဝ် ညံင်ဂွံမံက်ဂှ် ကၠောန်အာ
စပ်ကဵု ဒပ်ပၞာန်ဖေက်ဒရေဝ်ဂှ် စပံက်အာ ဒပ်ဂီုကၠီုညးဍုင်ကွာန်ကၠာ တုဲပညဳအာကဵု ဒပ်ပၞာန်ကောန်ဂကူတအ်တုဲ ညံင်ဂွံဒက်ပ္တန်အာ ဒပ်ပၞာန်ဖေက်ဒရေဝ်
စပ်ကဵု သၟတ််တအ် မုမိက်ဂွံဟီုရောတှ်ေ
စပ်ကဵုသၟတ်တအ်ဂှ် ယဝ်ရ မိက်ဂွံကၠောန် ပရေင်ဍုင်ကွာန်မ္ဂး ဗွဲကိုပ်ကၠာ ကဵုကတ်ပညာကၠာ
ညးဆက်လဴ "အဲကူရံင်ကဵုဘဝအဲ
အခိင်ကၠာတေအ် ဗတောန်ပညာ တိုန်တက္ကသိုလ် ဟွံဂတာပ်ပုဟ်
အာယုက် ၂၀ တိတ်ကၠုင်ပၠန်ဂတး
ဖေက်ဟွံဂတာပ်ဍုင်
ဦးနုတအ်ဟီု ဒွက် ထား ဒယှ်ေလဝ် "မနက်ဖြန် သို့မဟုတ် ဘယ်သောအခါ
ဂွိင်ဖေက် ဟွံဂတာပ်ဍုင်တုဲ တိတ်ကၠုင်
စိုပ်အဏအ်တုဲ လအ်အာ ပွိုင် ၃၅ သၞာံ
ဍုင်ဟွံဂွံဏီဖိုဟ်
ဟိုတ်ဂှ်ရ သၟတ်တအ်ဂှ် ကတ်ပညာညိ
ပညာသၠုင်မှ ဂွံအာက္ဍိုပ်ညးမာန်
ပက္ဍိုပ်သကိုပ်မန်ညိ
က္ဍိုပ်သကိုပ်ဏအ် ဒတုံစှ်ေကၠုင် နူသွဝ်ဟွံသေင်
ဒးလွဳကေတ်ရ
ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ မသက္ကုင္ၚုဟ်မး ဝွံ ညးလဵုဟွံဟီု လုပ်ပလေဝ်ဒါန် ချူမာန်ရ
အိမ္မနျူအေလ် ဂဳယောင် (Emmanuel Guillon) (၁၉၃၉ အဝ်ဂေတ် ၅ - ၂၀၂၄ ဨပြဳ ၂) ညးမကလိဂွံ ဗြနာမ် ပါရဂူ မကော်ဂး ဒံက်တာ နူကဵု သၟိင်ဍုင်ပြင်သေတ် (docteur d'État
အစာကၞေဟ် ကေုာံ တၠပညာ သိပ္ပံ မဆေင်စပ် ကုရးဗမံက် နကဵု မပတၟေင် ကုဂကောံမၞိဟ်ၜါ နူအာယှအဂၞဲ မတွဟ်ဂး ဂကောံမၞိဟ်မန် (ရးနိဂီုဗၟာ
ရးနိဂီုသေံ) ကေုာံ ရးမရာဇ်စမ္ပာ (ရးနိဂီုဝဳယေတ်ဏာမ်)တုဲ မဗမံက်ပ္တိန်လဝ် ဒၞာဲဒတန်ယေန်သၞာင် ပါန်ကွတ်ဂကူစမ္ပာ ဗီုကဵု အရှာမ်ကျာ်မဳသောန် (the sanctuary of My Son) ပေါကၠောင်ဂရာဲ (Po Klong Garai) ကေုာံ ပေါနဂါရ် (Po Nagar) တအ်ရ
ပ္ဍဲကဵု ယေန်သၞာင်မန်မ္ဂး ချူခၞံလဝ် လိက်မဆေင် ကုဂကူမန် ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင်တုဲ ပၞောဝ်တအ်ဂှ် လိက် "မန်
ဂကောံမၞိဟ်အာယှအဂၞဲ" ဂှ် ပြာကတ်ဂၠိုင်ရ
ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မကတဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၀တအ် ကွးဘာကောန်ဂကူမန် ရပ်လဝ် လိက်ပလး ဝဳကဳပဳဒဳယာ မဂကောံညးလွပ်ဝဳကဳမဳဒဳယာမန် ကဵုလဝ်ဒါန်
ဝဳကဳပဳဒဳယာ
ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၄
အဝ်ဂေတ် ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ပံင်ပ္ကောံချူလဝ် နကဵု ညးလွပ် မရပ်စပ်သုင်စောဲ တအ်တုဲ ခၞံဗဒှ်ပတိုန် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ သက္ကုၚုဟ်မွဲရ
ဇၟာပ်ညးအဲ တၞဟ်နဂွံရပ်စပ် လောဲသွာတုဲ ကဵုလဝ်ယၟု ဝဳကဳတုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ် နကဵုမုက်လိက်ဝေပ်သာ်မွဲရ
ညးလွပ်တအ်လေဝ် ဇၟာပ်အခိင်အခါ နာဍဳဟွံခြာ ဗီုညးကဵုညး ဖန်ပလေဝ်ဒါန် ချူစုတ်ဒၟံင်တုဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ဒှ်ကၠုင် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ မဍိုက်ပေင်တဴ ကဵုပရူပရာနာနာရ
ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမန်ဝွံလေဝ် ယြဴညးလဵုမွဲဟွံဟီု အတိုင်သၞောဝ် မလိက် ယူနဳကုဒ် (Unicode)Font ၅
၂ ဂှ် ဒ္ဂေတ်ဗက်တုဲ ဗှ်ကေတ်မာန်
စၠောအ်ချာဲကေတ်မာန်တုဲ သီုချူပတိုန် ဗွဲမဗၠးၜးမာန်ရ
ပရူအေန်သတဳကျုတ် နွံပၟိက် ကောန်ဍေင် သွက်ဂွံတက် လိက်မန်ကီု သီုလိက်ဗၟာ နကုသၞောတ်ယူနဳကောဒ်မ္ဂး တံင်ဂြဲကေတ် နူ KeymanWebဏအ်ညိ
တင်သမ္တီ ပ္ဍဲ စက်ဇကုဂှ် ဒးတင်စုတ်လဝ် ၜါသာ်
ဝဳကဳပဳဒဳယာ- တိုင်ခဳ မသုန် (ဝါ) သဳလ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ (၅) Full article
ချူလိက်ပရေင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမ္ဂး အရာမဒးတီလဝ်ထေက်တအ်ဂှ် ဆက်ဗှ်ကေတ် ဒၞာဲဏအ်
ညးပကင်ရင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဟီုဂှ် မုတာလျိုင်နွံရော
ဆက်ဗှ်ကေတ် ဒၞာဲဏအ်
ညးပကင်ရင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာမန်
နွံပၟိက် မိက်ဂွံ လုပ်ကၠောန် ယိုက်ဂၠေင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမန် နဒဒှ် မၞိဟ်ပကင်ရင်မွဲမ္ဂး အာတ်မိက်ကေတ် ပတိုန်ဂလာန် ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ်ညိ
ပ္ဍဲကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ဂှ် ဟိုတ်နူ ဗျူရဝ်ဂရေတ် ဇကုအပိုင် ဟွံမဲတုဲ တင်မပတိုန်ထ္ၜး ပ္ဍဲမုက်လိက်ဏအ်ဂှ် သ္ဒးကလေင်ပတိုန် ပ္ဍဲကဵု Steward requests/Permissions ရ
ပတိုန်ဂလာန် နဒဒှ် မၞိဟ်ပကင်ရင် တာမ်ပလိက် Template ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အရာ မကၠောန်လဝ် ကိုန်ဂစိုတ်တုဲ ကပ်ပဳကေတ်တုဲ သၠာဲစုတ် တင်ဂၞင်ဂမၠိုင်မ္ဂး ဍေဟ်မံက်တိတ်ကၠုင် ဗီုမဖျေဟ်လဝ် ကိုန်ဂစိုတ်ဂှ်ရ
သွက်ဂွံ ကပ်ပဳကေတ် တာမ်ပလိက် မဆေင်ကဵု ပူဂိုလ်တအ်ဂှ် ဍဵုဗှ်ကေတ် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ညိ
Full article
နကဵုသၞောတ်မ္ဂး ဇၟာပ်မုက်လိက်ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ပရူဗွဲသၟဝ်ဝွံ သ္ဒးနွံရောင်ဂှ် ညးတအ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ
ပရူတအ်ဂှ် ကၠာဲကေတ် နူကဵုဘာသာဇကုမခံင် ဥပမာ နူဘာသာအင်္ဂလိက်တုဲ ကၠာဲဗဒှ် နကဵုဘာသာမန်ညိ
ပရူမကၠာဲလဝ်တုဲတအ်ဂှ် ကဵုစၞောန်စုတ်လဝ်ကဵု ဗီုမန် ဗဒါဲဂှ်ညိ
Full article
မန် ဘာသာမန် (ဗျန်မန် သဒ္ဒါမန်) ယေန်သၞာင်မန် ရးနိဂီု ယဲကေန်သာ ယဲဏမ်ဍာတ် ယဲဂြိုဟ်ဂုဟ် ယဲကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ် ၂၀၁၉ ခရေတ်ယာန် အေဿလာမ် ဗုဒ္ဓ ဟိန္ဒူ ဇိနဘာသာ ဂျူ သိခဘာသာ (ဘာသာသိခ်) သၠပတ်သမ္မာ ဇဳဝဗေဒ ဓာတုဗေဒ နက္ခတ္တဗေဒ ဘူမိဗေဒ စိတ္တဗေဒ ရုက္ခဗေဒ ရူပဗေဒ သတ္တဗေဒ ဂဳတ (ဒွက်) လိက်ပတ် (ကဗျ ဝတ္ထု) ပါန်ကွတ် ဗိသုကာ မနုဿဗေဒ ပရေင်ပညာ (ဘာ တက္ကသိုလ်) ဒဿန ဘာသာဗေဒ ဓမ္မသာတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပညာလိင် ဂြိုဟ် ဂၠးတိ တိုက် (အမေရိကသမၠုင်ကျာ အမေရိကသၟဝ်ကျာ အာဖရိက အာရှ အန္တာတိက ဥရောပ အဝ်သတြေလျာ) ကောန်ပျူတာ ပရေင်ဆက်စၠောအ် သောပ်ဝလ် ဓာတ်လလဳ အေန်ဂျေန်နဳယာ ဝင် ဝင်မန် Wikipedia is hosted by the Wikimedia Foundation
a non-profit organization that also hosts a range of other projects
ကွာန်ကအ်ခပုင် ကွာန်တြေံ(အၚ်္ဂလိက်
Kinchaung)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ဂကောံကွာန်ကအ်ခပုင်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၉၁
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ခပုင် ကွာန်တြေံဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၃၉၉
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၈၂၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၅၂၂၃ တၠရ
ကွာန်ကအ်ခၠဲ(အၚ်္ဂလိက်
Kawtkhalwei)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ဂကောံကွာန်ကအ်ခၠဲ
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၉၈
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ခၠဲဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၄၃၈
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၆၀၉ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၅၀၄၇ တၠရ
ကံင်သဳဂီုကၠီု ကုလသမဂ္ဂ (အၚ်္ဂလိက်
United Nations Security Council) ဂှ် ဒှ်အဝဲလစှ်ေ ကုလသမဂ္ဂမွဲ ပၞောဝ်ကဵု အဝဲလစှ်ေ သီုဖအိုတ် နွံတြဴဂှ်တုဲ[၁] ကေတ်တာလျိုင် ကၠောန်သွက် ဂၠးကဝ် ဂွံၜိုဟ်လလံ ကေုာံ ဂီုကၠီု
၂] မထံက်ဂလာန် အသေမ်ပလီနာနာ သွက်ဂွံဒုင်တဲ ကောန်ဂကောံတၟိ ပ္ဍဲကုလသမဂ္ဂ
၃] ကေုာံ ပဒတန် ပရေင်ပြံင်လှာဲ ပ္ဍဲကဵု ပဋိညာဉ် (ဝါ) သၞောဝ်ဗီုဒက်ပ္တန် ကုလသမဂ္ဂတအ်ရ
၄] တုဲပၠန် နကဵုအဝဵု ကံင်သဳဝွံဂှ် ဒက်ပတန် ဒပ်ပၞာန်ပၟင်ပၟဲၜိုဟ်လလံ (peacekeeping operations) ကေုာံ ကၟာတ်လဒဵုသင်ရှေန်ဂၠးကဝ် (international sanctions)တအ်ကီု သီုကဵု ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ပ္ဍဲအရာမချဳဓရာင် နကဵုပၞာန် နူကုလသမဂ္ဂရ
တုဲပၠန် ကံင်သဳဂီုကၠီုဂှ် ပၞောဝ်ကဵု အဝဲလစှ်ေ ကုလသမဂ္ဂသီုဖအိုတ်ဂှ် အဝဲလစှ်ေဝွံဟေင် ကလိဂွံလဝ် အဝဵု သွက်ဂွံပတိတ် သွဟ်မသ္ဒးဒ္ဂေတ်ဗက်ဟေင် (binding resolutions) ကု ဍုင်ကောန်ဂကောံတအ်ရ
ကံင်သဳဝွံ စကောံဓရီုအလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ၁၇ ဇာန်နဝါရဳ ၁၉၄၆ ရ
ညံင်ရဴ အလုံမွဲခန္ဓ ကုလသမဂ္ဂကီု အဝဲလစှ်ေ ကုလသမဂ္ဂ ကံင်သဳဂီုကၠီုဝွံ ဒက်ပတန်လဝ် ကြဴနူ ပၞာန်ဂၠးတိဒုတိယ တၞဟ်နဂွံထိင်ဒဝ် ပရေင်ၜိုဟ်လလံ ဂၠးတိရ
နူစ ဒက်ပတန် ကံင်သဳဂီုကၠီုတုဲ ပ္ဍဲဗွဝ်စှ် လပါ်စဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ကောန်ဂကောံတအ် လညာတ်တၞဟ်ခြာဒၟံင် ၜါလဝး မကော်ဂး ပၞာန်လၜိုဟ် အကြာ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ကဵု ကၟိန်ဍုင်သဵုဗိယေတ် ကေုာံ မဟာမိတ်ညးတအ်ရ
အဝဵုသြဇာ ညးဒြဟတ်ဇၞော်ၜါဂှ် အာဓလီုဗဂေတ်ဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ပၞာန်ဒေသ မပတံကဵု ပၞာန်ကိုဝ်ရဳယျာ
ပြသၞာကောန်ဂဝ် (Congo Crisis) ကေုာံ ပရေင်ကမၠောန် ပၟင်ပၟဲဓဝ်ၜိုဟ်လလံ ပ္ဍဲကဵု ပြသၞာသုဇ် (Suez Crisis) ပြသၞာသာဲဗရုသ် (Cyprus) ကေုာံ ပြသၞာ နျူဂူနဴပလိုတ် (West New Guinea)တအ်တုဲ ပရေင်ပၟင်ပၟဲၜိုဟ်လလံ နူကုလသမဂ္ဂ ကၠောန်ဟွံဂွံ ခိုဟ်ဟ်ရ
ကၟိန်ဍုင်သဵုဗိယေတ် ထရိုဟ်ထကးအာတုဲ ဒပ်ပၟင်ပၟဲဗၜိုဟ်လလံ နူကုလသမဂ္ဂ စကၠောန်ဂွံကၠုင်တုဲ ပလံင် ဒပ်ပၟင်ပၟဲၜိုဟ်လလံ ပ္ဍဲကဵု ကူဝိတ် (Kuwait
ပ္ဍဲ နမဳဗဳယျာ (Namibia
ကာမ္ဗောဒဳယျာ
ဗဝ်သနဳယျာ
ရဝါန္တာ
သဝ်မလဳယျာ
သုဒါန် ကေုာံ ကောန်ဂဝ် မာန်ကၠုင်ရ
ကံင်သဳဂီုကၠီုဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ကောန်ဂကောံ စှ်သုန်တၠ
၅]ကောန်ဂကောံ မကလိဂွံလဝ် မဟာအဝဵုဂှ် ဒှ်ဍုင်မဟာမိတ် မဇၞးပၞာန် ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ပၞာန်ဂၠးတိဒုတိယ မသုန်ဍုင် ကၟိန်ဍုင်သဵုဗိယေတ်
လၟုဟ် ဍုင်ရုရှာ
ကၟိန်ဍုင်ဨကရာဇ်/ဗြိတိန်
ဍုင်ပြင်သေတ်
ဍုင်ကြုက် ကေုာံ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်တအ်ရ
ဍုင် မသုန်ဍုင်ဝွံ ဒှ်ကောန်ဂကောံလၟိုန်တုဲ သီုကလိဂွံလဝ် အဝဵုဝေတဝ် (veto) တုဲ သွဟ်နူ ကုလသမဂ္ဂသီုဖအိုတ် ယဝ်ရ ဍုင်မသုန်ဍုင်ဏအ် ဟွံထံက်ဂလာန်မ္ဂး ဆက်ကၠောန်ဂတဂှ် ဟွံဂွံရ
သွက်ဂွံဒုင်တဲ ကောန်ဂကောံတၟိ ပ္ဍဲကဵု ကုလသမဂ္ဂကီု
သွက်ဂွံ ရုဲစှ် ညးအုပ်ကာနာနာကီု နူကဵု ဂကောံဍုင်မသုန်ဍုင်ဏအ် ဒးတုပ်စိုတ် ထံက်ဂလာန်ဟေင် ဂွံဒှ်မာန်ရ
ပါဲနူ ညးမသုန်ဍုင် မဂွံလဝ် မဟာအဝဵုဝွံတုဲ ကောန်ဂကောံလၟိုန်ဟွံသေင် ၁၀ ဍုင်ပၠန်ဂှ် ရုဲစှ်ပတိုန် နူကဵု ဒေသဂမၠိုင်တုဲ ညးစၞးမွဲမွဲမ္ဂး နွံအာယုက် လုကဴ ၜါသၞာံရ
လျိုင် ဥက္ကဌ ကံင်သဳဂီုကၠီုဂှ် ရုဲစှ်ပတိုန် လၟေင်ဂိတု အတိုင်လၟေင် အက္ခရ ပ္ဍဲကဵု ကောန်ဂကောံတအ်ရ
သွဟ် နူကဵု ကံင်သဳဂီုကၠီုတအ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး ဆေင်စပ် ကုပရေင် ဒပ်ပၟင်ပၟဲၜိုဟ်လလံ ကုလသမဂ္ဂ
ဒပ်ပၞာန်မပါလုပ် နူကဵု ဍုင်ကောန်ဂကောံတအ်တုဲ ခရိတ်ဘဏ္ဍာဂှ် စကာ နူကဵု သြန်ဗာတ်ဂျေတ် ကုလသမဂ္ဂရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၆ ဂှ် ကောန်ပၞာန်ပၟင်ပၟဲၜိုဟ်လလံ နွံ 103
510 တၠ ကေုာံ ညးဍုင်ကွာန် နွံ 16
471 ယိုက်ဂၠေင်လဝ် ဒၞာဲဒေသပၟင်ပၟဲၜိုဟ်လလံ ၁၆ ဒၞာဲ ကေုာံ ဒပ်ဗၠာဲသၟိင် ဗွဲတၟေင် မွဲဒၞာဲရ
၆] ပ္ဍဲဗွဝ်ကၠံ ကိုပ်ကၠာနူ ဟွံဂွံဒက်ပတန် ကုလသမဂ္ဂဏီ
တၞဟ်န မဂွံဖအောန်ဖျေဟ် ပြသၞာ အကြာဍုင်မွဲကုမွဲတုဲ ဂကောံ မဒက်ပတန်လဝ် နကဵုလိက်ကသုက် ကေုာံ ကောန်ဖရေန် ဂၠးကဝ် ဗွဲမဂၠိုင် ဒက်ပတန်လဝ်ရ
ဥပမာ ဗီုကဵု ဂကောံခရက်ဗကေတ် ကေုာံ တင်လတုပ်စိုတ် တာမ်ဟာက် ၁၈၉၉ ကေုာံ ၁၉၀၇ တအ် ဒှ်တမ်ရ
၇] ကြဴနူ ပရေင်မဒးဆောံလေင် လမျီု ဗွဲမဇၞော်ကဵု ဒြဟတ် ပ္ဍဲပၞာန်ဂၠးတိပထမတုဲဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ကောန်ဖရေန် ၜိုဟ်လလံ ပ္ဍဲပဴရေတ်တုဲ ဒက်ပတန်ပတိုန် ဂကောံပံင်ကောံဍုင်ဂမၠိုင် သွက်ဂွံမင်မဲ ပရေင်ဆာန်သၟိန် အကြာဍုင်မွဲကုမွဲရ
၈] ဂကောံဏအ်ဂှ် ဗွဲမအံင်ဇၞး ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ပ္ဍဲကဵု ဒေသလ္ၚဵုလ္ၚဵုတုဲ ကၠောန်ဗဒှ်ပတိုန် ပရေင်ဆက်စၠောအ် ဂၠးကဝ် မပတံကဵု ပရေင်ပလံင်ဗစိုပ်လိက်
ဆက်စၠောအ် က္ၜင်ကျာ ကေုာံ ထိင်ဒဝ် ဂဥုဲၜူမာဲ ဗီုကဵု ဘိင်တအ် မာန်ကၠုင်ရ
ကမၠောန်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် နကဵု ကုလသမဂ္ဂ ဆက်ယိုက်ဂၠေင်အာလေဝ် နွံကီုရ
၉] ဆဂး ဂကောံပံင်ကောံဝွံ သွက်မၞိဟ် သၟဝ်ကဝ်လဝ်နဳတအ်ဂှ် ဖန်ဗစိုပ်ကဵု ဟွံမာန်ရ
လၟိဟ်မၞိဟ်ဂၠးတိ ကဝက်ဂၠးတိ) ပ္ဍဲဂကောံဂှ် ဍုင်ဒြဟတ်ဇၞော် မပ္တံကဵု ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်
ကၟိန်ဍုင်သဵုဗိယေတ်
ဂျာမနဳ ကေုာံ ဂိပါန် နအ်ဟေင် ဒှ်ဂုဏ်ဖိုလ်ရ
တုဲပၠန် ကာလဂျပါန် မလုပ်သီ မာန်ချူရဳယျာ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၃၁ ဂှ်ကီု
ကာလ အဳတလဳ လုပ်သီ အတဳအဝ်ဗဳယာ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၃၅ ဂှ်ကီု
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၃၇ ကာလဂျပါန် မလုပ်သီ ဍုင်ကြုက်ဂှ်ကီု
ဂကောံပံင်ကောံဝွံ မုပဟွံမာန်တုဲ ကာလနာဇြဳဟေတ္တလာ ဂျာမနဳ မဗက်သီ ဍုင်ဝုတ်ဒိုဟ်တအ်ဂှ် ကတဵုဗဒှ်ကဵု ပၞာန်ဂၠးတိအလန်ဒုတိယ ရ
၁၀] အစဳအဇန် မဒက်ပတန် ဂကောံဂၠးကဝ်တၟိမွဲဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု သဘင်ကောံဓရီု မကၠောန်ဗဒှ် နကဵု ဌာနတွဵုရးဂမၠိုင် ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် မပ ကမ္မကထ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၃၉ တေအ်ရ
၁၁] သမတအမေရိကာန် ဖြာန်ကလိန် ရူသေဝေလ်တ် (Franklin D
Roosevelt) ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မစကာ ယၟုမ္ဂး ကုလသမဂ္ဂ ကိုပ်ကၠာအိုတ် နဒဒှ် မကော် ဂကောံဍုင်မဟာမိတ်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲကာလ ပၞာန်ဂၠးတိဒုတိယဂှ်ရ
ပ္ဍဲကဵု တ္ၚဲသၞာံတၟိ သၞာံ ၁၉၄၂ ဂှ် သမတ ရူသေဝေလ်တ်
ဝန်ဇၞော်ဍုင်ဗြိတိန် ချာချိလ်
က္ဍိုပ်သကိုပ် ကၟိန်ဍုင်သဵုဗိယေတ် မက်ဇြာံ လိတ်ဝိနောဝ် (Maxim Litvinov) ညးဇၞော် နူဍုင်ကြုက် သံင် (T
Soong) တအ် ထ္ပက်စၟတ်တ္ၚဲ ပ္ဍဲလိက်လလောင်တြးဇမၠေအ်မွဲ ဗွဲကြဴလိက်လလောင်တြးဂှ် ညးကော်စ လိက်လလောင်တြး ကုလသမဂ္ဂရ
တ္ၚဲယးဂတဂှ် မၞိဟ်စၞး နူကဵု ၜါစှ်ောၜါဍုင် ထပ်စုတ် စၟတ်တဲညးတအ်ရ
၁၂] ယၟုမ္ဂး ကုလသမဂ္ဂဂှ် စကာကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲသၞောဝ်ဂှ် ပ္ဍဲအခိင်ကာလ သၟိင်ဍုင် ၂၆ ဍုင် မထပက်စၟတ်တဲ ပ္ဍဲကဵု လိက်လလောင်တြးဂှ်ရ
စနူ ၁ မေ ၁၉၄၅ ဂှ် ဍုင် ၂၁ ဍုင် ထပ်ထပက်စၟတ်တဲရ
၁၃] ဍုင်အဝဵုသြဇာဇၞော်ပန်ဍုင် ပ္ဍဲကဵု ဍုင်မဟာမိတ် ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်
ကၟိန်ဍုင်ဨကရာဇ်/ဗြိတိန်
ကၟိန်ဍုင်သဵုဗိယေတ်
ကေုာံ ဍုင်ကြုက်တအ်ဂှ် ဂွံကော်စ "သၟိင်ဇၞော်ပန်" ရ
၁၄] တုဲပၠန် ဍုင် သၟိင်ဇၞော်ပန်ဝွံ ဂွံဒှ်ဍုင် မကလိဂွံအဝဵု ကၞောတ်အထောတ် ပ္ဍဲကဵု ကုလသမဂ္ဂ ကံင်သဳဂီုကၠီုရ
၁၅] ပ္ဍဲ လဒေါဝ်-၁၉၄၄ ညးစၞး နူကဵု သၟိင်ဇၞော်ပန် - ကၟိန်ဍုင်သဵုဗိယေတ်
ကၟိန်ဍုင်ဨကရာဇ်
ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ကေုာံ ဍုင်ကြုက် ဆဵုရေင်သကအ် ပ္ဍဲကောန်ဖရေန် ဒုမ်ဗါတောန် အံက် (Dumbarton Oaks Conference) ပ္ဍဲဝတ်ရှေန်တာန် ဒဳဇြဳ သွက်ဂွံ ပညဳပညပ် ဗီုဂွံဒက်ပတန် ကုလသမဂ္ဂ ဂှ်[၁၆] ကိစ္စဗီုလဵု ဂွံဒက်ပတန် ဖျေဟ်ဗီုပြင် ကံင်သဳဂီုကၠီု ကုလသမဂ္ဂဂှ် ဗွဲမပြဟ် ဒှ်ကၠုင် ဂလာန်သၟာန် ကိစ္စဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲကဵု ကောံဓရီုဂှ်ရ
ပြင်သေတ်
ဍုင်ကြုက်
ကၟိန်ဍုင်သဵုဗိယေတ်
ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်ဂှ် ဂွံဒုင်ရုဲစှ် နဒဒှ် ကောန်ဂကောံလၟိုန် ပ္ဍဲကံင်သဳဂီုကၠီု
အမေရိကာန် ပတိုန်ထ္ၜး သွက်ဂွံထပ်စုတ် ဍုင်ဗြာဇြဳလ် မွဲဍုင်ကီုရ
ဆဂး လညာတ်ဂှ် သဵုဗိယေတ် ကဵု ဗြိတိန် တးပါဲတုဲ ဟွံဒှ်ဒတန်
၁၇] တုဲပၠန် ပ္ဍဲကောန်ဖရေန်ဂှ် အရာမဒးသဳကၠဳဂၠိုင်အိုတ် သဳကၠဳဝါတ်အိုတ်ဂှ် စပ်ကဵု ကောန်ဂကောံလၟိုန်တအ် မကလိဂွံ အခေါင် သွက်ဂွံစကာ အဝဵုဝေတဝ် ရ
နကဵု သဵုဗိယေတ် ပတိုန်ထ္ၜး ဇၟာပ်ဍုင်ဂှ် သ္ဒးကလိဂွံ အခေါင် အဝဵုကၞောတ်အထောတ်ဝေတဝ်တုဲ ကၟာတ်လဒဵုထောအ် တင်သ္ဂုတ်သွာတ်ဂမၠိုင်မာန်ရ
နကဵု ဗြိတိန် ပတိုန်ထ္ၜး ဍုင်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲကဵု ကိစ္စဇကုမပါလုပ်ဒၟံင်တအ်ဂှ် အခေါင်စကာ အဝဵုဝေတဝ် ဟွံဂွံရ
ပ္ဍဲကဵု ကောန်ဖရေန် ယာလ်တ (Yalta Conference) မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၉၄၅ ဂှ် အမေရိကာန်
ဗြိတိန်
ရုရှာ တုပ်စိုတ် ဒဒှ်ရ ဇၟာပ်ကောန်ဂကောံလၟိုန်မသုန်ဂှ် သ္ဒးကလိဂွံ အဝဵုဝေတဝ် ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ကမၠောန်ကံင်သဳ သီုဖအိုတ်ရ
ဆဂး လတူ တင်သွဟ် မဖျေဟ်ဗွဲလၟေင်ကမၠောန် (သွဟ်နူကုလသမဂ္ဂ ဓမ္မတာ)တအ်ဂှ် နကဵု သၟိင်ဇၞော်မသုန် စကာအဝဵုဝေတဝ် ဟွံဂွံရ
ဟီုမွဲနဲပၠန်မ္ဂး တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ဓမ္မတာတအ်ဂှ် နကဵု ကောန်ဂကောံလၟိန်မသုန်ဍုင်တအ် လုပ်ပထုဲ ဟွံဂွံရ
၁၈] ပ္ဍဲ ၂၅ ဨပြဳ ၁၉၄၅ ဂှ် ကောန်ဖရေန် ကုလသမဂ္ဂ သွက်ဂွံဒက်ပတန် ဂကောံဂၠးကဝ်မွဲ စကၠောန် ပ္ဍဲကဵု သင်ဖြာန်သဳသကဝ်ဂှ် မၞိဟ်စၞး နူကဵု သၟိင်ဍုင် ၅၀ ဍုင် ကဵု မၞိဟ်စၞး ဂကောံသက္ကုသၟိင်ဍုင် (အေန်ဂျဳအဝ်) မွဲတၠ တိုန်စိုပ်တုဲ ဓဇက်ချူ ပဋိညာဉ် (ဝါ) သၞောဝ်ဥပဒေ ဗီုဂွံ ဒက်ပတန် ကုလသမဂ္ဂရ
၁၉] ပ္ဍဲကဵု ကောန်ဖရေန်ဂှ် ညးစၞး နူကဵု အဝ်သတေလျာ ပတိုန်ဂလာန် သွက်ဂွံ ကလေင်ချပ်ဂၞန် စပ်ကဵု အဝဵုဝေတဝ် မကဵုလဝ် ကောန်ဂကောံလၟိုန် ပ္ဍဲကဵု ကံင်သဳဂီုကၠီုဂှ်ရ
၂၀] ဆဂး တင်ပတိုန်ထ္ၜးညးတေအ်ဂှ် ဒးဒုင်တးပါဲထောအ် နကဵုမမာဲ ၜါစှ်ော ကဵု စှ်ရ
၂၁] ကုလသမဂ္ဂဂှ် မံက်ဂတဝ်ကၠုင် ပ္ဍဲကဵုသၞောဝ် ပ္ဍဲ ၂၄ အံက်တဝ်ပါ ၁၉၄၅ ကြဴနူ ကောန်ဂကောံလၟိုန် ပ္ဍဲကဵု ကံင်သဳဂီုကၠီု မစၟဳစၟတ် တင်ပဋိညာဉ်ဂမၠိုင်တုဲဒှ် ကေုာံ နကဵုမၞိဟ်လပါ်ဂၠိုင် ၄၆ တၠ ထ္ပက်စၟတ်တဲရ
၁၉] ပ္ဍဲ ၁၇ ဇာန်နဝါရဳ ၁၉၄၆ ဂှ် ကံင်သဳဂီုကၠီု ပကောံဓရီု အလန်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲကဵု ချာတ်ဟု
ဝေတ်မိန်သတာ (Church House
Westminster) လာန်ဒါန်
ဍုင်အေန်ဂလာန်ရ
၂၂] ကံင်သဳဂီုကၠီုဂှ် ပ္ဍဲဗွဝ်စှ် လပါ်စဂှ် ဟိုတ်နူကဵု ပၞာန်လၜိုဟ် အကြာ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ကဵု ကၟိန်ဍုင်သဵုဗိယေတ်တုဲ ကၠောန်ကမၠောန်ဟွံဂွံ ပရေင်ဗက်မုက် မၞိဟ်ညး မၞိဟ်အဲကတဵုဒှ်ကၠုင် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်တုဲ နကဵုကံင်သဳဂှ် ကၠောန်ဂွံ ပ္ဍဲပရေင်ကမၠောန် ဟွံဆက်စပ် ကုပၞာန်လၜိုဟ်ဂှ်ဟေင်ရ
၂၃] (နကဵု ဥပမာ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၅၀ နကဵုကံင်သဳဂီုကၠီု ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် စပ်ကဵု ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ လုပ်သီ ကိုဝ်ရဳယျာသၠုင်ဂှ် ကၟိန်ဍုင်သဵုဗိယေတ် တးပါဲထောအ်ရ
၁၉][၂၄] ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၅၆ ကုလသမဂ္ဂ ဒက်ပတန် ဒပ်ပၞာန်ပၟင်ပၟဲၜိုဟ်လလံ သွက်ပြသၞာသုဇ်[၁၉] ဆဂး နကဵု ကုလသမဂ္ဂ ပဒေါအ်ကဵု ညံင် ကၟိန်ဍုင်သဵုဗိယေတ် ဟွံဂွံ လုပ်ပထုဲသီ ဟင်ဂေရဳရ
၂၅] ပၞာန်လၜိုဟ်ဂှ် သီုဖန်ကဵု ညံင် ကမ္မတဳဒုင်ကာပၞာန် (Military Staff Committee) မဒက်ပတန် နကဵုပဋိညာဉ် ကုလသမဂ္ဂ ပိုဒ်ဇၞော် ၄၅-၄၇ မဆေင် ကဵု လဒက်ပတန် ဒက်ပတန် ဒပ်ပၞာန် ကေုာံ ဖျေဟ်ဒပ်ပၞာန် ကုလသမဂ္ဂ ပ္ဍဲဍုင်သအာင်ရ
ကမ္မတဳဂှ် နွံဒၟံင် ဆပ္ဍဲစက္ခောတုဲ ပ္ဍဲကဵုအခိင်လဒေါဝ် ၁၉၅၀တအ်ဂှ် ပရေင်ကမၠောန်ဂှ် ဗၟံက်ရုပ်ရဴဟွံဂွံရ
၂၆][၂၇] ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၀ နကဵု ကုလသမဂ္ဂ ဒက်ပတန် ပရေင်ရပ်စပ် ပ္ဍဲကဵုဍုင်ကောန်ဂဝ် မကော်ဂး (United Nations Operation in the Congo (UNOC))ဂှ် ဒှ်ဒပ်ပၞာန် ကုလသမဂ္ဂဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲကဵုအခိင် ဗွဝ်စှ်ကိုပ်ကၠာဂှ်ရ
ဒပ်ပၞာန်ဂှ် သွက်ဂွံ ကလေင်ဒက်ပတန် တွဵုရးကတန်ဂါ ညံင်ဂွံကလေင်ပံင်ကောံ ကေုာံ ညံင်ဂွံ ကလေင်ဒက်ပတန် ကေုာံ မင်မဲ ဍုင်ဒဳမဝ်ကရေသဳကောန်ဂဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၄ ရ
၂၈] ကံင်သဳဂီုကၠီုဂှ် အကြာဍုင်ဒြဟတ်ဂမၠိုင်တအ်ဂှ် ပညဳပညပ် ရေင်သကအ်တုဲ ရေင်တၠုင်ကၠုင် ပ္ဍဲကဵု ကိစ္စ မပ္တံကဵု ပြသၞာမိစ်သာလ်ဂျူပါ (Cuban missile crisis) ဟွံသေင်မ္ဂး ပၞာန်ဗဳယေတ်နာမ်တအ်ဂှ် (Vietnam War)တအ် နွံကီုရ
၂၉] နကဵု ကံင်သဳဂှ် စွံအာရီု ကၠောန်ကၠုင် ပ္ဍဲပြသၞာဍောတ်တ် မဟွံဆက်စပ် ကု ပၞာန်လၜိုဟ်တအ်ရ
နကဵု ကံင်သဳဂီုကၠီု ရေင်တၠုင်လဝ် ဂကောံသၟိင်တၠယာယဳ ကုလသမဂ္ဂ (United Nations Temporary Executive Authority) ပ္ဍဲကဵု နျူဂဴနေယ်ပလိုတ် (West New Guinea) ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၆၂ ကေုာံ ဒပ်ပၞာန်ပၟင်ပၟဲၜိုဟ်လလံ ကုလသမဂ္ဂ (United Nations Peacekeeping Force) ပ္ဍဲသာဲပြုသ် (Cyprus) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၄
ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ် ဒှ်အာ ပရေင်ကမၠောန် ဒပ်ကုလသမဂ္ဂ မဖျေဟ်လဝ် အခိင်လအ်အိုတ်ရ
၃၀][၃၁] ပ္ဍဲ ၂၅ အံက်တဝ်ပါ ၁၉၇၁ On 25 October 1971
over US opposition but with the support of many Third World
alongside with People's Albania nations
the mainland
communist People's Republic of China was given the Chinese seat on the Security Council in place of Taiwan
the vote was widely seen as a sign of waning US influence in the organization
၃၂] ပၞာန်မကတဵုဒှ်လဝ် မပ္တံကဵု ပၞာန်တြဴတ္ၚဲ ပ္ဍဲလဒေါဝ်ဗမံက် အကြာဍုင်အာရာပ်ဂမၠိုင် ကဵု အေဿရေ
ပၞာန်ဝဳယေတ်နာမ် ကေုာံ ပၞာန်အကြာအန္ဒိယ ပါကာတ်သတာန် ကိစ္စ ကရှမဳရ်တအ်ဂှ် နကဵုကုလသမဂ္ဂ လုပ်ပသောင် လုပ်ရပ်စမ်ဟွံမာန်ကၠုင်လဝ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ နကဵု ကုလသမဂ္ဂ စၞးမစွံအာရီု ပ္ဍဲပၞာန်မကတဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဂၠးတိတအ်ဂှ် အရာဇကု မကၠောန်ဂွံ ပ္ဍဲပရေင်ဇၞော်မောဝ် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ဂှ် စွံကၠုင်အာရီုရ
ၜိုတ်သၞာံ ၁၉၇၀တအ်ဂှ် သြန်ဗာတ်ဂျေတ်ဘဏ္ဍာ ကုလသမဂ္ဂ စကာ ပ္ဍဲကဵု ကမၠောန်ဇၞော်မောဝ် ပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ဂှ် စကာဂၠိုင် နူ ပ္ဍဲအရာပၟင်ပၟဲၜိုဟ်လလံဏီရ
၃၃] ပၞာန်လၜိုဟ် တုဲအာတုဲ နကဵုကုလသမဂ္ဂ ဂလိုင်ပတိုန် ပရေင်ကမၠောန်ဇကု ပ္ဍဲကိစ္စၜိုဟ်လလံတုဲ ရပ်စပ်ကၠုင် ကိစ္စပၞာန်ဂမၠိုင် မွဲသၞာံကဵုမွဲ ဂၠိုင်တိုန်ဒၟံင်ရ
၃၄] အကြာ သၞာံ ၁၉၈၈ ကဵု ၂၀၀၀ ဂှ် သွဟ် မပဒတန် ပ္ဍဲကဵု ကံင်သဳဂီုကၠီုဂှ် ဂၠိုင်နူ ကိုပ်တေအ် ၜါဆ
တုဲပၠန် စကာသြန်ဗာတ်ဂျေတ် ပ္ဍဲကမၠောန်ပၟင်ပၟဲၜိုဟ်လလံ ဂၠိုင်နူကၠာတေအ် စှ်ဆပြင်ရ
၃၅] နကဵု ကုလသမဂ္ဂ ပသောင်ပတုဲကဵု ပၞာန်အပ္ဍဲဍုင်သာလ်ဝဒဝ် (Salvadoran Civil War
ရေင်တၠုင် ပရေင်ကမၠောန်ပၟင်ပၟဲၜိုဟ်လလံ ပ္ဍဲနမိဗဳယျာ (peacekeeping mission in Namibia) မာန်ကၠုင်
ပသောင်ပြသၞာ မပါ်ကဆံင်မၞိဟ် ပ္ဍဲ အာဖရိသၠုင်ကျာ မာန်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်ရုဲမာဲ အတိုင်သၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ မာန်ကၠုင်
ကိစ္စခမာရုတ် ပ္ဍဲဍုင်ကမ္ဘောဒဳယာဂှ်လေဝ် လုပ်ပသောင်မာန်ကၠုင်ကီုရ
၃၆] ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၁ ဂှ် နကဵု ကံင်သဳဂီုကၠီု လုပ်ရပ်စပ် ကိစ္စအဳရာတ် မလုပ်သီ ကူဝိက်တုဲ ပ္ဍဲကဵုတ္ၚဲဂှ်ဟေင် နကဵုကုလသမဂ္ဂ ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ်
ပၞာန်အမေရိကာန် အာဗတိုက်အဳရာတ်တုဲ ထဍေင်ပ္တိတ် အဳရာတ် နူကဵုကူဝိတ်မာန်ကၠုင်ရ
၃၇] ပ္ဍဲကဵု လက်ထက် ညးအုပ်ကာနာနာ ဗြဳယာန် ယူရ်ကူဟာတ် (Brian Urquhart)ဂှ် ဗွဲကြဴ မဒးဒုင်ကော်စ ပရေင်အံင်ဇၞး နဒဒှ် "ပရေင်ပြံင်လှာဲ မသ္ၚောံဗြမ် (false renaissance)" ပ္ဍဲကဵု ဂကောံတုဲ ပရေင်ကမၠောန် ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ၜိုတ်မအံင်ဇၞး ဟွံအံင်ဇၞးတုဲ လလေင်ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ဂှ် ကတဵုဒှ်လဝ်ရ
၃၈] ၜိုန်ရ ပ္ဍဲကဵု ပဋိညာဉ် ကုလသမဂ္ဂဂှ် ချူလဝ် သွက်ဂွံဆဵုဒၞာ ပရေင်ပမာန်ဍဵုဍိုက် လတူဍုင်မွဲ ကုမွဲကီုလေဝ် ပ္ဍဲကဵု သၞာံ ၁၉၉၀တအ် လပါ်စဂှ် နကဵု ကုလသမဂ္ဂ ဒးဒုင်ဆဵုဗဂ မြဴသာ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင်
ပြသၞာဇၞော်ဇၞော် အကြာဍုင်ဂမၠိုင် မပတံကဵု ဍုင်ဟာဲတိ (Haiti) ဍုင်မဝ်ဇြမ်ဗိက် (Mozambique) ကေုာံ ဍုင်ယူဂဝ်သလာပဳယျာ တြေံဂှ်တအ်ရ
၃၉] ဒပ်ပၞာန်စဵုဒၞာ ကုလသမဂ္ဂ (United Nations Protection Force) ပ္ဍဲကဵု ဗဝ်သနဳယျာဂှ် ဒးဗျုတ်ပဒေက် ပစရဵု ကုဍုင်လိုက်ဂမၠိုင် ဟိုတ်နူ ကုလသမဂ္ဂ ဟွံပိုတ်သကုတ် ကေုာံ ရပ်စပ် ပရေင်ကမၠောန် စဵုဒၞာ ဂမ္စိုတ်ကမၠက်ဂကူ ဒှ်ဒၟံင် ဓံင်ဓံင်ညံင်င်ဂှ်ရ
၄၀] ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၄ ဂှ် ပရေင်ကမၠောန် ကုလသမဂ္ဂ မလုပ်ပသောင် ကိစ္စရဝါန်ဒါဂှ် ဟိုတ်နူ လဇုဲလဇတုဲ ဒှ်အာ ပေါဲဂမ္စိုတ်ကမၠက်ဂကူရ
၄၁] ပ္ဍဲသၞာံ သၞာံ ၁၉၉၀တအ် လပါ်အိုတ်ဂှ် နကဵုကုလသမဂ္ဂ လုပ်ပသောင် ပြသၞာဂၠးကဝ် နကဵုဗီုပြင် ဗွဲမလှဲလးရ
ကမၠောန် ကုလသမဂ္ဂ ပ္ဍဲအကြာသၞာံ ၁၉၉၁ - ၂၀၀၂ ဂှ် လုပ်ပသောင်လဝ် ပၞာန်အပ္ဍဲဍုင် Sierra Leone Civil War နကဵု အရီုအဗင် နူကဵု ဒပ်ပၞာန်ဨကရာဇ် ဗြိတိန် (British Royal Marines) ကေုာံ လုပ်သီဍုင်အာဖဂါန်နေတ်သတာန် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၁ နကဵု ဒပ်ပၞာန်နေတဝ်တအ်ရ
၄၂] ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၃ ဂှ် ၜိုန်ရ နကဵုတင်သ္ဂုတ်သွာတ် ကံင်သဳဂီုကၠီုဂှ် ဟွံကလိဂွံကီုလေဝ် ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် လုပ်သီ ဍုင်အဳရာတ်တုဲ ဂလာန်သၟာန် ကတဵုဒှ်ကၠုင် ဗီုကဵု အခိင်ပၞာန်လၜိုဟ်တေအ် ကံင်သဳဂီုကၠီု ကၠောန်ကမၠောန်ဟွံဂွံဂှ် ကလေင်ဒှ်ကၠုင် မွဲအလန်ပၠန်ဟာရ
၄၃] ပ္ဍဲကဵု ဗွဝ်စှ်တုပ်ပ်ဂှ် ကံင်သဳဂီုကၠီု လုပ်ပသောင် နကဵု ဒပ်ပၟင်ပၟဲၜိုဟ်လလံ ပ္ဍဲကဵု ပြသၞာ မပတံကဵု ပၞာန်ပ္ဍဲဒါရ်ဖုရ် (War in Darfur) ပ္ဍဲသုဒါန် ကေုာံ ပြသၞာကဳဝူ (Kivu conflict) ပ္ဍဲဍုင်ကောန်ဂဝ်တအ်ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၃ နကဵုကုလသမဂ္ဂ ရပ်စပ် ကိစ္စ ပၞာန်ဍုင်သဳရိလင်္ကာ မဗတိုက်ဖအး သပုန်တမေလ် မဆေင်ကဵု ရာဇာဝတ်ပၞာန် ရ
၄၄] ပ္ဍဲနဝ်ဝေမ်ပါ/ဒဳဇြေန်ပါ ၂၀၁၄ အဳဂျေပ် ပတိုန်ထ္ၜး သွက်ဂွံ ဇၞော်ဖလှဲပတိုန် လိက်ကသုက်သက္ကုအနုလက်ကၠိုက် (non-Proliferation Treaty) မကော်ဂး ဗွဲခမၞန် NPT နမပၠုပ်စုတ် ဍုင်အေဿရေ ကေုာံ အဳရာန် ရ
တင်ရန်တၟအ် ပတိုန်ထ္ၜးဂှ် ရံင်ကဵု ပၞာန်ပ္ဍဲသဳရဳယာတုဲ ညံင်ပရေင်သရိုဟ်လီု ဟွံကတဵုဒှ် ပ္ဍဲကဵု ဒေသလဒေါဝ်ဗမံက်ရ
ဟီုကၠးကၠးမ္ဂး ကုဍုင် မထပက်လဝ် စၟတ်တဲ ပ္ဍဲလိက်ကသုက်သက္ကုအနုလက်ကၠိုက်တအ်ဂှ် အခေါင်ကၠောန်ဗဒှ်ပတိုန် လွဟ်နျူကလဳယျာ ဟွံမဲရ
တင်ပတိုန်ထ္ၜးဂှ် ကောန်ဂကောံ ကံင်သဳဂီုကၠီု သီုဖအိုတ်ကီု
ဍုင်မပိုင်ပြဳလဝ် လွဟ်နျူကလဳယျာသီုဖအိုတ်ကီု တုပ်စိုတ်အိုတ်ရ
၄၅] The UN's role in international collective security is defined by the UN Charter
which authorizes the Security Council to investigate any situation threatening international peace
recommend procedures for peaceful resolution of a dispute
call upon other member nations to completely or partially interrupt economic relations as well as sea
postal
and radio communications
or to sever diplomatic relations
and enforce its decisions militarily
or by any means necessary
The Security Council also recommends the new Secretary-General to the General Assembly and recommends new states for admission as member states of the United Nations
၄၆][၄၇] The Security Council has traditionally interpreted its mandate as covering only military security
though US Ambassador Richard Holbrooke controversially persuaded the body to pass a resolution on HIV/AIDS in Africa in 2000
၄၈] Under Chapter VI of the Charter
Pacific Settlement of Disputes
the Security Council "may investigate any dispute
or any situation which might lead to international friction or give rise to a dispute
The Council may "recommend appropriate procedures or methods of adjustment" if it determines that the situation might endanger international peace and security
၄၉] These recommendations are generally considered to not be binding
as they lack an enforcement mechanism
၅၀] A minority of scholars
such as Stephen Zunes
have argued that resolutions made under Chapter VI are "still directives by the Security Council and differ only in that they do not have the same stringent enforcement options
such as the use of military force
၅၁] Under Chapter VII
the Council has broader power to decide what measures are to be taken in situations involving "threats to the peace
breaches of the peace
or acts of aggression
၂၇] In such situations
the Council is not limited to recommendations but may take action
including the use of armed force "to maintain or restore international peace and security
၂၇] This was the legal basis for UN armed action in Korea in 1950 during the Korean War and the use of coalition forces in Iraq and Kuwait in 1991 and Libya in 2011
၅၂][၅၃] Decisions taken under Chapter VII
such as economic sanctions
are binding on UN members
the Security Council is the only UN body with the authority to issue binding resolutions
၅၄][၅၅] The Rome Statute of the International Criminal Court recognizes that the Security Council has authority to refer cases to the Court in which the Court could not otherwise exercise jurisdiction
၅၆] The Council exercised this power for the first time in March 2005
when it referred to the Court "the situation prevailing in Darfur since 1 July 2002
since Sudan is not a party to the Rome Statute
the Court could not otherwise have exercised jurisdiction
၅၇][၅၈] The Security Council made its second such referral in February 2011 when it asked the ICC to investigate the Libyan government's violent response to the Libyan Civil War
၅၉] Security Council Resolution 1674
adopted on 28 April 2006
reaffirms the provisions of paragraphs 138 and 139 of the 2005 World Summit Outcome Document regarding the responsibility to protect populations from genocide
war crimes
ethnic cleansing and crimes against humanity
၆၀] The Security Council reaffirmed this responsibility to protect in Resolution 1706 on 31 August of that year
၆၁] These resolutions commit the Security Council to take action to protect civilians in an armed conflict
including taking action against genocide
war crimes
ethnic cleansing
and crimes against humanity
၆၂] ကောန်ဂကောံလၟိန် ပ္ဍဲကံင်သဳဂီုကၠီု မသုန် ဍုင် မကလိဂွံလဝ် အဝဵုဝေတဝ်တုဲ သွဟ် နူကဵု ကုလသမဂ္ဂသီုဖအိုတ်တအ်ဂှ် ဍုင်တအ်ဏအ်မွဲမွဲ ဒစဵုဒစးမ္ဂး ဆက်ကၠောန်ဟွံဂွံ
ဆဂး ပရူဂှ် ဆက်ရပ်စပ် ဆက်သဳကၠဳ ဟွံဂွံ ဗီုဏအ် ဟွံသေင်ရ
၆၃] At the UN's founding in 1945
the five permanent members of the Security Council were the Republic of China
the Provisional Government of the French Republic
the Soviet Union
the United Kingdom
and the United States
There have been two major seat changes since then
China's seat was originally held by Chiang Kai-shek's Nationalist Government
the Republic of China
However
the Nationalists were forced to retreat to the island of Taiwan in 1949
during the Chinese Civil War
The Chinese Communist Party assumed control of mainland China
thenceforth known as the People's Republic of China
In 1971
General Assembly Resolution 2758 recognized the People's Republic as the rightful representative of China in the UN and gave it the seat on the Security Council that had been held by the Republic of China
which was expelled from the UN altogether with no opportunity for membership as a separate nation
၃၂] After the dissolution of the Soviet Union in 1991
the Russian Federation was recognized as the legal successor state of the Soviet Union and maintained the latter's position on the Security Council
၆၄] Additionally
France eventually reformed its government into the French Fifth Republic in 1958
under the leadership of Charles de Gaulle
France maintained its seat as there was no change in its international status or recognition
although many of its overseas possessions eventually became independent
၆၅] The five permanent members of the Security Council were the victorious powers in World War II[၆၆] and have maintained the world's most powerful military forces ever since
They annually topped the list of countries with the highest military expenditures
၆၇] In 2013
they spent over US$1 trillion combined on defence
accounting for over 55% of global military expenditures (the US alone accounting for over 35
၆၇] They are also among the world's largest arms exporters[၆၈] and are the only nations officially recognized as "nuclear-weapon states" under the Nuclear Non-Proliferation Treaty (NPT
though there are other states known or believed to be in possession of nuclear weapons
၆၉] Script error
The module returned a nil value
It is supposed to return an export table
ထာမ်ပလိက်
Vetoed UN Resolutions Under Article 27 of the UN Charter
Security Council decisions on all substantive matters require the affirmative votes of nine members
A negative vote or "veto" by a permanent member prevents adoption of a proposal
even if it has received the required votes
၆၃] Abstention is not regarded as a veto in most cases
though all five permanent members must actively concur to amend the UN Charter or to recommend the admission of a new UN member state
၅၄] Procedural matters are not subject to a veto
so the veto cannot be used to avoid discussion of an issue
The same holds for certain decisions that directly regard permanent members
၆၃] A majority of vetoes are used not in critical international security situations
but for purposes such as blocking a candidate for Secretary-General or the admission of a member state
၇၀] In the negotiations building up to the creation of the UN
the veto power was resented by many small countries
and in fact was forced on them by the veto nations US
China
France and the Soviet Union through a threat that without the veto there will be no UN
Here is a description by Francis O
Wilcox
an adviser to US delegation to the 1945 conference
At San Francisco
the issue was made crystal clear by the leaders of the Big Five
it was either the Charter with the veto or no Charter at all
Senator Connally [from the US delegation] dramatically tore up a copy of the Charter during one of his speeches and reminded the small states that they would be guilty of that same act if they opposed the unanimity principle
You may
if you wish
he said
go home from this Conference and say that you have defeated the veto
But what will be your answer when you are asked
Where is the Charter
ထာမ်ပလိက်
၇၁] As of 2012
269 vetoes had been cast since the Security Council's inception
lower-alpha ၁] In this period
China (ROC/PRC) used the veto 9 times
France 18
USSR/Russia 128
the UK 32
and the US 89
Roughly two-thirds of Soviet/Russian vetoes were in the first ten years of the Security Council's existence
Between 1996 and 2012
China vetoed 5 resolutions
Russia 7
and the US 13
while France and the UK did not use the veto
၇၀] An early veto by Soviet Commissar Andrei Vishinsky blocked a resolution on the withdrawal of French forces from the then-colonies of Syria and Lebanon in February 1946
this veto established the precedent that permanent members could use the veto on matters outside of immediate concerns of war and peace
The USSR went on to veto matters including the admission of Austria
Cambodia
Ceylon
Finland
Ireland
Italy
Japan
Laos
Libya
Portugal
South Vietnam
and Transjordan as UN member states
delaying their joining by several years
Britain and France used the veto to avoid Security Council condemnation of their actions in the 1956 Suez Crisis
The first veto by the US came in 1970
blocking General Assembly action in Southern Rhodesia
From 1985 to 1990
the US vetoed 27 resolutions
primarily to block resolutions it perceived as anti-Israel but also to protect its interests in Panama and Korea
The USSR
and China have all vetoed candidates for Secretary-General
with the US using the veto to block the re-election of Boutros Boutros-Ghali in 1996
၇၂] Script error
The module returned a nil value
It is supposed to return an export table
Along with the five permanent members
the Security Council of the United Nations has temporary members that hold their seats on a rotating basis by geographic region
Non-permanent members may be involved in global security briefings
၇၃] In its first two decades
the Security Council had six non-permanent members
the first of which were Australia
Brazil
Egypt
Mexico
the Netherlands
and Poland
In 1965
the number of non-permanent members was expanded to ten
၇၄] These ten non-permanent members are elected by the United Nations General Assembly for two-year terms starting on 1 January
with five replaced each year
၇၅] To be approved
a candidate must receive at least two-thirds of all votes cast for that seat
which can result in deadlock if there are two roughly evenly matched candidates
In 1979
a standoff between Cuba and Colombia only ended after three months and a record 154 rounds of voting
both eventually withdrew in favour of Mexico as a compromise candidate
၇၆] A retiring member is not eligible for immediate re-election
၇၇] The African Group is represented by three members
the Latin America and the Caribbean
Asia-Pacific
and Western European and Others groups by two apiece
and the Eastern European Group by one
Traditionally
one of the seats assigned to either the Asia-Pacific Group or the African Group is filled by a nation from the Arab world
၇၈] Currently
elections for terms beginning in even-numbered years select two African members
and one each within Eastern Europe
Asia-Pacific
and Latin America and the Caribbean
Terms beginning in odd-numbered years consist of two Western European and Other members
and one each from Asia-Pacific
Africa
and Latin America and the Caribbean
၇၆] During the 2016 United Nations Security Council election
neither Italy nor the Netherlands met the required two-thirds majority for election
They subsequently agreed to split the term of the Western European and Others Group
It was the first time in over five decades that two members agreed to do so
၇၉] Usually
intractable deadlocks are resolved by the candidate countries withdrawing in favour of a third member state
The current elected members
with the regions they were elected to represent
are as follows
၈၀][၈၁] The role of president of the Security Council involves setting the agenda
presiding at its meetings and overseeing any crisis
The president is authorized to issue both Presidential Statements (subject to consensus among Council members) and notes
၈၂][၈၃] which are used to make declarations of intent that the full Security Council can then pursue
၈၃] The presidency of the Council is held by each of the members in turn for one month
following the English alphabetical order of the Member States names
၈၄] The list of nations that will hold the Presidency in 2020 is as follows
၈၅] Unlike the General Assembly
the Security Council meets year-round
Each Security Council member must have a representative available at UN Headquarters at all times in case an emergency meeting becomes necessary
၈၆] The Security Council generally meets in a designated chamber in the United Nations Conference Building in New York City
The chamber was designed by the Norwegian architect Arnstein Arneberg and was a gift from Norway
The United Nations Security Council mural by Norwegian artist Per Krohg (1952) depicts a phoenix rising from its ashes
symbolic of the world's rebirth after World War II
၈၇] The Security Council has also held meetings in cities including Nairobi
Kenya
Addis Ababa
Ethiopia
Panama City
Panama
and Geneva
Switzerland
၈၆] In March 2010
the Security Council moved into a temporary facility in the General Assembly Building as its chamber underwent renovations as part of the UN Capital Master Plan
၈၈] The renovations were funded by Norway
the chamber's original donor
for a total cost of ထာမ်ပလိက်
Usd5 million
၈၉] The chamber reopened on 16 April 2013
၉၀] Because meetings in the Security Council Chamber are covered by the international press
proceedings are highly theatrical in nature
Delegates deliver speeches to justify their positions and attack their opponents
playing to the cameras and the audience at home
Delegations also stage walkouts to express their disagreement with actions of the Security Council
၉၁] Due to the public scrutiny of the Security Council Chamber
၉၂] all of the real work of the Security Council is conducted behind closed doors in "informal consultations
၉၃][၉၄] In 1978
West Germany funded the construction of a conference room next to the Security Council Chamber
The room was used for "informal consultations
which soon became the primary meeting format for the Security Council
In 1994
the French ambassador complained to the Secretary-General that "informal consultations have become the Council's characteristic working method
while public meetings
originally the norm
are increasingly rare and increasingly devoid of content
everyone knows that when the Council goes into public meeting everything has been decided in advance
၉၅] When Russia funded the renovation of the consultation room in 2013
the Russian ambassador called it "quite simply
the most fascinating place in the entire diplomatic universe
၉၆] Only members of the Security Council are permitted in the conference room for consultations
The press is not admitted
and other members of the United Nations cannot be invited into the consultations
၉၇] No formal record is kept of the informal consultations
၉၈][၉၉] As a result
the delegations can negotiate with each other in secret
striking deals and compromises without having their every word transcribed into the permanent record
The privacy of the conference room also makes it possible for the delegates to deal with each other in a friendly manner
In one early consultation
a new delegate from a Communist nation began a propaganda attack on the United States
only to be told by the Soviet delegate
We don't talk that way in here
၉၄] A permanent member can cast a "pocket veto" during the informal consultation by declaring its opposition to a measure
Since a veto would prevent the resolution from being passed
the sponsor will usually refrain from putting the resolution to a vote
Resolutions are vetoed only if the sponsor feels so strongly about a measure that it wishes to force the permanent member to cast a formal veto
၉၃][၁၀၀] By the time a resolution reaches the Security Council Chamber
it has already been discussed
debated
and amended in the consultations
The open meeting of the Security Council is merely a public ratification of a decision that has already been reached in private
၁၀၁][၉၃] For example
Resolution 1373 was adopted without public debate in a meeting that lasted just five minutes
၉၃][၁၀၂] The Security Council holds far more consultations than public meetings
In 2012
the Security Council held 160 consultations
16 private meetings
and 9 public meetings
In times of crisis
the Security Council still meets primarily in consultations
but it also holds more public meetings
After the outbreak of the Ukraine crisis in 2013
the Security Council returned to the patterns of the Cold War
as Russia and the Western countries engaged in verbal duels in front of the television cameras
In 2016
the Security Council held 150 consultations
19 private meetings
and 68 public meetings
၁၀၃] Article 29 of the Charter provides that the Security Council can establish subsidiary bodies in order to perform its functions
This authority is also reflected in Rule 28 of the Provisional Rules of Procedure
The subsidiary bodies established by the Security Council are extremely heterogenous
On the one hand
they include bodies such as the Security Council Committee on Admission of New Members
On the other hand
both the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia and the International Criminal Tribunal for Rwanda were also created as subsidiary bodies of the Security Council
The by now numerous Sanctions Committees established in order to oversee implementation of the various sanctions regimes are also subsidiary bodies of the Council
After approval by the Security Council
the UN may send peacekeepers to regions where armed conflict has recently ceased or paused to enforce the terms of peace agreements and to discourage combatants from resuming hostilities
Since the UN does not maintain its own military
peacekeeping forces are voluntarily provided by member states
These soldiers are sometimes nicknamed "Blue Helmets" for their distinctive gear
၁၀၄][၁၀၅] The peacekeeping force as a whole received the Nobel Peace Prize in 1988
၁၀၆] In September 2013
the UN had 116
837 peacekeeping soldiers and other personnel deployed on 15 missions
The largest was the United Nations Organization Stabilization Mission in the Democratic Republic of the Congo (MONUSCO
which included 20
688 uniformed personnel
The smallest
United Nations Military Observer Group in India and Pakistan (UNMOGIP
included 42 uniformed personnel responsible for monitoring the ceasefire in Jammu and Kashmir
Peacekeepers with the United Nations Truce Supervision Organization (UNTSO) have been stationed in the Middle East since 1948
the longest-running active peacekeeping mission
၁၀၇] UN peacekeepers have also drawn criticism in several postings
Peacekeepers have been accused of child rape
soliciting prostitutes
or sexual abuse during various peacekeeping missions in the Democratic Republic of the Congo
၁၀၈] Haiti
၁၀၉] Liberia
၁၁၀] Sudan and what is now South Sudan
၁၁၁] Burundi and Ivory Coast
၁၁၂] Scientists cited UN peacekeepers from Nepal as the likely source of the 2010 2013 Haiti cholera outbreak
which killed more than 8
000 Haitians following the 2010 Haiti earthquake
၁၁၃] The budget for peacekeeping is assessed separately from the main UN organisational budget
in the 2013 2014 fiscal year
peacekeeping expenditures totalled $7
54 billion
၁၀၇][၁၁၄] UN peace operations are funded by assessments
using a formula derived from the regular funding scale
but including a weighted surcharge for the five permanent Security Council members
This surcharge serves to offset discounted peacekeeping assessment rates for less developed countries
In 2013
the top 10 providers of assessed financial contributions to United Nations peacekeeping operations were the US (28
Japan (10
France (7
Germany (7
the United Kingdom (6
China (6
Italy (4
Russian Federation (3
Canada (2
and Spain (2
၁၁၅] In examining the first sixty years of the Security Council's existence
British historian Paul Kennedy concludes that "glaring failures had not only accompanied the UN's many achievements
they overshadowed them
identifying the lack of will to prevent ethnic massacres in Bosnia and Rwanda as particular failures
၁၁၆] Kennedy attributes the failures to the UN's lack of reliable military resources
writing that "above all
one can conclude that the practice of announcing (through a Security Council resolution) a new peacekeeping mission without ensuring that sufficient armed forces will be available has usually proven to be a recipe for humiliation and disaster
၁၁၇] A 2005 RAND Corporation study found the UN to be successful in two out of three peacekeeping efforts
It compared UN nation-building efforts to those of the United States
and found that seven out of eight UN cases are at peace
၁၁၈] Also in 2005
the Human Security Report documented a decline in the number of wars
genocides and human rights abuses since the end of the Cold War
and presented evidence
albeit circumstantial
that international activism mostly spearheaded by the UN has been the main cause of the decline in armed conflict since the end of the Cold War
၁၁၉] Scholar Sudhir Chella Rajan argued in 2006 that the five permanent members of the United Nations Security Council
who are all nuclear powers
have created an exclusive nuclear club that predominately addresses the strategic interests and political motives of the permanent members for example
protecting the oil-rich Kuwaitis in 1991 but poorly protecting resource-poor Rwandans in 1994
၁၂၀] Since three of the five permanent members are also European
and four are predominantly white Western nations
the Security Council has been described as a pillar of global apartheid by Titus Alexander
former Chair of Westminster United Nations Association
၁၂၁] The Security Council's effectiveness and relevance is questioned by some because
in most high-profile cases
there are essentially no consequences for violating a Security Council resolution
During the Darfur crisis
Janjaweed militias
allowed by elements of the Sudanese government
committed violence against an indigenous population
killing thousands of civilians
In the Srebrenica massacre
Serbian troops committed genocide against Bosniaks
although Srebrenica had been declared a UN safe area
protected by 400 armed Dutch peacekeepers
၁၂၂] In his 2009 speech
Muammar Gaddafi criticized the Security Council's veto powers and the wars permanent members of the Security Council engaged in
The UN Charter gives all three powers of the legislative
executive
and judiciary branches to the Security Council
၁၂၃] In his inaugural speech at the 16th Summit of the Non-Aligned Movement in August 2012
Ayatollah Ali Khamenei criticized the United Nations Security Council as having an "illogical
unjust and completely undemocratic structure and mechanism" and called for a complete reform of the body
၁၂၄] The Security Council has been criticized for failure in resolving many conflicts
including Cyprus
Sri Lanka
Syria
Kosovo and the Israeli Palestinian conflict
reflecting the wider short-comings of the UN
For example
At the 68th Session of the UN General Assembly
New Zealand Prime Minister John Key heavily criticized the UN's inaction on Syria
more than two years after the Syrian civil war began
၁၂၅] Proposals to reform the Security Council began with the conference that wrote the UN Charter and have continued to the present day
As British historian Paul Kennedy writes
Everyone agrees that the present structure is flawed
But consensus on how to fix it remains out of reach
၁၂၆] There has been discussion of increasing the number of permanent members
The countries who have made the strongest demands for permanent seats are Brazil
Germany
India
and Japan
Japan and Germany
the main defeated powers in WWII
are now the UN's second- and third-largest funders respectively
while Brazil and India are two of the largest contributors of troops to UN-mandated peace-keeping missions
Italy
another main defeated power in WWII and now the UN's sixth-largest funder
leads a movement known as the Uniting for Consensus in opposition to the possible expansion of permanent seats
Core members of the group include Canada
South Korea
Spain
Indonesia
Mexico
Pakistan
Turkey
Argentina and Colombia
Their proposal is to create a new category of seats
still non-permanent
but elected for an extended duration (semi-permanent seats
As far as traditional categories of seats are concerned
the UfC proposal does not imply any change
but only the introduction of small and medium size states among groups eligible for regular seats
This proposal includes even the question of veto
giving a range of options that goes from abolition to limitation of the application of the veto only to Chapter VII matters
Former UN Secretary-General Kofi Annan asked a team of advisers to come up with recommendations for reforming the United Nations by the end of 2004
One proposed measure is to increase the number of permanent members by five
which
in most proposals
would include Brazil
Germany
India
and Japan (known as the G4 nations
one seat from Africa (most likely between Egypt
Nigeria or South Africa
and/or one seat from the Arab League
၁၂၇] On 21 September 2004
the G4 nations issued a joint statement mutually backing each other's claim to permanent status
together with two African countries
Currently the proposal has to be accepted by two-thirds of the General Assembly (128 votes
The permanent members
each holding the right of veto
announced their positions on Security Council reform reluctantly
The United States has unequivocally supported the permanent membership of Japan and lent its support to India and a small number of additional non-permanent members
The United Kingdom and France essentially supported the G4 position
with the expansion of permanent and non-permanent members and the accession of Germany
Brazil
India and Japan to permanent member status
as well as an increase in the presence by African countries on the Council
China has supported the stronger representation of developing countries and firmly opposed Japan's membership
၁၂၈] In 2017
it was reported that the G4 nations were willing temporarily to forgo veto power if granted permanent UNSC seats
၁၂၉] In September 2017
Representatives Ami Bera and Frank Pallone introduced a resolution (H
535) in the US House of Representatives (115th United States Congress
seeking support for India for a permanent membership of the United Nations Security Council
၁၃၀] [[Category
သကတ်လာန် (အၚ်္ဂလိက်
Scotland
Scottish Gaelic
Alba) ဂှ် ဒှ်ဍုင် မွဲစွံ ကုကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံ ဨကရာဇ် (United Kingdom) ဍုင်ဗြိတိန်ရ
သကတ်လာန်ဂှ် ပ္ဍဲတကအ် ဂရိတ်ဗြိတိန် လပါ်သၟဝ်ကျာ ၜိုတ်ပိဂအုမ် မွဲဂအုမ်ဂှ် ဒှ်သမၠဲတိ သကတ်လာန်
၁၆][၁၇][၁၈] မဆက် ကုပယျဵု ဗွဲဒိုဟ်အဂၞဲ ဒးပယျဵု ကုဍုင်အေန်ဂလာန်
တုဲ မပူဗိုင်လဝ် နကဵုၜဳအတ်လာန်တိတ် ဗွဲဒိုဟ်သၟဝ်ကျာကီု သီုကဵု ဗွဲဒိုဟ်ပလိုတ်
ဗွဲဒိုဟ်ဨသာန်ဂှ် ဒးၜဳသၟဝ်ကျာ (North Sea
ဗွဲဒိုဟ်သၠုင်ကျာဂှ် ဒးၜဳအာဲရေတ် (Irish Sea)တုဲ သီုဖအိုတ် နွံကဵု တကအ် ၇၉၀ ပြင်ရ
၁၉] ဍုင်ဨကရာဇ် သကတ်လာန်ဂှ် ကေင်ဒှ်လဝ် ဍုင်ဗၠးၜး မနွံကဵု အဝဵုကၞောတ်အထောတ် ပ္ဍဲကဵု ခေတ်လဒေါဝ် လပါ်စ ပ္ဍဲယူရောပ်တုဲ နဒဒှ် ဍုင်မဗၠးၜးဂှ် ဆက်တန်လဝ် စဵုကဵုစိုပ် သၞာံ ၁၇၀၇ ရ
နမဒုင်ကေတ်အာဲတုဲ ဨကရာဇ်သကတ်လာန် ဂျောမ် ဆဋ္ဌမ (James VI of Scotland) ဂွံဒှ် ဨကရာဇ် ပ္ဍဲအေန်ဂလာန် ကေုာံ အာဲယျာလာန်
ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ နကဵုပူဂိုလ်ဂှ် ပကောံထောအ် ဍုင်ဨကရာဇ်ပိ နဒဒှ် မွဲကၟိန်ဍုင်ရ
နူဂှ်မွဲအဆက် သကတ်လာန်ဂှ် နကဵု ပရေင်ပံင်ကောံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် စပံင်ကဵု အေန်ဂလာန်ဂှ် ဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ၁ မေ ၁၇၀၇ ပ္ဍဲအခိင်ကာလ မဒက်ပတန် ဍုင်ဨကရာဇ်တၟိ မကော်ဂး ဍုင်ဨကရာဇ် ဂရိတ်ဗြိတိန် (Kingdom of Great Britain)ရ
၂၀][၂၁] ပရေင်ပံင်ကောံဂှ် ပါလဳမာန်သကတ်လာန် ကဵု ပါလဳမာန်အေန်ဂလာန်ဂှ် ပလီုထောအ်တုဲ ဒက်ပ္တန်ပတိုန် ပါလဳမာန်တၟိ ပါလဳမာန် ဂရိတ်ဗြိတိန် (Parliament of Great Britain) ရ
စိုပ်သၞာံ ၁၈၀၁ ဂရိတ်ဗြိတိန် ပံင်တောဲ ပရေင်ပဍုင်ကွာန် ကုအာဲယျာလာန်တုဲ ဒက်ပတန် "ကၟိန်ဍုင်ဨကရာဇ် ဂရိတ်ဗြိတိန် ကေုာံ အာဲယျာလာန် (United Kingdom of Great Britain and Ireland
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၂၂ ဂှ် ဍုင်အာဲယျာလာင်ဂှ် ပါ်တိတ် နူကဵု ကၟိန်ဍုင်ဨကရာဇ်ဂှ်တုဲ ကတဵုဒှ်အာ ကၟိန်ဍုင်ဨကရာဇ် ဂရိတ်ဗြိတိန် ကေုာံ အာဲယျာလာန်သၟဝ်ကျာ (the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) ရ
၂၂] [[Category
ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ မသက္ကုင္ၚုဟ်မး ဝွံ ညးလဵုဟွံဟီု လုပ်ပလေဝ်ဒါန် ချူမာန်ရ
အိမ္မနျူအေလ် ဂဳယောင် (Emmanuel Guillon) (၁၉၃၉ အဝ်ဂေတ် ၅ - ၂၀၂၄ ဨပြဳ ၂) ညးမကလိဂွံ ဗြနာမ် ပါရဂူ မကော်ဂး ဒံက်တာ နူကဵု သၟိင်ဍုင်ပြင်သေတ် (docteur d'État
အစာကၞေဟ် ကေုာံ တၠပညာ သိပ္ပံ မဆေင်စပ် ကုရးဗမံက် နကဵု မပတၟေင် ကုဂကောံမၞိဟ်ၜါ နူအာယှအဂၞဲ မတွဟ်ဂး ဂကောံမၞိဟ်မန် (ရးနိဂီုဗၟာ
ရးနိဂီုသေံ) ကေုာံ ရးမရာဇ်စမ္ပာ (ရးနိဂီုဝဳယေတ်ဏာမ်)တုဲ မဗမံက်ပ္တိန်လဝ် ဒၞာဲဒတန်ယေန်သၞာင် ပါန်ကွတ်ဂကူစမ္ပာ ဗီုကဵု အရှာမ်ကျာ်မဳသောန် (the sanctuary of My Son) ပေါကၠောင်ဂရာဲ (Po Klong Garai) ကေုာံ ပေါနဂါရ် (Po Nagar) တအ်ရ
ပ္ဍဲကဵု ယေန်သၞာင်မန်မ္ဂး ချူခၞံလဝ် လိက်မဆေင် ကုဂကူမန် ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင်တုဲ ပၞောဝ်တအ်ဂှ် လိက် "မန်
ဂကောံမၞိဟ်အာယှအဂၞဲ" ဂှ် ပြာကတ်ဂၠိုင်ရ
ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မကတဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၀တအ် ကွးဘာကောန်ဂကူမန် ရပ်လဝ် လိက်ပလး ဝဳကဳပဳဒဳယာ မဂကောံညးလွပ်ဝဳကဳမဳဒဳယာမန် ကဵုလဝ်ဒါန်
ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ပံင်ပ္ကောံချူလဝ် နကဵု ညးလွပ် မရပ်စပ်သုင်စောဲ တအ်တုဲ ခၞံဗဒှ်ပတိုန် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ သက္ကုၚုဟ်မွဲရ
ဇၟာပ်ညးအဲ တၞဟ်နဂွံရပ်စပ် လောဲသွာတုဲ ကဵုလဝ်ယၟု ဝဳကဳတုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ် နကဵုမုက်လိက်ဝေပ်သာ်မွဲရ
ညးလွပ်တအ်လေဝ် ဇၟာပ်အခိင်အခါ နာဍဳဟွံခြာ ဗီုညးကဵုညး ဖန်ပလေဝ်ဒါန် ချူစုတ်ဒၟံင်တုဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ဒှ်ကၠုင် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ မဍိုက်ပေင်တဴ ကဵုပရူပရာနာနာရ
ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမန်ဝွံလေဝ် ယြဴညးလဵုမွဲဟွံဟီု အတိုင်သၞောဝ် မလိက် ယူနဳကုဒ် (Unicode)Font ၅
၂ ဂှ် ဒ္ဂေတ်ဗက်တုဲ ဗှ်ကေတ်မာန်
စၠောအ်ချာဲကေတ်မာန်တုဲ သီုချူပတိုန် ဗွဲမဗၠးၜးမာန်ရ
ပရူအေန်သတဳကျုတ် နွံပၟိက် ကောန်ဍေင် သွက်ဂွံတက် လိက်မန်ကီု သီုလိက်ဗၟာ နကုသၞောတ်ယူနဳကောဒ်မ္ဂး တံင်ဂြဲကေတ် နူ KeymanWebဏအ်ညိ
တင်သမ္တီ ပ္ဍဲ စက်ဇကုဂှ် ဒးတင်စုတ်လဝ် ၜါသာ်
ဝဳကဳပဳဒဳယာ- တိုင်ခဳ မသုန် (ဝါ) သဳလ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ (၅) Full article
ချူလိက်ပရေင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမ္ဂး အရာမဒးတီလဝ်ထေက်တအ်ဂှ် ဆက်ဗှ်ကေတ် ဒၞာဲဏအ်
ညးပကင်ရင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဟီုဂှ် မုတာလျိုင်နွံရော
ဆက်ဗှ်ကေတ် ဒၞာဲဏအ်
ညးပကင်ရင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာမန်
နွံပၟိက် မိက်ဂွံ လုပ်ကၠောန် ယိုက်ဂၠေင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမန် နဒဒှ် မၞိဟ်ပကင်ရင်မွဲမ္ဂး အာတ်မိက်ကေတ် ပတိုန်ဂလာန် ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ်ညိ
ပ္ဍဲကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ဂှ် ဟိုတ်နူ ဗျူရဝ်ဂရေတ် ဇကုအပိုင် ဟွံမဲတုဲ တင်မပတိုန်ထ္ၜး ပ္ဍဲမုက်လိက်ဏအ်ဂှ် သ္ဒးကလေင်ပတိုန် ပ္ဍဲကဵု Steward requests/Permissions ရ
ပတိုန်ဂလာန် နဒဒှ် မၞိဟ်ပကင်ရင် တာမ်ပလိက် Template ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အရာ မကၠောန်လဝ် ကိုန်ဂစိုတ်တုဲ ကပ်ပဳကေတ်တုဲ သၠာဲစုတ် တင်ဂၞင်ဂမၠိုင်မ္ဂး ဍေဟ်မံက်တိတ်ကၠုင် ဗီုမဖျေဟ်လဝ် ကိုန်ဂစိုတ်ဂှ်ရ
သွက်ဂွံ ကပ်ပဳကေတ် တာမ်ပလိက် မဆေင်ကဵု ပူဂိုလ်တအ်ဂှ် ဍဵုဗှ်ကေတ် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ညိ
Full article
နကဵုသၞောတ်မ္ဂး ဇၟာပ်မုက်လိက်ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ပရူဗွဲသၟဝ်ဝွံ သ္ဒးနွံရောင်ဂှ် ညးတအ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ
ပရူတအ်ဂှ် ကၠာဲကေတ် နူကဵုဘာသာဇကုမခံင် ဥပမာ နူဘာသာအင်္ဂလိက်တုဲ ကၠာဲဗဒှ် နကဵုဘာသာမန်ညိ
ပရူမကၠာဲလဝ်တုဲတအ်ဂှ် ကဵုစၞောန်စုတ်လဝ်ကဵု ဗီုမန် ဗဒါဲဂှ်ညိ
Full article
မန် ဘာသာမန် (ဗျန်မန် သဒ္ဒါမန်) ယေန်သၞာင်မန် ရးနိဂီု ယဲကေန်သာ ယဲဏမ်ဍာတ် ယဲဂြိုဟ်ဂုဟ် ယဲကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ် ၂၀၁၉ ခရေတ်ယာန် အေဿလာမ် ဗုဒ္ဓ ဟိန္ဒူ ဇိနဘာသာ ဂျူ သိခဘာသာ (ဘာသာသိခ်) သၠပတ်သမ္မာ ဇဳဝဗေဒ ဓာတုဗေဒ နက္ခတ္တဗေဒ ဘူမိဗေဒ စိတ္တဗေဒ ရုက္ခဗေဒ ရူပဗေဒ သတ္တဗေဒ ဂဳတ (ဒွက်) လိက်ပတ် (ကဗျ ဝတ္ထု) ပါန်ကွတ် ဗိသုကာ မနုဿဗေဒ ပရေင်ပညာ (ဘာ တက္ကသိုလ်) ဒဿန ဘာသာဗေဒ ဓမ္မသာတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပညာလိင် ဂြိုဟ် ဂၠးတိ တိုက် (အမေရိကသမၠုင်ကျာ အမေရိကသၟဝ်ကျာ အာဖရိက အာရှ အန္တာတိက ဥရောပ အဝ်သတြေလျာ) ကောန်ပျူတာ ပရေင်ဆက်စၠောအ် သောပ်ဝလ် ဓာတ်လလဳ အေန်ဂျေန်နဳယာ ဝင် ဝင်မန် Wikipedia is hosted by the Wikimedia Foundation
a non-profit organization that also hosts a range of other projects
လိက်ပရေင် မဆေင်ကဵု ကွတ်စမြိုင်ဂမၠိုင် ကဏ္ဍဏအ် နွံ ဆၜိုတ် အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ
ဂျေမ် မဒိသောန် ဟာသ်ဝဴ(အၚ်္ဂလိက်
James Madison Haswell)ဝွံ (ၜံင် ၄ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၈၁၀ - စုတိ ၁၃ သေတ်တေန်ပါ ၁၈၇၆) ဝွံ ဒှ်ကောန်ဍုင်အမေရိကာန် တၞဟ်နဂွံပ္တန်သာသနာခရေတ်တုဲ စိုပ်ကၠုင် ဍုင်မန် ပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်ကျာ်ခမဳ ကဵု ဍုင်မတ်မလီုရ
အခိင်မွဲဘဝညး မံင်ပ္ဍဲဍုင်မန်သၟးရဂၠိုင်
ပၞောဝ်ကဵု ညးပ္တန်သာသနာခရေတ်ဂမၠိုင် ညးဝွံ ဒှ်မၞိဟ် မိက်ဂွံပ္တန် သာသနာ ပ္ဍဲအကြာဂကူမန်တုဲ ဗ္တောန်ဟီု ချူလိက်မန် လေပ်လိက်မန်ခိုဟ်ဟ် သီုမခၞံလဝ် အဘိဓာန် မန်အင်္ဂလိက်မွဲရ
ၜိုတ်မစၟတ်သမ္တီလဝ်လၟုဟ်မ္ဂး အဘိဓာန်ညး မခၞံလဝ်ဂှ် ဒှ်အဘိဓာန်မန်အင်္ဂလိက် ကၠာအိုတ်ဂှ်ရ ညးဂှ် ဒှ်မၞိဟ်အဓိက မလုပ်ဝင် မစပ်ကဵု လိက်မန် ပ္ဍဲခေတ်ပစ္စုပ္ပန်ဏအ်ရ
တုဲပၠန် ညးဂှ် သီုဒှ် မၞိဟ် မကၠာဲ သၠပတ်ဓမ္မတမိ နကဵုဘာသာမန်ရ
ဂျေမ် မဒိသောန် ဟာသ်ဝဴ ဝွံ ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲဍုင် Bennington
တွဵုရး New Hampshire ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၁၀ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၄
အပါညးဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မကၠောန်ကမၠောန် စက်ပဍဵုဗီုလိက် Anthony Haswell (printer) (6 April 1756 26 May 1816) တုဲ မိညးဂှ် Lydia Baldwin
အပါညးဂှ် ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲအေန်ဂလာန် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၅၆ ဂိတုဨပြဳ ၁၇၅၆ ဗဒါဲ Portsmouth
အပါနော်ညး William Haswell ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မကၠောန်ကမၠောန် ပ္ဍဲဝိုင်နန်ဨကရာဇ် ဆဂး စိုပ်သၞာံ ၁၇၆၉ ဂှ် တိတ်ထောအ် နူကမၠောန်ဂှ်တုဲ ပြံင်လုပ်မံင် ပ္ဍဲအမေရိကာန်
ကရောမ် အပါနော်ဂှ် အပါညး စိုပ်အာ ဍုင်အမေရိကာန် ပ္ဍဲ Boston ရ
အပါညး အာယုက်ဇၞော်တိုန် (အာယုက် ၂၁) လုပ်ကၠောန် ပ္ဍဲရုင်ပ္ဍဵုဗီုလိက် Isaiah Thomas စိုတ်လုပ်စ ပ္ဍဲပရေင်ဍုင်ကွာန်တုဲ လုပ်ဂကောံ ကောန်ဗၠးၜး Sons of Liberty တုဲ လုပ်ပၞာန်ဗၠးၜးအမေရိကာန် Revolutionary War ကီုရ
ညးတေအ် ပံက်ရုင်ပ္ဍဵုဗီုလိက် ညးတေအ် နကဵုယၟု Haswell's Massachusetts Spy ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဗက်ဟွံမာန်တုဲ ညးတေအ် ကလေင်ဆက်ကၠောန် ကရောမ် Thomas ပၠန်ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၇၈ ဂှ် အပါညးတေအ် ဖျေဟ်ဒၞာဲ ကုမိညး Lydia Baldwin မဒှ်ကောန်ကွာန် Worcester ရ
ကြဴနူ ဂျေမ် မဒိသောန် ဘာတုဲ နူကဵု ဘာ Hamilton Literary and Theological Institution မဆေင်ကဵု ဘာသာသာသနာခရေတ် [၁] တုဲ စှ်ေဒၞာဲ ကု Elizabeth Miller Haswell [၂] တုဲ ညးတအ် တိတ်အာဍုင်ဗၟာ နူအမေရိကာန် ပ္ဍဲ ၁၈၃၅ သွက်ဂွံလုပ်ကၠောန် ကမၠောန်ပတန်သာသနာ ကရောမ်အပါ မေဿတာဟာသ်ဝဴ ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီုရ
ညးတအ် စိုပ်မတ်မလီု ပ္ဍဲဂိတုဂျောန် ၃
၃] ပ္ဍဲအခိင် ညးတအ်မမံင်ဒၟံင် ပ္ဍဲကျာ်ခမဳဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၃၆ ဂိတုသေတ်တေန်ပါ ၄ ဂှ် ညးတအ် ကလိဂွံကောန်တြုဟ်မွဲ ကဵုလဝ်ယၟု Jams R
Haswell (၁၈၃၆/၀၉/၀၄ - ၁၈၇၇/၀၅/၂၀)ရ
သမ္ဘာညး ကဵုကောန်ညး စဴအာ အမေရိကာန်
ကာလကောန်ဂှ် ဘာစိုပ်ဒတုဲ စိုပ်သၞာံ ၁၈၅၉ ဂှ် ညးကီု သီုကဵုကောန်ဂှ် ပံင်တောဲ ကုဂကောံသာသနာတုဲ အာမံင် ပ္ဍဲမတ်မလီုပၠန်ရ
၄][၅] ဂျေမ် မဒိသောန် စိုပ်ဍုင်မတ်မလီုတုဲ စဗ္တောန်လိက်မန် အရေဝ်မန်ရ
ညးလုပ်ကၠောန် ပ္ဍဲဌာနမန် (the Peguan Department) ရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဍုင်မတ်မလီုကဵု ဍုင်ကျာ်ခမဳဂှ် ဒှ်ဍုင်ဇၞော်ရ
ဍုင်ကျာ်ခမဳဂှ် နကဵုယၟုအပ္ဍဲသၞောဝ်မ္ဂး ညးကော်စ အာမ်ဟရာတ် (Amherst
ဘာကျာ် ဂကောံသင်ဗလိုက် ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီု ကဵု ပ္ဍဲကျာ်ခမဳဂှ် ညးကၠောန်ဂၠိုင်ရ
ဘာကျာ် ပ္ဍဲဍုင်ကျာ်ခမဳဂှ် နွံလၟိဟ် ကောန်ဂကောံ ၄၂ တၠရ
ညးတအ်ပံက်လဝ် ဘာဗတောန်လိက်မွဲ အစာဘာဂှ် ဒှ်ကောန်ယူရောပ် မဇၞော်ပ္ဍဲဍုင်မန်ဗၟာ ကဵု အစာညးဒေသတအ် ညးၜါရ
၆] ပ္ဍဲအကြာကွာန်ဂှ် ပ္ဍဲကွာန်ဝါခရူဂှ် ဘာကျာ်ဟွံမဲ
ဇြပ် (station) ညးတအ် နွံမွဲရ
ညးမလုပ် ဘာသာခရေတ်ယာန် ပ္ဍဲကွာန်ဝါခရူဂှ် နွံထပှ်-ဒစာံတၠရ
ပ္ဍဲကွာန်ဂှ်လေဝ် ညးပံက်လဝ် ဘာဗတောန်လိက်မွဲ မဗတောန် ပ္ဍဲအခိင်ဗြဲပိဂိတုကီုရ
ပ္ဍဲကွာန်လၟိုင်ဂှ်လေဝ် ညံင်ဂွံပံက်ဘာမွဲကီုဂှ် ညးတအ် ကလိဂွံလဝ် တင်တုပ်စိုတ် ကုညးဇၞော်ကွာန်ကီုရ
ဆဂး ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် မၞိဟ်မလျိုင်ပတှ်ေ ဘာသာခရေတ်ယာန် ဟွံမဲမွဲဏီရ
၇] ဂျေမ် မဒိသောန် ကဵု မာံဘုက် ညးၜါ ကၠာဲလိက် သၠပတ်ဓမ္မတၟိ နကဵုဘာသာမန်တုဲ သၠပတ်ဓမ္မတၟိဂှ် စိုပ်သၞာံ ၁၈၄၇ ဂိတုအဝ်ဂေတ် ၈ ဂှ် ပ္ဍဵုဗီု ပ္ဍဲမတ်မလီုတုဲဒှ်ရ
စဳမလိက်ဂှ် ဒးကေတ်အခိင် ပွိုင် ၈ ဂိတု
ညးတအ်ပ္တိတ်လဝ် လၟိဟ် ၃၀၀၀ ကၞပ် နကဵုအဝဲ 8vo ရ
၈] ပ္ဍဲသၞာံဂှ်ပၠန် ညးတေအ် သီုပ္တိတ် လိက်အဘိဓာန်မန်အင်္ဂလိက် ဍောတ်တ်မွဲ နကဵုယၟု သဒ္ဒါ ကေုာံ ဝေါဟာရ အရေဝ်ကောန်ဗဂေါ (Grammatical notes and vocabulary of the Peguan language) မပ္တိတ် ပ္ဍဲရုင်စက် ပ္ဍဵုဗီုလိက်ပ္တန် ကောန်ဍုင်အမေရိကာန် မပ္တန်သာသနာ (American Mission Press) ရ
လိက်ဝွံ ဟိုတ်မဒှ် လိက်အဘိဓာန် မန်အင်္ဂလိက် ကၠာအိုတ်တုဲ ဒှ်လိက် မလုပ်ဝင် ဆေင်ကဵုအရေဝ်ဘာသာမန်ရ
ဂျေမ် မဒိသာန် ဂိုတ်ဂစာန်ကၠောန်ကၠုင် ကမၠောန်ပ္တန်သာသနာခရေတ် ပ္ဍဲအကြာဂကူမန်ဂှ် ပါဲနူလိက်သၠပတ်ဗီုမန်တုဲ ဒွက်ဓမ္မခရေတ်ယာန် ဗီုမန် ဗီုဗၟာ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် သီုဖအိုတ် ၁၃ ပိုဒ်ကီုရ
ကမၠောန်ပရေင်ပညာ ကဵု ပရေင်သာသနာ ၜါဝွံပံင်ပကောံတုဲ ပ္တန်ကၠုင်သာသနာခရေတ် အကြာဂကူမန်တအ်ရ
စိုပ်သၞာံ ၁၈၇၆ ဂိတုသေတ်တေန်ပါ ၁၃ ဂှ် စုတိသၠိင်အာ ပ္ဍဲကဵု ဍုင်မတ်မလီုရ
၉] ညးစုတိတုဲ သမ္ဘာညး ကလေင်စဴအာ အမေရိကာန်ရ
ကောန်ညး Jams R
Haswell လေဝ် ဆက်ကၠောန်အာဒၟံင် ကမၠောန်ပတန်သာသနာ ပ္ဍဲဍုင်မန်ဗၟာတုဲ ကောန်ညးလေဝ် ချူလဝ် ဒွက်ဓမ္မခရေတ်ယာန် သီုဖအိုတ် ၁၉ ပိုဒ်ရ
ကောန်ညးဂှ် စိုပ်သၞာံ ၁၈၇၇ ဂိတုမေ ၂၀ ဂှ် ဒးစုတိသၠိင်အာ နကဵုယဲဂၞဴ (cholera)ရ
၁၀] သမ္ဘာညး စိုပ်သၞာံ ၁၈၉၅ ဂိတုဇန်နဝါရဳ ၃ ဂှ် စုတိသၠိင်အာ နကဵုယဲ pneumonia ရ
ပရူအပါညး မိက်ဂွံတီမ္ဂး ဆက်ဗှ်
ကွာန်ကအ်ဒဵုၜဝ်ဍာဲ (ဗၟာ
ကြိမ်နီတောင်) ဝွံ ဒှ်ကွာန်ကအ် မနွံပ္ဍဲ ဂကောံကွာန်(နို့ငွါးကျေးရွာအုပ်စု
ပွိုင်ဍုင်ဘုတ်ပြင်
ခရိုင်ကအ်သံင်
ရးတၞင်သဳ
၁] ကွာန်ဝွံ ဒှ်ကွာန်ဂကူမန်
ဂကူဗၟာ
ဂကူဂလာဗိဿျူတအ် မပဒတဴတုဲဲ အဓိက ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ရဲကွာန်ဏအ်ဂှ် ဒှ်ကမၠောန်တမ္ၚာ
ကွာန်ဝွံ ဗွဲကိုပ်ကၠာတေအ်ဂှ် ဒှ်ကွာန် ဂကူဂလာဗိဿျူတအ်တုဲ ဗွဲကြဴ ဂကူမန်
ဂကူဗၟာစိုပ်ကၠုင်တုဲ ပဒတဴဒၟံင် ဗီုညးကဵုညး ဗွဲမၜိုဟ်သြိုဟ်ရ
ကွာန်ကအ်ဒဵုၜဝ်ဍာဲ ဝွံ ဒှ်ကွာန်တမ္ၚာ သ္ၚိနွံစ ၜိုတ် ၂၀၀ ပြင်င် (သၞာံ ၂၀၂၁
မလုပ်လၟိဟ် ဂကောံကွာန်(နို့ငွါးကျေးရွာအုပ်စု
ပွိုင်ဍုင်ဘုတ်ပြင်
ခရိုင်ကအ်သံင်
ရးတၞင်သဳ
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဝွံဂှ် ၁၇၈၁၇၀[၁] ကွာန်ကအ်ဒဵုၜဝ်ဍာဲဝွံ နူတမ်အာဒိကိုပ်ကၠာ ဒှ်ဒၟံင် ဌာန်ဒတန် ဂကူဂလာဗိဿျူတအ်ရ
စိုပ်သက္ကရာဇ်ဍုင်-၁၃၄၀(ဟွံချိုတ်ပၠိုတ်) အခိင်ဂှ် ဒှ်ခေတ်အုပ်ဓုပ်ဍုင်နကဵုအလဵုသဳစၟိန်ဍုင်ပြမာန်(ကောင်စီ)ပၞာန်တုဲ မၞုံကဵုအသမ်"ကွာန်မွဲမွဲ သ္ၚိစှ်ဂြပ်ပေင်မ္ဂး ဖျေဟ်ကဵုအစာဘာမွဲတၠရောင်"ဂးတုဲ အ္စာဘာနာဲသုင်ပါန်(စိန်းပန်း)ညးမဒှ် နူဇာတိကွာန်ကအ်ဇြဲ ဒးတာလျိုင် စ်ှေဗ္တောန်လိက် ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ဒဵုၜဝ်ဍာဲရ
အခိင်ဂှ် ဂၠာဲစ ကင္ၚုဲ လောဲသွာ
စှ်ေအာ ဂၠုင်မွဲမွဲတ္ၚဲ ဂွံကင္ၚုဲ မက စှ်စှ်ပသာ
ဟိိုတ်နူဂှ်တုဲ အ္စာဘာ နာဲသုင်ပါန် ကော်နင် ကလောမသနာမ်မြိုင် (ဗွဲမဂၠိုင် နူကွာန်ဘာဂတဵု
ကအ်နှာတ်) သွက်ဂွံကဵု ကၠောန်စ ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ဒဵုၜဝ်ဍာဲဝွံတုဲ သ္ၚိမန် ဒှ်တိုန် ၜိုတ် အကြာ ၄၀ - ၅၀ မရ
ဂကူမန်တအ်ဂှ် ဒှ်ညးမလျိုင်ပတှ်ေ ဗုဒ္ဓဘာသာတုဲ နိမန်နင် ခမဳထဝါဲ
ရခိုင် ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ ကဵု ခၞံပတန်ဘာရ
ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ဂလာဗိဿျူတအ် ညးမရှ်ေသှ်ေ ဘာသာမုဿလေမ်တုဲ ဟွံဒးဂၞပ်
စိုပ်အာ စဵုကဵု ဒှ်ဗာ်ပန်ဂစိုတ် ရေင်သကအ်တုဲ ခမဳထဝါဲယခေင်တအ်ဂှ် ဂြိပ်ပေက် ဟွံဂံင်ဆက်ပဒတဴ ပ္ဍဲကွာန်ဂှ်အိုတ်ရ
စိုပ်သက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၅၀ ခမဳဗၠာဲ ဇာတိနူဗဂေါ ဂွံဗၞတ်စှ်ဝှ်ဟေင် ဟိုတ်နူ ဟွံဂွံအခေါင်သှ်လိက်အလဵုအသဳ နကဵုဘာသာမန်သက်က်တုဲ စှ်ေဇူဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဒဵုတၟအ်ရ
ညးကလိဂွံ အရီုအဗင် နူကျာ်ဇၞော်အစာ ဘာပရိယတ္တိနန္ဒဝန် ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘာဒဵုတၟအ်တုဲ ဒါယကာ နူကွာန်ဒဵုၜဝ်ဍာဲတအ် ကၠုင်နိမန်ဏာ ခမဳဗၠာဲဂှ် သွက်ဂွံဂဇအ်ဘာရ
ကာလညးမဂဇအ်ဘာဂှ် ညံင်ရဴကိုပ်ကၠာတေအ်ကီု ဂလာတအ် ဂိုတ်ဂစာန်ပလီုပလာ် နဲကဲနာနာသာ် မပ္တံကဵု ကွတ်ပညာမန်ယန် ဟွံသှ်ေကီုလေဝ် ပလီုပလာ် ဟွံမာန်
မန်လုပ် အရာပ်ဂလာ ဟွံဂွံ
ဂလာလုပ် အရာပ်မန် ဟွံဂွံ ကတဵုဒှ်ကၠုင် စဵုကဵု ကဆံင်ဏအ်ရ
ဗွဲကြဴညိ ကေတ်ဓဝ်ၜိုဟ်လလံ ရေင်သကအ် ပါ်ကရေက်ကၠေအ် အရာပ်မန်
အရာပ်ဂလာ
အရာပ်ဗၟာအိုတ်တုဲ မံင်ကၠုင် ဗွဲမၜိုဟ်လလံ စဵုကဵုအခိင်လၟုဟ်ရ
ကောန်မန် ကွာန်ကအ်ဒဵုၜဝ်ဍာဲဝွံ မင်မွဲကၠုင် အခိုက်ကၞာ ပြဝေဏဳမန် အတိုင်နူ ကွာန်ဘာဂတဵုတေအ်ဖိုဟ်ရ
ညးမပကောံချူ နာဲပညာနန် ဒဵုတၟအ်
ကသၠဇြဲ ကတၞးဇြဲ (တုပ်တၞးဇြဲ သၠတၞံဇြဲ) သေံတံကော် ปลาใบปอ ပလာၜါဲပဵု
ปลาเมลงปอ ပလာမလၚ်ပဵု (စၟနာၚ်လော်) [၁] (အၚ်္ဂလိက်
Banded sicklefish
Concertina fish
ဒှ်ကဍာ်ဖၞုၚ်မွဲဂကူ ပ္ဍဲဂကောံက ပလာၜါဲပဵု ရမ်သာၚ်သေံ (Drepaneidae) အဝဲပၟာဏဂၠိကွ
ဗွဲလ္တူဟတေဟ်ကြဳတုဲ ရံၚ်တုပ်ညံၚ်ကဵုသၠဇြဲ
တုပ်အရေဝ်ညးဟီုလဝ်နွံ ဗွဲစးကဝိုၚ်ညံၚ်စဵုတ္ၚ က္ဍိုပ်နွံဇၞော် သၟန်ပါၚ်ဍောတ်
ဖျုန်မတ်ဇၞော်တုဲ ကၠေၚ်မဂြေပ်လဝ်မတ်ဂှ် တီုတိတ်ကၠုၚ်ညိည
သၟန်ပါၚ်ဍောတ်တုဲနွံဂၠိၚ်ညိ
ၚေက်ဍောတ်တ်သောဲသောဲ မကေက်တဴညံၚ်(ကြံက်ကြေဝ်
တုဲတှ်ေ အလုံမွဲဇကုဂှ် နွံအရံၚ်ဗုနှဴဗတေၚ် တုဲ နွံမခ္ဍံက်ဍောတ်တ်အရံၚ်လိမဴ ညဳတပ်ပ္ဍဲသ္ကဲၜါလပါ် နွံ 4-11 ရေၚ်နွံ
ဟိုတ်ဂှ်ရ တၞဟ်ခြာနူကဵုကသၠဇြဲခ္ဍံက် (D
punctata) ဏံ နွံအရံၚ်သာ်ဗတေၚ်မရေၚ်ဒၟံၚ်မွဲဓဝ်
ကောန်ကအဃောမဍောတ်တံဂှ် အရံၚ်သ္ကဲနွံသာ်လမစံက်ပ္ဍဲဒၞာဲခ္ဍံက်အရံၚ်လိမဴဂှ်
နွံဇမၠိုၚ် 20-25 ဇြေန်တိမေတ် ဆဵုဂဗဇၞော်အိုတ် 40 ဇြေန်တိမေတ်
ဆဵုဂဗပ္ဍဲအကြာလဒေါဝ်ၜဳ နွံအကြာကြေဟ်တၟံဗတဳနွံဗဒါဲမွဲဒမြိပ်ဍောၚ်ပ္ကဴတၟံ တုဲတှ်ေ အကြာဍာ်ၜါ ဖၞုၚ်ပတေက်
ရပ်စသတ်ဍာ်ဇုတ်စးဟၟဲဍောတ်တ်သောဲသောဲမဒှ်စၞစရ
ဂွံဆဵုဂဗကေတ်ပေၚ်ပြး နူစကဵု အိန်ဍေဲ အိန္ဒိယ စဵုကဵုစိုပ်သြသတေလေဲလပါ်သၟဝ်ကျာ
ပ္ဍဲဍုၚ်သေံ ဂွံဆဵုဂဗကေတ်မာန် သီုၜဳသေံကေုာံၜဳအာန်တာမာန်ဗွဲတုန်
ကသၠဇြဲ ကော်စၟနာၚ်လော်ဏံဝွံ ဖျုန်စခိုဟ်နွံကဵုကွေံကွေံရ
ယဝ်ဒးဍုၚ်သွမ္ဂးတှ်ေ အမာဲသွမြေက်မဍောတ် ဒေသလ္ၚဵုကော် သွဍာ်ဗစး (ဗစးမြာၚ်) စခိုဟ်ကြိုက်ကွေံကွေံ
ရှ်နွံကြောံကၠေၚ် တၞဟ်ခြာနူဖျုန်တၞဟ်ရ
ကဝွံ ဟိုတ်နူဖျုန်နွံကြဳတုဲ ခၞါ
စဲကကှ်ကှ်ဂှ် မၞိဟ်တံဟွံကၠောန်စအိုတ်တုဲ ဗွဲမဂၠိုၚ်တှ်ေ ဍုန်စသွဂၠိုၚ်
ကဝွံ လၟုဟ်ဏံပ္ဍဲဗွဝ်ဖျာဗီုဍုၚ်သေံဏံတှ်ေ (2021) နွံၚုဟ် နူ 20/ၜါတ်သေံ စဵုကဵု 80/ၜါတ်သေံတုဲ တိုန်တဴကဵုအဝဲဍောတ်ဇၞော်ရ
ၚုဟ်မးဟွံဂၠိုၚ်တုဲ ဇၟာပ်ညးအဲရာန်စမာန်
ကောန်ဂကူတိုက်အာယျလ္ၚဵု ဟွံကေၚ်စကဏံတုဲ မွဲလှ်ေလေဝ်ဟွံစမ်စရံၚ်လေဝ်နွံရ
ဟိုတ်နူညးတံဟွံတီကယၟုကကီု လ္ၚဵုဟွံကေၚ်စတုဲ ဟွံစလေဝ်နွံရ
ကဝွံ ဒှ်ကဍာ်ဖၞုၚ်တုဲ သဘဝကဍာ်ဖၞုၚ်ဟီုဂှ် ဇုတ်ဂၠိုၚ်နွံအောန်တုဲ စဒှ်ဂျိဟီုဂှ် အောန်တဴကွေံကွေံရ
ကမ္မတဳလိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ်မန် (ဍုၚ်လ္ဂုၚ်)ဝွံ စပ္တံနူ (၂၇-၂-၁၉၇၂) ကၠုတ်ပါ်မံက်တိတ်ကၠုၚ် အကြာကောန်ဂကူမန်တံရ[၁
ကာလဂှ် အ္စာဘာတက္ကသဵု
ကွးဘာတက္ကသဵုဗွဲမဂၠိုၚ်ကီု
ညးသၞာဲဒါအလဵုအသဳဂၠိုၚ်ကီု
ညးတၠကမၠောန်ဂၠိုၚ်ကီု
ပူဂဵုညးမကၠောန်မကၠောန်ဇကုဇကုကီု ညဳညဳသာသာ မပါလုပ်တုဲ ချဳဒရာၚ်ကၠုၚ် ပရေၚ်လိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ်မန်ရဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ
စပ္တံနူ ၁၉၇၂ သၞာံ ပ္ဍဲအသေအဟာန်ကၠောံသၞာံဝွံ ရုဲစှ်ဂကောံကေၚ်ကာ (၁၅) တၠ နူညးတိုန်စိုပ်ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂမၠိုၚ်
ကွးဘာတက္ကသဵု
ညးတၠကမၠောန်ဂမၠိုၚ်တုဲ အပ်ပြာပ်တာလျိုၚ်ရ[၁
စပ္တံနူ သၞာံ ၁၉၇၂ စဵုစိုပ် ၁၉၈၀ ဝွံ ဂကောံကေၚ်ကာ (၁၅) တၠ ကေုာံ ညးလုပ်ကမ္မတဳ ၜိုတ် (၇၀) တၠ စဵုကဵု (၈၀) တၠ ပါလုပ်ချဳဒရာၚ် ကၠုၚ်ရဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ
ဂကောံကေၚ်ကာဂမၠိုၚ် ဘိုၚ်စုတ်သြန်ဂိတုတုဲ ချဳဒရာၚ်ကၠုၚ်ပရေၚ်လိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ်မန်ရ
လၟုဟ်မ္ဂး ညးစၞးပွိုၚ်ဍုၚ်တိုၚ်ခဳဂမၠိုၚ်ပါလုပ်ချဳဒရာၚ် နကဵုဇြဟတ်တုဲ ဆက်ကၠုၚ်တရဴရ
စတမ်ဗ္တောန်လိက်ပတ်မန်ဝွံ ပ္ဍဲဇြပ်မန် ကေုာံ ပွိုၚ်လ္ၚဵုတံရ စဗ္တောန်မာန်ကၠုၚ်ကီုလေဝ် လက်ကရဴဝွံ (၂၂) ပွိုၚ်ဍုၚ် သၠောဲတုဲဗ္တောန်လိက်ပတ်မန်ဥတုက္ညၚ်မာန်ကၠုၚ်ရ
ဂတနူဏံမ္ဂး ပွိုၚ်မွဲသၞာံပံက်တန်ဗ္တောန်လိက်ပတ်မန်ကေုာံ ဗ္တောန်လိက်ပတ်မန်စိုပ်သ္ၚိဌာန်မာန် ဆက်ဂစာန်ကၠောန်အာပၠန်ရောၚ်
ပ္ဍဲကဏ္ဍယေန်သၞာၚ်အနုသုခုမဝွံ ပံက်တန်ဗ္တောန်သ္ဇိုၚ်လှ်ေအခိုက်မန် ကေုာံ ကွိၚ်ကွိုက်မန်တုဲ ဆက်တဲကဵုတၞောဝ်တၟိတံရ
ကမ္မတဳလိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ်မန် (ဍုၚ်လ္ဂုၚ်)ဝွံ ရိုဟ်ရိုဟ်သၞာံတက်တြးပ္တိတ်ကၠုၚ် ကြက္ကဒိန်မန်ရ
စပ်ကဵုမဂ္ဂဇြေန်ဟီုမ္ဂး မဂ္ဂဇြေန်မန် လွဳဟံသာဂှ် ပ္တိတ်ဂွံ (၁၄) ကၞပ်ရ
ပ္တိတ်တြးလဝ် လိက်ဂမၠိုၚ်ဝွံ လိက်ဗွဟ်မန်နဲကဲတၟိ
လိက်အခိုက်ကၞာမန်
လိက်အဘိဓာန်မန်-ဗၟာ
ပရူမန်ဒးတီထေက်
ဝေါဟာမန်တံရ
ပေဲါပြိုၚ်ဖ္ဍောတ်ကဗျ
ပေဲါပြိုၚ်ဂမြၚ်ညာဏ်
ပေဲါပြိုၚ်လိက်ပတ်တံဂှ်လေဝ် ကၠောန်ဗဒှ်ကၠုၚ်သွက်ကောန်ၚာ်မန်တံရ
ဆေၚ်စပ်ကဵုပေဲါအခိုက်ကၞာမန်တံတုဲ မပ္တံကဵုကလအ်မၞိဟ်ဇၞော်
သ္ဘၚ်ဗလိုပ်ဍာ်ဇြဴ
ဗဝ်သၟုတ်က္ၜၚ်သ္ဘၚ်ပူဇဴပၟတ်တံဂှ်လေဝ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ်ရ
ပံက်တန်ဗ္တောန်လိက်တၟံမန်
ပေဲါဗှ်လိက်စံၚ် ကေုာံ ပေဲါဟီုတွံလိက်ပတ်တံလေဝ် ကၠောန်မာန်ကၠုၚ်ရ
ပ္ဍဲသဘၚ်တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်ဝွံ နကဵုကမ္မတဳကေတ်လျိုၚ်တုဲ ဗဒမ်ထ္ၜးပျးဝၚ်မန်ဂှ်လေဝ် ရေၚ်တၠုၚ်လဝ်ကီုရ
နူကဵုကမ္မတဳသ္ပသ္ကိုပ်သ္ကတုဲ ကၠောန်ဗဒှ်ကၠုၚ် သၚ်သၟဟ်ကောံမိပ်မြဟ် ဒှ်ဂုဏ်စရာဲမန်
သ္ဘၚ်ဒ္ဂေတ်ဗက်လၟိုန်အခါ အခိုက်မန်တမၠာ
ပေါဲဝေၚ်ဂြိပ်မေတ္တာ
ပေဲါဖ္ဍောတ်ပရိုတ်တံရ
လၟုဟ်မ္ဂး အာယုက်ကမ္မတဳပေၚ်စိုပ် (၅၀) သၞာံရ
တရဴကွာ်စိုပ်ဂွံ ၅၀ သၞာံရ
လၟုဟ်ပ္ဍဲကဵုရးမန်ကေုာံ အလုံဍုၚ်တေံ ကမ္မတဳလိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ်မန် ပွိုၚ်ဍုၚ်တံ မံက်ကၠုၚ်အိုတ်ဂှ် ထေက်ကဵုဒးမိပ်စိုပ်ရ
လိက်ပတ်မန် ယေန်သၞာၚ်မန် ဂွံဂျိုၚ်တဴ ဂွံတောတက် ဂွံဖောအ်ဗြေဝ်ဂွံဂဵုလဟဵု စွံလဝ်တၚ်ရန်တၟအ်တုဲ ကမ္မတဳလိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ်မန် (ဍုၚ်လ္ဂုၚ်)ဝွံ ဆက်ယိုက်ဂၠေၚ်အာတာလျိုၚ် စဵုကဵုစိုပ်သၞာံလအ်လကာဖာ ဂိုတ်ဂစာန်အာရောၚ်ဂှ် ပ္ဍဲအခိၚ်ကာလသ္ဘၚ်ရတုထဝ်ဏံ ပ္တိုန်ထ္ၜးဏာရအဴ
ကွာန်ကုန်သၠုင်သာယာ(အၚ်္ဂလိက်
Konemyintthar
ကုန်းမြင့်သာ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ဂကောံကွာန်ဗဒိုပ်ဇၞော်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၂၂၀၁၈၇
၁] အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဗဒိုပ်ဇၞော်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၈၀၁
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၈၇၃ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဂှ် ၃၆၇၄ တၠရ
သာသနာ(အၚ်္ဂလိက်
Religion) ဂှ် ကၠုင်ပါဠိ မဂွံအဓိပ္ပါယ် လဟီု (ဝါ) တဝဟ်ဍောင်ဓရ်
ဗုဒ္ဓဘာသာ တွံဍောင်ဓရ်ကျာ်ဗုဒ္ဓ
နကဵုဘာသာအင်္ဂလိက် မကော် religion ဂှ် ကၠုင်နူ အရေဝ်လေတ်တေန် religare ဂွံအဓိပ္ပါယ် မဆက်စၠောအ်
မဒက်ဂြေန်
ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် ကေတ်အဓိပ္ပါယ် ဒဒှ် မဆက်စၠောအ် မၞိဟ်ကုကျာ်
မဒက်ဂြေန် ပစုက် မၞိဟ်ကဵုကျာ်ရ
ဆဂး အဓိပ္ပါယ် ဘာသာ ပ္ဍဲအခိင်တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ဒှ်သၞောတ်အခိုက်ကၞာပြဝေဏဳ မဖန်ဇန်လဝ် ဒ္ဂေတ်ပြဝ ကေုာံ အရာမဒ္ဂေတ်ဗက်တုဲ ပါဲနူဂှ်ပၠန် မဆေင်ကဵုစိုတ်စရိုတ်
လိက်
ဒတန်ဒၞာဲ ကေုာံ ဂကောံ မဆေင်စပ် ကုအရာမသၠုင် နူသဘာဝ
မသၠုင်ပြဲ ကေုာံ ပရေင်စိုတ်လျိုင်ပတှ်ေကောန်မၞိဟ်တအ်ရ
ဆဂး ဘာသာဟီုဂှ် မုရောဂှ် နကဵုလညာတ်ပညာစှ်ေစှ်ေ မဖျေဟ်လဝ် သ္ဂုတ်သွာတ်ပေင်င် ဟွံမဲရ
၁][၂] မစပ်ကု ပရေင်ဒတန် ဣဓိအနုဘဴ (divine) အရာတၟေင် အရာပရဲ (sacred things
ပတှ်ေ (faith
ညးမၞုံဣဓိ (supernatural being(s)) မဂွံလဝ် အဝဵုသြဇာ လတူလမျီု ကေုာံ ဘဝမၞိဟ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲဘာသာမွဲ ကုမွဲ ဟွံတုပ်ရေင်သကအ်ရ
၃] အရာမဒးကၠောန် ပ္ဍဲဘာသာတအ်ဂှ် မပ္တံကဵု အလိုက်အခိုက်
ပွမတွဟ်ဓရ်
ပူဇဴ
ဝေင်သဘင်
မင်သဳ
ဖျေဟ်ကမ္မဌာန်
ပထပိုယ်
ပတိုန်ပယျင်
ပၟဝ်ဓရ်
လ္ၚောဝ်ကျာ်
ရာဒနာ
ဒယှ်ေဖ္ဍောတ်
ရုပ်ကသူ
လှ်ေဒယှ်ေ
ဗ္စဖျုင်တအ်ဒှ်တမ်ရ
ဇၟာပ်ဘာသာဂှ် နွံကဵု ဝင်ပရူကျာ် မၞုံကဵု ဣဓိကြဳဇှ် ကေုာံ မလဴပူ ပရူဒဒှ်ဂမၠိုင်ရ
ဘာသာလ္ၚဵု မၞုံကဵုလိက် မချူစၟတ်သမ္တီလဝ်
လက်သန်သင်္ကေတ
ဒၞာဲဌာန်ပရဲတအ်ရ
အရာတအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် ဖန်ဇန်လဝ် ညံင်ဘဝမၞိဟ် ဂွံနွံကဵုအဓိပ္ပါယ်ရ
ပ္ဍဲဘာသာလ္ၚဵုတအ်ဂှ် နွံကဵုဇာတ်နိပါတ် မလဴပူကဵု နဒဒှ် ဥပစာလင်္ကာတုဲ ညးမဒ္ဂေတ်ဗက် ဘာသာဂှ် ပတှ်ေကေတ် မဒှ်လဝ် ဍာံဍာံ
လ္ၚဵုမလဴပူ ညံင်မကေင်ဒှ်လဝ် ဍာံဍာံ
ပရူမလဴပူ တမ်မူလ ဗီုဘဝ မကတဵုဒှ်ကၠုင်
ဗီုစက္ကဝါ မကတဵုဒှ်ကၠုင်
ဗီုအရာအိုတ်သီု မကတဵုဒှ်ကၠုင်တအ်ဂှ်လေဝ် မလေပ်ဆဵုကေတ် ပ္ဍဲတဝဟ်ဘာသာတအ်ကီုရ
ဟီုဗွဲခမၞန်မ္ဂး ဓရ်ပတှ်ေဂှ် ဒှ်တမ်ရိုဟ်ကၞက် ဘာသာရ
၄] အလုံမွဲဂၠးတိဂှ် ဘာသာတၞဟ်ခြာ သီုဖအိုတ် နွံၜိုတ် မွဲလက်ဒှ်ရ
၅] ဆဂး မၞိဟ်ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ် ၈၄% ဂှ် လျိုင်ပတှ်ေ ပ္ဍဲကဵု ဘာသာဇၞော်အိုတ် ပန် ဘာသာခရေတ်ယာန်
ဘာသာအေတ်သလာမ်
ဘာသာဟိန္ဒူ
ဘာသာဗုဒ္ဓတအ်ရ
၆] ညးလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဟွံလျိုင်ပတှ်ေဘာသာတုဲ မကော်ဂး (atheists) ကေုာံ မၞိဟ်ကင်္ခါဝါဒဳ မဒှ်သၠေဟ်ပၟာ ဒဒှ်ရ ကျာ်နွံဟွံမဲတုဲ ဟွံလုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲကဵုဘာသာမွဲမွဲရ
လၟိဟ်မၞိဟ် မဟွံလျိုင်ပတှ်ေဘာသာတအ်ဂှ် လၟိဟ်ဂၠိုင်တိုန်ဒၟံင် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲဍုင်မဇၞော်မောဝ်တုဲတုဲ ပ္ဍဲဍုင်ပရေင်ပညာ မဗၠးၜးတအ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဂၠိုင်ရ
မၞိဟ်ဟွံလျိုင်ပတှ်ေဘာသာ ဗွဲမဂၠိုင်တအ်ဂှ် နူကဵုဘာသာနာနာ အရာညးတအ် မၞုံပၟိက်ဂှ် ညးတအ် ရုဲတုဲ ဒ္ဂေတ်ဗက်အာ သွက်ဘဝလေဝ် နွံကီုရ
၇] ပွမလ္ၚတ်တိုန်ဘာ မဆေင်ကဵုဘာသာဂှ်လေဝ် နွံကဵု ကဆံင်ပညာနာနာသာ် လ္ၚဵုဂှ် မလ္ၚတ်ဗတောန် မဆေင်ကဵု ဘာသာမွဲမွဲဟေင် ဥပမာ ဘာသာခရေတ်ယာန်မ္ဂး ဘာသၠပတ် (theology) မပအဓိက ကုလိက်သၠပတ်ခရေတ်ယာန်တုဲ မဗတောန်
ပ္ဍဲဗုဒ္ဓဘာသာမ္ဂး ဘာပရိယတ္တိ မပအဓိက ကုလိက်မဆေင် ကုဗုဒ္ဓဘာသာတုဲ မလ္ၚတ်ဗတောန်
ပါဲနူဂှ် မပတောအ်ၜတ် ဘာသာနာနာ (comparative religion)တုဲ လ္ၚတ်ဗတောန် မဆေင်ကဵုဘာသာလေဝ် နွံကီုရ
၈] စပ်ကဵု ပွံက်အဓိပ္ပါယ် အရာလဵု မဒှ်ဘာသာ အရာလဵု ဟွံဒှ်ဘာသာဂှ် တၠပညာတအ် ဟွံကလိဂွံ တင်တုပ်စိုတ် ရေင်သကအ်အိုတ်ရ
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် နကဵုပွံက်အဓိပ္ပါယ် ဗွဲဓမ္မတာ ပါ်လဝ် နကဵုၜါလပါ် နကဵုပရေင်မၞိဟ်/မခၞံဒက်ပ္တန် (the sociological/functional) ကေုာံ နကဵုအာရုံဓဝ်ပတှ်ေ/ဒဿန (the phenomenological/philosophical)[၉][၁၀][၁၁][၁၂][၁၃] ဘာသာ (ဝါ) religion ဂှ် ဒှ်
ကွာန်ကုန်ကျာ်(အၚ်္ဂလိက်
Hpayarkone
ဘုရားကုန်းရွာ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ဂကောံကွာန်ဗြီုဗြဴ
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၄၉၈၄
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဗြီုဗြဴ မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၇၇၅
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၁၀၈ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၅၈၈၃ တၠရ
ကွာန်ကၠံက်ထံင်ကွာန်တြေံ(အၚ်္ဂလိက်
Klock-htong Kwantarem
နတ်မှော်ရွာဟောင်းရွာ အၚ်္ဂလိက်
Nathmawywarhaung)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
ဂကောံကွာန်ကၠံက်ထံင်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၉၄
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကၠံက်ထံင် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၉၉၂
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၀၈၂ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၂၀၇၄ တၠရ
မန်ဗၟာ
မွန်လူမျိုး
ရမ်သာင်
mʊ̀ɰ̃ lù mjó
ရမ်သာင် [mɔ̄ːn] listen (help·info)) ဂှ် ဒှ်ဂကူ ပ္ဍဲပစ္စုပ္ပန်ဏအ် မပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ သကုတ်သၟဝ်[၂] ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
တွဵုရးဍုင်ကရေင်
ပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်ကရေင်ဍာဲ
ရးတၞင်သဳ
ရးဗဂေါ
ဒေသပါင်ၜဳ ဨရာဝတဳ ကေုာံ ပ္ဍဲရးနိဂီုသေံ ဒေသဒၞာဲဗွဲမဂၠိုင်ရ
၃] [၄] အရေဝ်ဗဳဇဂကူမန်ဂှ် ဒှ် အရေဝ်မန်
အရေဝ်မန်ဂှ် လုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲလွာအရေဝ် မန်နေစ် (Monic) မဒှ်အရေဝ် ပ္ဍဲဂကောံအရေဝ် သြသတြောအေရှတိစ် (Austroasiatic languages) တုဲ အရေဝ်မန်ဂှ် ကြပ်ညောန် ကုအရေဝ် ညးဂူမဒှ်ဂကူ မပဒတဴ ပ္ဍဲဒေသဨသာန် ရးနိဂီုသေံရ
အရေဝ်မန်ဂှ် ပ္ဍဲအရေဝ် ဂကူဗွဲမဂၠိုင် မနွံဒၟံင် ပ္ဍဲတိဇမၞော်အာရှဒိုဟ်အဂၞဲဂှ် အရေဝ်ဘာသာမန် ဓလီုဖ္ဍိုက် ပါလုပ်ဒၟံင်တုဲ ပ္ဍဲအရေဝ်မန်လေဝ် အရေဝ်ဂကူတအ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဒၟံင်ကီုရ
၅][၆] ပၞောဝ်ကဵု ဂကူကောန်မၞိဟ်ဂမၠိုင် မလုပ်စိုပ် ပ္ဍဲအာရှဒိုဟ်အဂၞဲ ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ဂကူမန်မွဲလေဝ် ပါဒၟံင်ကီုတုဲ ဒှ်ဂကူမပရးပတန် ညံင်သာသနာ ထေရဝါဒဘာသာဗုဒ္ဓ ဂွံဇၞော်မောဝ် ပ္ဍဲကဵု ဒေသတိဇၞော်အာရှဒိုဟ်အဂၞဲရ
၇] ပ္ဍဲကဵု ဒေသရးနိဂီုသေံလၟုဟ်ဂှ် ဂကောံမၞိဟ် မဒက်ပတန်လဝ် နကဵုဂကူမန်ဂှ် ဒှ်ဂကောံမၞိဟ်ကိုပ်ကၠာအိုတ်တုဲ ညံင်ရဴဂှ်ကီု ပ္ဍဲဒေသ ရးနိဂီု ဍုင်ဗၟာ ကေုာံ ဍုင်လဴလေဝ် ဂကူမန်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မဒက်ပတန်လဝ် ဂကောံမၞိဟ် ကိုပ်ကၠာအိုတ်ကီုရ
တုဲပၠန် ဂကူမန်ဂှ် ဒှ်ဂကူ မဂွံဒုင်စၟတ်သမ္တီ ဂကူမကၠောန်ပ္တိတ် အခိုက်ကၞာ ယေန်သၞာင်ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲကဵု အာရှဒိုဟ်အဂၞဲဂှ်ရ
၈] အတိုင်ဝင်မ္ဂး ဍုင်ဇၞော်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာ ရးနိဂီုသေံ ကေုာံ ရးနိဂီုလဴ ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ်ဂှ် ဗီုကဵု ဍုင်လ္ဂုင်
ဍုင်ၜင်ကံက် ကေုာံ ဍုင်ဝဳယျေန်ကျေန်ဂှ် ဒှ်ဍုင် မပ္တန်လဝ် နကဵု သၟိင်တၠဂကူမန်အိုတ်ရ
ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ် ဂကူမန်ဂှ် ဒှ်ဂကူ မလုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲကဵု စရင်ဂကောံဂကူကောန်ဍုင်အရင် အဓိက ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာကီု သီုကဵု ရးနိဂီုသေံရ
၉] ကောန်မန် ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာဂှ် ညးကော်စ မန်ဍုင်ဗၟာတုဲ မန် မနွံ ပ္ဍဲရးနိဂီုသေံဂှ် ညးကော်စ မန်ဍုင်သေံ
သေံတအ် ကော်စညးတအ် ထာဲရာမာဉ် ဟွံသေင်မ္ဂး သေံမန်
၁၀][၁၁] မန်ဍုင်သေံ ကဵု မန်ဍုင်မန် ၜါဝွံ ဟီုအရေဝ် ၜိုန်ရ တၠုင်လအာ ရမ္သာင်ဟွံတုပ်ကီုလေဝ် ကၠိုဟ်ရေင်သကအ်
၁၂] နကဵု ဘာသာဗၟာ ညးချူ ကော် ဂကူမန် "မောန်" (မချူလိက် နကဵု ဘာသာဗၟာ မွန်
ရမ်သာင်
mʊ̀ɰ̃
ကြဴနူ ဗၟာတအ် သီကေတ် ဍုင်မန်တုဲ ဗၟာတအ် ကော်စ ဂကူမန် (တလာင်) Talaing (တလိုင်း
ယၟုမ္ဂး တလာင်ဂှ် သွက်ဂကူမန်မ္ဂး ဒှ်ယၟု မလက်မွဲတုဲ မန်တအ် ဂိကွေဟ်ဟ်ရ
အခိင်ကိုပ်ကၠာ ဟံသာဝတဳဟွံဂွံလီု (ကိုပ်ကၠာ ၁၇၅၇) ဂှ် အေင်္ဂလိက်တအ် ကော်စ ဂကူမန် Peguan မဂွံအဓိပ္ပါယ် ကောန်ဗဂေါ
ပ္ဍဲခေတ်ကဝ်လဝ်နဳလပါ်စဂှ် ညံင်ရဴဗၟာတအ် မကော်မန် တလာင်ကီု အေင်္ဂလိက်တအ်လေဝ် ကော်ဗက်ဗီုဗၟာ တလာင် (Talaing) ကီုရ
၁၃] ယၟုမ္ဂး Peguan (ကောန်ဗဂေါ) ဂှ် ဒှ်ယၟု ကောန်ရးတိုက်ဥရဝ်ပတအ် မကော်စ ဂကူမန် ပ္ဍဲအခိင် ဍုင်ဇၞော် ဍုင်မန် မဒှ်ဒၟံင် ဍုင်ဗဂေါရ
၁၄] စပ်ကဵု မူလ အဓိပ္ပါယ် မအရေဝ် "တလာင်" ဂှ်တုဲ လညာတ် ဟွံတုပ်ရေင်သကအ်
မအရေဝ်ဏအ် ကၠုင်နူ "တေလိင်္ဂ" ဟွံသေင်မ္ဂး
မဒှ် ယၟုဒေသ ပ္ဍဲကဵု ဍုင်အိန္ဒိယလပါ်အဂၞဲရ
၁၅] ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၃၀ ကေုာံ ၁၉၄၇
က္ဍိုပ်သကိုပ် ဂကူမန်တအ် ကၟာတ်လဒဵုကၠုင် ညံင်ဟွံကဵု စကာ ယၟု "တလာင်" တုဲ ကုညးမစကာဂှ်လေဝ် ဒစဵုဒစးကၠုင် ပိုတ်တ်သကုတ်တ်ရ
လၟုဟ်မ္ဂး ယၟုမ္ဂး "တလာင်" ဂှ် ကၟာတ်လဒဵုလဝ်တုဲ ဆပ္ဍဲလိက်တြေံ မဆေင်ကဵုဝင် ဗီုကဵု ပ္ဍဲဒွက်မဟာဂဳတတအ်ဂှ်ဟေင် ဆက်စကာဒၟံင်ဖိုဟ်ရ
မအရေဝ်ဗၟာ "မွန်" ဟီုဂှ် နကဵုဘာသာဗၟာ သီုဂွံ အဓိပ္ပါယ် "မသၠုင်ပြဲ" ကီုရ
နကဵုအရေဝ်ဘာသာမန်မ္ဂး ၜိုန်ရ ချူ "မန်" ကီုလေဝ် ပတိတ်ရမ္သာင် မောန် /mòn
မန်ဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲဘာသာပါဠိ ညးချူ (ရာမည) မဒှ်ယၟုဒေသ ဒၞာဲဒတန်ဂကူမန်တအ် မပဒတဴ မဒှ်ဒေသလၟုဟ် ဍုင်ဗၟာသကုတ်သၟဝ်ရ
၁၆][၁၇] မန်တြေံဂှ် ညးချူ ရ္မေည် မန်လဒေါဝ် ရ္မန် [၁၃] ပ္ဍဲခေတ်လဒေါဝ်ဂှ် ညးရန်ကဵု မန်ဒေသနာနာတုဲ ညးပါ်လဝ် မန်ပိဘာသာ မန်ည (/mòn ɲaˀ)) နူကဵု ရးဖာသီ (ဒေသပါင်ၜဳဨရာဝတဳ
မန်ဒိုင် (/mòn tàŋ/) ဒေသလဒေါဝ် ရးဗဂေါ
တုဲ မန်ဒ(/mòn tɛ̀ˀ/) ဂှ် ရးမတ္တမ မဒှ်ဒေသအဂၞဲ
ဂကူမန်တအ် ပြံင်လုပ်ကၠုင် နူရးနိဂီုကြုက် ပ္ဍဲဒေသအေန်ဒဝ်ချာင်နာ ပ္ဍဲသၞာံၜိုတ် ၃၀၀၀ ဘဳသဳ မဒှ်မာန်ရ
၁၈] ပၞောဝ်ကဵု ဂကူရးတၞံဂမၠိုင် မစိုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲတိဇမၞော်အာရှအဂၞဲဂှ် ဂကူမန်ဂှ် လုပ်လၟိဟ် ညးမစိုပ်ကၠုင် ကိုပ်ကၠာအိုတ်မွဲတၠရ
ဂကူမန်တအ် ခၞံဗဒှ်ပတိုန် ဂကောံမၞိဟ်ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲကဵုဒေသဂှ်တုဲ ပၞောဝ်ကဵု ဂကောံမၞိဟ် ဂကူမန်တအ် မဒက်ပ္တန်လဝ်ဂှ် ရးနိဂီုဒွါရဝတဳ မဒှ်ဒၞာဲ ဗဟဵုလဒေါဝ်ရးနိဂီုသေံ သီုကဵု ဒေသဨသာန်
သြဳဂေါတပူရ မဒှ်ဒေသ လဒေါဝ်ရးနိဂီုလဴ (ခေတ်လၟုဟ် ညးကော်စ သဳခေါတ်တဗောန် Sikhottabong
ဝဳယေန်ကျေန်) ကေုာံ ဒေသဨသာန်ရးနိဂီုသေံ
ရးနိဂီုဟရိဘုဉ္ဇယ မနွံဒေသသၟဝ်ကျာရးနိဂီုသေံ ကေုာံ ရးနိဂီုသုဝဏ္ဏဘုမ္မိ မနွံ ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာသကုတ်သၟဝ်ရ
နိဿဲ ဗၠေတ် - Closing </ref> missing for <ref> tag ဂကူမန်တအ်ဂှ် ဒှ်ဂကူ မကလိဂွံ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ နူကဵု တကအ်သိင်္ဃိုရ် ကိုပ်ကၠာအိုတ်
မဒှ် ကွေတ်ဝါဒ မတၞဟ်ခြာ ကုကွေတ်ဝါဒ ညးတအ် မရှ်ေသှ်ေဒၟံင် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဘာသာဟိန္ဒူရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ညံင်ရဴမန်တအ် မရှ်ေသှ်ေဒၟံင် ဘာသာဟိန္ဒူကီု ဂကူ မဇၞော်မောဝ် အခိင်မတုပ် ကုမန် ဂကူခမေန်
ဂကူစမ္ပါတအ်လေဝ် ရှ်ေသှ်ေဒၟံင် သာသၞာဟိန္ဒူကီုရ
ဂကူမန်တအ် ကေတ်အက္ခရ်ပလ္လဝတုဲ ညးတအ် စချူလိက် နကဵု အရေဝ်ဘာသာညးတအ်တုဲ လိက်မန် တြေံအိုတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲထီုသရဗူရဳ မကော်ဂး လိက်တၟအ်ထီုနရာဲ မချူလဝ် ပ္ဍဲသၞာံၜိုတ် ၅၅၀အေဒဳတေအ်ရ
၁၉][၂၀] ပ္ဍဲ ၆ ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဂကူမန်တအ် ပ္တန်ဍုင် ရးနိဂီုဒွါရဝတဳ ပ္ဍဲဇိုင်ၜဳစောဖယျာ
ပ္ဍဲ ၈ ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဂကူမန် ဒွါရဝတဳတအ် ဒးဒုင်ပြံင်အာ လပါ်သၟဝ်ကျာတုဲ ပ္တန်ရးဍုင် (city state) ပ္ဍဲကဵု ဖဍေတ် Fa Daet (လၟုဟ် ကော်စ ကလသိန် (Kalasin
ရးနိဂီုသေံ ဒေသဨသာန်
သြဳဂေါတပူရ် (Sri Gotapura) သိခေါတ္တဗေါန် (Sikhottabong) မနွံဗဒါဲ ခေတ်လၟုဟ် ထာကေက် (Tha Khek) ရးနိဂီုလဴ
မုန်သူ (Muang Sua) လောင်ပြဗင် (Luang Prabang
ကေုာံ စနြပူရဳ (Chantaburi) (ဝဳယေန်ကျေန်
ပ္ဍဲ ၈ ဗွဝ်ကၠံဂှ် ပၞောဝ်ကဵု ရးဍုင်ဂမၠိုင်ဂှ် ဍုင်သြဳဂေါတပူရဂှ် ဒှ်ဍုင် အဝဵုသြဇာဇၞော်အိုတ်တုဲ ထိင်ပကင်ရင်လဝ် ဗၞိက်ပ္ဍဲဒေသၜဳမာဲခံင်လဒေါဝ်ရ
ရးဍုင်တအ်ဂှ် နကဵုပရေင်ဍုင်ကွာန် ဒှ်ဒၟံင်တၞဟ်ခြာတဴ ရေင်သကအ်ကီုလေဝ် နကဵုယေန်သၞာင်မ္ဂး တုပ်သၟဟ်ဒၟံင်ရေင်သကအ် မဒှ်ရးဍုင် မရှ်ေသှ်ေ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ မကၠုင် နူသိင်္ဃိုရ် ဖအိုတ်ရ
၂၁][၂၂] အတိုင်လိက်ဝင် "ဍုင်သေံသကုတ်သၟဝ်ကျာ" မ္ဂး ဍုင်လဝ (လၟုဟ် မကော်စ လပ်ဗူရဳ) ဂှ် ဖြကလဝနဒိရှရာဇ် (Phraya Kalavarnadishraj) ညးမကၠုင် နူတက္ကသဳလာ ဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံခရေတ် ၆၄၈ ရ
၂၃] အတိုင်လိက်ဝင်သေံမ္ဂး ဖြကကဗာတ် (Phraya Kakabatr) နူ တက္ကသဳလာ ပ္တန်လဝ် ဍုင်တက် ဟွံသေင်မ္ဂး နခန်ဆာဲသဳ (Nakhon Chai Si
ခုတ်ပတန် စူဠာသက္ကရာဇ်တၟိ ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ်ခရေတ် ၆၃၈
၂၄] မဒှ် သက္ကရာဇ် မစကာကၠုင်လဝ် ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာကီု သီုကဵု ရးနိဂီုသေး စဵုကဵု ၁၉ ဗွဝ်ကၠံ
ကြဴနူဂှ် မွဲဗွဝ်ကၠံဂှ် ကောန်ညး ဒက်ပ္တန်ဍုင်ဂှ်
ၜိုတ် ၇ ဗွဝ်ကၠံ လဝ သမၠဲပတိုန် တိရးဇကု လပါ်ဒေသသၟဝ်ကျာ
ပ္ဍဲလိက်ဝင် စမ္မဒေဝဳဝံသဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ဒဒှ်ရ ဨကရာဇ်ဗြဴစမ္မဒေဝဳဂှ် ဒှ်ကောန်ဝုတ် သၟိင်ဍုင်လဝ နူကဵု ဇိုင်သြင်ၜဳစောဖယျာတုဲ စမ္မဒေဝဳဂှ် ဒှ်သၟိင်မပကင်ရင် ဍုင်ဟာရိဘုဉ္ဇယျ (လၟုဟ် ကော်စ လာမ်ဖုန်) ကိုပ်ကၠာအိုတ် မဒှ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု အကြာအေဒဳ ၇၅၀ - ၈၀၀
၂၅][၂၆][၂၇][၂၈] သၞာံကြဴနူဂှ်ညိညဂှ် ကောန်ဗၠာဲ ဨကရာဇ်ဗြဴစမ္မဒေဝဳ အန္တယောတ် ပ္တန်ဍုင် ကေလောင်နခေါန် (Khelang Nakhon) (လၟုဟ် ကော်စ လာမ်ဖင်) မဒှ်တင်အဓိကဇၞော် ပ္ဍဲကဵု ဝင်ရးနိဂီုဟာရိဘုဉ္ဇယျမွဲရ
ကြဴနူ အေဒဳ ၁၀၀၀ တုဲ ဂကူမန်တအ် ဒးဒုင်ဇီုကပိုက်ဒၟံင် ကုဂကူသေံ မပြံင်လုပ်မံင် နူကဵုသၟဝ်ကျာ အဆက်ဆက် ကေုာံ ဂကူခမေန် မလုပ်ဗတိုက်ဒၟံင် နူကဵု အေန်ပါယျာခမေန် နူလပါ်ဗမံက်ရ
ဂကူမန် နူဒွါရဝတဳ ဗွဲမဂၠိုင် ဒးဒြေပ်ဒဴလုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲဒၞာဲလၟုဟ် မကော်ဂး ဍုင်ဗၟာသကုတ်သၟဝ်ရ
ဂကူမန်ဒွါရဝတဳ ညးတအ် ဆောံလေင်အာ ရးနိဂီုလဝညးတအ် ၜိုတ် အေဒဳ ၁၀၀၀
ဂကူမန်မသှ်ေၜက်ဒၟံင် နူဒွါရဝတဳဂှ် လၟုဟ်ညးတအ် ကော်စ ညးတအ် ဂကူညးဂူ လၟုဟ် နွံဒၟံင် ပ္ဍဲဒေသ အိသာန် (ရးနိဂီုသေံ
ဂကူမန်တအ်ဂှ် ဒးဒုင်အာ ပ္ဍဲကာလပၞာန်
ဒးဒုင်ရပ်ဏာ နဒဒှ်ဂၠုဲ ညးသၟေဟ်ဒၟံင်တအ်ဂှ် ဒှ်အာဂကူတၞဟ် (ဗွဲတၟေင်ဂကူသေံ)တုဲ လၟုဟ်ဂကူမန် ပ္ဍဲဒေသ ဇိုင်ၜဳစောဖယျာဂှ် ကၠေအ်ကၠက်အာရ
ရးနိဂီုဟာရိဘုဉ္ဇယျ ဂကူမန် မသှ်ေဒၟံင် ပ္ဍဲလပါ်သၟဝ်ကျာဂှ်လေဝ် ဗွဲကြဴဏအ် ဒးဒုင်ဆက် လၞိန်ဗပိန်ကဵု ဂကူသေံ ပ္ဍဲကဵုဒေသသၟဝ်ကျာပၠန်ရ
ဂကောံမၞိဟ်မန် ပ္ဍဲဒေသရးနိဂီုဗၟာ သကုတ်လဒေါဝ်ဂှ် ဂကူမန်တအ် ဒက်ပ္တန် ဍုင်ဗုကာံ သၟိင်ယၟုမြဟ် မၞိဟ်မတီဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် သၟိင်အနုရုဒ္ဓ (အနဝ်ရထာ
သၞာံ ၁၀၇၉ သၟိင်ဗဇြဘရဏဒေဝ ပကင်ရင် ဍုင်ဗုကာံ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၀၈၄ဂှ် အဝဵုဍုင်ဂှ် ဒးဒုင်သီ ကဵုသကိုပ်ပၞာန်ဂကူဗၟာတုဲ သကိုပ်ပၞာန်ဂှ် အခိင်ကာလ ညးမဒှ်သၟိင်ဂှ် ကလိဂွံ မဟိမုတြိဘုဝနာဒိတျဓမ္မရာဇ
သၟိင်ဗဇြဘရဏဒေဝဂှ် ဒှ်သၟိင်မန် လက်ကြဴအိုတ် ပ္ဍဲဒေသရးနိဂီုဗၟာ သကုတ်လဒေါဝ်ရ
သၟိင်တြိဘုဝနာဒိတျဓမ္မရာဇဂှ် ဒှ်သၟိင်ဂကူဗၟာ ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ
လက်ထက်သၟိင်ဏအ်ဂှ် အဝဵုသြဇာဗုကာံ စှ်ေစိုပ်ကၠုင် စဵုကဵု ဒေသရးနိဂီုဗၟာ လပါ်သၠုင်ကျာ စဵုကဵု ထဝါဲရ
၂၉] ဆဂး ဂကူမန်ဂှ် ဒှ်ဒၟံင် ဂကူမၞိဟ်လပါ်ဂၠိုင်ဖိုဟ် ပ္ဍဲဒေသရးနိဂီုဗၟာသကုတ်သၟဝ်ဂှ်ရ
၃၀][၃၁] ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဍုင်မန်ဟာရိဘုဉ္ဇယျဂှ် သၟိင်အာဒိတျရာဇ် ပကင်ရင်ဍုင် (ၜိုတ် ၁၂ ဗွဝ်ကၠံလပါ်စ
နွံကဵုဒြဟတ်ဇၞော်တုဲ အာဗတိုက်ပၞာန် ကုဍုင်အင်္ကာရ (ဍုင်ခမေန်) မဒှ်အခိင် သၟိင်သုရိယဝမာန် ဒုတိယ မပကင်ရင်ဒၟံင်ဍုင်
၃၂] တုဲပၠန် ဒက်ပ္တန် ကျာ်စေတဳဇၞော် ဟာရိဉ္ဇယျစတုပ (လၟုဟ် နွံ ပ္ဍဲလာမ်ဖုန်
ရးနိဂီုသေံ သၟဝ်ကျာ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၂၈၉ သၟိင်မင်္ဂရာဲ[lower-alpha ၂] ကၠုင်ဝေင် ဍုင်မန်ဟာရိဘုဉ္ဇယျ
မဂွံတီကေတ် ဒဒှ်ရ ဍုင်မန်ဟာရိဘုဉ္ဇယျ မနွံကဵု ကြက်ဒြပ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠင်တုဲ ညးဂစာန်ဗတိုက်သီကေတ် ဍုင်မန်ဂှ်ရ
၃၃] ဆဂး သၟိင်မင်္ဂရာဲ ဗတိုက်ဟွံမာန်
စၞးဂှ် ပလံင်ဏာ မၞိဟ်ဓလုက်ဇကု ဇရေင်ဍုင်ဟာရိဘုဉ္ဇယျ
လအ်ညိ သၟိင်မန်ယိဗ ပတှ်ေအာ လတူမၞိဟ်ဓလုက်ဂှ်တုဲ ခပတိုန်ဒဒှ် အမာတ်ဇၞော် ညးမကဵုကသပ်သၟိင်ရ
၃၄][၃၅] သၞာံ ၁၂၉၂ ဂှ် ဗတိုက်သီကေတ် ဍုင်မန်ဟာရိဘုဉ္ဇယျတုဲ ပၠုပ်စုတ် သၟဝ်ရးနိဂီုလာန်နာဇကုရ
ဖြယိဗ မဒှ်သၟိင်မန် ဟာရိဘုဉ္ဇယျ လက်ကြဴအိုတ်ဂှ် ဒးဒြေပ်ဒဴတိတ် လပါ်သၠုင်ကျာ အာစိုပ် ဇရေင် လာမ်ဖင်
နိဿဲ ဗၠေတ် - Closing </ref> missing for <ref> tag[၃၆][၃၇] သၞာံ ၁၂၈၇ ဂှ် ရးနိဂီုဗုကာံ သရိုဟ်လီု
အဝဵုသြဇာလေဝ် ထောင်ပြိုဟ်ရ
မဂဒူ
ညးမဒှ် မိမန် အပါသေံ မဒၟံင် ဍုင်ဒုံဝေါအ် ပ္ဍဲရးသဓီု အာပဗၞိက် ပ္ဍဲဍုင်သုခေါဒယာ
ဗွဲကြဴ ဒှ်မိတ်ဒါန် ကုကောန်ဝုတ်သၟိင်
ညးကေုာံ ကောန်ဝုတ်သၟိင် ဒဴစဴကၠုင် ဇရေင် မတ္တမ တုဲ လလောင်တြး ဍုင်ဗၠးၜးမန်
ဍုင်ဇၞော်ဂှ် ဗွဲကြဴ ပြံင်အာ ဇရေင်ဍုင်ဗဂေါ
ဍုင်ဟံသာဝတဳ နကဵု တၞောဝ်ဝံသညးဂှ် (၁၂၈၇ - ၁၅၃၉) မြဟ်တမ္ညဝ်
နကဵု အဝဵုသြဇာကီု သီုကဵု ယေန်သၞာင်ရ
စိုပ်လက်ထက် တၠညးရာဇာဓိရာဇ် (၁၃၈၃ - ၁၄၂၂)ဂှ် အလုံတွဵုရးမန်ဂှ် ပံင်ပ္ကောံဂွံ မွဲသၟဝ်က္ဍိုင်ဗတာင်
တုဲပၠန် ပၞာန်ဗၟာအင်ဝ မကၠုင်ဗတိုက်ဒၟံင်မဂၠိုင်ကဵုအလန် လုကဴပွိုင် ၄၀ သၞာံဂှ်လေဝ် စဵုဒၞာမာန်ကၠုင်လဝ်ကီုရ
ပ္ဍဲလက်ထက် တၠညးမိစောဗု (၁၄၅၃ - ၁၄၇၂) ကဵု လက်ထက် တၠညးဓမ္မစေတဳ (၁၄၇၂ - ၁၄၉၂) ဂှ် ဍုင်ကွာန်ၜိုဟ်သြိုဟ်တုဲ ဇၞော်မောဝ်ဗွဲမလောန်ရ
ပ္ဍဲ စှ်တြဴဗွဝ်ကၠံ လပါ်စဂှ် အသိင်ဒြဟတ်အဝဵု ဂကူဗၟာ ကလေင်ဇၞော်တိုန် ပ္ဍဲတံင်ငူ
သၞာံ ၁၅၃၉ ဂှ် သၟိင်ဗၟာတဗင်သုဲထဳ နူတံင်ငူ လုပ်သီကေတ် ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ
ကြဴနူ သၟိင်ဗၟာတဗင်သုဲထဳ မစုတိအာတုဲဂှ် ဂကူမန်တအ် ကလိဂွံ ဍုင်ဗၠးၜး မွဲဆိုန်ခဏ
သၟိင်ထဝ် ဒှ်ညးပကင်ရင်ဍုင်
ဆဂး ဍုင်ဗၠးၜးမန်ဂှ် ဒးဒုင်ပၠံင်ၜးဏာ ကုသၟိင်ဗၟာဖရင်နံင် နူတံင်ငူ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၅၅၁ ဂှ်ပၠန်ရ
သၟိင်ဗၟာတအ် သီဂွံဍုင်မန် ဟံသာဝတဳတုဲ ပြံင်အာစွံ ရာဇဌာနဳ (ဍုင်ဇၞော်) ပ္ဍဲဟံသာဝတဳ (ဗဂေါ
တၞောဝ်သၟိင်တၠမန်ဂမၠိုင် စွံလဝ် အတိုင်သၞောတ်တြေံ နဒဒှ်သၟိင်တၠအိုတ်ရ
စနူဂှ်တုဲ ဂကူမန်တအ် လုကဴ ပွိုင် ၜါကၠံသၞာံပြင်င် ဒးမံင်ကၠုင် သၟဝ်အဝဵုသြဇာဗၟာရ
ပ္ဍဲအခိင်သၟဝ်ဗၟာဂှ် ကတဵုဒှ်ပၞာန် ကဵုရးနိဂီုဝုတ်ဒိုဟ် ကုရးနိဂီုသေံ
ရးနိဂီုယခေင်တအ်ရ
ကြဴနူ သၟိင်ဖရင်နံင် မစုတိအာတုဲ စိုပ်လက်ထက်ကောန်ညး သၟိင်နန္ဒဂှ် စဍဵုဍိုက်ကၠုင် ဂကူမန်တအ်ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၅၈၄ ဗလးဏာ အမာတ်မန်ၜါတၠ ဖြကိတ် ကဵု ဖြရာမ် သွက်ဂွံအာ ဂစိုတ်နရာသောန် ညးမဒှ်ကောန်သၟိင်ဍုင်သေံ ပ္ဍဲကြောန် (Kraeng
ညးၜါဂှ် ဂွံတီကေတ် ဒဒှ်ရ နရာသောန်ဂှ် မဟွံမဲကုဒုဟ်ဒဏ်တုဲ ညးၜါဂှ် ပံင်ကဵု နရာသောန်တုဲ ဒစဵုဒစးဗၟာရ
၃၈] တုဲဂှ် ဂကူမန်တအ် ဒးပဆုဲပြံင် ကဵုအာ ပ္ဍဲဒျူဒျာ
လကျာ်ဇၞော်မန်မွဲ ဂွံဒှ်အာ ညးမကဵုကသပ် သၟိင်နရာသောန်
ဍုင်ဗဂေါ မဒှ်ဍုင်ရာဇဌာနဳ အေန်ပါယျာတံင်ငူဂှ် ဒးဒုင်ပလီုကဵု ဂကူယခေင်တအ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၅၉၉
အဝဵုသြဇာဗၟာသရိုဟ်လီုတုဲ ဂကူမန်တအ် ကလေင်ဒက်ပတန် ဍုင်ဗၠးၜးဇကု ပ္ဍဲလပါ်မတ္တမ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၆၁၆ ဂှ် သၟိင်ဗၟာအနံက်ဖက်လောန်တုဲ ဂကူမန် ကလေင်စိုပ်အာ ဇရေင်သၟဝ်ဗၟာပၠန်ရ
မန်တအ် ကတဵုသပုန် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၆၆၁ ဆဂး သပုန်မန်တအ် ဒးဒုင်လၞိန်ဗပိန်ထောအ် ကဵုသၟိင်ဗၟာပျေမေန်
ဂကူမန် ဗွဲမဂၠိုင် ဒးဒြေပ်လုပ် ဍုင်သေံတုဲ ပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်သေံ ကရေက်လပါ်ပလိုတ်
သကိုပ်ပၞာန်မန် မဒဴလုပ်စိုပ်အာ ဍုင်သေံတအ်ဂှ် လုပ်ယိုက်ဂၠေင် သၟဝ်ပၞာန်သၟိင်ဨကရာဇ်သေံဂမၠိုင်ရ
ပ္ဍဲ ၁၈ ဗွဝ်ကၠံလပါ်စဂှ် အဝဵုသြဇာဗၟာ ဟွံညိင်ဝတ် လဆောဝ်တိုန် လဆောဝ်စှ်ေ
ဂကူမန်တအ်လေဝ် ညံင်ဂွံတိတ်ဗၠး နူသၟဝ်တဲဗၟာဂှ် ဂိုတ်ဂစာန်ကၠုင်ဒၟံင် အဆက်က်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၄၀ ဂှ် မန် ကဵု သေံကေဲ ပံင်တောဲတုဲ ဗတိုက်တုဲ မန်တအ် ကလေင်ဒက်ပတန် ဍုင်ဗၠးၜး ပ္ဍဲဟံသာဝတဳမာန်ကၠုင်ရ
ဗွဲကိုပ်ကၠာ လကျာရာံ နူတံင်ငူဂှ် ခပတိုန် နဒဒှ် ဨကရာဇ်တုဲ စၞးညးဂှ် စိုပ်သၞာံ ၁၇၄၇ ဂှ် ခပတိုန် တၠညးဗညာဒလ ရ
နကဵုအရီုအဗင် ပြင်သေတ်တုဲ ဒပ်ပၞာန်မန် အာသီဂွံအာ သီုကဵု ဍုင်ဇၞော်ဗၟာ ဍုင်အင်ဝ
စိုပ်သၞာံ ၁၇၅၇ ဂှ် ဍုင်ဗၠးၜးမန်ဂှ် ဒးဒုင်ဗတိုက်ပလီုထောအ် ကဵုသၟိင်ဗၟာအံင်ဇဲယျရ
အခိင်ဗၟာအံင်ဇဲယျ မလုပ်သီကေတ် ဍုင်ဗဂေါဂှ် ဂစိုတ်ထောအ် ဂကူမန် ဂၠိုင်ကဵုလက် သီုကဵု ခမဳသင်
ညးဗြဴမနွံကဵုဂဝ်ဂၞဴ ကေုာံ ကောန်င္ၚာ်တအ်ရ
ပ္ဍဲကဵု ဍုင်ဗဂေါသၟးဂှ် အံင်ဇဲယျ ဂစိုတ်ထောအ် လကျာ် ၃၀၀၀ ပြင်င်
၃၉][၄၀][၄၁] ခမဳသင် မဂၠိုင်ကဵုလက် မဒးဒုင်ဂစိုတ် ပ္ဍဲမ္ၚးဍုင်
ဒပ်ပၞာန်အံင်ဇဲယျဂှ် ကလိဂွံအရီုအဗင် နူကဵု ပၞာန်ဗြိတိန် (အင်္ဂလိက်
ပ္ဍဲအခိင်ဏအ်ဂှ် အဝဵုသၟိင်ဗၟာ သကာတ်မြဟ် ဓဇန်ဗွဲမလောန်
ဂကူမန် ဒးဒုင်ဂစိုတ် ကမၠက်ဂကူတုဲ ဂကူမန် ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင် ဒးဒဴလုပ် ဍုင်သေံ ကေုာံ လာန်နာ
စိုပ်လက်ထက် သၟိင်ဗၟာသေန်ဖျူသေန် မပကင်ရင်ဍုင်ဂှ် ဂကူမန်တအ် ကတဵုသပုန် ကလေင်ပၠန်ကဵု ဗၟာ ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်
ဆဂး ဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ဒးဒုင်သီပလီုဏာကဵု သၟိင်ဗၟာရ
မန်တအ် ကလေင်ပၠန် မွဲဝါပၠန်ဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၁၄ ဆဂး သပုန်မန်ဂှ် ဒးဒုင်လၞိန်ဗပိန်ထောအ် ကဵုသၟိင်ဗၟာ ဗွဲမပြဟ်ပၠန်ရ
အခိင်ဏအ်လေဝ် မန်တအ် ဗွဲမဂၠိုင် ဒးဒဴလုပ် ဍုင်သေံပၠန်ရ
မွဲလပါ်ဂှ် ကြဴနူ ဒျူဒျာ ဒးဒုင်ပလီုကဵုဗၟာ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၆၇ တုဲ ကောန်သၟိင်မန်ၜါတၠ ဖြပိဆာဲ ကဵု ဖြစက္ကရဳ ညးမပြံင်လုပ်မံင် ပ္ဍဲဍုင်သေံ နူသၞာံ ၁၅၈၄တေအ်ဂှ် ဂွံဒှ် ညးမကဵုကသပ် ဨကရာဇ်သေံ တက်သိန် လပါ်တဲပုင် ကဵု လပါ်တဲပါဲ
ညးတအ် ရီုဗင်သေံ ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင် သွက်ဂွံတိတ်ဗၠး နူသၟဝ်တဲဗၟာရ
၄၂] အလဵုဇကု သၟိင်တက်သေန်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်တၞောဝ်ဗဳဇ ဂကူသေံကြုက်ကဵုမန်
မိနော်ညးဂှ် ဒှ်ကောန်ဝုတ် သၟိင်တၠဂကူမန်ရ
ကြဴနူ တၞောဝ်သၟိင်တက်သိန် မလီုအာတုဲ ဖြစက္ကရဳ ဒက်ပတန် တၞောဝ်သၟိင်စက္ကရဳတုဲ တိုန်နန် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၈၂ ဂွံဒုင်ယၟု ရာမ ပထမ
သၟိင်ရာမ ပထမဂှ် ဒှ်ကောန်ထံင်ဒဳ (Thongdi
ထံင်ဒဳဂှ် ဒှ်ဂကူမန် တၞောဝ်ဗဳဇသၟိင်တၠ ပ္ဍဲကဵု နန်ဒျူဒျာ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၃၇ ရ
၄၃] ဂၞကျာ် သၟိင်ရာမ ပထမ ဂှ် အမာရိနဒြာဂှ် ဒှ်ကောန်သေဋ္ဌဳဂကူမန် မပြံင်လုပ် ဍုင်သေံ နူကဵုဍုင်မန် နူအခိင်ကိုပ်ကၠာတေအ်ရ
သၟိင်ရာမ ပထမ ပတန်ဍုင်ၜင်ကံက်တုဲ ဍုင်ဇၞော် နူကဵု ထောန်ဗူရဳဂှ် ပြံင်အာစွံ ပ္ဍဲၜင်ကံက်
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၁၄ အခိင်ဂကူမန် ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင် ဒဴလုပ်ဍုင်သေံဂှ် ကောန်စဴညး ကောန်သၟိင်မံင်ကုတ် (ဗွဲကြဴ ဒှ်သၟိင်ရာမစတုတ္ထ)ဂှ် အလဵုဇကုညး အာဒုင်တၠုင် ဂကူမန်တအ် ပ္ဍဲပယျဵုကျာ်ပိ
တၞောဝ်သၟိင်စက္ကရဳ မဒှ်တၞောဝ်သၟိင်သေံလၟုဟ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်တၞောဝ်ဗဳဇ ဂကူမန်ရ
ကောန်မန် ပ္ဍဲဍုင်သေံတအ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် ပဒတဴဒၟံင် ဒေသလဒေါဝ်ဍုင်သေံ ဗီုကဵု နန်ထဗူရဳ
သမုတ်ပြကာန်
ၜင်ပေါင်
မန်တအ်ဂှ် ညးတအ် ဒက်ပ္တန် ကျာ်အခိုက်မန်အိုတ်ရ
၄၄] အခိင်လအ်ကၠုင် မန်ဗွဲမဂၠိုင်တအ်ဂှ် ဟီုအရေဝ်မန်ဇကု ဟွံဂွံ ဟီုဂး အရေဝ်သေံကီုလေဝ် နကဵု အခိုက်ကၞာဂှ် မင်မဲဒၟံင် တၞောဝ်ဗဳဇမန်ဇကုဖိုဟ်ကီုရ
၄၅] ကြဴနူ ပေါဲဗတိုက် အကြာဗၟာ ကဵု အေင်္ဂလိက် မကတဵုဒှ် မဂၠိုင်ကဵုအလန်တုဲ ရးနိဂီုဗၟာဂှ် စိုပ်အာ သၟဝ်တဲဗြိတိန် (အင်္ဂလိက်)ရ
ကြဴနူ ပၞာန်အင်္ဂလိက်-ဗၟာ အလန်ဒုတိယ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၅၂ တုဲ ဒေသဂကူမန် ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာဂှ် စိုပ်အာ သၟဝ်တဲ ဗြိတိန်ပေင်င်ရ
မန်တအ်လေဝ် ဂွံတိတ်ဗၠးၜး နူဘဝသၟဝ်ဗၟာရ
ဘဝဂကူမန် သၟဝ်ဗၟာဂှ် ဂကူမန် မဒးဒုင်ဂမ္စိုတ် နကဵုမၞိဟ်ဂၠိုင်င် ဂၠိုင်ကဵုအလန်တုဲ ဂကူမန် ဗွဲဂမၠိုင် ဒးဒဴလုပ် ရးနိဂီုသေံ သွက်ဂွံဗၠးဘဲလမျီုရ
ဗြိတိန် မသီကေတ် ဍုင်ဗၟာဂှ် ဒှ်အရာမပကဵု ညံင်ဂကူမန် ဟွံဂွံကၠေအ်ကၠက်အာ ပ္ဍဲကဵု ဍုင်ဗၟာရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၇ ဂှ် ပတၟေင် ကုတ္ၚဲပတန်ဍုင်ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲဂိတုမာဃ် မွဲစွေက်ဂှ်တုဲ ဂကူမန်တအ် စကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဂကူမန်
ဒေသမန် စိုပ်အာ သၟဝ်တဲ အင်္ဂလိက်တုဲ ခြာဟွံလအ် ဂကူမန်တအ် စဒစဵုဒစးကၠုင် ကဵုအင်္ဂလိက် ညးမပကဝ်လဝ်နဳတအ်ရ
ကာလဍုင်ဗၟာ မကလိဂွံ ဍုင်သၠးၜး ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၈ ဂှ် ဂကူမန်တအ် အာတ်မိက် ညံင်ဂွံကဵု အခေါင်ပကင်ရင်ဇကုအပိုင်
ဥူနု ညးမဒှ် သကိုပ်ဝန်ဇၞော်ရးနိဂီုဗၟာ ကိုပ်ကၠာအိုတ် တးပါဲ သွက်ဂွံကဵု အခေါင်ပကင်ရင်ဇကုအပိုင် ကုဂကူမန်တအ်ရ
ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ဂကူမန်တအ် စတဝ်စၞေဟ်ကၠုင် နကဵုလွဟ် နကဵု သၟဝ်ပၠတရဴ ဗော်ပၠတရဴဍုင်မန်
နူစ သၞာံ ၁၉၆၂ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ရ
ဗော်သဵုယှေဝ်လေစ်ဂၠံင်တရဴဗၟာ (Burma Socialist Programme Party - BSSP) ပစၟတ်သမ္တီကဵု ပိုင်ခြာကဵု တွဵုရးဍုင်မန် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၄ ပ္ဍဲဒၞာဲဒေသ မကရေက်ပတိတ် နူကဵု ခရိုင်တၞင်သဳ ကဵု ရးဗၟာရ
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ပၠန်ဂတးမန်ဂှ် ဆက်နွံကၠုင်ဒၟံင်တုဲ စိုပ်သၞာံ ၁၉၉၅ ဂှ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဒေါအ်ပန်ပှော် ကုအလဵုအသဳပၞာန်ရ
လၟုဟ် ဂကူမန်ဂှ် အပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာမ္ဂး လုပ်လၟိဟ် ဂကူကောန်ဍုင်အရင်အဓိကမွဲတုဲ ပ္ဍဲကဵု ရးနိဂီုသေံဂှ် ဒှ်ဂကူသၟတ် ပ္ဍဲရးနိဂီုသေံမွဲရ
နိဿဲ ဗၠေတ် - Closing </ref> missing for <ref> tag အတိုင် သမ္ၚေဝ်ဗဳဇ မထ္ၜးလဝ်မ္ဂး ဂကူမန် မနွံပ္ဍဲ လဒေါဝ်ရးနိဂီုသေံ ကဵု ဂကူမန်မပြံင်လုပ်မံင် ပ္ဍဲရးနိဂီု ဗွဲကြဴတအ်ဂှ် တၞောဝ်ဗဳဇကြပ်ရေင်သကအ်ရ
၄၆] ဟိုတ်နူ ပၞာန်အပ္ဍဲဍုင် ကြဴနူ ဍုင်ဗၟာမကလိဂွံဗၠးၜး နူဗြိတိန်တုဲ ဂကူမန် နူကဵု ဒေသမုက်ပၞာန်တအ် ဗွဲမဂၠိုင် စိုပ်အာ ရးဍုင်ပထမဂမၠိုင် နူကဵု ဗဒိုပ်ညးလလဴ အကြာပယျဵုဗၟာ-သေံ ကဵု ရးနိဂီုမလေရှာတအ်ရ
ကောန်မန် နူရးနိဂီုဗၟာ ပြံင်စိုပ်အာပဒတဴ ပ္ဍဲရးနိဂီုပံင်ကောံအမေရိကာန် (ဂကောံမၞိဟ်ဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲ တွဵုရးအေန်ဒိယာန္နာ
ဍုင်ဖောတ်ဝိုင်
ဂၠိုင်အိုတ်ဒုတိယဂှ် တွဵုရးသြဟိသြ ဍုင်အခြောန်
ဍုင်အဝ်သတြေလဳယာ
ခနေဒါ
နဝ်ဝေ
ဒိန်မက်
ဝှေန်လာန်
သွိတ်ဒေန်
ကေုာံ နေတာလာန်တအ်ရ
အရေဝ်မန်ဂှ် ဒှ်အရေဝ် ပ္ဍဲလွာအရေဝ် မန်နိစ် (Monic) မဒှ်တၞောဝ်အရေဝ် အဝ်သတြောအေရှတိစ် (လဆောဝ် ကော်စ ဂကောံအရေဝ် မန်-ခမာ) မဒှ်အရေဝ် မကြပ် ကုအရေဝ် ဂကူ ညးဂူ သ္ၚောဲနူဂှ်ညိမ္ဂး ကြပ်ညောန်ကဵု အရေဝ်ဘာသာခမေန် ကေုာံ ဝဳယေတ်နာမ်
အက္ခရ် ဂကူမန်တအ် မချူဂှ် ဒှ်အက္ခရ် မစေန်ဆက်ကၠုင် နူအက္ခရ်ဗြဟ္မဳ မကၠုင်နူ အိန္ဒိယ
အရေဝ်မန်ဂှ် ဒှ်အရေဝ် မလုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲကဵုအရေဝ်ဘာသာတြေံအိုတ်ဂမၠိုင် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵု ဒေသဇၞော်အာရှအဂၞဲရ
အရေဝ်ဘာသာ ပ္ဍဲဒေသဂှ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် အရေဝ်မန်ဓလီုပါလုပ်ဒၟံင်ရ
အက္ခရ်ထာမ်သေံ (Tai Tham alphabet) ကဵု အက္ခရ်ဗၟာဂှ် လွဳစလဝ် နူကဵု အက္ခရ်မန်တြေံ
အက္ခရ်ထာမ်သေံဂှ် စဒၟံင် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲကဵု အရေဝ်ဘာသာသေံသၟဝ်ကျာ
အရေဝ်ဘာသာသေံလူ
အရေဝ်ဘာသာခုန် ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာလဴ
အက္ခရ်ဗၟာဂှ် စကာဒၟးင် ပ္ဍဲကဵု ဘာသာဗၟာ
ဘာသာသေံ
ဘာသာကရေင်သဂဝ် ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာတၞဟ်တအ်ရ
လိက်သေံ (သေံဒေသလဒေါဝ် ကဵု သၠုင်ကျာ) ဂှ် ကြပ်ညောန် ကုအက္ခရ်ခမေန် ဂၠိုင်နူ အက္ခရ်မန်တုဲ မဝေါဟာရသေံ ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ကၠုင်နူ အရေဝ်မန်ရ
၄၇][၄၈] ဂကူဗၟာတအ်လေဝ် ဂၠေအ်လဝ် မဝေါဟာရမန် ဗွဲဂမၠိုင်ကီုရ
ဗွဲတၟေင် ဝေါဟာရ မဆေင်ကဵု ပရေင်ပကင်ရင်
ပရေင်ကွတ်
ဗွိုက်လတက်
စၞ ကေုာံ ပကဴဂမၠိုင်ရ
အခိင်လၟုဟ်
အရေဝ်မန်ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် အရေဝ်ဂကူရးတၞံ ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာကီု သီုကဵု ပ္ဍဲရးနိဂီုသေံ
ပ္ဍဲကဵုဗွဝ်စှ်ော လပါ်လက်ကြဴဏအ် ဟိုတ်နူ လၟိဟ်မၞိဟ်မဟီုအရေဝ်မန် အောန်စှ်ေဒၟံင်တုဲ အရေဝ်မန်ဂှ် မဒးဒုင်ပၠုပ်လဝ် ပ္ဍဲစရင် အရေဝ်မဒးဂွိင် သွက်ဂွံကၠေအ်ကၠက် နကဵုယူနေစ်သကဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၀ ဂှ်ရ
၄၉] [၅၀] သင်္ကေတဂကူမန်တအ်ဂှ် ဒှ်ရုပ်ၜိုပ် နကဵု ဗီုပါဠိ ကော်စ ဟံသာ မဒှ်ဂကူဒဏ္ဍာရဳ မနွံဗီုပြင် မတုပ်ကဵု အဟာန်
ၜိုပ်ဂှ် ဗၟာတအ်ကော်စ hintha (ဗၟာ
ဟင်္သာ
hɪ́ɰ̃θà]) သေံကော်စ "ဟောင်"(หงส์
ၜိုပ်ဂှ် ဒှ်သင်္ကေတ တွဵုရးဍုင်မန်ကီု သီုကဵု ရးဗဂေါ မဒှ်ဍုင်မန်တြေံရ
တုဲပၠန် ဍုင်ပက်ကြေတ် ပ္ဍဲရးနိဂီုသေံ မဒှ်ဒၞာဲဂကူမန် မပဒတဴဂၠိုင်ဂှ်လေဝ် သင်္ကေတဍုင်ဂှ် ရုပ်ၜိုပ်ကီုရ
ပ္ဍဲကဵု အာဲကၟာဲ ယေန်သၞာင်မန်ဂမၠိုင် လပါ်ဂဳတ
လမၠေဟ်
ဒမျေဟ်တအ်ဂှ် လမၠေဟ်/လှ်ေကလော်
ကွိင်ကွိုက်မ္ဂး ဗီုကဵု ကွိင်ကျာံ
ဗာတ်ကိုင်
စံင်တအ်ဂှ် ဒှ်ကပေါတ်အာဲကၟာဲ နူတမ်မူလဂကူမန်ရ
လမၠေဟ်မွဲတအ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် မလေပ်လှ်ေထ္ၜး ပ္ဍဲကဵု သဘင်
ပေါဲဇာတ်ဂမၠိုင်ရ
ဂဳတအခိုက်ကၞာမန်ဂှ် နွံကဵု ကွိင်ကွိုက်ဂကူနာနာ မပ္တံကဵု ကွိင်ကျာံ
မံင်
ကလောတ်
စံင်
ဖံနာနာသာ်ရ
၇၈] ပ္ဍဲအခိင်အတးသင်္ကြာန်မ္ဂး ဂကူမန် ညးမပဒတဴ ပ္ဍဲခရိုင်ဖြပဍေင်တအ်ဂှ် မလေပ်ကၠောန် သဘင်အတး နကဵုအခိုက်ကၞာမန် ကေုာံ ပြဝေဏဳနာနာသာ် ဗွဲတၟေင်ရ
၇၉]ပ္ဍဲဍုင်သေံမ္ဂး သဘင်ဗလးကထိုန် (Loi Khamod festival
၈၀][၈၁][၈၂] သဘင်ပူဇဴပၟတ် (ပတိုန်ဂီု
၈၃][၈၄] သဘင်ဗဝ်သၟုတ်က္ၜင်
၈၅][၈၆][၈၇] သဘင်ကဝါ်ၜိုပ် ကေုာံ ဇၞောဝ်
၈၈][၈၉][၉၀][၉၁][၉၂] ညးဗြဴမန်တအ်ဂှ် လ္ၜက်ယာတ်ဍောတ်
မန်ဍုင်မန်မ္ဂး ပူလဝ် ပၞးမွဲလပါ်တုဲ တၞုင်ၜါလပါ်ဂှ် ကဵုတကဲ လပါ်ဂတ ကဵု လက်ကြဴ
မန်ဍုင်သေံမ္ဂး လၜက်လဝ် လတူကအ်တုဲ တၞုင်ၜါလပါ် ကဵုတကဲစှ်ေ လပါ်ဂတမုက်
အခိုက်လၜက်ယာတ်ဍောတ်မန် ဗီုမန်ဍုင်မန်ဂှ် နကဵု သက်သဳပုရာန် ဂွံဆဵုကေတ် ရုပ်တိ နူဒွါဝတဳ ဒဒှ်ရ ညးဗြဴမန် ခေတ်ဒွါရဝတဳတေအ်လေဝ် လ္ၜက်ယာတ်ဍောတ်ကီုရ
၉၃] ကယျိုင်မၞိဟ်တြုဟ်မန် ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာဂှ် ဗိုက်ဂၠိက် ညံင်ဗီုဗၟာတုဲ မၞိဟ်တြုဟ်မန် ပ္ဍဲရးနိဂီုသေံ ဗိုက်ဗီုအခိုက်သေံ
ကယျိုင်ဂကူမန်တအ် ထုဲနှဴအာကဵု ကယျိုင်ဂကူတၞဟ် ဟီုမာန်ရ
စၞအခိုက်မန်ဂှ် လုပ်စိုပ်ဓလီုလဝ် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲကဵု စၞဗၟာ ကေုာံ စၞသေံ မဂွံဆဵုကေတ်ဒၟံင် ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ်ရ
စၞယၟုမြဟ်ဒၟံင် ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာ ကေုာံ ရးနိဂီုသေံ အခိင်လၟုဟ်ဂှ် တမ်မူလဍေဟ် ကၠုင်နူမန်
ဥပမာ
ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာ ယိုဟ်သ္ၚု ဗၟာမကော် (ထမနဲ
ပုင်အတး (ပုင်သင်္ကြာန်) ပ္ဍဲဍုင်သေံ
ပ္ဍဲဍုင်သေံ
ညးတအ်ကော်စ ဗီုသေံ Khao chae (ข้าวแช่) မဒှ် ပုင်ဍာ်မွဲဂကူဂှ် ဒှ်စၞဗွိုင်နန် (ဝါ) စၞဨကရာဇ်ဂှ် ဒှ်စၞအခိုက်မန်မွဲရ
၉၄][၉၅] ပုင်ဍာ်မန်ဂှ် ဗၟာတအ် ကော်စ (သင်္ကြန်ထမင်း) တုဲ ဒှ်စၞအခိုက်မစ ပ္ဍဲအခိင်အတးသင်္ကြာန်ရ
၉၆] ဖရံက်က သေံမကော် ဖၠရ (Pla ra)ဂှ် ဒှ်စၞအခိုက်မန်ကီုရ
၉၇] ဝေင်ဗွဲမဂၠိုင် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာကီု သီုကဵု ရးနိဂီုသေံဂှ် ကၠုင်နူတမ်မူလမန်
ပၞောဝ်တအ်ဂှ် ဝေင်ဟနိ/ဝေင်ဂနိ ကေုာံ ဝေင် (saba tossing game) ကဵု ဝေင်ပၞုက်ယာတ် (Mon Son Pa)ဂှ် ဒှ်ဝေင်အခိုက်မန် မၞိဟ်မဒးဂၞပ်ဂၠိုင်တုဲ နကဵု ယူနေစ်သကဝ် (UNESCO)လေဝ် စၟတ်သမ္တီလဝ် နဒဒှ် အာဲကၟာဲ ယေန်သၞာင် အဝတ္ထု မွဲရ
အာရှ (အၚ်္ဂလိက်
Asia) ဂှ် ဒှ်တိုက် ပ္ဍဲဂၠးတိဇၞော်အိုတ် ကေုာံ လၟိဟ်မၞိဟ်မပဒတဴဂၠိုင်အိုတ်တုဲ နွံပ္ဍဲကရေက်ဂၠးတိ လပါ်ဗမံက် ကဵု သၟဝ်ကျာရ
အလုံမွဲအာရှဂှ် နွံဇမၞော်သမၠဲတိ 44
000 ကဳလဳမဳတာ ပန်ကၠင် (17
000 တိုင်ပန်ကၠင်)တုဲ ပ္ဍဲဂၠးတိ ဒှ်သမၠဲ ဗလးတိ ၃၀
ဗလးမုက်ဂၠးတိ ၈
၇% ရ
တိုက်အာရှဂှ် ဒှ်ဌာန်ဒတန် ကောန်မၞိဟ်တအ် မပဒတဴဂၠိုင်မွဲတုဲ သီုဒှ် ဒတန် ဂကောံမၞိဟ် တြေံအိုတ်မွဲရ
၅] အာရှဂှ် ဒှ်ဆ သမၠဲဇၞော်သၟး ဟွံသေင်
သီုဒှ် ဂကောံမၞိဟ်မကၠေတ်ဂၠိုင်တုဲ ဍုင်ကွာန် ဂၠိုင်ကီုရ
မၞိဟ်နွံ သီုဖအိုတ် ၄
၅ ဗဳလဳယာန် (အတိုင်စရင် နူဂိတုဂျောန် ၂၀၁၉)တုဲ အလုံမွဲလိုက်မ္ဂး ဒှ်လၟိဟ်မၞိဟ် ၆၀% ရ
၆] ကရေက်ဂၠးတိ မစၟတ်သမ္တီလဝ် အာရှ ဂှ် ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး ဒှ်ကရေက်ဒေသ ဗွဲဗမံက်မ္ဂး ဒးမှာသၟိဒ်ပသိဖိက် (Pacific Ocean
ဗွဲသၠုင်ကျာမ္ဂး ဒးမှာသၟိဒ်အိန္ဒိယ (Indian Ocean) ကေုာံ ဗွဲသၟဝ်ကျာမ္ဂး ဒးမှာသၟိဒ်အာတိက် ( Arctic Ocean)ရ
ပယျဵုအာရှ ကဵု ဥရဝ်ပ ဂှ် ပါ်ကရေက်လဝ် နကဵုတၞောဝ်ဝင် ကေုာံ အခိုက်အလိုက်ပြဝေဏဳတုဲ မပါ်ကရေက်လဝ် နကဵုပထဝဳ ချိုတ်ချိုတ်ပၠိုတ်ပၠိုတ် ဟွံမဲရ
အာရှ ကဵု ဥရဝ်ပ ဂှ် မပါ်လဝ် နကဵုယေန်သၞာင်
အရေဝ် ရးဗမံက် ကဵု ရးပလိုတ်ရ
ပယျဵု အပိုင်အခြာ အာရှ ဗွဲမဂၠိုင် မဒုင်လဝ်တဲဂှ် မြံင်သူဇ် (Suez Canal) လပါ်ဗမံက်ဂှ် ဒှ်အာရှ မပါ်လဝ်ကဵု အဖရိက
တုဲပၠန် လပါ်ဗၟံက် ကလိုဟ်ၜဳ တူရကဳ (Turkish Straits
ဒဵုဥရလ်တအ် (Ural Mountains) ကေုာံ ၜဳဥရလ်တအ် (Ural River) တုဲပၠန် လပါ်သၠုင်ကျာ ဒဵုခဴခသုသ် (Caucasus Mountains
ၜဳခသပိယေန် (Caspian Sea) ကေုာံ ၜဳဒမြိုင် (Black Sea)တအ်ဂှ် ပါ်လဝ် ပယျဵု ကုဥရဝ်ပ ရ
၇] ဍုင်ကြုက် ကဵု သာပ်တိုက်အိန္ဒိယ (Indian subcontinent)ဂှ် ဒှ်လဝ် ဒေသပရေင်ပိုန်ဒြပ်ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိ နူစ အေဒဳ ၁ စဵုကဵု ၁၈၀၀ ရ
ဍုင်ကြုက် ဒှ်လဝ် ဍုင်ဒြဟတ်ပရေင်ပိုန်ဂြပ် ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲရးဗမံက်တုဲ သီုဓလီုလဝ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ရးဗမံက် ဗွဲမဂၠိုင်ရ
၈][၉][၁၀] ဟိုတ်နူ ပရေင်ဒြပ်ရတ်ထဝ်သြန် ကေုာံ ယေန်သၞာင်အိန္ဒိယ မမြဟ်ပြာထာဂှ်တုဲ ပကဵု ညံင်ကောန်ယူရောပ်တအ် စိုတ်ဂွံလုပ်စ သွက်ဂွံ သွံရာန်ဗၞိက်
နူဂှ် ဗွဲကြဴ သီပထောအ် ကဝ်လဝ်နဳရ
၁၁] ကောလုမ်ဗုသ် ညးလ္ၚတ်ဂၠံင် မတတ်မှာသၟိဒ် အာတ်လာန်တိတ် နူဥရဝ်ပ ဗီုလဵု ဂွံစိုပ် အမေရိကဂှ် သီုဟွံစိုပ် အမေရိက စိုပ်အာ အိန္ဒိယတုဲ ညးဒးအာစိုတ် စိုတ်လုပ်စ ကုယေန်သၞာင် ပြဝေဏဳအိန္ဒိယရ
ဂၠံင်ဇၞော်သုတ် ( en
Silk Road )ဂှ် ဒှ်ဂၠံင်ဗၞိက် အဓိက အကြာရးဗမံက် ကဵု ရးပလိုတ် ပ္ဍဲဂၠံင်ဒဵုတုဲ ကလိုဟ်ၜဳ မလက္ကာ ( en
Straits of Malacca ) ဂှ် ဒှ်ဂၠံင်ဍာ် အဓိကရ
တုဲပၠန် အာရှဂှ် ဒှ်ဌာန်တွုပ်သုက် ဘာသာစ္ၜောဲစ္ၜော်ဂၠးတိဇၞော်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု ဘာသာဟိန္ဒူ
ဘာသာ en
Zoroastrianism
ဘာသာဂျူ
ဘာသာဇိန် (Jainism
ဘာသာဗုဒ္ဓ
ဘာသာကောန်ဖူ (Confucianism
ဘာသာတဴ (Taoism) ဘာသာခရေတ်
ဘာသာအေဿလာမ်
ဘာသာသိခ်တအ်ရ
အပိုင်အခြာ ကေုာံ ဇမၞော်သမၠဲတိ မကော်စ အာရှဂှ် ဒှ်ကၠုင် နူခေတ်တြေံတမၠာတုဲ ဗီုမပါ်ဂှ် လတူနူ နကဵုရူပပထဝဳဂှ် ဆက်စပ် ကုမနုဿပထဝဳဂၠိုင်ရ
ပွိုင်တိဍာ်အာရှဂှ် မပိုင်ခြာလဝ် နကဵုဂကောံဂကူမၞိဟ်
ယေန်သၞာင်ပြဝေဏဳ
ပွဳပွူ
ပရေင်ပိုန်ဒြပ်
တၞောဝ်ဝင် ကေုာံ သၞောတ်အလဵုအသဳဂမၠိုင်ရ
စပ်ကဵု ပရေင်ဥတုပၠန်လေဝ် ပြံက်နှဴဒၟံင် နကဵု ဒၞာဲမဂံက် ဒၞာဲမကတဴရ
ပယျဵု အကြာ အာရှ ကဵု အဖရိကဂှ် ဒှ်ၜဳဗကေတ် (Red Sea
ပ္ၚံက်ၜဳသုဇ် (Gulf of Suez) ကေုာံ မြံင်သုဇ် (Suez Canal)ရ
ဍုင်အဳဂျေပ်ဂှ် ဒှ်ဍုင် မဆက်အကြာတိုက်ၜါ မုဟ်တကအ်သိနာဲ (Sinai peninsula)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲတိုက်အာရှတုဲ သၟေဟ်တအ်ဂှ် လုပ်အာ ပ္ဍဲတိုက်အဖရိက ရ
ပယျဵုအကြာ အာရှ ကဵု ဥရဝ်ပဂှ် ပိုင်ခြာ စၟတ်သမ္တီလဝ် နကဵုဝင် နကဵုတၠပညာကောန်ဍုင်ဥရဝ်ပတအ်ရ
၁၂] ဟိုတ်ဂှ်ရ မွဲခေတ်ကဵုခေတ် ပိုင်ခြာလဝ် ဟွံတုပ်လဝ်ရ
ပယျဵု အကြာ အာရှ ကဵု အဝ်သတေလျာဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် ပါ်လဝ် ပ္ဍဲဒၞာဲတကအ်မလေဂမၠိုင် မကော်ဂး Malay Archipelago တအ်ရ
တကအ်မလုကု (Maluku Islands) ပ္ဍဲအေန်ဒဝ်နဳရှာဂှ် စၟတ်သမ္တီဂး ဒၞာဲပယျဵု အာရှအဂၞဲ
နျူ ဂွေနေဲ (New Guinea) တကအ်လပါ်ဗမံက်ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲ အဝ်သတေလျရ
မအရေဝ် အာရှအဂၞဲ ကဵု အဝ်သတေလျာဂှ် စပါ်ကၠုင် နူကဵု ၁၉ ဗွဝ်ကၠံရ
ကသပ်လညာတ်မ္ဂး မကော် အာရှ ဂှ် နူတမ်ဝါဒိတေအ် ဒှ်ယၟု မကော် ဂကောံမၞိဟ်ဂကူဂရိတ်[၁၃]တုဲ ဟွံရန်တၟအ်လဝ် အလုံမွဲတိုက်အာရှ ဗီုမစၟတ်သမ္တီလဝ် လၟုဟ်ဂှ်ရ
အာရှ နအရေဝ်ဘာသာမန်ဂှ် ကေတ်နူ အရေဝ်အင်္ဂလိက် Asia
မအရေဝ်အင်္ဂလိက်ဂှ် နူတမ် ကၠုင်နူအရေဝ်လေတ်တေန် "Asia"ရ
လေတ္တေန် ကေတ်နင် နူလဵုပၠန်ရောဂှ် ဟွံတီကေတ်တုဲ လညာတ်နွံ နာနာသာ်ရ
အာရှ နဒဒှ်တိုက်မွဲ မၞိဟ်မချူကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ်ပၠိနဳ Pliny
၁၄] Thomas Roy Reid III စှ်ေစိုတ် မအရေဝ် အာရှ ဝွံ ဒှ်တမ်မအရေဝ်လေတ္တေန် ဟွံသေင်
ဒှ်မအရေဝ် အာစူရဳယာန် (Assyrian) အာသူ (asu) မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဗမံက်
သွက်မအရေဝ် ဥရဝ်ပ ဂှ် ဨရေပ် ereb မဂွံအဓိပ္ပါယ် ပလိုတ်) [၁၃] မအရေဝ်ဂရိတ်/လေတ္တေန် σία မစၠောအ်အက္ခရ် Asia ဂှ် ဒှ်ယၟု ရးမၞုံ ပ္ဍဲအေန်ပါယာရဝ်မမွဲ တ္ၚဲဏအ် ဒၞာဲဍုင်တူရိကဳ ရ
အာရှ နဒဒှ် တိုက်မွဲဂှ် စစကာကၠုင် နူၜိုတ် ၄၄၀ ဘဳသဳတေအ်ရ
သိပ္ပံ (အၚ်္ဂလိက်
Science) မကၠုင်နူ အရေဝ်ပါဠိ (သိပ္ပ
သံသကြိုတ် (ၐ
ိလ်ပ शिल्प) မဂွံအဓိပ္ပါယ ကွတ် (art
ကွတ်တဲ (craft
ပညာ (skill
အရေဝ်အင်္ဂလိက် Science ဂှ် ကၠုင်နူ လေတ်တေန် scientia မဂွံအဓိပ္ပါယ် ပညာ/ကွတ်မတီ ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အရာ မကၠောန်ဗဒှ်
မလ္ၚတ်ကတ်ကေတ် ကွတ်ပညာ ပရူနာနာသာ် ဗွဲမစှ်ေသၞောတ် နကဵုဗီုပြင် မပသောင်ကလး စမ်ၜတ်ဂွံ (testable explanations) ကေုာံ မဟီုဂးဂတဂွံ (predictions
ရိုဟ်ကၞက် သိပ္ပံ ကၠာအိုတ်ဂှ် ယဝ်ဒတောဝ်ဗက်မ္ဂး ကၠုင်နူ အဳဂျေပ်တြေံ ကေုာံ မေသဝ်ပဝ်တမဳယျာ (Mesopotamia) ပ္ဍဲခေတ် အကြာသၞာံ ၃၅၀၀ ကဵု ၃၀၀၀ ဘဳသဳ ဟီုမာန်ရ
ကွတ်သင်္ချာ
ကွတ်နက္ခတ်
ကေုာံ ကွတ်ဂဥုဲ မဒှ်အရာဒဿနသဘာဝ ဂကူဂရိတ်တြေံတြဟ်တအ်ဂှ် ညးတအ် ဒုင်သဇိုင် ကုဟိုတ်သဘာဝတုဲ ဖန်ဗဒှ် ဇၞော်မောဝ်ပတိုန် နကဵုမပသောင်ကလး မၞုံကဵုသက်သဳသာဓက ပ္ဍဲဂၠးကဝ်ရုပ္ပဗေဒရ
ကြဴနူ အေန်ပါယျာရဝ်မ ကရေက်ပလိုတ် သရိုဟ်လီုအာတုဲ လညာတ်ဂရိတ် မဆေင်ကဵု ဂၠးတိဂှ် လီုလာ်ကၠုင် ပ္ဍဲကဵုယူရောပ် ရးပလိုတ် ပ္ဍဲအခိင် အကြာ ခေတ်လဒေါဝ်လပါ်စ ပ္ဍဲအခိင် အကြာ အေဒဳ ၄၀၀ ကဵု ၁၀၀၀ ဂှ်ရ
ဆဂး လညာတ်သိပ္ပံတအ်ဂှ် သှ်ေၜက်ဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဂၠးကဝ်မူသလေန် ပ္ဍဲခေတ်ထဝ် အေတ်သလာမ်ဂှ်ရ
လညာတ်သိပ္ပံ နူကဵု ဂၠးကဝ်မူသလေန်ဂှ် ကလေင်ဗၟံက်ပ္တိုန် ကေုာံ ကလေင်စိုပ် ရးယူရောပ်ပလိုတ်ပၠန်ဂှ် ဒှ်ပ္ဍဲအခိင် နူကဵု ၁၀ ကေုာံ ၁၃ ဗွဝ်ကၠံ မဒှ်အရာကလေင်ဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ဒဿနမဆေင်ကဵုသဘာဝ (natural philosophy) နူဂှ် ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ၁၆ ဗွဝ်ကၠံ လပါ်စဂှ် ပရေင်ပြံင်လှာဲမဆေင်ကဵုသိပ္ပံ (Scientific Revolution) ကတဵုဒှ်ကၠုင်[1နကဵု လညာတ်တၟိ ကေုာံ ပရေင်ဆဵုဂဗတၟိ နူကဵု ဗီုပြင်လညာတ်ဒဿနဂရိတ်တြေံတေအ်ရ
နဲကဲမလ္ၚတ် ပရေင်သိပ္ပံဂှ် ဒှ်အရာကိစ္စဇၞော် ပ္ဍဲအရာမခၞံဗဒှ်ပတိုန် ပရေင်လညာတ်သမ္တီမွဲမွဲရ
ကၠာဟွံဂွံစိုပ် ၁၉ ဗွဝ်ကၠံဏီဂှ် ဒၞာဲဘာ ကေုာံ ကွတ်ပညာနာနာတအ်ဂှ် ဟွံဒုင်သဇိုင် ဟွံဒုင်ကေတ် နကဵုနဲကဲလ္ၚတ် မဆေင်ကဵုသိပ္ပံဏီရ
နူဂှ် နူကဵု ဒဿနသဘာဝ (natural philosophy) ဂှ် ပြံင်လှာဲအာ နဒဒှ် သိပ္ပံသဘာဝ (natural science)ရ
သိပ္ပံခေတ်တၟိဏအ်ဂှ် ညးပါ်လဝ် လပါ်ဇၞော်ပိ
၁) သိပ္ပံသဘာဝ (natural science) (မပ္တံကဵု ဇဳဝဗေဒ
ဓါတုဗေဒ
ကေုာံ ရူပဗေဒ) မလ္ၚတ် မပဆေင်ကဵုသဘာဝ နကဵုဗွိုင်မလှဲလးအိုတ်ရ
၂) သိပ္ပံပရေင်မၞိဟ် (social science) (မပ္တံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ်
စိတ္တဗေဒ
ပရေင်မၞိဟ်/မနုဿဗေဒ) မလ္ၚတ်ပရူ ပူဂိုလ် ကေုာံ ဂကောံမၞိဟ် ဗီုမၞိဟ်မွဲမွဲ ဗီုလဵုဆက်စပ် ဒၟံင်ကု မၞိဟ်ဂလိုင်(ဂကောံမၞိဟ်
၃) သိပ္ပံဗီုပြင် (formal science) (မပ္တံကဵု လဝ်ဂျေတ်
ဂၞန်သင်္ချာ
သိပ္ပံကောန်ပျူတာမဆေင်ကဵုတဳအဝ်ရဳ (theoretical computer science) ဒဒှ် မလ္ၚတ် အရာမတၞဟ်ခြာရေင်သကအ်တအ်ရ
ဆဂး အရာလဵု မလုပ်လၟိဟ် သိပ္ပံ အရာလဵု မလုပ်လၟိဟ် သိပ္ပံဟွံသေင်တအ်ဂှ် ဝိဝါဒနွံဒၟံင်ရ
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် သိပ္ပံဗီုပြင်ဂှ် ၜိုန်ရ ပၠုပ်လဝ် ပ္ဍဲစရင်သိပ္ပံကီုလေဝ် အရာတအ်ဂှ် ဟွံတန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု သက်သဳမချပ်ကေတ် (empirical evidence)ရ
နကဵုဘာသာမ္ဂး သိပ္ပံမဆေင်ကဵု လညာတ်ပညာ သွက်ဂွံစကာ နတဲ ဗီုကဵု အေန်ဂျေန်နဳယျာ
ပညာဂဥုဲတအ်ဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် နဒဒှ် သိပ္ပံမစကာနတဲ (applied sciences) neonicsရ
သိပ္ပံဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုပရေင်သုတေသန မဒှ်အရာမကၠောန်ပတိုန် နကဵုဂကောံတၠပညာ ကေုာံ ဌာနမလ္ၚတ်သုတေသနဂမၠိုင် မပ္တံကဵု ဂကောံအေဂျေန်သဳသၟိင်တၠ
ကေုာံ ကမ္မဏဳတအ်ရ
သုတေသန သိပ္ပံ မဒုင်သဇိုင် ကုပရေင်နတဲတအ်ဂှ် လ္ၚတ်ဂၠာဲသွဟ် သွက်ဂွံပါလုပ် ဖန်ဇန် ညံင်ဂွံဇၞော်မောဝ် ပခိုဟ်ပတိုန် ပ္ဍဲကဵု ကဏ္ဍမပ္တိတ်ကပေါတ် သွက်ပရေင်ပိုန်ဒြပ်
ကပေါတ်အရပ်အရာပၞာန်
လွဳလွတ်ပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ မဂွံစဵုဒၞာဲ ပွဳပွူသဘာဝတအ်ရ
ကတိုၚ်လမ္စံက်(အၚ်္ဂလိက်
Black hole)ဝွံ ဒှ်ဒၞာဲ ပ္ဍဲဂၠးအကာသ (spacetime) မၞုံကဵု လျိုင် မဇြိုင်ဗွဲမလောန်ရ
အတိုင် လညာတ်တဳအဝ်ရဳ အစာသိပ္ပံအာင်သတာင် မကော်ဂး တဳအဝ်ရဳ အနုမာန general theory of relativity or GTRမ္ဂး အရာမွဲ မၞုံကဵုလျိုင် မဇြိုင်ခဍင် အသိင်ဓရောတ် (ဝါ) ဓါတ်ဓရောတ်ဍေဟ်လေဝ် ထတ်ခဍင်ရ
ကတိုင်လမ္စံက်ဂှ် ဟိုတ်နူဇြိုင်တုဲ မၞုံကဵု ဓါတ်ဓရောတ် မသကာတ်မြဟ်တုဲ အရာလဵုမွဲလေဝ် ၜိုတ်ရ ဓါတ်လလဳ မပ္တံကဵု လျးတအ် အသိင်ဒမြိပ်ပြဟ် ဗွဲမလောန်ကီုလေဝ် တတ်ၜက် ကတိုင်လမ္စံက် ဟွံမာန်
ဓါတ်ဓရောတ် ကတိုင်လမ္စံက်ဂှ် ဇြောတ်တံင်ဂြဲဖျေဟ်ဏာ ဒးသၠိုင်လုပ် ပ္ဍဲကတိုင်ဂှ် ဖအိုတ်ရ
နကဵုတဳအဝ်ရဳဂှ်ပၠန် ဆက်ဟီုလဝ် ဟိုတ်နူ အရာဇြိုင်င်တအ် ကောံဗာန်ကလောအ် ပ္ဍဲမွဲဒၞာဲဓဝ် ပ္ဍဲကဵုဂၠးအကာသဂှ်တုဲ ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ် ကတိုင်လမ္စံက်မွဲ ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
ပယျဵုဗဝိုင် အရာလဵု မတတ်ၜက်အာ ဟွံမာန်ဂှ် ညးကော်စ event horizon မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဗီုမန် တဝိင်/ဗွိုင် မကတဵုဒှ်မာန် ရ
တဝိင်မကတဵုဒှ်မာန် (event horizon)ဂှ် ၜိုန်ရ ဇၞော်ဗွဲမလောန် ဇၞော်နူတ္ၚဲ
ဇၞော်နူသၞံင် ဗွဲမဂၠိုင် ကဵုလ္ၚီဆကီုလေဝ် ဓါတ်ဓရောတ် မဇြောတ်တံင်ဂြဲကေတ် ကုအရာမတတ်ၜက်အာ လတူဍေဟ် သီုကဵု ဓါတ်လလဳ (ဝါ) ဓါတ်လျးဂှ် အသိင်တုပ် ရေင်သကအ် သီုဖအိုတ်ရ
တုဲပၠန် ပယျဵုဗဝိုင်ဍေဟ်ဂှ်လေဝ် ရံင်ဟွံဂွံညာတ်ကေတ်ရ
ကတိုင်လမ္စံက်ဂှ် ဒှ်ဒၟံင် ညံင်ရဴ ခန္ဓလမ္စံက် (Black body) တုဲ လျး ပၟတ် ဟွံတိတ်ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ အတိုင် တဳအဝ်ရဳ မၜတ်ကၞာတ် ပယျဵုဂၠးအကာသ မကော်ဂး မဟီုမ္ဂး ဓါတ်ဂမ္တဴ မပတိတ်နူ တဝိင်မကတဵုဒှ်မာန် (ဝါ) နူကတိုင်လမ္စံက်ဂှ် ဟိုတ်နူ အသိင်ဓါတ်ဓရေတ်ဍေဟ် မထတ်လောန်တုဲ ကတဵုဒှ် နဒဒှ် ဂၠံင်ဂတးရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဓါတ်ဂမ္တဴဍေဟ်ဂှ် ရံင်ကေတ် ဟွံညာတ်ရ
Category
လိက်ပတ်မန် ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ပံင်ပ္ကောံချူလဝ် နကဵု ညးလွပ် မရပ်စပ်သုင်စောဲ တအ်တုဲ ခၞံဗဒှ်ပတိုန် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ သက္ကုၚုဟ်မွဲရ
ဇၟာပ်ညးအဲ တၞဟ်နဂွံရပ်စပ် လောဲသွာတုဲ ကဵုလဝ်ယၟု ဝဳကဳတုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ် နကဵုမုက်လိက်ဝေပ်သာ်မွဲရ
ညးလွပ်တအ်လေဝ် ဇၟာပ်အခိင်အခါ နာဍဳဟွံခြာ ဗီုညးကဵုညး ဖန်ပလေဝ်ဒါန် ချူစုတ်ဒၟံင်တုဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ဒှ်ကၠုင် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ မဍိုက်ပေင်တဴ ကဵုပရူပရာနာနာမွဲရ
ပ္ဍဲဝဳကဳပဳယာမန်ဝွံလေဝ် ယြဴညးလဵုမွဲ ဟွံဟီု အတိုင်သၞောဝ် မလိက် ယူနဳကုဒ် (Unicode)Font ၅
၂ ဂှ် ဒ္ဂေတ်ဗက်တုဲ ဗှ်ကေတ်မာန်
စၠောအ်ချာဲကေတ်မာန်တုဲ သီုချူပတိုန် ဗွဲမဗၠးၜးမာန်ရ
ဆက်ဗှ် Full article
နွံပၟိက် ကောန်ဍေင် သွက်ဂွံတက် လိက်မန်ကီု သီုလိက်ဗၟာ နကုသၞောတ်ယူနဳကောဒ်မ္ဂး တံင်ဂြဲကေတ် နူ KeymanWebဏအ်ညိ
တင်သမ္တီ ပ္ဍဲ စက်ဇကုဂှ် ဒးတင်စုတ်လဝ် ၜါသာ်
ဝဳကဳပဳဒဳယာ- တိုင်ခဳ မသုန် (ဝါ) သဳလ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ (၅) Full article
ချူလိက်ပရေင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမ္ဂး အရာမဒးတီလဝ်ထေက်တအ်ဂှ် ဆက်ဗှ်ကေတ် ဒၞာဲဏအ်
ညးပကင်ရင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဟီုဂှ် မုတာလျိုင်နွံရော
ဆက်ဗှ်ကေတ် ဒၞာဲဏအ်
ညးပကင်ရင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာမန်
နွံပၟိက် မိက်ဂွံ လုပ်ကၠောန် ယိုက်ဂၠေင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမန် နဒဒှ် မၞိဟ်ပကင်ရင်မွဲမ္ဂး အာတ်မိက်ကေတ် ပတိုန်ဂလာန် ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ်ညိ
ပ္ဍဲကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ဂှ် ဟိုတ်နူ ဗျူရဝ်ဂရေတ် ဇကုအပိုင် ဟွံမဲတုဲ တင်မပတိုန်ထ္ၜး ပ္ဍဲမုက်လိက်ဏအ်ဂှ် သ္ဒးကလေင်ပတိုန် ပ္ဍဲကဵု Steward requests/Permissions ရ
ပတိုန်ဂလာန် နဒဒှ် မၞိဟ်ပကင်ရင် တာမ်ပလိက် Template ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အရာ မကၠောန်လဝ် ကိုန်ဂစိုတ်တုဲ ကပ်ပဳကေတ်တုဲ သၠာဲစုတ် တင်ဂၞင်ဂမၠိုင်မ္ဂး ဍေဟ်မံက်တိတ်ကၠုင် ဗီုမဖျေဟ်လဝ် ကိုန်ဂစိုတ်ဂှ်ရ
သွက်ဂွံ ကပ်ပဳကေတ် တာမ်ပလိက် မဆေင်ကဵု ပူဂိုလ်တအ်ဂှ် ဍဵုဗှ်ကေတ် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ညိ
Full article
နကဵုသၞောတ်မ္ဂး ဇၟာပ်မုက်လိက်ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ပရူဗွဲသၟဝ်ဝွံ သ္ဒးနွံရောင်ဂှ် ညးတအ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ
ပရူတအ်ဂှ် ကၠာဲကေတ် နူကဵုဘာသာဇကုမခံင် ဥပမာ နူဘာသာအင်္ဂလိက်တုဲ ကၠာဲဗဒှ် နကဵုဘာသာမန်ညိ
ပရူမကၠာဲလဝ်တုဲတအ်ဂှ် ကဵုစၞောန်စုတ်လဝ်ကဵု ဗီုမန် ဗဒါဲဂှ်ညိ
Full article
မန် ဘာသာမန် (ဗျန်မန် သဒ္ဒါမန်) ယေန်သၞာင်မန် ရးနိဂီု ယဲကေန်သာ ယဲဏမ်ဍာတ် ယဲဂြိုဟ်ဂုဟ် ယဲကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ် ၂၀၁၉ ခရေတ်ယာန် အေဿလာမ် ဗုဒ္ဓ ဟိန္ဒူ ဇိနဘာသာ ဂျူ သိခဘာသာ (ဘာသာသိခ်) သၠပတ်သမ္မာ ဇဳဝဗေဒ ဓာတုဗေဒ နက္ခတ္တဗေဒ ဘူမိဗေဒ စိတ္တဗေဒ ရုက္ခဗေဒ ရူပဗေဒ သတ္တဗေဒ ဂဳတ (ဒွက်) လိက်ပတ် (ကဗျ ဝတ္ထု) ပါန်ကွတ် ဗိသုကာ မနုဿဗေဒ ပရေင်ပညာ (ဘာ တက္ကသိုလ်) ဒဿန ဘာသာဗေဒ ဓမ္မသာတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပညာလိင် ဂြိုဟ် ဂၠးတိ တိုက် (အမေရိကသမၠုင်ကျာ အမေရိကသၟဝ်ကျာ အာဖရိက အာရှ အန္တာတိက ဥရောပ အဝ်သတြေလျာ) ကောန်ပျူတာ ပရေင်ဆက်စၠောအ် သောပ်ဝလ် ဓာတ်လလဳ အေန်ဂျေန်နဳယာ ဝင် ဝင်မန်
သာသနာကျာ် ဗုဒ္ဓဘာသာမန် ဓရ်မ္ၚဵု-ဗုဒ္ဓ - ဓမ္မ - သံဃာ ဗုဒ္ဓဘာသာ(အၚ်္ဂလိက်
Buddhism)ဂှ် ဒှ်ဘာသာမစ္ၜုဲစ္ၜော် ဇၞော်မရနုက်ကဵု ပန် ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်[၁]မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် မစ္ၜုဲစ္ၜော် သီုဖအိုတ် ၅၂၀ ပြကောဋိကိုဋ်ပြင်င် (ဝါ) လၟိဟ်မၞိဟ်ဂၠးတိ ၇ ပြင်င်တုဲ ကုညးစ္ၜုဲစ္ၜော်ဗုဒ္ဓဘာသာဂှ် ညးကော်စ ကောန်ဗုဒ္ဓဘာသာ (Buddhists)ရ
၂][၃]အခိုက်ကၞာ
ဓဝ်ပတှ်ေ ကေုာံ ဇၞော်ပၟဝ်/ဘာဝနာ နူဘာသာတမ်တအ်ဂှ်လေဝ် ပကောံစုတ်လဝ် ပ္ဍဲဗုဒ္ဓဘာသာကီုရ
တမ်မူလ ဗုဒ္ဓဘာသာဂှ် ကၠုင်နူ ဍုင်အိန္ဒိယ ခေတ်တြေံ နူအခိုက်ၐ
ြမဏ/သမဏ အကြာခေတ်ဗဳသဳ ၆ ကဵု ၄ ဗွဝ်ကၠံတုဲ ပြးဇးအာ ပ္ဍဲအလုံမွဲ ရးအာရှရ
ပ္ဍဲဗုဒ္ဓဘာသာဂှ် ဂိုဏ်ဇၞော် နွံၜါ မကော်ဂး ဂိုဏ်ထေရဝါဒ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဂိုဏ်ဝါဒညးဇၞော်ထေရ် ကေုာံ ဂိုဏ်မဟာယာန မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဂိုဏ်ယာန်ကွဳဇၞော် ရ
တင်ရန်တၟအ် အဓိကဗုဒ္ဓဘာသာ ခေတ်တြေံဂှ် သွက်ဂွံဇၞးကေတ် (ဝါ) သွက်ဂွံတိတ်ဗၠး နူကဵုဒဒိုက် ကေုာံ နူဘဝသံသာ မဒးချိုတ် ဒှ်တုဲ သွက်ဂွံလုပ်စိုပ် နိဗ္ဗာန် ဟွံသေင်မ္ဂး သွက်ဂွံအာစိုပ် ဒဒှ်ကျာ်ရ
၄][၅][၆] မၞိဟ်တအ်ဟီုဂးမံၚ်ဂလာန်မ္ဂး သံသာဂှ် ဒှ်ဂလာန်တိတ်ကၠုၚ်နူပါၚ် ကျာ်တြဲဂေါတမရ
စပ်ကဵုသံသာတွံလဝ်ဗွဲတြး ပ္ဍဲပိဏဋကတ်ပိ ကျာ်တွံလဝ်ဗွဲတြးနွံရ
ဝါဒကျာ်တြဲ ဂေါတမဂှ် ဒှ်ဝါဒဒုၚ်လဝ်တဲကဵု သံသာရ
ဒှ်ကျာ်တုဲ ဂလာန်ဟီုကၠာအိုတ် (ပထမ ဗုဒ္ဓဝစန) ဂှ် ဒှ်ဂလာန် စပ်မံက်ကဵု သံသာရ
ပ္ဍဲဂလာန်အကြဳု အနေကဇာတိသံသာရံဂှ် ဘဝဗွဲမဂၠိုၚ် အဲဒးဂေတ် ကၠုၚ်သံသာတုဲရ
ပွမ္ဒးတန်ကၠုၚ် ပဋိသန္ဓိဂၠိုၚ်ၚ်ကဵုဝါဂှ် ဒဒိုက်ဇၞော်ကွေံရ
ဂလာန်မပ္တံသာ်ဝွံ ဒှ်ဂလာန်ကျာ်တြဲဂေါတမ ဒုၚ်လဝ်တဲသံသာရ
သံသာဝါဒဂှ် ဒှ်ဝါဒကျာ်ဒုၚ်လဝ်တဲရ
ဂွံကၠုၚ်က္တဵုဒှ်ကျာ်လၟုဟ်လုကဴပန်အသၚ်ဃဲကဝ် ပရဲမွဲမဟာလက်ကဝ်ပ္တန်ကၠုၚ်ပါရမဳ အခိၚ်ပါရမဳဍိုက်ပေၚ်တုဲဟေၚ် ဂွံကၠုၚ်က္တဵုဒှ်ကျာ် ဂလာန်ကျာ်ဟီုမြော်ပ္တိတ်သာ်ဝွံ ဒှ်ဂလာန်ဒုၚ်တဲကဵု သံသာ ဒးဂေတ်မံၚ်သံသာဍာံရောၚ်ဂှ် ဂကူ ဗုဒ္ဓဘာသာတအ် ဒးပတှေ်ထေက်ရ
လ္တူဂလာန်ဏံ မိက်ဂွံသၟာန်မ္ဂး သၟာန်မာန်ရ
သံသာမ္ဂး ဣလဵုဍေံရော- မုရဴဂွံကော်ခဴစသံသာရော ဂလာန်သွဟ်ဏံ ထေရ်နာဂေသန ဟီုသှ်လဝ်ကဵုသၟိၚ်မေလိုန်နွံရ
ယွံသၟိၚ်ဇၞော် ယြဴမၞိဟ်မွဲ (သတ်မွဲ) က္တဵုဒှ်ပ္ဍဲဘုံဏအ်ဒၞဲါဏအ်တုဲ ဒးချိုတ်အာပ္ဍဲဘုံဏအ်ဒၞဲါဏအ်နွံရ
ချိုတ်နူဘုံဏံဒၞဲါဏံတုဲ အာက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲဘုံတၞဟ်ဒၞဲါတၞဟ်နွံရ
က္တဵုဒှ်ပ္ဍဲဘုံတၞဟ် ဒၞဲါတၞဟ်တုဲ ဒးချိုတ်အာပ္ဍဲဘုံဂှ် ဒၞဲါဂှ်ပၠန်တုဲ အာက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲတၞဟ် ဒၞဲါတၞဟ်ပၠန်ရ
ယွံသၟိၚ်ဇၞော် ပွမချိုတ်ဒှ် ချိုတ်ဒှ်သာ်ဝွံဂှ် သံသာညးကော်စရ
အ္စာ အဋ္ဌကထာ အဋ္ဌသာလဳနဳကဵုသွဟ်ပၠန်ဂှ် လၟေၚ်ခန္ဓ အာယတန ဓါတ်က္တဵုဒှ် ဟွံပိုတ်သ္ကိုတ်ဂှ် သံသာညးကော်ခဴစရ
သံသာဟီုဂှ် သရုပ်တုဲဟီုမ္ဂး လၟေၚ်ချိုတ်ဒှ်ချိုတ်ဒှ် ဟွံပိုတ်သ္ကိုတ် ဒှ်မံၚ်ထပ်ကဵုထပ်ဂှ် သံသာသ္ဂးရ
သံသာ သံသာ ဟီုမံၚ်ဂှ် ချိုတ်မံၚ်ဒှ်မံၚ်မွဲ ဘဝတုဲမွဲဘဝပၠန် ချိုတ်ဒှ်ချိုတ်ဒှ်မံၚ်ထပ်ကဵုထပ် ဂၠိုၚ်ကဵုဘဝဂှ် သံသာသ္ဂးရ
ထေက်ကဵု ဒးစွံသတိဂှ် သတ္တအ်ဒးဂေတ်မံၚ် သံသာမွဲဘဝတုဲ မွဲဘဝပၠန်ဟီုဂှ် ရုပ်နာံဘဝဏံ ပြံၚ်ကၠောံအာဘဝတေံတုဲ ချိုတ်ဒှ်မံၚ်ရောၚ် သာ်ဝွံ လ္ပဖျေံစိုတ်ညိ ရုပ်နာံဘဝဏံရ အာက္တဵုဒှ်ဘဝဂတတေံ လ္ပပတှေ် လ္ပဟီုအိုတ်ညိ
ဒုၚ်ယၟုဂကူဗုဒ္ဓဘာသာတုဲ ယဝ်ပတှေ်ယဝ်ဟီုသာ်ဂှ်မ္ဂး ဒှ်သဿတဒိဌိ လညာတ်ကွေတ်ဗၠေတ်မွဲရောၚ်
ဒှ်လညာတ်ဗိုန်မွဲကရေက်ရောၚ် သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ် ရုပ်နာံဘဏံချိုတ်တုဲ ပိုတ်အိုတ်အာ ဘဝဏံရ မုဟွံဆေၚ်ကဵု ဘဝဂတတေံရ
သာ်ဝွံလေဝ်ဟီုဟွံဂွံ ဒှ်ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိလညာတ်ဗၠေတ်ချိုတ်တုဲ အိုတ်ပၠန်ရောၚ်
ကွေတ်ဗုဒ္ဓဘာသာဂှ် ဒှ်မံၚ်အြကာ ဒိဋ္ဌိၜါဏံရောၚ်
ရုပ်နာံဏံအာက္တဵုဒှ် ဘဝဂတတေံလေဝ်ဟွံသေၚ် ရုပ်နာံဏံပိုတ်အိုတ်အာ ဘဝဏံရလေဝ်ဟွံသေၚ် ကျာ်တွံထ္ၜးလဝ်ဒဒှ် က္တဵုဒှ်ဂတတေံဂှ် ဟိုတ်နူဟွံနွံတုဲ ဖဵုက္တဵုဒှ်ရလညာတ်ဒဒှ်ဍာံ (ဟိုတ်ကဵုဖိုလ်) ဒုၚ်တဲမာန်မ္ဂး ဒှ်ဗုဒ္ဓဘာသာဍာံမွဲရ
သ္ဘဴဍေံဇိပ်ဂၠိပ် ဇြိုဟ်နက်မံၚ်ရောၚ် ဒးချပ်စၚ်ခြၚ်နကဵုညာဏ်ဍာံဍာံရောၚ်
စပ်ကဵုပရေၚ်ကိစ္စ ဒဒှ်ဏံ သၟိၚ်မေလိုန် ရုပ်နာံဘဝဏံ ဟွံပြံၚ်အာမွဲသာ် ဂွံဒှ်ဘဝဂတတေံဂှ် ဟွံပတှေ်ဟွံစှ်ေစိုတ်တုဲ ဆက်သၟာန်လဝ် မှာထေရ်နာဂသေန (နာဂသိုန်) နွံရ
ယွံတၠဳပိုန် ဒဒှ်ဏံညံၚ်အဲဍိက်ဂွံပတှေ်စှေ်စိုတ်မာန်ဂှ် တၠဳပိုန်ထ္ၜးကဵု ဥပမာမွဲညိကျာ်
ယွံမရာဇ်သၟိၚ်ဇၞော် သၟတ်တြုံမွဲ နူပၟတ်ပၞာၚ်တေံဍေန်စၠောံ ကေတ်နၚ်ပၟတ်ပၞာၚ်မွဲတၞုၚ်ရ
ပၟတ်နူပၞာၚ်တေံကၠောံကၠုၚ်ပၟတ်ပၞာၚ်ဏံဟာ - သၟိၚ်ဇၞော် ဗီုလဵုညာတ်ရော- ယွံတၠဳပိုန် ပၟတ်ပၞာၚ်တိုၚ်တေံ ကၠောံကၠုၚ်ဟွံသေၚ်ရ
ယဝ်ကၠောံကၠုၚ်မ္ဂး ပၟတ်ပၞာၚ်တိုၚ်တေံ ဒးပၠိုတ်အိုတ်အာရောၚ်
လၟုဟ်ပၟတ်ပၞာၚ်တိုၚ်တေံလေဝ် နွံမံၚ်ဏီဖိုဟ်ရကျာ်
ဟိုတ်ဂှ်ရ ရုပ်နာံနူဘဝဏံ ဟွံပြံၚ်ကၠောံအာမွဲသာ် အာတန်ပဋိသန္ဓိဘဝဂတတေံရ
ယွံတၠဳပိုန် ထပ်ထ္ၜကဵုဥပမာမွဲပၠန်ညိကျာ်
ယွံသၟိၚ်ဇၞော် ကာလသၟိၚ်ဇၞော် ဍောတ်တ်တေံ ကေၚ်ဗ္တောန်လဝ်ကဗျဇရၚ်အ္စာဂှ် သၟိၚ်ဇၞော်ကေၚ် သမ္တီလဝ်နွံဟာ
ကေၚ်နွံမံၚ်ရကျာ်
ကဗျသၟိၚ်ဇၞော်ဂွံလဝ်ဂှ် ပြံၚ်ကၠုၚ်နူအ္စာတေံဟာ ဟွံပြံၚ်ရကျာ်
ယွံသၟိၚ်ဇၞော် တုပ်ဗီုသာ်ဂှ်ကီုရ
ရုပ်နာံနူဘဝဏံ ဟွံပြံၚ်ကၠောံအာ မွဲသာ် အာပ္တန်ပဋိသန္ဓိဘဝဂတ (အနာဂတ်)တေံရ
ဘဝပိုဲသတ်တအ် ဒးဂေတ်မံၚ်သံသာဏံ ရုပ်နာံဘဝဏံတုပ်ကဵု ရုပ်နာံဘဝတေံရလေဝ်ဟွံသေၚ် တၟေၚ်အာနူရုပ်နာံတြေံတေံလေဝ်ဟွံသေၚ် တုပ်ကဵုဍာ်တှ်ကဵု ဍာ်တှ်ဓမ်ကီုရ
ဍာ်တှ်ဓမ်ဂှ် ဍာ်တှ်ဇေတ်တ်ဟွံသေၚ် ဍာ်တှ်ဇေတ်တ်ဟွံမွဲလေဝ် ဍာ်တှ်ဓပ်ဒှ်ကၠုၚ်ဟွံဂွံကီုရ
ဗွဲစၟတ်ဍာံပြဂှ် ဟိုတ်နူဟိုတ်ရုပ်နာံဘဝဏံနွံတုဲ ဖိုလ်ရုပ်နာံဘဝဂတဒှ်ကၠုၚ်ရ
ဒှ်ကၠုၚ်ဗွဲအစောံ ဟိုတ်ကဵုဖိုလ်ရောၚ်
ဒဿနဝွံ ဒှ်ဒဿနကျာ်တြဲဂေါတမဍာံမွဲရ
ဟိုတ်နူချိုတ်ဒှ် ချိုတ်ဒှ် ပြံၚ်မံၚ်ဘဝထပ်ကဵုထပ် ဂၠိုၚ်ကဵုဝါတုဲ တရဴသံသာဂှ် သ္ၚောဲမံၚ်ရောၚ် တၠပညာတအ်ဟီုတွံမံၚ်ရ
ညံၚ်ရဴဟွံညာတ်သၚ်ဗၚ်ၜဳမှာသၟိတ်ကီု
တမ်ကၞောတ် သံသာလေဝ် ညာတ်ကေတ်ဟွံမာန်ရ
ပၞောဝ်ကဵုတရဴဂၠိၚ်ဂမၠိုၚ် တရဴသံသာ မွဲဂၠိၚ်အိုတ်ရ
ဖေက်ဒဒိုက်ဝဋ်သံသာမ္ဂး ဂၠံၚ်နဲဂွံဗတိုက်သံသာဂှ် ကျာ်တြဲတွံထ္ၜးလဝ်နွံရ
လ္တူဂၠံၚ်ဏံပတှေ်တုဲကၠောန်မ္ဂး သံသာပိုတ်မာန်ရ
သာသနာကျာ် သှေ်မံၚ် (၁၄၄၄) သၞာံဏီ နူကျာ်တြဲဂေါတမက္တဵုဒှ်တုဲ ဒဵုစိုပ်သာသနာ ကျာ် (၅၀၀၀) သၞာံအိုတ် လၟိဟ်သတ်ကျာ်ဒးဟံၚ်ပြာ်ဖျဴနိဗ္ဗာန်ဂှ် (၂၄) အသၚ်ဃဲ (၆၀) နိလဟုတ်ဒးပေၚ်ရောၚ်
ကျာ်တြဲဂေါတမ ဂွံမံၚ်အယုက်ဂၠေံတုဲ လုကဴ (၄၅) ဝှ်ကျာ်ဟံၚ်ပြာ်ဖျဴဏာသတ် (၄) အသၚ်ဃဲ (၆၀) နိဟဟုတ်ဏီတုဲ ဒးစွံလဝ်သာသနာ (၅၀၀၀) သၞာံဏီရ
ပ္ဍဲလၟိဟ်သၞာံသာသနာဏံ သတ်သှ်ေမံၚ် (၄) အသၚ်ဃဲကဵု (၆၀) နိလဟုတ်ဂှ် ဒးပေၚ်လၟိဟ်ဍာံဍာံရောၚ်
ကောန်ဂကူမန်ပိုယ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠၚ် လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ပ္ဍဲဗုဒ္ဓဘာသာအိုတ်ရ
ပရေၚ်ဘာသာဝွံ တၞီလုပ်မံၚ်ပ္ဍဲပရေၚ်အခိုက်ကၞာမန် မွဲပြကာကီုရ
ကောန်ဂကူမန်တံ သၟိက်မိက်ဂွံဒုၚ်စသိုၚ်အာဲကၟာဲသာသနာတုဲ သ္ပထပိုယ်
သ္ပပယျၚ်အိုတ်ရ
ဂလာန်မ္ဂး "သ္ပထပိုယ်
သ္ပပယျၚ်"ဂှ် သ္ပသာမဏဳ
သ္ပခမဳ ရဴသာ်ဝွံလေဝ် သ္ဂးတဴနွံကီုရ
မာတာပိတု ဂုဏံ အနန္တံ" ဂုဏ်မိမၜါဟီုဂှ် သွက်ဂွံပ္တောံၜတ်ဟွံမွဲရ
ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဝွံဟေၚ် သွက်ဂွံခၠေဝ်ရော်ဂုဏ်မိကဵုမၜါဂှ် ကောန်တြုံတြုံမန်ဂမၠိုၚ် ကာလဂွံအာယုက် (၁၀-၁၂)သၞာံပြၚ်ၚ်တံဂှ် မိကဵုမၜါ ဒုၚ်ကဵုဒကာတုဲ သ္ပတဴထပိုယ်သာမဏဳရ
ကာလပေၚ်အာယုက် (၂၀)သၞာံမ္ဂး မိကဵုမၜါ ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ပဒကာတုဲ သ္ပတဴခမဳအိုတ်ရ
ကောန်ဂကူမန်ပိုယ်ဗွဲမဂၠိုၚ် ဂယိုၚ်တဴလမျီုနကဵုကမၠောန် ကၠအ်
ဝါဗ္ၚ သၟးဂၠိုၚ်ဒၟံၚ်တုဲ
ပ္ဍဲအကြာဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ဂိတုစဲ ဂိတုပသာ် အခိၚ်ကမၠောန်သၠးခိုဟ် ဥတုရာသဳလေဝ်ဒးရး သွက်ကောန်
သွက်ကောန်စဴတံဂမၠိုၚ် ဂွံသ္ပခမဳ
သာမဏဳဂးတုဲ
ရုဲစှ်တ္ၚဲခိုဟ်တ္ၚဲပြဲ အာတ်ပါန်အခေါၚ် အာကေတ်ကသပ်ဂၞန် ပ္ဍဲဇရေၚ်ကျာ်ဇၞော်အ္စာတံအိုတ်ရ
ကာလစိုပ်အခိၚ်ပြာပ်တိုန်ဇရေၚ်ဘာမ္ဂး နူဌာန်သ္ၚိဏံ မိမ
ညးဇၞော်ဇၞော်ဂမၠိုၚ်တံဂှ် မိန်ယိုက်ကေတ် ဗဗေၚ်သ္ၚာ ဝုတ်တ်တံဂှ် ယိုက်ဏာဂၞဳ
ထကဝ်
ယဵုဏာဍာ်နုၚ် ဓုပ်ပၞာၚ်သ္ဍဴနာနာသာ်တံဂှ်တုဲ ဂၠောဲတိုန်အာဘာရေၚ်ၚ် ဗွဲလၟေၚ်ၚ်
လက္ကရဴဂှ် ကဝါ်ဏာလၟောဝ်ထပိုယ်
လၟောဝ်ပယျၚ် နကဵုမၞိဟ်
နကဵုစိၚ်ချေံ
နကဵုခုၚ်ဒၠာဲ ကဝါ်ကြေဝ်ဂေတ်ကွာန်တုဲ ပြာပ်တိုန်ဇရေၚ်ဘာတေံရ
အခိုက်ကၞာကွာန်လ္ၚဵုဂှ် သီုကဵုကွိၚ်ကွိုက်
လှ်ေဒယှ်ေလေဝ်နွံတဴ ဂွံဆဵုကေတ်ရ
မၞိဟ်တြုံမၞိဟ်ဗြဴ ရဲယိုက်မိန်ဗဗေၚ်သ္ၚာဂၞဳထ္ကဝ်တံဂှ် ကာလစိုပ်ဘာမ္ဂး ကွာ်ဂေတ်ဘာ "ပဒက်သိုန်" ပိလ္တန်ရ
ဗ္ဒက်သိုန်မ္ဂးဂှ် ဂေတ်လ္ပာ်တဲပုၚ် သ္ဂးတဴရ
ညးကဝါ်နၚ်လၟောဝ်ထပိုယ်
လၟောဝ်ပယျၚ်တံဂှ် စိုပ်ဘာမ္ဂး ဂေတ်ဘာပိဗ္ဂေတ် ကးသော်က္ဍိုပ်တုဲဒှ်အိုတ်တုဲ ယိုက်ပ္တိုန်ဏာဘာရ
ကာလဂှ် တၠဳပိုန်သၚ်ဂမၠိုၚ်ဗှ်ဖ္ဍောတ်ပါဠိမ္ၚဵုတုဲ ကျာ်ဇၞော်အ္စာပ္တိုန်ကဵုထပိုယ်ရ
အာယုက်စိုပ်မ္ဂး နူဘဝထပိုယ်ဂှ် ဆက်ဗှ်ပ္တိုန်အာကဵု ဘဝခမဳမပြဲပြဲရ
ကောန်ဂကူမန်ပိုယ်ဂှ် ဟိုတ်နူလျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက် ပ္ဍဲကွေတ်ဗုဒ္ဓဘာသာဂှ်ကီု
ရန်တၟံကဵုတၠဳပိုန်ကျာ်တြဲတွံလဝ် သွက်မိကဵုမၜါ ဂွံဒုၚ်စသိုၚ်အာဲကၟာဲသာသနာမပြဲပြဲကီု ဓဝ်သဒ္ဓါပတှ်ေနွံသာ်ဏံတုဲ က္လိဂွံကောန်တြုံမ္ဂး သွက်ဂွံဒှ်အာမဗဳဇပါရမဳပ္ဍဲသာသနာတၠဳမၞုံကဵုပိုန်ကျာ်တြဲတုဲ ဒုၚ်သ္ပကဵုဒကာ ထပိုယ်
ခမဳအိုတ်ရ
လ္ပာ်မိအံက်ဂှ် ဟိုတ်နူဒှ်ဒၟံၚ်ဘဝမၞိဟ်ဗြဴတုဲ အခေါၚ်သွက်သ္ဂောံဒှ် ဘဝထပိုယ်ခမဳဂှ် ဟွံသၟတ်ရထတုဲ က္လိဂွံကောန်တြုံရတ်မ္ဂး ယဝ်ကောန်တြုံရတ်ဂှ် ဂွံအာစိုပ်ဒှ်ဘဝထပိုယ်ခမဳမပြဲပြဲမ္ဂး မိအံက်တၠဂုဏ်ဂှ်လေဝ် ညံၚ်ကဵုက္လိဂွံအာစိုပ်ဒဒှ် ဘဝထပိုယ်ခမဳကီု ဂွံဒုၚ်စသိုၚ်ဖိုလ်သာ်ဏံ ဟိုတ်နူတၠဳမၞုံကဵုပိုန်ကျာ်တြဲတွံလဝ် နွံတဴဒၟံၚ်သာ်ဏံတုဲ ကုကောန်ဂကူမန်ဗုဒ္ဓဘာသာ ညးမလၟောဝ်လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ပ္ဍဲသာသနာတၠဳမၞုံကဵုပိုန်ကျာ်တြဲဂမၠိုၚ် က္လိဂွံကောန်တြုံရတ်မ္ဂး ကဵုသ္ပတဴထပိုယ်
ခမဳဘဝမသၠုၚ်ပြဲရ
ယဝ်ရဟွံဂွံသ္ပထပိုယ်ခမဳမ္ဂး ညးဟွံပၠောပ်အဝေါၚ်မၞိဟ်တြုံရောၚ်
သီုဟွံဂွံသ္ပထပိုယ်ခမဳမွဲသာ်ဏီတုဲသွက်ဂွံသ္ပဒ္တဴအိန်ထံၚ်ဂှ်လေဝ် မိမညးဇၞော်ဇၞော်တံ ညးဟွံမိက်ကဵုအခေါၚ်ဖျေံဒၞာဲ အခိုက်ကၞာပြဝေဏဳ ကောန်ဂကူမန်ပိုယ် နွံတဲဒၟံၚ်သာ်ဝွံရ
အခိၚ်ကာလအာယုက်ပေၚ် (၂၀)သၞာံမ္ဂး ကောန်တြုံတံဂှ် ဒးသ္ပခမဳရောၚ်
ပရိက္ခရာဒ္စာံမ္ဂးဂှ် ၁
သ္ကိုပ် ၂
သ္ပိုၚ် ၃
သ္ၚာ ၄
ကာယဗန် (ပ္ဍဲပန်) ၅
ဗဗေၚ် ၆
ၜုန်ကးသော်က္ဍိုပ် ၇
တၞိၚ် ၈
ခ္ဍိုဟ်ဍာ် (မ္ၚးပန်) ပ္ဍဲပန် မ္ၚးပန် ပံၚ်ဒှ်ပရိက္ခရာဒ္စာံရ
ဣဝွံ ဒှ်အရပ်အစပ်သွက်ခမဳရောၚ်
ကရေင်ဗတာင် (ဗၟာ
ကရင်ဖြူ) ဂှ် ဒှ်ဂကူကရေင် မပဒတဴ ပ္ဍဲခရိုင်တံင်ငူ
ဒှ်ဂကူကရေင် မပဒတဴ ပ္ဍဲလတူဒဵုဂၠိုင်ရ
ဂကူကရေင်ဗတာင်ဝွံ ဗွဲဒိုဟ်သၟဝ်ကျာမ္ဂး ခရိုင်ရမေန်သင်
ဗွဲဒိုဟ်သၠုင်ကျာ ကဵု ဗမံက်မ္ဂး စိုပ်ကဵု တွဵုရးကရေင်ဍာဲ မြဴသာ်ဝွံ ပဒတဴဒၟံင်အိုတ်ရ
၁] ပ္ဍဲဇိုင်ၜဳပံင်လံင်ဂှ်မ္ဂး ဒေသလွယ်လုမ် ကဵု ဒေသဒဵု မနွံ လပါ်ဗမံက်ကဵု သၟဝ်ကျာ ပျေန်မနာဂှ်လေဝ် ပဒတဴဒၟံင်ကီုရ
ဂကူကရေင်ဗတာင်တအ်ဂှ် လဆောဝ်မ္ဂး ပၠုပ်စုတ်လဝ် ပ္ဍဲစရင် ဂကောံဂကူကရေင်ဘွယ် လေဝ် နွံမာန်ကီုရ
မာဗု ဗီုဏအ်လေဝ် ကော်ဒၟံင်ကီုရ
ဂိတုကထိုန် (အၚ်္ဂလိက်
Kartik (month)) ဂှ် ဒှ်ဂိတု မရနုက်ကဵု ဒစာံ ပ္ဍဲကြက္ကဒိန်မန်
ဟိန္ဒူတုဲ ဗွဲမဂၠိုင် ဒတုံဒၟံင် ပ္ဍဲကြက္ကဒိန်ဂရေဂေါရိယာန် ဂိတုအံက်တဝ်ပါ ကဵု ဒဳဇြေန်ပါရ
ပ္ဍဲကဵုကြက္ကဒိန် ဗေင်္ဂလဳ
မာဲထိလဳ
နဳပဝ်တအ်မ္ဂး နွံပ္ဍဲ ဂိတုမရနုက်ကဵု ထပှ်ရ
ဝေါဟာရ ကထိုန်ဂှ် ကၠုင်နူ သံသကြိုတ် कार्तिक ကာရ်ထိက
ဂိတုကထိုန်ဝွံ ဟိုတ်နူ မဒှ်ဂိတုကြဴနူ ဥတုဗြဲ ကေုာံ ခမဳသင်ဗုဒ္ဓဘာသာတအ် မသှ်ပဝါတုဲ ဒှ်အခိင် ကောန်ဗုဒ္ဓဘာသာတအ် မကၠောန်သဘင်လလးကထိုန်ရ
ကထိုန်ဂှ် ကၠုင်နူ အရေဝ်သံသကြိုတ် ကာရ်ထိက
ကြထိက်
ကထိုက်
ကထိုန်
ဒုင်သဇိုင် နူသံသကြိုတ်တုဲ နကဵုဘာသာဗေင်္ဂလဳဂှ် ချူ ကာထိက် কার্তিক Kartik
ဟိန္ဒဳ ကာတိက कार्तिक Kārtika
ဂူဇရတဳ ကာရ်တက် કારતક Kārtak
ကာနဒ ချူ ಕಾರ್ತಿಕ
သြဒိယာ କାର୍ତ୍ତିକ
မာဲထိလဳ कातिक
မရထဳ कार्तिक
နဳပဝ် कार्त्तिक
တေလုဂူ కార్తీకం
တမိလ် கார்த்திகை
သဘင်အဓိက ပ္ဍဲကဵုဂိတုကထိုန်ဂှ် ဒှ်သဘင်လလးကထိုန် မဒှ်သဘင် မကဵုဒါန်သ္ၚာ ကုလကျာ်မတိတ်နူ ဒဂိုန်ဝှ်တအ်ရ
ပ္ဍဲကဵု တ္ၚဲကထိုန်ပေင်ဂှ် ပြိုင်တုတ်သ္ၚာတုဲ ကဵုဒါန် ကုကျာ်တအ်လေဝ် နွံကီုရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ဒါန်သ္ၚာပံင်သကူလေဝ် ကဵုပ္ဍဲဂိတုကထိုန်ဝွံကီုရ
ဒါန်သ္ၚာပံင်သကူဂှ် အလဵုညးတၠဒါန် အာဗဂိန် ကဵုခမဳသင် မွဲမွဲဇကု ဟွံသေင်
သ္ၚာတအ်ဂှ် အာဖျေဟ်စွံလဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဗတံ ဒၞာဲမၞိဟ်မအာကၠုင်အောန်တုဲ ချူစွံလဝ် ဒါန်ပံင်သကူ ရ
ကုလကျာ် မဆဵုကေတ်ဂှ် ဒုင်ကေတ် ဒါန်သ္ၚာပံင်သကူဂှ်ရ
သဘင်မွဲပၠန် ဒှ်သဘင်ဍေန်ပၞာင်သ္ဍဴ နကဵုဘာသာဗၟာ တန်ဆောင်တိုင်ပွဲတော် ရ
သဘင်ဍေန်ပၞာင်သ္ဍဴဝွံ ပ္ဍဲကဵုအလင်္ကာ ၁၂ ရာသဳခေတ်တြေံဂှ် ဟွံဂွံဆဵုကေတ်တုဲ ပ္ဍဲကဵုမန် ကၠောန်စအောန်ဒၟံင်ညိရောင် ထေင်ကေတ်ရ
ဆက်လ္ၚတ်ရံင် ပရူသဘင်ဏအ်မ္ဂး ဂွံဆဵုကေတ် ဒဒှ်ရ သဘင်ဍေန်ပၞာင်သ္ဍဴ ပ္ဍဲဂိတုကထိုန်ပေင်ဝွံ စေန်ဆက်ကၠုင် နူကဵု အခိုက်ဟိန္ဒူ အိန္ဒိယ မကော်ဂး သဘင်ဗလိ ပြတိပဒါ (बालि प्रतिपदा) မဒှ်သဘင် မပူဇဴဒုင်တၠုင် သၟိင်ဗလိ မကလေင်စှ်ေကၠုင်ဍုင်လိုက်ရ
သဘင်ဝွံ သဘင်အကာသဒိပ (လျးအကာသ) လေဝ် ညးကော်ကီုရ
တုဲပၠန် တ္ၚဲကထိုန်ပေင်ဂှ် ပ္ဍဲဂုဇရာဇ် (အိန္ဒိယလပါ်ပလိုတ်)မ္ဂး ဒှ်တ္ၚဲသဘင်သၞာံတၟိ ဝိကြမသံဝစ္ဆဝ်တုဲ သဘင်ဍေန်ပၞာင်သ္ဍဴဂှ် ကၠောန်တဴ နဒဒှ် သဘင်သၠာဲသၞာံမွဲရ
ပ္ဍဲမွဲဂိတု နွံ ၂၉
ကြက္ကဒိန်တအ် ဖန်ထောအ် နကဵု ဂိတုလ္ၚဵု နွံ ၂၉ တ္ၚဲ
ဂိတုလ္ၚဵု နွံ ၃၀ တ္ၚဲ စဲ ၂၉
ပသာ် ၃၀
ဇှ်ေ ၂၉ ဆက်အာ စဵုကဵုအိုတ်
days (approx
Chaet) (Pisak) (Ches) (Asath) (Srap) (Phuttrobot) (Assoch) (Kathiun) (Meukesae) (Buss) (Meak) (Phalkun) တၠဂုဏ်အ္စာဝေဒဉာဏ
ဇၟန်လိက်မန်တြေံတြဟ် ကေုာံ အလၚ်္ကာမန်ဂမၠိုၚ်
ဤတမ်းပလိတ်သည် {{Infobox election
တမ်းပလိတ်ခွဲ တစ်ခုဖြစ်ပြီး တိုက်ရိုက်အသုံးပြုရန် မဟုတ်ပါ
This subtemplate takes two inputs
name and link
If link is set to no
then it returns the value of name verbatim
Otherwise
if the corresponding ထာမ်ပလိက်
Tld template exists
it returns [[{{{name}}}|shortname]] where shortname is the output of the ထာမ်ပလိက်
Tld template
If this template does not exist
it returns the value of name verbatim
ကွာန်ကအ်ဒုန်မြေၚ် (ဗၟာ
မျှင်ဝါကုန်း ကျေးရွာ ) ဝွံ နွံပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ်
ဒေသရးမန်
တွဵုးရဍုင်ကရေင်
တုဲဒှ်ကွာန်မန်မၞုံသၟဝ်အုပ်ဓုပ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ အကြာၜဳၜါ ကော်ဂး ၜဳဇမိ ကေုာံ ၜဳဝၚ်ရော ပ္ဍဲကဵုဗွိုၚ်တိဍာ်အုပ်ဓုပ်ဗော်ဍုၚ်မန်ပိုၚ်ပြဳ မပါ်လဝ် ပန်သ္ကုတ်ဂှ် ကွာန်ကအ်ဒုန်မြေၚ်ဝွံ မၞုံပ္ဍဲသ္ကုတ်ပွိုၚ်တိုက်လၟိဟ် (၂
သၠပတ်သမ္မာ (အၚ်္ဂလိက်
Bible) ဝွံ ဒှ် လိက်ကျာ် ဘာသာခရေတ်ယာန်တုဲ မချူလဝ် တွဟ်ဂလာန်ကျာ်ရ
သၠပတ်သမ္မာဂှ် ပရူမချူလဝ် ပရူ ကိုပ်ကၠာ နာဲပိုယ်ယေသှု ဒှ် သၠပတ်ဓမ္မတြေံ
ပရူ နာဲပိုယ်ယေသှုဂှ် ဒှ် သၠပတ်ဓမ္မတၟိ ရ
လိက်တအ်ဂှ် ချူလဝ် နကုမၞိဟ်နာနာသာ်ရ
သၠပတ်ဓမ္မတြေံဂှ် ချူလဝ် နကုအာရီုကျာ် မွဲကဆံင်
မြဴသာ်ဝွံ ညးတအ် ပတှ်ေကေတ်လဝ်ရ
သၠပတ်သမ္မာဝွံ သီုဖအိုတ် ကၠောန်ပတိတ်လဝ် ၜိုတ် မသုန်အသင်္ဃဲယံင်ကၞပ် နွံတုဲ မဒှ် လိက် မဂွံသွံဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲ ဂၠးတိဏအ်မွဲလေဝ် မဂွံဒုင်စၟတ်သမ္တီလဝ်ကီုရ
အတိုင် စၟတ်သမ္တီ သုတေသနဝင်မ္ဂး သၠပတ်တအ် နွံဂၠိုင် ကုကၞပ်ကီုလေဝ် လိက်ကၞပ် မစၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲ ပစ္စုပ္ပန်ဏအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် သၠပတ်ဓမ္မတြေံဂှ် နွံ ၃၉ ပြကိုဟ်တုဲ သၠပတ်ဓမ္မတၟိဂှ် နွံ ၂၇ ပြကိုဟ်ရ
ဗီုလိက် Aprocrypha တအ်ဂှ် ပ္ဍဲဂိုဏ်ကာတ္တလေတ်ဂှ် ညး စၟတ်သမ္တီလဝ် နဒဒှ် သၠပတ်ဓမ္မမွဲကီုလေဝ် ဂိုဏ်တၞဟ်လ္ၚဵု ဗီု ကုပရောတေတ်သတာန် ကေုာံ ဨဝံဂလိဂှ် လိက်ဂှ် ဟွံစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ် လိက်ဓမ္မမွဲရ
သၠပတ်ဓမ္မတြေံဂှ် တုပ်ဒၟံင် ကုသၠပတ်ဘာသာဂျူ ကေုာံ သၠပတ်ဂရိတ် (Greek Septuagint) တုဲ သၠပတ်ဂျူတအ်ဂှ် ညး ကော်စ Tanakh
မလိက်မန် သၠပတ်သမ္မာ ဂှ် သၠ ဂှ် ဒှ် မအရေဝ်မန် မဂွံအဓိပ္ပါယ် တၞး တုဲ
ပတ် ဂှ် ဒှ် မအရေဝ်မန် မကၠုင်နူပါဠိ ပတ္တ မဂွံအဓိပ္ပါယ် တၞံတာ/တၞံရိုတ်
သမ္မာ ဂှ် ဒှ် မအရေဝ်ပါဠိ မဂွံအဓိပ္ပါယ် မပြဲ
သၠပတ်သမ္မာ မဂွံအဓိပ္ပါယ် လိက်တၞးရိုတ်မပြဲ (ဝါ) လိက်တဝဟ်ဍောင်ဓဝ်ကျာ်ရ
အခိင်ကာလ ညးမစၠောအ် ချူ သၠပတ်သမ္မာ ဗတ်မန်ဂှ် ညး ရံင် ကုအရေဝ်မန် ဗွဲတၟေင် မအရေဝ် နူ ဗုဒ္ဓဘာသာ မစကာဒၟံင် သၠပတ် တုဲ မအရေဝ် အေင်္ဂလိက် The Holy Bible (Holy - သမ္မာ
Bible - သၠပတ်) ဂှ် ညး ကၠာဲလဝ် သၠပတ်သမ္မာ ဒှ်မာန်ရ
မအရေဝ် အေင်္ဂလိက် Bible ဂှ် ကၠုင် နူ ဂရိတ် τ βιβλία (ta biblia) မဂွံအဓိပ္ပါယ် လိက်ကၞပ် ရ
သၠပတ်သမ္မာ နူ တမ်တေအ်ဂှ် စချူကၠုင် နူ အခိင်လဵုရော ဇေတ်တ်ဂှ် ဟွံဂွံတီကေတ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်ကီုလေဝ် နူ တမ်တေအ် စကၠုင် နူ ပြကိုဟ်ပညပ်ဓရ်မဝ်ယှေ (၅) ကၞပ် မဒှ် ပြကိုဟ်ဂျူတအ်ဂှ် ဒှ်မာန်ရ
ပြကိုဟ်ပညပ်ဇမၞော် (၁၀)သာ်ဂှ် ချူလဝ် နူအခိင် ကိုပ်ကၠာ ဘဳသဳ ၁၄၀၆ (အခိင်မဝ်ယှေ မစုတိ) ညိဂှ် ဒှ်မာန်ရ
ဍုင်ဇၞော်ဂျေရုသလေန်ဂှ် ပၞာန်ဗေဘဳလောန်တအ် ပလီုထောအ်တုဲ ပ္ဍဲ ကာလ ပရောဗက် နေဟမိ ကလေင်ပတန်ပၠန် မစိုပ်ဒတုဲ ပ္ဍဲ ဘဳသဳ ၄၃၂ ဂှ် ဒှ် အခိင် မချူ ပြကိုဟ်လက္ကရဴအိုတ် ပ္ဍဲ သၠပတ်ဓမ္မတြေံဂှ် မြဴသာ်ဝွံ စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ
သၠပတ်ဓမ္မတၟိ ဂှ် နာဲပိုယ်ယေသှုဂှ် နဒဒှ် မၞိဟ်အဓိကတုဲ ချူလဝ် ပရူညး တဝှ်ဍောင်ဓရ်ညး မဟီုတွဟ် ဒၠောအ်ဗ္တောန်လဝ် ကွးသာဝကတအ်ရ
ကြဴနူ နာဲပိုယ်ယေသှု မဒးဒုင်ဂစိုတ် နကုကောန်ပၞာန်ရောမ လတူ တိုင်မဒင်တုဲ (အေဒဳ ၃၀) ဂှ် ကွးသာဝကညး စချူကၠုင်လဝ်ရ
ပြကိုဟ် သိက်သာလဝ်နိက် သြဝါဒ ပထမဝက် မဒှ် လိက် သင်ပေါလု မချူလဝ်ဂှ် ဒှ် ပြကိုဟ် ကၠာအိုတ်
မြဴသာ်ဝွံ ထေင်ကေတ်လဝ်ရ
သၠပတ်ပယျးဒိုဟ် ဂှ် ချူလဝ် ပ္ဍဲ အခိင် နာဲယဝ်ဟာန် မစုတိ ပ္ဍဲ အေဒဳ ၉၅ ဂှ် ဒှ်သၠပတ်လက္ကရဴအိုတ်ရ
ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် (၁၈၁၀) ဂိတုဂျောန် (၂၇) ညးမပတန်သာသနာ သင်ဗလိုက် ခရေတ်ယာန် ဂျာတ်စောန် စိုပ်ကၠုင် ဍုင်လ္ဂုင်ရ
ဂကူမန် နာဲနဝ် မညး ဒှ် သၟာကမၠောန်မဖျေဟ်ဖံင်ဆု နူ ကွာန် လိုင်ဗဝ်လာ ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ် နူ ဂျာတ်စောန်တုဲ စိုပ်သၞာံ ၁၈၁၆
ဂိတုနဝ်ဝေန်ဘာ (၁၅) ဂှ် ဂကောံသင်ဗလိုက်ခရေတ်ယာန် မံက်ဂတဝ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ဍုင်လ္ဂုင်ရ
ဂျာတ်စောန် ကေုာံ ညးမဒုင် ကွေတ်ခရေတ်ယာန်တအ် ဂ္စာန်ကၠာဲစၠောအ် သၠပတ်သမ္မာ ဘာသာဗၟာရ
စိုပ်သက္ကရာဇ် ၁၈၂၃ ဂှ် ညးတအ် ကၠာဲစၠောအ် သၠပတ်ဓမ္မတၟိ အာစိုပ်ဒတုဲ
ကလေင်ဒါန်တၟိတုဲ သက္ကရာဇ် ၁၈၂၉ တုဲဒှ်တုဲ သၞာံ ၁၈၃၂ ဂှ် ပ္ဍဵုဗီုရ
ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၈၃၄ ဂှ် ကၠာဲစၠောအ် သၠပတ်ဓမ္မတြေံ အာစိုပ်ဒတုဲရ
သၠပတ်ဓမ္မတၟိဂှ် ထပ် ကလေင်ဒါန်တၟိပၠန်တုဲ စိုပ်သၞာံ ၁၈၃၇ ဂှ် ကလေင်ပတိတ် မွဲဝါပၠန်ရ
သၠပတ်ဓမ္မတြေံဂှ် ပ္ဍဵုဗီု ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၈၃၈ ရ
စိုပ်သၞာံ ၁၈၉၀ ဂှ် သၠပတ်ဓမ္မတြေံကီု သီုသၠပတ်ဓမ္မတၟိ ပံင်ပ္ကောံ မွဲကၞပ်တုဲ တက်တရးပ္တိတ်လဝ်ရ
စိုပ်သၞာံ ၁၈၂၄ ဂိတုဒဳဇြေမ္ဗာ (၂) ဂှ် ညး ဒက်ပ္တန် ဂကောံသင်ဗလိုက်ခရေတ်ယာန်မန်ဗၟာ ပ္ဍဲ ဍုင်မတ်မလီုရ
စိုပ်သၞာံ ၁၉၀၇ ကောန်ကွးမန် မယိုက်ဒိုက် သာသနာခရေတ်ယာန် (၂၅) တၠ ပါ်တိတ် နူ သင်ဗလိုက်မန်ဗၟာတုဲ ဒက်ပ္တန် ဂကောံသင်ဗလိုက်ခရေတ်ယာန်မန် ပ္ဍဲ မတ်မလီုရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဂကောံသင်ဗလိုက်ခရေတ်ယာန်မန် ပ္ဍဲ ကွာန်တအ်ဂှ် ပတန်လဝ် တုဲတုဲဒၟံင်ရ
ကွာန်ကၟာဝက်ဂှ် နူ သၞာံ ၁၈၇၁ ဂိတုအံက်တဝ်ပါ ၄
ကွာန်ကၠအ်သတ်ဂှ် ၁၈၈၈
ကွာန်ကအ်ဗိန်ဂှ် ၁၈၈၈
ဍုင်မုဟ်ဍုင်ဂှ် ၁၉၀၃
အာန် (Ann) ညးမဒှ် ကန္တရ် ညးမပတန်သာသနာ ဂျာတ်စောန် စုတိအာ ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၈၂၆ ဂိတုအံက်တဝ်ပါ ၂၃ အခိင်မၞုံဒၟံင် ပ္ဍဲ ကျာ်ခမဳဂှ်ရ
စိုပ် သက္ကရာဇ် ၁၈၃၄ ဂှ် ဂျာတ်စောန် ထပ်တဲ ကုသာရာ (Sarah Boardman) ရ
သာရာဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မကၠာဲစၠောအ် သၠပတ်သမ္မာ ဘာသာမန်ရ
ညး ကေတ် အရီုအဗင် ကု နာဲမာံဘုက် မညး ဒှ် လကျာ်ရာံ နူ ဍုင်ဗဂေါတုဲ မကၠာဲလဝ်ရ
နာဲမာံဘုက်ဂှ် စိုန်သကီု ပ္ဍဲ အရေဝ်ဗၟာ လိက်ဗၟာတုဲ စှ်ေလဝ်ဒၞာဲ ကု ဣစဳတိ မညး ဒှ် ကောန်လွဳစ မေတ်သေတ်ဝိက် (Mrs Wade) ရ
ဣစဳတိ ဂှ် နူ သၞာံ ၁၈၂၈ နာဲမာံဘုက်ဂှ် နူသၞာံ ၁၈၂၉ တေအ်ဂှ် ပြံင်သၠာဲ ယိုက်ဒိုက်ကေတ်လဝ် သာသနာခရေတ်ယာန်ရ
ဣစဳတိဂှ် ဒှ် မၞိဟ် ကမၠာဲဘာသာ သွက်မေစ္စတာဝိက် ကာလ ညး ဆဵုဂဗ ကုဂကူမန် ပ္ဍဲ ကမၠောန်ပရးသာသနာခရေတ်ရ
စိုပ်သၞာံ ၁၈၃၅ ဂှ် ဂျေမ် ဟာတ်ဝါ (James Haswell) စိုပ်ကၠုင် ဒေသမန် သွက်ဂွံ ပရးသာသနာခရေတ် အကြာ ဂကူမန်ရ
ဂျေမ်ဂှ် ဟီုဂး အရေဝ်မန် ဂွံခိုဟ်ဟ်
တွဟ်ဓရ် ဗတ်မန်လေဝ် ဂွံခိုဟ်ဟ်တုဲ ကမၠောန် မကၠာဲစၠောအ် သၠပတ်သမ္မာဘာသာမန် မကၠောန်ဂွံလဝ် ကဝက်ကဝုဲတအ်ဂှ် သာရာ ပအပ်ကဵု ဂျေမ် ရ
ဂျေမ် ကု နာဲမာံဘုက် ညးၜါ ဂစာန်ကၠာဲတုဲ အရာမကၠာဲလဝ်တုဲတအ်ဂှ် ဂျေမ် ကလေင်ဗကိတ် ကုမူတမ် ဘာသာဂရိတ် ရ
စိုပ်သၞာံ ၁၈၄၇ ဂှ် ဂိတုသြဂေတ် ၈ ဂှ် သၠပတ်ဓမ္မတၟိ နဘာသာမန်ဂှ် ပ္ဍဵုဗီု ပ္ဍဲ မတ်မလီုရ
ခြာဟွံလအ်ဂှ် ပြကိုဟ် သာလိမ် ကေုာံ သၠပတ်ဓမ္မတြေံ ဗွဲခမၞန်ဂှ် တက်ပရးပ္တိတ်မာန်ကၠုင်ရ
စိုပ် သက္ကရာဇ် ၁၈၃၈ အက်ဒွောတ် သိုဝ်တဳပေန် (E
Steven) စိုပ်ကၠုင် မတ်မလီုတုဲ ပြကိုဟ်သာလိမ် နဘာသာမန် မံက်တိတ်ကၠုင် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၀၄ ဂှ်ရ
အစာပ္တန်သာသနာ ဟလ္လဳဒေလ် (Halliday) နူ ဂကောံကွးပတန် သာသနာအေင်္ဂလိက် ပတန်ဒၟံင် သာသနာ အကြာ ကောန်မန် ပ္ဍဲ ဍုင်ရေဝ်တုဲ စိုပ် သက္ကရာဇ် ၁၉၁၄ ဂှ် ပံင်ကောံ ကုဂကောံသင်ပလိုတ်တအ်ရ
ရဝ်ဗာတ် ဟာလ္လဳဒေလ် ကလေင်ဒါန်ပလေဝ် သၠပတ်သမ္မာ ဘာသာမန်ဂှ်တုဲ စိုပ် သက္ကရာဇ် ၁၉၂၇ ဂှ် သၠပတ်သမ္မာ ဘာသာမန် ဍိုက်က်ပေင်င်မွဲ တိတ်ကၠုင်ရ
စိုပ် သၞာံ ၁၉၅၁ ဂှ် Rangoon
The British and Foreign Bible Society ကလေင်ပတိတ်လဝ် အလန်ဒုတိယ ပ္ဍဲ ဍုင်အင်္ဂလာန် (Lowe and Brydone Printers Limited
London
W 10) ရ
သၠပတ်သမ္မာ
ကဴကလအ်တိ (ဝါ) ကဴလံင်တိ (Aeginetia indica ( Indian broomrape [၁] ဟွံသေင်မ္ဂး forest ghost flower) ဂှ် ဒှ်ကဴ မတိုန်ဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု အာရှ မလုပ်ဝံသ Orobanchaceae မဒှ်တၞံ မလုပ်ဂဥုဲ holoparasitic မွဲဂကူရ
ကဴဝွံ မလေပ်တိုန် ပ္ဍဲအခိင်ဗြဲ ဒၞာဲတိမဍုက်ဍေက်တအ်ရ
၂] ကဴဝွံ ပ္ဍဲဍုင်ဗွဲမဂၠိုင် ဗီုကဵု ဍုင်နဳပဝ်တအ်မ္ဂး နဒဒှ် တၞံဂဥုဲမွဲ ကေုာံ တၞံမပူဇဴကလော် ပူဇဴကျာ်မွဲဂှ် စကာဒၟံင်ဂှ်ရ ညးဒေသညးတအ် ကော်စ တၞံကလောအ်ဂြိုပ်ရ
ဥပမာ ပ္ဍဲအခိင်သဘင် Teej မ္ဂး နဒဒှ် သင်္ကေတ သၟိင်သဳဝ ကဵု ပါရ်ဝတဳ တုဲ မလေပ်ပူဇဴ ပ္ဍဲကဵု ဘုတ်ကျာ်ဟိန္ဒူအိုတ်ရ
Category
Category
ဝှာင်ဏအ် ဒှ်ဝှာင် နူကဵု ဝီကီမီဒီယာ ကွန်မွန်းစ် တုဲ မဒှ်ဝှာင် မသုင်စောဲလဝ် နကဵုပရဝ်ဂျေတ် တၞဟ်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ
အရာမလဴထ္ၜး ပ္ဍဲဝှာင်တအ်ဂှ် မုက်လိက် မလဴထ္ၜး ဝှာင် ထ္ၜးကဵုလဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
ဍဵု လတူ စၟတ်တ္ၚဲ/အခိင် မွဲမွဲ သွက်ဂွံ ထ္ၜးကဵု ဝှာင် မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်
အရာမဆက်ဗက်ကၠုင် page links ကုဝှာင်ဏအ် ဂမၠိုင်ဂှ် - ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်အရာ ဝဳကဳတၞဟ် မစကာလဝ် ဝှာင်ဏအ်
ဗဵု more global usage ဝှာင်ဏအ်
ပ္ဍဲဝှာင်ဏအ်ဂှ် နွံဒၟံင် နကဵုအရာမဗပေင်စုတ်လဝ်ရ
မဒှ်အရာ မဗပေင်စုတ်လဝ် နူကဵု ကမ္မရာ ဒဳဂျဳတေဝ် ဟွံသေင်မ္ဂး နူသကေန်နာ မွဲမွဲ ဒှ်မာန်ရ
ယဝ်ရ ဝှာင်ဂှ် ဒးဒုင်ပလေဝ်ပလေတ် နူတမ်မူလဍေဟ်မ္ဂး
အရာလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဟွံမံက် ပ္ဍဲဝှာင်ဂှ် ဒှ်မာန်ရ
ယဲကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ် (ကဝ်ဝိဒ်-၁၉) (Coronavirus disease 2019 (COVID-19)) ဝွံ ဒှ်ယဲကၞာန် ဟိုတ်နူကဵု (SARS-CoV-2
၈] ယဲဏအ်ဂှ် ဗွဲကိုပ်ကၠာ ဂွံတီကေတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ပ္ဍဲဝူဟာန်
ဍုင်ဇၞော် တွဵုရးဟူဗေ
ဍုင်ကြုက်တုဲ နူဂှ် ကၠောအ်ကၞာန်အာ အလုံလိုက်တုဲ ဒှ်အာ ၂၀၁၉-၂၀ ကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ် ကပ်ယဲ (2019 20 coronavirus pandemic)ရ
၉] လက်သန်ယဲ ၜိုတ်မတီစၟတ်သမ္တီလဝ် လၟုဟ်မ္ဂး ဇကုကတဴ
ခဍက် ကေုာံ ယီုဂြက်
ဂိဇကုဇကောဝ် (Muscle pain
လှေဟ် တိတ် (sputum production
ဂၞဴလီု ( diarrhea
ကအ်ဂိ (sore throat) ကေုာံ ကအ်လီု (loss of taste) ကေုာံ/ဟွံသေင်မ္ဂး မုဟ်လီု (loss of smell) တအ်ဂှ်လေဝ် ဒှ်လက်သန်ယဲဏအ် နွံကီုရ
၁၀][၅][၁၁][၁၂][၁၃] မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင်တအ်ဂှ် လက်သန်ယဲ ဆညိညဟေင်ထ္ၜးတုဲ [၁၄] ညးလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဗဒှ်ကဵု ယဲကသအ် (ယီုဟွံဂွံ) (pneumonia) ကေုာံ ယဲအဝဲခန္ဓအပ္ဍဲ-နာနာ သရိုဟ်လီု (multi-organ failure
၁၅] စဵုကဵု ၂၅ မာတ် ၂၀၂၀ လၟိဟ် ဂမ္စိုတ် ညးမဒှ်ယဲဏအ်ဂှ် ဒှ် ၄
၅ တၟအ်ကၠံ (ပ္ဍဲမၞိဟ် မဒှ်ယဲဏအ် ကၠံတၠဂှ် မၞိဟ် ပန်ကဝက်တၠ ဒးချိုတ်
ဆဂး နူကဵု ၀
၂ တၟအ်ကၠံ စဵုကဵု ၁၅ တၟအ်ကၠံ ဒှ်မာန်ရ
တန်တဴဒၟံင်ကဵု အာယုက် ကေုာံ ပရေင်ထတ်ယုက် ညးကမၠောအ်ယဲတအ်ရ
အာယုက်ဍောတ်
ပရေင်ထတ်ယုက်ခိုဟ်မ္ဂး ဂွံဗၠးဂှ် အခေါင်နွံဂၠိုင်ရ
၁၆] ဝဳရုသ်ဏအ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် ကၠောအ်ကၞာန် ဟိုတ်နူကဵု စုက်လုက်ကြပ်ပ် နူကဵု ထၞဟ်ပၞောက်ယဝီု (respiratory droplets) ကာလမၞိဟ်မနွံကဵုယဲ ထအဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး ကသိုဟ်
ထၞဟ်တအ်ဂှ် ဍောတ်သောဲ ရံင်ကဵုမတ် ဆဵုကေတ် ဟွံမာန်ကီုလေဝ် ဝဳရုသ်ဗွဲမဂၠိုင် နွံမာန်ရ
ထၞဟ်ပၞောက်ယဝီုဂှ် ကာလမယီုကျာလေဝ် တိတ်ဒၟံင်ကီုရ
ဆဂး ထၞဟ်(ဝဳရုသ်)တအ် ဍေဟ် ဟွံပြးတိတ်အာ အပ္ဍဲကဵုကျာရ
နကဵု မရပ်ဒး မုက်ညးမနွံကဵုယဲတအ်တုဲ နကဵုတဲဂှ် ဇကုကလေင်ရပ် မုက်ဇကုမ္ဂးလေဝ် ယဲကၠောအ်မာန်ကီုရ
အခိင်မၞိဟ်ယဲ မနွံကဵု လက်သန်ယဲဂှ် ကၠောအ်လောဲသွာကီုလေဝ်
အခိင်မနွံကဵု ဝဳရုသ် မဟွံထ္ၜး လက်သန်ယဲဏီဂှ်လေဝ် ကၠောအ်မာန်ကီုရ
ဝဳရုသ်ဂှ် ပ္ဍဲကဵု ဗလးမုက်မွဲမွဲ စဵုကဵု ပွိုင် ၇၂ နာဍဳ ဂျိုင်မာန်ရ
အခိင်ကာလ နူစ မဒးဒုင်ကၠောအ် စဵုကဵု လက်သန်ယဲမံက်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် နွံ အကြာ ၜါတ္ၚဲ ကဵု ၁၄ တ္ၚဲ
ဗွဲသၟဟ်မ္ဂး နွံ ၅ တ္ၚဲရ
နဲကဲ မစမ်ၜတ်ယဲ သွက်ဂွံတီကေတ် ယဲဏအ်မာန်ဂှ် စကာ နကဵု နဲကဲ reverse transcription polymerase chain reaction (rRT-PCR) နူကဵု ဍာ်မုဟ် ဍာ်ပါင်ရ
နကဵု နဲကဲ မဗှ်သကေန် ပ္ဍဲကဵု ကသအ်မၞိဟ်ယဲလေဝ် ဂွံတီကေတ် ယဲဏအ်မာန်ကီုရ
နဲကဲ မကဵုလဝ်သမ္တီ သွက်ဂွံစဵုဒၞာ ညံင်ယဲဟွံကၠောအ်ဂှ် ကြာတ်တဲ
လ္ပမံင်ကြပ်ပ် ရေင်သကအ် (ဗွဲတၟေင် ကုမၞိဟ် မနွံကဵု ဝဳရုသ်တအ်ဂှ် ဒးဝေင်ပါဲ မံင်သ္ၚောဲသ္ၚောဲ
ကာလခ္ဍက်
ထအဟ်မ္ဂး ကၟာတ် နကဵု စက္ခောတိသ်ရှူ ဟွံသေင်မ္ဂး ယာတ်
တဲဟွံဂွံကြာတ်လဝ်ဏီဂှ် စွံသ္ၚောဲသ္ၚောဲ ကုမုက်
၁၇][၁၈] စကာ ဂရုပ်မုက် (ယာတ်ကၟာတ်ပါင်) ဂှ် ပ္ဍဲဌာနအဝဵုအသဳ ပရေင်ထတ်ယုက် ဍုင်လ္ၚဵုတအ် ကဵုစကာတုဲ ဍုင်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် သွက်ညးယဲ ကေုာံ ညးသံသယယဲ ကေုာံ ကောန်ကမၠောန် ပရေင်ထတ်ယုက်တအ်ဟေင် စကာရ
၁၉][၂၀] ဂဥုဲဝက်သေန် (ဂဥုဲစဵုဒၞာ) ကေုာံ ဂဥုဲဂစိုတ်ဝဳရုသ် သွက်ဂွံလွဳ ယဲကဝ်ဝိဒ်-၁၉ဂှ် ဟွံမဲဏီရ
လွဳလွတ်ဒၟံင် နကဵုလက်သန်ယဲ ညံင်မၞိဟ်ယဲ ဂွံမံင်လောဲတုဲ နကဵုဒြဟတ်ဒုင်ဗတဝ် မၞိဟ်ယဲဂှ် ညံင်ဂွံဗၠးအာ ကေတ်တ်ဟေင်ရ
၂၁] ဂကောံပရေင်ထတ်ယုက် ဂၠးကဝ် (WHO) လလောင်တြးလဝ် ဒဒှ်ရ ၂၀၁၉-၂၀ ယဲကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ် ဂှ် ဒှ်ယဲမဒှ်ဓဝိင် ဍုင်နာနာ ပရေင်ထတ်ယုက် ညးဍုင်ကွာန် Public Health Emergency of International Concern (PHEIC) ပ္ဍဲကဵု ၃၀ ဇာန်နဝါရဳ ၂၀၂၀ ဂှ်
၂၂][၂၃] နူဂှ် နဒဒှ် ယဲကပ် (pandemic) ပ္ဍဲကဵု ၁၁ မာတ် ၂၀၂၀
ယဲဝွံ ကတဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲကဵု တိုက် ၆ မဒှ် ဒေသ မပါ်လဝ် နကဵု ဂကောံပရေင်ထတ်ယုက်ဂၠးကဝ်ဂှ်ရ
၂၄] ကုညးမဒးဒုင်ကၠောအ် ကုဝဳရုသ်ဏအ်မ္ဂး လက်သန်ယဲ ကတဵုဒှ် ညံင်ရဴ ညးမဒှ် ယဲချာမ်
ဗီုကဵု ဇကုကတဴ
ခ္ဍက်
ဒြဟတ်အိုတ် ကေုာံ ယီုဝါတ်ရ
၅][၂၈][၂၉]လက်သန်ယဲ မကတဵုဒှ် မွဲတဲဓဝ် မကော်ဂး (Emergency symptoms) မပ္တံကဵု ပွမယီုဝါတ်
သြိုဟ်ဂိ ဟွံဒေါအ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဒုင်စသိုင် ဖဍိုက်လဝ် ပ္ဍဲသြိုဟ်
ကွာ်ဝါတ်
ကေုာံ မုက် ကေုာံ သၟောန်ပါင်သ္ၚေက် (bluish face or lips) ယဝ်ရ လက်သန်ဗီုဏအ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်မ္ဂး ညံင်ဂွံဂွံလွဳဗွဲမပြဟ်ဂှ် ကဵုလဝ် ဓဝ်သတိရ
၃၀]ပါဲနူ လက်သန်ယဲ မဆေင်ကဵု ယဝီုတုဲ ဗီုကဵု ချာမ်
ခၟောဝ်ဓဇူ ဟွံသေင်မ္ဂး ကအ်ဂိတအ်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ကီုရ
လက်သန်ယဲ မပ္တံကဵု စံင်ပရံင် ပေင်သြိုဟ် ကေုာံ ဂၞဴအာတအ်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ် နကဵုတၟအ်ကၠံ ညိညကီုရ
၂၇][၃၁][၃၂]မၞိဟ်ယဲလ္ၚဵု ပ္ဍဲဍုင်ကြုက် စဒှ် မပ္တံကဵု သြိုဟ်ဂြက် (chest tightness) ကေုာံ ခတဝ် ပ္ဍဲကဵုသြိုဟ်တအ် ဂွံဆဵုကေတ်ကီုရ
၃၃]မုဟ်လီု (ဟွံဂွံသၟူ) Anosmia (loss of the sense of smell) ကေုာံ ကအ်လီု (ဟွံဂွံရှ်) dysgeusia (distortion of the sense of taste) တအ်ဂှ်လေဝ် နွံကီုရ
ဗွဲတၟေင် ကုညး မဟွံထ္ၜး လက်သန်ယဲတၞဟ်တအ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ
၂၅][၂၆] ပ္ဍဲကဵု မၞိဟ်လ္ၚဵုဂှ် ယဲဂှ် ဒှ်အာယဲကသအ် (pneumonia
ယဲအဝဲခန္ဓအပ္ဍဲ သရိုဟ်လီုတုဲ ချိုတ် (လဝုဲ)ဂှ်ရ
၉][၁၅] ယဲဏအ်ဂှ် ကတဵုဒှ် ဟိုတ်နူကဵု ဝဳရုသ်မပကဵု ညံင်ဂွံဒှ်ယဲ ဂၠံင်ကျာယဝီု ဗွဲမသကာတ်မြဟ် ၂ (SARS-CoV-2
ဗွဲကိုပ်ကၠာဂှ် ကော်စ နဝ်ဝေလ် ကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ်(2019-nCoV
၃၄] ဝဳရုသ်ဂှ် ကၠောအ် အကြာ မၞိဟ်ကဵုမၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် နူကဵု ထၞဟ်ယဝီု မတိတ်ကၠုင် နူကဵု ခဍက် ကေုာံ ထအဟ် ရ
၃၅] လလအ် ဂလိုင်လဵု ဝဳရုသ်ဂှ် ဂျိုင်တန်တဴမာန်ဂှ် လ္ၚတ်တုဲ ဂွံဆဵုကေတ် နာနာသာ်
တန်တဴကဵု ဒၞာဲဂမၠိုင်ရ
ဝဳရုသ်ဂှ် လတူ ဗရိုတ် မ္ဂး ဂျိုင်မာန် စဵုကဵု ပွိုင် ၄ နာဍဳ
လတူစက္ခောတအ်ဂှ် ၂၄ နာဍဳ
လတူပသဲ မဟွံမဲကုနှိင်ဂှ် ၇၂ နာဍဳ
လတူပလာသတေတ်ဂှ် ၇၂ နာဍဳ
ဆဂး အရာဝွံ စဵုကဵု ၁၀၀% ပဒတန် ဟွံဂွံ တန်တဴဒၟံင် ဗလးမုက် အရပ်အရာတအ်ဂှ်ရ
limit of detection was 3
33×100
5 TCID50 per liter of air for aerosols
5 TCID50 per milliliter of medium for plastic
steel
and cardboard
and 101
5 TCID50 per milliliter of medium for copper
ဗွဲသၟဟ် လလအ် ဝဳရုသ်မဂျိုင်တန်တဴမာန် နကဵု Bayesian regression model မ္ဂး ဟီုလဝ် လတူဗရိုတ်မ္ဂး စဵုကဵု ၁၈ နာဍဳ
လတူစက္ခော ၅၅ နာဍဳ
လတူပသဲ ဟွံမဲကဵုနှိင်ဂှ် ၉၀ နာဍဳတုဲ ပ္ဍဲပလာသတေတ်ဂှ် စဵုကဵု ၁၀၀ နာဍဳပြင်င်ဂှ် ဝဳရုသ်တအ် ဂျိုင်တန်တဴမာန်ဒၟံင်ရ
တုဲပၠန် ဝဳရုသ်ဂှ် ပ္ဍဲကဵုကျာ သွဝ်အာ သွဝ်ကၠုင် စဵုကဵု ပွိုင် ၃ နာဍဳ ဂျိုင်တန်တဴမာန်ဏီရ
၃၆]ဝဳရုသ်ဂှ် သီုဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵု အသုဘ (အိက်) ကေုာံ မဒးဒုင်ကၠောအ် နူကဵု အိက်မွဲကဆံင်ဂှ်လေဝ် နွံကီုရ
ဥပမာ မၞိဟ်မွဲ လုပ်သ္ၚိဍာ်တုဲ ကြာတ်တဲ ဟွံအး
နကဵုတဲကၠိကၠိဂှ် အာရပ်တဲတြင်
ညးတၞဟ်မွဲ လုပ်သ္ၚိဍာ် ရပ်တဲတြင်ဂှ်မ္ဂး ဝဳရုသ် ကၠောအ်စိုပ် မၞိဟ်ဂှ်ရ
၁၂][၃၇] အဝဲခန္ဓ ကသအ်ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲ မဒးဒုင်ဒှ်ယဲ နကဵုယဲကဝ်ဝိဒ်-၁၉ ဂၠိုင်အိုတ်ရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဝဳရုသ်ဂှ် လုပ်စိုပ် စောဲစပ် ပ္ဍဲကဵု ကလာပ်ရုပ် နကဵု အေန်ဇြောမ် (enzyme ACE2) မဒှ်ကလာပ်ရုပ် ဂကူ (type II alveolar cells) မနွံဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲကဵု ကသအ်ရ
ဝဳရုသ်ဂှ် ဍေဟ်စကာ ဂလူဂေါတ်ပရဝ်တေန် (glycoprotein) မကော်ဂး "ဇလ spike" သွက်ဂွံဆက်ကဵု ACE2 တုဲ ဂွံလုပ်စိုပ် ပ္ဍဲကဵု ကလာပ်ရုပ်ရ
၃၈]ဝဳရုသ် လုပ်စိုပ် ပ္ဍဲကလာပ်ရုပ်တုဲ ဍေဟ်ကေတ် ရုပ်စန် ပ္ဍဲကလာပ်ရုပ်ဂှ်တုဲ ဍေဟ်ဂလိုင်ပတိုန်မဍေဟ်ရ
ဟီုမွဲသာ်ပၠန် ဝဳရုသ်ဂှ် နကဵု အလဵုဇကုဍေဟ် ဍေဟ်ကၠောန်ပ္တိတ် ကောန်ဍေဟ် ဟွံဂွံရ
ဍေဟ် ဒးပံင် ဒးကေတ် ရုပ်စန် နူကလာပ်ရုပ် သတ်မွဲမွဲတုဲဟေင် ဍေဟ် ဗဒှ်ပတိုန် ကောန်/ဝဳရုသ်တၟိဂွံမာန်ရ
ရုပ်စန်ဂှ် ဍေဟ်ကေတ်ထောအ်တုဲ ကလာပ်ရုပ်ဂှ်လီုအာရ
ဝဳရုသ်တၟိ ဗွဲမဂၠိုင် မကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကလာပ်ရုပ်ဂှ် လုပ်စိုပ် ကလာပ်ရုပ်တၞဟ်တအ်ပၠန်တုဲ ကၞောတ်တဲ အလုံမွဲ အဝဲခန္ဓဂှ် ဒးသရိုဟ်လီုအာတုဲ မၞိဟ်ဂှ်လေဝ် ဒးစုတိချိုတ် နကဵုဝဳရုသ်ဏအ်ရ
၃၉] ဝဳရုသ်ဂှ် သီုကဵု ပလီုအဝဲခန္ဓဂၞဴကီုရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ACE2 ဂှ် ပ္ဍဲကဵု ကလာပ်ရုပ် ကလေန်ထိုင်စၞ
ကြုတ် ကေုာံ ကြုတ်ဇၞော်လေဝ် နွံကောံဂၠိုင်ဒၟံင်ကီုရ
၄၀]ပ္ဍဲကဵု အိက် မၞိဟ်မဒှ်ယဲဏအ် ၅၃%ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ဝဳရုသ်ဏအ်
၁၂] နူကဵု ဍာ်မုဟ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ဂၠိုင်နူကဵု ဍာ်ပါင်ရ
၄၁] ဝဳရုသ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵု အိက် နူ ၁ စဵုကဵု ၁၂ တ္ၚဲ ကေုာံ မၞိဟ်ယဲ ၁၇%ဂှ် ၜိုန်ရ ပ္ဍဲကျာယဝီုဂှ် ခိုဟ်အာရကီုလေဝ် ပ္ဍဲကဵု ထိုင်စၞဂှ် ဆက်သှ်ေနွံဒၟံင်ဏီဖိုဟ်ရ
၁၂] ပ္ဍဲအခိင်မစဒှ်မ္ဂး ဝဳရုသ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် နူကဵုဍာ်မုဟ်ဂၠိုင် နူကဵု ဍာ်ပါင်
ယဲလအ်ညိမ္ဂး ဝဳရုသ် ပ္ဍဲဍာ်ပါင်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ဂၠိုင်နူ ပ္ဍဲမုဟ်ရ
၄၁] ဝဳရုသ်ဏအ်ဂှ် ပတှ်ေကေတ် ဒှ်အရာသဘာဝ မကၠုင်နူတိရစ္ဆာန်
၄၂][၄၃] ကၠုင်လုပ်စိုပ် မၞိဟ်ရ
၄၄] တမ်မူလဍေဟ်ဂှ် ဟွံတီ
ၜိုတ် ဂိတုဒဳဇြေန်ပါ ၂၀၁၉ ဂှ် စကၠောအ် အကြာမၞိဟ်ကဵုမၞိဟ်ရ
၄၅][၄၆] မစတီကၠာအိုတ်ဂှ် ပ္ဍဲနဝ်ဝေမ်ပါ ၁၇ ၂၀၁၉ ပ္ဍဲဝူဟာန်
ဍုင်ကြုက်
၄၇] ဂကောံပရေင်ထတ်ယုက်ဂၠးကဝ် (WHO) ပ္တိတ်လဝ် နဲကဲ မဂွံစမ်ယဲဏအ် နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ
၄၉]နဲကဲ မစမ်ၜတ် မစှ်ေကဵုဍာ်ဒကေဝ်ဂှ် ဒှ် နဲ real-time reverse transcription polymerase chain reaction (rRT-PCR) ရ
၅၀] ဗီုမစမ်ဂှ် ကေတ် အရာမတိတ်ကၠုင် နူကဵု ခန္ဓကာယမၞိဟ် ညိည မပ္တံကဵု ဍာ်မုဟ်
ဍာ်ပါင်တုဲ စုတ်ပၠုပ် ပ္ဍဲစက်ရ
၅၁] သွဟ်ဍေဟ်ဂှ် ကလိဂွံမာန် အပ္ဍဲပွိုင် မွဲၜါနာဍဳကဵု စဵုကဵု ၜါတ္ၚဲရ
၅၂][၅၃]စမ်ဆီလေဝ် ဂွံကီုရ
ဆဂး ယဝ်ရစမ်နကဵုဆီမ္ဂး သွဟ်ဂွံမံက်ဂှ် ဒးကေတ်အခိင်လအ် စဵုကဵု ပွိုင် ၜါသတ္တဟ
တုဲပၠန် သွဟ်လေဝ် ဟွံချိုတ်ပၠိုတ်ကွေဟ်ဟ်ရ
၅၄]တၠပညာသိပ္ပံကြုက်တအ် ဂိုင်ဒေပ်လဝ် ဗဳဇ ကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ်တုဲ ပ္တိတ်တြးလဝ် ဗီုပြင်ဗဳဇ (genetic sequence)ဍေဟ်ဂှ်ရ ဌာနပါ်ဓါတ် အလုံဂၠးတိ ဗွဲမဗၠးၜး ဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ပဳသဳအာရ် polymerase chain reaction (PCR) မဒှ်နဲ ဗီုဂွံစမ်ဂၠာဲ ဝဳရုသ်ဂွံရ
၉][၅၅][၅၆] စဵုကဵု ၁၉ မာတ် ၂၀၂၀
၅၇]ဟွံဂွံစကာ နဲ antibody tests ဏီရ
၅၈] FDA ပဒတန် နဲကဲစမ် point-of-care test ပ္ဍဲ ၂၁ မာတ် ၂၀၂၀ သွက်ဂွံ ဆက်စကာအာ ပ္ဍဲကဵုဂိတုဂှ်အိုတ်ရ
၅၉] နဲကဲစမ်ယဲ မပတိတ် နူကဵု ရုင်ဂဥုဲတက္ကသိုလ်ဝူဟာန် ဇဟံင်နာန် (Zhongnan Hospital of Wuhan University ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုလက်သန်ယဲ အောန်အိုတ် နွံၜါ ဇကုကတဴ
ယီုဝါတ်
ဒြဟတ်ဆီအောန်စှ်ေ မွဲတဲဓဝ်ရ
၆၀] တၠပညာ မဆေင်ကဵု ပရေင်ထတ်ယုက်တအ် ဒုင်သဇိုင် ကုဗီုကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ် မဂျိုင်တန်တဴမာန်
ဗီုမပြးတိတ် နူကဵု ခန္ဓမၞိဟ်မဒှ်ယဲတအ်တုဲ ဟီုလဝ် နဲကဲ သွက်ဂွံစဵုဒၞာ ညံင်ယဲဟွံဂွံကၠောအ်ဂၠိုင်င်ရ
ညးမဒှ်ဒၟံင်ယဲဏအ် (အလဵုဇကု ဟွံတီဏီလေဝ်နွံ) ဂှ် ဝဳရုသ် နူကဵု ခန္ဓညးဂှ် နူကဵု မုဟ်
ပါင်
ဝစ္စမက် မွဲကဆံင် တိတ်ကၠုင်မ္ၚးမာန်ရ
နကဵုမၞိဟ်ယဲဂှ် အရာမရပ်မုဟ် ရပ်ပါင် ပတုဲကိစ္စ မဆေင်ကဵု ဝစ္စမက် (မပတံ ဗိုင်အိက်) တအ်ဂှ် ဒးကၠောန်ပ နကဵုတဲဖအိုတ်ရ
နူကဵု တဲဂှ် အာရပ်ကပေါတ်အရပ်အရာတၞဟ်
ကပေါတ်ဂှ် ညးမွဲသအာင် အာရပ်ဒးကီု
ဟွံသေင်မ္ဂး ဆက်တဲ ကုညးမွဲသအာင်မ္ဂး ဝဳရုသ် နူကဵုတဲညးဂှ် စၠောအ်ပရးဏာ ပ္ဍဲတဲမၞိဟ်မွဲသအာင်ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ဝဳရုသ် မတိတ်နူ မၞိဟ်ယဲမွဲမွဲဂှ် အာဒတုံပြဟ် နွံဒၟံင် ပ္ဍဲလတူ ကပေါတ်အရပ်မွဲမွဲတုဲ မၞိဟ်တၞဟ်မွဲ ကၠုင်ရပ်ဒး ကပေါတ်ဂှ်မ္ဂးလေဝ် ဝဳရုသ်ဂှ် ကၠောအ်စိုပ် ပ္ဍဲမၞိဟ်မရပ်ကပေါတ်ဂှ်ရ
တုဲပၠန် ဝဳရုသ်ဂှ် ဍေဟ်တအ် နွံကဵု ခၞောက်တုဲ ခၞောက်ဍေဟ်ဂှ် ဒးဍာ်သာပ်ပျာမ္ဂး ထကးလီုတုဲ ချိုတ်မာန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးကဵုပညာ နဲစဵုဒၞာဂှ် ဒှ်နဲကြာတ်တဲရ
ကြာတ်တဲပၠန်ရ သာပ်ပျာဂွံကၠောအ် ဂွံလုပ်စိုပ် ပ္ဍဲစက်တဲတအ်မာန်ဂှ် ဒးပေါတ် အောန်အိုတ် လလအ် ၂၀ စက္ကရ
တဲဇကုမရပ်လဝ် ကပေါတ်အရပ်အရာမွဲမွဲ
မရပ်လဝ် မၞိဟ်တၞဟ်သအာင်မွဲမွဲဂှ် ကိုပ်ကၠာဇကု ဟွံဂွံကြာတ်ဏီ လ္ပရပ်မုက်မတ်ဇကု မဒှ်ဒၞာဲ တြင်မလုပ်ကဵု ခန္ဓကာယဇကုညိဂှ် ကဵုလဝ်သတိရ
တုဲပၠန် ဇၟာပ်မၞိဟ်ဂှ် ဇကုဒးဒုင်ကၠောအ်လဝ် ယဲရဟာ ဇကုဟွံဒးဏီဟာဂှ် လဝုဲဂှ် တီကေတ်ဟွံမာန်
အခိင်လဒပ် ဝဳရုသ် ပ္ဍဲခန္ဓကာယဇကုဂှ် နွံစဵုကဵု ၁၄ တ္ၚဲဂှ်ရ ကာလဇကုခဍက် ဟွံသေင်မ္ဂး ထအဟ်မ္ဂး တၞဟ်န ဝဳရုသ် နူဇကု ဟွံဂွံပြးတိတ်အာမ္ၚးဇကုတုဲ ဇကုဒးကၟာတ်ပါင် ကၟာတ်မုဟ်ဇကု နကဵု စက္ခောတိသ်ရှူ ရ
ယဝ်ရ ဇကုခဍက်/ထအဟ်စုတ် ပ္ဍဲတဲဇကုမ္ဂး ဗွဲမပြဟ် ဇကုဒးအာကြာတ်ထောအ်တဲဇကုရ
၆၆] တင်စဵုဒၞာမွဲပၠန်ဂှ် ဒှ်တင်မပရးမၞိဟ်တုဲမံင်စံင်အာကၠုင်ရ
မၞိဟ်မနွံကဵု ဝဳရုသ်မွဲမွဲ ကာလမၞိဟ်ဂှ် ထအဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး ခဍက်မ္ဂး ဝဳရုသ်နူမၞိဟ်ဂှ် နကဵုအသိင်ကျာမုဟ် ကျာပါင်မၞိဟ်ဂှ် ပရးဗစိုပ်ဏာ ဝဳရုသ် မ္ၚးရ
ယဝ်ရ မံင်ကြပ်ဒၟံင် ရေင်သကအ်မ္ဂး ဝဳရုသ်မစိုပ်ဒၟံင် ပ္ဍဲကျာဂှ် ညးတၞဟ်မွဲသအာင် ယီုပၠုပ် ဝဳရုသ်ဂှ်တုဲ ဝဳရုသ်လုပ်စိုပ်အာ ပ္ဍဲခန္ဓမၞိဟ်ဂှ်မာန်ရ
ဝဳရုသ်ဂှ် ပ္ဍဲကျာ စဵုကဵု ပွိုင် ၄ နာဍဳ ဍေဟ်ဂျိုင်တန်တဴမာန်ဒၟံင်ရ
တုဲပၠန် ဝဳရုသ်ဂှ် နူကဵု ကျာယဝီု မၞိဟ်မနွံကဵု ဝဳရုသ်ဂှ်လေဝ် ပြးပ္တိတ်မ္ၚးကီုရ
ရံင်ကဵု တင်ဏအ်တုဲ ညးတအ် ကဵုလဝ် သမ္တီ ညးမွဲကုမွဲ ယဝ်ရ မံင်ခြာမွဲမဳတာကဵု ၜါမဳတာမ္ဂး ဝဳရုသ် မတိတ် နူကျာယဝီုဂှ် ကၠောအ်စိုပ် ဟွံမာန်ရ
၆၇]ရံင်ကဵု တင်ဏအ်တုဲ ညးတအ် ကဵုလဝ် သမ္တီ ညးမွဲကုမွဲ ယဝ်ရ မံင်ခြာ ၜိုတ် ၆ ပေ (ၜိုတ် ၁
၈ မဳတာ)မ္ဂး ဝဳရုသ် မတိတ် နူကျာယဝီုဂှ် ကၠောအ်စိုပ် ဟွံမာန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒၞာဲမၞိဟ်ဂၠိုင်င် မကောံဒၟံင် ဗီုကဵု ဘာဗတောန်လိက်
ရုင်ကမၠောန်
ဇြပ်ဇၞူ
ဒၞာဲမကောံအာကၠုင်ဂၠိုင် မပ္တံကဵု ကၠအ်ပ္ကဴ
တိုက်ရံင်လိက်
ဘာကျာ်တအ်ဂှ် ဒးဝေင်ပါဲရ
၆၈]ဂဥုဲစဵုဒၞာ ဝဳရုသ် SARS-CoV-2 ဏအ်ဂှ် ဆိင်ကေတ်မ္ဂး ပြဟ်အိုတ် သၞာံ ၂၀၂၁ တေအ်မ္ဂး ကလိဂွံမာန်ရောင်တုဲ[၆၉]ပရေင်စဵုဒၞာ ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုနဲကဲ ညံင်ဂွံလဇုဲလဇဖျေဟ်အခိင်တုဲ ဖန်ဒၟံင်ရ
စၞးမကဵုဒှ် ယဲဏအ် မွဲတဲဓဝ် လၟိဟ်မၞိဟ်ဂၠိုင်င် ရုင်ဂဥုဲရပ်စပ် လွဳဗက်ဟွံဂတာပ်ဂှ် ကဵုဒှ် သိုက်က် ညံင်ရုင်ဂဥုဲ ဂွံလွဳဗက်ဂတာပ်ရ
တုဲပၠန် ဒၞာဲမဒှ်လဝ်တုဲတအ်ဂှ် ညံင်ဟွံကလေင် မံက်ကတဵုကၠုင် မွဲဝါပၠန်ဂှ်လေဝ် စဵုဒၞာဝေင်ပါဲရ
၆၂] ပွမလဇုဲလဇ ညံင်မၞိဟ်ဟွံဂွံဒှ် မွဲတဲဓဝ်ဂၠိုင်င်ဂှ် တၞဟ်နရုင်ဂဥုဲ ဂွံရပ်စပ်မာန်ကီု သီုကဵု မင်လဇုဲ စဵုကဵု ဂဥုဲစဵုဒၞာ ဂွံတိတ်ရ
၆၂] နဲကဲစဵုဒၞာ ဝေင်ပါဲဂှ် နကဵု ဂကောံပရေင်ထတ်ယုက်ဂၠးကဝ (WHO) ဟီုလဝ် သွက်မၞိဟ်ခ္ဍက်
ထအဟ် ကေုာံ မၞိဟ်မလွဳလွတ်ယဲ ကုညးသံသယယဲ ဗီုကဵု အစာဂဥုဲတအ်မ္ဂး ဒးစုတ် ဂရုပ်ပါင် (ယာတ်ကၟာတ်ပါင်)ရ
၇၀] ဍုင်လ္ၚဵု နူကဵု ဌာနပရေင်ထတ်ယုက် ဇၟာပ်မၞိဟ်တိတ်မ္ၚးမ္ဂး ဒးစုတ် ဂရုပ်ပါင်ရ
ဗွဲတၟေင် ဍုင်ကြုက်[၇၁] ဟံင်ကံင်[၇၂] ကေုာံ ဍုင်သေံ တအ်ရ
၇၃] ဂရုပ်မုက် ဂွံရုမ်ဂပ်မာန်ဂှ် နကဵု ဂကောံပရေင်ထတ်ယုက်ဂၠးတိ ဟီု ရုင်ကမၠောန်မကၠောန်ပတိတ် ဂရုပ်မုက်တအ် ဒးကၠောန်ဂလိုင်ပတိုန် ၄၀% ရ
ဟိုတ်နူယဲဏအ်တုဲ ၚုဟ်ဂရုပ်မုက်ဂှ် ဍင်တိုန် ၆ ဆ
တုဲပၠန် ကပေါတ်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဍာ်ဒကေဝ်ဟွံစိုပ်ရ
၇၄]ၜိုန်ရ ဂရုပ်မုက်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ကၠောန်လဝ် ဍာ်ဒကေဝ်ဟွံစိုပ် ဝဳရုသ် လုပ်တတ်စိုပ်မာန်ဒၟံင်ကီုလေဝ် တၠပညာ ပရေင်ထတ်ယုက် လ္ၚဵုတအ် ဟီု စုတ်ဂရုပ်မုက်ဂှ် ဖန်ကဵု ညံင်မၞိဟ်တအ် ဟွံဂွံရပ်မုက်ညးတအ် တိုက်က်ရိုက်က်တုဲ ဒှ်ဂုဏ်ဖိုဟ် လပါ်ခိုဟ်မွဲရ
၇၅] ကုညးမဒှ် ယဲကဝ်ဝိဒ်-၁၉ ဟွံသေင်မ္ဂး ကုညးမထေင်ကေတ် ဇကုဒးဒုင်ကၠောအ်လဝ် နကဵုဝဳရုသ်တအ်ဂှ် နူကဵု ဌာနပရေင်ထတ်ယုက် ဍုင်ဗွဲမဂၠိုင် ဟီုလဝ် လ္ပတိတ်မ္ၚး မံင်ပ္ဍဲသ္ၚိဇကု
ကိုပ်ကၠာ ဇကုဟွံအာ ရုင်ဂဥုဲမ္ဂး ဇကုဒးကဵုပရိုင်ဆက်ဖုန်ကၠာ
ကာလဇကုအာမ္ဂး စကာဂရုပ်ပါင်
ဍုင်လ္ၚဵုမ္ဂး ဒံက်တာကၠုင်လွဳ ပ္ဍဲသ္ၚိရ
ကာလမၞိဟ်ဂှ် ယဲက္ဍင် ဒးစကာကိရိယာတၟေင်မ္ဂး ကဵုတိုန်မံင် ပ္ဍဲရုင်ဂဥုဲရ
အရာဏအ် ဍုင်မွဲကုမွဲ ဟွံတုပ်ရေင်သကအ်ရ
၇၆][၇၇] [[Category
Apocryptes Apocryptodon Boleophthalmus Oxuderces Parapocryptes Periophthalmodon Periophthalmus Pseudapocryptes Scartelaos Zappa ကကၠဴ ဟိုဂှ်ကနွံပ္ဍဲအဝေါၚ်အပြောံ Oxudercinae ပ္ဍဲအဝေါၚ်ปลาบู่ နွံပြးဒၟံၚ်ဇၟာပ်ဇၟာပ်ဇိုၚ်ပြၚ်ၜဳဂြိုပ်ကရးကေုာံကၟက်သရီု သီုဂြိုပ်ကရး လပါ်ဒေသကတဴ နူစကဵုလပါ်မဟာသမုတ်
အေတ်လေန်တေတ် ဇိုၚ်ပြၚ်အာဖရိက စဵုစိုပ် Asia-Pacific နွံအဝဲပၟာဏဂၠိၚ်ကၞၚ် နွံဆဇမၠိၚ်တၞဟ်ခြာကဵုအဝဲဍောတ်ဇၞော်တုဲ နူမသုန်ဇြေန်ဒိမေတ် ပ္ဍဲဂကူ Zappa confluentus စဵုကဵုစိုပ်မွဲဟတ် ပ္ဍဲဂကူ Periophthalmodon schlosseri က္ဍိုပ်ဒုတ်ဇၞော် နွံမတ်မွဲစုမ်ၜါမဗွဲလ္တူသ္ကဲက္ဍိုပ်တုဲ ရံၚ်ဆဵုညာတ်ကၠး
ကောန်မတ်ၜါမ လချဳဂေတ်အာကၠုၚ်ဂွံလောဲသွာတုဲ ဟိုတ်ဂှ်ဟေၚ် နူစမတ်တိတ်လ္တူဗလးဍာ်ဂှ် ရံၚ်ဆဵုညာတ်အိုတ်အးလောဲသွာမာန်
ကွာ်အာကၠုၚ်ဂွံလ္တသြၚ်ဗလးပြၚ်ဗတဳဂွံမာန် နကဵုတဲသ္ကဲၜါလပါ်မ္ၚိုဟ်ကြံၚ်ဂှ် ဂွးဆာ်ခၠောဝ်အာဗွဲဂတဂွံမာန် လဆောဝ်တှ်ေ ဒံၚ်သၠာ်လေဂွံ
တုဲတှ်ေ လမံၚ်လအာဗွဲလ္တူဗလးတိဂွံအခိၚ်ဗွဲမလံလမာန်တုဲ ဟိုတ်နူ(ခၟာ်)ပ္ဍဲပါၚ်ဍေံ မဂိုၚ်ဒေပ်စွံဓါတ်ဂံၚ်နူဍာ်ဂွံဂှ်ရ
တုဲပၠန် ဇြောတ်ဓါတ်ကျာ (အံၚ်ဇြဳဂျေန်) ပၠုပ်လုပ်ပ္ဍဲ(ခၟာ်)ဍေံတုဲ နှဴကဵုဓါတ်ဍာ်မဂံက်တုဲ သွက်ဂွံယွီုပတိတ်လပါ်(ခၟာ်)မာန်ဂှ်ရ
တုပ်သၟဟ်ကဵုကနာနာမာန်
ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ကကၠဴတံဂှ်လေ ဍေံသ္ဒးဗဒှ်လဝ်ဇကုဍေံတံ သ္ဒးဍုက်ဍေက်ကၠေဝ်မံၚ်လၟိုန်လၟိုန်
၁] ကကၠဴကၟက်ဂှ် ဇၞော်နူကကၠဴၝောံၝောံတံဏီရ
ကကၠဴဝွံ ပထောၚ်ပါၚ်ဍေံနွံဗွဲသၟဝ်သၟာန်ပါၚ်ကြပ်ကဵုတိဂှ်ဟေၚ် မဂၠာဲစစၞလောဲပ္ဍဲအခိၚ်ဍာ်ၜဳစှ်ေဂှ်ရ
နကဵုသၟာန်ပါၚ်ဍေံဂှ်ဟေၚ် ဇြောတ်ဂၠာဲစခၟိက်ကောန်ၚုဲကောန်ကဍောတ်ဍေတ်သောဲသောဲဗွဲဗလးတိၜဳကေုာံတိသရာမ်ဂှ်မာန်
သ္ပဗဒှ်တုပ်သၟဟ်ညံၚ်ရဴသတ်ဂၟါခၠောဝ်ဟွံသေၚ်တှ်ေ ညံၚ်ရဴသတ်ဍာ်ကွက်ဒဵုကွက်ဂၠိုၚ်နူဂကောံက
ဗွဲမဂၠိုၚ်တှ်ေ ကကၠဴမံၚ်နွံမွဲကရောံဂကောံဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်တုဲ ဟွံပြးဇးအာပြးတုဲ ကောံကဠောံနွံမွဲစွံလအာကၠုၚ်ဂၠာဲစရ
စိုပ်အခိၚ်သိပ်ဂၠိပ်မေထုန် ကကၠကၟက်ကၟက်တံဂှ် နွံအရံၚ်ကြံၚ်နူပကတိတုဲ ဖျေံပယျဵုဒၞက်သိပ်ဂၠိပ်မေထုန်အိုတ်တုဲ ဍေံတံသုၚ်စောဲပါၚ်တုဲ ခါဲကတိုၚ်တိသရာမ်ဗွဝ်ဂအုံလဝ်ဗွဲလပါ်မ္ၚးပါၚ်ကတိုန်မာန်
သာ်ဝွံဟေၚ် ညးကော်စ (ကတိုၚ်ကကၠဴ) နအရေဝ်ညးကွာန်တှ်ေ (ကသိုၚ်ကကၠဴ) လေဟီုဂးမာန်
တုဲတှ်ေ ဗွဲသဘာဝကကၠဴတံဂှ် ဂွိၚ်ကဵုပယျဵုဒၞက်ဇကုကွေံကွေံတုဲ ဟွံကဵုကကၠဴတၞဟ်တၞဟ်လုပ်ကၠုၚ်ဗဝိုၚ်ဇကုမာန်
နဲစဵုဒၞာဲဟွံကဵုကကၠဴတၞဟ်လုပ်ကၠုၚ်ဗွိုၚ်ဇကုဂှ်တှ်ေ နကဵု (ဇုတ်ဟရံၚ်စး) ပစူပတေၚ်တုဲ ခၠောဝ်လုပ်ဘပဠညးမွဲလပါ်တေံလဝါဲဂှ်မာန်
ကကၠဴကၟက်ကဵုကကၠဴၝောံ နှဴရဴသိပ်ဂၠိပ်မေထုန်ညးသ္ကံ ပ္ဍဲကဵုကတိုၚ် (ကသိုၚ်) ကကၠဴကၟက်ကၟက်တံ မခါဲလဝ်ဂှ်အိုတ်ရ
ဒၞာဲဒ္တန်ကကၠဴနွံလပါ်ဂြိုပ်ကရးဇိုၚ်ၜဳဍာ်ဖ္ဍုၚ်ဍုၚ်သေံ နွံပြးဇးလဝေါၚ်သၠဲလးရ
လပါ်ဂြိုပ်ကရးၜဳ(အဝ်)ဍုၚ်သေံ စဵုကဵုစိုပ်ခရိုၚ်
ၛှောန်ပုရဳ ชลบุรี
ခရိုၚ်
တရာတ် ตราด စှ်ေစိုပ်အာခရိုၚ်
ပါတ်တာနဳ ปัตตานี လပါ်ဒေသၜဳ Andaman
အာန်ဍာမာန်
ဂှ်တှ်ေ နးစခရိုၚ်ရးနံၚ်ระนอง ဂှ်စှ်အာ စဵုစိုပ်ခရိုၚ်
သတုန် สตูล ဗွဲတုန်
လပါ်ဍုၚ်မြန်မာဂှ်တှ်ေ နူစၜဳ Andaman စနူခရိုၚ်
ရးနံၚ် ဍုၚ်သေံတေံဂှ် တိုန်ကၠုၚ်လပါ်ၜဳရေဝ်မ္ဂးတှ်ေ ဒေသဇိုၚ်ၜဳဂြိုပ်ကရးတံဂှ် သ္ဂောံဆဵုကေတ်ကကၠဴနွံရ
ဂကူကကၠဴသဂွံဆဵုညာတ်ကေတ်လပါ်ဍုၚ်သေံဏံဂှ်တှ်ေ Periophthalmus barbarus
Periophthalmodon schlosseri တုဲတှ်ေ Boleophthalmus boddarti လဆောဝ်တှ်ေ နယၟုယၟုညးဒေသတံကော်နွံတဴဗွဲမဂၠိုၚ်ကဵုယၟုရ
ကကၠဴဝွံ နအဝေါၚ်ဂကောံဗွဝ်ကမတန်တဴနွံပ္ဍဲကသိုၚ်ဂၠိုၚ်နူလ္တူဗၠးတိမွဲဂကူကီုရ
ညံၚ်ရဴ ကအေက်
လပါ်ဒေံသဍုၚ်မန်လေ အကြာဝါကရး ကေုာံဇိုၚ်ကြုၚ်စောဝ်ဍာ်ဖ္ဍုၚ် နွံဂၠိုၚ်သဂွံဆဵုကေတ်ရ
ကကၠဴဝွံ သွက်ညးလ္ၚဵုတံ ဟွံဒှ်အမာဲသွကီုတုဲ ဒၟာနူရုပ်သာ်ဍေံစောံပြံက်ဍံက်ဍံက်နွံဂှ်ဟေၚ် ညးလ္ၚဵုတံဟွံသ္ပအမာဲသွအိုတ်ရ
သွက်ညးလ္ၚဵုဂှ်ပၠန် ကကၠဴဝွံ ဗဒှ်အမာဲသွ စနွံကဵုရှ်ဘှ် ဟွံတၞဟ်ခြာအာနူကဵု (ကအေက်) ဏီရ
ကကၠဴဝွံပၠန် ညးလ္ၚဵုသ္ပပရန်ဍန် (ကပကိုၚ်) လေ ခိုဟ်ကွေံကွေံရ
ဟိုတ်နူဖျုန်ဍေံကတေန် ကကိတ်ဟွံအိုတ်လောဲလောဲတုဲ လဆောဝ်ပရန်မွဲကလောံဂှ် ဍန်ဂွံကၜါပိမာန်ရ
လပါ်ဍုၚ်မ္ၚး ညံၚ်ရဴဍုၚ် (အေန်ဒိုတ်နဳယှာ) တံဂှ် မၞိဟ်ရပ်ကကၠဴနွံတုဲ ဂယိုၚ်လမျီုသွံရာန်ညံၚ်ရဴဖျုန်ၚုဲကခိုဟ်ခိုဟ်မာန်ရ
ကဳဗောဒ် ကောန်ပျူတာ ဂှ် ဒှ် ကိရိယာ မဆက်စၠောအ်လဝ် ကုစက်ကောန်ပျူတာ မနွံကဵု ကောန်ဍေင် (ဝါ) ထဍဵု မပစၞး မအက္ခရ်ဂမၠိုင် သွက်ဂွံ ချူစုတ် ပ္ဍဲစက် ကောန်ပျူတာရ
ကဳဗောဒ် ကောန်ပျူတာ ဂှ် ဆက်ကၠုင် နူကဵု ကဳဗောဒ် စက်တၞက်လိက် (typewriter
စက်တၞက်လိက်ဂှ် က္တဵုဒှ် ကၠာအိုတ် နူသၞာံ ၁၈၇၄[၁] သၞာံ ၁၉၇၀တအ်ဂှ် ကိရိယာတၞက်လိက်ဂှ် ပၠုပ်စုတ် ပ္ဍဲ စက်ကောန်ပျူတာ
၂] တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး ပ္ဍဲအရာမချူလိက်မ္ဂး စကာကၠုင် နကဵု ကောန်ပျူတာ ဗွဲမလှဲလးရ
သၞာံ ၁၉၉၁ နကဵု "ကမ္မတဳဟံင်ပြာ်ဒဒိုက်ညးဍုင်မန်" မဒှ် ကမ္မတဳလစှ်ေ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ
အခိင် နာဲအံက်ပိုင် မယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင် တာလျိုင် ပ္ဍဲကဵု ကမ္မတဳဂှ် နကဵု အရီုအဗင် ခါဲ ဂြိဂ် (Kai Grieg) ဂကူနဝ်ဝေဂှ် ကၠောန်ပၠုပ်စုတ် အက္ခရ်မန် ညံင်ဂွံ တက်လိက် နကဵု ကောန်ပျူတာ ပ္ဍဲဂကူစက် Macintosh Computer
Apple Classic II ဂွံ ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ
နာဲအံက်ပိုင် ကဵု ခါဲ ကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲ သ္ၚိ ဥက္ကဋ္ဌဇၞော် နာဲယှိုဲကျေန်
နာဲအံက်ပိုင် ညးမစိုန်သကီု ပ္ဍဲကွတ်ကသူဂှ် ဓဇက်ချူလဝ် ဗီုပြင်အက္ခရ်နာနာတုဲ ကဵုလဝ် ယၟုဝှန် မဒုင်သဇိုင် ကုယၟုဍုင်ဂမၠိုင် ဗီုကဵု Sarak (သရက်
Hongsavatoy (ဟံသာဝတဳ
Ramevatoy (ရမ္မဝတဳ) Motmalom (မတ်မလီု) Suvanabhum (သုဝဏ္ဏဘုမ်) တအ်ရ
ဒၞာဲလစွံကဳဗောတ်ဂှ် ဗက်အာ အတိုင်ဂမ္စာဲအက္ခရ မန်-ရဝ်မာန် ဥပမာ ဒၞာဲအက္ခရ် ရဝ်မာန် k မ္ဂး က
a မ္ဂး အ
ဗွဲကြဴ သၞာံ ၁၉၉၃ ဂှ် ဒှ်အာသၞောတ် PC Window 3
11 ဂှ် ကၠောန်စၠောအ်စုတ် ပ္ဍဲသၞောတ်ပဳသဳတုဲ ယၟုဝှန်တအ်ဂှ် ဒှ်အာ A1Mon
A2Mon
A3Mon မြဴသာ်ဝွံရ
၃][၄] ခါဲဂြိဂ် က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၆၅ ပ္ဍဲ ဍုင်ဗါဂေန် (Bergen) တုဲ ဇၞော်ဂေါဝ် ပ္ဍဲ ဖျဲသင်္ဂါ (Fjøsanger) ရးနိဂီုနဝ်ဝေ
ခါဲဂြိဂ် က္လိဂွံ ဗြမဟိမု ကဆံင်မာသတာဒဳဂရဳ ပ္ဍဲဘာသာ မနုဿဗေဒ (Social Anthropology
ညးခၞံလဝ် ပြကိုဟ် သွက်ဒဳဂရဳညး စပ််ကဵု ပရေင်ပၠန်ဂတး ဂကူမန်တုဲ အကြာ သၞာံ ၁၉၉၃-၁၉၉၄ ဂှ် ညးပဒတဴဒၟံင် အကြာရဲပၠန်ဂတးဂမၠိုင် ပ္ဍဲအကြာဂကူမန်တအ်ရ
၅] ပရဝ်ဂရာမ် လစွံကဳဗောဒ်ဂှ် နွံနာနာသာ်
ပၞောဝ်တအ်ဂှ် Ukelele ဂှ် ကၠောန်လောဲတုဲ ဗလးကဵုလဝ် မသက္ကုင္ၚုဟ်ရ
ကၠောန်ကေတ် အတိုင် ဗွဲသၟဝ်ဝွံညိ
ကမ္မတဳဗဟိုရ် ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ အလုံဒေသရးမန်ဝွံ ရုဲစှ်လဝ် ပ္ဍဲကောံဓရီုဇၞော် ကၠောန်ဗဒှ်ပ္ဍဲဌာန-ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀
ဍုၚ်မတ်မလီု
ဒိတ္ထဳ ၁၃၈၀ သၞာံ
ဂိတုပုဟ် ၃ စွေက် (22/04/2019
ကျာ်ဇၞော်အစာတၠကောသလ္လ မနွံပိုန် ဘာတိုက်ပိဋကတ် ကွာန်မုဟ်ဒုန် မညး ကလိဂွံဇိုန်ဏှင် တဆိပ်တြာ အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု ဝွံ နူဘဝသၟတ် ကတ်ဗ္တောန်ကၠုင် လိက်ပရိယတ်တုဲ နူဘဝ ထပိုယ်ဂှ် ဖျေဟ်ဗ္တောန်လဝ်လိက် နဒဒှ် အစာလိက် ကရောမ်မွဲစွံ ကုကျာ်ဇၞော်သဳလဝန္တ (မာံရွှေငို
ကြဴနူ မဂွံဒှ် ညးမနွံပိုန် ဘာတိုက်ပိဋကတ် ကွာန်မုဟ်ဒုန် တကအ်ခၟိုင်တုဲ ဖျေဟ်ဗ္တောန်ကၠုင် လိက်ပရိယတ်
မွဲလပါ်ဂှ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ်ဍုင်ကွာန် ပံက်ဗ္တောန် ဘာဗတောန်လိက် တန်မူလ
တန်ဒေါဝ်
တန်သၠုင်
ဟိုတ်မရေင်တၠုင်လဝ် ဒတုဲဖိုလ်ဍုင်ကွာန်တုဲ အလဵုအသဳအေင်္ကလိက် ဇိုန်ဏှင်ကဵု တဆိပ်ထဝ် ၜါဝါ
သွက်ခမဳသင်မန်တအ် ဂွံသှ်လိက်ပရိယတ် အလဵုအသဳ နကဵု ဘာသာမန်ဂှ် ညးရေင်တၠုင်လဝ်တုဲ ပ္ဍဲခေတ်သၟိင်ဗၟာလေဝ် ကမၠောန်ဒတုဲဖိုလ် ပရေင်ပညာ ကောန်ဍုင်ကွာန်
ပရေင်ဇၞော်မောဝ်ဍုင်ကွာန် မပ္တံ လးဂၠံင် သြိုင်ဒဒန် သြိုင်သၞေဟ်တအ်ဂှ် ကၠောန်ကၠုင်အဆက်အဆက်
ပါဲနူဂှ်တုဲ လိက်ပြကိုဟ်ဂမၠိုင်လေဝ် ခၞံချူလဝ်ကီုတုဲ ဂွံဒုင်ပူဇဴ တဆိပ်တြာ အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု မဒှ် တဆိပ်တြာ သၠုင်အိုတ် နကဵုအလဵုအသဳဗၟာ မဇိုန်ဏှင် ကုခမဳသင်ရ
နာဲသာဨ (ဦးသာအေး) မိသေတ် (ဒေါ်စစ်) မိသေတ် က္လိဂွံ ကောန်ဇၞော် မာံင္ၚိုဲပါန် (မောင်ငွေပန်း) ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၂၄၈ ဂိတုဝှ် ၁၃ စွေက် တ္ၚဲစန်
သီုဖအိုတ် ကလိဂွံ ကောန် ၉
ကာလ မာံင္ၚိုဲပါန် ကလိဂွံ အာယုက် ၇ သၞာံဂှ် မံင် ဘာလကျာ် ဘာတြေံ ကွာန်မုဟ်ဒုန်
ကာလ မာံင္ၚိုဲပေန် ကလိဂွံ အာယုက် ၁၀ သၞာံဂှ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၂၅၈ ဂိတုဝှ် ၁၃ စွေက်ဂှ် မာံင္ၚိုဲပေန် ပ ထပိုယ် ပ္ဍဲဇရေင် ကျာ်ဇၞော်အစာသုဝဏ္ဏ (ကျာ်ဇၞော်မရနုက် ကုဒုတိယ ပ္ဍဲဘာတြေံ မုဟ်ဒုန်)[၁] ထပိုယ်ဂုဏ ကလိဂွံ အာယုက် ၁၃ သၞာံဂှ် အာကတ်လိက် ပ္ဍဲဘာဇၞော် ကွာန်ထဝ်ပၠင် ဇရေင် အစာလိက် တၠဂုဏ်သဳလဝန္တ (မင်းရွှေငို) (အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ) ရ
ဗွဲကြဴညိ အစာလိက် တၠဂုဏ်သဳလဝန္တဂှ် ပြံင်အာ ဖျေဟ်လိက် ဇရေင် တိုက်လိက်ရာမည ကွာန်ၝောအ်နက် တကအ်ခၟိုင်တုဲ ထပိုယ်ဂုဏ လေဝ် ပြံင်ဗက်ကၠုင် ကရောမ် တၠဂုဏ်သဳလဝန္တကီုရ
အခိင်ကာလ ထပိုယ်ဂုဏ မကလိဂွံ အာယုက် ၁၈ သၞာံဂှ် ထပိုယ်ဂုဏ ဒှ် အစာလိက်ဒုတိယ လစှ်ေ တၠဂုဏ်သဳလဝန္တ ရ
၂] သက္ကရာဇ် ၁၂၆၇ အခိင် ထပိုယ်ဂုဏ မကလိဂွံ အာယုက် ၁၉ သၞာံ ၄ ဂိတု ၂ တ္ၚဲ တံင် အာယုက်ဂဝ်တုဲ မိမၜါ ဒုင်ပစ္စယ်ပန်တုဲ ဒုင် ပယျင် ပ္ဍဲခဏ္ဍသိမ် ဘာဇၞော် ကွာန်မဟေဲရ
တုဲ ခုတ်ကဵု ယၟုခမဳ ကောသလ္လ ရ
ခမဳကောသလ္လဂှ် ဆက်ဖျေဟ်ဗ္တောန်လိက် ပ္ဍဲတိုက်လိက်ရာမည ဂှ်ရ
၃] အခိင်ကာလ တၠဂုဏ်ကောသလ္လ မကလိဂွံ ၜါဝှ် အာယုက် ၂၁ သၞာံဂှ် တၞဟ်နမိက်ဂွံပံက် ဘာတိုက်လိက်တၟိတုဲ ပြံင်အာ ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာသေံ
ကွာန်ကၠအ်သတ်ရ
ပ္ဍဲ ဘာသေံဂှ် လုကဴ ဒစာံ ဝှ်
တၠဂုဏ်အစာကောသလ္လ ဖျေဟ်ဗ္တောန်လဝ်လိက်ရ
၄] နူဂှ် တၠဂုဏ်ကောသလ္လ ပြံင်အာ ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာကျာ်အရှန် (ကျိုက္ကဆံ) တိုက်လိက်ယှိုဲကျေန်
ဍုင်လ္ဂုင်ရ
နူဂှ် ပြံင်အာ ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာတိုက်လိက်(တောင်လုံးပြန် တိုက်သုံးထပ်ကျောင်း) မ္ၚးထံင် (ပုဇွန်တောင်
ဍုင်လ္ဂုင်ရ
ပ္ဍဲ ဘာတိုက်လိက်ဂှ် တၠဂုဏ်ကောသလ္လ ဂွံဗ္တောန်ကေတ် ပါဠိ အဋ္ဌကထာ ဋဳကာဂမၠိုင် နူ ဥူးဂန္ဓမာ (အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ
လယ်တဳဥူးရာဇိန္ဒ
လယ်တီဥူပဏ္ဍိတ တအ်ရ
လယ်တီဥူးပဏ္ဍိတ ဂှ် ဗွဲကြဴ ဒှ် အစာကဝိဒယှ် နကဵု ယၟု "လယ်တီပဏ္ဍိတဆရာဦးမောင်ကြီး" ရ
တၠဂုဏ်ကောသလ္လ ကတ်ဗ္တောန်လိက် နူဍုင်လ္ဂုင်တုဲ က္လေင်စဴ ပအစာလိက် ပ္ဍဲ ဘာသေံ
ကွာန်ကၠအ်သတ်ပၠန်ရ
၅] ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ကွာန်မုဟ်ဒုန်ဂှ် ဟိုတ်နူ မၞိဟ်ပရမ်ဂၠိုင် အလဵုအသဳအေင်္ကလိက် အုပ်ဓုပ်ဟွံမာန်တုဲ သၟိင်မတ်မလီု ပ္တိတ်အမိန် သွက်ဂွံ ပလီုထောအ် ကွာန်မုဟ်ဒုန်ရ
တၠဂုဏ်ကောသလ္လ ဂွံမိင်ကေတ် ကွာန်ဇာတိဇကု မဒးဒုင်ပလီုတုဲ စိုတ်ဟွံမိပ်
တုဲ က္ညအာ ဇရေင် ရုင်သၟိင်တုဲ အာတ်မိက် ကမၠောန်ပလီုကွာန်ဂှ် လ္ဇကဵု ပွိုင်မွဲဂိတု
သွက်ဂွံဝေတ်ဗ္တောန် ကောန်ကွာန်တအ်ဂှ် နကဵု တၠဂုဏ် ကေတ်တာလျိုင်ရောင်
သၟိင်ဍုင် (အရေးပိုင်)ဂှ် ဒုင်တဲ ကဵုအခေါင်
တုဲပၠန် ကမၠောန်ပလီုဂှ် လ္ဇုဲလ္ဇကဵုရ
တၠဂုဏ်ကောသလ္လ က္လေင်စိုပ် ကွာန်မုဟ်ဒုန်တုဲ ချပ်စ ကုညးဇမၞော်ကွာန် နာဲသိင်ဖလူ (စိန်ဖလူး)တုဲ တက်မံင် ကော်ပ္ကောံ ကောန်ကွာန်တအ်ရ
တၠဂုဏ်အစာ လဴပူ ပရူဒဒှ်ဂမၠိုင်တုဲ ကဵုကောန်ကွာန်တအ် မင်သဳလ်
အတိုင်သဳလ်မသုန်ဂှ် မင်ဟွံမာန်မ္ဂး ကေတ်မွဲ
ပိတုဲ မင်လေဝ်ဂွံရ
ဇၟာပ်ကောန်ကွာန်တအ်ဂှ် သဳလ်မူစိ
သဳလ်လဵု ဇကုမင်မာန်ဂှ် ကဵုဂတိပါင်တုဲ ကဵုထ္ပက်စၟတ်တဲရ
လိက်ဂတိပါင်ဂှ် တၠဂုဏ်ကေတ်တုဲ အာပအပ် ကုသၟိင်ဍုင်ရ
လိက်ဂတိပါင်ဂှ် ထ္ပက်မွဲတ္ၚဲတုဲ ဒုင်စ သာ်ဂှ် ဟွံသေင်
ဇၟာပ်တ္ၚဲ ဂလိုင်လဵု ဇကုမင်မာန်ဂှ် ဒးကၠုင် ထ္ပက်ရ
၆] နကဵု နဲဏအ်ဂှ် ပြံင်လှာဲကၠေအ် ဒ္ဂေတ် ကောန်ကွာန်တအ်
ကွာန်လေဝ် ၜိုဟ်သြိုဟ်ကၠုင်တုဲ လိက်အမိင်ပလီုကွာန်ဂှ် နကဵု သၟိင် က္လေင်ရုပ်ဂိုင်ထောအ်ရ
၇] ပ္ဍဲကွာန်မုဟ်ဒုန်ဂှ် ညံင် ဘာအလဵုအသဳ တန်မူလ ဂွံက္တဵုဒှ်ကၠုင်မာန်ဂှ် နကဵု ကျာ်ဇၞော် အာဂတပၠတရဴတုဲ ရေင်တၠုင်လဝ်တုဲ သၞာံခရေတ် ၁၉၂၁ ဂှ် ဘာတန်မူလ စက္တဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲကွာန်မုဟ်ဒုန်ရ
၈] နူဂှ် ဆက်ဂစာန်တုဲ သၞာံ ၁၉၃၀ ဂှ် ဘာတန်ဒေါဝ် ဂှ် စပံက် ပ္ဍဲကွာန်မုဟ်ဒုန်မာန်ကၠုင်ရ
သွက် ဘာတန်သမၠုင်ဂှ် ကွးဘာတအ် ဒးအာတိုန် ပ္ဍဲဍုင်ၜါသွာင် ဟွံသေင်မ္ဂး ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီုရ
ပ္ဍဲကွာန်မုဟ်ဒုန် ညံင် ဘာတန်သၠုင် ဂွံဒှ်ကၠုင်ဂှ် နကဵုကျာ်ဇၞော် အာဂတပၠတရဴ ဆက်ကု တၠပညာဂကူမန် နာဲမျာတ်ထောန် (ဦးမြတ်ထွန်း
နန်းရင်းဝန် ဒေါက်တာဘမော် (၁၉၃၈
နန်းရင်းဝန် ဦးပု (၁၉၃၉) တအ်တုဲ သၞာံ ၁၉၃၉ ဂိတုဂျောန် ၁ ဂှ် ပ္ဍဲတကအ်ခၟိုင်ဂှ် ပံက်ကဵု ဘာတန်သၠုင် ပိဘာ
ပ္ဍဲ ၜါသွာင် မွဲဘာ
မုဟ်ဒုန် မွဲဘာ
မုဟ်ရိုတ်ဍောတ် မွဲဘာရ
၉] ကွးဘာတန်သၠုင်တအ်ဂှ် ဗွဲကိုပ်ကၠာ ဒးကၠုင်ပအပ် ကုကျာ်ဇၞော်ကၠာ
နူဂှ် ကျာ်ဇၞော် က္လေင်ပအပ် ကုအစာတအ်ရ
ယဝ်ရ ကွးဘာမွဲမွဲ ဘာလီုဂၠိုင်မ္ဂး နကဵု ကျာ်ဇၞော် ကော် မိမကွးဘာတုဲ သၟာန်ဇာန် ချပ်ဂၞန် ကုမိမကွးဘာတအ်ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ပြသၞာမွဲမွဲ က္တဵုဒှ်မ္ဂး နကဵု ကျာ်ဇၞော်ရ ကေတ်တာလျိုင်တုဲ ဗိုင်ပသောင်ကလးကဵုရ
၁၀] တုဲပၠန် သွက် ကွးဘာ နူဇမ္ၚောဲ ဂွံပဒတဴဂှ် ကွးဘာ ဘာဒမံင် ၜိုတ် ၅၀ ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဖန်လဝ် ကဵုမံင် ပ္ဍဲဘာဒမံင်ရ
ခရိတ်စသုင်တအ်ဂှ် ကွးဘာတအ် ဟွံဒးကဵုရ
သွက် ကွးဘာဒမံင်တအ်ဂှ် ဖျေဟ်ဖန်လဝ် ညံင်အခိင်မဗှ်လိက်
အခိင်တိက်
အခိင်ဝေင်နာနာသာ်ရ
နကဵု ကွးဘာတအ် ဒက်လဝ် ဂကောံလဝေင်ဓတ် ဗီုကဵု ဂကောံဗဝ်တအ်လေဝ် နွံကီုတုဲ သီုအာ ပြိုင်တေအ် ကုဘာတၞဟ်တအ်ဏီရ
နကဵု သၟိင်အေင်္ကလိက် ကုကွးဘာ သကေက်သကာတအ်ဂှ် အလုံမွဲ ဒိသထြိတ်တၞင်သဳဂှ် ရုဲစှ်တုဲ ပ္တိတ်ကဵု သကဝ်လာရှိပ် ၆ တၠ
ကွးဘာ နူမုဟ်ဒုန်ဂှ် မွဲမွဲသၞာံ ဂွံဒၟံင် ပန်ပန်တၠရ
၁၁] ပ္ဍဲအခိင် ပၞာန်ဂၠးတိဒုတိယ ၜိုန်ရ ဍုင်ကွာန်ရုသံင်ဒၟံင်ကီုလေဝ် နကဵု ကျာ်ဇၞော် ဟွံကၟာတ်ဘာတုဲ ဆက်ပံက်ဗ္တောန်ဒၟံင်လိက်ဏီဖိုဟ်ရ
ဇပါန် ကျပၞာန်တုဲ အခိင် အလဵုအသဳဗၟာ (ခေတ်အေင်္ကလိက်) ဂှ်လေဝ် ဘာတအ်ဂှ် ညံင်ဂွံလုပ်အဝေါင် အလဵုအသဳဂှ် ဂ္စာန်ကၠုင်တုဲ သၞာံ ၁၉၄၅ ဂှ် ဘာတန်မူလ ဂွံဒှ် ဒတန်
သၞာံ ၁၉၅၂ ဂှ် ဘာတန်ဒေါဝ် ဂွံဒှ် ဒတန်
သၞာံ ၁၉၈၀ ဂှ် ဘာတန်သၠုင်ဖက်ဆော
သၞာံ ၁၉၈၁ ဂှ် ဘာတန်သၠုင် ဂွံကၠုင် စၟတ်သမ္တီ နူအလဵုအသဳဗၟာရ
၁၂] ဒဵုဂတာတၟအ် မနွံ ပ္ဍဲကွာန်မုဟ်ဒုန်ဂှ် သေဋ္ဌဳဂလာမွဲ အာတ်မိက် အလဵုအသဳ ညံင်ဂွံဂွံအခေါင် တဵုတၞံဝါင်ဗိုင် အလုံဒဵုဂှ်ရ
ပရူဂှ် ညးဍုင်ကွာန် ကေုာံ ကျာ်ဇၞော် ဂွံတီကေတ်တုဲ ထ္ၜးဟိုတ် မဒှ် ဒၞာဲကောန်ကွာန်တအ် မင္ၚဳအှော်
လစပြေင်ဂၠဴတုဲ ဒစဵုဒစးတုဲ နကဵုအလဵုအသဳ ဟွံဒှ် ကဵုအခေါင် ကုသေဋ္ဌဳဂလာဂှ်ရ
တုဲပၠန် ဒဵုဂှ် နဒဒှ် ဒၞာဲညးဍုင်ကွာန် မပိုင်ပြဳဂှ် ဂွံစၟတ်သမ္တီလဝ်ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ကမၠောန်ဂတာတၟအ်ဂှ်လေဝ် ဇၞော်တိုန်ကၠုင်ကီုရ
၁၃] အခိင်ဗြဲ ဂိတုဒဂိုန်
ခ္ဍဲသဳမ္ဂး ဍာ်ဇၞော် သြောအ်ဗၠိုတ် မလေပ်ဒှ်ရ
ဘဲဍာ်ဇၞော်ဂှ် ဂွံဗၠးမာန်ဂးတုဲ နကဵု ကျာ်ဇၞော် အာဂတပၠတရဴတုဲ ၜံက်မြံင်ဍာ် မစၠောအ် အကြာ ကြုင်မုဟ်ဒုန် ကုကြုင်(ဝိုင်းပတ်)ရ
ဟိုတ်နူမြံင်ဍာ်ဏအ်တုဲ ဘဲဍာ်ဇၞော် ဗီုကိုပ်ကၠာတေအ်ဂှ် ဟွံဒးဆဵုတုဲ သြောအ်ပ္တိတ်ခိုဟ်တိုန် နူမွဲဨက ၂၀-၃၀ န ဂှ် ဒှ်အာ မွဲဨက ၅၀-၆၀နရ
၁၄] ကမၠောန်ဍုင်ကွာန်ရာင်ဆာဲ ဗီုကဵု ပံက်ဂၠံင် လးဂၠံင်ကတ္တာရာ
သြိုင် သၞေဟ်တအ်လေဝ် ကျာ်ဇၞော် အာဂတပၠတရဴတုဲ ကၠောန်လဝ် နွံတၟာဂလိုင်ကီုရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ပ္ဍဲခေတ်ပၞာန် ညးလဒဴပၞာန်
ညးဒဒိုက်တအ်လေဝ် ကၠုင်ဇူဒီု ပ္ဍဲဘာကျာ်ဇၞော် နွံကီုရ
သက္ကရာဇ် ၁၂၈၀ ဂှ် တၠဂုဏ်ကောသလ္လ ပြံင်စဴမံင် ဘာကွာန်ဇကု ဘာတြေံ ကွာန်မုဟ်ဒုန်တုဲ ပံက်တိုက်လိက် အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ဘာတြေံ ကွာန်မုဟ်ဒုန်ဂှ်ရ
တၠဂုဏ်ကောသလ္လ ပဒတဴ ပ္ဍဲဘာတြေံ ပိသၞာံတုဲ သက္ကရာဇ် ၁၂၈၃ တၠဂုဏ်အစာ မကလိဂွံ အာယုက် ၃၂ ဂွံဒှ် ကျာ်ဇၞော် မနွံပိုန် ဘာတိုက်ပိဋကတ် ကွာန်မုဟ်ဒုန်
နူစဂှ် ပံက်လဝ် ဘာတိုက်လိက်ရ
၁၅] ပါဲနူ ကမၠောန်ဖျေဟ်လိက်တုဲ ကမၠောန်သာသနာဂမၠိုင် နဒဒှ် ဝိနယ်ဓိုရ် မသောင်ပြသၞာ စပ်ကုသာသနာ
တုဲပၠန် ပ္ဍဲဂကောံပရိယတ်ဇၞော်ဇၞော် ဗီုကဵု ဂကောံသုဝဏ္ဠဘူမိ ပရိယတ္တိသာသနဟိတ တအ်ဂှ် နဒဒှ် နာယက
ပ္ဍဲကဵု ကမၠောန်သမာန်သွဟ်လိက်ပရိယတ်အလဵုအသဳ (ပါဠိပထမပြန်စာမေးပွဲ) ကေုာံ သမာန်သွဟ်လိက် သွက်တန်ဓမ္မာစရိယတအ်လေဝ် ပါလုပ်ယိုက်ဂၠေင်လဝ်ကီုရ
၁၆] သွက် ခမဳသင်မန်ဂမၠိုင် ဂွံသှ်လိက် ပ္ဍဲအလဵုအသဳ နကဵု ဘာသာမန်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဂိုတ်ဂ္စာန်လဝ် ဗွဲတၟေင်ရ
၁၇] မာဿတာရှဝ်တဝ် (Mr
Shorto) နူ တက္ကသိုလ်လာန်ဒါန် တၞဟ်န မဂွံလ္ၚတ် လိက်မန်
ပရူဂကူမန်တုဲ ကၠုင်ပဒတဴ ပ္ဍဲကွာန်မုဟ်ဒုန် ဇရေင် ကျာ်ဇၞော် ပွိုင် ၈ ဂိတုရ
အခိင်ဂှ် ကိရိယာအာဲကၟာဲယေန်သၞာင်မန် ဗွဲမဂၠိုင် ထ္ၜးကဵု ဟွံမာန်တုဲ နကဵု ကျာ်ဇၞော် ညာတ်ကေတ် သ္ဒးနွံ ကုတိုက်ထၜးပျးမန်မွဲရောင်ရ
ကျာ်ဇၞော် အာတ်မိက် အလဵုအသဳဗၟာတုဲ နကဵု အလဵုအသဳဗၟာ ပံက်ကဵု တိုက်ထ္ၜးပျးယေန်သၞာင်မန် ဍုင်မတ်မလီုရ
၁၈] ပ္ဍဲခေတ်ဖဆပလဂှ် ပ္ဍဲဂကောံကေင်ကာမန်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် လုပ်ယိုက်ဂၠေင် နဒဒှ် နာယကမွဲဇကုတုဲ ဒှ် ညးမကဵုကသပ် စပ်ကုဗၟံက်ပ္တိုန် လိက်ပတ် ယေန်သၞာင်မန်မွဲဇကုရ
၁၉] န ကုကျာ်ဇၞော်ဂှ် ပြကိုဟ်လိက်ကၞပ် ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ချူခၞံလဝ်ကီုရ
ကကှ်ကှ် (ဝါ) ကသော (အၚ်္ဂလိက်
Dried fish
ငါးခြောက်) ဂှ် ဒှ်က မပကှ်လဝ် သွက်ဂွံကၠောန် စၞစ
ကထနေက်ဂှ် ယဝ်ရစွံလဝ် အတိုင်ဂှ်မ္ဂး ခြာဟွံလအ် အုဲအာ ဗွဲမလောန်သွာမာန်ရ
မစဲဗကှ်ဂှ် ဒှ်နဲကဲ မပတိတ်ဍာ်တုဲ ဂွံစွံစၞ အခိင်လအ်အ်မာန်ရ
နကဵု နဲမစဲဗကှ် ပတိတ်ဍာ် နူကဵုစၞဂှ် ရန်တၟအ် ညံင်အနုဇဳဝဂမၠိုင် ညံင်ဟွံဂွံဂျိုင်တိုန် ပ္ဍဲကဵုစၞတုဲ စၞဂှ် ညံင်ဟွံဂွံအုဲလီုရ
ဟိုတ်စၞဂမၠိုင် မဂွံအုဲ မဂွံအုတ်ဂှ် ဟိုတ်နူကဵု အနုဇဳဝ (စၟဍောတ်တ်သောဲသောဲ) တအ် ဂျိုင်တိုန် ပ္ဍဲကဵု စၞတအ်ဂှ်တုဲ အနုဇဳဝတအ် စစၞတအ်ဂှ်ရ
အနုဇဳဝတအ် ဂွံဂျိုင်တန်တဴမာန်ဂှ် ဍေဟ်နွံပၟိက် ဍာ်
ဍာ်မနွံ ပ္ဍဲအရာမွဲမွဲဂှ် ပ္တိတ်ထောအ် နကဵု နဲ မကသ္ၚဲ ပ္ဍဲကျာ
မစဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲ
ဂဒဵုကဵုယက်တအ်ရ
နူကဵု အခိင်တမၠာတေအ်ရ ကဂှ် ညးတအ် ဂိုင်ဒေပ်လဝ် နကဵုနဲ မစဲဗကှ်
နကဵုနဲဂဒဵု ကေုာံ နကဵုနဲမဂွပ်
နဲကဲတြေံအိုတ် ဗီုမဂိုင်ဒေပ်ကဂှ် ဒှ်နဲ ကဵုဍေဟ် ကှ်အာ နကဵုကျာ ဟွံသေင်မ္ဂး နကဵုတ္ၚဲရ
နဲကဲမဂိုင်ဒေပ်က နကဵုကကှ်ကှ်ဂှ် ဒှ်နဲကဲတြေံတြဟ်မွဲတုဲ ကကှ်ကှ်ဂှ် စွံဂွံ ဂၠိုင်ကဵုသၞာံရ
တုဲပၠန် နဲကဲဂှ်လေဝ် ဒှ်နဲကဲ မလောဲသွာတုဲ ဟွံဒးအိုတ် င္ၚုဟ်မးဂှ်ရ နကဵု သၟာတမ္ၚာတအ်ကီု သီုကဵု နကဵု ပ္ဍဲသ္ၚိကၟိန်မွဲမွဲဂှ် ကၠောန်ကၠုင်ဒၟံင် စဵုကဵု တ္ၚဲဏအ်ရ
စပ်ကဵု ကကှ်ကှ်တုဲ အတိုင်ရာသဳဍုင်မန် မဒှ်ဒေသကမ္တဴတုဲ မစဲဗကှ် နကဵုတ္ၚဲဖအိုတ်ရ
အရာသီုဖအိုတ်ဂှ် ဖန်လဝ် ညံင်ဂွံကှ်ပြဟ်
ၜဵုဂွံလုပ်ကၠောအ်ပြဟ်ရ
ကသၟတ် ကေုာံ ကထပှ်ေပှ်ေ ဗီုကဵု ကကၠာ်
ကလတာ်ကၠဵုဂှ် ကရေက်ဗုင် ပ္တိတ်ထောအ် ဗုင်အိက် စုတ်ၜဵုတုဲ စဲအတိုင်ဂှ်ရ
ကဇၞော်ညိ ဖျုန်တီုမ္ဂး ညးပါ်ကရေက် လပါ်စးတုဲ စဲဗကှ်အတိုင်ဂှ်
ယဝ်ရ ဇၞော်ဇၞော် ကရေက်လပါ်စးတုဲ ကလေင်ရေဲထောအ် ဍောတ်တ်ပၠန်
ယဝ်ရ ရံင်နကဵုအခိုက်မၞိဟ်ဂၠးတိ ဍုင်နာနာမ္ဂး ကကှ်ကှ်ဂှ် နွံၜါဂကူ ညးကော်စ ဗီုအင်္ဂလိက် Stockfisk ကဵု Clipfish
Stockfish ဂှ် ဒှ်ကကှ်ကှ် မဟွံစုတ်လဝ်ၜဵု
မဗကှ်လဝ် နကဵုကျာလမုဟ်
နဲကဲဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲဒေသ ဇြောမ်လမုဟ် (ဒေသဂံက်ဂံက်) ဗီုကဵု ဍုင်နဝ်ဝေ
ဍုင်အာက်သလာန် တအ်ဟေင် ကၠောန်ဂွံရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဒေသတအ်ဂှ် ဂံက်လောန်တုဲ အနုဇဳဝဂျိုင်တန်တဴ ဟွံမာန်
ကဂှ် ဒးကျာ ဍာ်မနွံ အပ္ဍဲကဂှ် သ္ၚဲအိုတ်တုဲ ကှ်မာန်ရ
Clipfish ဂှ် ကိုပ််ကၠာ ဟွံစဲဗကှ်ဂှ်ဂွပ်လဝ် ကဵုၜဵု မွဲလစုတ်ကၠာရ
နကဵုနဲကဲဏအ်ဂှ် ဂကူပဝ်တူဂြဳတအ် ကဂှ် ဂွပ်လဝ် ကဵုၜဵု ၂-၃ သတ္တာဟတုဲ ပ္တိတ်စဲရ
ဆဂး နကဵု အခိုက်ဒေသမန်မ္ဂး ယဝ်ရဂွပ်လဝ်လအ်မ္ဂး ကဂှ် ဂွံသၟူအာဲတုဲ ညးဂွပ်စွံ ဆပွိုင် နာဍဳညိညလေဝ်နွံရ
ပ္ဍဲဒေသ ဇြောမ်ကမ္တဴ ဗီုကဵုဍုင်မန်ပိုယ်ဂှ် ပ္ဍဲအခိင်လလအ် ဍာ်မနွံ အပ္ဍဲက ဂွံသ္ၚဲအိုတ်ဂှ် အနုဇဳဝကတဵုဒှ် အပ္ဍဲက မာန်ဒၟံင်တုဲ ကမလေပ်အုဲမာန်ရ
ၜဵုဂှ်လေဝ် ပကဵု ညံင်အနုဇဳဝ ဟွံဂွံဂျိုင်တိုန် ပ္ဍဲကမွဲနဲကီုရ
ကဂှ် ဟိုတ်မနွံကဵု ဓါတ်ပြဝ်တိန် (Protein) နာနာသာ် တုဲပၠန် နွံကဵု ဂရိဟ်ဇမၠိင် ကၠေင်အသိဒ် သြမေဂါ၃ (long-chain omega 3 fatty acids)တုဲ ပခိုဟ်ကဵု ပရေင်ထတ်ယုက်မၞိဟ်မစတအ်ရ
၁] ကဂှ် စဲဗကှ်ထောအ်တုဲ ဓါတ်ဗြဝ်တိန် ကေုာံ ကၠေင်အသိဒ်သြမေဂါ၃ တအ်ဂှ် ဂလိုင်လဵု မသှ်ေဒၟံင်ဏီရောဂှ် တၠပညာတအ် လ္ၚတ်တုဲ ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵု ကကှ်ကှ်တအ်ဂှ် ဓါတ်ပြဝ်တိန် မနွံကဵု ဍာ်ဒကေဝ်သမၠုင်
ကၠေင်မကိတ်ညဳကဵု ပရေင်ထတ်ယုက် မပ္တံကဵု ဂရိဟ်ဇမၠိင် ကၠေင်အသိဒ် သြမေဂါ၃ (long-chain omega-3 fatty acids) ဗီုကဵု ကၠေင်eicosapentaenoic acid (EPA) ကေုာံ ကၠေင်docosahexaenoic acid (DHA))တအ် ပါဲနူဂှ်တုဲ ဓါတ်အဟာရတၟေင် မပ္တံကဵု ဓါတ် ဣသြဒေန် (iodine) ဓါတ်ဇြိန်/သောတ် (zinc
ဓါတ်ဗရိုတ် (copper
ဓါတ်သေလေနိယာံ (selenium) ကေုာံ ဓါတ်ကာလ်သဳယာံ/ဓါတ်ခပဵု (calcium) တအ် နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ကကှ်ကှ်ဂှ် ဒှ်စၞ မကိတ်ညဳကဵု ပရေင်ထတ်ယုက်မွဲရ
၂] ဆဂး အရာပိုယ် မဒးစွံသတိဂှ် ၜဵု
ၜဵုဂှ် ဒှ်အရာမနွံပၟိက် ဗွဲတၟေင် သွက်ခန္ဓကာယပိုယ်ကီုလေဝ် ယဝ်ရ ပိုယ်စ ၜဵုဂၠိုင်လောန်အာမ္ဂး ကတဵုဗဒှ်ကဵု ယဲဆီၜေတ်မာန် တုဲပၠန် ကဵုအန္တရာယ် ကုကောန်တၟအ် (ကျောက်ကပ်) မာန်ရ
လိက်ပရေင် မဆေင်ကဵု အေန်ဂျေန်နဳယာဂမၠိုင် ကဏ္ဍဏအ် နွံ ဆၜိုတ် အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ
စုတ် ယၟု မုက်လိက်မွဲ သွက်ဂွံဆဵု အရာမပြံင်လှာဲ ပ္ဍဲ လေန်မုက်လိက် ဟွံသေင်မ္ဂး နူကဵု မုက်လိက်ဏအ်
သွက်ဂွံ ဆဵု ကောန်ဂကောံဂမၠိုင် ပ္ဍဲကဏ္ဍမွဲ
စုတ် ကဏ္ဍ
ယၟု ကဏ္ဍ
သၠာဲ ပ္ဍဲမုက်လိက် ပ္ဍဲ your Watchlist ဒှ် ပ္ဍဲ bold
ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန် (Hans Christian Andersen)(/ˈændərsən
Danish
hanˀs ˈkʁæsdjan ˈɑnɐsn̩] (listen
ၜံင် ၂ ဨပြဳ ၁၈၀၅ ပ္ဍဲဍုင်အဝ်ဒေန်သေ
ဒိန်မက်
စုတိ ၄ အဝ်ဂေတ် ၁၈၇၅ ပ္ဍဲဍုင်ဂေါပေန်ဟုက်ဂေန်
ဒိန်မက်) ဝွံ ဒှ်အစာချူလိက် ဂကူဒိန်နေတ်တုဲ ပေါမ် ညးမချူလဝ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် မြဟ်တဴ အလုံလိုက်မွဲတုဲ နကဵု ၜိုတ် ၁၅၀ ဘာသာပြင်င် ကၠာဲစၠောအ်လဝ်ရ
ပါဲနူ ပေါမ်တုဲ ကဗျ
ဝတ္ထု
ပျးဇာတ်ကီု သီုကဵု ရုပ်ဓၚေပ်စက္ခောတအ်လေဝ် ညးကၠောန်လဝ် ဗွဲမဂၠိုင်ကီုရ
ညးဝွံ ဒှ်အစာချူလိက်မြဟ် ပ္ဍဲကဵုခေတ်ထဝ် မဆေင်ကဵု လိက်ပတ် ဂကူဒိန်နေတ်တုဲ သီုဒှ်မၞိဟ် မဖန်ဗဒှ်လဝ် ဂကူပေါမ် Tingseventyr မွဲကီုရ
ဟေန်သ် ခရိရှာန် (အာန်နာသာန် ဂှ် ဒှ်ယၟု လက္ကရဴ (ဝါ) ဒှ်ယၟု တၞောဝ်ဗဳဇ) ၜံင်တိတ်ကၠုင်ဗက်ဂှ် ဒးဒုင်မ္ၚဵုၜါတ္တဇာံ (ဗလိုပ်) ဟဂှ် ညံင်ရဴ ကောန်ၚာ်တၞဟ် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်ကီုရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ကောန်ၚာ်မၜံင်တိတ်တုဲ ချိုတ်ဂၠိုင်တုဲ ကၠာလမျီုဟွံတိတ် ဂွံဒုင်ဗလိုပ်ဏာရ
ပ္ဍဲလိက်စၟတ်သမ္တီဘာကျာ် မဒှ်လိက် မစၟတ်သမ္တီ ပရူမသၠးဂၠံဂဝ် ပ္ဍဲဘာကျာ် သင်ဟေန်သ် (Sankt Hans Kirke) ဍုင်အဝ်ဒေန်သေ[၁][၂]ဂှ် ချူလဝ် ၜံင်ပ္ဍဲအခိင် ၂ နာဍဳဗတံ ပ္ဍဲဂိတုဨပြဳ ၂
၁၈၀၅ တုဲ အစာတွဟ် မလုပ်စၞးမွဲ ဒုင်ကဵု မ္ၚဵုဗလိုပ်ရ
ပ္ဍဲဂိတုဨပြဳ ၁၅ ဂှ် ကလေင်ဒုင် မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ် ပ္ဍဲဘာကျာ်တုဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် ညးခုတ်ကဵုယၟု ဟေန်သ် ခရိရှာန် (Hans Christian) ရ
လိက်စၟတ်သမ္တီ မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ် (မတုပ်ကဵု လိက်စၟတ်သမ္တီသၠးဂၠံဂဝ်) ပ္တိတ်ကဵု ပ္ဍဲဂိတုနဝ်ဝေမ်ပါ သၞာံ ၁၈၂၃ ရ
ဟိုတ်နူကဵု မဆေင်ကဵု ပရေင်အာဲ (အပါနော်ချိုတ်) ဒှ်မာန်ရ
ပ္ဍဲလိက်ဂှ် ဗွဲကြဴ ထပ်ဗပေင်စုတ်လဝ် နကဵုတင်စၟတ် ဒဒှ်ရ ၜံင်လဝ် ပ္ဍဲသ္ၚိဒကဲဂၠံင် ဂၠံင်ဟေန်သ် ယေန်သေန် ၄၃ (Hans Jensen Stræde 43) မဒှ်ဒၞာဲ မကၠောန်လဝ် တိုက်ထ္ၜးပျး မဆေင်ကဵုညး (Museum H
Andersens Hus) ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ်ရ
ပ္ဍဲလိက်စၟတ်သမ္တီဒုင်ဗလိုပ်ဂှ် စပ်ကဵုမိမတုဲ စၟတ်သမ္တီလဝ် ဗီုဏအ်ရ
အပါ သၟာဒၞပ် အာယုက် ၂၂ ဟေန်သ် အာန်နာသာန် (ၜံင် ၁၇၈၂ စုတိ ၁၈၁၆ သီုဒှ်ကောန်ပၞာန်)[၃] မိ အာယုက် ၃၄ အာန်နာ မာရိ ကောန်ဝုတ်အာန်နာ သမ္ဘာကဵုတၠသ္ၚိ စှ်ေဒၞာဲ ပ္ဍဲဘာကျာ် သင်ခနုတ် (Skt
Knuds Kirke) ပ္ဍဲဍုင်အဝ်ဒေန်သေ ပ္ဍဲဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂
၁၈၀၅ ၜါဂိတု ကၠာဟွံသၠးဂၠံဂဝ်
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် အာန်နာမာရိ ကလိဂွံလဝ် ကောန်ဝုတ်မွဲ မၞုံယၟု ခရေန် မာရိ
ဆဂး ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ကောန်ဝုတ်ဂှ် အာမံင် ပ္ဍဲသ္ၚိမိနော် လပါ်မိရ
တြုဟ်ဗြဴညးၜါ ပြံင်မံင် မွဲစွံ ပ္ဍဲဂၠံင် Holsedore တုဲ ပ္ဍဲဂိတုမေဂှ် ပြံင်မံင် ပ္ဍဲဂၠံင် Klaregade
တမ်သၞာံ ၁၈၀၇ ဂှ် ညးတအ် ကလိဂွံ သ္ၚိညးတအ် အပိုင် ပ္ဍဲဂၠံင် Klingenberg 664 လၟုဟ်ကော်စ ဂၠံင်Munkemøllestræde ပ္ဍဲဍုင်အဝ်ဒေန်သေ
သ္ၚိဂှ် လၟုဟ်မကော်စ သ္ၚိဘဝကောန်ၚာ် ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန် ရ
ပ္ဍဲသ္ၚိဂှ် သီုဖအိုတ် မၞိဟ်မံင် ၁၂ တၠ
သ္ၚိဂှ် ဒှ်သ္ၚိ မွဲအခန် ကဵု ဖဴရ
အာယုက်ညး သၞာံကၠာအိုတ်ဂှ် မံင်လဝ် ဒၞာဲလဵုရောဂှ် ဟွံဂွံတီကေတ်ရ
ပ္ဍဲကာလညး မပေင်အာယုက် ၂ သၞာံဂှ် မိမညး ပြံင်လုပ်မံင် ပ္ဍဲသ္ၚိ မကော်စ တ္ၚဲဏအ် သ္ၚိဘဝကောန်ၚာ်ညးရ
သ္ၚိဂှ် မၞုံကဵုဖဴတုဲ သမၠဲနွံ ၄၂ မဳတာပန်ကၠင် ပ္ဍဲဂၠံင် Klingenberg 646 လၟုဟ် မကော်စ Munkemøllestræde 3 ပ္ဍဲဍုင်အဝ်ဒေန်သေ ရ
ကာလညး ကလိဂွံအာယုက် ၆ သၞာံဂှ် အာမံင် ပ္ဍဲဘာပုဂ္ဂလိက (pogeskole) ကြဴညိ ဘာဂှ် ဒှ်အာ ဘာသွက်ကောန်ၚာ်ဂျူ
ကြဴညိပၠန် ဒှ်အာ ဘာသွက်ကောန်ၚာ်ဒိုက်ဂတ်ရ
အပါညးတေအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မဗ္တောန်ကဵုညးတေအ် ပ္ဍဲသ္ၚိ လိက် အစာချူလိက်ဒယှ် Holberg တုဲ ပကဵုညးတေအ် ညံင်စိုတ်ဂွံလုပ်စ ပ္ဍဲလဝေင်ဇာတ် ကေုာံ မဆေင်ကဵုယေန်သၞာင်ရ
စိုပ်သၞာံ ၁၈၁၂ ဂှ် အပါညး ဒးတိတ်အာပၞာန်ရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် အလဵုအသဳ နွံပၟိက် ကောန်ပၞာန်တုဲ ကော်ကောန်ရဲဗ္ၚဂမၠိုင် သွက်ဂွံလုပ်ပၞာန်ရ
အပါညးတေအ် တိတ်အာပၞာန် ပွိုင် ၜါသၞာံတုဲ ကလေင်စဴကၠုင် ဒှ်ယဲ
ကလိဂွံဂွဵုဂွိုက် တုဲပၠန် သၞာံ ၁၈၁၃ ဂှ် ဍုင်လေဝ် ဒးဒုင်ဒေဝါလဳတုဲ သြန်ထံက်ပင်ကောန်ပၞာန် မဂိယဲဂှ်လေဝ် ဟွံကလိဂွံ
စိုပ်သၞာံ ၁၈၁၆ ဂှ် အပါညး ဒးထောအ်အာရ
ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန် အာဝေင် အာဗဵုဒၟံင် ရုင်ပေါဲအဝ်ဒေန်သေ တုဲ ဂွံဆဵု ဂွံဗဵုကေတ်လဝ် ဗီုကောန်မှိင်ရဲဇာတ်ဂမၠိုင် မချဳဓရာင်ကီုရ
ကြဴနူအပါဂှ် ဒးထောအ်အာတုဲ ပ္ဍဲသ္ၚိဂှ် ဝါတ်ဒိုက်အာ ကွေဟ်ဟ်ရ
ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန် နဒဒှ်ကွးဘာဗ္တောန်ကမၠောန်မွဲဂှ် လုပ်ကၠောန် ပ္ဍဲရုင်စက်ဇိင်ပလောအ် ကြဴနူဂှ်တုဲ အာလုပ်ကၠောန် ပ္ဍဲရုင်ၜံက်ရ
ကမၠောန်ဂှ် သွက်ညးတေအ် မဒှ်မၞိဟ်မဍိုန်ၜတ်မွဲတုဲ ကၠောန်ဟွံမာန်တုဲ ကလေင်ပလံင်ဏာ ဇရေင် ဘာကောန်ဒိုက်ဂတ်ရ
နူကဵုဘာသာဂှ် ညးတေအ် ဂွံဗ္တောန် ဆေင်ကဵု ဘာသာခရေတ်ယာန် ကေုာံ ဂၞန်ရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် မိညး ကလေင်စှ်ေဒၞာဲ ကုသၟာဒၞပ်မွဲပၠန်ရ
ဂကောံသ္ၚိကၟိန်ဂှ် ဒးပြံင်တိတ် နူကဵုသ္ၚိ မဒှ်သ္ၚိဘဝကောန်ၚာ်ညး ပ္ဍဲဂၠံင် Klingenberg ပ္ဍဲဂိတုဨပြဳ ၁၈၁၉ တုဲ ပြံင်အာမံင် ပ္ဍဲဂၠံင်ပၠန်ရ ဂတဂှ်ညိရ
ဟိုတ်နူအကာဲအရာ မိဇကု မစှ်ေဒၞာဲတၟိ
ဒးပြံင်သ္ၚိတၞဟ်တုဲ စိုတ် ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန် မိက်ဂွံပြံင်တိတ် နူကဵု ဍုင်အဝ်ဒေန်သေ ဂွံကတဵုဒှ်ကၠုင် ဒှ်မာန်ရ
ပ္ဍဲ ၈ ဂျူလာင် ၁၈၁၉ ဂှ် ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန် ဒုင်မ္ၚဵုဒုင်ဝန် ပ္ဍဲဘာကျာ်ဇၞော် ဍုင်အဝ်ဒေန်သေ (Odense Domkirke) နကဵု အစာဓရ်ဇၞော် မဒှ်ညးမကဵုမ္ၚဵုဒုင်ဝန် ကုကောန်တၠဒြပ်တအ်ရ
ပ္ဍဲကဵုလိက်စရင် မ္ၚဵုဒုင်ဝန်ဂှ် အစာဓရ်ဇၞော်ဂှ် ချူလဝ် ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မၞုံကဵု အစောမ်စရာဲခိုဟ်
ဒှ်မၞိဟ်မတီ ဗဟုသုတ စပ်ကဵု ခရေတ်ယာန် နွံဗွဲမဂၠိုင်
အစာချူလိက် ယေန်သ် ယန်သာန် (Jens Jørgensen) ချူ ပ္ဍဲလိက်ညးတေအ် ဒဒှ်ရ ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန်ဝွံ ယဝ်ရ ဒးပတုပ် ကုကောန်ၚာ်ဒိုက်ဂတ် ပ္ဍဲအခိင်ညးတေအ်မ္ဂး ညးဝွံ ဇၞော်ကၠုင် အကြာဒဒိုက် ဟွံသေင်ရ
မိမၜါဂှ် အပါအာယုက်ဍောတ် မိဂှ်အာယုက်ဇၞော်တၟာဂလိုင်ဂှ် ဘဝဂွံဒးဝါတ်ခါဲကွေဟ်ဟ် ဟွံဒှ်ရ
ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန်ဂှ် နွံကဵုအဆက် ကုမၞိဟ်နာနာသာ်ရ
ကာလညးတေအ် မတိတ် နူအဝ်ဒေန်သေဂှ် ညးတေအ် မံင်လဝ် ပ္ဍဲသ္ၚိမၞိဟ်မချူလိက်ပရိုင်
သ္ၚိပ္ဍဵုဗီုလိက်တအ်ရ
၄] ပ္ဍဲ ၄ သေတ်တေန်ပါ ၁၈၁၉ ဂှ် သၟတ် အာယုက် ၁၄ သၞာံ ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန် တိတ်အာ ဍုင်ဇၞော်ဂေါပေန်ဟုက်ဂေန် ပ္ဍဲထိုင်ပလောအ် သြန်နွံ ၁၃ ဂတှ်ေ
ဍိုတ်တိတ်အာ ကွဳချေဟ်
ပ္ဍဲလိက် Levnedsbogen ဂှ် ချူလဝ် ညးတေအ် စိုပ်ဍုင်ဂေါပေန်ဟုက်ဂေန် ပ္ဍဲ ၅ သေတ်တေန်ပါ (ပ္ဍဲလိက် အာဂီုဘဝအဲ ဂှ် ၆ သေတ်တေန်ပါ)ရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ပရေင်ဒစဵုဒစးဂကူဂျူ ကတဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဂေါပေန်ဟုက်ဂေန် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ
ဆဂး ညးတေအ် စှ်ေစိုတ် ပရေင်ရုသံင်ဂှ် ဒှ်အရာဓမ္မတာမွဲ ပ္ဍဲဍုင်ဇၞော်ဂေါပေန်ဟုက်ဂေန်ရ
၅] ပ္ဍဲဂေါပေန်ဟုက်ဂေန်ဂှ် ညးတေအ်လုပ်မံင် ပ္ဍဲသ္ၚိမလိင်မံင်မွဲလစုတ် ပ္ဍဲဂၠံင် Gardergade လၟုဟ် ညးကော်စ Vestergade ရ
စှ်ေကေတ်စိုတ်မ္ဂး ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန် ဂွံအာမံင် ဍုင်ဇၞော်ဂှ် ကာလညးတေအ် မၞုံပ္ဍဲအဝ်ဒေန်သေဂှ် ညးတေအ် တီညာတ်လဝ်ကဵု မဂဳ သဝ်ဖဳ ရှရ်လောတ္တာ ဟေရ်မနေန် (Madame Sophie Charlotte Hermanen) မဒှ် မိမိန်ၝာဲခမာ ကောန်ဨကရာဇ် ဖေရ်ဒိနန်ဒ် Ferdinands နူကဵု နန်အဝ်ဒေန်သေ ရ
မဂဳဟေရ်မနေန်ဂှ် ရီုဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန် ခရိတ်မံင်စံင်စသုင်တုဲ သီုဂၠာဲကဵုကမၠောန် ပ္ဍဲရုင်ပရိဘောဂမွဲရ
အရီုအဗင် နူမဂဳဟေရ်မနေန်ဂှ် ဆမွဲတ္ၚဲဓဝ်ရ
ညး သီုဂွံစုက်လုက်လဝ် ကု သိဗဝ်နိ ညးမဒှ် ဒါရာ်ဒါ ဘာဒယှ်ေဒွက် ရုင်ပေါဲဨကရာဇ်ရ
သိဗဝ်နိဂှ် ဒှ်မိတ်သဟာဲ ကု မပ္တံကဵု C
Weyse
Jens Baggesen တအ်ရ
ညးတအ် ပကောံလှုဲညးသကအ်တုဲ ဗိုင်ထံက်ပင်ကဵု သၟတ် အာယုက် ၁၄ ဟေန်သ် ခရိရှာန် ရ
သိဗဝ်နိ သီုကဵုလဝ် ဂတိပါင် ကုသၟတ်ဟေန်သ် ခရိရှာန် သွက်ဂွံကဵုတိုန်ဘာဒယှ်ေဒွက်ရ
ဟေန်သ် ခရိရှာန် ဂွံမံင်ဒၞာဲတၟိ ပ္ဍဲကဵု ဂၠံင် Ulkegade (လၟုဟ် Homensgade)ရ
ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ် ညးတေအ် ဂွံတိုန်ဘာ ဗတောန်အရေဝ်ဂျာမနဳရ
ဗတောန်ဒယှ်ေဒွက် ကဵု ဟေန်သ် ခရိရှာန်ဂှ် ဟိုတ်နူ ညးတေအ် ဟွံစိုန်သကီုတုဲ သိဗဝ်နိ ဒုင်ကမျထောအ် ဗွဲမပြဟ်ရ
ဒယှ်ေဒွက် ဟွံဂွံတုဲ ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာဇရေင် သၟာလှ်ေသဝ်လဝ် (solo) C
Dahlén တုဲ ဂွံလုပ် ဗ္တောန်လှ်ေ ပ္ဍဲဘာလှ်ေ Hofteatrest Danseskole ပ္ဍဲသၞာံပညာ ၁၈၂၁-၂၂ ရ
ဟေန်သ် ခရိရှာန် ဂွံဒုင်ခကမၠောန် နဒဒှ်မၞိဟ်လိင် နကဵုအလန် (မလိင်လဝ် နကဵုသြန်ဂိတုဟွံသေင်) ပ္ဍဲရုင်ပေါဲဨကရာဇ်ရ
ပ္ဍဲအခိင်အကြာဂှ် ညးတေအ် ချူစ လိက်ရာဒနာရ
နကဵုနဲဏအ်ဂှ် ညးတေအ် ဂွံအာ အဆက် ကုအစာချူလိက် ကေုာံ အစာကွတ်နာနာသာ်တအ်ရ
ပ္ဍဲ ၁၈၂၁ ဂှ် ဟေန်သ် ခရိရှာန် ချူ လိက်ပျးဇာတ် ဒမၠ ပ္ဍဲဝိသ်သေန်ဗဴ Røverne i Vissenberg သွက်ပေါဲ ကၠာအိုတ်ရ
ဆဂး လိက်ပျးဇာတ်ဂှ် ဒးဒုင်တးပါဲထောအ်ရ
ဆဂးတေအ် ဆက်ချူ လိက်ညးတေအ်ကၠာအိုတ်
လိက်ဂှ် ဒှ်ပ္တိတ်ကွေဟ်
ဆဂး ဟွံဂွံသွံ
သကိုပ်ပၞာန် Christian Høegh-Guldberg မဒှ်မၞိဟ် မတီညာတ် ကုဟေန်သ်ခရိရှာန် နူအဝ်ဒေန်သေ ဗတိုက်ဖ္အောဝ် ဟေန်သ် ခရိရှာန် သွက်ဂွံဆက်ကဵု မၞိဟ်ဒါရာ်တာတၟိ သွက်ရုင်ပေါဲဇာတ် ဨကရာဇ် ယောနာသ် ခေါလ်လိန် (Jonas Collin) ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၂၂ ဂှ် ဟေန်သ် ခရိရှာန် ချူလိက်ပျးဇာတ် (Alfsol) ဆဂး ပျးဇာတ်ဂှ် ဒးဒုင်စၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ပျးဇာတ် မထ္ၜးလတူစင် ဟွံထေက်မွဲရ
ဆဂး ဒါရာ်တာပေါဲဇာတ် ခၞုတ် လေန် ရးဗေက် (Knud Lyne Rahbek) ညာတ်ကေတ် လတူ ဟေန်သ် ခရိရှာန် မဒှ်မၞိဟ် အစောံစရာဲ မဂၠုက်ဒၟံင်မွဲ
ယဝ်ရ ကလိဂွံ တိုန်ဘာခိုဟ်ဟ်မ္ဂး ဒှ်အစာချူလိက် ခိုဟ်ဟ်မွဲမာန် ညာတ်ကေတ်ရ
၆] ပ္ဍဲ ၁၃ သေတ်တေန်ပါ ၁၈၂၂ ဂှ် ဟေန်သ် ခရိရှာန် ဂွံဆဵုကဵု ဂကောံဒါရာ်ဒါရ
ပ္ဍဲကောံဓရီုဂှ် ဖျေဟ်ကဵုတာလျိုင် ကုယောနာသ် ခေါလ်လိန် သွက်ဂွံအာတ်သြန်ထံက်ပင် ဨကရာဇ် ဖြေဒါရိက် မရနုက်ကဵု ၆ (Frederik 6) ဂွံထံက်ပင် ပရေင်ပညာ ကုဟေန်သ် ခရိရှာန်ရ
ဨကရာဇ် ထံက်ပင်ကဵုသြန် နူကဵု သြန်ဂအုံထံက်ပင် ညးဍုင်ကွာန် fonden ad usus publicos နကဵု တင်ရန်တၟအ် ညးဍုင်ကွာန်မၞုံကဵုအဝေါင် ရ
နူစတမ်ဂှ် ၜိုန်ရ ရးဗေက် ဒှ်မၞိဟ်မထ္ၜးဂၠံင်ကီုလေဝ် ကာလမဂွံယၟုဂှ် ခေါလ်လိန် ကလိဂွံယၟုရ
အလဵုဇကု ဟေန်သ် ခရိရှာန်ဂှ် ညးတေအ် ချူလဝ် ပ္ဍဲလိက် အာဂီုဘဝအဲ ကြဴနူ မပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်ဇၞော် လုကဴပိသၞာံတုဲ သၟတ် ၁၇ သၞာံ ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန် ကလိဂွံ မဒါန် နူကဵု ဨကရာဇ် ဖြေဒါရိက် မရနုက်ကဵု ၆
မဒါန်ဂှ် ဖန်ဗဒှ်ကဵု သၟတ်ဂှ် ညံင်ဂွံ ဆက်တိုန်ဘာ ပ္ဍဲဘာကဆံင်သမၠုင် ဘာလေတ္တေန် ပ္ဍဲဍုင် သလေလ်သေ (Slagelse
ခေါလ်လိန် မဒှ်မၞိဟ်မပညုင်ကဵု ညံင်သၟိင်တၠတိ ဂွံညာတ်ရ
၇] ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန် စိုပ်ဘာသလေလ်သေ ပ္ဍဲ ၂၆ အံက်တဝ်ပါ ၁၈၂၂ တုဲ ကဵုမံင် ဇရေင် သ္ၚိ မဒါမ် ဟေန်နေဗဴ (madam Henneberg) ရ
ပ္ဍဲဘာလေတ္တေန်ဂှ် ဒးဒုင်စၟတ်သမ္တီ ကွးဘာမအောန်ကဵုပညာဗဟုသုတတုဲ အစာဘာဇၞော် Meisling ပလံင်ဏာ ညးတေအ် ပ္ဍဲအတာန် ၂ ကရောမ်ကောန်ၚာ်တြုဟ် အကြာ အာယုက် ၁၁-၁၂ သၞာံရ
အကာဲအရာ အကြာ အစာဘာဇၞော် ကဵု ဟေန်သ် ခရိရှာန် ဟွံခိုဟ်ကွေဟ်ဟ်ရ
အစာဘာဇၞော် ကဵု ခေါလ်လိန် ဟွံကဵု ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန် လုပ်ဗတောန် မဆေင်ကဵု ကဗျရ
ညးတအ်စှ်ေစိုတ် ညးတေအ် ဗက်ဟွံမာန်ရ
ကဗျညးတေအ် မချူလဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်လေဝ် ဟွံစိုပ်တရဴကီုရ
ကဗျ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဒးစှ်ေကာရန် တုဲပၠန် ကဗျမကဵုဒၠောအ်ဗ္တောန် ပရေင်ကာကုသဵုရ
ဟေန်သ် ခရိရှာန် ညးမွဲဓဝ် အာဍုင်သဝ်ရဟ် (Sorø) အာဝေင်ဇရေင် အစာကဗျ B
Ingemann ရ
ပ္ဍဲတ္ၚဲခရေတ်သမာတ် သၞာံ ၁၈၂၃ ဂှ် ညးတေအ် အာဂေါပေန်ဟုက်ဂေန် ဇရေင် ခေါလ်လိန်
သၞာံ ၁၈၂၄ ဂှ် အာ ဍုင်အဝ်ဒေန်သေ သွက်ဂွံဒုင်ကေတ် အာဲ နူအပါနော် လပါ်မိညးတေအ်ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၂၅ ဂှ် ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာဝေင် ဇရေင်မိညးတေအ်ရ
ပ္ဍဲသၞာံဂှ်ပၠန် ဟေန်သ် ခရိရှာန် ပြံင်လုပ်မံင် ပ္ဍဲသ္ၚိအစာဘာဇၞော်
ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၈၂၆ ကရောမ်အစာဘာဇၞော်ဂှ် ပြံင်အာမံင် ဍုင်ဟေလ်သိန်ၚေဟ် (Helsingør
သၞာံ ၁၈၂၇ အကာဲအရာ အကြာညးတေအ် ကဵု အစာဘာဇၞော်ဂှ် စိုပ်အာကဆံင် မဒးထကးရတုဲ ညးတေအ် ချူလိက် ကဵုခေါလ်လိန်တုဲ ဟေန်သ် ခရိရှာန် ပြံင်လုပ်ဂေါပေန်ဟုက်ဂေန် ပ္ဍဲသ္ၚိဂၠံင် Vingårdstræde
ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ်ဂှ် ညးတေအ် ဆက်တိုန်ဘာ သွက်သၞာံလက္ကရဴရ
သွက်စၞသဝ်တ္ၚဲဂှ်မ္ဂး နဒဒှ် ကွးဘာတၠဒဒိုက်မွဲ အာဗက်စပုင် အကြာသ္ၚိညးတၞဟ်ရ
ဗီုကဵုဂကောံ မဘိက်ဗ္စပုင် ကွးဘာတၠဒဒိုက်) ကြဴနူ ညးတေအ်ပ္တိတ်လိက် ကဗျ ကောန်ၚာ်မဇက်လမျီုမွဲ Det døende Barn ပ္ဍဲ ၂၅ သေတ်တေန်ပါ ၁၈၂၇ တုဲ ညးတေအ် ဂွံဒုင်ယၟု အစာချူလိက်မွဲရ
ပ္ဍဲအရာ မချူပေါမ်အာဂီုမ္ဂး ညးတေအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဒၞာဲသၠုင်အိုတ် ပ္ဍဲအခိင်ထဝ် ပရေင်လိက်ပတ် ဒိန်နေတ် ရ
ညးတေအ် ဘာတုဲ (ကဝ်လိက်တုဲ) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၂၈ ဂိတုသေတ်တေန်ပါ ၂၂ ဂှ်ရ
၈] ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၃၁ ဂှ် ညးတေအ် ပ္တိတ် လိက်ကဗျပံင်ကောံညးတေအ်ရ
ပ္ဍဲသၞာံဂှ် ညးတေအ်တိတ်တရဴဍုင်မ္ၚး ကၠာအိုတ်ဂှ် ဍုင်ဂျာမနဳ
ပ္ဍဲဂျာမနဳဂှ် ညးတေအ် ဂွံစုက်လုက် ကုအစာကဗျ Chamisso [၉] ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၃၅ ဂှ် ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန် စလလောင်တြး ဝတ္ထုဇမၠိင်ညးတေအ်ကၠာအိုတ် မၞုံယၟု Improvisatoren ကေုာံ လိက်ပေါမ်အာဂီုပံင်ကောံညးတေအ်ရ
သၞာံဂတဂှ်ညိ ညးတေအ် ချူ လိက်ပျးဇာတ် ကေုာံ ဝတ္ထုဇမၠိင်ၜါ O
ကဵု မၞိဟ်မချဳဒရာင်မွဲဓဝ် Kun en Spillemand ရ
ကြဴနူ မအာတရဴဍုင်မ္ၚး ဍုင်အဳတလဳ
မလ်တ
ဂရိတ်
တူရကဳ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၄၂ ဂှ် ညးတေအ် ပ္တိတ်လိက်အာတရဴမွဲကၞပ် ဖျာသၟာကဗျမွဲ EnDigters Bazar
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၅၇ ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာဝေင်ဇရေင် အစာချူလိက်အင်္ဂလာန် Charles Dickens ပ္ဍဲအေန်ဂလာန်
တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၆၂-၆၃ ညးတေအ်အာတရဴ မပ္တံ ကဵု ဍုင်သပိန်
မရောက်ကဝ်တအ်ရ
ဟေန်သ် ခရိရှာန် ဂွံအံင်ဇၞးအိုတ်ဂှ် လိက်ပေါမ်ညးတေအ်ရ
လိက်ပေါမ်တအ်ဂှ် ကၠာဲပတိတ်လဝ် ၁၀၀ ဘာသာပြင်ရ
ပေါမ်မြဟ်တအ်ဂှ် ပေါမ် တိုင်ပၟတ် (Fyrtøjet
ကောန်ဝုတ်ဨကရာဇ် ပ္ဍဲမၜဲ Prindsessen paa Ærten (1835
ကောန်ဝုတ်ကဗံင်ဗှ် Den lille Havfrue
ကယျိုင် ဨကရာဇ်တၟိ Kejserens nye klæder (1837
ကောန်အဒါဟိန္န Den grimme ælling (1843)ဨကရာဇ်ဗြဴလတိုပ် Sneedroningen (1844
သၟတ်ဗြဴ မသွံကောန်ချာဓိုက် Den lille Pige med Svovlstikkerne (1848
ကဗျ ဟေန်သ် ခရိရှာန် ညးမတီဂၠိုင်တအ်ဂှ်မ္ဂး ပ္ဍဲဒိန်မက် အဲၜံင် I Danmmark er jeg født ဒၞာဲဂၠံင်ၚံက်ဂှ် ကဵုရမ္သာင်ညိ Hist hvor veien slaaer en Bugt
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၃ လိက်ဒွက်ဓမ္မခရေတ်ယာန် ဒိန်နေတ် ကလေင်ပလေဝ်တၟိပၠန်ဂှ် ဒွက် ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန် ပါၜါဒွက်ရ
ဒွက်မဆေင်ကဵု ခရေတ်သမာတ် ကောန်ၚာ်ယေသှု တိက်ဒၟံင် ပ္ဍဲစင်ဂၠဴ Barn Jesus i en krybbe lå
အဲကလိဂွံလဝ် ဗဟေက်မွဲ Jeg har en Angst
ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန်ဂှ် ကာလအာယုက်ဇၞော်ဂှ် ပဒတဴ ပ္ဍဲသ္ၚိစၠတ် သေဌဳ
သၟိင်တၠတအ် နဒဒှ် ကၟုဲတၟေင် ကၟုဲပရဲ ပ္ဍဲကဵုသ္ၚိစၠတ် ဍုင်ဒိန်မက်ကီု သီုကဵု ပ္ဍဲကဵုဍုင်မ္ၚးရ
ဒၞာဲအဓိက ညးမမံင်လဝ်ဂှ် သ္ၚိစၠတ် ဟောတ်သတေန်ဗဝ် Holsteinborg Gods ဗဒါဲ သကေလ်သကောရ် skælskør ရ
ဗဒမ်ညးမမံင်လဝ်ဂှ် စဵုကဵုတ္ၚဲဏအ် ဟွံကဵုပလီု ကဵုစွံလဝ် အတိုင်ဂှ်ဖိုဟ်ရ
ဍုင်ဒိန်မက် ပ္ဍဲဒၞာဲဒကုတ်နာနာတအ်ဂှ် သ္ၚိစၠတ်နာနာ ဖန်စွံလဝ်ကဵုဒၞာဲ သွက်ညးဂွံဇူဒီုရ
ပ္ဍဲတကအ်ဝှုန် Fyn ဂှ် သ္ၚိစၠတ်ဂလဝ်ရုပ် Glorup ပ္ဍဲယူလာန် Jylland ဂှ် သ္ၚိစၠတ်ဖရိသေန်ဗဝ် Frijsenborg သ္ၚိစၠတ်ဗသနေသ် Basnæs ဗရေဂါန်ဗေဒ် Bregentved ပ္ဍဲရှေလာန်ဂှ် Sjælland ဂိသ်သေဖေလ်ဒ် Gisselfeld
ပ္ဍဲဒၞာဲသ္ၚိစၠတ်တအ်ဏအ်ဂှ် ခရိတ်မံင် ခရိတ်စသုင် ညးဟွံဒးကဵုရ
အခိင်ကာလ ညးတအ် ကၠောန်သဘင်
ပကောံရေင်သကအ်မ္ဂး ဗှ်ထ္ၜးကဵု လိက်ကဗျတအ် ဟီုတွဟ်ဂလာန် မဆေင်ကဵု လိက်ပတ်တအ်
ဒယှ်ေဒွက်
ဗိုင်ကၠောန်ပလေဝ်ကဵု ကွတ်တဲဇကု နကဵုစေတနာရ
ကောန်ၚာ် ကောန်သေဌဳ ကောန်သၟိင်တၠတအ်ဂှ် ကလိဂွံ တၟာဲတဲတၟေင် နူညး မပ္တံကဵု ရုပ်ခေပ်စက္ခောတအ်ရ
ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန် စုတိအာ နကဵုဘဝဗၠာဲဇၞော် ကောန်ဇာတ်ဟွံမဲရ
ညးစုတိအာ ပ္ဍဲကဵုသ္ၚိ ဂကောံသ္ၚိကၟိန် Melchior
Rolighed ပ္ဍဲ ၄ အဝ်ဂေတ် ၁၈၇၅
ဇွညးတေအ်ဂှ် ညးတိုပ်လဝ် ပ္ဍဲအရှာံဘာကျာ် Assistens Kirkegård ပ္ဍဲဍုင်ဇၞော်ဂေါပေန်ဟုက်ဂေန် ဒၞာဲ P-513
ဟေန်သ် ခရိရှာန် အာန်နာသာန် ဂွံပတိတ် လိက်ညးကၠာအိုတ် အစမ်ၜတ် ဘဝသၟတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၂၂ (link til digital udgave
ပ္ဍဲအခိင်ညးတေအ် မကလိဂွံ အာယုက် ၁၇ သၞာံ
လိက်ဂှ် ပတိတ်လဝ် နကဵုယၟုဓလုက် Villiam Christian Walter[၁၀] လိက် အစမ်ၜတ် ဘဝသၟတ် ဂှ် ကလေင်ပတိတ်ပၠန် ပ္ဍဲသၞာံ 1827 နကဵုက္ဍိုပ်လိက် Gjenfærdet ved Palnatokes Grav (link til digital udgave
2019-nCoV ဝဳရုသ် မပကဵု ညံင်ဂွံဒှ်ယဲ ဂၠံင်ကျာယဓီု ဗွဲမသကာတ်မြဟ် ၂ (SARS-CoV-2)[၃][၄](2019-nCoV)[၅][၆][၇]ဝွံ မဒှ်ဂကူဝဳရုသ် positive-sense single-stranded RNA virus မွဲဂကူရ
၈][၉] ဝဳရုသ်ဝွံ ပကဵု ညံင်ဂွံဒှ် ယဲကဝ်ဝိဒ်-၁၉ (COVID-19) တုဲ ဝဳရုသ်ဝွံ ကၠောအ်အကြာမၞိဟ်ကဵုမၞိဟ်မာန်တုဲ တမ်မူလဂှ် ကၠုင်နူ ဍုင်ကြုက်
ခရိုင်ဟူပေအ်
ဍုင်ဝူဟာန် မြဴသာ်ဝွံ စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ
၁၀] ဝဳရုသ်ဝွံ စပြးဇးကၞာန်တိတ်ကၠုင် နူကဵု ဖျာက (ဝါ) ဖျာဖျုန်ဇၞော် ပ္ဍဲဍုင်ဝူဟာန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဝဳရုသ်ဝွံ နူကဵု တိရစ္ဆာန် မွဲကဆံင် ကၠောအ်ကၞာန်လုပ် ပ္ဍဲမၞိဟ် မြဴသာ်ဝွံ ပတှ်ေကေတ်လဝ်ရ
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် စဵုကဵုလၟုဟ် သွဟ်မပဒတန်မာန်ဂှ် ဟွံကလိဂွံဏီဖိုဟ်ရ
၁၁] ဝဳရုသ်ဏအ်ကဵု ဝဳရုသ်တၞဟ် မကေင်ဆဵုလဝ်တုဲတုဲတအ်ဂှ် ပတုပ်ရံင်မ္ဂး ဝဳရုသ်ဝွံ ကြပ်တုပ်ဒၟံင် ကုဝဳရုသ်မကတဵုဗဒှ်ကဵု ယဲသာ (SARS-CoV) ၜိုတ် (၇၉
၅%) တုဲ [၁၂]တုပ်ဒၟံင် ကုဝဳရုသ် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵုကဝ မကော်ဂး[၁၃][၁၄][၁၅] ဝဳရုသ်ကဝ်ရဝ်နာကဝ (bat coronaviruses) (၉၆%)ရ
၄] တုဲပၠန် ဝဳရုသ် မဂွံဆဵုကေတ် နူကဵု ဂဗိ လေဝ် တုပ်ဒၟံင် ကုဝဳရုသ်ဏအ်ကီုတုဲ ဝဳရုသ်ဝွံ နူတမ် ကၠုင်နူ ဂဗိဟာဂှ်လေဝ် ထေင်ကေတ် နွံကီုရ
၁၆][၁၇] သၞာံ ၂၀၁၉ ဂိတုဒဳဇြေန်ပါ လပါ်စဂှ် မၞိဟ်မကတဵုဒှ်ယဲ ဟိုတ်နူဝဳရုသ်ဂှ် စကၠာအိုတ်ရ
ရံင်ကဵု ဗီုပြင်ဝဳရုသ်ဗဳဇမပြံင်လှာဲကၟဝ်(Molecular clock)တုဲ အခိင်ယဲဏအ် မစကတဵုဒှ်ဂှ် ပြဟ်နူအခိင်ဂှ် ဒှ်မာန် ဟွံသေင်မ္ဂး အခိင်အကြာဂှ်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ
၁၈] ၂၀၂၀ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၇ ရက် (04
15 UTC) ဂှ် ၜိုတ်စၟတ်သမ္တီမ္ဂး မၞိဟ်ယဲ နကဵုဝဳရုသ်ဏအ် ဒှ်အာ (၃၁
၅၀၇) တၠတုဲ မၞိဟ် (၃၁
၁၆၂)တၠဂှ် နူကဵု ဍုင်ကြုက်ရ
၂၀] မၞိဟ်ယဲ မသုန်ဂအုမ် မွဲဂအုမ်ဂှ် ယဲက္ဍင် အကာဲအရာပရေအ်ဒၟံင်ရ
၂၁] ၜိုတ်မဂွံစရင် မၞိဟ်မဒးချိုတ်အာ နကဵုယဲဏအ်ဂှ် ဒှ် (၆၃၉) တၠရ
၂၀] ယဲဏအ် ကၠောအ် မၞိဟ်ကဵုမၞိဟ်ဂှ် စဒှ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲဂိတုဇာန်နဝါရဳ ၂၀ ပ္ဍဲဍုင်ကြုက် ဂွောန်ဒံင်(Guangdong)ရ
၂၂] ၂၀၂၀ ဇာန်ဝါရဳ ၃၀ ဂှ် ယဲကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ်(2019-nCoV)ဝွံ နကဵု ဂကောံပရေင်ထတ်ယုက်ဂၠးကဝ် (WHO) လလောင်တြး အကာဲအရာအန္တရာယ်ဂၠးကဝ်ရ
၂၃][၂၄][၂၅] ဂကောံပရေင်ထတ်ယုက်ဂၠးကဝ်(WHO) စၟတ်သမ္တီ ဝဳရုသ်ဝွံ နကဵုယၟု "၂၀၁၉-nCoV ယဲဂၠံင်ကျာယဝီု မဒးဖေက်ဂၟောက်ဗွဲတၟေင်" "2019-nCoV acute respiratory disease" ရ
၂၆] စဵုကဵုလၟုဟ်ဂှ် ဂဥုဲမလွဳ ညံင်ယဲဏအ်ဂွံဗၠးဂှ် ဂၠာဲဟွံဂွံဆဵုဏီရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ရံင်အကာဲအရာယဲတုဲ ၜိုတ်မထိင်လဝ်ဟေင်ရ လွဳဒၟံင်
၂၇] လက်သန်ယဲဂမၠိုင်ဂှ် ဇကုကတဴ(fever
မဍောင်ၜတ် ဗွဲမလောန်(fatigue
ခဍက်ကှ်ကှ်(dry cough) ကေုာံ ယီုဝါတ် သြိုဟ်ဂြက်(shortness of breath)(ဟွံသေင်မ္ဂး) ဂြိုဟ်ဂိုဟ်(pneumonia) ကေုာံ အကာဲအရာပရေအ်အိုတ်မ္ဂး ကေဒ်နဳသရိုဟ်လီု(kidney failure)တအ်ရ
၂၈][၂၉][၃၀] နကဵုဍုင်ကြုက်ဂှ် ကုညးမဒှ်ယဲဏအ်ဂှ် လွဳဒၟံင် နကဵုနဲ ညးလွဳယဲကသအ်ဓမ္မတာရ
၃၁] ဂဥုဲဂစိုတ်ဝဳရုသ် (antiviral drug) မနွံဒၟံင်လၟုဟ် ဂှ်လေဝ် စမ်ၜတ်တုဲ လွဳဒၟံင်ကီုရ
၂၇] ဂဥုဲဂစိုတ်ဝဳရုသ် မစမ်လွဳဒၟံင်ဂှ် indinavir
saquinavir
remdesivir
lopinavir/ritonavir ကေုာံ interferon beta မဒှ်ဂဥုဲ မလွဳယဲ protease inhibitors ရ
၃၂][၃၃][၃၄] နကဵုနဲ monoclonal antibodies (mAbs) ဂှ်လေဝ် လွဳစမ်ဒၟံင်ကီုရ
၃၅] ပ္ဍဲဂိတုဇာန်နဝါရဳ ၂၀
၂၀၂၀ ဂှ် ဂွံစတီကေတ် ဒဒှ်ရ ဝဳရုသ်ဝွံ အကြာမၞိဟ်ကဵုမၞိဟ် ကၠောအ်မာန်ဒၟံင်ဂှ် နူကဵု သကိုပ် ဌာနလ္ၚတ်ပရေင်စမ်ၜတ် ယဲကၠောအ်ကၞာန် Zhong Nanshan ဟီုဂး ပဒတန် ပ္ဍဲကဵု ဂွောန်ဒံင် (Guangdong) ဍုင်ကြုက် ရ
၃၆] ဝဳရုသ်ဝွံ ဟိုတ်မဒှ် ဝဳရုသ် မဂွံဆဵုကေတ်တၟိတုဲ ဂဥုဲ ကေုာံ နဲကဲသွက်ဂွံလွဳဂှ် ဟွံဂွံတီဏီ
ဆဂး ဂဥုဲဂစိုတ်ဝဳရုသ် (anti-virals) မနွံဒၟံင် ပြဟ်ဟ်ဏအ်ဂှ် ပြံင်လှာဲကဵုမာန်ရောင် ပတှ်ေကေတ်လဝ်ရ
၃၇] နဝ်ဝေလ် ကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ်ဝွံ လုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲကဵု ဂကောံကၟိန် ကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ်ဂမၠိုင်ရ
ဂကောံကၟိန် ကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ်ဂှ် ဒှ်ဂကောံဝဳရုသ် ဂကူတၞဟ်ဟ် နွံဗွဲမဂၠိုင်တုဲ ဝဳရုသ် မပကဵု ညံင်ဂွံဒှ် ယဲ ဥပမာ ယဲဆာမ် ဟိုတ်နူဂံက် ဓမ္မတာလေဝ် ဒှ်ဝဳရုသ် နူကဵု ဂကောံဏအ်ကီုတုဲ ယဲမသကာတ်ကြမ် ဗီုကဵု ယဲမာသ် (Middle East Respiratory Syndrome (MERS)) ကေုာံ ယၟု သာသ် (Severe Acute Respiratory Syndrome (SARS))တအ်လေဝ် လုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲကဵု ဂကောံဝဳရုသ်ဏအ် သီုဖအိုတ်ရ
ဆဂး ဝဳရုသ်ဏအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် ဆ တြဴဂကူ (229E
NL63
OC43
HKU1
MERS-CoV
SARS-CoV) ဂှ်ဟေင် မကၠောအ်ကဵု မၞိဟ်မာန်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး ဝဳရုသ် (2019-nCoV) ဏအ်လေဝ် ကၠောအ်ကဵုမၞိဟ်မာန်တုဲ ဝဳရုသ်ဂကူဏအ် မကၠောအ်ကဵုမၞိဟ်မာန်ဂှ် ဒှ်အာ ထပှ်ဂကူရ
ဝဳရုသ်ဝွံ နူကဵု ဍုင်ကြုက်ဂှ် လၟုဟ်ကၠောအ်ပြးအာ ဍုင်ၜင်ကံက် (ဍုင်သေံ
တိုဝ်ကျိုဝ် (ဂျပေန်) သောလ် (ကိုဝ်ရိယျာ သၠုင်ကျာ
ဗဳဂျေန် (ကြုက်
ရှင်ဟာဲ (ကြုက်
ဂွေါန်ဒံင် (ကြုက်
ဒယုန် (Dayuan)(ထာဲဝါန်
ဟံင်ကံက်
၃၈] Macau
အမေရိကာန်[၃၉
ဝဳယေတ်နာမ်[၄၀] ကေုာံ သိင်္ကာပူရ်တအ်ရ
၄၁] မၞိဟ် ၁၇ ဒးချိုတ် ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲပွဳပွူ ဝူဟာန်
ၜိုတ်တီမ္ဂး မၞိဟ် ၉၁၃ ယဲဒၟံင် နကဵုဝဳရုသ်ဏအ်ရ
၄၂][၄၃][၄၄][၄၅] တၠပညာသိပ္ပံ နူကဵု ကံင်သဳသုတေသနဂဥုဲ ဌာနမဆေင်စပ် ကုယဲကၠောအ်ကၞာန်ဂၠးကဝ် (Scientists at the Medical Research Council's Centre for Global Infectious Disease Analysis) နူကဵု Imperial College London ဆိင်ကေတ်မ္ဂး မၞိဟ် စဵုကဵု ၄၀၀၀ တၠ ဒးဒုင်ကၠောအ်ကၞာန်လဝ် နကဵုဝဳရုသ်ဝွံ အပ္ဍဲဍုင်ဝူဟာန်ဂှ်ရ
တၠပညာသိပ္ပံတအ် ပတှ်ေကေတ် ဝဳရုသ်ဝွံ နူတမ်မူလ ကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု ဖျာဇြုံဂျိ (Bungarus multicinctus) ပ္ဍဲကဵု ဖျာစၞစ မၞိဟ်မသွံရာန် တိရစ္ဆာန်ဂျိုင်င်ဂမၠိုင်ရ
၄၆]ဆဂး လညာတ်ဝွံ ဟွံတီကၠးကၠးဏီတုဲ ဒးဆက်လ္ၚတ်ဒၟံင်ဏီရ
ဟိုတ် ဝဳရုသ်မဆဵုတၟိဏအ် ဂွံဟီု မဒှ်ဝဳရုသ် မကဵုအန္တရာယ် ကုမၞိဟ်တအ်ဂှ် ဝဳရုသ်ဝွံ ပကဵု ညံင်ဂွံယဲ မတုပ်ညံင်ကဵု ဝဳရုသ်သာသ် ကဵု ဝဳရုသ်မာသ် မပလီုကဵု ဂၠံင်ယဝီုဒကုတ်သၟဝ် ညံင်ဂွံလီုရ
ကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ်ဝွံ ပကဵု ညံင်ဂွံဒှ်ယဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ဒးဆောမ် ပ္ဍဲကဵု ဂၠံင်ယဝီုဒကုတ်လတူ
ဥပမာ ဗီုကဵု ခၟောဝ်ဇွောဝ်
ခဍက်
ကအ်ဂိ
ယီုဝါတ်
က္ဍိုပ်ဂိ ကေုာံ ဇကုကတဴရ
ကုညးဒြဟတ်ဒုင်ဗဒဝ် မဍိုန်လျတအ်ဂှ် ဝဳရုသ်ဝွံ လုပ်စိုပ် ဂၠံင်ယဝီုဒကုတ်သၟဝ်တုဲ ပကဵု ညံင်ကသအ် ဂွံဒှ်သရ ဟွံသေင်မ္ဂး သြိုဟ်ဂြက် ရ
ယဲဝွံ ဟိုတ်မကၠောအ် နူကဵု ကျာယဝီုတုဲ ပ္ဍဲဒၞာဲယဲမကၞာန်တအ်ဂှ် အာကၠုင်မ္ဂး ဒးစကာယာတ်ကၟာတ်မုဟ်ပါင်ရ
ယဝ်ရ ပ္ဍဲဇကု စၟယဲဂှ် ကၠောအ်လုပ်ဂွံတုဲ ညံင်ဟွံပြးကၠောအ်အာ ကုညးတၞဟ်တုဲ ကာလဇကု ခဍက်
ခအှ်မ္ဂး ကၟာတ်လဝ် နကဵုယာတ်ညိ
တုဲပၠန် ဝဳရုသ်ဝွံ ဟိုတ်မနွံ ပ္ဍဲဖျုန်စၞာံ တိရစ္ဆာန်တအ် မာန်ဂှ်ရ တိရစ္ဆာန်အရိုင်ကီု တိရစ္ဆာန် ပ္ဍဲဗ္ၚကီု ဟွံမဲကု စဵုဒနာမွဲသာ် လ္ပရပ်ညိ
ဆဂး နကဵုတိရစ္ဆာန် ကၠောအ်ယဲဏအ်မာန်ဂှ် သက်သဳ ဟွံမဲဏီရ
တုဲပၠန် ဍုန်သွဖျုန်မွဲမွဲမ္ဂး ဍုန်စိန်စိန်တုဲဟေင် စညိဂှ် နူကဵု ဂကောံပရေင်ထတ်ယုက်ဂၠးတိ ကဵုလဝ် သမ္တီရ
အတိုင်ဌာနသုတေသန အမေရိကာန်မဆဵုကေတ်မ္ဂး ကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ်ဝွံ ကြဴနူ မတိတ်အာ နူမၞိဟ် နကဵုခဍက် ဟွံသေင်မ္ဂး ခအှ်တုဲ ပ္ဍဲလတူကျာဂှ် ပွိုင် ပိ နာဍဳ ဂျိုင်မာန်ရ
လတူပသဲ ဟွံမဲကဵုနှိင် ဗီုကဵု တဝ်တြင် ကေုာံ လတူပလာသတေတ်တအ်ဂှ် စဵုကဵု ပိတ္ၚဲ ဍေဟ်တအ်ဂျိုင်မာန်
လတူစက္ခောတအ်ဂှ် ပွိုင် ၂၄ နာဍဳ
လတူဗရိုတ်တအ်ဂှ် ပွိုင် ၄ နာဍဳ ဍေဟ်ဂျိုင်မာန်ရ
၄၇] ပ္ဍဲ ၂၂ ဇာန်နဝါရဳ ၂၀၂၀ အလဵုအသဳကြုက် ဍုင်ပွဳပွူ ဝူဟာန်
Huanggang ကဵု Ezhou မၞိဟ်မပဒတဴ ၜိုတ် ၁၅ မဳလဳယာန်ဂှ် တၞဟ်နဂွံထိင်ဒဝ် ဝဳရုသ် ညံင်ဟွံဂွံပြးတိတ်တုဲ ကၟာတ်ထောအ် ဟွံကဵု လုပ်တိတ် နူကဵုဒေသဂှ်ရ
အလဵုအသဳကြုက် ကၟာတ် ကွဳပၟတ်
က္ၜင်ကျာ
ကွဳစက် ကေုာံ က္ၜင် ဟွံကဵုလုပ် တိတ် ဍုင်ဝူဟာန်ရ
သွက်ဂွံလွဳ ကေုာံ စဵုဒၞာတုဲ ဌာနပရေင်ထတ်ယုက်ကြုက် ကဵုမၞိဟ်တအ် စုတ်ယာတ်ကၟာတ်မုက် အခိင်ကာလ မအာအကြာဒၞာဲမၞိဟ်ဂမၠိုင်ရ
ပ္ဍဲဂိတု ဇာန်နဝါရဳ ၂၀၂၀ စပ်ကဵု နဝ်ဝေလ်ကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ်ဝွံတုဲ ပရဝ်ဂျေတ် ဗွဲမဂၠိုင် ဂစာန်ဂၠာဲဒၟံင် ဝှက်သေန်[၄၈][၄၉]ဂှ် နကဵုအရီုအဗင် နူကဵု ဌာန Coalition for Epidemic Preparedness Innovations (CEPI) စကၠောန်ဒၟံင် ဝှက်သေန် သွက်ဝဳရုသ်ဏအ်ရ
၅၀] နူကဵု ဌာနပရေင်ထတ်ယုက် ကောန်ဂကူ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် National Institutes of Health (NIH) ပံင်တောဲ ကုကမ္မဏဳမကၠောန်ဂဥုဲ Moderna တုဲ ကၠောန်ပတိတ်ဒၟံင် ဝှက်သေန် ၜိုတ်ဂိတုမေ ၂၀၂၀ မ္ဂး စပတိတ်မာန်ရောင်ဂှ် ပတှ်ေစၟဳလဝ်ရ
တက္ကသိုလ် နူအဝ်သတေလျာ (University of Queensland) လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ် နဲဗီုမဂွံကၠောန် ဝှက်သေန်တုဲ နူကဵု ဌာနပရေင်ထတ်ယုက်အမေရိကာန် ကေုာံ ကမ္မဏဳဂဥုဲတအ်လေဝ် ဗိုင်ပါလုပ် ကရောမ်အဝ်သတေလျာကီုရ
၅၀] ပါဲနူဂှ်တုဲ နူကနေဒါ ဂကောံ မကၠောန်ပတိတ် ဝှက်သေန် International Vaccine Centre(VIDO-InterVac) နူကဵု တက္ကသိုလ် University of Saskatchewan တအ်လေဝ် စကၠောန်ဒၟံင် ဝှက်သေန် နကဵုပရဝ်ဂျေတ်တၞဟ်ခြာမွဲကီုရ
၅၁] VIDO-InterVac ဟီုလဝ် ဂိတုမာတ် ၂၀၂၀ မ္ဂး စမ်ရံင် တိရစ္ဆာန် တုဲမ္ဂး စမ်ရံင် မၞိဟ်တအ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၁ တေအ်ရ
မုက်လိက် ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ဆက်စပ် ကဵုသာသနာ
၁ ခုအား ပြသခဲ့သည်
ကောံဓရီုလၟေၚ်ဂိတု လၟေၚ်(၁) သၞာံ ၁၃၈၂ သၞာံ ကောံဓရီုဝွံ ဒှ်ကောံဓရီု ရုၚ်ရာမညနိကာယ "ကောံဓရီုလၟေၚ်ဂိတု လၟေၚ်(၁)" ပ္ဍဲသၞာံ ၁၃၈၂ မဒှ်ရ
ကောံဓရီုဝွံဂှ် ဒှ်ကောံဓရီုပထမ နူစရုဲစှ်ပ္တိုန်ဂအုပ်ရုၚ် အလန်ဒုတိယ မွဲရ
ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ခ္ဍဲသဳ ၈ မံက် 26 August
2020 မဒှ်ရ
ပ္ဍဲဌာန ဂအုပ်ရုၚ်မတန်တဴ ဘာဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀ ဂှ်ပၠန် အခိၚ် ၂ နာဍဳသဝ်တ္ၚဲ စကောံဓရီုရ
ကောံဓရီုဝွံဂှ် ညးတိုန်စိုပ် ၆ တၠ မဒှ်ရ
ဟိုတ်နူ ယဲ Covid 19 ကၠောံထၞာန်အသိၚ်တိုန်ကၠုၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်မတ်မလီုတုဲ ကောန်ရုၚ်တအ် ဂွံကၠုၚ်တိုန်စိုပ်ဂှ် အောန်တုဲ ညးကဵုနၚ်ဆန်သၟး ဒှ်အာ ၁၃ တၠရ
တၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်ဂမၠိုၚ်တအ်[၁
ဝှာင်ဏအ် ဒှ်ဝှာင် နူကဵု ဝီကီမီဒီယာ ကွန်မွန်းစ် တုဲ မဒှ်ဝှာင် မသုင်စောဲလဝ် နကဵုပရဝ်ဂျေတ် တၞဟ်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ
အရာမလဴထ္ၜး ပ္ဍဲဝှာင်တအ်ဂှ် မုက်လိက် မလဴထ္ၜး ဝှာင် ထ္ၜးကဵုလဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
ဍဵု လတူ စၟတ်တ္ၚဲ/အခိင် မွဲမွဲ သွက်ဂွံ ထ္ၜးကဵု ဝှာင် မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်
အရာမဆက်ဗက်ကၠုင် 2 pages link ကုဝှာင်ဏအ် ဂမၠိုင်ဂှ် - ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်အရာ ဝဳကဳတၞဟ် မစကာလဝ် ဝှာင်ဏအ်
ပ္ဍဲဝှာင်ဏအ်ဂှ် နွံဒၟံင် နကဵုအရာမဗပေင်စုတ်လဝ်ရ
မဒှ်အရာ မဗပေင်စုတ်လဝ် နူကဵု ကမ္မရာ ဒဳဂျဳတေဝ် ဟွံသေင်မ္ဂး နူသကေန်နာ မွဲမွဲ ဒှ်မာန်ရ
ယဝ်ရ ဝှာင်ဂှ် ဒးဒုင်ပလေဝ်ပလေတ် နူတမ်မူလဍေဟ်မ္ဂး
အရာလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဟွံမံက် ပ္ဍဲဝှာင်ဂှ် ဒှ်မာန်ရ
လိက်ပရေင် မဆေင်စပ် ကုဂဳတနာနာ ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၄ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၄
ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၈၁ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၈၁
ဝဳကဳပဳဒဳယာ (အၚ်္ဂလိက်
Wikipedia)ဝွံ ဒှ် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ မသက္ကုင္ၚုဟ် ပ္ဍဲ ဝေပ်သာ်မွဲ မပံင်ပ္ကောံချူလဝ် နကုညးလွပ် မရပ်စပ်သုင်စောဲတအ်ရ
ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ဒှ် မုက်လိက်ဝေပ်သာ် မၞိဟ်မဒးစိုတ်ဂၠိုင်အိုတ် သွက်ဂွံနိဿဲလ္ၚတ်ကေတ် ပရူမွဲမွဲ ပ္ဍဲ ဂၠးတိဏအ်ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ဒှ် မုက်လိက် ညးမလုပ်ဗှ် ဂၠိုင်အိုတ်ကီုရ
၁] ဝဳကဳမဳဒဳယာ ဖံင်ဒေယှေန် မဒှ် ဂကောံစေတနာ
မတန်တဴဒၟံင် နကုသြန်မဒါန်အထံက်အပင် နူညးဂမၠိုင်ဂှ် ဒှ် ဂကောံမပိုင်ပြဳ ကေုာံ ထံက်ပင်လဝ် ဝဳကဳပဳဒဳယာဝွံရ
၂] ဗီုအင်္ဂလိက် encyclopedia ဂှ် ဗတ်ဗၟာ ညးကၠာဲလဝ် စွယ်စုံကျမ်း ရ
ရံင် ကုတၠုင်လအာ ဗတ်ဗၟာဂှ်တုဲ ပြကိုဟ်စုင်လေင် ဗီုဏအ် ကေင်စချူလဝ် နွံကီုရ
ဆဂး ညးဗွဲကြဴညိ ဗီု ကုနာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ကာလမလုပ်ဗိုင်ကၠောန် ပ္ဍဲ ကမၠောန်စမ်ၜတ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာမန်ဂှ် ညး ပတိုန်ထ္ၜး ဒဒှ်ရ encyclopedia ဂှ် နဘာသာမန် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ မ္ဂး ကိတ်ညဳ ဂၠိုင်အိုတ်ရ
ဗိသ္တာဂှ် နူတမ် ဒှ် ဘာသာသံသကြိုတ်မွဲတုဲ မန်ခေတ်တြေံ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲ လိက်မန်ခေတ်ဗုကာံဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဂၠိုင်ရ
အဓိပ္ပါယ် ဗိသ္တာဂှ် မလှဲလး ညံင်ရဴၜဳမှာသၟိတ်တုဲ ဒှ်ကၠုင် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ မသက္ကုင္ၚုဟ် ရ
ညးလွပ်တအ်လေဝ် ဇၟာပ် အခိင်အခါ နာဍဳဟွံခြာ ဗီုညး ကုညး ဖန်ပလေဝ်ဒါန် ချူစုတ်ဒၟံင်တုဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ဒှ်ကၠုင် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ မဍိုက်ပေင်တဴ ကုပရူပရာနာနာမွဲရ
ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳယာမန်ဝွံလေဝ် ယြဴညးလဵုမွဲ ဟွံဟီု အတိုင်သၞောဝ် မလိက် Unicode Font ၅
၂ ဂှ် ဒ္ဂေတ်ဗက်တုဲ ဗှ်ကေတ်မာန်
စၠောအ်ချာဲကေတ်မာန်တုဲ သီုချူပတိုန် ဗွဲမဗၠးၜးမာန်ရ
ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ နဘာသာအင်္ဂလိက် ပ္ဍဲ မုက်ဝေပ်သာ်ဂှ် စကၠောန်ကၠုင် တၟာလအ်ရ
ဆဂး ဆမွဲကီု ဟွံအံင်ဇၞးရ
၃] ဝဳကဳပဳဒဳယာ စကၠောန်ကၠာအိုတ်ဂှ် နကဵုပရဝ်ဂျက် နုပေဒဳယာ (Nupedia) မဒှ် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ နကဵုဘာသာအင်္ဂလိက်
လိက်ပရေင်တအ်ဂှ် အစာမစိုန်သကီုတအ်ဟေင် မချူတုဲ ကလေင်သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်လၟေင်င်ရ
၄] ပရဝ်ဂျက်ဂှ် စဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲ ဂိတုမာတ် ၉
၂၀၀၀
Bomis မဒှ် ကမ္မဏဳဝေပ်သာ်ဂှ် ပိုင်ပြဳလဝ်ရ
မၞိဟ်မဒါန်ပလေဝ်ဂှ် ဒှ် ဂျိမ်မဳ ဝေလ် (Jimmy Wales) ကု လာရ်ရဳ သန်ဂေရ် (Larry Sanger
နုပေဒဳယာ ဂှ် နွံ သၟဝ်လာင်ဇြေန် Nupedia Open Content License ရ
ဝေလ် ကၠောန်ခၞံပတိုန် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ ဇၟာပ်မၞိဟ် အခေါင်မလုပ်ဒါန်ပလေဝ်မာန်
တုဲ သန်ဂေရ်ဂှ် ဒှ် မၞိဟ်မဖန်ဗဒှ် ဂၠံင်တရဴပဝ်လသဳ စကာ ဝဳကဳ ညံင်တင်ရန်တၟအ်ဂှ် ဂွံဒှ် ကမၠောန်ရ
၅] ပ္ဍဲဂိတုဇာန်နဝါရဳ ၁၀
၂၀၀၁ ဂှ် သန်ဂေရ် ပ္တိုန်ထ္ၜး ပ္ဍဲ စရင်အဳမေလ် နုပေဒဳယာ သွက်ဂွံ ခၞံဗဒှ် ဝဳကဳ မွဲ နဒဒှ် ပရဝ်ဂျက် သွက် နုပေဒဳယာ ရ
Wikipedia
com ကု wikipedia
org ဂှ် စစၟတ်သမ္တီကၠောန်ကၠုင် နူ ဂိတုဇာန်နဝါရဳ ၁၂
၂၀၀၁ ကေုာံ ဇာန်နဝါရဳ ၁၃
၂၀၀၁[၆] တုဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် စဆက်မိက် ကုပုရိသာတ်တအ် ပ္ဍဲ ဂိတုဇာန်နဝါရဳ ၁၅
၂၀၀၁ မဒှ် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ နဘာသာအင်္ဂလိက်မွဲဟေင် ပ္ဍဲ [၇] တုဲ သန်ဂေရ် လလောင်တြး ပ္ဍဲ စရင်အဳမေလ် နုပေဒဳယာ
လၟေင်ဂၠံင်တရဴ ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဒဒှ် မၞုံ ကုလညာတ်မမံင်လဒေါဝ်ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲ ဂိတုဂတဂှ်ရ
အကြာ နုပေဒဳယာ ကု ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ပိုင်ခြာလဝ် သၞောဝ်ညိညကီုရ
ရန်တၟအ် နူတမ် နူ ကမ္မဏဳဗောမိသ် Bomis ဂှ် သွက်ဂွံဒှ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် နူ သတ်ကၟဝ်ဇဝ်ပ္ကဴ ဝဳကဳပဳဒဳယာရ
၈] ဝဳကဳပဳဒဳယာ နူ တမ်တေအ်ဂှ် စပ် ကု Slashodot ကေုာံ web search engine indexing ဂှ် ဂွံ အရီုအဗင် နူ နုပေဒဳယာရ
မၞိဟ်မဒါန်ပလေဝ်လိက် ဒက်ပ္တန်ပတိုန် ပ္ဍဲ ကၞောတ်သၞာံ ၂၀၀၄ ဂှ် ဒှ်အာ သီုဖအိုတ် မၞိဟ် ၁၄၁ ရ
၉] နုပေဒဳယာ ကု ဝဳကဳပဳဒဳယာ ပံင်တောဲရေင်သကအ် စဵု သာပါ စိုပ်အခိင် မဖျေဟ်ထောအ် သာဝါတြေံ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၃ တေအ်တုဲ လိက် နူ သာဝါတြေံဂှ် စုတ်ပၠုပ် ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာဖအိုတ်ရ
စိုပ်သၞာံ ၂၀၀၇ ဂိတုသေတ္တေန်ပါ ၉ ဂှ် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ ဗီုအင်္ဂလိက် ဒှ်အာ လိက်ပရေင် ၜါ ပြကောဋိကိုဋ်ပိုဒ်ရ
ကဝိမာံရောဂေါဝွံ ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၂၀၈
ယၟုညးရောဂေါဂှ် တုပ်ဒၟံင်ယၟုကျာ်ရောဂေါတုဲ ဒှ်မၞိဟ်နူကွာန်ရောဂေါမာန်ဟာ ၜိုန်ရထေင်ခယျကေတ်မာန်ရ
ဆဂး ရောဂေါ ဂှ် ဒှ်နာမ် မကၠုင်နူကြိယာ ဂဵုတၟးတုဲ ယၟုညး ရောဂေါဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါဲ မၞိဟ်မဂဵုလဟဵုယးတၟးရ
ညးဝွံ ဒှ်ရဲကွာန်ရောဂေါမွဲဟွံသေင် ဒှ်မၞိဟ်ကွာန်ကအ်ဂဵုမွဲမာန်စှ်ေစိုတ်ရ
လိက်ဗြရတ်ဣဏင်ကင်ရဳ
ပုံဣဏင်ကင်ရဳဂှ် ဒှ်ပုံမဟာဇန် မလဴကၠုင် နူတမၠာတမၠာဂှ် ကျာ်ဇၞော်နန္ဒသာရ ကွာန်ကံဂဵု ဆန်ဒဒှ်လိက်မွဲဝါတုဲရ
ဆဂး ကျာ်ဇၞော်ဂှ် အယုက်ဇၞော်တုဲ တမ်ကၞောတ် နှဴရဴတဴကွေဟ် မင်ဗၠာဲဆာံပျာ ညာတ်ကေတ်တုဲ မင်ဗၠာဲဆာံပျာ ဖအောဝ်ညး ကဵုဇန်တၟိရ
ကာလညးဇန်လိက်ဂှ် အယုက်ညး ၆၆
ကာလဂှ် ဒှ်သက္ကရာဇ် ၁၂၇၄ ဂိတုခ္ဍဲသဳ ၁၄ မံက်
တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ
ရံင်တၠုင်လအာကၞေဟ်ညး ပ္ဍဲလိက်ဗြဏင်ဣကင်ရဳဂှ်တုဲ ဒဒှ်ရ ညးဝွံ ကွတ်ကဝိခိုဟ်ဂှ် ဒးထိုင်သးကွေဟ်ရ
နိဒါန်လိက်ဂှ် ဟီုတွံမွဲဝါ
လိက်ဗြရတ်သ္ကဲ ဟွံမွဲသေင်ဟာ
နွံဆပုံအဴ ညးလဴဂၠိုင်ဝါ
ဂွံမိင်တဴဟေင် ရောင်ဟွံသေင်ဟာ
လိက်ဝွံတုန်ရ ပထမကၠာ
ကျာ်ဇၞော်ကံဂဵု နွံကဵုပညာ
နန္ဒသာရ ဆန်ပၠလဝ်ကၠာ
ကံဂဵုသင်ဇၞော် လုပ်ဗော်ဇရာ
ထပှ်စှော်ဒ္စါံ ဂွါံအယုက်ကၠာ
ဟိုတ်ဇၞော်လောန်ရ မောဟဂၠိုင်အာ
ဟီုကၠာဒှ်ကြဴ ဟီုကြဴဒှ်ကၠာ
ဇမောဝ်လင်္ကာ ဂိုန်ဝေါဟာဆန်
ဟွံပိုင်ပြဳအိုတ် ယတိပိုတ်ဗျန်
ဆချပ်ဂွံဂှ် ဂိုင်လပှ်ဆန်
ဇမောဝ်လင်္ကာ ဟွံညဳသာပၠန်
ဆစိုတ်မွဲတန် ဆန်အာလောဲလောဲ
ထုဲကြာန်လ႓က် ညံင်ပြေင်တက်႓ဲ
ပိုတ်ဗျန်ပၠေပၠေတ် ဂေတ်ညံင်ဍာ်ဝဲ
အဲဂွံညာတ်ပြဲ ပ္ဍဲစိုတ်ဂြံဂြ
ခါမချပ်ရံင် ဂွံသံင်ဝေဂ
ကဝိတမၠာ လောန်အာအိုတ်ရ
ပ္ဍဲထာန်ဒေသ ဋ္ဌာနရးမန်
လိက်ပတ်မဂး သွက်ညးဂွံဆန်
ဟွံမွဲသေင်ဟာ ဗတ်ဘာသာမန်
ဂိုင်တော်ဆမွဲ ပ္ဍဲစိုတ်အဲပၠန်
ဒှ်ဂကူမန် ကဝိလောန်အာ
သွက်ဂွံဆန်ဗ္ဒဟ် လမုဟ်ဝွံမာ
ဟွံမွဲလှင်လှင် အိုတ်လင်ဂတာ
အဲဗ္စာရဏာ နဂၠးညာဏ
ဂွံညာတ်ကေတ်ရ ကာလဂှ်ပၠန်
အဲလေဝ်ဇၞော်အာ ဇရာကၠုင်ညန်
တြဴစှော်တရဴ အယုက်စဴတန်
ဓဝ်မောဟပၠန် ဍေံဂၠုလောန်အာ
ဟီုကၠာဝိုတ်ကြဴ ဟီုကြဴဝိုတ်ကၠာ
ချပ်ဗ္စာရဏာ သိင်သာဂၠိုင်လောန်
ဒၟါဒှ်သာ်ဂှ် လိက်လနုဟ်ဆန်
ဆန္ဒလင်္ကာ ဂိုန်ဝေါဟာမန်
ဥပ္ပမာပြဲ ဥပ္ပမဲပၠန်
တီကေတ်မွဲတန် ဗိုန်က္ညန်က္ဍင်ပြ
ဆန္ဒလင်္ကာ ဘာသာမညႇ
ပ္ဍဲစိုတ်အဲသွံ တီညာတ်ကၠောံသ္ဋ
နဲကဝိပၠ ဆန္ဒလင်္ကာ
ကၠုတ်တိုန်လမှ် မြဟ်ပ္ဍဲကြေဝ်ဏာ
လိက်ဗြရတ်ဂှ် ကၠိုက်ကၠဟ်လောန်အာ
နွံမင်ဗၠာဲမွဲ ဟီုကဵုအဲကၠာ
ဒုင်ယမုရ နာမဆာံပျာ
ကဵုဂဟဵုညိ တမိမွဲဝါ
ယတိပိုတ်ဗျန် ဆန္ဒလင်္ကာ
ဂလာန်တင်တှ် တဝှ်အစာ
ကဵုသၟဟ်ညဳသာ စကာအဲပၠန်
ဇမောဝ်လင်္ကာ ဂိုန်ဝေါဟာမန်
အဲဆန်ပ္ညဳဇန် ညံင်ဇမန်ဂွါ
ဟွံကဵုကၠိုက်ကၠဟ် သၟဟ်န်ညဳသာ
အဲဆန်ပ္ညဳဏာ ညဳသာသၟဟ်န်
သွက်ပတူဇန် မဆန်လဝ်ရောင်
တိလောကနာထ အဂ္ဂသမ္ဗုဒ္ဓါ
ကျာ်တြဲဇမၞးမာ ဂုန်ဇၞော်ပပြာကတ်
ပိစှော်မွဲဘုံအဴ
ဂွံပိုင်တဴအဆတ်
ဝိနဲသုတ်ပြမတ် သီုပိတကတ်ပိ
လျးတရဴခၠင်သွဝ်
ဂြင်ဓဝ်သၟဝ်ဗောဓိရုက္ခာ
ဒက်ထွာဲဇမၞးဟာန် ဂြင်ဓဝ်ဇၞးပၞာန်မာ
ဂွံဇၞးမာတုဲမာ
နာဲသာကျမူဏိ
ဗရုဲပတိတ်လျးတြဴ ခၠင်တဴဒိုဟ်သ္တုံဇွိ
ဂှ်ကျာ်မစိုန်ဒှ်
တဝ်စရှ်ညးဘုံပိ
အဟံဝန္ဒာမိ ကြိလောကနာထ
နဝလောကုတ္တရ နာမဍောင်ဓမ္မာ
အဲဍိက်လ္ၚောဝ်ကွာဲ ဓဝ်ကျာ်တြဲနာဲသာ
သမုတ္တိအရဳယ အဂ္ဂသာဝကာ
သ္ဂုတ်ကၠေံကိလေသာ
ဓဝ်တဏှာသီုရာဂ
သၟတ်ဍုင်အမတံင် ဟံင်သတ်ပ္ဍဲလောက
နူကဵုဂင်သံင်သာ
ကၠောံအာနိဗှုတ
ဂိုန်သင်အရဳယျ ထေက်ပပူဇဴပၠန်
သမုတ္တိသင်ပ္ညဳ
ဂၠိုင်လွဳပရာလောန်
မပ္ကင်ရင်လဝ်ပၠန် သီုဒွန်ပိတကတ်ပိ
ဝိဓုရသီုၜါ
လ္ၚတ်ကျာ်နာဲသာစိ
ဂုန်သင်ၜါပြကာ အဟံဝန္ဒာမိ
သက်သၟီတုဲကီု လ္ၚောဝ်သီုရတ်ပိ
မာတာသီုပိတု ဂုရုပဇ္ဇျာဂ္ညိ
ပၟင်လိုက်သီုညးပန် ပြဲသန်ဇၞော်ဣဓိ
စတုမရှာတ်စိ သီုဝိနာယကာ
ဗဳသၞုမှာရာဇာ သီုမှာပြမေသွဝ်
ပြမေသြဳပြမေသြာန် မာဲလိုဝ်ပြမာန်ကျဝ်
မိစဏ္ဍဳဗြဴသွဝ် ဟီုလဝ်သီုစဏ္ဍာ
မိစဏ္ဍဳဗြဴသွဝ် ဟီုလဝ်သီုစဏ္ဍာ
ဒေဝတဴမိနိန္ဒြာ သီုကိုဝ်မှာဗဳနာဲ
သရဿဝတဳကၠာ ဝိနာယကဆာဲ
တဲစှ်ပပၞာင်ထဝ် အဲဍိက်လ္ၚောဝ်တွာဲ
အိန်ဗြီုယီုမာဆာဲ ဂၠိုင်ဒၞါဲမှာဒေဝါ
မနဳမေခလာ စက္ကဝါသုန္ဓရော
ပၟင်ဟေမဝန် ဂင်ဇၞော်ပဉ္စမော
ဒေဝတဴဂြိုဟ်ဒ္စိတ် ဒသမှာဒိဿာ
စန္ဒောသူရိယျော မေဃောသမိန္ဒြာ
မင်သန္တပ်ပြဘန် မင်ဟေမဝဏ္ဏာ
ဘုမ္မဇိုဝ်ရုက္ခဇိုဝ် အကာသဇိုဝ်ဒေဝါ
ဂဟပ္ပတိဒေဝဳရော မေဃောသၟီဝါတာ
ဖိုဝ်အဲဍိက်ယိုက်တုန် အိုတ်ဇၟာပ်ဂုန်ဒေဝါ
ညာန်အဲညံင်ဍာ်ဆင် ဇၟောဝ်ဂင်ဇမ္မုနာ
ဇွောဝ်တဍိင်သောဝ်တိတ် ဂင်ဇၞော်သမိန္ဒြာ
ညာန်အဲညံင်သၞာ်ရတ် တတ်ကြေဝ်ဒကှ်သွာ
သ္ဂုတ်အာလှင်လှင် ညံင်ဗီုလင်ဂတာ
ညံင်ပရှ်ချေံသိန္ဓဴ ညာန်အဲကိုဝ်စဴမြာ
ညာန်အဲကိုဝ်ဂွံဒှ် နဲဂှ်ဥပ္ပမာ
ဒၞါဲဒၞါဲအဲၜိုတ်ဆန် ပိုတ်ဗျန်အက္ခရာ
ညိပကိုဝ်တဍိင် ဝိဝိင်လီုမှာရာ
ယိုက်ဂုန်ညးတမၠာ မဟာသၟီကဝိ
စိန္တာကဝိမွဲ သုတညာန်လှဲဂၠိ
မွဲအတှကဝိ သီုပတိဘာန
ပ္ဋဲဒေါဝ်ရးမညှ ပတၠညာန်ဂမြင်
ကဝိပန်ဇၞော်နူဘဴ ဒယှ်တှ်ကၠဴထင်
ညာန်ညံင်အတှ်ရတ် ပြာကတ်ဇၟာပ်ဒိုဟ်ကၠင်
ဂုန်ကဝိမပြဲက္ဋင် ပင်ယိုဝ်လဝ်တူသိသ
ကဝိဇၞော်နူတမၠာ စဴအာသွဝ်တုဲရ
ကဝိဗွဲကြဴဂတ ဗြကြာဲတလညာန်
ပ္ကင်ရင်လဝ်ဂုန္နိ ကဝိဇၞော်လောန်လာန်
ကျာ်အသွောံတိက္ခညာန် တဴထာန်ရးဟံင်သာ
နူဂှ်ဆက်တိုန်ဂတ ပ္ဍဲဍုင်မတ်တၟကၠာ
ကဝိမင်ဍိက်လ မင်ဒေံဍောတ်ရသေင်ဟာ
ဒေါဝ်မြုမတ်တၟကၠာ ကဝိၜါညာန်ဂဵုမြဟ်
ပ္ဍဲကဵုဍုင်လိုင်ဗၠဲ ကဝိမွဲတၟေင်တဏှ်
ကောအံင်ဇုညးကော် ကဝိဇၞော်နူအဓာန်
မင်ဍိက်ဓဝ်တုန်စိ ဇၞော်ကဵုပတိဘာန်
မထဝ်စိုပ်တိက္ခညာန် တဴထာန်ဟင်ဂါံတွံ
ကဝိဇၞော်နူအဓာန် နွံညာန်ဇၞော်ကြဳဇှ်
လတူသိသအဵု အဲဍိက်ယဵုစရဟ်
ဖဵုအဲဍိက်ယဵုတုန် အိုတ်ဂုန်ညးတံဂှ်
ညာန်အဲကဵုဂွံဒှ် ညံင်နဲသာ်ဂှ်ကၠာ
ဒၞါဲဒၞါဲအဲၜိုတ်ဟီု ဝိဝ်င်လီုမှာရာ
လ္ပကဵုဆိတ်လှောဲ တင်နဲဗီုပမာ
ဖျုင်ရဟ်သာဲက္တောဝ်ညး လုံရးစက္ကဝါ
ဖဍောင်ဝေင်ညာန်ဂ္ညိ နဲကဝိလင်ကာ
နဲကဝိမဒှ်ကြက် ဆက်ကၠုင်နူတမၠာ
ဗဒှ်လဝ်ဝါသၞာ ကဝိမှာတလလွဳ
နဲကဲမဂၠိုင်သ္တီု ညံင်ဗီုအိန်တက္ခဳ
အလုံဍုင်ရးကၠံင် ကဵုဒှ်ဒၟံင်သက်သဳ
စိုပ်ဂုန်မိဗြဴရတ် သရဿဝတဳ
ကဝိဗၠာဲတမိဟေင် ပယျတ်ဟွံကေင်လွဳ
ပညာလၜေတ်ဗေဝ် ညာန်ဘာန်အပၠေဝ်က္ဍင်
သၟိက်စံဝေင်ညာန်ညိ ဒမၠိဂၠါဲချပ်ဂြင်
ယွံဒေဝတဴသၞင် မင်မွဲသာသၞာ
ဗိုင်ရီုက္ဍံင်သွာညိ ကဝိဝွံဆန်ပညာ
မာံမံက်တိုန်ညးကော် နူကၠာဟွံဇၞော်မာ
ကြဴဝွံဇၞော်တိုန်အာ အစာခုတ်ယၟုတၞဟ်
ယၟုတြေံကၠေံဗဒန် တၟိပၠန်ဒုင်ဒယှ်
မင်ရောဂေါတုန်ဂှ် အ္စာခုတ်ဗ္ဒဟ်နာမ
ယမုမိခုတ်ကီု ကၠေံလီုအာတုဲရ
မာံရောဂေါဒုင်နာမ ကာလလၟုဟ်ဝွံ
ညးကော်မံင်ဂြုဂြု သာ်ဝွံရသေင်ဟာ
လောဘသီုဒေါသ မောဟဓဝ်ပိကၠာ
စဳပျးကိုဝ်ယးတၟး ညံင်သၟီတ္ၚဲဇၞးအန္ဓာ
နာဲယာန်စိင်ဆဒ္ဒန် လျးသာ်သြန်အပၠာ
ဒးဃောဂွံါသန္ၛာ နာံသာရဒဥတု
ဃောဗပေင်ပုဏ္ဏမဳ လျးဗ္စဳခၠင်တသု
သၟန်နက်သတ်တဝဳ ဗိုင်သအဳသၟီဂိတု
ပၠလျးသာ်သြန်အဴ ဗက်ဗ္ဒဴပၞာန်ဒမၠု
ဇက်တိုန်တ္ကံဇံမု လျးခၠင်တသုအူ
ပ္ဍဲဂၠံပေါက္ခရ ဂၞကျာ်ၜါဒၟံင်ဒ္ဂူ
မွဲသၠောံယာတ်သာ်သြန် မွဲပၠန်ယာတ်ချီုအူ
ပံက်မုက်ကအဳဒစး ကိုဝ်နာဲညးယာန်ဇၟူ
သ္ဋိုက်မၠိုက်စိုတ်လအိတ် ဂွံညာတ်မိတ်တမ္ၚူ
ပၞာန်ဒမၠုဒြေပ်ဗြူဗြူ ဖေက်သူဒြေပ်ကမၠေဝ်
ညာန်အဲကိုဝ်ခၠင်မြဟ် ပမာသာ်ဂှ်လေဝ်
ပ္ဍဲဒေါဝ်သဟာဲဂမၠိုင် ကိုဝ်ထိုင်သးအရေဝ်
ဝေါဟာမဒှ်ကြက် ပုံကၞက်သဂါပၠေဝ်
ကဝိနူကၠာစိ ဆန်လိက်အဒိကေ
ဇမောဝ်လင်ကာပၠန် ပိုတ်ဗျန်ဍေံဟွံပၠေဝ်
အဲတိတ်ဆန်ပလေဝ် မွဲဝါပၠန်သေင်ဟာ
ပုံဗြရတ်ဒှ်ကြက် ဆက်ကၠုင်နူတမၠာ
ဂကောံဗြဴယက္ခဳ ဣဏင်ကင်ရဳကၠာ
ဟိုတ်ဒါန်ဝါသနာ ကတ္တာဓိကာရ
ဂွံပတံလဝ်သေင်ဟာ ကိုပ်ကၠာဂၠိုင်ကိုဝ်ဘဝ
ဂွံသၟဟ်န်ရင်သ္ကံရ ဂွံခယျမွဲဖုန်သ္ဋဳ
ဟိုတ်ပတံလဝ်ပါရမဳ မွဲဒၞဳဂွံသၟဟ်န်
ပုံဗြရတ်ဒှ်ကြက် လဴဆက်ကၠုင်နူကဝ်တန်
ဂလာန်မဒှ်တင် အိုတ်ဗီုပြင်ဇၟာပ်တန်
အဲတိတ်တလးဆန် မွဲဝါပၠန်ရသေင်ဟာ
ပ္ဍဲသက္ကရာတ်ဂှ် ကလင်ဟီုတွံအာ
လ္ၚီၜါကၠံတိတ်ဒှ် ထပှ်စှော်ပိကၠာ သွန်ပုဏ္ဏမဳ ဒိတှဳစှ်ပန်မြာ
ပယျာံလက်ကုံပြဲ နာံတ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ
သၟန်နက္ခတ္တ အကာသဂဵုမြဟ်
တွဳဗွိုင်သၟီစန္ဒြာ ၜါစှော်ၜါဟီုတွံ
ပယျာံတက်ပိဂှ် ဆန်ဗ္ဒဟ်လဝ်လင်ကာ
သဗှဥပဒ္ဒဝေ ဒုရေကဵုသ္ၚောဲခြာ
သတြုသီုသၞဝဲ ဘဲယဲဝေဒနာ
ကာယျကဵုတန်သိုက် ဇၟာပ်ပရိုက်ကဵုပါဲအာ
သဗှဒေဝတာ ဗိုင်ရီုသ္ဋံင်သွာညိ
ဒၞါဲဒၞါဲအဲၜိုတ်ဆန် ပိုတ်ဗျန်သီုယတိ
ပကဵုယောင်ထဍိင် ဝိဝိင်မှာရာညိ
ကြီုပုံဗြရတ်စိ ကိုပ်အဒိပထမ
ဆက်ကၠုင်နူတမၠာ ပြာကတ်ဒၟံင်ပ္ဍဲလောက
က္တဵုဒှ်ကောန်သၟီကၠာ ပ္ဍဲဍုင်ဗာရာန
ဗြရတ်ဒုင်ယၟု သာ်ဝွံနူမူလ
မိတ်တၞံဝါသနာ ကတ္တာဓိကာရ
ဒှ်ကောန်ဗြဴယက္ခ နာမဣဏင်ကင်ရဳ
တြဳဇှ်ပါရမဳ ပ္ကီုလွဳဇၞော်နုဘဴ
မိတ်ကွိုန်သီုအယော ဒှ်ဆောဂွံနှဴရဴ
ပုံနူတမၠာပြဲ အဲဍိက်ဂိုင်သြဟ်ပ္တဴ
ဗီုဥပ္ပမာအဴ ရဴရတ်ဒစိတ်ပၠ
ညံင်ဗီုမၞိက်ဂကူ ဇာတိဝိပူလ
တူဇမ္မုနတ္တ ပ္ဋုန်စုတ်အဇသ္ဋဴ
မၞိက်မပြဲတၞောဝ် ဗဵုဒ္ၚေါဝ်မရဴဂဴ
ဝုတ်ဒိုဟ်ရတ်ဂမၠိုင် ရေင်ဗိုင်ပနတ်နှဴ
လျးတွဳဗွိုင်အဴ ဗိုင်တဴမၞိက်တၞံ
ပုံနူတမၠာပြဲ အဲဍိက်ဇန်ပြေင်ပ္ကောံ
ရှ်ေသှ်ေရဴဂဴလဝ် ဓဝ်ကျာ်တြဲနူတၞံ
အတှအက္ခရရမ် ခဏံလဝ်သွက်သတ္တး
သ္ကဵုမိင်မန်ပိရး ဟီုပျးလဝ်ညိဟိုဲ
နိဒါန်လိက်ဂှ် ဟီုတွံမွဲဝါ
လိက်ဗြရတ်သ္ကဲ ဟွံမွဲသေင်ဟာ
နွံဆပုံအဴ ညးလဴဂၠိုင်ဝါ
ဂွံမိင်တဴဟေင် ရောင်ဟွံသေင်ဟာ
လိက်ဝွံတုန်ရ ပထမကၠာ
ကျာ်ဇၞော်ကံဂဵု နွံကဵုပညာ
နန္ဒသာရ ဆန်ပၠလဝ်ကၠာ
ကံဂဵုသင်ဇၞော် လုပ်ဗော်ဇရာ
ထပှ်စှော်ဒ္စံါ ဂွံါအယုက်ကၠာ
ဟိုတ်ဇၞော်လောန်ရ မောဟဂၠိုင်အာ
ဟီုကၠာဒှ်ကြဴ ဟီုကြဴဒှ်ကၠာ
ဇမောဝ်လင်္ကာ ဂိုန်ဝေါဟာဆန်
ဟွံပိုင်ပြဳအိုတ် ယတိပိုတ်ဗျန်
ဆချပ်ဂွံဂှ် ဂိုင်လပှ်ဆန်
ဇမောဝ်လင်္ကာ ဟွံညဳသာပၠန်
ဆစိုတ်မွဲတန် ဆန်အာလောဲလောဲ
ထုဲကြာန်လၜက် ညံင်ပြေင်တက်ၜဲ
ပိုတ်ဗျန်ပၠေပၠေတ် ဂေတ်ညံင်ဍာ်ဝဲ
အဲဂွံညာတ်ပြဲ ပ္ဍဲစိုတ်ဂြံဂြ
ခါမချပ်ရံင် ဂွံသံင်ဝေဂ
ကဝိတမၠာ လောန်အာအိုတ်ရ
ပ္ဍဲထာန်ဒေသ ဋ္ဌာနရးမန်
လိက်ပတ်မဂး သွက်ညးဂွံဆန်
ဟွံမွဲသေင်ဟာ ဗတ်ဘာသာမန်
ဂိုင်တော်ဆမွဲ ပ္ဍဲစိုတ်အဲပၠန်
ဒှ်ဂကူမန် ကဝိလောန်အာ
သွက်ဂွံဆန်ဗ္ဒဟ် လမုဟ်ဝွံမာ
ဟွံမွဲလှင်လှင် အိုတ်လင်ဂတာ
အဲဗ္စာရဏာ နဂၠးညာဏ
ဂွံညာတ်ကေတ်ရ ကာလဂှ်ပၠန်
အဲလေဝ်ဇၞော်အာ ဇရာကၠုင်ညန်
တြဴစှော်တရဴ အယုက်စဴတန်
ဓဝ်မောဟပၠန် ဍေံဂၠုလောန်အာ
ဟီုကၠာဝိုတ်ကြဴ ဟီုကြဴဝိုတ်ကၠာ
ချပ်ဗ္စာရဏာ သိင်သာဂၠိုင်လောန်
ဒၟါဒှ်သာ်ဂှ် လိက်လနုဟ်ဆန်
ဆန္ဒလင်္ကာ ဂိုန်ဝေါဟာမန်
ဥပ္ပမာပြဲ ဥပ္ပမဲပၠန်
တီကေတ်မွဲတန် ဗိုန်က္ညန်က္ဋင်ပြ
ဆန္ဒလင်္ကာ ဘာသာမညှ
ပ္ဍဲစိုတ်အဲသွံ တီညာတ်ကၠောံသ္ဋ
နဲကဝိပၠ ဆန္ဒလင်္ကာ
ကၠုတ်တိုန်လမှ် မြဟ်ပ္ဍဲကြေဝ်ဏာ
လိက်ဗြရတ်ဂှ် ကၠိုက်ကၠဟ်လောန်အာ
နွံမင်ဗၠာဲမွဲ ဟီုကဵုအဲကၠာ
ဒုင်ယမုရ နာမဆာံပျာ
ကဵုဂဟဵုညိ တမိမွဲဝါ
ယတိပိုတ်ဗျန် ဆန္ဒလင်္ကာ
ဂလာန်တင်တှ် တဝှ်အစာ
ကဵုသၟဟ်ညဳသာ စကာအဲပၠန်
ဇမောဝ်လင်္ကာ ဂိုန်ဝေါဟာမန်
အဲဆန်ပ္ညဳဇန် ညံင်ဇမန်ဂွါ
ဟွံကဵုကၠိုက်ကၠဟ် သၟဟ်န်ညဳသာ
အဲဆန်ပ္ညဳဏာ ညဳသာသၟဟ်န်
သွက်ပတူဇန် မဆန်လဝ်ရောင်
ခမှောင်ခမှောင်ဖျးညံင်ပၞဴ
ဒဵုအရှန်ဗြဴ
ကဵုနာဲစဴဒှ်
ဂှ်လံအာရောင်
ဆက်ဗှ်လိက်ဂှ်မ္ဂး ဍဵုကေတ် ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ်ညိ
ကွာန်ကအ်လှ(အၚ်္ဂလိက်
Kanhla
ကံလှ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
ဂကောံကွာန်ဘာ
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၂၂၀၁၉၈
၁] အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဘာဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၈၆၉၂
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၈၃၀၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၁၆၉၉၆ တၠရ
ဘာကအ်လက်ပၠ ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ထဝ်ပၠင် ပွိုင်ဍုင်ဖာအင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တကုသလ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၅၀
ဝှ် ၁၃
ကွာန်ကအ်လကုတ် သၞေဟ်လဒေါဝ်(အၚ်္ဂလိက်
Kulakoke (Ahlelseik
ကုလားကုတ် (အလယ်ဆိပ်)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
ဂကောံကွာန်ကအ်လကုတ်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၄၀၀
၁] အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကအ်လကုတ်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၄၆၉
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၇၈၆ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၅၂၅၅ တၠရ
ဝှာင်ဏအ် ဒှ်ဝှာင် နူကဵု ဝီကီမီဒီယာ ကွန်မွန်းစ် တုဲ မဒှ်ဝှာင် မသုင်စောဲလဝ် နကဵုပရဝ်ဂျေတ် တၞဟ်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ
အရာမလဴထ္ၜး ပ္ဍဲဝှာင်တအ်ဂှ် မုက်လိက် မလဴထ္ၜး ဝှာင် ထ္ၜးကဵုလဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
ဍဵု လတူ စၟတ်တ္ၚဲ/အခိင် မွဲမွဲ သွက်ဂွံ ထ္ၜးကဵု ဝှာင် မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်
အရာမဆက်ဗက်ကၠုင် 2 pages link ကုဝှာင်ဏအ် ဂမၠိုင်ဂှ် - ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်အရာ ဝဳကဳတၞဟ် မစကာလဝ် ဝှာင်ဏအ်
ပ္ဍဲဝှာင်ဏအ်ဂှ် နွံဒၟံင် နကဵုအရာမဗပေင်စုတ်လဝ်ရ
မဒှ်အရာ မဗပေင်စုတ်လဝ် နူကဵု ကမ္မရာ ဒဳဂျဳတေဝ် ဟွံသေင်မ္ဂး နူသကေန်နာ မွဲမွဲ ဒှ်မာန်ရ
ယဝ်ရ ဝှာင်ဂှ် ဒးဒုင်ပလေဝ်ပလေတ် နူတမ်မူလဍေဟ်မ္ဂး
အရာလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဟွံမံက် ပ္ဍဲဝှာင်ဂှ် ဒှ်မာန်ရ
ကွာန်ကနင်ကမအ်(အၚ်္ဂလိက်
Kaninkamawt
ကနင်ကမော့)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
ဂကောံကွာန်ကနေင်ကမအ်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၄၂၃
၁] အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကနေင်ကမအ်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၈၆၀
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၈၉၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၁၇၅၄ တၠရ
ကွာန်ကအ်ခဗုဲ(အၚ်္ဂလိက်
Kawtkabwee)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ဂကောံကွာန်မှိင်ဂနိင်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၈၉
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ခဗုဲဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၂၃၈
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၂၉၈ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၂၅၃၆ တၠရ
လဇုဗဳ ဂလာန်ညးတမၠာဟီု ပိုဲကေၚ်မိၚ်လဝ် တဵုဆုဇူသၞိၚ်
တဵုကၠအ်ဂွံသွဝ် ဂှ် ဂကူမန်တံ ဒၠောံဗ္တောန်မံၚ်ကောန်ဇာတ် သွက်စိုတ်ဂွံလုပ်စကဵုပရေၚ်တဵုလွဳရ
ဥဒျာန်ကၠအ်သွဝ်ဂှ် နူကဵုလက်ထက်ဇုဇဗဴလပိုဲတံ တဵုစကၠုၚ်မံၚ်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး ပ္ဍဲကဵုကဏ္ဍတဵုလွဳဂှ် ကၠအ်ဥဒျာန်သတ်ဆုတံဟေၚ် ဗွဲတၟေၚ်စွံကၠုၚ်အာရီုရ
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် တၟော်ကဵုလၟိဟ်ဂှ် ဗွိုၚ်ကၠအ်ဥဒျာန်ဂှ် ဍန်မံၚ်နူကဵုဗွိုၚ်တိဗ္ၚရ
စၞစသုၚ်လၟေၚ်တ္ၚဲဂှ် စၞတိတ်နူကဵုတိဗ္ၚဟေၚ် ဒှ်မံၚ်အဓိကရ
ကောန်ဍုၚ်ပိုဲဏံ သ္ပပဓာန်ကဵုပုၚ်တုဲဟေၚ် ဂျိုၚ်တဴမံၚ်လမျီုဂှ်ရ ဂွံဒှ်ပုၚ် ဒးကၠုၚ်နူသြောံရ
ဂွံတိတ်ဂှ်လေဝ် ဒးစပ္တံနူဝါဗ္ၚရ
ဒးဟီုသရောပ်မ္ဂး သွက်ဂွံစသုၚ်ဂှ် ဒးသ္ပပဓာန်မံၚ်ကဵုကဏ္ဍတဵုလွဳရ
ပရေၚ်တဵုလွဳဂွံအံၚ်ဇၞးဂှ် တိ
ဥတုရာသဳတံ ခိုဟ်မံၚ်သၟးဂှ် ဟွံရုမ်ဂပ်ဏီရ
သတ်ပၟဝ်ဇဝ်ပ္ကဴတံ ညံၚ်ဟွံဂွံလီုလာ် ဗြမ်ထရိုဟ်အာဂှ် ဒးစဵုဒၞာ ဘဲစၟပလီုတံကီုရောၚ်
သွက်ဂွံစဵုဒၞာဘဲစၟပလီုဂှ် နူတမၠာတေံ စကာမံၚ်နဲကဲသဘာဝ
ကပေါတ်ဂၠာဲလောဲ အကြာဍုၚ်ကွာန်ဇကုတုဲ လၟုဟ်ဝွံ ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵုလညာတ်သိပ္ပံဂှ် စကာကၠုၚ် ဂဥုဲဂစိုတ်စၟတ် ကၠောန်လဝ်ကဵုဓာတ်ဂျိတံရ
ပ္ဍဲအရာစိုပ်တရဴဂှ် ဂဥုဲဂတာပ်ခေတ်တံ ဗက်ပၟိက်စိုတ်မၞိဟ်မာန်ကီုလေဝ် ဖဵုပရဲဂှ် တော်ဟွံကိတ်ရ
ပရေၚ်ပိုန်ဂြပ် ဒှ်မာန်ကၠာလေဝ် ဍေံဇီုကပိုက်ကဵုပရေၚ်ထတ်ယုက်ဇကုကီု ဍေံဇီုကပိုက်ကဵုပရေၚ်ထတ်ယုက် ညးရာန်စသုၚ်တံဏီရ
ဂဥုဲသဘာဝကဵု ဂဥုဲသိပ္ပံဓာတ်ဂျိတံ သာ်လဵုတၞဟ်ခြာရော ယဝ်သဒးဟီုမ္ဂး ဂဥုဲဓာတ်သိပ္ပံတံဂှ် ဍေံစဵုဒၞာကဵု စၟမွဲဂကူဟေၚ်တုဲ စၟတၞဟ်ဂှ် ဍေံစဵုဒၞာဟွံမာန်
လ္ၚဵုဂှ် သီုဍေံကဵုမံၚ်ဇြဟတ်ကဵု စၟဂကူတၞဟ်ဏီရ
စၟဒှ်ဖဵုကဵုတၞံကီု ဇြဟတ်ဝဲါသဘာဝ
ရှ်တိသဘာဝတံလေဝ် လီုလာ်မာန်ရ
မွဲတၚ်ပၠန်ဂှ် ဍေံဇီုကပိုက်ကဵု ပွဳပွူသဘာဝတိုက်ရိုက်ရောၚ်
တုဲပၠန် ဍေံကဵုဘဲအန္တရာယ်ကဵုမၞိဟ်
တိရစ္ဆာန်တံမာန်ဏီရောၚ်
သှေ်မွဲပၠန်ဂှ် ရှ်တိမနွံမံၚ်တမ်မူလတံလေဝ် ဍေံလီုလာ်ပြဟ်ဟ်မာန်ရောၚ်
နဲသဘာဝဂှ် ကဏ္ဍလ္ၚဵုဇီုကပိုက်ညိညမာန်ကီုလေဝ် ကဏ္ဍလ္ၚဵုဂှ် ပရိုက်ဘဲအန္တရာယ် ဟွံမွဲသက်က်ရ
ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်ရ သွက်တၠဝါသနာ တဵုကၠအ်သွဝ် ဂူယာဝါဗ္ၚတံ ဂွံဒှ်ဒတုဲဖဵုမာန်ဂှ် ပ္တိုန်ထ္ၜးကဵုဏာ ပရော ဂဥုဲဂစိုတ်စၟတံရ
နဲကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် စကာဂဥုဲသုၚ်ၜံက်တံတုဲ မပ္တံကဵု စၟကိတ်တၞး
စၟကိတ်တၞံ
စၟအဂြေၚ်
စၟကသော်
စၟအိက်ဂၠဴတံဂှ် ဍေံဂစိုတ်ကဵုမာန်ရ
မွဲသာ်ပၠန်ဂှ် ယဲမဆက်စပ်ကဵုကဏ္ဍတဵုလွဳ မပ္တံကဵု ယဲတၞးကဝဲ ဟိုတ်နူစၟဗာၚ်ရာသ်ကီု ဍေံစဵုဒၞာကဵုမာန်ရ
သွက်ကၠောန်ဂဥုဲဂစိုတ်စၟ သ္ပပဓာန်ကဵုဂဥုဲသုၚ်ၜံက်ဂှ် ဒးပကောံလဝ် ၁
ဂဥုဲတၞး
ဂဥုဲသုၚ်ၜံက် လျိုၚ် ၂၅ ဒ္ကေဝ် ၂
ဗံၚ် (ဆပ်ပြာ) လျိုၚ် ၂၅ ဒ္ကေဝ် ၃
ဍာ် ၂၄ ပလၚ် (၄-ဂါလာန်) ဂှ် ဒးကေတ်ရ
ကိုပ်ကၠာအိုတ် ဍာ်ပန်ဂါလာန်ဂှ် စုတ်ပ္ဍဲထၟာဲတိတုဲ ဍုန်ဗစိန်ထောံညိ
တုဲမ္ဂး ထောံစုတ်ဂဥုဲသုၚ်ၜံက်တုဲ ဆက်ထကဵုညိ
ဗံၚ်ဂှ် ရေက်ဒန်ထောံ ကလောံဍောတ်တ်တုဲ ဍုန်စုတ်ကရောံဍာ်ပၠာဲဂှ်ညိ
ဗံၚ်ဂှ်လာဲအာတုဲ အမာဲဂဥုဲပိဂကူဂှ် ဍေံနှဴဒှ်မွဲမ္ဂး ကေတ်ယာတ်ကြဳကြဳ ဂြောပ်ကၟာတ်လဝ်တုဲ ဗၜိုဟ်စွံလဝ်ညိ
မိက်ဂွံစကာဂဥုဲဂစိုတ်စၟဏံမ္ဂး ဍာ်ပၠာဲဂဥုဲ မွဲပလၚ်ဂှ် ထပ်ဖက်စုတ်ဍာ်ပလး အကြာ ၅ ဆကဵု ၁၀ ဆမာန်ရ
ဍာ်ပၠာဲလဝ်ဂဥုဲကဵုဍာ်ဂှ် တၞံ
တၞးဒးမံၚ်စၟတံဂှ် ပ္ဍဲကဵုပွဳပွူဍေံ
သၟဝ်တမ်ဍေံဂှ် ဆာဲစဝ်စုတ်ဍာ်ဂဥုဲလေဝ်ဂွံ ဖရဲလ္တူတၞံတၞးလေဝ်ဂွံ ဂစတ်အလုံမွဲတၞံလေဝ် ဂွံမာန်ရ
မိက်ဂွံဆက်ပ္တိုန်ထ္ၜး မွဲနဲပၠန်ဂှ် ဂဥုဲလသိုန်ဗ္တာၚ်ရ
ဂဥုဲဂစိုတ်စၟ သ္ပတိုၚ်ခဳကဵုလသိုန်ဗ္တာၚ်တုဲ ကၠောန်ကေတ်နဲသဘာဝမ္ဂး သွက်တၞံသြောံတံ ဒှ်ဂဥုဲဂစိုတ်စၟခိုဟ်ဟ်မွဲရ
ပ္ဍဲကဵုတၞံသြောံ စၟပလီုဂၠိုၚ်ဂှ် စၟထိုၚ်
ယဲတၞးကှ်
တၞးဍာပ်
စၟလံၚ်မဳဗာတ်တဳရဳယာ (လောၚ်မီးဘတ်တီးရီးယားရောဂါ) တံရ
စၟထိုၚ်ဂှ် ဍေံဂိတ်ထောံ ထိုၚ်
တမ်တၞးတၞံသြောံတုဲ သြောံဂှ် ဂြုဲစှေ်
ဒကောၚ်တိတ်ဟွံမာန်
တိတ်မာန်ကၠာလေဝ် ဒကောၚ်ကဝ်
ပိုတ်သရိုဟ်
သတ်ဒှ်သပအ်တံရောၚ်
ယဲတၞးကှ် တၞးကဝေန်ဂှ်လေဝ် ဇြဟတ်တၞံယအ်တၟာဟလိုၚ်တုဲ သတ်အံၚ်အောန် မပေတ်တ်ဂၠိုၚ်ရောၚ်
စၟလဵုမွဲဟွံဟီု လုပ်လီုတၞံသြောံမ္ဂး အောန်ကဵုဂၠိုၚ်ဂှ် ဍေံဇီုကပိုက်ကဵုသၟာဗ္ၚတံရ
သြောံချိုတ်
သြောံယအ်မ္ဂး တော်ဟွံကိတ် ကျဟောံဗြမ်မာန်ရောၚ်
သွက်သၟာဗ္ၚတံ ဂွံကၠောန်ဂဥုဲဂစိုတ်စၟဂှ် မိက်ဂွံကဵုနဲကဲ ဂဥုဲဂစိုတ်စၟ ကၠောန်နကဵုလသိုန်ဗ္တာၚ်ရ
သွက်ဂွံကၠောန် ဂဥုဲဂစိုတ်စၟ နကဵုလသိုန်ဗ္တာၚ်ဂှ် ဒးပကောံလဝ်ကပေါတ် ၁
လသိုန်ဗ္တာၚ် လျိုၚ် ၆၀ ဒ္ကေဝ် ၂
အရက်ဗု ၂ လဳတာ ၃
ဍာ်ဗစး ယှာလကာ (ရှာလကာရည်) ဘာ်လဳတာ (0
5 လီတာ) ပိသာ်ဏံ ဒးကေတ်ရ
သွက်ဂွံကၠောန် ဂဥုဲဂစိုတ်စၟဏံဂှ် ဗွဲကိုပ်ကၠာမ္ဂး လသိုန်ဗ္တာၚ် လျိုၚ် ၆၀ ဒ္ကေဝ်ဂှ် ထၞက်ဖ္ဍိုတ်ထောံညိ
အရက်ဗု ၜါလဳတာဂှ် ဖက်ကဵုဍာ်ဗစးယှာလကာတုဲ ပၠာဲထောံညိ
ထပ်စုတ်ဍာ် ၁၀ လဳတုဲ လသိုန်ဗ္တာၚ်ထၞက်လဝ်ဂှ် တုၚ်စုတ်ညိ
ဍေံဂွံနှဴရဴ ကၠောံဇာပ်အာညးသ္ကံကဵု သ္ကဵုကဵုမာန်န်ညိ
တုဲမ္ဂး တုၚ်စွံလဝ် ပွိုၚ်မွဲသတ္တာဟတုဲ ထဍိုဟ်ကေတ်ဍာ်ဍေံသၟးညိ
ဒှ်အာဂဥုဲဂစိုတ်စၟ ကၠောန်နဲသဘာဝမွဲဂကူကီုရ
ကာလစကာမ္ဂး ဍာ်ဂဥုဲမွဲဆ ဍာ်ပလး ၂၀ ဆ ဖက်နှဴတုဲ စဝ်ဖရဲ ဂစတ် စကာမာန်မံၚ်ရ
ဂဥုဲဏံဂှ် သွက်ဂွံဂစိုတ်စၟ တၞံသြောံသၟးဟွံသေၚ် မပ္တံကဵုစဲ
ဟဂိတ်
ခၟတ်တံလေဝ် ဂြိပ်မံၚ်ကီုရောၚ် ဂွံတီကေတ်ရ
မိက်ဂွံကၠောန် ဂဥုဲဂစိုတ်စၟ သ္ကာတ်တ်မ္ဂး ထပ်ကဵုမွဲနဲပၠန်ရောၚ်
နဲဏံဂှ် ဒးစကာမြေက် အဓိကရ
ကပေါတ်ဒးပကောံဂှ် ၁
မြေက်ကှ်ကှ် လျိုၚ် ၃၀ ဒ္ကေဝ် ၂
အရက်ဗု ၂ လဳတာ
ၜါဂကူဏံကဵု ဍာ်ပလးနွံမ္ဂး ကၠောန်ဂဥုဲဂွံရ
မြေက်ကှ်ကှ် လျိုၚ် ၃၀ ဒ္ကေဝ်ဂှ် စုတ်ပ္ဍဲထၟာဲ ဆာဲစုတ်ဍာ် ၄ လဳတာတုဲ ၜိုဟ်လဝ်ညိ
ၜိုဟ်တုဲမ္ဂး ပ္ဍဲကဵုဍာ်ၜိုဟ်လဝ်ဂှ် ထပ်စုတ်ထောံ အရက်ဗု ၜါလဳကဵု ဍာ်ပလး ၂၀ လဳတာပၠန်ညိ
ဗျူထောံမွဲချိုန်တုဲ ဟံၚ်ကေတ်မြေက် ထၞက်ဖ္ဍိုက်ထောံတုဲ ထပ်ဖက်ပၠာဲ တုၚ်စွံလဝ်ပၠန်ရ
ဗဒိုပ်လဝ် ပွိုၚ်မွဲသတ္တာဟတုဲ ထဍိုဟ်ကေတ်ဍာ်ဍေံသၟးညိ
ကာလစကာမ္ဂး ဍာ်ဂဥုဲ ၁ ဆ ဍာ်ပလး ၂၀ ဆ ဖက်နှဴစကာမာန်ရောၚ်
အလန်လက္ကရဴအိုတ်ဏံ မိက်ဂွံပ္တိုန်ထ္ၜးကဵု နဲကၠောန်ဂဥုဲဂစိုတ်စၟ နကဵု မြေက်
လသိုန်ဗ္တာၚ်
ဂဝ်တံပၠန်ရောၚ်
သွက်ဂွံကၠောန်ဂဥုဲဂစိုတ်စၟဏံဂှ် ဒးကေတ် ၁
လသိုန်ဗ္တာၚ် လျိုၚ် ၆၅ ဒ္ကေဝ် ၂
မြေက်ကှ်ကှ် လျိုၚ် ၃၅ ဒ္ကေဝ် ၃
ဂဝ် (ဒဂဝ်) လျိုၚ် ၃၅ ဒ္ကေဝ် ၄
ကၠေၚ်ဍေန် (ရေနံဆီ) ဘာ်လဳတာ ၅
ဗံၚ်ထၞိက် (ဆပ်ပြာမှုန်႕) လျိုၚ် ၆ ဒ္ကေဝ်ပါ် တံ ဒးပကောံလဝ်ရ
သွက်ဂွံဖက်ပၠာဲဂဥုဲဂှ် ဗွဲကိုပ်ကၠာ လသိုန်ဗ္တာၚ်ဂှ် တုၚ်လဝ်ကဵုကၠေၚ်ဍေန် ပွိုၚ်မွဲဗ္တံညိ
ဟံၚ်ကေတ်လသိုန်ဗ္တာန်ဂှ်တုဲ သံက်ခၞော်
ထၞက်ထောံ ဒဵုကဵုဍေံကၠေတ်အာညိ
မြေက်ကှ်ကှ်ဂှ် တုၚ်ကဵုဍာ်ပလး ဘာ်လဳတာတုဲ ထၞက်ထောံဍိုတ်တ်ညိ
ဂဝ် (ဒဂဝ်) ဂှ်လေဝ် ထၞက်လဝ် ဍိုတ်တ်ညိ
ဗံၚ်ထၞိက်ဂှ် ပၠာဲကဵုဍာ် ၁၀၀ လဳတာညိ
ပ္ဍဲကဵုဍာ်ဗံၚ်ဂှ် ထောံစုတ် လသိုန်ဗ္တာၚ်ကဵုကၠေၚ်ဍေန်
မြေက်ထၞက်ကဵုဍာ်မြေက်
ဂဝ်ထၞိက်တံတုဲ ထကဵုညံၚ်သ္ဂောံကၠောံအာညိ
ထဍိုဟ်ကေတ်ဍာ်ဍေံသၟးတုဲ နဒဒှ် ဂဥုဲဂစိုတ်စၟ စကာမာန်ရောၚ်
နကဵုနဲတြေံ အတိုၚ်ညးတမၠာတံ စကာကၠုၚ်လဝ် ကပေါတ်ရပ်စပ် ပါၚ်ဖဴတံလေဝ် ကၠောန်ဂဥုဲဂစိုတ်စၟတံ ဂွံမံၚ်ကီုရ
ဂဥုဲဂစိုတ်စၟဏံဂှ် သွက်မၞိဟ်ကၠောန်လေဝ် အန္တရာယ်အောန်
ညးစကာလေဝ် ဟွံဒးဘဲ
ညးစသုၚ်တံလေဝ် ယဲဘဲအန္တရာယ် သက်သာအာတၟာဟလိုၚ်ရောၚ် တၠပညာတံ ဂးလဝ်ရ
သွက်ရဲသၟာတဵုလွဳတံဂှ် နကဵုကပေါတ်ဂၠာဲလောဲ အကြာဍုၚ်ကွာန်ဇကုဟေၚ် ခၞံဗဒှ်ဂဥုဲဂစိုတ်စၟမာန်မ္ဂး ဒှ်ဖဵုဂၠိုၚ်ရောၚ် စှေ်စိုတ်ရ
သွက်ဂွံထိၚ်ဒဝ်အာပွဳပွူပိုဲတံ ဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်ကီု သၞောတ်ဂေဟ
ညံၚ်ဟွံဂွံလီုလာ်ကီု ပရေၚ်တဵုလွဳ ဂွံခိုဟ်စဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်ကီု ဒးကၠေံစိုတ်လၟိုန်ရောၚ်
ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်ရ သွက်ဂွံဖအောန်ဖျေံစရိတ်ကီု သွက်ဂွံဒှ်ဖဵုတၞံမတဵုလွဳတံကီုဂှ် စကာဥုဲဂၠာဲလောဲအိုတ်ညိဂှ် ဗတိုက်ဖအောဝ်ဏာရ
ပထဝဳဝင် (အၚ်္ဂလိက်
Geography) (နူကဵုပါဠိ ပထဝဳ = တိ
ဝံသ - ဝံင်သ - ဝင် = ပရူပရာ) (တင်စၟတ် အတိုင်သဒ္ဒါမန်မ္ဂး အရာမဒှ်ပဓါနဂှ် ဒးစွံဂတတုဲ ဒးချူ ဝင်ပထဝဳ ထေက်ကီုလေဝ် ရံင်ကဵု မလိက်မလွဳစ နူပါဠိ ဗီုကဵု ဗုဒ္ဓဝင်
မဟာဝင်
ရာဇာဝင်တုဲ ပ္ဍဲပိုဒ်ဏအ်လေဝ် စကာလဝ် ပထဝဳဝင် ရ) ဂှ် ဒှ်ကွတ် မလ္ၚတ်ပရူတိဍာ်
ဗီုမကတဵုဒှ် အပြံင်အလှာဲ
သတ် ကေုာံ မၞိဟ် မပဒတဴ ပ္ဍဲဂၠးတိ ကေုာံ ပရူအဆက်စပ် ဂၠးတိ ကဵု ဂြိုဟ် ပ္ဍဲအကာသဂမၠိုင်ရ
မၞိဟ်မစကာ မအရေဝ် γεωγραφία မဂွံအဓိပ္ပါယ် ပထဝဳဝင် ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ် အဳရတောသထေနေသ် (Eratosthenes) (၂၇၆ - ၁၉၄ ဘဳသဳ) ပထဝဳဝင် ဂှ် ဒှ်အရာမလ္ၚတ် ဂၠိုက်ဂၠာဲ ညံင်ဂွံကၠိုဟ် ပရူတိ ကေုာံ သတ် ကေုာံ သဘာဝမပဒတဴ လတူဂၠးတိ သၟးဟွံသေင် ပရူကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်အတိက်
ဗီုမပြံင်လှာဲကၠုင်ကီု သီုကဵု ဂတတေအ် ဗီုလဵု ဆက်ဒှ်ကၠုင်မာန်ရ
ပထဝဳဝင် ဂှ် ပါ်လဝ် ၜါကဏ္ဍ - မနုဿပထဝဳဝင် (human geography) ကဵု ရူပပထဝဳဝင်
မနုဿပထဝဳဝင် ဂှ် ဒှ်အရာ မလ္ၚတ် ပရူမၞိဟ် ကေုာံ ဗီုညးတအ် မဆက်ဆောမ်
အခိုက်အလိုက် ပြဝေဏဳ
ပရေင်ပိုန်ဒြပ်
ကေုာံ ဗီုညးတအ် စုက်လုက် ကုသဘာဝ နကဵုမလ္ၚတ် ဗီုညးတအ် မဆက်စပ် ကု ကေုာံ ရေင်သကအ် ကုမွဲဒၞာဲ ကဵု မွဲဒၞာဲရ
ရူပပထဝဳဝင်ဂှ် ဒှ်အရာမလ္ၚတ် လၟေင်အပြံင်အလှာဲ ကေုာံ ဗီုမကတဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲသဘာဝ ဗီုကဵု ဗလးကျာ (atmosphere
ဗလးဍာ် (hydrosphere
ဗလးဇဳဝ (biosphere) ကေုာံ ဗလးတိ (geosphere) တအ်ရ
အရာမလ္ၚတ်စမ်ၜတ် မဆေင် ကဵုပထဝဳဝင် နွံပန်သာ်ဂှ် (၁) ပွမလ္ၚတ် တိဍာ် သဘာဝ ကေုာံ အသုင်အစောဲ ကောန်မၞိဟ်
၂) ပွမလ္ၚတ်ဒၞာဲဒတန်ဨရိယျာ မပ္တံ ဍုင်ကွာန် ဒေသဂမၠိုင်
၃) ပွမလ္ၚတ် အဆက်အစပ် ကောန်မၞိဟ် ကဵု တိဍာ်
၄) သိပ္ပံဂၠးတိ ဟီုမွဲသာ်ပၠန် ပွမလ္ၚတ် ပထဝဳဝင်ဂှ် ဒှ်အရာ မစၠောအ်ကဵုဒဒန် အကြာကောန်မၞိဟ် ကေုာံ ဂၠးတိ ညံင်ဂွံတီကၠိုဟ် ရေင်သကအ်ရ
ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၁၉ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၁၉
ကောံဓရီုဇၞော် ကောန်ဂကူမန် (Mon National Conference) ဂှ် နကဵုဂကူမန် ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်ကောံဓရီု ပရေင်ဂကူမန် ကဆံင်ဂကူ မနွံကဵု မၞိဟ်စၞး သွာင်နာနာ ကဏ္ဍနာနာ ဂကောံနာနာရ
ကောံဓရီုဇၞော် ကောန်ဂကူမန်ဂှ် စက္တဵုဒှ်ကၠုင် ကြဴနူ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဒေါအ်ပန်ပှ်ော ကုအလဵုအသဳပၞာန်ဗၟာ သၞာံ ၁၉၉၅ တုဲ နကဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကေုာံ က္ဍိုပ်သကိုပ် ကောန်ဂကူမန်ဂမၠိုင် ဖန်ဇန်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်ကၠုင်လဝ်ရ
နူသၞာံ ၁၉၉၅ စဵုကဵု စိုပ်သၞာံ ၂၀၁၂ ဂှ် လုကဴ (၆) ဝါပေင်ပေင်ဂှ် စကာကၠုင်လဝ် နကဵု က္ဍိုပ်လိက် သဘင်သဳကၠဳသၠာဲလညာတ် ပရေင်ဂကူမန် (မွန်အမျိုးသားရေးရာနှီးနှောဖလှယ်ပွဲ
Mon Seminar) ရ
ကြဴနူဂှ် စကာကၠုင် သဘင်ကောံဓရီုဇၞော် ပရေင်ဂကူမန်
နကဵု ဘာသာအေင်္ဂလိက် Mon National Conference ရ
သဘင်သဳကၠဳသၠာဲလညာတ် ပရေင်ဂကူမန် အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၉၅ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၃ - ၂၆ ပ္ဍဲဒေသပကင်ရင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ
ခရိုင်ထဝါဲ
ကၞောတ်ၜဳကြုင်ကင် ပွိုင်ဍုင်ဍာ်ဗုရ
ပ္ဍဲသဘင်သဳကၠဳဂှ် မၞိဟ်စၞး နူခမဳသင်မန်ဂမၠိုင်
မၞိဟ်စၞး နူဗော်ဍုင်မန်တၟိဂမၠိုင်
မၞိဟ်စၞး မန်နူဍုင်သေံဂမၠိုင်
ဂကောံမှာဇန်မန်ဂမၠိုင် သီုဖအိုတ် ၂၂ ဂကောံ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်စၞး တိုန်စိုပ် ၁၀၇ တၠရ
၁] သဘင်သဳကၠဳသၠာဲလညာတ် ပရေင်ဂကူမန် အလန်ဒုတိယဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၆ ဂိတုမာတ် ၃၁ စဵုကဵု စိုပ် ဨပြဳ ၃ ပ္ဍဲဒေသပကင်ရင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ
ပ္ဍဲကၞောတ်ၜဳရေဝ် ပ္ဍဲဗဟဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ရ
ပ္ဍဲသဘင်သဳကၠဳဂှ် မၞိဟ်စၞး နူခမဳသင်
မၞိဟ်စၞး နူဗော်ဍုင်မန်တၟိ
မၞိဟ်စၞး မန်ဍုင်သေံ
မၞိဟ်စၞး နူဂကောံမှာဇန်မန် (၁၈) ဂကောံ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်စၞး (၈၀) တၠ တိုန်စိုပ် သဳကၠဳလဝ်ရ
ပ္ဍဲသဘင်သဳကၠဳဂှ် စွံအဓိက ပရေင်ညဳသၟဟ်ကောန်ဂကူတုဲ တင်ကဵုလဝ်ယၟု "ပေါဲသဳကၠဳပရေင်ညဳသၟဟ်ဂကူမန်" တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် သဘင်သဳကၠဳဝွံရ
စပ်ကဵု တင်အဓိကဂှ်တုဲ ချပ်ဂၞန် ညံင်ဂွံ ဒက်ပ္တန် ဂကောံညဳသၟဟ်ကောန်ဂကူမန် မွဲ
တုဲပၠန် ကေင်ကာ ဂကူမန်တၞဟ်တအ်လေဝ် သဳကၠဳလဝ် နကဵု တင်အဓိက အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
၁] သဘင်သဳကၠဳသၠာဲလညာတ် ပရေင်ဂကူမန် အလန်တတိယ ဂှ်ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၇ ဂိတုမာတ် ၈ - ၁၀ ပ္ဍဲဒေသပကင်ရင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ
ဒေသကျာ်ပိ ကွာန်ခလံက်ဒနဳ ပ္ဍဲဘာကောန်ဂကူမန် တန်ဒေါဝ် ရ
ပ္ဍဲသဘင်သဳကၠဳဂှ် မၞိဟ်စၞး နူခမဳသင်ဂမၠိုင်
မၞိဟ်စၞး နူဗော်ဍုင်မန်တၟိ
မၞိဟ်စၞး နူဂကောံညဳသၟဟ်ဂကူမန် (MUL) မၞိဟ်စၞး မန်ဍုင်သေံ
မၞိဟ်စၞး နူဂကောံမှာဇန်မန်ဂမၠိုင် သီုဖအိုတ် မၞိဟ်စၞး ၁၁၆ တၠတိုန်စိုပ်လဝ်ရ
၁] သဘင်သဳကၠဳသၠာဲလညာတ် ပရေင်ဂကူမန် အလန်စတုတ္ထဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၀ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၁- ၂၃ ပ္ဍဲဒေသဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဒေသကျာ်ပိ
ကွာန်ခလံက်ဒနဳ ပ္ဍဲဘာကောန်ဂကူမန် တန်ဒေါဝ် ရ
ပ္ဍဲသဘင်သဳကၠဳဂှ် မၞိဟ်စၞး နူခမဳသင်ဂမၠိုင်
မၞိဟ်စၞး နူဗော်ဍုင်မန်တၟိ
မၞိဟ်စၞး နူဂကောံညဳသၟဟ်ဂကူမန် (MUL) မၞိဟ်စၞး မန်ဍုင်သေံ
မၞိဟ်စၞး နူဂကောံမှာဇန်မန်ဂမၠိုင် သီုဖအိုတ် မၞိဟ်စၞး ၁၁၆ တၠ မၞိဟ်လ္ၚတ် (၃) တိုန်စိုပ်လဝ်ရ
၁] ပ္ဍဲသဘင်သဳကၠဳဏအ်ဂှ် ချပ်ဂၞန်လဝ် တင်အဓိက သဘင်သဳကၠဳသၠာဲလညာတ် ပရေင်ဂကူမန် အလန်ပဉ္စမဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၁ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၂ -၁၄ ပ္ဍဲဒေသပကင်ရင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ
ဒေသကၞောတ်ၜဳရေဝ် ဗဒိုပ်ညဳသာ
ပ္ဍဲဘာကောန်ဂကူမန် တန်သမၠုင် ရ
သဘင်သဳကၠဳဏအ်ဂှ် တင်ခုင်လဝ် "ပေါဲသဳကၠဳသၠာဲလညာတ် ပရေင်သၞောဝ် ဥပဒေသဇိုင် ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံ ကေုာံ တွဵုရးဍုင်မန်" ရ
ပ္ဍဲသဘင်သဳကၠဳဂှ် မၞိဟ်စၞး နူခမဳသင်ဂမၠိုင်
မၞိဟ်စၞး နူဗော်ဍုင်မန်တၟိ
မၞိဟ်စၞး နူဂကောံညဳသၟဟ်ဂကူမန် (MUL
မၞိဟ်စၞး ညးဗြဴမန်ဂမၠိုင် မၞိဟ်စၞး နူဂကောံမှာဇန်မန်ဂမၠိုင် (၆) ဂကောံ တိုန်စိုပ်လဝ်ရ
၁] သဘင်သဳကၠဳသၠာဲလညာတ် ပရေင်ဂကူမန် အလန်ဆဋ္ဌမ ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၂ ဂိတုမာတ် ၂ - ၅ ပ္ဍဲဒေသပကင်ရင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ
ဒေသကၞောတ်ၜဳရေဝ် ဗဒိုပ်ညဳသာ ပ္ဍဲဘာကောန်ဂကူမန် တန်သမၠုင်ရ
ပ္ဍဲသဘင်သဳကၠဳဏအ် တင်ခုတ်လဝ် "ပေါဲသၠာဲလညာတ် သၞောဝ်ဥပဒေသဇိုင်ဍုင်မန် ကေုာံ ပရေင်ဂကူမန်"ရ
ပ္ဍဲသဘင်သဳကၠဳဂှ် မၞိဟ်စၞး နူခမဳသင်ဂမၠိုင်
မၞိဟ်စၞး နူဗော်ဍုင်မန်တၟိ
မၞိဟ်စၞး နူဂကောံညဳသၟဟ်ဂကူမန် (MUL
မၞိဟ်စၞး ဂကောံညးဗြဴမန်
မၞိဟ်စၞး မန်ဍုင်သေံ
မၞိဟ်စၞး နူဂကောံမှာဇန်မန်ဂမၠိုင် သီုဖအိုတ် မၞိဟ်စၞး ၈၉ တၠတိုန်စိုပ်လဝ်ရ
၁] သဘင်ကောံဓရီုဇၞော် ပရေင်ဂကူမန် အလန်ပထမ ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၄ ဂိတုမာတ် ၁၄ -၁၈ ပ္ဍဲဒေသပကင်ရင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ
ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် ကွာန်ကာန္နဳ
ပ္ဍဲကောံဓရီုဇၞော်ဂှ် မၞိဟ်စၞး ၈၆ တၠ နူဂကောံ ၁၆ ဂကောံ
မၞိဟ်လ္ၚတ် ၅ တၠ
သီုဖအိုတ် မၞိဟ်စၞး ၉၄ တၠတိုန်စိုပ်လဝ်ရ
တင်သဳကၠဳ အဓိက ပ္ဍဲကောံဓရီုဇၞော်ဂှ် [၂] သဘင်ကောံဓရီုဇၞော် ပရေင်ဂကူမန် အလန်ဒုတိယဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၅ ဂိတုမာတ် ၂၁-၂၄ ပ္ဍဲဒေသပကင်ရင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ပ္ဍဲဒေသဗဟဵု ဗဒိုပ်ညဳသာ ပ္ဍဲဇရေင် ဘာကောန်ဂကူမန် တန်သမၠုင်
ပ္ဍဲကောံဓရီုဂှ် ဂကောံ ၂၃ ဂကောံ မၞိဟ်စၞး ၈၂ တၠ
မၞိဟ်လ္ၚတ် ၆ တၠ သီုဖအိုတ် မၞိဟ် ၈၈ တၠ တိုန်စိုပ်လဝ်ရ
သဘင်ကောံဓရီုဇၞော် ပရေင်ဂကူမန် အလန်တတိယဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၆ ဂိတုဨပြဳ ၂၆-၂၉ ပ္ဍဲဒေသပကင်ရင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ပ္ဍဲဒေသဗဟဵု ဗဒိုပ်ညဳသာ ပ္ဍဲဇရေင် ဘာကောန်ဂကူမန် တန်သမၠုင်
ပ္ဍဲကောံဓရီုဂှ် မၞိဟ်စၞး မဘိက်လဝ် သီုဖအိုတ် ၈၈ တၠ တိုန်စိုပ်လဝ်ရ
၂] သဘင်ကောံဓရီုဇၞော် ပရေင်ဂကူမန် အလန်စတုတ္ထဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၇ ဂိတုဒဳဇြေမ္ဗါ ၂၇ - ၂၉ ပ္ဍဲဒေသပကင်ရင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဒေသကျာ်ပိ
ပ္ဍဲကွာန်ဗလးဒုန်ဖါ် ပ္ဍဲဘာလကျာ်ရ
ကောံဓရီုဇၞော်ဂှ် မၞိဟ်စၞးတိုန်စိုပ် သီုဖအိုတ် ၇၁ တၠ
ပ္ဍဲကောံဓရီုဏအ်ဂှ် နူကဵု ဂကောံညဳသၟဟ်ဂကူမန် (MUL) ဂှ် ဒက်ပ္တန် ဂကောံပံင်ကောံကေင်ကာမန် (Mon Affairs Union MAU
ဂကောံအေမ်အေယူဂှ် ဒက်ပတန်လဝ် နကဵု မၞိဟ်စၞး ပိ ဂကောံ မနွံကဵု အဝဵုသြဇာ ကဆံင်တုပ်ရ
မၞိဟ်စၞး ပိဂကောံဂှ် (၁) ဂကောံသွာင်အပ္ဍဲဍုင် နကဵု ဂကောံဒဳမဝ်ကရေသဳကောန်ဂကူမန် (MNDF) က္ဍိုက်က္ဍိုပ်တုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဂကောံနာနာ
၂) ဂကောံသွာင်ပၠန်ဂတး နကဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ က္ဍိုက်က္ဍိုပ်တုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဂကောံ မနွံ ပ္ဍဲတိပၠန်ဂတး နာနာ
၃) ဂကောံသွာင်ပယျဵု ကေုာံ ဍုင်သေံ နကဵု ဂကောံညဳသၟဟ်ဂကူမန် က္ဍိုက်က္ဍိုပ်တုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဂကောံနာနာ
ဂကောံမန်သွာင်ဍုင်သအာင်ဂှ် နကဵု ဂကောံပံင်ကောံမန်ဍုင်သအာင် (OMCC) က္ဍိုက်က္ဍိုပ်တုဲ ညံင်ဂွံပါလုပ်ကၠုင်ကီုဂှ် ဖျေဟ်လဝ် သ္ဂုတ်သွာတ်ရ
၂] သဘင်ကောံဓရီုဇၞော် ပရေင်ဂကူမန် အလန်ပဉ္စမဂှ် နကဵု ဂကောံအေန်အေယူ က္ဍိုက်က္ဍိုပ်တုဲ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၉ ဂိတုဒဳဇြေမ္ဗာ ၂၇ - ၂၉ ပ္ဍဲဒေသပကင်ရင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ
ဒေသကျာ်ပိ ပ္ဍဲကွာန်ဗလးဒုန်ဖါ် ပ္ဍဲဘာလကျာ်ရ
တင်အဓိက မချပ်ဂၞန် ပ္ဍဲကောံဓရီုဇၞော်ဏအ်ဂှ် ကမၠောန်မဒှ်ဂုဏ်ဖိုလ် ကုဂကူမန်
ညံင်ဂကူမန် ဟွံဂွံကၠေအ်ကၠက်အာဂှ် ဗီုလဵုဂွံမင်မဲ
တုဲပၠန် စပ်ကဵု ပရေင်ဍုင်ကွာန်ပၠန် ချပ်ဂၞန် စပ်ကဵု အကာဲအရာ ပရေင်ဍုင်ကွာန်သၞာံ ၂၀၁၀ တအ်ရ
ဒုင်သဇိုင် ကုတင်သဳကၠဳဂမၠိုင်တုဲ ပ္တိတ်လိက်လလောင်တြး မွဲတၞး
ပ္ဍဲလိက်လလောင်တြးဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ဂကောံမဒှ်ဂုဏ်ဖိုလ် ကုအလုံဂကူမန်မွဲ ညံင်ဂွံမံက်ဂတဝ်တိုန်ဂှ် သ္ဒးဒက်ပ္တန်အာ
စပ်ကဵု ပရေင်ဍုင်ကွာန်တုဲ သၞောဝ်ဥပဒေသဇိုင် ၂၀၀၈ အလဵုအသဳပၞာန် မဓဇက်လဝ်တုဲ နကဵု သၞောဝ်ဂှ် အလဵုအသဳပၞာန် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာ သဘင်မာဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၀ နွံရ
သဘင်မာဲ နကဵု သၞောဝ် ၂၀၀၈ ဂှ် ဟွံဒှ်ဂုဏ်ဖိုလ် ကုဂကူမန်
တုဲပၠန် သၞောဝ်၂၀၀၈ ဂှ် ဒှ်သၞောဝ် သွက်ပၞာန်ဂွံ ဆက်အုပ်ဓလီုအာ ပရေင်ဍုင်ကွာန်တုဲ အခေါင်ဒဳမဝ်ကရေသဳလေဝ် မံက်ဂတဝ် က္တဵုဒှ်ကၠုင် ဟွံမာန်
နကဵု ဂကူမန်တအ်ဂှ် ဂိုတ်ဂစာန်ကၠောန်ဒၟံင် သွက်လိက်ပတ် ယေန်သၞာင်မန် သၟးဂှ် ဟွံရုမ်ဂပ်
လုကဴ အခေါင်ပကင်ရင်အပိုင် ဂကူမန် ဟွံမံက်ဂတဝ်မ္ဂး ပရေင်ကမၠောန်ပၠန်ဂတးဂှ် ဆက်တုဲ ဒးကၠောန်အာရောင်
တုဲပၠန် သွက်ဂွံ ချပ်ဂၞန် ပရေင်ကေင်ကာဂကူမန်တုဲ ညံင်ဂွံကၠောန်ဗဒှ် သဘင်သဳကၠဳကောန်ဂကူမန်မာန်ဂှ် ဗီုညးကဵုညး ဖန်ဇန်ဂ္စာန်ညိဂှ် ဆဝ်ဗ္ၚုဟ်လဝ်ရ
၂] သဘင်ကောံဓရီု ပရေင်ဂကူမန် အလန်ဆဋ္ဌမဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၂ ဂိတုဇာန္နဝါရဳ ၁၈ - ၂၁ ပ္ဍဲဒေသပကင်ရင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ပ္ဍဲဒေသကျာ်ပိ ကွာန်ဗလးဒုန်ဖါ်ရ
မၞိဟ်စၞး နူဗော်ဍုင်မန်တၟိ ၂၅ တၠ
မၞိဟ်စၞး နူရးနိဂီုသေံ ကေုာံ ပယျဵု ၂၂ တၠ
မၞိဟ်စၞး နူပွိုင်အပ္ဍဲဍုင် ၂၂ တၠ
မၞိဟ်စၞးမန်ဍုင်သအာင် ၄ တၠ
မၞိဟ်လ္ၚတ် ၉ တၠ တိုန်လဝ် ကောံဓရီုဇၞော်ဂှ်ရ
ပ္ဍဲသဘင်ကောံဓရီုဂှ် စွံအဓိက ပရေင်ဒေါအ်ပန်ပှ်ော အကြာ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကဵု အလဵုအသဳသိန်းစိန် တုဲ ချပ်ဂၞန်ရေင်သကအ်ရ
၂] သၞာံ ၂၀၁၃ ဂှ် နကဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကဵု အလဵုအသဳသိန်းစိန် ထ္ပက်စၟတ်တဲ ဒေါအ်ပန်ပှ်ော် မကော်ဂး NCA မာန်လဝ်တုဲ တၞဟ်န မၞိဟ်စၞးကောန်ဂကူမန် သီုဖအိုတ် ဂွံတိုန်စိုပ်မာန်ဂးတုဲ သဘင်ကောံဓရီုဇၞော်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီု ပ္ဍဲၝောအ်ခန်တွဵုရး ရ
ပ္ဍဲကဵု သဘင်ကောံဓရီုဂှ် မၞိဟ်စၞး နူဗော်ဍုင်မန်တၟိ
မၞိဟ်စၞး ဗော်ဒဳမဝ်ကရေသဳမန်
မၞိဟ်စၞး နူဗော်ဒဳမဵုကရေဇြဳအလုံဒေသရးမန်
မၞိဟ်စၞး ဂကောံမှာဇန်မန်ဂမၠိုင်
မၞိဟ်စၞး ခမဳသင်မန်ဂမၠိုင် တိုန်စိုပ်လဝ်ရ
ဂကောံကၠောန်ဗဒှ် သဘင်ကောံဓရီုဇၞော်ဏအ်ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် ဥက္ကဋ္ဌ နာဲစောန်တၟး (မင်းကြည်ဝင်း) နူ ဗော်ဒဳမဝ်ကရေသဳမန်
ဒုဥက္ကဋ္ဌ နာဲတၠညး နူဗော်ဍုင်မန်တၟိ
ညးရေင်တၠုင်ဖိုလ် နာဲအံက်သာ နူဗော်ဒဳမဵုကရေဇြဳအလုံဒေသရးမန်
ဖက်ဆောညးအုပ်ကာ နာဲလျးရတ် (နူ MUL
ဖက်ဆော ညးအုပ်ကာ နာဲဝဏ္ဏမာန် နူ MAU သီုဖအိုတ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု မၞိဟ် ၁၅ တၠရ
သဘင်ကောံဓရီုဂှ် မၞိဟ်တိုန်စိုပ် သီုဖအိုတ် ၂၇၀ တၠ
မၞိဟ်လ္ၚတ် ၈၈ တၠ
တင်အဓိက မဖျေဟ်လဝ် သ္ဂုတ်သွာတ် နူကဵု ကောံဓရီုဇၞော်ဏအ်ဂှ် (က) နူကဵု အလဵုအသဳဍုင် ညံင်ဂွံ လလောင်တြးကဵု ပရေင်ဒေါအ်ပန်ပှ်ော အလုံမွဲဍုင် (ခ) သဘင်သဳကၠဳကောန်ဂကူ ဇၞော်မွဲ
ဇၞော်လှဲနူ သဘင်သဳကၠဳပေန်လုံ
ဒြဟတ် သီုဖအိုတ် မပါလုပ်ဂှ် ညံင်ဂွံကၠောန်ကဵု ဗွဲမပြဟ်
သဘင်ကောံဓရီုဇၞော် ပရေင်ဂကူမန် အလန်ဆဋ္ဌမဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၆ ဂိတုအဝ်ဂေတ် ၂၂ - ၂၄ ပ္ဍဲဒေသပကင်ရင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ တွဵုရးဍုင်ကရေင် ပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ် ကွာန်ပှ်လှ်
ပ္ဍဲကောံဓရီုဏအ်ဂှ် မၞိဟ်စၞး နူဗော်ဍုင်မန်တၟိ
မၞိဟ်စၞး နူဗော်ကောန်ဂကူမန်
မၞိဟ်စၞး နူဂကောံမှာဇန်မန်ဂမၠိုင် ကေုာံ မၞိဟ်စၞး ခမဳသင်မန်ဂမၠိုင် တိုန်စိုပ်လဝ်ရ
နကဵု ဗော်ဒဳမဵုကရေဇြဳအလုံဒေသရးမန် ဟွံတိုန်စိုပ် ကောံဓရီုဝွံရ
နူကဵု ကောံဓရီုဏအ်ဂှ် လလောင်တြးလဝ် သဘင်ကောံဓရီုဇၞော် ပရေင်ဂကူမန် အလန်နဝမ ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၂၂ ဂိတုမေ ၂-၅ ပ္ဍဲဒေသပကင်ရင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဒေသဗဟဵု ဗဒိုပ်ညဳသာ
ပ္ဍဲကောံဓရီုဂှ် မၞိဟ်စၞး နူခမဳသင်မန်
မၞိဟ်စၞး နူဗော်ဍုင်မန်တၟိ
မၞိဟ်စၞး နူဗော်ညဳသၟဟ်မန် ကေုာံ မၞိဟ်စၞး နူဂကောံမှာဇန်မန်ဂမၠိုင် သီုဖအိုတ် ၂၅၀ တၠပြင်ပြင် တိုန်စိုပ်လဝ်ရ
နာဲထဝ်ရတ် ပ္ကောံချူလဝ် နကဵု ဘာသာဗၟာ
မွန်အမျိုးသားရေးရာနှီးနှောဖလှယ်ပွဲ နှင့် မွန်အမျိုးသားရေးရာကွန့်ဖရင့်
ပ္ဍဲကဵုဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ကုညးလွပ် မပတှ်ေ ဖျေဟ်စိုတ်ဂွံတအ်ဂှ် ခပတိုန်ကဵု နဒဒှ် ညးပကင်ရင် (လဆောဝ် ကော်စ နကဵုဘာသာအင်္ဂလိက် အေဒ်မေန်) ကြဴနူ မအာတ်မိက်တုဲ ကလိဂွံအခေါင်ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၆ ဂှ်မ္ဂး နူကဵု လိက်ပရိုင် The New York Times ချူပတိတ် ဒဒှ်ရ ညးပကင်ရင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာအင်္ဂလိက်ဂှ် နွံဒေသ ပထဝဳနာနာတုဲ သီုဖအိုတ် နွံၜိုတ် ၁
၀၀၀ တၠရ
ပ္ဍဲ ဂျူလာင် ၂၀၁၂ ဂှ် ဒဒှ်ရ ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဗီုအင်္ဂလိက်ဂှ် လၟိဟ်မၞိဟ် ညးပကင်ရင် ဂၠိုင်ၜက်အာ နူသၞောတ်ရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၅ ကဵု ၂၀၀၆ ဂှ် မွဲမွဲဂိတု မၞိဟ်မဂွံဒုင် ခပတိုန် နဒဒှ် မၞိဟ်ပကင်ရင် မွဲမွဲဂိတု နွံဒၟံင် ၜိုတ် အကြာ ၄၀ တၠ ကဵု ၅၀ တၠရ
ဆဂး ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၂ ကဝက်သၞာံလပါ်ဂတဂှ် ဆမၞိဟ် ဒစိတ်ဓဝ်ဟေင် မဂွံဒုင်ခပတိုန်ရ
deprecated source] ဆဂး ဇိမ်မဳ ဝေလ (Jimmy Wales) ညးမပါလုပ် ပ္ဍဲအရာမခၞံဗဒှ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ကၠာအိုတ်
ဒစဵုဒစး အရာဏအ်ဂှ် မဒှ်အရာ မဒှ်ထေက်မွဲ ဟွံသေင်ရတုဲ "လၟိဟ် ညးပကင်ရင် ပ္ဍဲကဵု ဘာသာအင်္ဂလိက်ဂှ် ညိင်ဝတ်ဂွံအာ ၜိုတ်ပွိုင် ၜါသၞာံတုဲ ဆက်ညိင်ဝတ်ဒၟံင် ဖိုဟ်ရ
ဝေလ ညးပလံင်ဗစိုပ်လိက် ဇရေင်ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာအင်္ဂလိက် ပ္ဍဲကဵု ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၁
၂၀၀၃
ပ္ဍဲအဳမေဝ်ဂှ် ညးဟီု မဂွံဒှ် အေဒ်မေန်/ညးပကင်ရင် ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်"အရာမတင်တုပ်စိုတ် ဇၞော်ဇၞော် မွဲဟွံသေင်" တုဲပၠန် " ဒှ်ညးပကင်ရင် ဟီုဂှ် သွက်ဂွံ ဗိုင်ကၠောန် ပရေင်မဆေင် ကုကွတ်နဲကဲဂှ် ဒှ်အရာအဓိကတုဲ ပရေင်အခေါင်အဝဵုဟွံသေင်ဂှ်ရ ဇၟာပ်မၞိဟ်ဂှ် ကဵုဟွံထေက်တန်ရ
ပ္ဍဲကဵုလိက် (Wikipedia The Missing Manual) ဂှ် John Broughton ဟီု မုဟိုတ် မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင်တအ် စှ်ေစိုတ် ထေင်ကေတ်ဒၟံင် ညးပကင်ရင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာ တအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် လတူညးတၞဟ်ရော
ဣဏအ်ဂှ် ဒှ်အရာ ရန်တၟအ် မခပတိုန်စွံလဝ် ညးပကင်ရင် ဟွံသေင်ရ
ညးဆက်ဟီုပၠန်ဂှ် ညးပကင်ရင်တအ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် "ဇိုတ်ပလီု မုက်လိက်" တုဲပၠန် "စဵုဒၞာ မုက်လိက်ဂမၠိုင် နူကဵု ပၞာန်မပလေဝ်ဒါန်လိက်ဂမၠိုင်ရ
ညးမခပတိုန် ညးပကင်ရင် ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ် ဇိမ်မဳ ဝေလ (Jimmy Wales) ပ္ဍဲကဵု အံက်တဝ်ပါ ၂၀၀၁
လၟုဟ်မ္ဂး လၟေင်ကမၠောန် မဇိုန်ကဵု လျိုင် ညးပကင်ရင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ကတဵုဒှ် ပ္ဍဲကဵု မကော်ဂးစ အာတ်မိက် သွက် အခေါင်ညးပကင်ရင် (requests for adminship (RfA))ရ
ဇၟာပ်ညးပၠုပ်လဝ်စရင် နဒဒှ် ညးမဒါန်လိက် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာတအ်ဂှ် အလဵုဇကု လုပ်အာတ်မိက်ကေတ် ဂွံသီုညးဖအိုတ်ရ
ဟွံသေင်မ္ဂး နကဵု မၞိဟ်မဒါန်လိက်တၞဟ်တအ် ပတိုန်ဂလာန်လေဝ် ဂွံကီုရ
ကာလ ကလိဂွံ အခေါင်အရာ နဒဒှ် ညးပကင်ရင်မွဲတုဲမ္ဂး ညးလွပ်ဂှ် ကလိဂွံအခေါင် လုပ်ကၠောန် တာလျိုင်နာနာသာ်ရ
ပၞောဝ်ကဵု တာလျိုင်ဂမၠိုင်တအ်ဂှ် "ကမၠောန် မကလေင်ဖအး
ဇိုတ်ပလီု လိက်ပရေင် မဟွံလုပ်ကဵု အဝေါင်ပြကိုဟ်ဗိသ္တာတအ်
စဵုဒၞာ မုက်လိက်ဂမၠိုင် (ကလေင်ဗၟံက် မုက်လိက်
ကလေင်ဟံင် လိက်ပရေင်
66 ကၟာတ်ဗလံက် (blocking) အကံက် မလုပ်ပထုဲတအ်ရ
ပွမကၟာတ်ဗလံက် အကံက်တအ်ဂှ် ဒးဒှ် အတိုင်စဳပၞောန် ဝဳကဳပဳဒဳယာ (Wikipedia's policies) တုဲ ဒးထ္ၜးဟိုတ် မဂွံကၟာတ်ဗလံက် ကေုာံ အပိုင်အခြာကာလ အခိင်အခါတအ်ရ
120 ကုညးလွပ် မိက်ဂွံ အခေါင်ခိုဟ် အခေါင်တၟေင် ပ္ဍဲအရာ မပလေဝ်ဒါန်လိက်တအ်တုဲ မအာတ်မိက် သွက်ဂွံဒှ် ညးပကင်ရင်ဂှ် ဟွံမဲပၟိက်ရ
သွက် လိက်စံင်သုတေသန မပတိတ် နူကဵု Virginia Tech ကဵု Rensselaer Polytechnic Institute တအ်ဂှ် ညးဒါန်လိက် တအ်ဂှ် ခပတိုန်လဝ် နဒဒှ် ညးပကင်ရင် ပ္ဍဲကဵု လိက်ပရေင်မဝါတ်ဂါတ် မဒှ်ပရေင်လညာတ်တၞဟ်မာန်တအ်တုဲ ညးတအ် စွံအာရီု ပ္ဍဲလိက်ပရေင် မဆေင်စပ် ကဵုသုတေသနတအ်ဟေင်ရ
သၟာသုတေသနသိပ္ပံတအ်လေဝ် ညးတအ် ဖန်ဇန်လဝ် ညးဒါန်လိက် မစိုန်သကီု လပ္ါ်ကဏ္ဍတအ်ဂှ် ပံင်ပကောံတုဲ နကဵုသၞောတ်နဲကဲ မဖျေဟ်မာဲဂှ် ညးတအ်ပဒတန် လိက်သုတေသနဂမၠိုင်ရ
လိက်သုတေသန မပတိုန်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲကဵု ကောန်ဖရေန် the 2008 Conference on Human Factors in Computing Systems ဂှ် တင်ဂၞင်တအ်ဂှ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် နကဵု ညးပကင်ရင် သီုဖအိုတ် ၁
၅၅၁ တၠတုဲ မၞိဟ်လဵု မစိုန်သကီု ပ္ဍဲလပါ်လိက်တအ်ဂှ် ကဵုပလေဝ်ဒါန် လိက်တအ်ရ
နကဵု မကဵု ဂလာန်သၟာန်သွဟ်ဂှ် စမ်ၜတ် ညးလွပ်တအ်တုဲ ကုညးမကၠိုဟ်ခၠင် လပါ်တအ်ဂှ် ဂွံဒှ် ညးပကင်ရင် ပ္ဍဲကဵု လိက်ကဏ္ဍဂှ်ရ
ပ္ဍဲ ဒဳဇြေန်ပါ ၂၀၁၃ ဂှ် တၞဟ်န ဂွံခပတိုန် ညးပကင်ရင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာပဝ်လာန် မဆေင်ကဵု ဝင်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နကဵုနဲဂှ်ကီုရ
ညးတအ်ညာတ်ကေတ် ညးတအ် ကၠောန် နဒဒှ် နဲကဲမစုတ်မာဲ ပ္ဍဲကဵု ဂကောံဝဳကဳညးတအ်တုဲ ညးတအ် ရုဲစှ် ခပတိုန် ညးပကင်ရင် ညးတအ်ရ
ကမ္မတဳလိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ်မန် (ဍုၚ်လ္ဂုၚ်)ဝွံ စပ္တံနူ (၂၇-၂-၁၉၇၂) ကၠုတ်ပါ်မံက်တိတ်ကၠုၚ် အကြာကောန်ဂကူမန်တံရ[၁
ကာလဂှ် အ္စာဘာတက္ကသဵု
ကွးဘာတက္ကသဵုဗွဲမဂၠိုၚ်ကီု
ညးသၞာဲဒါအလဵုအသဳဂၠိုၚ်ကီု
ညးတၠကမၠောန်ဂၠိုၚ်ကီု
ပူဂဵုညးမကၠောန်မကၠောန်ဇကုဇကုကီု ညဳညဳသာသာ မပါလုပ်တုဲ ချဳဒရာၚ်ကၠုၚ် ပရေၚ်လိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ်မန်ရဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ
စပ္တံနူ ၁၉၇၂ သၞာံ ပ္ဍဲအသေအဟာန်ကၠောံသၞာံဝွံ ရုဲစှ်ဂကောံကေၚ်ကာ (၁၅) တၠ နူညးတိုန်စိုပ်ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂမၠိုၚ်
ကွးဘာတက္ကသဵု
ညးတၠကမၠောန်ဂမၠိုၚ်တုဲ အပ်ပြာပ်တာလျိုၚ်ရ[၁
စပ္တံနူ သၞာံ ၁၉၇၂ စဵုစိုပ် ၁၉၈၀ ဝွံ ဂကောံကေၚ်ကာ (၁၅) တၠ ကေုာံ ညးလုပ်ကမ္မတဳ ၜိုတ် (၇၀) တၠ စဵုကဵု (၈၀) တၠ ပါလုပ်ချဳဒရာၚ် ကၠုၚ်ရဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ
ဂကောံကေၚ်ကာဂမၠိုၚ် ဘိုၚ်စုတ်သြန်ဂိတုတုဲ ချဳဒရာၚ်ကၠုၚ်ပရေၚ်လိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ်မန်ရ
လၟုဟ်မ္ဂး ညးစၞးပွိုၚ်ဍုၚ်တိုၚ်ခဳဂမၠိုၚ်ပါလုပ်ချဳဒရာၚ် နကဵုဇြဟတ်တုဲ ဆက်ကၠုၚ်တရဴရ
စတမ်ဗ္တောန်လိက်ပတ်မန်ဝွံ ပ္ဍဲဇြပ်မန် ကေုာံ ပွိုၚ်လ္ၚဵုတံရ စဗ္တောန်မာန်ကၠုၚ်ကီုလေဝ် လက်ကရဴဝွံ (၂၂) ပွိုၚ်ဍုၚ် သၠောဲတုဲဗ္တောန်လိက်ပတ်မန်ဥတုက္ညၚ်မာန်ကၠုၚ်ရ
ဂတနူဏံမ္ဂး ပွိုၚ်မွဲသၞာံပံက်တန်ဗ္တောန်လိက်ပတ်မန်ကေုာံ ဗ္တောန်လိက်ပတ်မန်စိုပ်သ္ၚိဌာန်မာန် ဆက်ဂစာန်ကၠောန်အာပၠန်ရောၚ်
ပ္ဍဲကဏ္ဍယေန်သၞာၚ်အနုသုခုမဝွံ ပံက်တန်ဗ္တောန်သ္ဇိုၚ်လှ်ေအခိုက်မန် ကေုာံ ကွိၚ်ကွိုက်မန်တုဲ ဆက်တဲကဵုတၞောဝ်တၟိတံရ
ကမ္မတဳလိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ်မန် (ဍုၚ်လ္ဂုၚ်)ဝွံ ရိုဟ်ရိုဟ်သၞာံတက်တြးပ္တိတ်ကၠုၚ် ကြက္ကဒိန်မန်ရ
စပ်ကဵုမဂ္ဂဇြေန်ဟီုမ္ဂး မဂ္ဂဇြေန်မန် လွဳဟံသာဂှ် ပ္တိတ်ဂွံ (၁၄) ကၞပ်ရ
ပ္တိတ်တြးလဝ် လိက်ဂမၠိုၚ်ဝွံ လိက်ဗွဟ်မန်နဲကဲတၟိ
လိက်အခိုက်ကၞာမန်
လိက်အဘိဓာန်မန်-ဗၟာ
ပရူမန်ဒးတီထေက်
ဝေါဟာမန်တံရ
ပေဲါပြိုၚ်ဖ္ဍောတ်ကဗျ
ပေဲါပြိုၚ်ဂမြၚ်ညာဏ်
ပေဲါပြိုၚ်လိက်ပတ်တံဂှ်လေဝ် ကၠောန်ဗဒှ်ကၠုၚ်သွက်ကောန်ၚာ်မန်တံရ
ဆေၚ်စပ်ကဵုပေဲါအခိုက်ကၞာမန်တံတုဲ မပ္တံကဵုကလအ်မၞိဟ်ဇၞော်
သ္ဘၚ်ဗလိုပ်ဍာ်ဇြဴ
ဗဝ်သၟုတ်က္ၜၚ်သ္ဘၚ်ပူဇဴပၟတ်တံဂှ်လေဝ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ်ရ
ပံက်တန်ဗ္တောန်လိက်တၟံမန်
ပေဲါဗှ်လိက်စံၚ် ကေုာံ ပေဲါဟီုတွံလိက်ပတ်တံလေဝ် ကၠောန်မာန်ကၠုၚ်ရ
ပ္ဍဲသဘၚ်တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်ဝွံ နကဵုကမ္မတဳကေတ်လျိုၚ်တုဲ ဗဒမ်ထ္ၜးပျးဝၚ်မန်ဂှ်လေဝ် ရေၚ်တၠုၚ်လဝ်ကီုရ
နူကဵုကမ္မတဳသ္ပသ္ကိုပ်သ္ကတုဲ ကၠောန်ဗဒှ်ကၠုၚ် သၚ်သၟဟ်ကောံမိပ်မြဟ် ဒှ်ဂုဏ်စရာဲမန်
သ္ဘၚ်ဒ္ဂေတ်ဗက်လၟိုန်အခါ အခိုက်မန်တမၠာ
ပေါဲဝေၚ်ဂြိပ်မေတ္တာ
ပေဲါဖ္ဍောတ်ပရိုတ်တံရ
လၟုဟ်မ္ဂး အာယုက်ကမ္မတဳပေၚ်စိုပ် (၅၀) သၞာံရ
တရဴကွာ်စိုပ်ဂွံ ၅၀ သၞာံရ
လၟုဟ်ပ္ဍဲကဵုရးမန်ကေုာံ အလုံဍုၚ်တေံ ကမ္မတဳလိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ်မန် ပွိုၚ်ဍုၚ်တံ မံက်ကၠုၚ်အိုတ်ဂှ် ထေက်ကဵုဒးမိပ်စိုပ်ရ
လိက်ပတ်မန် ယေန်သၞာၚ်မန် ဂွံဂျိုၚ်တဴ ဂွံတောတက် ဂွံဖောအ်ဗြေဝ်ဂွံဂဵုလဟဵု စွံလဝ်တၚ်ရန်တၟအ်တုဲ ကမ္မတဳလိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ်မန် (ဍုၚ်လ္ဂုၚ်)ဝွံ ဆက်ယိုက်ဂၠေၚ်အာတာလျိုၚ် စဵုကဵုစိုပ်သၞာံလအ်လကာဖာ ဂိုတ်ဂစာန်အာရောၚ်ဂှ် ပ္ဍဲအခိၚ်ကာလသ္ဘၚ်ရတုထဝ်ဏံ ပ္တိုန်ထ္ၜးဏာရအဴ
အဓိက ယဲဏမ်ဍာတ် နွံပိဂကောံ Category
ပရေင်ထတ်ယုက် ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ပံင်ပ္ကောံချူလဝ် နကဵု ညးလွပ် မရပ်စပ်သုင်စောဲ တအ်တုဲ ခၞံဗဒှ်ပတိုန် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ သက္ကုၚုဟ်မွဲရ
ဇၟာပ်ညးအဲ တၞဟ်နဂွံရပ်စပ် လောဲသွာတုဲ ကဵုလဝ်ယၟု ဝဳကဳတုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ် နကဵုမုက်လိက်ဝေပ်သာ်မွဲရ
ညးလွပ်တအ်လေဝ် ဇၟာပ်အခိင်အခါ နာဍဳဟွံခြာ ဗီုညးကဵုညး ဖန်ပလေဝ်ဒါန် ချူစုတ်ဒၟံင်တုဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ဒှ်ကၠုင် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ မဍိုက်ပေင်တဴ ကဵုပရူပရာနာနာမွဲရ
ပ္ဍဲဝဳကဳပဳယာမန်ဝွံလေဝ် ယြဴညးလဵုမွဲ ဟွံဟီု အတိုင်သၞောဝ် မလိက် ယူနဳကုဒ် (Unicode)Font ၅
၂ ဂှ် ဒ္ဂေတ်ဗက်တုဲ ဗှ်ကေတ်မာန်
စၠောအ်ချာဲကေတ်မာန်တုဲ သီုချူပတိုန် ဗွဲမဗၠးၜးမာန်ရ
ဆက်ဗှ် Full article
နွံပၟိက် ကောန်ဍေင် သွက်ဂွံတက် လိက်မန်ကီု သီုလိက်ဗၟာ နကုသၞောတ်ယူနဳကောဒ်မ္ဂး တံင်ဂြဲကေတ် နူ KeymanWebဏအ်ညိ
တင်သမ္တီ ပ္ဍဲ စက်ဇကုဂှ် ဒးတင်စုတ်လဝ် ၜါသာ်
ဝဳကဳပဳဒဳယာ- တိုင်ခဳ မသုန် (ဝါ) သဳလ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ (၅) Full article
ချူလိက်ပရေင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမ္ဂး အရာမဒးတီလဝ်ထေက်တအ်ဂှ် ဆက်ဗှ်ကေတ် ဒၞာဲဏအ်
ညးပကင်ရင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဟီုဂှ် မုတာလျိုင်နွံရော
ဆက်ဗှ်ကေတ် ဒၞာဲဏအ်
ညးပကင်ရင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာမန်
နွံပၟိက် မိက်ဂွံ လုပ်ကၠောန် ယိုက်ဂၠေင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမန် နဒဒှ် မၞိဟ်ပကင်ရင်မွဲမ္ဂး အာတ်မိက်ကေတ် ပတိုန်ဂလာန် ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ်ညိ
ပ္ဍဲကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ဂှ် ဟိုတ်နူ ဗျူရဝ်ဂရေတ် ဇကုအပိုင် ဟွံမဲတုဲ တင်မပတိုန်ထ္ၜး ပ္ဍဲမုက်လိက်ဏအ်ဂှ် သ္ဒးကလေင်ပတိုန် ပ္ဍဲကဵု Steward requests/Permissions ရ
ပတိုန်ဂလာန် နဒဒှ် မၞိဟ်ပကင်ရင် တာမ်ပလိက် Template ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အရာ မကၠောန်လဝ် ကိုန်ဂစိုတ်တုဲ ကပ်ပဳကေတ်တုဲ သၠာဲစုတ် တင်ဂၞင်ဂမၠိုင်မ္ဂး ဍေဟ်မံက်တိတ်ကၠုင် ဗီုမဖျေဟ်လဝ် ကိုန်ဂစိုတ်ဂှ်ရ
သွက်ဂွံ ကပ်ပဳကေတ် တာမ်ပလိက် မဆေင်ကဵု ပူဂိုလ်တအ်ဂှ် ဍဵုဗှ်ကေတ် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ညိ
Full article
နကဵုသၞောတ်မ္ဂး ဇၟာပ်မုက်လိက်ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ပရူဗွဲသၟဝ်ဝွံ သ္ဒးနွံရောင်ဂှ် ညးတအ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ
ပရူတအ်ဂှ် ကၠာဲကေတ် နူကဵုဘာသာဇကုမခံင် ဥပမာ နူဘာသာအင်္ဂလိက်တုဲ ကၠာဲဗဒှ် နကဵုဘာသာမန်ညိ
ပရူမကၠာဲလဝ်တုဲတအ်ဂှ် ကဵုစၞောန်စုတ်လဝ်ကဵု ဗီုမန် ဗဒါဲဂှ်ညိ
Full article
မန် ဘာသာမန် (ဗျန်မန် သဒ္ဒါမန်) ယေန်သၞာင်မန် ရးနိဂီု ယဲကေန်သာ ယဲဏမ်ဍာတ် ယဲဂြိုဟ်ဂုဟ် ယဲကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ် ၂၀၁၉ ခရေတ်ယာန် အေဿလာမ် ဗုဒ္ဓ ဟိန္ဒူ ဇိနဘာသာ ဂျူ သိခဘာသာ (ဘာသာသိခ်) သၠပတ်သမ္မာ ဇဳဝဗေဒ ဓာတုဗေဒ နက္ခတ္တဗေဒ ဘူမိဗေဒ စိတ္တဗေဒ ရုက္ခဗေဒ ရူပဗေဒ သတ္တဗေဒ ဂဳတ (ဒွက်) လိက်ပတ် (ကဗျ ဝတ္ထု) ပါန်ကွတ် ဗိသုကာ မနုဿဗေဒ ပရေင်ပညာ (ဘာ တက္ကသိုလ်) ဒဿန ဘာသာဗေဒ ဓမ္မသာတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပညာလိင် ဂြိုဟ် ဂၠးတိ တိုက် (အမေရိကသမၠုင်ကျာ အမေရိကသၟဝ်ကျာ အာဖရိက အာရှ အန္တာတိက ဥရောပ အဝ်သတြေလျာ) ကောန်ပျူတာ ပရေင်ဆက်စၠောအ် သောပ်ဝလ် ဓာတ်လလဳ အေန်ဂျေန်နဳယာ ဝင် ဝင်မန်
လိက်တၟအ်ကအ်မုဟ် (အၚ်္ဂလိက်
Kaw-Hmu Mon inscription
Burmese
ကော့မှူး မွန်ကျောက်စာ) ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲဘာဂြိုပ် (စပုဂံတောရကျောင်း) ဍုင်ကအ်မုဟ် ရးလ္ဂုင် ပ္ဍဲဂိတုဨပြဳ ၂၀၁၆
လိက်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် သီုဖအိုတ် ဟွံသေင်
ဂွံဆဵုကေတ် ဆမွဲကရေက်ဍောတ်ဟေင်ရ
ရံင်ကဵုသက္ကရာဇ်ဍုင် ၈၄၈ (ခရေတ် ၁၄၈၆) မဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲလိက်ဂှ်တုဲ လိက်ဝွံ မဒှ်လိက် မချူလဝ် ပ္ဍဲအကြာသၞာံဂှ် ဒှ်မာန်ရ
လိက်တၟအ်ဝွံ ချူလဝ် ပရူစၟတ်သမ္တီ မသြိုင်လဝ် ဘာ
ခၞံကၠောန် ပိဋကတ်ပိ
ကာလ စရိုဟ်ဍာ်ဘာဂှ် ကဵုဒါန် ကုခမဳသင်တအ် မွဲဘာ ထးမွဲရ
အခိင်ဂှ် စၞးမဗဂိန်ကဵု ဓုပ် ကုသင်တအ်ဂှ် ညးဗဂိန်ကဵု ထး ကုခမဳသင်တအ်ရ
အက္ခရ် မၞုံ ပ္ဍဲ ဂှ် ရံင်ကဵု တၠုင်လအာဝါကျတုဲ ဗပေင်စုတ်လဝ်
ကျာက်တြယ် [လော] (၂) န်အာ သာသနာ ၜါလ္ၚိ[မ်ပိ] (၃) စောဟ် ၁ စၞာမ်
ပ္ဍဲကာလ မဒ[ဟ် သက္က] (၄) ရာ ၈၄၈
လက်ထက်သၟိင်မွဲ [မဟိမုရာမာ] (၅) ဓိပ္ပတိ သြဳပဝါရ ပြမပြမ ဓံမ[ရာဇာဓိရာ] (၆) တ်
မလေပ်ပဳတကတ်ပိ ဗိုတ်ပိ မ[လှိင်တဴ ပ္ဍဲသာသနာသဗ္ဗညု] (၇) တ္တိ မဒၠိတဴ ကုအယုက်ဂဟ်
မပဒကာ - - - - - - - - - - - - - (၈) ဂဟ် မိန်တြုက်ညးၜါ မိက်ကုသိုရ်တုယ် မ - - - - - - - - - - - - (၉) ဂတုမာက် မသုန်မမောက် တ္ၚဲသောက် ဗြော- - - - - - - - - - - - (၁၀) ယောက်ဒယောင်
ထးကၠံဒစိတ်စောဟ် မဒ- - - - - - - - - - - (၁၁) အဘိဓေါရ် ရ ကနံလောရ်
ဝေသန်တော - - - - - - - - - - - - (၁၂) တ္ၚဲ ပ္ဍဲထာန်ဝေါအ်ကိုမ်
အဗ္ဒောရ် - - - - - - - - - - - - - - (၁၃) ယြထာပနာလောရ်
ဓါတ်သောက် ဗ္ဒေါရ် - - - - - - - - - - - (၁၄) ဗသာ
ဗဟာမွဲလေရ် ထးစဟ်တရဴ ဗ[သာ] - - - - - - - - - - (၁၅) - - ဗဗ - - ရ် မွဲလေရ် ထးကၠံအိ - - - - - - - - - - - - - - - - - (၁၆) - - - - - - န် ဗ[သာ] - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - (၁) သက္ကရာတ် (၂) ၈၃၄ ဂတုစယ်စွ (၃) [သ် ပိ]စဝေက် တ္ၚယ်အဒိတ် တို (၄) [က်မသု]န် လက်မေထုန် လက်ထက် (၅) [သၟိင်မွဲမဟိ]မုရာမရာဇာ မလေပ်ပိတက (၆) [တ်ပိ ဗိုတ်ပိ မ ပကင်]ရာင်တဴ ဍုင်ဟင်္သဝတဳ လက်ထ (၇) [က် - - - - - - - ]ာယ်
ပ္ဍယ်ဍုင်မွာယ် မဟိ လက် (၈) - - - - - - - - - မင်ဂၠဴ
ဒကာဗြဴမဟိမု ၝယ်မနိ (၉) - - - - - - - - - - အ်
ဒကာတြုသ်ဗြဴ မိက်ကုသိုဝ်တုယ် (၁၀) - - - - - - - - - မကနံဗဟာကျက်ဇၞောက်ဝေါအ် (၁၁) - - - - - - - - - န်
အဘိဓရ် ဒပါဟ်ကနပ်လေ (၁၂) [ရ် - - - - - - - - ] ကနံ
ဗဟာဂြိုပ်လေရ်မွာယ်ကနံ
၁၃) - - - - - - - - - - - ထးစွသ်ဗသာ သလးတုယ် - (၁၄) - - - - - - - - - - - စဟန်လေရ် ၜါ - - - - - (၁၅) - - - - - န်ၜါ က[နံ] - - - - - - - - - - - - - (၁
ကျာ်တြဲ လောန်အာ သာသနာ ၜါလ္ၚီပိစှ်ောမွဲသၞာံ
ပ္ဍဲကာလ မဒှ် သက္ကရာ ၈၄၈
လက်ထက်သၟိင်မွဲ မဟိမု ရာမာဓိပ္ပတိ သြဳပရဝါရ ပြမပြမ ဓမ္မရာဇာဓိရာတ်
မလေပ် ပိဋကတ်ပိ ဗိုတ်ပိ မလှိင်တဴ ပ္ဍဲသာသနာ သဗ္ဗညုတ္တိ မဂၠိင်တဴ ကုအယုက်ဂန်
မပဒကာ - - - - - - - - - - - - -(၈) ဂှ် မိန်တြုက်ညးၜါ မိက်ကုသိုလ်တုဲ မ - - - - - - - - - - - - (၉) ဂိတုမာ် မသုန် မမံက် တ္ၚဲသိုက် - - - - - - - - - - - -(၁၀) ယိုက်ဒယိုင် / ပတူဒယိုင်
ထးကၠံဒစိတ်စှ်ော မဒ - - - - - - - - - - - (၁၁) အဘိဓရ် ၇ ခၞံလဝ်
ဝေသန်တော - - - - - - - - - - - - (၁၂) တ္ၚဲ ပ္ဍဲထာန်ဝွံကီု
အဗ္ဒောရ် - - - - - - - - - - - - - -(၁၃) အဲထာပနာလဝ်
ဓါတ်သောက် ဗ္ဒေါရ် - - - - - - - - - - -(၁၄) ဗသာ
ဘာမွဲလေဝ် ထးစှ်တရဴ ဗသာ - - - - - - - - - -(၁၅) - - ဗဗ - - ရ် မွဲလေဝ် ထးကၠံအိ - - - - - - - - - - - - - - - - -(၁၆) - - - - - - န် ဗ[သာ] - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - (၁) သက္ကရာဇ် ၈၃၄ ဂိတုစဲ စှ်ပိစွေက် တ္ၚဲအဒိုက် တိုက်မသုန် လက် မေထုန် လက်ထက် သၟိင်မွဲ မဟိမု ရာမရာဇာ မလေပ်ပိတကတ်ပိ ဗိုတ်ပိ မပကင်ရင်တဴ ဍုင်ဟံသာဝတဳ လက်ထက် - - - - - - - ]ာယ်
ပ္ဍဲဍုင်မွဲ မဟိ(မု) လက် - - - - - - - - - မင်ဂၠဴ
ဒကာဗြဴ မဟိမု ၝယ်မနိ (၉) - - - - - - - - - - အ်
ဒကာတြုဟ်ဗြဴ မိက်ကုသိုဝ်တုယ် (၁၀) - - - - - - - - - မခၞံ ဘာကျာ်ဇၞော်ဝွံ (၁၁) - - - - - - - - - န်
အဘိဓရ် ထပှ် ကၞပ် လေဝ် - - - - - - - - ] ခၞံ
ဘာဂြိုပ်လေဝ်မွဲ ခၞံ
၁၃) - - - - - - - - - - - ထးစှ်ပသာ သလးတုဲ (၁၄) - - - - - - - - - - - စဟန်လေဝ် ၜါ - - - - -(၁၅) - - - - - န်ၜါ ခၞံ - - - - - - - - - - - - - တြုက် - မိန်တြုက်ညးၜါ
တြုက်ဂှ် အဓိပ္ပါယ် ဟွံမံက်ဏီ
အရေဝ်မန် ဘာ မကော်ဒၟံင်လၟုဟ်ဝွံ ကၠုင်နူသံသကြိုတ် ဗိဟာရ်
နူဗိဟာရ် ဒှ်အာ ဗဟာ
နူ ဗဟာ ဒှ်အာ ဘာ
အရာပ် ဗဟန်း ဗဒါဲကျာ်လ္ဂုင်ဂှ် ကၠုင်နူအရေဝ် မန်လဒေါဝ် ဗဟာ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဘာလကျာ်ရ
လိက်မန် အရေဝ်မန် ဂွံဒှ် လိက်ရုင်
လိက်သၞောဝ် ကေုာံ လိက်ကွတ်ပညာမာန်ဂှ် ဝေါဟာရအခိုက်မန် သ္ဒးနွံ လှဲလှဲလးလး
ဗိုန်ဇၟအ်
အေန်သတဳကျုတ်ဘာသာမန် ဖန်ဗဒှ် ညံင်မန်ဂွံဇၞော်မောဝ်ပၠန်" နကဵု အရေဝ်ဘာသာမန် ညံင်သ္ဂောအ် ချူဟီုဂး ပ္ဍဲကိစ္စသွာင်နာနာမာန်ဂှ် ဒှ်အရာကိစ္စဇၞော် ညံင်လိက်မန် ဂွံတန်တဴအာ ဓာန်ဂတကီု သီုကဵု ညံင်လိက်မန် အရေဝ်မန် ဂွံဒှ် လိက်ရုင် လိက်သၞောဝ် လိက်ကွတ်ပညာရ
ကာလ ခၞံဗဒှ်ပတိုန် မအရေဝ်မန်တၟိမ္ဂး ညံင်ဂွံဒှ် အခိုက်လိက်မန်ဂှ် ဒှ်ကမၠောန် မကၠောန်ပ္တိတ်အဓိက ဂကောံဝွံရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒုင်သဇိုင် ကုနဲကဲဗွဲသၟဝ်ဝွံတုဲ သ္ဒးဗဒှ်ပတိုန် မအရေဝ်မန်တၟိရောင်
နဲကြိယာမပနာမ် ပ္ဍဲကဵု အခိုက်လိက်မန်မ္ဂး ရံင်ကဵု အရာဂှ် မကၠောန် ချဳဓရာင် (ကြိယာ)တုဲ မကြိယာဂှ် ဗဒှ်မနာမ်တုဲ ကဵုယၟု (ဝါ) ဗဒှ်မဝေါဟာရ မဆေင်ကဵု အရာဂှ်ရ
ဥပမာ အရာမဗုတ်ဂှ် ညးကဵုယၟု ဗွုတ်
ညးမဒုင်တဲမဒါန်ဂှ် ဒမုင်ဒါန်
ဍာ်သွက်ဂွံသုင်ဂှ် ဍာ်သွုင် မြဴသာ်ဝွံ ဒှ်တမ်ရ
နကဵုနဲဏအ်ဂှ် ပိုယ်ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵုအရေဝ်မန်ဂှ် မကြိယာမ္ဂး ဗွဲမဂၠိုင် နွံကဵု ရမ္သာင်မွဲ
ကာလပမနာမ်မ္ဂး ဒှ်ကၠုင် ရမ္သာင်ၜါ
သာ်ဂှ်ဟွံသေင် ဗီုပြင်လှာဲအာရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ မကြိယာ မၞုံကဵု ကၟက် ဗီုကဵု ဂၠုက် မ္ဂး ဒှ်အာ ဂလုက်
ကၠောန် မ္ဂး ဒှ်အာ ကလောန်
ကၠတ် မ္ဂး ကလတ် ဆဂး (ဗွဲကြဴ) တၞဟ်နဂွံဒှ် တၞဟ်ခြာဂၠိုင်င်တုဲ စုတ် ဂစိုတ်ကမ် အကြာ
ဥပမာ စၞး ဂလုက် ဂှ် ဒှ်အာ ဂမၠုက်
စၞး ကလောန် ဂှ် ကမၠောန်
စၞး ကလတ် ဂှ် ကမၠတ်
လဆောဝ်မ္ဂး ကြိယာကီု သီုကဵု မနာမ်ဂှ် ဖန်ဗဒှ် နကဵု မွဲရမ္သာင်ဓဝ်လေဝ် နွံရ
ဥပမာ ကိရိယာ သွက်ဂွံ ရတ်(သြောအ်)ဂှ် နောတ်
နဲဗရုရမ္သာင်မပနာမ် နဲကဲဏအ်ဂှ် တၠုင်လအာ တုပ်ညံင် နဲကြိယာပနာမ်ကီုရ
ဥပမာ ခဍာ် မန်တြေံ ညးကော်စ ကိရ်အာက် (လဆောဝ်ဆဵု ကိရ်အက်
နူဂှ် ကိရ် ဒှ်အာ ခ
အာ် ဂှ် ဍာ်တုဲ ဒှ်အာ ခဍာ်
မန်တမၠာ ညးကေတ် ရမ္သာင် ဂစေမ် ဗီုမပ္တိတ်ရမ္သာင် အက်/အာက် တုဲ ဗရုရမ္သာင်ဂှ် ပထောအ် မနာမ် နမဖျပ်စုတ် ရမ္သာင်ဂတဂှ်မွဲမွဲ (ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် ညးဖျပ်စုတ် ကိရ်တုဲ ကဵုယၟု (ဝါ) ဗဒှ်ဝေါဟာရ သွက်ဂွံကော်စ ဂစေမ်ဂှ်ရ
ညံင်ရဴဏအ်ကီု
ကၠဵု
ကၠိက်
စာင်
ဗၜေအ် တအ်လေဝ် မဒှ်ကၠုင် ဗီုဏအ်ကီုရောင် စှ်ေစိုတ်ရ
နဲဗဂပ်ဝေါဟာရမပနာမ် နကဵုနဲဏအ်မ္ဂး ဝေါဟာရမဂၠိုင်နူမွဲဂှ် ဗဂပ်ဖျပ်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်ပတိုန် ဝေါဟာရတၟိရ
ဥပမာ ခါဲဒုတ် ဝါတ်ခါဲ ကေုာံ ဒုတ် (မဂွံအဓိပ္ပာယ်ဇၞော်) ဂှ် ပံင်ပကောံတုဲ ယဲဇၞော် ယဲဍာ်ဇမၠိင် လွဳဟွံဗၠးဂှ် ညးကော်စ ယဲခါဲဒုတ်
လဆောဝ်မ္ဂး အရေဝ်မန်ဂှ် ဗဂါပ်ဖျပ်စုတ် အရေဝ်ဘာသာသအာင် ဥပမာ သ္ၚိဝတ်/သ္ၚိဝစ် (ဝစ္စကုဋဳ နူပါဠိ ဂှ် ဒၞာဲကုဋဳဂှ် စကာမအရေဝ်ဇကု သ္ၚိ
တုဲ ဝစ္စ ဂှ် ပထောအ်အခိုက်မန် ဝစ်/ဝတ် တုဲ ဒှ်အာ သ္ၚိဝစ်
အရာတၟိ မစိုပ်ကၠုင်ဇရေင်ဇကုဂှ် တုပ်ဒၟံင် ကုအရာမနွံဒၟံင် ပ္ဍဲဇကုမ္ဂး ကေတ်ယၟု အရာမနွံပ္ဍဲဇကုဂှ်တုဲ လက်ကရဴဂှ် ဖျပ်စုတ် နူလဵုဍေဟ်မကၠုင်
ဥပမာ ကွာဲၜင် (ကွာဲ ဂှ် ပ္ဍဲမန်နွံတုဲ အရာဂှ် ဟိုတ်မကၠုင် နကဵုက္ၜင် ဗွဲတၟေင် နူရးပလိုတ်တုဲ ကွာဲၜင်
ထကတ်ၜင်
ပကံက်ၜင်
ညံင်ရဴနဲဂှ်ကီု ယၟုဂကူ မကြပ်ညောန်ကဵုဇကု ဗီုကဵု သေံ
ကရေင် ဥပမာ (ဝါင်သေံ
ခမ်ဗမ်ကရေင်
ခမ်ဗမ်သေံ
နဲဂလေအ်ဝေါဟာရ မအရေဝ်ဇကုဟွံမဲမ္ဂး ဂၠေအ်ကေတ် နူဘာသာသအာင်တုဲ ဗဒှ်ပတိုန် မအရေဝ်ဇကု
ဗွဲတၟေင် မန်ပိုယ် ဂၠေအ်နူ သံသကြိုတ် ကဵု ပါဠိတုဲ ညံင်ဂွံကိတ်ညဳကဵုရမ္သာင် မအိုတ်ကဵု ဂစိုတ်ဂှ် ဖန်ဗဒှ် မအရေဝ်မန်ရ
ဥပမာ ကုသလ နူပါဠိဂှ် ကုသိုလ်
ပုည ဂှ် ပိုန်
ဝိဟာရ ဂှ် ဝိဟာရ်/ဗိဟာရ် -> ဗဟာရ် -> ဗဟာ -> ဘာ
ဒုင်သဇိုင်ကု Strengths (S
Weaknesses (W
Opportunities (O
Threats (T) တုဲ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်အာ ပရေင်ကမၠောန်အဆက်က်
ဒုင်သဇိုင် ကု တင်လတူဏအ် (SWOT) တုဲ ဖျေဟ်ဗီုလဵု ဂွံတတ်ၜက်အာ အခက်အခုဲတအ်ဂှ်
ကဏ္ဍဏအ် ပြဟ်ဟ် ဟိုတ်နူ အရာအိုတ်သီုဂှ် ကၠောန်ကေတ် နကဵုစေတနာတုဲ ဒၞာဲမပကောံ မအရေဝ်တအ်ဂှ် စကာ ဝဳကဳပဳဒဳယာ ကေုာံ ဝိက်ရှေန်နရဳ မဒှ်ဒၞာဲ မကလိဂွံ သက္ကုၚုဟ် မဟွံမဲ ကုပယျဵုတုဲ ဟွံဒးစကာ ဘဏ္ဍာဏီရ
ဒၞာဲဒတန် ချဳဓရာင် ကေုာံ ဗၟံက်ရုပ်ရဴကမၠောန်ဂှ် စွံအဓိက လတူအေန်တာနေတ်တုဲ မုက်လိက်ဓရီုကျာ ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်
social media (facebook) တုဲ ဒၞာဲဒတန် မဂိုင်ဒေပ် ကမၠောန်ဂှ် ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ကဏ္ဍ အေန်သတဳကျုတ်ဘာသာမန် ကေုာံ ဝိက်ရှေန်နရဳမန်
ကမၠောန်ဝွံ ဟွံမဲကဵု အခိင်အပိုင်အခြာ
ဆဂး မိက်ဂွံကဵု ကမၠောန်ဒြေပ်ပြဟ်တုဲ ဒုင်သဇိုင်ပရူမွဲမွဲတုဲ ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ်အခိင်ဂွံ
တၞဟ်နကမၠောန်ဂွံစိုပ်တရဴတုဲ ရုဲစှ် ဂကောံဝေါဟာရ မဆေင်စပ် ကုပရူမွဲမွဲတုဲ ဖျေဟ်အပိုင်အခြာကာလတုဲ ဆက်ကၠောန်အာ
ဥပမာ ရုဲစှ် Gossary of geography terms တုဲ ဂၠာဲလ္ၚတ် မအရေဝ်တအ်ဂှ် နွံဒၟံင်ရဟာ ပ္ဍဲမန်
ယဝ်ရ ဟွံမဲမ္ဂး ဖန်ဗဒှ်တၟိ
Online Etymology Dictionary Wisdom Library Tamilcube Academy - English Pāli Dictionary စၟတ်သမ္တီကောံဓရီု ၄/၂၀၂၀ (စၟတ်တ္ၚဲ ၁၅ အဝ်ဂေတ် ၂၀၂၀) စၟတ်သမ္တီကောံဓရီု ၃/၂၀၂၀ (စၟတ်တ္ၚဲ ၁၈ ဂျူလာင် ၂၀၂၀) စၟတ်သမ္တီကောံဓရီု ၂/၂၀၂၀ (စၟတ်တ္ၚဲ ၄ ဂျူလာင် ၂၀၂၀
လိက်ပရေင် မဆေင်ကဵု ဝတ္ထုဂမၠိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၁၄ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၁၄
တၞံကောန်ခရာၜဳ (အၚ်္ဂလိက်
Premna serratifolia
Burmese
ရေတောင်တန်းကြီး
Sanskrit
Agnimantha (अग्निमंथ အဂနိမံထ
Marathi and Malayalam
Arani
अरणी
Tagalog
Alagaw
Visayan
Kulawin
Palauan
Chosm)}})[၁]ဝွံဒှ် ဒှ်တၞံမလုပ်တၞောဝ်ဗဳဇ Lamiaceae
အခိင်ကာလဍေံကဴမ္ဂး ဠဳလော် ကဵု သာဲတအ် ဒးစိုတ်တုဲမကလေပ် ကောံကၠုင်ရ
၂] တၞံဆုသၟတ် မကၠုတ်တိုန်ဒၟံင် ပ္ဍဲဂြိုဟ်ကရး
တၞံဆု ကၞာင်ဇုက်ဗွိုက် တၞံဗုဍာပ်ဗတေင် ဖျုန်ဆု ကလိတ် သၞော်ဍာပ်နာပ်ဗု သမၠုင် ၁-၄ ဂေက်
ဒှ်ဆု တၞးဆော ဗ္ဂန်ကၟဝ်တောဲရေင် တၞုင်ဗၠိုင်တိတ် ဗွဲမဂၠိုင်
ပကဴသဘိုက် ပ္ကဴကွပ်ဒၟံင် သာ်ဗုခၜမ်သာ်တ္ၚေက်
ပ္ကဴဍေံ ဍိုက်ပေင်စုင်မ္ဂး ရာင်တိတ် အဘိုက်အဘိုက် ခၟောံလပါ်လ္တူ အသော်မံင်ဂၠေအ်အ်
မွဲမွဲလဗေါင် အဘိုက်ကဴသၟတ် နွံဟွံအောန်
သာ်အရံင်ကဴ ကဵုသာ်တ္ၚေက်
တဝ်ဇဝ်ကဴဂၠေအ်
အထိုက်ဍေံ ရုပ်ရဴ ညံင်ရုပ်ခရော်သွဍောတ်တ်ကီု သၟန်စရိတ် အထိုက်ပါ်တိတ်ပန်ဒကဴ
ဗွဲမ္ၚး နွံကဵု အသော်ပြဳပြာဲ
အထိုက်ကဴ စုက်ဗေါဗီုပၠံင်သၟတ်
တၞုင်သၠဲတိတ်တုဲ အသော်ဒၟံင် အပ္ဍဲဖျုန်
တၞုင် သၠဲတိတ်တုဲ အသော်ဒၟံင် အပ္ဍဲဖျုန်
ကသဝ်ကၟက် ၄ ဂအုံ ဒကးတိတ်အာ ၂ ဗွဝ် ဗါန်မံင် သၟန်ပၞော်လပါ်အပ္ဋဲတုဲ ကသဝ်ၝောအ် ပူဂြောပ်လဝ်ခၟာဲ မပွူမ္ၚးရ
သတ်ဍေံ ဒှ်ကျာဲလဗေါင် မသွတ်ခဍမ်ခဍန် မအပ္ဍဲ နွံမွဲမ
သတ်ဍေံမွဲတဝ် မွဲမ
အဃောၜတ်သာ်တ္ၚေက် ဍုဟ်ယောပ် သာ်လမ္စံက်
ဖျုန်သတ်ဆဝ် ဒှ်ရဴကၠေင်ကီု
တၞးၜတ်တ်ဂှ် အသော်ဒၟံင်ညိည ကတာတ်သၠေက်မ္ဂး သၟူပသလောန် တၞးခၜိုတ်ဒၟံင် ရပ်မ္ဂး ဟွံကလိတ်တဲတုဲ ဗတ်ဗာန်ဒၟံင်ရ
တၞးတီုလဒေါဝ်စး ကရောင်တၞးနွံပိကရောင်
ဗုင်တၞးကသော်နွံပြဳပြာဲရ
တၞံကောန်ခရာၜဳဝွံ ဒှ်တၞံဆုသၟတ် ဒးစိုတ် တိုန်ဇိုင်ပြင် သြင်ၜဳအရးတုဲ ဂွံဆဵုကေတ် ဒၞာဲမဂၠိုင်ရ
တၞးကောန်ခရာၜဳ ပဍုန်ဟုံလံက်ပၠေတ် ခဍတ်သၞော်စော်ခလာ ဗၠးမာန်ရ
တၞးဍေဟ်ဗဒိုအ်ဆီလေဝ်ဂွံရ
Category
Category
Category
This glossary of botanical terms is a list of definitions of terms and concepts relevant to botany and plants in general
Terms of plant morphology are included here as well as at the more specific Glossary of plant morphology and Glossary of leaf morphology
For other related terms
see Glossary of phytopathology and List of Latin and Greek words commonly used in systematic names
apices pl
aphlebiae adj
apomictic pl
arboreta pl
brochi pl
calli pl
calyces pl
caudices sing
cilium
ciliate adj
clinal pl
cortexes or cortices adj
corymbose pl
cyathia adj
cymose Also abbreviated dicot
Also spelled disk
sing
domatium Also elliptic
Also endophloeodal
fasciculate pl
genera Also globular
herbaria pl
isidia adj
keeled Also midvein
Diminutive
mucronule
mycorrhizae
mycorrhizal adj
mycotrophic adj
nectariferous Also spelled ochrea
Also imparipinnate
opera utique oppressa (plural paleae) adj
paniculate pl
papillae
papillose or papillate Also paraperigone
Also patulous
pedicellate adj
pedunculate adj
penninerved adj
perulate adj
phyllodineous Also phytomelanin
phytomelanous adj
prickly Also puberulent
racemose
rachises or rachides adj
saprophytic adj
saprotrophic Also scabrous
scapose adj
sclerophyllous pl
septa pl
setae
setose
setaceous pl
soredia pl
sori adj
spathaceous adj
spicate adj
spicate adj
spinose adj
staminate Also male flower
Also stipel
stipellae Also runner
stomata pl
strobili Also undershrub
suffrutices Also sym
taxa Also semiterete
Obsolete
Often variety in common usage and abbreviated as var
Also nerve
Diminutive
virgulate ထာမ်ပလိက်
Botany ထာမ်ပလိက်
Glossaries of science and engineering
ကွာန်ကအ်ကလေင်(အၚ်္ဂလိက်
Kawtlin
ကော့လင်းရွာ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ဂကောံကြုင်စိင်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၀၄၂
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကြုင်စိင် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၈၃၀
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၈၂၁ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၁၆၅၁ တၠရ
နာဲဖိုလ်စိင် (မၞိက်ရတ်) ဝွံ ဒှ်က္ဍိုပ်သကိုပ် တဝ်စၞေဟ် သွက်ဗၠးၜးဂကူမန် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက် ကေုာံ ဒေသပွဳပွူဂှ် ပ္ဍဲအခိင် ပၠန်ဂတးမန် စကတဵုဒှ်တၟိ ပ္ဍဲအခိင်ကြဴနူ ပၞာန်ဂၠးတိဒုတိယရ
ကြဴနူ ဒပ်ပၞာန်မန် နူဒေသနာနာ ပံင်ပကောံတုဲ ဒက်ပ္တန် ဗော်ပၠတရဴဍုင်မန်ဂှ် ဂွံဒုင်ရုဲစှ် နဒဒှ် ဒု-ဥက္ကဌတုဲ ကြဴနူ မပၠန်ဂတး နကဵုလွဟ် ပွိုင်စှ်သၞာံ စှ်ဗြဲတုဲ ကာလဗော်ပၠတရဴဍုင်မန် သၠာဲထောအ်လွဟ် ကဵုဒဳမဝ်ကရေသဳတုဲဂှ် ဒုင်ရုဲမာဲ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်တုဲ ဂွံဒှ်အမာတ်ကၠတ်ထဝ် စၞးဗော်ပၠတရဴဍုင်မန်ရ
ပၞာန်နေဝေန် သီုအဝဵုဍုင်တုဲ ၜိုန်ရ အခေါင်ကၠောန် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဟွံဂွံကီုလေဝ် ကမၠောန်ဂကူမန် မပ္တံကဵု ပရေင်လိက်ပတ်
ပရေင်ယေန်သၞာင်တအ်ဂှ် ကၠောန်ကၠုင် စဵုကဵု ဇုတ်စိုပ်တိရ
နာဲဖိုလ်စိင် ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၂၆၈ ဂိတုခ္ဍဲသဳ ၁၁ စွေက် တ္ၚဲအၚာ (၁၄ အဝ်ဂေတ် ၁၉၀၆
အပါ နာဲဖိုလ် မိ မိဣနှေင် ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက် ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်ရ
နာဲဖိုလ်စိင် စမံင်ဘာဗတောန်လိက်မန်
လိက်ဗၟာ နူကၟာဝက်တုဲ ကာလတိုန်ဘာတန်သမၠုင်ဂှ် အာတိုန် ပ္ဍဲဘာကျာ်ဇၞော်ပညာဒိပ္ပ ကွာန်ကျာ်ရဲတုဲ ကာလကလိဂွံ အာယုက် ၁၈ ဂှ် လုပ်သွဟ်လိက်တန်လဒေါဝ် ပ္ဍဲမတ်မလီု ပ္ဍဲ ၈ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၉၂၆တုဲ ဂွံအံင်ကေတ် တန်လဒေါဝ်ရ
နူဂှ် ဆက်တိုန်ဘာပကတ်ပကေင်အစာဘာ မကော်ဂး ဘာနဝ်မာန် (the Government Normal School
Moulmein) ပ္ဍဲ ၁၄ အံက်တဝ်ပါ ၁၉၂၉ ဂှ် ဂွံအံင်ဇၞးကေတ် ကလိဂွံတဆိပ်ကြာအစာဘာတုဲ စဴကၠုင် ဇရေင်ကွာန်ဇကု ကၟာဝက်တုဲ ပအစာဘာတန်ဒေါဝ်ရ
ဗွဲကြဴ ဘာကောန်ဍုင်အရင် မကော်ဂး (တိုင်းရင်းအထက်တန်းကျောင်း) ကတဵုဒှ်ကၠုင်တုဲ လုပ်သွဟ်လိက် တန်ဒသမ ပ္ဍဲ ၂၁ ဇူလာင် ၁၉၄၃ နူဘာကောန်ဍုင်အရင်ဂှ်တုဲ ဂွံအံင်ကေတ် ဘာတန်သမၠုင် နူကဵုဘာကောန်ဍုင်အရင်ကီုရ
စိုပ်သၞာံ ၇ သေတ်တေန်ပါ ၁၉၄၈ ဂှ် လုပ်သွဟ်လိက် သွက်ဂွံပအစာဘာ ဘာသာကောန်ဍုင်အရင် ပ္ဍဲတန်သမၠုင်ဂှ် ဂွံအံင်ကေတ်တုဲ ဂွံဒုင်ကေတ် တဆိပ်ကြာ (a Vernacular High School Teacher's Cartificate) ရ
အဃော နာဲဖိုလ်စိင် မပဒၟံင် အစာဘာ ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက် (ဘာဗတောန်လိက် ဗဒါဲဘာတိုက်တၟိ) ဂှ် ဆဵုစုက်လုက် ကု မိဌေးရင်တုဲ ဖျေဟ်ဒၞာဲဒက်ဘဝအိန်ထံင် ရေင်သကအ်ရ
ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၀၈ (၁၉၄၆
ဂှ် တၞဟ်နဂွံ ချပ်ဂၞန်စ ကုက္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူမန် ပ္ဍဲဒေသမန်တုဲ အစာနာဲဖဝ်ချိုဝ်
ကျာ်ဇၞော်ကုသလ
ကေုာံ နာဲဆာန်မန် (ဇာတိကၟာဝက်) စှ်ေကၠုင် နူဍုင်လ္ဂုင်ရ
ကျာ်ဇၞော်ကုသလ မဒှ်မၞိဟ်ဇာတိတကအ်ခၟိုင်တုဲ ပြာပ်အာ ဇရေင်တကအ်ခၟိုင်တုဲ အစာနာဲဖဝ်ချိုဝ် ဗက်အာ ကရောမ်ကျာ်ဇၞော်ရ
နာဲဆာန်မန်ဂှ် ပြာပ်အာ ဇရေင်ကွာန်ကၟာဝက်ဇကုတုဲ ကသေအ်ကၟဝ် ညးတၠပညာ တၠပိုန်ဒြပ် မဆာန်ဂကူ နာဲဖိုလ်စိင် ညးမဒှ်အစာဘာ
နာဲထဝ်အး ညးမဒှ် ဥက္ကဌ ဂကောံဂေါပက ကျာ်တၟအ် ကျာ်ဇြာ ကေုာံ နာဲပျုင် ညးမဒှ်တၠဒြပ်တုဲ ညးတအ်အာဆဵု ကုအစာဖဝ်ချိုဝ် ပ္ဍဲတကအ်ခၟိုင် ကွာန်ဝါဍောတ် ပ္ဍဲသ္ၚိနာဲဖဝ်အံင်ရ
ကျာ်ဇၞော်ကုသလ
အစာနာဲဖဝ်ချိုဝ်
နာဲဆာန်မန်
နာဲဖိုလ်စိင်
နာဲပျုင်
နာဲဖဝ်အံင်တအ် ချပ်ဂၞန် ရေင်သကအ် နဲလဵု ကၠောန်မ္ဂး ဂကူမန်တအ် စိုတ်ဓါတ်ဂကူ ဂွံကလေင် မြဟ်မြဴကၠုင် မွဲဝါပၠန်မာန်ရ
ပ္ဍဲကောံဓရီုဂှ် ညးတအ် ညာတ်ကေတ် ပ္ဍဲဂကူမန်ဂှ် သဘင်ကၞာ မစပ် ကဵုပြဝေဏဳတအ် နွံဇၟာပ်ဂိတုကီုလေဝ် သဘင်မဆေင်ကဵု ဂကူမန်ဂှ် ဟွံမဲမွဲဏီရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒးကၠောန် သဘင်တ္ၚဲဂကူမန် မွဲရောင် ညာတ်ကေတ်တုဲ နာဲထဝ်အး မဒှ် မၞိဟ်မတီကၠိုဟ်ခၠင်ဝင်မန်ဂှ် ပတိုန်ထ္ၜး ပတၟေင်ကု တ္ၚဲဂကူမန်တအ် မပတန်ဍုင်ဟံသာဝတဳ ပ္ဍဲဂိတုမာဃ်မွဲစွေက်ဂှ်တုဲ စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲဂကူမန်/တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် ထေက်ရောင်
တုဲပၠန် ဂိတုမာဃ်ဂှ် ကမၠောန်ဗ္ၚလေဝ်တုဲဒှ် ရာသဳဥတုလေဝ်ခိုဟ်ကီုရ
ညးတအ် ဒးဂၞပ်စိုတ် လတူတင်မပတိုန်ထ္ၜးဂှ်ရ
တုဲပၠန် ညးတအ် ညာတ်ကေတ် မန်ဒးကၠောန် သဘင်ကောံဓရီုဇၞော်ကောန်ဂကူမန်မွဲရောင်ဂှ် ညးတအ် ညာတ်ကေတ် ကောံဓရီုဇၞော်ဂှ် သ္ဒးကၠောန် ပ္ဍဲကွာန်ပ္ၚထေက်ရောင်
သွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီပဒတန် တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်ဂှ်လေဝ် ညးတအ်စွံလဝ် ပ္ဍဲသဘင်ကောံဓရီုဇၞော်ကောန်ဂကူမန်ဂှ်ကီုရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ နာဲဖိုလ်စိင်ဝွံ ဒှ်မၞိဟ် မလုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲက္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူမန် ညးမစဖန် ညံင်ဂကူမန် ဂွံကလေင်ၚုဟ်ကတဵုကၠုင် မွဲဝါပၠန် ပ္ဍဲမၞိဟ်တြဴတၠဂှ်ရ
ဍုင်ဗၟာ ဂွံသၠးပွးတုဲ အခေါင်သွက်ဂကူမန် ဟွံမဲ
တၞဟ်န အခေါင်ဂကူမန် ဂွံမံက်တိုန်မာန် သ္ဒးသၠုင်ပတိုန် ကဆံင်ပရေင်ချဳဓရာင်ကောန်ဂကူရောင် က္ဍိုပ်သကိုပ်မန်တအ် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ်တုဲ တၞဟ်နကလိဂွံ အရီုအဗင် ဂကူမန် ပ္ဍဲဍုင်သေံတုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၃၁၀ ဂိတုပထမဒဂိုန် (၂) မံက် (၇ ဂျောန် ၁၉၄၈) ဂှ် ညးတအ် ညးပန်တၠ နာဲဖဝ်ချိုဝ်
နာဲဖိုလ်စိင်
နာဲအိုင်ထောန်
နာဲသာန်လှာင်တအ် တိတ်အာဍုင်သေံရ
အခေါင်အရာ သွက်ဂကူမန်ဂှ် ညးတအ် အာတ်ကေတ် အလဵုအသဳဗၟာတအ် ဟွံကဵုတုဲ စိုပ်အာကဆံင် ဂကူမန် မဒးရပ်လွဟ်ဂှ် နာဲဖိုလ်စိင်ဝွံ နဒဒှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်ဗော်ဂှ် ကေတ်တာလျိုင်တုဲ ဒက်ပတန် ဒပ်ပၞာန်မန်မွဲရ
မၞိဟ်ဇၞော် လပါ်ပၞာန်ဂှ် ဒှ်နာဲကောန်တာ (ဗိုလ်ရာဇ)ရ
ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် ကၠုင်ဗတိုက် ဒပ်ပၞာန်မန် မကော်ဂး ဒပ်သၟတ် ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၃၁၀ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၃ မံက် (၁ မာတ် ၁၉၄၉) ဂှ် ၜိုန်ရ ဒပ်သၟတ်မန် နွံမ္ၚး ကွာန်ကၟာဝက်ကီုလေဝ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် လုပ်အာကွာန်ကၟာဝက်တုဲ စံင်ထောအ်ကွာန်ကၟာဝက်ရ
ပ္ဍဲဂှ် သ္ၚိနာဲဖိုလ်စိင် နာဲထဝ်အး တအ်လေဝ် တူအာကီုရ
ဒပ်ပၞာန်မန် နူကဵုဒေသနာနာတအ် ပံင်ပကောံတုဲ ဒက်ပတန်ပတိုန် ဗော်ပၠတရဴဍုင်မန်ဂှ် နာဲအိုင်ထောန်/အံင်ထောန် ဂွံရုဲစှ် နဒဒှ်ဥက္ကဌ
နာဲဖိုလ်စိင် ဂွံဒုင်ရုဲစှ် နဒဒှ် ဒုဥက္ကဌ
ကြဴနူ မတိတ်ဂြိပ် ရပ်လွဟ်ပေင်စှ်သၞာံတုဲ ဗော်ပၠတရဴဍုင်မန် သၠာဲထောအ်လွဟ် နကဵုဒဳမဝ်ကရေသဳဂှ် လုပ်စိုပ်ဍုင်ကွာန်ကီုရ
ပ္ဍဲသဘင်ရုဲမာဲ ၁၃၂၁ ဂိတုမာ် (၁၀) မံက်ဂှ် ဒုင်ရုဲမာဲ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်ဂှ် ကလိဂွံဇမၞးတုဲ ဂွံဒှ်အမာတ်မန် စၞးဗော်ပၠတရဴဍုင်မန်
ပ္ဍဲအခိင် မယိုက်ဂၠေင် တာလျိုင်အမာတ်ဂှ် ပါလုပ် ပ္ဍဲကမ္မတဳမဗမံက်ပတိုန် တွဵုရးဍုင်မန်ရ
စိုပ်သၞာံ ၁၃၂၃ ဂိတုမာ် (၁၀) စွေက် (၂ မာတ် ၁၉၆၂) ဂှ် ဒပ်ပၞာန်နေဝေန် သီအဝဵုဍုင်တုဲ ပရေင်ကမၠောန် မဗမံက်ပတိုန် တွဵုရးဍုင်မန် မနွံကဵုအခေါင်ပကင်ရင် ဇကုအပိုင်ဂှ် ကၠေအ်ကၠက်အာရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် နာဲဖိုလ်စိင် ကလိဂွံအာယုက်ကြပ် ၆၀ ရတုဲ ညံင်က္ဍိုပ်သကိုပ်တၞဟ်တအ် မကလေင်တိတ်ဂြိပ်ပၠန်ဂှ် ညးဟွံတိတ်တုဲ ဆက်ကၠောန်အာ ကမၠောန်ဂကူမန် ဒၞာဲမကၠောန်ဂွံ မပတံ ပရေင်လိက်ပတ် ယေန်သၞာင်
နာဲဖိုလ်စိင် ကာလမကလိဂွံအာယုက် ၉၇ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၆၄ ဂိတုပုဟ် ၃ စွေက် အခိင်ဗတံ ဒစာံနာဍဳ ကဵု ၅၅ မိနေတ်ဂှ် နကဵုအာယုက်အိုတ် လမျီုတိတ်အာ ၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ် ပ္ဍဲသ္ၚိညး အရာပ်ဓရိုက်ထဝါဲ ကွာန်ကၟာဝက်ရ
ဝှုက်ဗောက် (အၚ်္ဂလိက်
Facebook) နကဵုယၟုကမ္မဏဳ Facebok
NASDAQ
FB) ဝွံ ဒှ် အဆက်စလောအ် ပရေင်မၞိဟ် နကဵုအန်လာင်တုဲ မုက်လိက်ဝေပ်သာ်ဂှ် မၞိဟ်အလုံမွဲဂၠးတိ မလုပ်ဗဵု ပါလုပ်ဂၠိုင်အိုတ်ရ
အကံက်မုက်လိက် မချဳဓရာင်ဒၟံင် သီုဖအိုတ် နွံၜိုတ် ၜါအသံင်္ဃဲ (၂
၀၀၀)[၁]တုဲ ဇၟာပ်ဇၟာပ်တ္ၚဲ မုက်လိက်တၟိ တိုန်ဒၟံင် ၜိုတ် ၂၅၀
၀၀၀ ဒှ်ရ
ယၟုမ္ဂး ဝှုက်ဗော်Facebook ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုအခိုက်လိက် ကွးဘာတက္ကသိုလ်အမေရိကာန် မစုတ်လဝ် ဗီုရုပ်ကွးဘာတအ် ကေုာံ ပရူတင်ဂၞင်ပူဂိုလ်တအ် သွက်ဂွံ ကေတ်အဆက်ရေင်သကအ်လောဲသွာရ
ယဝ်ကၠာဲဘာသာတပ်တပ်မ္ဂး (Face မဂွံအဓိပ္ပါယ် မုက်
book မဂွံအဓိပ္ပါယ် လိက်) လိက်မနွံကဵု မုက်ရုပ်မၞိဟ်
ဝှုက်ဗောက်ဂှ် မၞိဟ်တအ် ဗွဲမဂၠိုင် စကာနဒဒှ် သွက်ဂွံပတိုန်ဗီုရုပ် ချဳဓရာင်ဇကုဂၠိုင် ကုရဲဇကုရ
မွဲမွဲတ္ၚဲဂှ် ဗီုရုပ်တိုန်ဒၟံင် ပ္ဍဲဝှုက်ဗောက် ၜိုတ် ၁၄ ပြကောဋိကိုဋ် ဒှ်[၂]တုဲ မဒှ်မုက်လိက် မၞိဟ်မစကာ မၞိဟ်မတိုန်ဗဵုဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်ရ
ဝှုက်ဗောက် ဂှ် မာရ်က် ဇြုက်ကေရ်ဗုက် (Mark Zuckerberg) ခၞံကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ သၞာံ ၂၀၀၄ အခိင်ညးတေအ် မတိုန်ဒၟံင် တက္ကသိုလ်ဟာရ်ဝါဒ် (Harvard)ရ
ကရောမ်ညးတေအ်ဂှ် အေန်ဒရေဝ် မက်ကောလ်လုမ် (Andrew McCollum) ကေုာံ အိဒုရ်ဒဝ် သဝေရိန် (Eduardo Saverin)တအ် ဗိုင်ပါလုပ်လဝ်ကီုရ
စကိုပ်ကၠာဂှ် ကွးဘာတက္ကသိုလ် ကေုာံ ကဝ်လိက် မလုပ် နကဵုအဳမေလ် ဘာဟေင် စကာဂွံရ
စနူဂှ်တုဲ ဝှုက်ဗောက်ဂှ် လုပ်ဂွံအာ ဇၟာပ်မၞိဟ်ရ
အဆက်စလောအ်လဵု ဇကုမိက်ဂွံပါလုပ်ဂှ် မၞိဟ်တအ် ရုဲစှ်ကေတ်တ်ရ
မၞိဟ်တအ် ရုဲစှ်ကေတ်တ် ညးလဵု အခေါင်ဗဵုမုက်လိက်ဇကုဂွံ
မုက်လိက်ညးဂှ် လုပ်စိုပ် ပ္ဍဲမုက်လိက်ဇကုဂွံရ
တုဲပၠန် ပ္ဍဲလိက်ညးတၞဟ်မပတိုန်လဝ်ဂှ် ဇကုမိက်ဂွံချူ ပတိုန်ဂလာန်လေဝ် ချူပတိုန်ဂလာန်ဂွံကီုရ
ပ္ဍဲဝှုက်ဗောက်ဂှ် မၞိဟ်တအ် ရုဲစှ်ကေတ် အပ်ပလိက်ကေရှေန် ဇကုမဒးစိုပ် စပ်ကဵုဝေင်ဂေမ်
ရုပ်ဒမျိုင်တအ်ဒှ်တမ်ရ
စတမ်နူဂိတုဨပြဳ သၞာံ ၂၀၀၈ ဂှ်တုဲ ဓရီုဆာတ် ရေင်သကအ် ပ္ဍဲဝှုက်ဗောက်လေဝ် ဂွံကၠုင်ကီုရ
လၟုဟ်မ္ဂး နကဵုဝှုက်ဗောက်ဂှ် ဓရီုကျာ ကော်ဖုင်နကဵုရမ္သာင်သၟးကီု သီုကဵု ကော်ဗဳဒဳယောလေဝ် ဂွံကီုရ
ဝှုက်ဗောက်ဂှ် ဒှ်မုက်လိက် မၞိဟ်မစကာ လုပ်ဗဵုဂၠိုင်အိုတ်[၃
မွဲမွဲဂိတုမ္ဂး ဗီုရုပ် ၂
၅ အသံင်္ဃဲပြင်င်ဂှ် ပတိုန်တြးဒၟံင် ပ္ဍဲဝှုက်ဗောက်ရ
တုဲပၠန် ဝှုက်ဗောက်ဂှ် ဒှ်မုက်လိက် မဒးဒုင်ကၟာတ်လဒဵုဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲကဵုဒၞာဲကမၠောန်ဂမၠိုင်ရ
ဝှုက်ဗောက်ဂှ် ဆိင်ကေတ်မ္ဂး နွံကဵု ၚုဟ်မးဗွဝ်ဖျာ ၜိုတ် ၅၀၀ အသံင်္ဃဲ ဒဝ်လာအမေရိကာန်[၆
ယျာဟူ (Yahoo) ကီု သီုကဵု မိခရဝ်သပ်တ် (Microsoft) မိက်ဂွံရာန်ကေတ်ဒၟံင် ဝှုက်ဗောက်ကီုလေဝ် မာရ်က် ဇြုက်ကေရ်ဗုက် ညးတေအ် ဟွံသွံရ
မိခရဝ်သပ်တ် ရာန်ဂွံအာ ကမ္မဏဳမွဲကရေက်ဍောတ်ကီုရ
စတမ်နူ ဂိတုမေ ၁၂
၂၀၁၂ ဂှ်တုဲ ဝှုက်ဗောက်ဂှ် ဒှ်အာ ကမ္မဏဳ နကဵုရှလ်ယျာတုဲ ဇၟာပ်မၞိဟ် လုပ်ရာန်ကေတ်ရှလ်ယျာဝှုက်ဗောက် ပ္ဍဲကဵု ရှလ်ယျာအမေရိကာန်ဂွံမာန်ရ
ကၠောန်ဂကောံဝှုက်ဗောက်ဂှ် ဟိုတ်နူ မဒှ်အရာသက်ကုၚုဟ်မးတုဲ မၞိဟ်တအ် ကၠောန် အကံက်ဂကောံဝှုက်ဗောက်တုဲ ဆက်စၠောအ် ရေင်သကအ်အိုတ်ရ
နကဵုဂကောံဗီုဏအ်ဂှ် ပလံင်ဗစိုပ်ပရိုင် ဗွဲမပြးမာန်တုဲ ပရးဝါဒပရူမွဲမွဲလေဝ် ဂွံပြဟ်ကွေဟ်ဟ်ကီုရ
နကဵုဝှုက်ဗောက်ဂှ် ဖန်ဇန်ကဵု ပရေင်ဆက်စၠောအ် အရာမွဲကုမွဲဂွံ ဗွဲမလောဲသွာတုဲ ၜိုတ်ပၟိက်ဆန္ဒမၞိဟ်တအ် မနွံဂှ် ဝှုက်ဗောက်ပါလုပ် ရနုက်ဗပေင်ကဵုရ
ဝှုက်ဗောက်ဂှ် နူကဵုစတေအ်ဂှ် ဒဒှ်ရ နကဵုမုက်လိက်ဝှုက်ဗောက်ဂှ် ချူပရး ဟီုဂး ဂလာန်မရုန်မဵု ဂလာန်မဗျုတ်ပဒေက် ညးတၞဟ်ဟွံဂွံတုဲ ပ္ဍဲဂှ်ပၠန် မဒက်ဂကောံမရုန်မဵု သွက်ဂွံချူ ပရူဂကူမၞိဟ်မွဲမွဲပရေအ်ဟွံဂွံရ
၉] ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ဝှုက်ဗောက် ဗွဲမရီုဂပ် စိုပ်တရဴဂှ် ရပ်စပ် ပ္ဍဲအရာဏအ် ဟွံမာန်ရ
၈] မၞိဟ်အဓိက ကေုာံ မၞိဟ်မခၞံဗဒှ်ဝှုက်ဗောက် မာရ်က် ဇြုက်ကေရ်ဗုက် ဒးဒုင်သၟာန် ကုကောန်ဂရေက် အမေရိကာန် ဒဒှ်ရ ဝှုက်ဗောက် ဒှ်အရာအဓိက သွက်ဂွံဆဝ်မ္ၚုဟ် ပ္ဍဲအရာမဂစိုတ်ပဠက်ဂကူရဝ်ဟေန်ဂျာ ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာရ
၁၀] ဝှုက်ဗောက် ဒးဒုင်ပါ်ပါဲ နကဵုလပါ်နာနာသာ်ရ
ပၞောဝ်တအ်ဂှ် ဗီုရုပ် မပတိုန်လဝ် လတူဝှုက်ဗောက်တအ်ဂှ် ညးဂှ်ကလိဂွံ အခေါင်ပိုင်ပြဳရောတအ် ဒှ်တမ်ရ
စပ်ကဵု ကိစ္စအခေါင်ပိုင်ပြဳဏအ်ဂှ် ဥပဒေ မွဲဍုင်ကဵုမွဲဍုင် ဟွံတုပ်ရေင်သကအ်တုဲ ကမ္မဏဳဝှုက်ဗောက်ဂှ် နွံပ္ဍဲဍုင်အမေရိကာန်တုဲ သၞောဝ်ဥပဒေ နူဍုင်မပ္တံကဵု ယူရောပ်တအ်ဂှ် ဟွံဆက်စပ် ကုကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ဗီုရုပ် မဒစဵုဒစး ကုသၞောဝ်ဥပဒေ မပ္တံကဵု ဗီုရုပ် အင်္ဂလိင်ကောန်ၚာ်
ဗီုရုပ်မရုန်မဵု မစိုပ်အာ လတူဝှုက်ဗောက်တအ်ဂှ် ဝှုက်ဗောက် သီုဟွံပလီုမွဲသာ် ကဵုပြးဒၟံင် လတူလာင်ဂှ်ရ
၁၁] ဝှုက်ဗောက် ကေုာံ သကအ်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မွဲစွံ ကုဝှုက်ဗောက်တအ် ပံင်တောဲတုဲ အောပ်မင်ရံင်ဒၟံင် မုညးတၞဟ်မလုပ်ဗဵု ပ္ဍဲကဵု ဝပ်သာ်တအ်ရ
ဥပမာ မၞိဟ်မွဲ နကဵုသမာတ်ဖုင်ဇကု ဇကုလုပ်ဂၠာဲ ပရူကပေါတ်မွဲမွဲ ဟီုထောအ်ရ ဇကုဂၠာဲကျောဝ်ဒၞပ်မ္ဂး တင်ဂၞင်ဇကု မလုပ်ဂၠာဲဒၞပ်ဂှ် (နူကဵု အာပ် Apps မွဲကဆံင်) ဝှုက်ဗောက်ကၠတ်ကေတ်တုဲ ပ္ဍဲမုက်ဝှုက်ဗောက်ဇကု အကြီုဒၞပ်
ဒၞပ်လဵု ၚုဟ်မူစိ
ဖျေဟ်လဝ်ၚုဟ် ဗီုလဵုဂှ် မံက်တိတ်ကၠုင်ရ
ဆ နူကမ္မဏဳဒၞပ် မကဵုလဝ်လှုဲ ကုဝှုက်ဗောက်ဟေင် အကြီုမံက်ကၠုင် ပ္ဍဲမုက်ဝှုက်ဗောက်ဇကုရ
ဟိုတ်သာ်ဂှ်ရ ဝှုက်ဗောက်ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲ မၞိဟ်မစကာဂၠိုင်တုဲ ကမ္မဏဳ ဟွံကဵုလှုဲ ကုဝှုက်ဗောက်မ္ဂး ဇကုဟွံဒှ်ကမၠောန်ဂှ် ဝှုက်ဗောက်ဂှ် ဒှ်အာ စက်ဇြောတ်လှုဲ နူကဵုကမ္မဏဳမပတိတ်ကပေါတ်တအ်မွဲရ
၁၂][၁၃][၁၄][၁၅][၁၆][၁၇][၁၈][၁၉][၂၀][၂၁][၂၂][၂၃][၂၄][၂၅][၂၆][၂၇][၂၈] ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၂ တၠရှလ်ယျာ ပ္ဍဲကမ္မဏဳဝှုက်ဗောက် သၟေဟ် ၃၀ ဂှ် ဒှ်ကောန်ကမၠောန် ဝှုက်ဗောက်ဂမၠိုင်ရ
ပ္ဍဲမၞိဟ်ပကင်ရင် အဓိကတအ်ဂှ် ဒှ် Chris Cox (Chief Product Officer
Sandberg (Chief Operation Officer
Zuckerberg (Chairman and Chief Executive Officer
David Wehner (Chief Financial Officer) ကေုာံ Elliot Schrage (Public Relations Head) တအ်ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၁ ဂိတုဨပြဳဂှ် ပ္ဍဲကမ္မဏဳဝှုက်ဗောက်ဂှ် သၟာကမၠောန် သီုဖအိုတ် နွံ ၇၀၀၀ ပြင်တုဲ ရုင်နွံပ္ဍဲဍုင် ၁၅ ဍုင်ရ
ဝှုက်ဗောက်ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲ မကၠောန်ကမၠောန်ခိုဟ်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ် မရနုက်ကဵု ၃ ရ
အဓိက ပၞောက်သြန်လုပ် ဝှုက်ဗောက်ဂှ် ဒှ်ကမၠောန်အကြီုရ
သၞာံ ၂၀၁၄ ဂှ် သြန်လုပ် ဝှုက်ဗောက် စိုပ်အာ စဵုကဵု သြန်ဒဝ်လာအမေရိကာန် ၁၂
၄၆၆ ပြကောဋိကိုဋ်ရ
၂၀၁၁ လပါ်စဂှ် ဂအုပ်ရုင်ဝှုက်ဗောက်ဂှ် ညးတအ် ပြံင်ဏာ ဇရေင် မေန်လဝ် ပက် (Menlo Park) ပ္ဍဲခါလဳဝှောနဳယျာ (California) ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်ရ
သွက်မၞိဟ်မစကာ ဝှုက်ဗောက် မ္ၚးဍုင်အမေရိကာန် ကဵု ကနေဒါဂှ် ညးပံက်လဝ် ဆပ်ရုင် ပ္ဍဲဍုင်ဒါပ်ပလေန် ဍုင်အာင်ယျာလာန် "Facebook Ireland Limited" ရ
သၞာံ ၂၀၁၀ ဂှ် ဝှုက်ဗောက်ပံက်ရုင်ညး မရနုက်ကဵုပန် ပ္ဍဲအိန္ဒိယ ဟာ်ဒရာဘာတ် (Hyderabad) တုဲ မဒှ်ရုင် ပ္ဍဲအာရှကၠာအိုတ်ရ
ဟိုတ်နူ မၞိဟ်စကာဂၠိုင် စိုပ်အာ စဵုကဵု ၇၅၀ ပြကောဋိကိုဋ်တုဲ ရုင်ပ္ဍဲဟာဒရာဘာတ်ဂှ် သီုဇၞော်ပတိုန် နဒဒှ် ရုင်မဂိုင်တင်ဂၞင်ဒါတာဂမၠိုင်ကီုရ
သၞာံ ၂၀၁၇ ဂှ် ဝှုက်ဗောက်ပံက် ရုင်ဗဟဵုလာန်ဒါန် ပ္ဍဲကဵု ဖိတ်ဇြရဝ်ဗဳယျာ (Fitzrovia) မွဲရ
ဂအုပ်ရုင် ဝှုက်ဗောက် မ္ၚးဍုင်အမေရိကာန်ဂှ်
ဂကောံစေတၞာ------------မေတ္တာဍာ်ကၞေဟ် ရှ်ေသှ်ေရုမ်ဂပ်-------------ဂၠံင်တပ်ညးကွာ် သ္ၚေဝ်ဂၠိပ်သ္ၚောဲတၟး-------မိင်ကၠးမတ်မၠာ် ဂကောံဏအ်--------------ရန်တၟအ်ခိုဟ်သီုဆာ်
ဂကောံမေတ္တာ-----------စေတၞာဍာ်ကၞေဟ် ချူကှ်ေပံင်ဖက်----------တက်ဖျေဟ်ဒဳဇြာင် ရမျာင်ညဳသာ------------ပြာထာအိုန်ဠာင် စေတၞာဏအ်------------ဟွံယှအ်မွဲရမျာင်
ကဗျဂၠိုင်နာ--------------ရာပၟိက်ဍာ်ကၞေဟ် ချူကှ်ေဗပေင်-----------ဟွံပၠေင်အတ္တ သၞညးဝေင်ပါဲ------------ဆာဲအရထ ဍာ်ကၞေဟ်ဏအ်---------လအ်သ္ၚောဲညးဆက်ခ
ဇၞူဟဒယ (ကအ်လှိုၚ် / ဒေသရေဝ် သၠုၚ်ကျာ) ပ္ဍဲကဝ်ဒမၠု ဗရုဂိသ္ကေဝ် ပၠေင်ကၠိအရီု ညံင်တဟင်ဒြာဲ ဗက်ဂၠာဲဟဍင် တဟင်ဟဍင် တဟင်ဟဍင် ဂၠာဲထပ်ဟဍင်
လ္ဒောဝ်သြဃၜဳ ဟဳဟၟဲသၞေဟ်သြင် ကြင်ကြောဝ်မံင်ဂှ် ဒှ်ကရုဏာ ပ္တံပါရမဳ ဂၠာဲနဲဟံင်ပြိုက် တြုံပြဲကၞောတ်လိုက် ဂွံဒှ်ကျာ်တြဲ
ဓရ်သစ္စပန် လးဒဒန်သၠဲ သတ်ပါရမဳ ကၠုင်နိဿဲက္လင် ဂၠံင်မဂ္ဂင်ဆာဲ လှာဲဘွအရဳ ဂၠိုင်နူမဗြဲ ဒ္တဲစၠောံဏာသြင်
အယုသင်္ခါရ လလောင်တြးအဵု ထေရ်အာနန်အဴ စံင်တူလ္ၚုလ္ၚန် ကျာ်လောန်စဴတုဲ နဲတိုက်ဒမၠု လ္ၚုလိုက်သွဝ်ဗြီု သီုယာံကြင်ကြောဝ်
အဲကျာ်စဴတုဲ စၞးအဲကျာ်ရ အဘိဓရ်သၠဲ ဝိနဲ သုတ်ဂှ် ဒှ်အ္စာကောန်တံ တၟံသတ်ပ္ဍဲလိုက် စၞးအဲကျာ်ရန် နိဿဲအာညိအာနန်
အသံပါင် ရမျာင်တၠ(ကွာန်အနေင်) လက်သဏ်မိတ်ခိုဟ် ဒးကၠိုဟ်လဝ်ကၠာ သဒ္ဓါပေင်ရ သုတပေင်အာ စာဂသၠးပွး စဳကၠးကဵုဏာ ဝဳရိယ ဂ္စာန်ရဟွံလၞုဟ်အာ
သတိပေင်ဂှ် ဒှ်မိတ်ခိုဟ်ကၠာ သမာဓိပၠန် စိုတ်တန်ကြန်အာ တီကေတ်ဟိုတ်ဖဵု နွံကဵုပညာ ဒ္စာံသာ်ဂှ် ဒှ်မိတ်ခိုဟ်မဟာ
မိတ်ခိုဟ်ဂွံဗ္ဒာဲ ဘဝဆာဲပၠန် ဟိုတ်မိတ်ခိုဟ်ရ တသိုခ်ဨကန် ဟွံခိုဟ်ဝေင်ပါဲ ဇၟာပ်ဒၞာဲခိုဟ်သန် သွက်ဘဝ ဒးဗ္ဒမိတ်ခိုဟ်ပၠန်
ဝန္ဒနာ (ဘာကွာန်လှာ
ဍုင်လ္ဂုင်) ညးသပ္ပရိုဟ် အိုဟ်တၟိုဟ်မိပ်စိုတ် ကျာ်တြဲဂမၠိုင် ထိုင်သးဟွံအိုတ် ခၟဳအရှန်ပြဲ ရိုဟ်တ္ၚဲဒးစိုတ် ဂိတုက္ထိုန် ဍိုက်ပေင်ကွိုန်ဟီုၜိုတ်
ဂွံကဵုဒါန်က္ဍင် ဘိက္ခုသင်ပြဲ ညံင်ဗြဲဂူရတ် ပြာကတ်ရိုဟ်တ္ၚဲ ဒါန်ပြဲတၟေင်ဆဵု ဂွံကဵုညးအဲ ဇၟာပ်သတ်စုင် ဂွံဒုင်စဖိုလ်ပြဲ
ဖိုလ်ဇၞော်မဟာ အာနိသံသာ ဒါန်ဟွံတုပ်ကၠာ ဒါန်သ္ၚာသေင်ဟာ ဒါန်သ္ၚာဝွံဍာံ မွဲသၞာံမွဲဝါ ဒါန်ပြဲတၟေင် က္ထိုန်ပေင်ကျာ်တွံကၠာ
ညးတၠဒါန်တွဵု မုဖိုလ်စသိုင် ဘွဗၠးၜးဂှ် ပြဟ်ပြဟ်ဂွံပိုင် ပးဒၞက်တိတ်ဗၠး ညးပ္လီုဟွံကၟိုင် ပၟိက်စိုတ်ဟေင် ဍိုက်ပေင်ဂွံစသိုင်
ဂၠးအကးရ
သ္ပဂတဵုတၟအ် ဒ်ဵုသိန္နရာဇ် အာတ်သ္ပကၞေဟ်လအ် ဍာ်မှာသၟိတ်က္ဍင် သ္ပမှင်ရန်တၟအ် ဖိုလ်က္ထိုန်ဝွံ အိုတ်ဟွံမာန်ရဲတအ်
မၞိဟ်တြုံဗြဴဆာန် ကဵုဒါန်က္ထိုန်ဟေင် ဨဟိဘိက္ခု မုချတြုံတၟေင် မဟလ္လတာ ကညာဂွံသေင် သ္ၚာက္ထိုန်ဂါံ အလာံအရှန်တၟေင်
ရာမည ပရဟိတမန်
သၟာမင်မွဲဥဒျာန်ဂှ် မင်မွဲဗဵုသ္ၚဳတဴ ပ္ကဴမွဲဍောင်ဓရ်ဟွံသေင် မင်မွဲဗဵုသ္ၚဳတဴ အလုံမွဲကၠအ်ပ္ကဴမွဲရ
အ္စာဟီုဂှ်လေဝ် ဒှ်ညးမင်မွဲဗဵုသ္ၚဳတဴ ကွးမွဲဓရ်ဟွံသေင် ဒှ်ညးမင်မွဲဗဵုသ္ၚဳတဴ အလုံကွးသီုဖအိုတ်ရ
ဒှ်ညးမပၠေံထောံ ဂၠံင်တရဴကွးဟွံသေင် ဒှ်ညးမဖံက်ပထောင် ကဵု ဂၠံင်တရဴသွက်ကွးတံဂွံကွာ်ဟေင်ရ
ဒှ်ညးမသ္ကုတ်ပ္ကဝ်ကၠေံ ဒဒန်သွက်ကွးတအ်ဂွံကၠောံဟွံသေင်
ဒှ်ညးမလးဗၠးကဵု ဒဒန်သွက်ကွးတအ်ဂွံကၠောံဟေင်ရ
ဒှ်ညးမဝးပ္ကဝ်ကၠေံ တၞံပ္ကဴဟွံသေင် ဒှ်ညးမတဵုလွဳ တၞံပ္ကဴဟေင်ရ
ရီုမန် (ကအ်သိုခ်) တ္ၚဲဏံဇၟာပ်ဌာန် ရးမန်ပိုယ်ကၠာ ရံင်အာကဵုသၟတ် တ္ၚဲဏံမ္ဂး ထေက်ကဵုအမ်သဝ်ကွေံရ
မုဟိုတ်ရောဟီုတှ်ေ ရတ်ပိုယ်မစွံလဝ်ၚုဟ်မးဂှ် ဒှ်ကပေါတ်လှာဲကဵု ယက်ပရအ်အိုတ်ယျ ဒှ်အာခေတ် ရတ်လှာဲကဵုချေံအိုတ်ရ
လၟုဟ်ဏံဂှ် မိမကဵုကောန်ဂှ် ဒှ်မွဲဂၞန် ကောန်ဍုင်ကွာန်ကဵုအလဵုသဳဂှ် ဒှ်ဒွန် ကိုန်ဇာတာဏံ ထေက်ကဵုဒးသ္အးကၠေံရ
သ္ၚိပရပၠန် ဗ္ကန်တၞးဘိင် စကာတက်ကျာ ဟီုဏာယက်ဂၠိင် ဆဵုညာတ်ညးသ္ကံ ဆက်မိပ်ကဵုတၞိင် အိုတ်ကၞောတ်ထံင်ပၟတ်ဂွံမိင်
သၟတ်ပိုယ်တအ်ဂှ် လိက်ပတ်ပညာ စကာရပ်အောန် ကၟောန်ကၠုင်ဝိဝိင် ထိင်စိုတ်ဟွံမာန် ဂ္စါန်ကၠုင်ပါပ လောကဏံဂှ် ဗီုလဵုရော
သၟတ်
ဇာရဳ (ဝါကွဴ) ယွံသဟာဲတအ်----------ဗန်ကအ်တံင်တဲ ပိုဲကၠင်ကအ်ဂး------------ဒးကၠုင်ညးအဲ ကၠုင်လေဝ်သ္ကံရဲ----------ပ္ဍဲဝိုင်မေရဲ ကၠုင်သုင်ရ----------------လ္ပဝိဝိင်ညိရဲ
အရက်ဍာ်ပုင်------------ပိုဲသုင်သူရာ ကၠောန်ဂွံနင်စုင်---------သွက်ဂွံသုင်ကၠာ ဟွံဖေက်မိမ-------------ဂြိပ်ဂစာန်အာ ကၠောန်ဂွံသြန်-----------ဨကန်သုင်ညဳသာ
ကောန်ဗြဴဝိုတ်တၠိင်-----ဝိဝိင်အရက် မိပ်ပ္ဍဲလိုက်ပၠန်----------ယောန်သုင်အရက် အရက်ဍာ်ဂျိ------------ဂွံညိကွာ်မြက် ဗ္ၜူတုဲဇိက်---------------ညးကော်အိက်အရက်
ကော်ရဲတက်ဝိုင်-------အီဂြိုင်မိပ်မံင် တ္ၚဲတၟးတိုန်သုင်--------ပေင်ဍုင်ဗ္ၜူဂံင် မိပ်ကဵုအရက်-----------ဗက်ရဲရပ်လံင် ညိဟွံဂွ------------------ဝိုတ်ဘွတုဲထံင်
ဝိုင်စဳမွဲအံင်--------------ကြဴမံင်သေင်ဟာ ဗ္ၜူဝိဝိင်ရ----------------ဒှ်သၞဆဵုအာ စိုပ်သ္ၚိညးလက်---------ဗက်ဒေါန်ဟီုဏာ ဟွံက္လင်မွဲ----------------ဂြဲဂြက်ညးသ္ကံကၠာ
လုပ်ဝိုင်စသုင်----------ၜုင်တက်ညးကၠာ သုင်ဒးတုဲဗက်---------အရက်သူရာ စိုပ်ရုင်သ္ၚိထံင်---------ဆဵုမံင်ဟွံသာ စိုတ်ယုတ်မာ----------မိစ္ဆာကၠောန်ဒးအာ
ရာမည ပရဟိတမန်
ဘာကအ်ရဲ ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ရဲ
ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင် (တကအ်ခၟိုင်
သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်လုပ်ဒဂိုန် ခမဳ ၁
ထပိုယ် ၂ ဇကု
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တစန္ဒိမာ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၄၉
ဝှ် ၂၉
ကွာန်ကုန်တာ(အၚ်္ဂလိက်
Koontar
ထန်းပင်ကုန်းရွာ) အၚ်္ဂလိက်
Htanpinkone) ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
ဂကောံကွာန်ဖမ်ဖက်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၆၁
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဖမ်ဖက် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၀၀၀
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၁၆၆ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၂၁၆၆ တၠရ
ကုန်ယာပ်(အၚ်္ဂလိက်
Kunhtayan
ကွမ်ထရန်)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ဂကောံကွာန်ကြုက်ပိ
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၃၈
၁] အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကြုက်ပိဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၃၀၁၇
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၆၃၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၆၆၅၁ တၠရ
ဘာကျာ်ဂၞု ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်မှိင်ဂနိင်
ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
တွဵုရးဍုင်မန်
အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သၞာံ ၂၀၂၁ ဂှ် နွံ ခမဳ ၂ ဇကု
ထပိုယ် ၁ ဇကု
သၞာံ ၂၀၂၁ သင်မလုပ်ဒဂိုန် နွံ ခမဳ ၂ ဇကု
ထပိုယ် ၁ ဇကု
သၞာံ ၂၀၂၅ (၁၃၈၆) သင်မလုပ်ဒဂိုန် ခမဳ ၂ ဇကု
၁] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တညေယျ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၇၀
ဝှ် ၄၅
Sesbania aculeata (Willd
Pers
1807 တၞံကလိ (အၚ်္ဂလိက်
Danchi
Burmese
ညံပင်) နကဵုယၟုသိပ္ပံ မကော်စ (Sesbania bispinosa
Sesbania aculeata ဝွံ ဒှ်တၞံဍောတ်တ် မလုပ်လၟိဟ်တၞောဝ်ဗဳဇ တၞံ Sesbania ရ
ယၟုသိပ္ပံ Sesbania ဂှ် ကၠုင်် နူအရေဝ်အာရာပ် Siesaban "سيسبان
ယၟုမကော်စ ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး ဗီုအင််္ဂလိက် ကော်စ danchi
dunchi
dhaincha
canicha
prickly sesban
Jantar"" ဟွံသေင််မ္ဂး spiny sesbania
နကဵုဘာသာဗဳယေတ်နာမ်မ္ဂး ကော်စ điên đi n gai ဟွံသေင််မ္ဂး đi n thanh gaiတုဲ နကဵုဘာသာခမေန်မ္ဂး ကော်စ ရ
ပ္ဍဲကဵုလဟီုမန်မ္ဂး ဟီုစ တၞံအလိ လ္ၚဵုတၞံကလိ ရ
ရံင််ကဵုယၟုကွာန် မၞုံပ္ဍဲပွိုင််ဍုင််မုဟ်ဍုင်် ဝါကလိ တုဲ ယၟုနူတမ် ကလိ ဒှ်မာန်ရ
တမ်မူလ တၞံကလိ ဝွံ နူကဵုအာရှ ကေုာံ အဖရိက သၟဝ်ကျာ ဗွဲတၟေင်် ဒၞာဲမဒေသမဍုက်ဍေက်ရ
နူကဵုအဖရိကဂှ် စိုပ်အာ အမေရိက
ပ္ဍဲတိဖ္ဍုင််ဂှ် ဍေဟ်တအ်တိုန်မာန်ရ
ပ္ဍဲဍုင််မန်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲတိအကြာဝါ ဒၞာဲတိဍာ်ဖ္ဍုင််ကီု သီုကဵု ဒၞာဲတိပတေက်ကီုရ
တၞံကလိဂှ် ဒှ်တၞံမတိုန်ရိုဟ်ဒဒှ်သၞာံတုဲ တိုန်သၠုင်် စဵုကဵု ထပှ်မဳတာမာန်ရ
ဆဂး ဗွဲမဂၠိုင်် ဂွံဆဵုကေတ် တၞံဍေဟ် နွံသမၠုင််အကြာ မွဲ ကဵု ၜါမဳတာဟေင််ရဂၠိုင််
တၞံဍေဟ်ဂှ် တိုန်ပၠောဝ်ဒၟံင််တုဲ တၞးဍေဟ်ဂှ် ဒှ်ဗီုပြင်် လ္ၚောဝ်ဇၟန်ကဝါန် (paripinnate)တုဲ နွံကဵု ပ္ကဴအသာ်ဍာ်မိတ်ရ
၁] တၞံကလိဝွံ စကာဂွံ ဗွဲမဂၠိုင််ကဵုဒၞာဲရ
ပ္ကဴဍေဟ် အသာ်ဍာ်မိတ်ဂှ် နဒဒှ်သၞေဝ်မွဲ ပ္ဍဲဍုင််အာရှဒိုဟ်အဂၞဲဂမၠိုင်် စဒၟံင််ရ
ပ္ကဴဍေဟ်ဂှ် တုပ်ညံင််ကဴလာံသု ဆဂး ဍောင််ဍေဟ်ဍောတ်
တၞးဍေဟ်ၜတ်တ်ဂှ် ဂကူမန်
ဗဳယေတ်နာမ်တအ် စနဒဒှ်ကၞပ်
ကဝေက် သီုဍုန်စရ
၁]ဘာ(အၚ်္ဂလိက်
school
monastery
Burmese
ကျောင်း) ဂှ် ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် ပ္ဍဲမန် နွံၜါသာ်ရ
ဘာလကျာ် ကဵု ဘာဗ္တောန်လိက် (ဝါ)ဘာအလဵုအသဳ ဒၞာဲသီုၜါဂှ် ဒှ်ဒတန် အဓိက သွက်ဂကောံမၞိဟ် မဂွံစဳကၠး
မဂွံလ္ၚတ်ဗ္တောန်
မယေန်သၞာင်ရ
ဘာ ကၠုင်နူသံသကြိုတ် ဗိဟာရ/ဝိဟာရ မဂွံအဓိပ္ပါယ်တမ် သ္ၚိ/ဇၞူ မၞုံဒၞာဲ မသ္ၚောဲခြာ ဗွဲတၟေင် မရန်တၟအ် ဒၞာဲခမဳတအ် မပဒတဴ ပ္ဍဲအခိင်ဗြဲ
မအရေဝ် ဝိဟာရ ဝွံ ပ္ဍဲလိက်ဘာသာတၞဟ် နူအိန္ဒိယ မပ္တံ ကုအဇိဝိက
ဟိန္ဒူ
ဇိန်တအ်လေဝ် မဂွံဆဵုကေတ်ကီုရ
သီုဖအိုတ်ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဇၞူ သွက်ခမဳ/ရသိတအ် မဂွံဇူ ပ္ဍဲအခိင်ဗြဲ ဖအိုတ်ရ
တွဵုရးဗိဟာရ် (Bihar) မဒုင်သဇိုင် ဍုင်ဗိဟာရ်ဂှ် မၞုံ ပ္ဍဲအိန္ဒိယဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဍုင်ဘာရ
ပ္ဍဲလိက်မန် မဂွံဆဵုကေတ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲလိက်တၟအ်ကျာ်ဖြပထုံ နူကဵု အေဒဳ (၆) ဗွဝ်ကၠံတေအ်ရ
ပ္ဍဲလိက်တၟအ်ဂှ် ကျာက် ဝိဟာရ် ( ) တံဗြာဝ် ဗိဟာရ် ပ္ဍဲတၟအ်မွဲမဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ဝိဟာရ် သီု ဗိဟာရ် ရ
လိက်မန် ပ္ဍဲ၁၂ ဗွဝ်ကၠံ ပ္ဍဲလိက်တၟအ်ပရူသၟိင်/ယှိုဲသဳခုင်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ဗိဟာရ် ယင်ဂုံဤဂုံလောင် မလၞောမ်သီလ် ဍေယ်ကာလ သတြုဗုံရူက်ဂေါး ပ္လိည်မသက်(ကု)တာဝ် ဟန်ဗိဟာရ်ကုံကုံ
နဝိရ် ဂၞသၟိင်ၐ
ြီတြိဘုဝနာဒိတျဓမၟရာဇ ဂေါး
ဍေးသ္စောဝ်တူန် ဍေယ်ဗိဟာရ်ကုံကုံ (12th AD
လိက်တၟအ်ပရူသၟိင်/ယှိုယ်သဳခုံ
ဂ ၅၄ - ဃ ၂) ရ
လိက်မန် ပ္ဍဲ ၁၅ ဗွဝ်ကၠံ ခေတ်ဟံသာဝတဳ (သၟိင်ဓမ္မစေတဳ) ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ဗဟာ ဗဟာမွဲလေရ် ထးစဟ်တရဴ (15th AD
လိက်တၟအ် ကော့မှူး စပဂံကျောင်းကျောက်စာ) ရ
အရာပ် ဗၟာမကော် ဗဟန်း မၞုံဇိုင်စေတဳကျာ်လ္ဂုင် ဂှ် ကၠုင်နူ အရေဝ်မန် ဗဟာ မဂွံအဓိပ္ပါယ် အရာပ်ဘာ
အရာပ်ဝွံ စကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲအေဒဳ ၁၅ ဗွဝ်ကၠံ ပ္ဍဲခေတ် တၠညးမိစောဗု ကေုာံ ဓမာန်ညး သၟိင်ဓမ္မစေတဳ ဟီုဂွံရ
ဗ မဒှ်ဗျဉ် ဒုတိယတုဲ ဟ လက္ကရဴဂှ်ကီု သွဵုအာ မပံင်ကဵု ဟ ဂှ်ကီု ဒးပတိတ် ရမ္သာင်ဒုတိယကီုတုဲ ဗဟာ ဂှ် ဒးပတိတ် (ဗဟေဝ်/ဗသ္ၚာ) ရမ္သာင်ဒုတိယကီုရ
ပ္ဍဲၜိုတ် ၁၆ ဗွဝ်ကၠံ ဂှ် ဗဟာ/ဗဟေဝ် ဂှ် ပ္တိတ် ရမ္သာင်မွဲတုဲ ဒှ်အာ ဘာ ရ
ကမိန်ခလွာဍုင်မွန်
ကမိန်ခန်လွာဍုင်ဗမာ
မဂိုဝ်တဴ အရံင်လျး စေတဳထဝ် ဂေါဟ်ပတ်တမာရုပ်ထဝ်
ဇြပ်ထဝ်
ဘာထဝ်
တ္ၜန်တ္ၜောဲတဴ ကောံကု အရိယသင် မစိုန်သ္ကီုဓူရၜါ
သာသနာတိလ မနွံပိုန်ကျာ်တြဲ မရာင်ဆာဲတဴ ဗွဲမလောန် က္တိုဝ်ဒသ်ရ
16th AD လိက်ခၞိင်သၟိင် ဘုရင့်နောင် ၁၂-၁၃) ဝေါဟာရမ္ဂး ဘာ ဝွံ ၜိုန်အဓိပ္ပါယ်တမ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဇၞူခမဳတအ် မပဒတဴကီုလေဝ် ဘာဂှ် ဟိုတ်မဒှ် ဒၞာဲမဗ္တောန်ပညာတုဲ ပ္ဍဲလက္ကရဴဏအ် ဒၞာဲဗ္တောန်လိက် ဗီုကဵု ဘာအလဵုအသဳတအ်ဂှ် ၜိုန်ရဟွံဆေင်စပ် ကုပရေင်ဘာသာကီုလေဝ် ညးကော်စ ဘာ ကီုရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ နိရုတ္တိဘာဝွံ ဖျေဟ်ဗွဲလၟေင် အတိုင်ဏအ် ဂွံရ
Skt
ဗိဟာရ်/ဝိဟာရ် - ဗဟာရ် - ဗဟာ - ဘာ] ဘာလကျာ်ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲဒတန်လကျာ် (ညးမဗက်အလေအ်ကျာ်)တအ် မပဒတဴတုဲ ဘာနွံၜါဂကူ ညးကလေင်ပါ်လဝ် ဘာကွာန် ကဵု ဘာဂြိုပ် ရ
ဘာကွာန်ဂှ် ဒှ်ဘာဓနေတ် ဘာလၟိုန်တုဲ မဒှ်ဒၞာဲ ဒါယကာတအ် မကၠုင် ဒဂိုန်ဂိုင်ကေတ် ဍောင်ဓဝ်သဳလ
ကဠင်ပင်မှိင်ဓရ်
မကၠောန်သဘင်အခိုက်ကၞာ ပြဝေဏဳဂမၠိုင်တုဲ ပါဲနူဂှ်တုဲ သီုဒှ်ဒၞာဲ ဒါယကာ ကေုာံ ခမဳသင်တအ် ညးမချပ်ဂၞပ်စ စပ်ကဵု ပရေင်ဍုင် ပရေင်ကွာန် မဂွံဇၞော်မောဝ် ကမၠောန်မဒှ်ဂုဏ်ဖိုဟ် ညးဍုင်ကွာန်တအ်ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ သီုဒှ်ဒၞာဲ မဗ္တောန်ဖျေန် လိက်ပရိယတ်ကီု သီုကဵု ကွတ်ဂယိုင်လမျီုကီုရ
ဘာဂြိုပ်တအ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် မဆေင်စပ် ကုခမဳမဒဂိုန်ဂြိုပ် မလွဳပရာဓရ်တအ် မဂွံပဒတဴရ
နူစဍုင်မန် မစုက်လုက် ကုရဲရးယူရောပ်တေအ် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲခေတ် ၁၈ ဗွဝ်ကၠံလပါ်စဂှ် ဒၞာဲဒတန် ဗ္တောန်ပညာ ညးဍုင်ကွာန်တအ်ဂှ် ဒှ်ဆ ဒၞာဲဘာလကျာ်ဗုဒ္ဓဘာသာ သၟးဟွံသေင် ပ္ဍဲဘာညးပရးသာသနာ ခရေတ်ယာန်တအ်လေဝ် ဒှ်ဒတန် မဗ္တောန်ပညာ ကုသၟတ်တအ်ကီုရ
ဗွဲကြဴ ဍုင်မန်ဗၟာ စိုပ်အာ သၟဝ်တဲအင်္ကလိက်တုဲ ပရေင်ပညာ (ဝါ) ဘာအလဵုအသဳ နူသၞောတ်အင်္ကလိက်ဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲဍုင်မန်ဗၟာရ
ပရေင်ပညာ ပ္ဍဲဍုင်ယူရောပ်ဂမၠိုင်လေဝ် မွဲအခိင်တေအ် ညံင်ရဴ ပ္ဍဲဂကူမန်ကီု ညးက္ဍိုပ်သကိုပ်ဘာသာတအ် မအာဂတတုဲ မကၠောန်လဝ်ကီုရ
ပ္ဍဲအင်္ဂလာန်မ္ဂး စဵုကဵုစိုပ် ၁၉ ဗွဝ်ကၠံ လပါ်စဂှ် ဘာဂမၠိုင် နွံသၟဝ် (ဝါ) အဝဵုသြဇာ က္ဍိုပ်သကိုပ်ဘာသာတအ် ဓလီုလဝ်ဖိုဟ်ရ
ဗွဲကြဴ ညးတအ် ညာတ်ကေတ် ပရေင်ပညာဇေတ်တ်ဂှ် ဒးဗၠးၜး နူဓယံက်မွဲမွဲဟေင် မဂွံဒှ်ပညာဇေတ်တ်တုဲ အဝဵုသြဇာ က္ဍိုပ်သကိုပ်ဘာသာဂှ် ညးထပိုတ်ထောအ် ပ္ဍဲဗတောန်လိက်တအ်ရ
ညံင်ရဴဂှ်ကီု ဍုင်မဇၞော်မောဝ်ဒၟံင် ပ္ဍဲယူရောပ် သီုဖအိုတ်ဂှ် ပရေင်ပညာ ဒးဗၠးၜး နူဓယံက် ကွေတ်ဘာသာမွဲမွဲ
လညာတ်ဂၠံင်တရဴ ပရေင်ဍုင်ကွာန်မွဲမွဲရ
ဥပမာ ပ္ဍဲဘာဗ္တောန်လိက်တအ်ဂှ် အစာဘာတအ် ဗတောန်ပရူဘာသာဂမၠိုင်ဂွံကီုလေဝ် အခေါင်မတွဟ်စန်ဒက် ညံင်ဂွံလျုင်ဇြိုင်သ္ဍိုက် ပ္ဍဲဘာသာမွဲမွဲဟွံဂွံရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၀တအ်ဂှ် သၟာပၠန်ဂတး သွက်ဗၠးၜးဂကူမန် စိုပ်ကၠုင် တိပၠန်ဂတး ဗော်ဍုင်မန်တၟိရ
ညးတအ် ညာတ်ကေတ် ကောန်ဇာတ် ရဲပၠန်ဂတးတအ်ကီု သီုကဵု ကောန်ဂကူမန် ညးမဗဒဗဒါဲဒၟံင် တိဗၠးၜးဂှ် မဂွံဗတောန်အာလိက် ဂွံကတ်အာပညာတုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၂ ဂှ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဒက်ပ္တန် ကမ္မတဳပရေင်ပညာဗဟဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ တုဲ ပံက်ဘာတန်ကောန်ဂကူမန် ရ
စိုပ်သၞာံ ၁၉၉၂ ဂှ် နကဵုသၟဝ်ကမ္မတဳပရေင်ပညာဗဟဵုဂှ် ဒက်ပ္တန် ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် Archived ၂၀၁၈-၀၉-၀၃ at the Wayback Machine (Mon National Education Committee - MNEC)[၁] [၂]ဘာကောန်ဂကူမန်သ္ဂောံမံက်ဂတဝ်ကၠုင်ဂှ် ဟိုတ်နူပဋိပက္ခပၞာန်ကတဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဒေသမန်တုဲ ဘာဗတောန်လိက်ဟွံမွဲကီု ဒၞာဲလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ၜိုန်ဘာအလဵုအသဳနွံကီုဒှ်ကၠရ အာစာဘာအလဵုအသဳတအ်ဂှ် ထ္ၜးဟိုတ်နာနာတုဲ ညးတအ်ဟွံအာကေတ် တာလျိုင် ဒၞာဲကွာန်ဒးတာလျိုင်တအ်ဂှ်တုဲ ဘာဗွဲမဂၠိုင် ဒှ်ကၠုင်ဘာဟွံမွဲကုအစာရ
မိမညးဍုင်ကွာန်မန်တအ်ဂှ် သွက်ကောန်ဇာတ်ညးတအ်သ္ဂောံဗတောန်ပညာ ရန်တုဲ နကဵု ဗီုပြင်ညးကုညး နဲညးကုညး ဂၠာဲလိင်အာစာတုဲ ဗတောန်အာ နဗီုပြင်ညးကုညးရ
သွက်အစာဘာမန်တအ်ဂှ် ညးတအ်ကဵုထံက်ပင် နကဵုသြောံရောင် သ္ဂောံတီကေတ်ရ
အစာဘာမွဲတၠတှေ် မွဲသၞာံ သြောံ (၅၀)န
ဒၞာဲလ္ၚဵုဂှ် သြောံ(၁၀၀)န လေဝ် ကေင်ကဵုကၠုင်လဝ်နွံဂးရ
ပရေင်ပညာဘာကောန်ဂကူမန်ဂှ် ပ္တံကၠုင် နဗီုပြင်ဂှ်ရောင်
ဟိုတ်နူဒးနွံပၟိက်တုဲ သ္ဒးပံက်ကၠုင်ဘာကောန်ဂကူမန်ဂှ် ယွဵုဒလေင် မိမညးဍုင်ကွာန်တအ် သ္ဇိုင်ဂှ်ဒှ်ဍာံ ဆဂးယဝ်တၟော်ကဵု ပရေင်ထိင်ဒဝ်မင်မွဲဂကူမ္ဂး ကြက်ရှ်သာဇၞော်ကွေံကွေံရောင်
ဘာညးကုညး သၞောတ်ညးကုညး ပြးဇးဒၟံင်တအ်ဂှ် ညံင်သ္ဂောံဒှ်ကၠုင် မွဲသၞောတ်ကီု ပရေင်အုပ်ဓုပ်ပကင်ရင်ပရေင်ပညာကောန်ဂကူန် ညံင်သ္ဂောံစှေ်ဗီုကီု ရန်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၂ ဂှ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ပံက်ကၠုင်ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် နကဵုဌာနဇၞော်မွဲရ
အသၟဝ်ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်ဗဟဵုဂှ် ဌာနပရေင်ပညာခရိုင်
ဌာနပရေင်ပညာပွိုင်ဍုင်
ဂကောံအာစာဘာ ပွိုင်ဍုင် မပ္တံသာ်ဝွံ ဒက်ပံက်ကၠုင် ဗွဲလၟေင်င်တုဲ အုပ်ဓုပ်ပကင်ရင်ကၠုင် သၞောတ်ပရေင်ပညာကောနဂကူမန်ရ
စိုပ် သၞာံ ၁၉၉၂ ဂှ် သွက်ဂွံထိင်သွာအာ မူဝါဒပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်ကီု
သွက်ဂွံ ဆက်ဆောံကဵု ဂကောံရဲထံက်ပင်ပရေင်ပညာ နူဍုင်ဂၠးကဝ်ဝတံတအ်ကီု ရန်တုဲ ကမ္မတဳပရေင်ကောန်ဂကူမန် မံက်ဂတဝ်ကၠုင်ရ
၁၉၉၅ ဂှ် ပ္ၚံက်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ပြံင်သၠာဲအာ နူကဵု သၞောတ်ဂၠံင်တရဴ ဆီပါ်ဍာ်ဇွောဝ်ဂှ် ဍေံပြံင်သၠာဲကၠုင် နဗီုပြင်ဆဵုဂဗတက်ကျာတုဲ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဒိုအ်ပန်ပှေ်ာကဵု အလဵုအသဳပၞာန်ဗမာရ
နကဵု တင်တုပ်စိုတ် ၜါလ္ပာ် ကွးဘာမန်တအ် ဂွံကၠုင်အခေါင်သှ်လိက် ၁၀တန်ပ္ဍဲအလဵုအသဳ
ကွးဘာအံင်တအ်ဂှ် ဂွံအခေါင်တိုန်တက္ကသိုလ်နာနာ ပ္ဍဲဍုင်ပိုဲစဵုကဵုတ္ၚဲဏအ်ရ
ကာလလၟုဟ်မ္ဂး ကွးဘာအံင် ၁၀တန် အလဵုအသဳ သီုဂွံကၠုင် တဆိပ်ကြာနူတက္ကသိုလ် နွံလၟိဟ် ၜိုတ် ၄၀၀ ဒှ်ကီုရ
အေကွးဘာတအ်ဏအ်ဂှ် လ္ၚဵုကၠောန်ဒၟံင်ကမၠောန်ပ္ဍဲ ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်
လ္ၚဵုဂှ် ပ္ဍဲNGO
INGO
CBO
လ္ၚဵုဂှ် သီုကၠောန်ဒၟံင်ကမၠောန်ပ္ဍဲ ဌာနအလဵုအသဳကီုဂှ်လေဝ် သ္ဂောံဆဵုကေတ်မာန်ရ
၁၉၇၂ ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်မံက်ကၠုင် ၁၉၉၂ ကမ္မတီပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်မံက်ကၠုင် ၁၉၉၅ ဗော်ဍုင်မန်တၟိဒေါံပန်ပှော် ၁၉၉၆ ဘာတန်သၠုင်ကောန်ဂကူမန်စသှ်ကၠုင်စှ်တန် သၞောတ်ပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် အဆံင်တန်မူလဗ္တောန်နကဵုအရေဝ်ဘာသာမန် (မန်
အင်္ဂလိက်) အဆံင်တန်လ္ဒောဝ် ဗ္တောန်အတိုင်လိက်အလဵုသီထပ်ပံင်စုတ်လိက်ဗွဟ်မန်ကေုာံဝင်မန် လုပ်သှ်ဒ္စာံတန်ပ္ဍဲအလဵုသဳ (၂၀၁၆- ၂၀၁၇) အဆံင်တန်သၠုင် ဗ္တောန်အာအတိုင်လိက်အလဵုသဳတုဲလုပ်သှ်စှ်တန်ပ္ဍဲအလဵုသဳ ကွးဘာအံင်စှ်တန်တအ်ဂှ် ဂွံအခေါင်တိုန်တက္ကသိုလ် လ္ၚဵုဂှ်သီုလုပ်ကေတ်တာလျုင်ပ္ဍဲသွာင်အလဵုသီ /NGO/ CSO/ CBO/ ဂကောံနာနာ သၞောတ်ပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်ဂှ် နကဵုပရေင်အုပ်ဓုပ် ဗီုပြင်ဇကုကဵုဇကုတုဲဆက်စၠောံလဝ်ဒဒန်ကုပရေင်ပညာအလဵုသဳ ပရေင်ပညာဘာၜိုပ်ထဝ် ၜါသၞာံရန်ပတဝ်လဝ် သွက်ဂွံဆက်ပံက်ကဝ်လိက်မန် ဘာၜိုပ်ထဝ် Post-Ten ဂှ် မံက်ဂတဝ်ကၠုင် နူသၞာံ ၂၀၀၀ တေံရ
သၞာံပထမကေုာံ သၞာံဒုတိယဂးတုဲ ဗတောန်ကဵု ပွိုင် ၂ သၞာံရ
စှေ်နူဘာၜိုပ်ထဝ်တုဲ ဒးယိုက်ဂၠေင်တာလျိုင် ပ္ဍဲဌာနပညာကောန်ဂကူမန် နဒဒှ် ညးဒုင်ကာ ဗတောန်ကမၠောန် ပွိုင် ၂ သၞာံ တုဲ ဆက်ကတ်ပညာဍုင်သၟာင်မာန်
ပရေင်ပညာမ္ၚးဘာတန်/ ကွတ်ဂယိုင်လမျီု
ကဆံင် ဇၞော်မောဝ် စိတ္တဇပရေင်မၞိဟ် အေရိက်သောန် (Erikson's stages of psychosocial development) ဂှ် ဒှ်လညာတ် မစပ်ကဵု စိတ္တဇ ပ္ဍဲကဝက်ဒုတိယဗွဝ်ကၠံ ၂၀ နကဵု အေရိက် အေရိက်သောန် (Erik Erikson) ကေုာံ ဇောန် အေရိက်သောန် (Joan Erikson) မဒှ် တေသြရဳ သမ္ၚေဝ်စိတ္တဇ မဗၟံက်ထ္ၜး ဗိုင်ခြာလဝ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ်စိတ္တဇ ဒစာံကဆံင် သွက်မၞိဟ်ဓမ္မတာ မထတ်ယုက်မွဲ နူကဵု ဘဝအံင်င္ၚေဝ် စဵုကဵု ကၞောတ် ဘဝမၞိဟ်ဇနော်ရ
အတိုင်လညာတ် တေသြရဳအေရိသောန်မ္ဂး သွဟ်နူကဵု ဇၟာပ်ပ်ကဆံင်ဂှ် လပါ်ခိုဟ်ကဵုဒှ် လပါ်ပရေအ်ကဵုဒှ် ဓလီုဖ္ဍိုက်ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုကဆံင်တၞဟ်တအ်ရ
၁] အေရိသောန် ချူပ္တိတ်လိက်မွဲ မနွံယၟု " Childhood and Society (ဘဝကောန်င္ၚာ် ကေုာံ ဂကောံမၞိဟ်)" ပ္ဍဲၜိုတ် ၁၉၅၀တအ်တုဲ သုတေသနညးဂှ် ယၟုမြဟ်တဴ နကဵု ဇၞော်မောဝ်စိတ္တဇပရေင်မၞိဟ် (၈) ကဆံင် (the eight stages of psychosocial development) ရ
၂] ဗွဲကိုပ်ကၠာ အေရိသောန်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မဒုင်ကေတ်လဝ် လညာတ် ကဆံင်ဇၞော်မောဝ်စိတ္တဇလိင်္ဂ သိဂ်မုန်ဒ် ဖြေဒ် (Sigmund Freud s psychosexual stages of development)ရ
ညးစကၠောန်စမ်ၜတ် လညာတ်တေသြရဳ ဖြေဒ် ဗွဲတၟေင်ရ
ဆဂး ညးဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မပါ်လဝ် အကြာ ပရေင်ဇၞော်မောဝ်ဇဳဝစိတ္တဇပရေင်မၞိဟ် (biopsychosocial development) ကဵု ဗီုလဵု အကာဲအရာပွဳပွူ မခ္ဍဳလျတ် ဇီုကပိုက် ပရေင်ဇၞော်မောဝ်ကောန်မၞိဟ်တအ်တုဲ မလ္ၚတ်ဂှ်ရ
ဟိန်ညးမလ္ၚတ် ပသုတေသန မဒုင်သဇိုင် ကုတေသြရဳဖြေဒ်ဂှ် ခြာဟွံလအ်ဂှ် နူကဵု လညာတ်တေသြရဳဖြေဒ်ဂှ် ညးဇၞော်မောဝ်ပတိုန် လညာတ်တေသြရဳ ညးအပိုင်ရ
၂] လညာတ်တေသြရဳ ကဆံင် အေရိက်သောန်ဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ဇၟာပ်ပ်မၞိဟ် မနွံကဵု ကဆံင်ဘဝဒစာံကဆံင် မကတဵုဒှ်ကၠုင် ဟိုတ်နူ ဒြဟတ်ဓမြိုဟ် ဇဳဝဗေဒ ကဵု အခိုက်ယေန်သၞာင်မၞိဟ်
ဒြဟတ်ဓမြိုဟ်ပြသၞာၜါလပါ်ဂှ် ဗဒှ်ကဵု ပြသၞာစိတ္တဇပရေင်မၞိဟ်တုဲ သီုဖအိုတ် နွံဒၟံင် ဒစာံကဆံင်
ယဝ်ရ မၞိဟ်မွဲမွဲ တတ်ၜက်အာ ဒြဟတ်ဓမြိုဟ်တအ် ဗွဲမအံင်ဇၞးမ္ဂး ဍေဟ်တအ် ကလိဂွံကဆံင် မနွံကဵု င္ၚုဟ်မးရ
ဥပမာ
ယဝ်ရ ကောန်င္ၚာ်မွဲ နူကဆံင်အံင်င္ၚေဝ် လုပ်စိုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု ကဆံင်ကဝါ် (toddler stage) နကဵု ဓဝ်ပတှ်ေ ဂၠိုင်နူကဵု ဟွံဂံင်ဖျေဟ်စိုတ်မ္ဂး
ဍေဟ်တအ် ကေတ်ဏာ စရိုတ် တင်စၟဳ ပ္ဍဲကဵု ကဆံင်ဘဝသၟေဟ်တအ်ရ
၃] ကဆံင်မဒးကော်ဆော ဟွံအာစိုပ်ဒတုဲတအ်ဂှ် မလေပ်ဖန်ကဵု ပြသၞာ ပ္ဍဲကဵု အနာဂတ်မာန်ရ
ဆဂး ကဆံင်မတုဲဒှ်လဝ်တအ်ဂှ် ဟွံအာတ်မိက် သွက်ဂွံပ္တုဲ ပ္ဍဲကဵု ကဆံင်ဂတဂှ်ရ
ပ္ဍဲကဵု တင်လမ္ၚတ်မွဲဂှ် သွဟ်ဍေဟ်ထ္ၜးဒၟံင် ဗွဲမကၠးဖ္ဍး ဒဒှ်ရ ဇမၞော်မၟောဝ် (ဝါ) ပရေင်ဇၞော်မောဝ်ဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုကသဳဓမြာင်(ပရေင်ချဳဓရာင်)ဂမၠိုင်ရ
၄] ကဆံင်မဇၞော်မောဝ် ဗွဲကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ်အရာ ကောန်င္ၚာ်တအ် မဗတောန် မဆေင်ကဵု ဓဝ်ပတှ်ေ - ဟွံသေင်မ္ဂး ဟွံပတှ်ေ ညးသအာင်ရ
ပတှ်ေဂှ် ဍေဟ်ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုအရာမဆေင်စပ် (affiliation
ပွံင်သကအ် တုဲ သွက်ကောန်င္ၚာ်အံင်င္ၚေဝ်မ္ဂး ပၟိက်ဆန္ဒဍေဟ်တအ်ဂှ် ဂလိုင်လဵု ညးမဆေင်စပ်တအ် (ညးမလွဳလွတ်) ရနုက်ဗပေင်ကဵုမာန်ရောရ
၇] ကောန်င္ၚာ်အံင်င္ၚေဝ်မွဲဂှ် ဟိုတ်မဒး ဗဒဗဒါဲ ဒးတန်တဴဒၟံင် ကုအရီုအဗင် နူညးတၞဟ်ပေင်င်တုဲ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မဆေင်ကဵု ပတှ်ေ ဍေဟ်ဂှ်လေဝ် တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု မိအံက်မအံက် - ဗွဲတၟေင် မိအံက်ဍေဟ်ပေင်င်ရ (ညးမလွဳလွတ်
ယဝ်ရ မိမကောန်င္ၚာ်ဂှ် ကဵုဓဝ်ဆာန်
ဂီုကၠီု ကုကောန်င္ၚာ်ဂှ်မ္ဂး ကောန်င္ၚာ်ဂှ်လေဝ် လွဳကေတ် ဓဝ်ဆာန်ဂှ် ပ္ဍဲဇကုကီုတုဲ ကောန်င္ၚာ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မနွံကဵု လညာတ်ပတှ်ေ ကုညးဂၠးတိတအ်ကီုရ
၈] ယဝ်ရ ကောန်င္ၚာ်ဂှ် ဟွံကလိဂွံ အရာမနွံပၟိက်သဇိုင် မပ္တံကဵု ဓဝ်ဆာန်
ဂီုကၠီုမ္ဂး
လညာတ်မဟွံမဲကုပတှ်ေဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲကောန်င္ၚာ်ဂှ်တုဲ တင်စၟဳကေတ် နူညးသအာင်မွဲမွဲဂှ်လေဝ် ဟွံကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲကောန်င္ၚာ်ဂှ်ရ
တုဲပၠန် ဒဒှ်မဟွံမဲကဵုပတှ်ေ ပ္ဍဲကောန်င္ၚာ် ပကဵု ညံင်ဂွံဒှ် မၞိဟ်မဟွံညိင်ဝတ်
မၞိဟ်မနွံကဵုသံသယ ဟွံသေင်မ္ဂး မၞိဟ်မဟွံမဲကဵု စိုတ်ဆာန်ဍူတအ်မာန်ရ
၉][၇] ကဆံင်ဒုတိယဂှ် ကောန်င္ၚာ်တအ် ကလိဂွံ သွက်ဂွံပကင်ရင် ခန္ဓကာယဍေဟ်တအ်တုဲ အရာဏအ်ဂှ် ဗဒှ်ကဵု သြဇာဍေဟ်တအ်ရ
ကောန်င္ၚာ် ပ္ဍဲအာယုက်ဏအ်မ္ဂး စိုတ်လုပ်စ မိက်ဂွံလ္ၚတ် မိက်ဂွံတီ နာနာသာ်ရ
ဍေဟ်တအ် စိုတ်လုပ်စ ကဵုဂဳတ
စိုတ်လုပ်စ ကဵုပွဳပွူသဘာဝ မပတံကဵု တၞံဆု
တိရစ္ဆာန်တအ်ရ
ပ္ဍဲအခိင်ဏအ် ညးမရံင်စံင်တအ် ဒးစွံသတိ အရာမဒှ်အန္တရာယ် ထတ်ယုက် ကေုာံ ဂီုကၠီုဍေဟ်တအ်ရ
အရာမွဲမွဲ အခိင်ကာလ ဍေဟ်တအ် မဂွံကၠောန်ကေတ်တ်အလဵုဇကုဍေဟ်ဂွံမ္ဂး ဗဒှ်ကဵုဍေဟ်တအ် ညံင်ဂွံနွံကဵု ဓဝ်ပတှ်ေဇကုဇကုဍေဟ်တအ်ရ
ယဝ်ရ မၞိဟ်တအ် ကဵုအခေါင်ကဵုဍေဟ်တအ် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ်ကေတ်တ်တုဲ ဍေဟ်တအ်ပကင်ရင်မာန်မ္ဂး (ဝါ) ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ်တုဲ အံင်ဇၞးမ္ဂး ဒှ်အရာမဖန်ကဵု ညံင်ပရေင်သြဇာ (ဝါ) ဓဝ်ပတှ်ေဇကုဇကု ညံင်ဂွံကတဵုဒှ် အပ္ဍဲကောန်င္ၚာ်ဂှ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲအခိင်ဏအ် ဍေဟ်စကေတ်တ်ဂွံမ္ဂး ကဵုဍေဟ်စ ကေတ်တ်
ဍေဟ်လတက်ပဠောအ်ကေတ်တ်ဂွံမ္ဂး ကဵုဍေဟ်လတက်
ကောန်င္ၚာ် ပ္ဍဲကဆံင်ဏအ် ယဝ်ရ ဍေဟ်တအ် ကလိဂွံခိုဟ်ဟ်မ္ဂး ဍေဟ်တအ် ဒှ်မၞိဟ် မနွံကဵု ဓဝ်ပတှ်ေဇကုဇကု လပါ်ခိုဟ်တုဲ ကာလဇၞော်ဂေါဝ်ကၠုင်မ္ဂး အခိင်ကာလမဆဵုဂဗ အခက်အခုဲ ပ္ဍဲဘဝမ္ဂး အလဵုဇကု ဍေဟ်တအ် ပသောင်ပြသၞာဂှ် မာန်ရ
ယဝ်ရ ဍေဟ်တအ် ဟွံကလိဂွံခိုဟ်ဟ်မ္ဂး ဍေဟ်တအ် မဒးဒုင်စသိုင် ဟွံညိင်ဝတ်
ဖေက်ဂြိုက်
အေရိက်သောန် စှ်ေစိုတ် သြဇာ ကဵု ဖေက်ဂွ ယဝ်ရ ဆိင်လဒေါဝ်ဒးမ္ဂး ဍေဟ်တအ် ကတဵုဒှ် မၞိဟ်မနွံကဵု ပၟိက်ဆန္ဒမဗၠးၜးမွဲရ
ကဆံင်တတိယဂှ် ကောန်င္ၚာ်တအ် စတုဲ ပရံင် ပခိုဟ်ပတိုန် အဝဵုသြဇာ ကေုာံ ပကင်ရင် ဂၠးတိ နကဵု ဝေင်ရ
ပ္ဍဲအရာမဝေင်ဏအ်ဂှ် ဒှ်အရာကိစ္စဇၞော် ပ္ဍဲပရေင်ဆက်ဆောံမၞိဟ် ကေုာံ ကသဳဓမြာင်မွဲဟာန် ကုညးသအာင်ရ
တုဲပၠန် ပ္ဍဲအခိင်ဏအ်ဂှ် ဍေဟ်တအ် စဗ္တောန်ကၠုင် ပ္ဍဲအရာမပၠတရဴ (အာဂတ မပက္ဍိုပ်သကိုပ်) ညးတၞဟ်တအ်ကီုရ
ကောန်င္ၚာ် မကလိဂွံအံင်ဇၞး မကလိဂွံပေင်င် ပ္ဍဲကဵုကဆံင်ဏအ်မ္ဂး အပ္ဍဲဍေဟ်တအ် နွံကဵုဓဝ်ပတှ်ေ ကေုာံ နွံကဵု အစောံစရာဲ သွက်ဂွံ အာဂတပၠတရဴညးတၞဟ်ကီုရ
ကုကောန်င္ၚာ် မဟွံကလိဂွံပေင်င် ပ္ဍဲကဵု ကဆံင်ဏအ်မ္ဂး ဍေဟ်တအ် ဒုင်စသိုင် ဒဒှ်မနွံကဵုဒုဟ်
ဓဝ်ပတှ်ေဇကုဇကု ဟွံမဲ တုဲပၠန် ဒှ်မၞိဟ် မဟွံမဲ ကုကသပ်ညာဏ်တၟိတၟိကီုရ
အခိင်ကာလ မနွံကဵု သၠဒကေဝ် အကြာ နကဵုပူဂိုလ် မနွံကဵု ကသပ်ညာဏ်တၟိတၟိနာနာ ကေုာံ ပံင်တောဲကၠောန် ကုညးတၞဟ်သအာင်ဂွံမ္ဂး ကလိဂွံဒှ် မၞိဟ်မနွံကဵု ကဆံင်အစောမ်စရာဲ ညးမအာဂတပၠတရဴခိုဟ်မွဲရ
နူကဵု ကသဳမွဲဟာန် ပရေင်မၞိဟ် မွဲကဆံင်ဂှ် ကောန်င္ၚာ်တအ် ကလိဂွံ ပရေင်ဒုင်စသိုင် မကေတ်ဂုဏ်စရာဲ ပ္ဍဲကဵု အရာဍေဟ်တအ် မကၠောန်မဗမံက်ထ္ၜး ကေုာံ အစောမ်စရာဲဍေဟ်တအ်ရ
ကောန်င္ၚာ် မဂွံဒုင် အထိုင်အသး ဟီုပတိုန်စ နူကဵု မိမ ကေုာံ အစာဍေဟ်တအ်ဂှ် ဍေဟ်တအ် ကလိဂွံ ပရေင်ဒုင်စသိုင် ဒဒှ်ရ ဍေဟ်မနွံကဵု အစောမ်စရာဲတုဲ ကလိဂွံ ဓဝ်ပတှ်ေ ဇကုဇကုရ
ကောန်င္ၚာ် မကလိဂွံအောန် ဟွံသေင်မ္ဂး ဟွံကလိဂွံ အထိုင်အသး နူကဵုမိမ
ကေုာံ သကအ်ရဲ/အာယုက်မတုပ် ကုဍေဟ်တအ်မ္ဂး ဍေဟ်တအ် ဒှ်သံသယ ပ္ဍဲကဵုအစောမ်စရာဲဍေဟ်တအ်တုဲ နွံကဵုဓဝ်ပတှ်ေ ဒဒှ်ရ နကဵုအစောမ်စရာဲ ဍေဟ်တအ်ဂှ် ကမၠောန်အံင်ဇၞး ဟွံမာန်ရ
ယဝ်ရ ကောန်င္ၚာ်ဂှ် ကလိဂွံ စိုတ်မဆိင်ဒး ပ္ဍဲကဵုကဆံင်/ဒတန်ဏအ်မ္ဂး ပ္ဍဲကဵုစိတ္တဇဍေဟ်တအ် ဇၞော်မောဝ်တိုန် ဒဒှ် မနွံကဵု အစောမ်စရာဲ ဍာ်ဒကေဝ် မနွံကဵု ဓဝ်ပတှ်ေဇကုဇကု ပ္ဍဲကဵုကမၠောန်တာလျိုင် မကဵုဍေဟ်တအ်ဂှ် ဍေဟ်တအ် ကၠောန်မာန် သှ်ပလးမာန်ရ
ကဆံင်မရနုက်ကဵု မသုန်ဏအ်ဂှ် ကတဵုဒှ် ပ္ဍဲအခိင်ကာလအစသၟာဲလေင်
မဒှ်အခိင်ကာလ ကိစ္စဇၞော် သွက်ဂွံဇၞော်မောဝ် ပရေင်မဒုင်စသိုင် ဇကုညးဂှ်ရောတုဲ အရာဏအ်ဂှ် ခ္ဍဳလျတ် ဆက်စပ်အာ အလုံမွဲဘဝရ
ပ္ဍဲကဵု အခိင်ဘဝသၟတ် ကိုပ်ကၠာနူဏအ်ဂှ် ဒှ်အခိင်ကာလ ကောန်င္ၚာ်တအ် မဒးဒုင်ကော်ဆော (ဝါ) ဒှ်အခိင်ကာလ မဖန်ဗဒှ်ကဵု ညံင်သ္ဂောအ်ဒှ် မၞိဟ်မဗၠးၜး ကေုာံ မနွံကဵုဓဝ်ပတှ်ေဇကုဇကုတအ်ရ
သွက်ညး မကလိဂွံလဝ် အထိုင်အသးတအ်မ္ဂး ပ္ဍဲကဵုအခေါင်ဏအ်လေဝ် ပရံင် ပခိုင်ကဵု ညံင်သ္ဂောအ်ဒှ် နွံကဵု ပရေင်ဒုင်စသိုင် မနွံကဵု ဓဝ်ပတှ်ေ လတူဇကုဇကု
မနွံကဵု ဓဝ်ဗၠးၜး မဟွံဒး ဗဒဗဒါဲဒၟံင်ညးတၞဟ် တုဲပၠန် မနွံကဵု အထိင်အဒဝ်ဇကုဇကုမာန်ရ
သွက်ညး မဆက်တုဲ ဟွံချိုတ်ပၠိုတ် ပ္ဍဲအရာ မနွံကဵု ဓဝ်ပတှ်ေဇကုဇကု အရာဇကု မနွံပၟိက်တအ်ဂှ် ဆက်တုဲ ဒုင်စသိုင် ဟွံချိုတ်ပၠိုတ် ဟွံတန်ကြန် တုဲပၠန် ဠိုဲဠောင်ဒၟံင် ကိစ္စ ဘဝအနာဂတ်ဇကုရ
မၟောန်ဓရောန် (identity) ပ္ဍဲကဵု ဘာသာစိတ္တဗေဒဂှ် ဒှ်အရာမဆေင်စပ် ကုအရာနာနာသာ် မပတံကဵု ကသပ်လညာတ် ကေုာံ င္ၚုဟ်မး မဒှ်အရာ မရီုဗင် မဖန် မပၠတရဴ ပရေင်စိုတ်စရိုတ်ပူဂိုလ်ဂှ်ရ
ယဝ်ရပ္ဍဲကဵု ကဆံင်ဏအ် ကလိဂွံဍိုက်ပေင် လပါ်ခိုဟ်မ္ဂး မၞိဟ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မနွံကဵု ဓဝ်ပတှ်ေမခိုင်ဗိုန် ပ္ဍဲကဵုဇကုဇကု မနွံကဵု အစောမ်ကဆံင် ဂကောံမၞိဟ်မွဲ မနွံပၟိက်ရ
နကဵု အေရိက်သောန်မ္ဂး ကဆံင်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒှ်အရာကိစ္စဇၞော် သီုဖအိုတ်ကီုလေဝ် ပ္ဍဲကဵု ကဆံင် မၟောန်ဓရောန်ပူဂိုလ် (ego-identity)ဏအ်ဂှ် ညးစွံအာရီု ဗွဲတၟေင်ရ
မၟောန်ဓရောန်ပူဂိုလ်ဟီုဂှ် ဒှ်အရာ မဒုင်ကေတ်လဝ် ဇကုဂှ် ညးဂှ်မွဲရော ဗွဲမခိုင်ဗိုန် တန်ကြန်ရ
နကဵု လညာတ် အေရိက်သောန်မ္ဂး မၟောန်ဓရောန်ပူဂိုလ် ပိုယ်ဂှ် ဗွဲမဗဗွဲကဵု ပရေင်ဆဵုဂဗပိုယ်ဂှ် ပြံင်လှာဲဗက်ဒၟံင် လၟိုန်ကာလရ
ကဆံင်ဏအ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် ဘဝညးဇမၞော်လပါ်စ မဒှ်အခိင် မဒးကော်ဆော ဆေင်ကဵု ပွံင် သကအ်
အေရိက်သောန် ဟီု
မၞိဟ်တအ်ဂှ် ဒဒှ်မနွံကဵု သကအ် ပွံင် ကုညးမွဲသအာင် မကြပ်ညာန်
စိုတ်မလုပ်စရေင်သကအ်ဂှ် ကိစ္စဇၞော်ကွေဟ်ရ
မၞိဟ်မကလိဂွံ ပ္ဍဲကဵု ကဆံင်ဏအ်ဂှ် ခၞံဗဒှ်ကဵု အဆက်အစပ် ဍာ်ဇမၠိင် ကေုာံ ချိုတ်ပၠိုတ်ရ
စွံသတိညိ
ဇၟာပ်ပ်ကဆံင်ဂှ် မနွံကဵု အရာမတုဲဒှ် မဗတောန်လဝ် နူကဵုကဆံင်မတုဲကၠုင်လဝ်ဂှ်ရ
နကဵုလညာတ် အေရိက်သောန်မ္ဂး မၟောန်ဓမြောန်ပူဂိုလ် နူကဵုကဆံင်မတုဲကၠုင်ဂှ် ဒှ်အရာကိစ္စဇၞော် ပ္ဍဲအရာမဇၞော်မောဝ် သကအ်လ္ၚောဝ်ရ
အတိုင်သုတေသနမ္ဂး ကုပူဂိုလ် မနွံကဵု ဓဝ်ပတှ်ေဇကုဇကု မအောန်တအ်ဂှ် ကလိဂွံ သကအ်ပွံင်ကြပ်ပ်လောန် အောန်ကီုတုဲ မလေပ်ကတဵုဒှ် လမ္ၚု
စိုတ်ဓဍိုက်လေဝ် ကတဵုဒှ်စလောဲသွာကီုရ
ယဝ်ရ ကလိဂွံပေင်င် ပ္ဍဲကဆံင်ဏအ်မ္ဂး ဒှ်အရာမနွံကဵု မဇြိုဟ်နက် မကော်ဂး ဇြဟာန်/ဓဝ်ဆာန်
ယဝ်ရဟွံကလိဂွံမ္ဂး ဒှ်မၞိဟ် ဒဒှ်မဒှ်သကအ် ကုညးမွဲသအာင်ဂှ် ဂွံဒုင်စသိုင် မဟွံမဲကဵုအဓိပ္ပါယ်
တၞောဝ်ဂတ ဟီုဂှ် ဒှ်အရာ မစၞောန်ကဵု တၞောဝ်ဒတောဝ်တၟိ ဂတဂှ်ရ
ကမၠောန်မဒှ်ဂုဏ်ဖိုလ်ကုဂကောံမၞိဟ် (Socially-valued work) ကဵု ဒ္ဂေတ်လၟေတ်/ကွတ်ပညာ (disciplines) တအ်ဂှ် လုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲကဵု တၞောဝ်ဂတ ဖအိုတ်ရ
ကဆံင်ဏအ်ဂှ် ဒှ်ကဆံင်ဘဝမၞိဟ်ဇၞော် မဒက်ပတန်လဝ် နကဵု ဘဝပိုယ်မၞိဟ် မစွံအာရီုကဵု ကမၠောန် ကဆံင် ကေုာံ ဂကောံသ္ၚိကၟိန်ရ
ကုမၞိဟ် မကလိဂွံ ပ္ဍဲကဵု ကဆံင်ဏအ်မ္ဂး ညးဂွံဒုင်စသိုင် ဒဒှ်ရ ညးဂွံရနုက်ဗပေင် (ဝါ) ဂွံကၠောန်ကဵု ဂကောံမၞိဟ်ဂၠးတိ နကဵု မနွံကဵု စိုတ်ကတိုင်ကမှ် ပ္ဍဲကဵု သ္ၚိညးဂှ်ကီု သီုကဵု ဂကောံမၞိဟ်ရ
ကုမၞိဟ် မဟွံကလိဂွံ ပ္ဍဲကဵုကဆံင်ဏအ်မ္ဂး မဂွံဒုင်စသိုင် မၞိဟ်မဟွံလုပ်အသုင် မၞိဟ်မဟွံကၠောန်ပတိတ် တုဲ မဂွံဒုင်စသိုင် ဇကုဂှ် ဟွံဒှ် မၞိဟ်ပူဂိုလ်မွဲကီု ပ္ဍဲကဵုဂၠးတိဏအ်ရ
ပ္ဍဲကဵုကဆံင်ကၞောတ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်ကဆံင်ဗယုတုဲ မစွံအာရီု ကလေင်သ္ၚေဝ်ဘဝဇကု မတုဲကၠုင်တအ်ရ
ပ္ဍဲကဵုကဆံင်ဏအ်မ္ဂး မၞိဟ်တအ် မလေပ် ကလေင်ရံင် ဘဝဇကု မကၠောန်ကၠုင်လဝ် ယဝ်ရ ညးတအ် ညာတ်ကေတ် အရာညးတအ် မကၠောန်လဝ်ဂှ် မနွံကဵု ဂုဏ်ဖိုလ်လိုက်လောကမ္ဂး ညးတအ် မဂွံဒုင်စသိုင် မိပ်သၠောင်
ပ္ဍဲအရာမမိပ်သၠောင် ကုဘဝဏအ်ဂှ် ဆမိပ်သၠောင် ကုဘဝညးသၟး ဟွံသေင်
သီုမိပ်သၠောင် ကုဘဝညးတၞဟ်ကီုတုဲ ညာတ်လောကဏအ် နကဵုမတ်လပါ်ခိုဟ်
ကုညးမဟွံညာတ်ကေတ် ဘဝဇကုမွဲ ဇကုကၠောန်လဝ် လပါ်ခိုဟ် ဟွံညာတ်မ္ဂး ပ္ဍဲကာလဏအ် ဒှ်လၞီကသ္ၚောမ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဘဝညးတအ်တုဲ က္ဍုဟ်ဇအိုန်ဇရ ကုဘဝဇကု
ညံင်ရဴ မဇအိုန်ဇရ ဘဝဇကုကီု ပ္ဍဲကဵု ဘဝညးတၞဟ်လေဝ် စွံစိုတ်မေတ္တာ ဟွံမာန်ကီုရ
စပ်ကဵု ကဆံင်ဂမၠိုင်ဂှ် ကၠာဲနူကဵု မုက်လိက် da
reoveme
com "Erik Eriksons scener for psykosocial udvikling
ကွာန်ကအ်ဗိုတ် ဝွံ ဒှ်ကွာန်မန် နွံပ္ဍဲ (16
563613N
017667E) တွဵုရးဍုၚ်ကရေၚ်
ပွိုၚ်ဍုၚ်ကအ်ကြိက်ရ
ကွာန်ဝွံ ကွာန်ကာန်နဳလေဝ် ညးကော်ကီုရ
ကွာန်ဝွံ ဇိုၚ်ၜဳကဍတ် သြၚ်လပါ်ပလိုတ်
ဇမၞော်ကွာန်ဂှ် သီုဖအိုတ် နွံၜိုတ် 0
22 mi2 ရ
ကွာန်ကအ်ဗိုတ်ဝွံ ဂၠိၚ်ဗက်အာ အတိုၚ်ပြၚ်ၜဳကဍတ်တုဲ ဘာလကျာ် နွံ ၂ ဘာတုဲ ကျာ်စေတဳဇၞော်ဂှ် နွံပ္ဍဲလပါ်သၠုၚ်ကျာရ
ကွာန်ကအ်တာဝွံ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၈ဂှ် သ္ၚိ သီုဖအိုတ် နွံ ၜိုတ် (၃၀၀) မတုဲ မၞိဟ်နွံ ၜိုတ် လ္ၚီမသုန်ကၠံ ဒှ်မာန်ရ
အဓိက ပရေၚ်ပလံၚ်ဗစိုပ်ကွာန်ကအ်ဗိုတ်ဝွံ ဒှ်ဂၠံၚ်ဍာ် ကေုာံ ဂၠံၚ်တိုက်ရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ကွာန်ဝွံ ဟိုတ်မနွံ ပ္ဍဲလတူတိသမၠုၚ် အကြာဝါဗိုၚ် (ဝါ) တိဗလးသဝ် မဗိုၚ်ဂေတ်လဝ်တုဲ ကအ် ညးကော်စတုဲ ၀၀ ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ၀၀ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ယၟုကွာန်၀၀ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ၀၀ရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ကွာန်ဝဝဝဝွံ ဒှ်မန်တြေံမွဲတုဲ နူအခိၚ်လဵု မစပ္တန်လဝ်ရောဂှ် နကဵု သက်သဳ သုတေသနဝၚ် ခိုၚ်ၚ်ဂှ် ဟွံဂွံတီလဝ်ဏီရ
ပ္ဍဲခေတ်ဟံသာဝတဳ ဒြဟတ်ခိုဟ် (ၜိုတ် အေဒဳ တေအ်ဂှ် ကွာန်ဝွံ ပါလုပ် ပ္ဍဲရးမတ္တမ ၃၂ ဍုၚ် ပ္ဍဲရးဍုၚ်ဝဝရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ရာမညနိကာယ ဘာဗၟံက်ဝွံ နွံ လပါ်ဗၟံက်ကွာန်တုဲ မဒှ်ဘာတြေံအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝ ဏအ်ရ
ဘာဝွံ ပ္ဍဲအခိၚ် ကျာ်ဇၞော်ဝိမလဂှ် ခၞံဗဒှ်လဝ်သီမွဲရ
ပါဲနူသီတုဲ ဇြပ်သဘၚ်ဓရ်
ဇြပ်မၚ်သဳလ်တအ်လေဝ် နွံကီုရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ရာမညနိကာယ ဘာပလိုတ်ဝွံ နွံလပါ်ပလိုတ်ကွာန်တုဲ မဒှ်ဘာမခၞံဗဒှ်လဝ် ကြဴနူဘာဗၟံက်ညိရ
ဘာဝွံ ပတန်လဝ် ပ္ဍဲအခိၚ်ကျာ်ဇၞော်စန္ဒိမာ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၆၇၀ တေအ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်မၚ်မဲကၠုၚ်ဘာဝွံ သီုဖအိုတ် ဂွံ ၁၀ အဆက်ရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝဝွံ ကျာ်စေတဳ သီုဖအိုတ် နွံ ၃ တၞုၚ်
ကျာ်လဒေါဝ်ဂှ် ဒှ်ကျာ် ကျာ်သြဳကွာန်တုဲ မၞိဟ်ကၠုၚ်ဗဵုလ္ၚောဝ်ဂၠိုၚ်အိုတ်ရ
ပါဲနူဂှ် ကျာ်စေတဳ ပ္ဍဲဘာလကျာ်လေဝ် နွံကီုရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
အဓိက ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကွာန်ဝဝဝ ဝွံ ဒှ်ကမၠောန်ဗ္ၚ ကေုာံ တဵုတၞံခၜိုတ်ရဝ်ပါရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ပရေၚ်ဗၞိက် စၞစသုၚ်တအ်လေဝ် နွံစ ညိညကီုရ
လိက်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဗပေၚ်လိက်တုဲ မချူလဝ်ရ
ညးမတီပရူကွာန်ဝွံ ပလေဝ် ဗပေၚ်ချူညိ
ပ္ဍဲကွာန်ဝဝဝဝွံ နာဲဘာဗတောန်လိက်အလဵုအသဳ တန်သဇိုၚ်မူလ (၂) မတုဲ တန်လဒေါဝ် နွံမွဲရ
ပ္ဍဲဘာလကျာ်လေဝ် ဒှ်ဒတန် ဗ္တောန်လိက် သွက်ကောန်ၚာ်တအ်ကီုရ
ဘာကန္တာရာမ ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံ ပ္ဍဲ အရာပ်ကျာ်ပန်
ဍုင်ဗဂေါ
ရးဗဂေါ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၁ ဂှ် နွံ ခမဳ ၃
ထပိုယ် ၁ ဇကု
၁] အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၁ ဂှ် နွံ ခမဳ ၃ ဇကု
ထပိုယ် ၁ ဇကု
၂] သၞာံ ၂၀၂၅ (၁၃၈၆) သင်မလုပ်ဒဂိုန် ခမဳ ၃ ဇကု
၃] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တသြဘာသ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၆၁
ဝှ် ၃၈
လိက်ပရေင် မဆေင်ကဵု ပညာလိင်ဂမၠိုင်
ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၆ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၆
ထာမ်ပလိက်
Infobox software license The GNU Free Documentation License (GNU FDL or simply GFDL) is a copyleft license for free documentation
designed by the Free Software Foundation (FSF) for the GNU Project
It is similar to the GNU General Public License
giving readers the rights to copy
redistribute
and modify (except for "invariant sections") a work and requires all copies and derivatives to be available under the same license
Copies may also be sold commercially
if produced in larger quantities (greater than 100
the original document or source code must be made available to the work's recipient
The GFDL was released in draft form for feedback in September 1999
၃] After revisions
version 1
1 was issued in March 2000
version 1
2 in November 2002
and version 1
3 in November 2008
The current state of the license is version 1
၄] The first discussion draft of the GNU Free Documentation License version 2 was released on September 26
2006
along with a draft of the new GNU Simpler Free Documentation License
On December 1
2007
Wikipedia founder Jimmy Wales announced that a long period of discussion and negotiation between and amongst the Free Software Foundation
Creative Commons
the Wikimedia Foundation and others had produced a proposal supported by both the FSF and Creative Commons to modify the Free Documentation License in such a fashion as to allow the possibility for the Wikimedia Foundation to migrate the projects to the similar Creative Commons Attribution Share-Alike (CC BY-SA) license
၅][၆] These changes were implemented on version 1
3 of the license
which includes a new provision allowing certain materials released under the (GFDL) license to be used under a Creative Commons Attribution Share-Alike license also
၄] Material licensed under the current version of the license can be used for any purpose
as long as the use meets certain conditions
Specifically
the authors of prior versions have to be acknowledged and certain "invariant sections" specified by the original author and dealing with his or her relationship to the subject matter may not be changed
If the material is modified
its title has to be changed (unless the prior authors permit to retain the title
The license also has provisions for the handling of front-cover and back-cover texts of books
as well as for "History
Acknowledgements
Dedications" and "Endorsements" sections
These features were added in part to make the license more financially attractive to commercial publishers of software documentation
some of whom were consulted during the drafting of the GFDL
၇][၈] "Endorsements" sections are intended to be used in official standard documents
where the distribution of modified versions should only be permitted if they are not labeled as that standard anymore
၈] The GFDL requires the ability to "copy and distribute the Document in any medium
either commercially or noncommercially" and therefore is incompatible with material that excludes commercial re-use
As mentioned above
the GFDL was designed with commercial publishers in mind
as Stallman explained
The GFDL is meant as a way to enlist commercial publishers in funding free documentation without surrendering any vital liberty
The 'cover text' feature
and certain other aspects of the license that deal with covers
title page
history
and endorsements
are included to make the license appealing to commercial publishers for books whose authors are paid
၇] Material that restricts commercial re-use is incompatible with the license and cannot be incorporated into the work
However
incorporating such restricted material may be fair use under United States copyright law (or fair dealing in some other countries) and does not need to be licensed to fall within the GFDL if such fair use is covered by all potential subsequent uses
One example of such liberal and commercial fair use is parody
Although the two licenses work on similar copyleft principles
the GFDL is not compatible with the Creative Commons Attribution-ShareAlike license
However
at the request of the Wikimedia Foundation
၄] version 1
3 added a time-limited section allowing specific types of websites using the GFDL to additionally offer their work under the CC BY-SA license
These exemptions allow a GFDL-based collaborative project with multiple authors to transition to the CC BY-SA 3
0 license
without first obtaining the permission of every author
if the work satisfies several conditions
၄] To prevent the clause from being used as a general compatibility measure
the license itself only allowed the change to occur before August 1
2009
At the release of version 1
the FSF stated that all content added before November 1
2008
to Wikipedia as an example satisfied the conditions
The Wikimedia Foundation itself after a public referendum
invoked this process to dual-license content released under the GFDL under the CC BY-SA license in June 2009
and adopted a foundation-wide attribution policy for the use of content from Wikimedia Foundation projects
၉][၁၀][၁၁] There have currently been no cases involving the GFDL in a court of law
although its sister license for software
the GNU General Public License
has been successfully enforced in such a setting
၁၂] Although the content of Wikipedia has been plagiarized and used in violation of the GFDL by other sites
such as Baidu Baike
no contributors have ever tried to bring an organization to court due to violation of the GFDL
In the case of Baidu
Wikipedia representatives asked the site and its contributors to respect the terms of the licenses and to make proper attributions
၁၃] Some critics consider the GFDL a non-free license
Some reasons for this are that the GFDL allows "invariant" text which cannot be modified or removed
and that its prohibition against digital rights management (DRM) systems applies to valid usages
like for "private copies made and not distributed
၁၄] Notably
the Debian project
၁၅] Thomas Bushnell
၁၆] Nathanael Nerode
၁၇] and Bruce Perens[၁၈] have raised objections
Bruce Perens saw the GFDL even outside the "Free Software ethos
၁၈] FSF
a Free Software organization
isn't being entirely true to the Free Software ethos while it is promoting a license that allows invariant sections to be applied to anything but the license text and attribution
the GFDL isn't consistent with the ethos that FSF has promoted for 19 years
In 2006
Debian developers voted to consider works licensed under the GFDL to comply with their Debian Free Software Guidelines provided that the invariant section clauses are not used
၁၉] However
their resolution stated that even without invariant sections
GFDL-licensed software documentation is considered to be "still not free of trouble" by the project
namely because of its incompatibility with the major free software licenses
၁၉] Those opposed to the GFDL have recommended the use of alternative licenses such as the BSD License or the GNU GPL
၁၉] The FLOSS Manuals foundation
an organization devoted to creating manuals for free software
decided to eschew the GFDL in favor of the GPL for its texts in 2007
citing the incompatibility between the two
difficulties in implementing the GFDL
and the fact that the GFDL "does not allow for easy duplication and modification
especially for digital documentation
၂၀] The GNU FDL contains the statement
You may not use technical measures to obstruct or control the reading or further copying of the copies you make or distribute
A criticism of this language is that it is too broad
because it applies to private copies made but not distributed
This means that a licensee is not allowed to save document copies "made" in a proprietary file format or using encryption
In 2003
Richard Stallman said about the above sentence on the debian-legal mailing list
၂၁] This means that you cannot publish them under DRM systems to restrict the possessors of the copies
It isn't supposed to refer to use of encryption or file access control on your own copy
I will talk with our lawyer and see if that sentence needs to be clarified
A GNU FDL work can quickly be encumbered because a new
different title must be given and a list of previous titles must be kept
This could lead to the situation where there are a whole series of title pages
and dedications
in each and every copy of the book if it has a long lineage
These pages cannot be removed until the work enters the public domain after copyright expires
Richard Stallman said about invariant sections on the debian-legal mailing list
၂၂] The goal of invariant sections
ever since the 80s when we first made the GNU Manifesto an invariant section in the Emacs Manual
was to make sure they could not be removed
Specifically
to make sure that distributors of Emacs that also distribute non-free software could not remove the statements of our philosophy
which they might think of doing because those statements criticize their actions
The GNU FDL is incompatible in both directions with the GPL material under the GNU FDL cannot be put into GPL code and GPL code cannot be put into a GNU FDL manual
၂၃] At the June 22nd and 23rd 2006 international GPLv3 conference in Barcelona
Eben Moglen hinted that a future version of the GPL could be made suitable for documentation
၂၄] By expressing LGPL as just an additional permission on top of GPL we simplify our licensing landscape drastically
It's like for physics getting rid of a force
right
We just unified electro-weak
The grand unified field theory still escapes us until the document licences too are just additional permissions on top of GPL
I don't know how we'll ever get there
that's gravity
it's really hard
The GNU FDL requires that licensees
when printing a document covered by the license
must also include "this License
the copyright notices
and the license notice saying this License applies to the Document
This means that if a licensee prints out a copy of an article whose text is covered under the GNU FDL
they must also include a copyright notice and a physical printout of the GNU FDL
which is a significantly large document in itself
Worse
the same is required for the standalone use of just one (for example
Wikipedia) image
၂၅] Several Wikimedia projects have over the years abandoned the use of GFDL
among them the English Wikipedia
which has relicensed the files
၂၆] Wikivoyage
a web site dedicated to free content travel guides
chose not to use the GFDL from the beginning because it considers it unsuitable for short printed texts
၂၇] Some of these were developed independently of the GNU FDL
while others were developed in response to perceived flaws in the GNU FDL
ထာမ်ပလိက်
မ္ၚဵုသီုညးဖ္အိုတ်ရအဴကောန်ဂကူမန်တံ
ပရောယဲ COVID-19 စၟယဲ(ခဝ်ရဝ်ဏာဝါယ်ရာသ်)ဏံဝွံ တ္ၚဲဏံလေဝ်စိုပ်အာက္ဆံၚ်ဂၠးတိမွဲယျတုဲ ဇၟာပ်ဇၟာပ်ဍုၚ်လေဝ်ဖေက်ဂၟံက်လကိုတ်တဴအိုတ်ရ
အလုံဂၠးတိမၞိဟ်ဒးချိုတ်အာနကဵုယဲဏံဂှ်လေဝ်ဂၠိုၚ်ကဵုလၟိဟ်မၞိဟ်ရ
သွက်မၞိဟ်ကၠောံလုပ်ဒှ်အာယဲဏံဂှ်လေဝ်ဂၠိုၚ်ကဵုဂၞန်သၚ်္ချာတုဲ ဗီုညးကဵုညးစဵုဒၞာမၚ်မွဲအိုတ်ရ
ပရိုၚ်တ္ၚဲဏံလပါ်ဍုၚ်မန်ဗၟာပိုဲတေံယဲဏံဟွံအာစိုပ်ကၠောံဏီတုဲ ဇၟာပ်ပိုဲကောန်ဂကူမန်တံလေဝ်လ္ပသာသ္ပအ်အိုတ်ညိ
မၞိဟ်ဂွံဒှ်ယဲဏံဟွံမွယ်ဟီုဂှ် ဟိုတ်ဍေံနွံနာနာသာ်တုဲ ပိုဲတံသီုညးဖ္အိုတ်လေဝ်ထေက်ကဵုဒးချပ်မာန်ရ
ဟိုတ်နူကဵုကပေါတ်သွက်သ္ဂောံစၟတ်စၟယဲဝါယ်ရာယ်COVID-19ဏံဟွံမွယ်နွံအောန်လုပ်ဟွံစိုပ်ပ္ဍဲဘဝကောန်ဂကူမန်ပိုဲတံတုဲတှ်ေ ရုပ်ရဴယဲဏံလေဝ်ဂၠာဲဟွံဆဵုဟီုစသာ်ဂှ်ရ
ဗီုလဵုဒှ်ဒှ်ရ ယဝ်ရဟွံမွယ်တှ်ေဒှ်ဖဵုခိုဟ်သွက်ကောန်ဂကူမန်ပိုဲတံရ
စၟယဲခဝ်ရဝ်ဏာဝါယ်ရာသ်COVID-19ဏံဂှ် ဒှ်စၟအာကဵုဓါတ်တုဲကၠောံစညးမွဲကေုာံညးမွဲလောဲသွာကွေံကွေံရ
နကဵုကျာယီုလုပ်ယီုတိတ်လေဝ်ကၠောံစိုပ်ပ္ဍဲညးမွဲတံလောဲလောဲရ
ယဝ်ရဆက်ဆောံကၠောံခ္ဍလဝ်ကဵုညးဒှ်မံၚ်ယဲဏံဏောၚ်တှ်ေလေဝ် ပွမလုက်စုက်တက်ကျာဟီုဂးညးသ္ကံဂှ်ကီု
ပွစစၞမွဲစွံဂှ်ကီု ဒၞာဲညးယဲတံရပ်လဝ်အရာလဵုမွဲဒၞာဲတုဲ ယဝ်ပိုဲဏံအာထပ်ရပ်စုတ်ဒၞာဲဂှ်ပၠန်တှ်ေလေဝ် စၟယဲဏံကၠောံအာပ္ဍဲပိုဲဏံမာန်လောဲလောဲပၠန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရဏောၚ်ဟီုတှ်ေ ဒှ်ယဲကၠောံစလောဲမွဲတုဲ ထေက်ကဵုပိုဲကောန်ဂကူမန်တံဒးစွံသတိဒးဖေက်ဂၟံက်အိုတ်တုဲ ဒးနွံကဵုနဲကဲစေဒၞာနာနာသာ်မာန်ရ
ဒၞာဲမၞိဟ်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ် မပ္တံကဵုပေါဲသ္ဘၚ်ဒၞာဲမိပ်မိပ်မၞိဟ်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်တံဂှ်လေဝ်လ္ပတ္ၚအ်အာအိုတ်ညိ
ယဝ်ရမၞိဟ်နွံဂၠိုၚ်က္ဍၚ်ဏောၚ်တှ်ေ သွက်ပိုဲဂွံကၠောံအာယဲဏံဂှ်ဒှ်ဂၠိုၚ်တုဲ ထေက်ကဵုပိုဲတံဒးပါဲထောံကၠာအိုတ်ညိအဴ
ယဝ်ရဒးအာကိစ္စဗၟိက်ဏောၚ်တှ်ေလေဝ် ယာတ်ကၟာတ်ပါၚ်တံ ဂဥုဲကြာတ်တဲကှ်ကှ်လေဝ်ဒးစုတ်ဏာပ္ဍဲထိုက်ကၟာ်ပိုဲထေက်ရ
စၟယဲဏံဂှ် နွံပေၚ်ပြးမံၚ်ဇၟာပ်ဇၟာပ်ဒၞာဲတုဲ ဒၞာဲမၞိဟ်နွံဂၠိုၚ်ဂှ်ဟေၚ်ရဒှ်စွံသတိဂၠိုၚ်ညိ
စၟယဲဏံဂှ်တှ်ေ အာယုက်ဍေံနွံၜိုတ်ဆ(၃)တ္ၚဲတုဲ စၟဏံဒးချိုတ်အာမာန်ရ
ယဝ်ဍေံနွံမံၚ်ပ္ဍဲဒၞာဲဂံက်ဂံက်ဟွံဒးလျးတ္ၚဲဏောၚ်မ္ဂးတှ်ေ နူကဵုပိတ္ၚဲစဵုကဵုစိုပ်(၇)တ္ၚဲလေဝ်အာယုက်ဍေံနွံရ
အကြာဏံဂှ်ဟေၚ်ရ ယဝ်ပိုဲကောန်ဂကူတံအာလုက်စုက်ဒးဏောၚ်တှ်ေ ပါကၠုၚ်ပ္ဍဲပိုဲတုဲ ဂွံကၠုၚ်ယဲခဝ်ရဝ်ဏာဝါယ်ရာသ်COVID-19ဏံမာန်လောဲလောဲရ
ပြဟ်ပြဟ်ဏံဂှ်တှ်ေ ဂဥုဲသွက်ယဲဏံဂှ်လွဳဂွံဗၠးအးဂှ်ဟွံမွယ်ဏီတုဲ နွံဆဂဥုဲစဵုဒၞာမၚ်မွဲလွဳထိၚ်ဒဝ်အာနွံရ
ယဝ်ရဒှ်ပ္ဍဲဘဝကောန်ဂကူမန်ပိုဲဏောၚ်တှ်ေ အရာနာနာတံဂှ်ဒှ်ကၠုၚ်ပြသၞာမွဲတုဲ ဒးမၚ်ချိုတ်လေဝ်ဟွံစဂွံအိုတ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရတှ်ေ ကၠာဍေံဟွံဂွံကၠုၚ်လုပ်စိုပ်ပ္ဍဲပိုဲကောန်ဂကူတံဏီဂှ် ထေက်ကဵုပိုဲဒးနွံနဲကဲစဵုဒၞာဂှ်တှ်ေ ပေဲါသဘၚ်တံဂှ် ဒိုအ်ဇူထောံမွဲချိန်ခဏတှ်ေလေဝ်ဟွံချိုတ်အာပုဟ်
ယဝ်ဒှ်ယဲဏံတှ်ေမ္ဂး ဒးချိုတ်ပေၚ်ပေၚ်ဂှ်လေဝ်ဒးလေပ်လဝ်ပ္ဍဲက္ဍဟ်အိုတ်ညိ
နဲကဲစဵုဒၞာနာနာပ္ဍဲဘဝလၟေၚ်လၟေၚ်တ္ၚဲပိုဲကောန်ဂကူတံဂှ်လေဝ်ဒးနွံကီုတုဲ ယဲဏံဂှ်ဒှ်စၟယဲကၠောံစလောဲမွဲဂှ် ဒးစွံလဝ်လၟေၚ်မွဲပ္ဍဲဘဝပိုဲကောန်ဂကူတံအိုတ်ညိ
ဇၟာပ်မၞိဟ်ဒှ်COVID-19ဏံတှ်ေဒးချိုတ်အာဖ္အိုတ်လေဝ်ဟွံသေၚ်ရ
သွက်မၞိဟ်အာယုက်ဇၞော်(၅၀ ၆၀)လပါ်လ္တူတံဂှ် ဇီုကပိုက်ဂၠိုၚ်တုဲ ချိုတ်စလေပ်ဒှ်မာန်ရ
ဟိုတ်နူကဵုမၞိဟ်အာယုက်ဇၞော်အာကီု ပရေၚ်ထက်ယုက်ဟွံမွယ်ကီုတုဲ ဓါတ်နွံဒၟံၚ်ပ္ဍဲခန္ဓညးတံဂှ်လေဝ် လီုလာ်ကၠုၚ်အိုတ်တုဲ စၟယဲခဝ်ရဝ်ဏာဝါယ်ရာတ်သ်ဏံဂှ် ကဵုဖဵုသွက်ညးတံပြဟ်ကီုရ
လပါ်ညးသၟတ်ကောန်ၚာ်မၞိဟ်အဃောအဝဲတံဂှ်တှ်ေ ပရေၚ်ထတ်ယုက်လေဝ်ခိုဟ် ဓါတ်ပ္ဍဲခန္ဓအရာနာနာသွက်သ္ဂောံစဵုဒၞာယဲလုပ်ကၠုၚ်နူမ္ၚးတံဂှ်လေဝ် နွံခိုဟ်တုဲ စဵုဒၞာဲစၟယဲခဝ်ရဝ်ဏာဏံမာန်ကီုရ
ဗီုလဵုလေဝ်ခိုဟ်ခိုဟ်ရဂှ် ပိုဲတံလ္ပသာသ္ပအ်အိုတ်တုဲ နဲကဲစဵုဒၞာမွဲဟေၚ်ဒးစွံၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်အိုတ်ညိ
ဒၞာဲမၞိဟ်နွံဂၠိုၚ်တံဂှ်လ္ပအာထုဲညိ
မၞိဟ်တၟေၚ်တၟေၚ်ဇကုဟွံတီဂှ်ကီု
ရဲကွာန်ဇကုစဴကၠုၚ်နူဍုၚ်မ္ၚးတံဂှ်လေဝ် ဗွဲကၠာအိုတ်ဂှ်တှ်ေ ပိုဲတံလ္ပလုက်စုက်စဂၠိုၚ်ညိ
မွဲတ္ၚဲၜါပိအလန်ဂှ်လေဝ်ဒးဟောံမာန်ကီု
ဍာ်တူတူတံဂှ်လေဝ်သုၚ်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ညိ
စၞစဖျုန်နာနာတံဂှ်လေဝ် ပြဟ်ပြဟ်ဏံဝေၚ်ပါဲထောံကၠာတှ်ေဒှ်ခိုဟ်ရ
သၞေဝ်ကေဝ်စသုၚ်ကဵုဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ညိ
ၚုဲကတံပၠန်လေဝ် လတ်လတ်ဂှ်ရုဲစအိုတ်ညိ
ယဝ်ပါဲဂွံတှ်ေ ၚုဲကတံဏံလေဝ်ပဲါမာန်တှ်ေခိုဟ်ရ
အမာဲစလဝ်ဟွံအိုတ်တံဂှ်လေဝ် စွံလဝ်ၜက်တ္ၚဲဗ္တံလအ်အာတံဂှ်လေဝ် ကလေၚ်စဟွံထေက်ရ
စၞစမ္ၚးသ္ၚိပၠန်လေဝ် ရာန်နၚ်တုဲ စဴစပ္ဍဲသ္ၚိတှ်ေဗၠးဘဲမာန်ရ
ဇၟာပ်အခိၚ်စဴစိုပ်သ္ၚိဏောၚ်တှ်ေ ကြဴကြာတ်သ္အးဇ္ၚးဇိုၚ်တုဲဇကုဇကောဝ်တွဵုတွဵုညိ
နဲကဲသဇိုၚ်ဍေံၜိုတ်ဏံပိုဲဟွံဒးဖအိုတ်သြန်တုဲ ဇၟာပ်ညးအဲကၠောန်ကေတ်ဂွံသီုညးဖ္အိုတ်ရ
စဵုဒၞာစၟယဲခဝ်ရဝ်ဏာဏံသၟးဟွံသေၚ်တုဲ ဆေၚ်စပ်ကဵုစၟယဲဝါယ်ရာတ်သ်အရာဓါတ်ပိုဲတံဟွံဆဵုသွဝ်အာသွဝ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲဗၠးကျာဂှ်လေဝ် စဵုဒၞာဂွံတုဲ ဒှ်ဖဵုသွက်ပရေၚ်ထက်ယုက်ပိုဲတံကီုရ
အိန်ဗြီုဒေဝတဴတံကဵုဒုဟ်သာ်ဏံဗီုတေံတံဂှ်လေဝ် ပတှ်ေအာဖအိုတ်ဟွံဂွံပုဟ်
ဓဝ်ပတှ်ေဗၠေတ်ဗၠေတ်သာ်ဏံဂှ် ဒှ်ဓဝ်ပတှ်ေပူဂဵုမွဲတုဲ ဖဵုသွက်ဂမၠိုၚ်ဂှ်နွံအောန်တဴရ
ပိုဲတံဖေက်ဟွံမွယ်ကဵုဟိုတ်ဖဵုတှ်ေ ဒှ်အာမၞိဟ်တမြအ်မွဲတုဲ မုညးတၞဟ်ဟီုဟီု မုအ္စာလဵုလဴလဴမ္ဂးတှ်ေ ပတှ်ေကၠောန်ဗက်အာဖအိုတ်တုဲ အိုတ်ကၞောဝ်ဒှ်လလေၚ်ကဵုပိုဲဏံပၠန်ရ
ပရေၚ်ထက်ယုက်ဂှ်စွံအဓိကညိ
ဗွဳဗွူသဘာဝဂှ်လေဝ် ဒးနွံၜိုတ်ထေက်ကြိုက်အိုတ်ညိ
ဂျိဓါတ်နာနာအရာပိုဲတံဟွံဆဵုတံဂှ် ကဵုဖဵုပရေံသွက်ခန္ဓကာယပိုဲဏံဂှ်လေဝ်ဒးတီအိုတ်ညိ
စစၞအဟာရဟွံဒှ်ဖဵုခိုဟ်တံဂှ်လေဝ်ဝေၚ်ပါဲအိုတ်ညိ
ၜိုတ်ဏံယဝ်ပိုဲကၠောန်ဂွံဏောၚ်တှ်ေ ပရေၚ်ထက်ယုက်ပိုဲခိုဟ်တိုန်ဗွဲစၟတ်ဟေၚ်ရ
အုပ်နိဂီုတုဲဆဝွံကၠာရ
ပရေၚ်ပရောမွဲမွဲ ယဝ်ရက္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ကွာန်မန်ပိုဲယျဏောၚ်တှ်ေ မပ္တံကဵုယဲကၠုၚ်နူဓါတ်နာနာဗီုကဵုစၟယဲဓါတ်(ခဝ်ရဝ်နာဝါယ်ရာတ်သ်COVID_19)ဏံဂှ်တုဲ ညးတံကော်စယဲကပ်မ္ဂးတှ်ေ ညံၚ်ရဴဂွံဗၠးတိတ်နူဘဲယဲကပ်ဏံမာန်ဂှ် ဓဝ်ပတေဟ်နာနာဗီုကဵုအခိၚ်အခေတ်ကာလဒေသဂၠးကဝ်တံဆဝ်မ္ၚုဟ်စဵုဒၞာမၚ်မွဲတံဂှ် ညးဍုၚ်ကွာန်မန်ပိုဲပတေဟ်စအောန်အိုတ်တုဲ ဇွောဝ်အာကဵုလပါ်ဓဝ်ပတေဟ်ကၠောန်သ္ပညံၚ်သ္ဂောံဗၠးတိတ်နူယဲကပ်ဏံမာန်အိုတ်တုဲ ဗီုကဵုပိုဲဆဵုဒၟံၚ်ပ္ဍဲကဵုတ္ၚဲဏံကီုဂှ်တှ်ေ ဖ္ဍောတ်မ္ၚဵုဗှ်ပဓါန်နာနာသီုကဵုဟွံမွယ်နဲကဲစဵုဒၞာဗီုဂတာပ်အခေတ်ဂှ်ကီု
ဂၠးတိတံဆဝ်မ္ၚုဟ်ဟွံကဵုကၠောန်သဘၚ်ဒၞာဲမၞိဟ်ဒးကောံကၠုၚ်ဂှ်ကီုတုဲ ပ္ဍဲကဵုဍုၚ်ကွာန်မန်ပိုဲတံဂှ်လေဝ် ကွာန်လ္ၚဵုလ္ၚဵုဒၞာဲလ္ၚဵုလ္ၚဵုတံဂှ် ညးတံကၠောန်မံၚ်ပေါဲသဘၚ်ကာမ္ၚဵုနာနာဏီဖိုဟ်ရ
ဟီုမွဲဗီုပၠန်တှ်ေ ညံၚ်ကဵုညးတံဟွံပတေဟ်စနဲကဲသိပ္ပံဏံတုဲ ညးတံပတေဟ်ကေတ်ဗီုညးတံကဵုညးတံအိုတ်တုဲ ဟီုဝေတ်ကေတ်လေဝ်ဟွံမာန် ပြသၞာဗီုဏံဒးဆဵုကၠုၚ်မံၚ်လၟေၚ်တ္ၚဲကီုရ
နကဵုစၟယဲဓါတ်ခဝ်ရဝ်နာဝါယ်ရာတ်သ်(COVID_19)ဏံဂှ်တုဲ ဇၟာပ်ဍုၚ်လေဝ်ဒးစိုတ်အာဗွဲမဂၠိုၚ်ကွေံရ
လပါ်ဍုၚ်မန်ဗၟာပိုဲတေံဂှ်တှ်ေ ပြဟ်ပြဟ်ဏံမၞိဟ်ဂွံချိုတ်ဒၟာနူယဲဏံနွံအောန်မံၚ်တုဲ လဆောဝ်တှ်ေ ယဝ်ရမၞိဟ်မွဲဒးချိုတ်အာနကဵုယဲဝေဒနာမွဲမွဲဏောၚ်ဟီုတှ်ေ ကောန်ညးဍုၚ်ကွာန်တံဂှ်လေဝ် ပတေဟ်ကေတ်အာဒၟာနူကဵုယဲ(COVID)19)ဏံတုဲဒးချိုတ်အာရ
အ္စာဂဥုဲတံထပက်စၟတ်တဲလဴသောၚ်ကဠးကီုလေဝ် သံသယညးဍုၚ်ကွာန်တံဂွံပြံၚ်သၠာဲအာဂှ်ဒှ်အာဟွံမာန်ရ
ဟိုတ်နူကဵုညးတံပတေဟ်ကေတ်ယဲကပ်မွဲသာ်တုဲ ဖေက်ဂၟံက်ၜက်အာတုဲ ဟိုတ်ဖဵုလေဝ်အောန်ကၠုၚ်လပါ်ပရေၚ်တၟိတၟိတံဏံကီုရ
လဆောဝ်ဏောၚ်ဟီုတှ်ေ လပါ်ဓဝ်ပတေဟ်တြေံနွံကီုလေဝ် နဲကဲသိပ္ပံတၟိတၟိအရာထ္ၜးရုပ်ရဴဆဵုကၠးပ္ဍဲစက္ကမိဏေတ်နာဍဳဏံဂှ်လေဝ် ထေက်ကဵုဒးပံက်မတ်ပံက်ကတောဝ်အိုတ်တုဲ ဒးရံၚ်ဟိုတ်ဖဵုလၟေၚ်မွဲဟေၚ် စဳရေၚ်အာဘဝလၟေၚ်လၟေၚ်တ္ၚဲဏောၚ်တှ်ေဂတာပ်အခေတ်အခိၚ်သှ်ေမံၚ်တံဂှ်ဖအိုတ်ရ
Acridotheres tristis melanosternus Acridotheres tristis naumanni Acridotheres tristis tristis Acridotheres tristis tristoides Paradisaea tristis Linnaeus
1766 ဂစေံကလိင် (အၚ်္ဂလိက်
myna / mynah
Burmese
ဆက်ရက်
Thai
นกเอี้ยง) ဝွံ ဒှ် ဂကူဂစေံ မလုပ်လၟိဟ် ဇာတ်ဂကူ သတူနိဒါဲ (Sturnidae) ဗဳဇ မကၠုင် နူ အာရှ မွဲရ
ဂစေံကလိင်ဂှ် ဒှ် ဂကူဂစေံ မမံင် ဇရေင် ဂစးဂြိုပ်
ဟွံရုဲ စၞ
မမံင် နကုပယျဵုတိဍာ် ညးကုညးမွဲရ
ပ္ဍဲ ဍုင်ကွာန်လေဝ် ညံင်ဂွံကိတ်ညဳ ဂစေံကလိင် မံင်လေပ်ကီုရ
ကဆံင်လၟိဟ် ကလိင်ဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၀ နူ IUCN Species Survival Commission (ဂကောံ ပံင်ကောံ မမင်မဲ သဘာဝ - ကမ္မရှေန် သတ်ဂြိုပ် မဂျိုင်တန်တဴ) ပ္တိတ် လိက်ဒုင်စဳရေင် ဒဒှ်ရ ကလိင်ဝွံ ဒှ် ဂကူဂစေံ မဒးဂွိင် သွက်ကၠေအ်ကၠက်မွဲတုဲ ပ္ဍဲ ဂကူဂစေံဂမၠိုင် မရုဲစှ်လဝ် လၟိဟ်ကၠံဂကူဂှ် ဂစေံကလိင်ဝွံ ပါလုပ် လၟိဟ် ပ္ဍဲ ဂကူဂစေံ မဖန်ကဵု ညံင်ဂွံဒှ် ဇဳဝမစုင်လေင် (biodiversity) ပ္ဍဲ မတဵုလွဳ ကေုာံ မကဵုဖဵု ကုကောန်မၞိဟ်တအ် မွဲဂကူရ
၂] ဂစေံကလိင်ဂှ် ဇကုဍေဟ် ဒှ် အသာ် ခဗိုက် (brown
က္ဍိုပ် လမ္စံက်
တုဲ ဒၞာဲဂွေင်မတ် နွံ အသာ်ဍာ်မိတ်ရ
ခၟူ ကု ဇိုင်ဍေဟ်လေဝ် ဒှ် အသာ်ဍာ်မိတ် တၟးတၟးကီုရ
ပ္ဍဲ ဍုတ် ကု သၞေင် ဗွဲအပ္ဍဲဂှ် အသာ်ဗု ဍာပ်ဒၟံင်ညိရ
ၝောအ် ကုကၟက် ရုပ်တုပ်တုဲ မလေပ်ဆဵုစ နကုဆောဖွက်ရ
၃] ကလိင် ပ ရမ္သာင် ဗီုပြင်နာနာသာ် မပ္တံ အေက်အေက်
ဝေက်ဝေက်
တေက်
ယျောပ်ယျောပ်
ဝေက်အောတ်
ဂရက်ဂရက်
စေပ်စေပ် ဂွံရ
ကလိင်တအ် မလေပ်ကရေဲ ရမ္သာင်ထတ်တ် ကာလ မကဵု သတိ ကုပွံင်ဇကု
ဗီု ကုအန္တရာဲမကၠုင်စိုပ်
ကာလ မပဝ်တိတ် နူမွဲမွဲဒၞာဲလေဝ် ကဵု ရမ္သာင် ကရေဲတိုန်ကီုရ
၄] ဟိုတ်နူ ရမ္သာင်ဍေဟ်တအ် ခိုဟ်တုဲ မၞိဟ်မလွဳဂြိုင်လဝ် ပ္ဍဲ သ္ၚိလေဝ် နွံကီုရ
ကၠာ ကလိင် ဟွံဂွံတိက်မ္ဂး မလေပ်ကရေဲတိုန် ရမ္သာင် ထတ်တ် ညဳညဳရ
၅]ဟိုတ်နူ ကလိင် မဗြုရမ္သာင်နာနာ ဂွံ ဗွဲမထတ်တုဲ ကာလမၞိဟ်တအ် ဟီုအရေဝ်ထတ် ညးမွဲပါင် အဲမွဲပါင်မ္ဂး ညာန်ဒၟံင်မ္ဂး ညး မလေပ်ဟီုစ "အေဟ် ညာတ်ဒၟံင် ညံင်ကလိင် စသတ်ဇြဲ" ရ
ဇမၠိင်ဇကု ကလိင်ဂှ် နွံ ၜိုတ် ၂၃ cm (9
1 in
ဗွဲသၟဟ်မ္ဂး ကလိင်ကၟက် နွံ လျိုင် 109
8g ကလိင်ၝောအ် နွံ 120-138g ဇမၠိင်သၞေင် ကလိင်ကၟက် နွံ 138-153mm ကလိင်ၝောအ် နွံ138-147mm ခၟူ ကလိင်ကၟက် နွံ 25-30mm ကလိင်ၝောအ် နွံ 25-28mm ဇိုင် (ဒဳဟွံပါ) ကလိင်ကၟက် နွံ 34-42mm ကလိင်ၝောအ် နွံ 35-41mm ဗတ ကလိင်ကၟက် နွံ 81-95mm ကလိင်ၝောအ် နွံ 79-96mm ကလိင်ဝွံ ဒှ် ဂကူတမ်မူလ နူ ရးအာရှ မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲ ဒေသ ဍုင်အဳရာန်
အိန္ဒိယ
နဳပဝ်
ဘူတာန်
ဗေင်္ဂလာဒေသ်
သဳရိလင်္ကာ
အဖဂါန္နာတ်သတာန်
အုဇဗေက်ကိတ်သတာန်
တဇိကိသတာန်
တူခမာန်နိသတာန်
ဍုင်ဗၟာ/မန်
မလေရှာ
သင်္ဂါပူ
ဒေသအေန်ဒဝ်ဆာင်နာ
ကြုက်တအ်ရ
ပ္ဍဲ ကရေက်ဂၠးတိ ဒၞာဲတၞဟ် မပ္တံ ကနေဒါ
အဝ်သတေလျာ
အေဿရေ
နယူဇြဳလာန်
နယူကလေဒဝ်နဳရှာ
အမေရိကာန်
အဖရိကသၠုင်ကျာတအ်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ကီုရ
ကလိင်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် ဂွံဆဵု ပ္ဍဲ စလးဂြိုပ်
တိဗ္ၚ
ကေုာံ အကြာကွာန်ရ
ကလိင်ဂှ် မံင်တန်တဴ ပ္ဍဲ ဍုင်ဇၞော် ကေုာံ ကွာန်တအ် လေပ်ကီုရ
ပ္ဍဲ ဍုင်ကေန်ပါရာ
အဝ်သတေလျာ အကြာသၞာံ ၁၉၆၈ ကု ၁၉၇၁ ဂှ် ဗလးစုတ် ကလိင် ၁၁၀
စိုပ်သၞာံ ၁၉၉၁ လၟိဟ်ခတီု ကလိင် ပ္ဍဲမွဲကဳလဝ်မဳတာပန်ကၠင်ဂှ် ဗွဲသၟဟ် နွံ ကလိင် ၁၅
ဂတဂှ် ပိသၞာံပၠန် ကလေင်လ္ၚတ် ပ္ဍဲဒၞာဲတုပ်ပ်ပၠန်ဂှ် ပ္ဍဲမွဲကဳလဝ်မဳတာပန်ကၠင် ဗွဲသၟဟ် ဒှ်အာ ကလိင် ၇၅
၆] ဖျေဟ်ခၟာဲ Breeding ကလိင်ဂှ် ဒှ် ဂစေံ မမံင် ကုဆောပွံင် မွဲအာယုက်ရ
ဍေဟ်တအ် ဖျေဟ်ခၟာဲ ပ္ဍဲမွဲမွဲသၞာံ မဂၠိုင် ကုအလန်
မွဲဒေသ ကုမွဲဒေသ ဟွံတုပ်ရေင်သကအ်ရ
ဍေဟ်တအ် ဒက် ခပေါဲ ပ္ဍဲဂွိုင်ဆု
ပထောင်ဆု ကေုာံ ပ္ဍဲ ဗဒင်တအ်ရ
ပ္ဍဲ ဒဵုဟိမလာယာ (ဟိမဝန္တ)မ္ဂး ဍေဟ်တအ် ဖျေဟ် ခၟာဲ နူ ဗလးမုက်ၜဳ ၜိုတ် ၃၀၀၀ မဳတာရ
၇] ပ္ဍဲမွဲမွဲဂွိုင်/ခပေါဲမ္ဂး ဗွဲဓမ္မတာ နွံစ ခၟာဲ အကြာ ၄-၆ မ
အဝဲခၟာဲ ဗွဲသၟဟ်မ္ဂး နွံ 30
8 x 21
99 mm
အခိင်မလဒပ်ဂှ် နွံ အကြာ ၁၈ တ္ၚဲ ကု ၁၈ တ္ၚဲ
ခၟာဲဍတ်တုဲ လလအ် သောဲသၞေင်ဂွံပေင်ဂှ် ဒး ၂၂ - ၂၄ တ္ၚဲ
ခပေါဲဍေဟ်ဂှ် မလေပ်ဒက် ကုကၞာင်ဆု
ရိုဟ်ဆု
ဇုက် ကေုာံ အမှိက်ဂမၠိုင်ရ
ကလိင်ဂှ် ဒှ် ဂစေံ မဟွံရုဲစၞ မွဲဂကူရ
ဍေဟ်စ စၟစၟောန်
မဒုန်
သြောအ်
သတ်ဆု
စၞမၞိဟ်တအ်လေဝ် စကီုရ
ဍေဟ်တအ် ဗက်ခြးစ စၟစၟောန် အကြာချောဲကီုရ
Many IP addresses change periodically
and are often shared by several people
You may create an account or log in to avoid future confusion with other logged out users
Creating an account also hides your IP address
ဘာကအ်ပလိုင် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲကွာန်ကအ်ပလိုင် ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်ရ
ကျာ်ဇၞော်အစာကေတုမာလာ ဇြပ်သဘင်ဓရ် ကေုာံ ဇြပ်စတုဒိသာဂှ် စဖျေဟ်ရိုဟ်ကၞက် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၇၂ ဂိတုပသာ် ၁၂ စွေက်တုဲ လုကဴပွိုင် ၁၀ သၞာံသြိုင်ခၞံတုဲ အာစိုပ်ဒတုဲ ကၠောန်သဘင်စရိုဟ်ဍာ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၁
ဗွိုက်လတက်မန် (အၚ်္ဂလိက်
Mon traditional dressess) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ကယျိုင်ကယျဝ် မဆေင်ကဵု ဂၠိက်/ဂၞိန် ကေုာံ ပဠောအ် မစၟတ်သမ္တီလဝ် ကယျိုင်အခိုက်ကၞာမန်ရ
ဗွိုက်လတက်မန် မစၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ်ဂှ် နူကဵု သၞာံ ၁၉၇၁ တေအ် နူကဵု ဂကောံကွးဘာမန်တက္ကသိုလ်မန်ဂမၠိုင် ချပ်ဂၞန်
လ္ၚတ်တုဲ ဖန်ဗဒှ် ခၞံကၠောန်ပတိုန်လဝ်ရ
ဗီုပြင် ကၞင်ဂၠိက်ကီု
ခံက်အင်ဂၞိန်တအ်ကီုဂှ် ညးတအ် ဒုင်သဇိုင် ကုဂၠိက်ယာတ် ညးဇၞော်ဇၞော်တအ် နူကဵု မပ္တံ ယာတ်ကလော်သ္ၚိတအ်တုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ်ရ
ပၞောဝ်ကဵုဂကူဂမၠိုင် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာဂှ် ဂကူမန် ကဵု ဂကူဗၟာဂှ် ဟိုတ်နူမမံင် ဒေသဍုင်ကွာန် တိဗလးတုပ်
မမံင်ကြပ်ညောန် ရေင်သကအ် နူကဵု ဂကူဗၟာ မစစိုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲကဵုဒေသဗုကာံ မဒှ်ဒေသ ဂကူမန်တအ် မမံင်ကၠုင်လဝ်ဂှ်တုဲ ဂကူကၠောအ်က္ဍ နှဴပြံက်ကၠုင် ရေင်သကအ်ရ
၁] ဗွဲကြဴ ပ္ဍဲဒေသဗုကာံ နူၜိုတ် ၁၁ ဗွဝ်ကၠံဂှ် (ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲအခိင် သၟိင်ကျာန်သေတ်တာ မတိုန်နန် ဒှ်ဨကရာဇ်) ဂကူဗၟာတအ် ကလိဂွံ အဝဵုလပါ်ပရေင်ဍုင်ကွာန်တုဲ အရေဝ်မန် ပ္ဍဲဒေသဍုင်ဗၟာလဒေါဝ်ဂှ် မၞိဟ်ဟီုလေပ် အောန်စှ်ေတုဲ ဂကူမန် ဗွဲမဂၠိုင် ဟီုအရေဝ်မန် ဟွံလေပ် ဒှ်အာ ဂကူဗၟာရ
၂] စိုပ်ခေတ် သၟိင်မဂဒူ ကလေင်ပတိုန် ဍုင်ဗၠးၜးဂကူမန် ပ္ဍဲဒေသ ဍုင်ဗၟာသကုတ်သၟဝ်တုဲ အရေဝ်မန်
လိက်မန်ဂှ် ကလေင်ဇၞော်မောဝ်တိုန် မွဲဝါပၠန် ပ္ဍဲကဵု ဒေသ ဍုင်ဗၟာ သကုတ်သၟဝ်ရ
စိုပ်ခေတ် သၟိင်ဒကာရတ်ပိ မဒှ်ကောန်စဴ သၟိင်ဓမ္မစေတဳဂှ် အဝဵုသြဇာပရေင်ဍုင်ကွာန် အိုတ်အာတုဲ ဂကူမန် ပ္ဍဲကဵု ဒေသဍုင်ဗၟာသကုတ်သၟဝ်ဝွံလေဝ် စဍိုန်လျစှ်ေပၠန်ရ
စိုပ် သၞာံခရေတ် ၁၇၄၀တအ်ဂှ် ၜိုန်ရ အဝဵုသြဇာ ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် ကလေင်စမံက်ကၠုင် မွဲဝါပၠန် ပ္ဍဲဒေသဍုင်ဗၟာ သကုတ်သၟဝ်ဂှ်ကီုလေဝ် မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် ဗွဲတၟေင် နူဍုင်လ္ဂုင် လပါ်သၟဝ်ကျာဂှ် ဟီုအရေဝ်မန် ဟွံလေပ် ဒုင်ပထောအ် ဂကူဗၟာအိုတ်ရ
ပ္ဍဲသၞာံခရေတ် ၁၇၅၇ ဍုင်မန်ဟံသာဝတဳ ဒးဒုင်သီကဵု သၟိင်ဗၟာအံင်ဇေယျတုဲ ဂကူမန် ဗွဲမဂၠိုင် ဒးဒုင်ဂစိုတ်ပဠက်ဂကူ
တုဲပၠန် ဗွဲဂမၠိုင်ဂှ်လေဝ် ဒးဒြေပ်ဒဴ လုပ်ဍုင်မံင် ဍုင်သေံတုဲ လၟိဟ်မၞိဟ် ပ္ဍဲရးဗဂေါ
ရးဖာသီ
ရးလ္ဂုင်တအ်ဂှ် အောန်စှ်ေအာ ဗွဲမလောန်ကီုလေဝ် စဵုကဵုစိုပ် သၞာံၜိုတ် ၁၈၀၀တအ် လပါ်အိုတ်ဂှ် ဂကူမန် ပဒတဴကၠုင် ပ္ဍဲဒေသရးလ္ဂုင် ကေုာံ ရးဨရာဝတဳ ရးဗဂေါ ဗွဲမဂၠိုင်ဏီဖိုဟ်ရ
၃][၄] ပၞာန်ဂၠးတိ အလန်ဒုတိယတုဲ အတိုင်တင်လတုပ်စိုတ် အကြာအင်္ဂလိက် ကဵု အမေရိကာန် ကုဍုင်အင်္ဂလိက် မပလဝ် ကဝ်လဝ်နဳတအ်ဂှ် ဒးကဵု သၠးပွးရောင်တုဲ အင်္ဂလိက် စဖန်ကဵု ဍုင်ဗၠးၜး ကုဍုင်အိန္ဒိယ
သဳရိလင်္ကာ
ပါကာတ်သတာန် သီုကဵု ဍုင်ဗၟာရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဂကူမန် လတူဍုင်ဇၞော်တအ်ဂှ် ဟီုအရေဝ်မန် ဟွံလေပ် ဒုင်ပထောအ် ဂကူဗၟာဂှ် ဂၠိုင်ကွေဟ်ဟ်ရ
ဟိုတ်နူ ဟိုတ်တအ်ဏအ်တုဲ စပ်ကဵု ယေန်သၞာင် မဆေင်ကဵု ဗွိုက်လတက် ဂကူမန် ကဵု ဂကူဗၟာဂှ် တုပ်ရေင်သကအ် ပါ်ၜါဟွံဂွံရ
တုပ်တဴ ညံင်ရဴ ဒြပ်ဇကု စိုပ်အာတဲညးတၞဟ်လအ်တုဲ ကလေင်ကေတ် ဟွံလောဲသွာကီုရ
ဂကူမန် ကဵု ဂကူဗၟာဂှ် ၜိုန်ရ အရေဝ်တၞဟ်ခြာ ကုဗၟာကီုလေဝ် နကဵုကယျိုင်ကယျဝ် ဗွိုက်လတက် မဆေင်ကဵု ယေန်သၞာင်တအ်ဂှ် တုပ်ရေင်သကအ်ဗွဲမလောန်တုဲ ပ္ဍဲကဵုသဘင်အကြာဂကူနာနာတအ်ဂှ် ညးလဵု ဒှ်ဂကူမန် ညးလဵုဒှ်ဂကူဗၟာဂှ် ရုဲစှ်ပါဲခြာဟွံဒးရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ နကဵုဂကောံကွးဘာတက္ကသိုလ်မန်ဂမၠိုင် ချပ်ဂၞန်ကၠုင်သကအ် သွက်ဂွံစၟတ်သမ္တီ ဗွိုက်လတက်မန်ရ
၅] တၞဟ်နဂွံ ခၞံဗဒှ် ပတိုန် ဗွိုက်လတက်မန်ဂှ် နူကဵု ဂကောံကွးဘာတက္ကသိုလ်မန် နူကဵုတက္ကသိုလ်နာနာ ဒက်ပ္တန်ပတိုန် ကမ္မတဳဗမံက်ပတိုန် ဗွိုက်လတက်မန် (မွန်အမျိုးသားဝတ်စုံ ထုတ်ဖေါ်ဖြစ်မြောက်ရေး ကော်မတီ) မွဲရ
ပ္ဍဲကဵုကမ္မတဳဂှ် မာံမောင်တိုး ဒှ်ဥက္ကဌ
မာံဗညာအောင်မိုး (ဒံက်တာ) ဒှ်ညးရေင်တၠုင်ဖဵုတုဲ မာံအောင်မြိုင်စိန် ဒှ် ဖက်ဆောံ ညးရေင်တၠုင်ဖဵုရ
ကမ္မတဳဂှ် ကော်ကောံဓရီု အလန်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲကဵု ပ္ဍဲတိုက်ပိဋကတ်မန် မၞုံပ္ဍဲဂၠံင်ကျာ်
ဗဒါဲဂၠံင်တိုန်ကျာ်လ္ဂုင် လပါ်သၟဝ်ကျာ ပ္ဍဲ သၞာံခရေတ် ၁၉၇၁ ဂိတုအဝ်ဂေတ် ၂၁ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်ရ
နူကဵုကောံဓရီုဂှ် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် အတိုင်မဖျေဟ်လဝ် သ္ဂုတ်သွာတ်ဂှ် ဂကောံကွးဘာမန်တအ် ပါ်က္ဍိုပ်တုဲ ဗက်စှ်ေဂၠာဲ တင်ဂၞင်ဂမၠိုင် နူဒေသ လ္ဂုင်
မတ်မလီု
ဗဂေါ
ပံင်
တကအ်ခၟိုင်
မုဟ်ဍုင်
ဇြပ်ဗု
ရေဝ်
ကျာ်မြဟ် ကေုာံ ဒေသကရေင် မကော်ဂး ကဝ်ဒူလေတအ်ရ
တင်ဂၞင် မကလိဂွံတအ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ကပေါတ်နူကလော်သ္ၚိ (ဗွဲတၟေင် ကလော်ယာတ်
ညးမဂိုင်ဒေပ်လဝ် ဂၠိက်ယာတ် ဇုဇညးတအ် မပ္တံကဵု ဂၠိက်ယာတ်
ပလောအ်
ယာတ်ဍောတ်(ပုဝါ
ဗီုရုပ်တြေံတြေံတအ်ရ
အတိုင်မဖျေဟ်လဝ် သ္ဂုတ်သွာတ်ဂှ် ကမ္မတဳဂှ် ကလေင်ကောံရေင်သကအ် ပ္ဍဲဂိတုသေတ်တေန်ပါ ၅ ဂှ် ဂၠိက်ယာတ်ပလောအ် သီုဖအိုတ်တအ်ဂှ် အသာ်ဗကေတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဂၠိုင်အိုတ်ရ
ဂၠိက်တအ်ဂှ်လေဝ် လတူအသာ်ဗကေတ်ဂှ် ကၞင်အသာ်ဗုဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဂၠိုင်အိုတ်
ဂၞိန်ဂှ်မ္ဂး လတူအသာ်ဗကေတ်ဂှ် အပြံက် အသာ်လမ္စံက်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ
၆] ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ (၁၂-၀၉-၁၉၇၁) ဂှ် ကလေင်ကောံရေင်သကအ် ပ္ဍဲတိုက်ပိဋကတ်မန် မွဲဝါပၠန်ဂှ် ကွးဘာတက္ကသိုလ်ဂမၠိုင် ကေုာံ ခမဳသင် ညးစိုတ်မလုပ်စတအ် တိုန်စိုပ်ကီုရ
လတူဗီုမူအပြောမ် မကၠောန်ပ္တိတ်လဝ်ဂှ် ဗီုပြင်ဂှ် မၞိဟ်ဒစဵုဒစး ဟွံမဲကီုလေဝ် ပ္ဍဲပလောအ်ဓရောပ် (တိုက်ပုံ)မၞိဟ်တြုဟ် မဒှ်အသာ်လမ္စံက်ဂှ် ခမဳသင် ကေုာံ မၞိဟ်ဇၞော်ဇၞော်တအ် ဟွံဒးဂၞပ်ရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး အသာ်လမ္စံက်ဂှ် ဂကူမန်တအ် စၟတ်သမ္တီလဝ် မဒှ်အသာ် အမင်္ဂလ ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ စၞးအသာ်လမ္စံက်ဂှ် ကေတ်အသာ်ဗုတုဲ လတူဗုဂှ် စုတ်ကၞင်ဗကေတ်ရ
သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်တုဲအိုတ် ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ်ဟေင် ပဒတန် ဗွိုက်လတက်မန် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
၇] ပလောအ်
ပလောအ် (အပ္ဍဲ) ပလောအ်ရှာတ် ပလောအ်ဥလာရ် (တိုက်ပုံအင်္ကျီ) (ဥလာရ် ဂှ် မအရေဝ်မန်တြေံ မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲလိက်တၟအ်သြိုင်နန်
မဂွံအဓိပ္ပါယ် ပလောအ်မလတက် ပ္ဍဲအခိင်မတိုန်ကေင်ကာမ္ၚဵု
ဥလာရ် ဂှ် မန်လွဳစလဝ် နူပါဠိ ဥဠာရ မဂွံအဓိပ္ပါယ် မသၠုင်ပြဲ) ဂၠိက် ပလောအ် ဂၞိန် အတိုင်မစၟတ်သမ္တီလဝ်ဂှ် ပ္ဍဲ သဘင်မဒုင်တၠုင်ကွးဘာတၟိ (မွန်မောင်မယ်သစ်လွင် ကြိုဆိုပွဲ) တက္ကသိုလ်လ္ဂုင် သာပ်ကမ္မတဳလိက်ပတ် ယေန်သၞာင်မန် တက္ကသိုလ်လ္ဂုင် မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ၁၀-၁၀-၁၉၇၁ ဂှ် ဗိုက်လတက်ကၠာအိုတ်ရ
သီုကဵု ဒယှ်ေဒွက် ဗိုက်လတက် ကယျိုင်မန်အိုတ်စိုအ် ကီုရ
စတမ်နူဂှ်တုဲ ဇၟာပ်မကၠောန် ပရေင်ချဳဓရာင် ပ္ဍဲကဵု တက္ကသိုလ်မ္ဂး ကွးဘာမန်တအ် ကျိုင်ကယျိုင်မန်ဂှ် အိုတ်ရ
နူကဵု ဂကောံကွးဘာတက္ကသိုလ် လ္ဂုင် မကၠောန်ပ္တိတ် ကြက္ကဒိန် သၞာံ ၁၉၇၂ ဂှ်လေဝ် နကဵုကယျိုင်ကယျဝ်မန်ဂှ် တက်ပ္တိတ်လဝ်ကီုရ
၈] စနူဂှ်တုဲ ကယျိုင်မန်ဂှ် ပြးဇးအာ အလုံမွဲဂကူတုဲ နဒဒှ် ဗွိုက်လတက်မန်ဂှ် ဗွဲမပြဟ် ဇၟာပ်တြး စိုပ်အာ အလုံဂကူမန်မွဲရ
ကြဴနူ မဂွံစၟတ်သမ္တီ ဗွိုက်လတက်မန်တုဲ ကောန်ဂကူမန် နဒဒှ် မထ္ၜးဆီဂကူ
နဒဒှ် မထ္ၜးပရေင်တုပ်သၟဟ် identity ဂကူဂှ် ပ္ဍဲကဵု သဘင်ကၞာ ပေါဲမ္ၚဵုဂမၠိုင်ဂှ် ကျိုင်ကၠုင်ဇၟာပ်ပ်ဒၞာဲရ
ပရေင်ကောံသၟဟ် ပရေင်စရာဲဂကူတၞဟ်ခြာမွဲဂှ် ကလိဂွံကၠုင်ပေင်င်ရ
ဟိုတ်မဒှ် အသာ်ဗုဗကေတ်တုဲ နကဵုကယျိုင်ဂှ် ထ္ၜးဆီဇာတိ ဂကူမန်မာန်ပေင်င်ကီုရ
ဟီုမွဲသာ်ပၠန် လ္ၚတ်ရံင် အခိုက်ပြဝေဏဳမန်မ္ဂး ယာတ်ဗုဗကေတ်ဂှ် နဒဒှ် ယာတ်ကလော်သ္ၚိဂှ် ဂကူမန်တအ် စၟတ်သမ္တီကၠုင်လဝ်ရ
ကလော်သ္ၚိဂှ် ဒှ်ပရေင်ရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ ဂကူမန်ကၠာအိုတ်တုဲ အသာ်ဗု ကဵု အသာ်ဗကေတ်ဂှ် ဒှ်အခိုက် သင်္ကေတဂကူမန်တအ်မွဲဂှ် နူကဵု ဗွိုက်လတက်ဂှ် ထ္ၜးပြာကတ်ဒၟံင်တုဲ အသာ်တအ်ဂှ် စောဲလာံဒၟံင် ပ္ဍဲဂကူမန်တအ်တုဲတုဲဂှ်ရ ကယျိုင်မန် မၞုံကဵုအသာ်ဗုဗကေတ်ဂှ် စောဲဗာန်ကၠုင် ပ္ဍဲဂၠံသြိုဟ်ဂကူမန်တအ် နူခေတ်အဆက်ဆက် ဟီုဂွံရ
ဟိုတ်နူ မစၟတ်သမ္တီထောအ် ဗွိုက်လတက်မန် ဗီုဏအ်တုဲ ကယျိုင်ကကျဝ် ဗီုကဵု ကၞင်တၞဟ် အစံက်တၞဟ် ဗီုကဵု ယာတ်ဆိက်တအ်ဂှ် အလဵုလဵု ဒှ်အာ ညံင်ကဵု အခိုက်ကယျိုင်ကယျဝ်မန် ဟွံသေင်တုဲ ဒှ်အာ ညံင်ကဵု ကယျိုင်ကယျဝ်ဗၟာ ဖအိုတ်ရ
ရံင်နကဵု မတ်ယေန်သၞာင်မ္ဂး ဗွိုက်လတက်တအ်ဂှ် မဒးနွံကဵု ဗီုပြင်နာနာ ညံင်ရဴကၠအ်ဥဒျာန် မၞုံကဵု ပကဴသြဴနာနာရောင်မ္ဂး အရာမစၟတ်သမ္တီဝွံ ဒှ်အာ ကဟောံဗြမ် ပရေင်ယေန်သၞာင်မွဲရ
ယေန်သၞာင် ကေုာံ ဗွိုက်လတက်ဂှ် သၞာံဗွဲမလအ် ထိင်ဒဝ် ဖျေဟ်လဝ် ကိုန်ဂစိုတ် ဟွံလောဲသွာရ
နူစ မစၟတ်သမ္တီ ဗွိုက်လတက်မန်တုဲ ၜိုတ် ပန်ဗွဝ်စှ်ဂှ် ပရေင်ပြံင်လှာဲ စကတဵုဒှ်ကၠုင်တုဲ အခိင်လၟုဟ် ဗီုပြင် စပြံင်လှာဲကၠုင်ဒၟံင် ညိည သိုက်သိုက်ရ
တုဲပၠန် အခိုက်ကၞာမဆေင်ကဵုမန် နူကဵုမန်မစိုပ်အာ ဍုင်သေံ ဗီုကဵုယာတ်ဍောတ်တအ် အစံက်ပကဴတအ်ဂှ် ပံင်စုတ် ပ္ဍဲဗွိုက်လတက် မစၟတ်သမ္တီလဝ်ဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲမ္ၚဵုတၟေင် ဗီုကဵု ပေါဲမ္ၚဵုထပ်တဲတအ်ဂှ် ညံင်ဂွံခိုဟ် ညံင်ဂွံကျေဝ်ဂၠိုင်တိုန်ဂှ်လေဝ် ဖန်ဇန်ဒၟံင်ကီုရ
တၠပညာဂကူမန် ဗီုကဵု အစာနာဲဖေသိင်ဇြာမ္ဂး စၞးမကျိုင်ကယျိုင် မွဲဗီုဓဝ် ပ္ဍဲဇၟာပ်ဒၞာဲဂှ် ညံင်ဂွံစၟတ်သမ္တီကဵု ဗွဲမဗဗွဲကဵု သာမယျ ဥပမာ ကယျိုင်မ္ၚဵုထပ်တဲမ္ဂး မွဲဗီု
ကယျိုင်ပထပိုယ်ပယျင်မ္ဂး မွဲဗီု ညံင်ဂွံစုင်လေင်ဂှ် ဖန်ဇန်ပတိတ်ကဵု ဗွဲတၞဟ်ခြာထေက်ရောင်ဂှ် ကဵုကၠုင်ကသပ်ရ
နကဵုလညာတ် အစာနာဲဖေသိင်ဇြာမ္ဂး ကယျိုင်မ္ၚဵုထပ်တဲဂှ် ဒးဒှ် ဗီုကယျိုင်ကောန်သၟိင်တၠ ခေတ်ဨကရာဇ်တေအ် ထေက်ရောင်
ကာလဂှ်ဟေင် ဂကူမန်တအ် မဒှ်ဂကူ မကေင်နွံကဵု ဨကရာဇ် ဂကူသၟိင်တၠဂှ် မၞိဟ်ဗွဲကြဴတအ် ဂွံတီကေတ်မာန် ဂွံဒုင်စသိုင် အလဵုဇကုညးတအ်မာန်ရ
ကောန်သၟိင်အသးဝွံ ဒှ်ကောန်သၟိင်သမလတုဲ ဒှ်ကောန်ကၟိန်ဝိမလရ ပ္ဍဲသက္ကသာသနာ(၁၁၄၅)ဂှ် ဂွံဒှ်သၟိင်ပိုင်ဍုင်ဟံသာဝတဳရ သၟိင်အသးဝွံ ကမၠောန်ကာကုသဵု အတိုင်မအံက်ဇကု အမူဇကုကၠောန်ပ္တုဲကၠုင်လဝ် ပ္ဍဲကျာ်မုဟ်တဴဂှ် ဆက်ကၠောန်ပၠန်ရ ထပ်သၠုင် ပ္တိုန်ကျာ်ဂှ်(၆)ဟတ်ပၠန်တုဲ ထပ်ပ္တိုန်က္ဍိုင်တၟိပၠန်ရ
သၟိင်အသးဝွံ ဂွံပိုင်ပြဳဍုင် ဂ္ဇအ်ဂွံနန်ပွိုင်(၇)သၞာံ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်သာသနာ(၁၁၅၂)စုတိစဴအာသွဝ်ရောင်
ဨကရာဇ်မန် အဆက်ဟံသာဝတဳပထမ သၟိင်အသးကုမ္မရာဇာ မပိုင်ပြဳကၟိန်ဍုင် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဗုဒ္ဓသာသနာ
၁၁၅၅
သၞာံ စိုပ် ၁၁၆၂
သၞာံ အာယုက်ပိုင်ဍုင် ၇ သၞာံ နိဿဲ
ဝင်ဓါတ်ကျာ်မုဟ်တဴ
မာဲဆံက် (အၚ်္ဂလိက်
Mae Sot
แม่สอด
ရမ်သာင် [mɛ̂ː sɔ̀ːt
မဲဆောက်
mɛ́ sʰaʊʔ
သေံဇၞော်
ႄႈသၢႆ
ထာမ်ပလိက်
IPA-shn) ဂှ် ဒှ်ဍုင် မနွံကရေက်လပါ်ပလိုတ် နိဂီုသေံ မဒှ်ဍုင်ပယျဵု ကုနိဂီုဗၟာ ရ
အရာတၟေင် ဍုင်မာဲဆံက်ဂှ် ဒှ်ဍုင်ဗၞိက် အကြာသေံကဵုဗၟာတုဲ ကောန်ဍုင်ဗၟာ ကေုာံ ညးလလဴပၞာန် နူနိဂီုဗၟာလေဝ် ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်မာဲဆံက်ဂှ် နွံဗွဲမဂၠိုင်ကီုရ
ဍုင်ဂှ် နွံအပ္ဍဲ ရးတက်တုဲ နူကဵု ဍုင်တက်ဂှ် နွံ ၈၇ ကဳလဝ်မဳတာ
နူဍုင်ဇၞော်က္ၜံင်ကံက်မ္ဂး နွံ ၄၉၂ ကဳလဝ်မဳတာရ
ဍုင်မာဲဆံက်ဂှ် နွံကဵု ရုင်ခရိုင်မာဲဆံက် တုဲပၠန် ဂၠံင်ဇၞော်မလုပ်တိတ် ကုအကြာ နိဂီုသေံ ကဵု နိဂီုဗၟာ
ဗၞိက်မပြာကတ် ပ္ဍဲဍုင်ဏအ်ဂှ် ဒှ်ကပေါတ်မတ်ဂမၠိုင် ကေုာံ ဆုကၠ
တုဲပၠန် ဗၞိက်ဒမၠုက် ဗီုကဵု သၠာဲဂတးသွံရာန်မၞိဟ် ကေုာံ ဂဥုဲၜူမာဲလေဝ် နွံဂၠိုင်ကီုရ
ဍုင်မာဲဆံက်ဝွံ ယၟုတြေံဂှ် ကော်စ နကဵုဘာသာသေံဇၞော် မာဲလာနဲ (Mae La Noi) မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဂြိုပ်သၟတ်
သၞာံ ၁၈၅၆ ဂှ် ယၟုဍုင်ဂှ် ခုတ်ထောအ်တၟိ ဂွံယၟု မာဲသံက်/မာဲဆံက် (Mae Sot) မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဆုကၠထဝ်
၂] ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၃၇ ဂှ် မာဲဆံက်ဂှ် ဒှ်ဆကွာန်သၟတ်မွဲ မနွံကဵု ညးဇၞော်ကွာန် မကော်စ ဗီုသေံ ဖူယာဲၜါန်(ผู้ใหญ่บ้าน phu yai ban
၃] ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၜိုတ် ၁၂
ပ္ဍဲ ၃၀ သေမ်တေမ္ဗါ ၁၉၃၉ ဂှ် မာဲဆံက် ဒှ်ကၠုင် နဒဒှ် ပွိုင်ဍုင်မွဲ
၄] မပိုင်ပြဳလဝ် သီုဖအိုတ် ၂၇ ကွာန်
သၞာံ ၂၀၁၀ ဂှ် သၠုင်ပ္တိုန် နဒဒှ် ဍုင်ပွိုင်ဍုင်မွဲရ
၅] သၞာံ ၁၉၉၇ ဂှ် ဒဒန်မိတ်အကြာသေံ-ဗၟာ မတတ် ၜဳသံင်ရင် (သောင်းရင်းမြစ်) (Moei River)ဂှ် စပံက်တုဲ နကဵုဒဒန်ဂှ် ဆက်စၠောအ်ကဵု ဍုင်မာဲဆံက် ကဵု ဍုင်ဗြဝတဳရ
၆] သၞာံ ၂၀၀၀တအ် ရုင်စက် မပ္တိတ်ကပေါတ် ဗွဲမဂၠိုင် သြိုင်ခၞံ ပ္ဍဲမာဲဆံက်တုဲ ကပေါတ်တအ်ဂှ် ပၠုပ်ဒၟံင် နိဂီုဗၟာရ
မလောန်ကၠုင် သၞာံၜါပိစှ်ောသၞာံဂှ် ဍုင်ဝွံ ဒှ်သ္ၚိ ဂကူကောန်ဍုင်အရင် နူနိဂီုဗၟာ ဗွဲမဂၠိုင်ကဵုလ္ၚီ မပြံင်လုပ်မံင်ဒၟံင်ရ
၇] ရုင်ကပေါတ် ပ္ဍဲဍုင်မာဲဆံက်ဂှ် ဇၞော်ဂၠိုင်တိုန် ဗွဲတၟေင် ရုင်စက်ဇၟိင်
ရုင်မတ်
ရုင်မတ်သ္ၚေက် ကေုာံ ဆုကၠတအ်ရ
၈] ပ္ဍဲၜိုတ် ၂၀၀၄ လၟိဟ်ကောန်နိဂီုဗၟာ ပ္ဍဲမာဲဆံက် စိုပ်အာ အကြာ ၇၀
၀၀၀ ကဵု ၁၀၀
၉] ခရိုင်မဆက် ကုမာဲဆံက်ဂှ် မာဲပ ဗွဲဒိုဟ်သၟဝ်ကျာ
မာဲတဝ် ဗွဲဒိုဟ်သၠုင်ကျာ
မာဲပ ကဵု ဖြဓါတ်ဖဍေင် ဗွဲဒိုဟ်ဗမံက် တုဲ တသာဲလုတ် ဗွဲဒိုဟ်ပလိုတ်
ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲမာဲဆံက်ဂှ် ဒှ်ကမၠောန်ဗၞိက် ကုနိဂီုဗၟာ
ဗွဲတၟေင် ဗၞိက်မတ် ကဵု ဆုကၠဂှ် နွံဂၠိုင်ရ
ကောန်ကမၠောန် ပ္ဍဲရုင်စက်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ်ကောန်ဍုင်ဗၟာဂၠိုင်ရ
ဍုင်ဂှ် ဒးဒုင်ဒၟံင် ဘဲဗၞိက်ဒမၠုက် ကေုာံ ပရေင်သွံရာန်မၞိဟ် ကေုာံ ဂဥုဲၜူမာဲဂၠိုင်ကွေဟ်ကီုရ
ဒတန်မိတ်ဗၟာ-သေံဂှ် ဒှ်ပၞောက်ဗၞိက် ကိစ္စဇၞော်အိုတ်ရ
၁၀] မာဲဆံက်ဂှ် နွံကဵုရာသဳ ဂမ္တဴ (Köppen climate classification Aw
အခိင်မုဟ်ကျာမ္ဂး ကှ်တုဲ ကတဴ
ဂမ္တဴ တိုန် စဵုကဵု စိုပ် ဂိတုဨပြဳ မဒှ်အခိင် ကတဴဗွဲမလောန်
အခိင်တ္ၚဲ ဓါတ်ဂမ္တဴ နွံၜိုတ်36
8 °C (98
2 °F
အခိင်ကသီုဂှ် စနူ ဂိတုမေ စဵုကဵု ဂိတုအံက်တဝ်ဗါ မဒှ်အခိင် ဗြဲဂူထတ် အခိင်တ္ၚဲမ္ဂး ဂံက်ညိတုဲ အခိင်ဗတံလေဝ် ကတဴဒၟံင်ဏီဖိုဟ်ရ
See text - selected species ကဴဖရဳသွဝ် (Honeysuckles) ဂှ် ဒှ် တၞံဇုက် မလုပ်လၟိဟ် ဂကောံဗဳဇ Lonicera (/lɒˈnɪsərə/[၂]) တၞောဝ် Caprifoliaceae တုဲ တမ်မူလ ဍေဟ် ကၠုင် နူ လေတ္တဳကျုတ်သၟဝ်ကျာ ပ္ဍဲ အမေရိက ကု ယူရေယှ
၃] တၞံဏအ်ဂှ် သီုဖအိုတ် အောန်အိုတ် နွံ ၜိုတ် ၁၈၀ ဂကူ
၃] ဂကူ ယၟုပြာကတ် မၞိဟ်တီဂၠိုင်ဂှ် Lonicera periclymenum (ကော်စ ဗီုအင်္ကလိက် honeysuckle ဟွံသေင်မ္ဂး woodbine
Lonicera japonica (Japanese honeysuckle
white honeysuckle
or Chinese honeysuckle) ကဵု Lonicera sempervirens (coral honeysuckle
trumpet honeysuckle
ဟွံသေင်မ္ဂး woodbine honeysuckle
japonica ဂှ် ဒှ် ဂကူ မဂွံဆဵုကေတ် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲ အမေရိကသၟဝ်ကျာ
ယူရောပ်
အမေရိကသၠုင်ကျာ
အဝ်သတေလျ ကေုာံ အဖရိက[၃] ဂကူလ္ၚဵုဂှ်မ္ဂး နွံကဵု သၟူမောဝ် ဖ္ဍးတုဲ မနွံကဵု အသာ်နာနာ
ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ မၞိဟ်တအ် မတဵုလွဳ ပ္ဍဲကဵု ကၠအ်ရ
သၟူဍေဟ် ဟိုတ်မမောဝ်ဒၟံင် ညံင်သၟူ ပကဴအနာင်
ပ္ဍဲအမေရိသၟဝ်ကျာ ဂကူ hummingbirds ဂှ် မၞိဟ်ဒးဂၞပ်ဂၠိုင် ဗွဲတၟေင် ဂကူ L
sempervirens ကု L
ciliosa (orange honeysuckle) ဂှ် မၞိဟ် တဵုဂၠိုင်ရ
ယၟု ဗီုအေင်္ကလိက် Honeysuckle ဂှ် ရံင်ကဵု ကသဝ်ဍေဟ် မနွံ ကုဍာ်ထၞာတ်တုဲ ညးကော်စရ
၄] ယၟု Lonicera ဂှ် ကၠုင် နူ Adam Lonicer
မညး ဒှ် အစာရုက္ခဗေဒမွဲရ
၅] ယၟု ဗီုမန် ကဴဖရဳသွဝ် ဂှ် လွဳစလဝ် နူယၟု ရုက္ခဗေဒ caprifolium ရ
Several fossil species are known from the Miocene of Asia
ဇိနဘာသာ (Jainism) (/ˈdʒeɪnɪzəm
ဗွဲမဂၠိုင် ကော်စ ဓဝ်ဇိန် ဂှ် ဒှ်ဘာသာတြေံတြဟ် နူကဵု ရးနိဂီုအိန္ဒိယမွဲရ
ဓဝ်ဇိန်ဂှ် အတိုင်လညာတ် ဓဝ်ပတှ်ေညးတအ်မ္ဂး ကၠုင်နူကဵု အစာဇၞော် ၜါစှော်ပန်တၠ မကော်ဂး တဳရ်ထင်္ကရ (tīrtha kara) အစာဇၞော်ၜါစှော်ပန်ဇကုဂှ် ပ္ဍဲကဵု လိက်ဗုဒ္ဓဘာသာမ္ဂး ကော်စ အစာတဳ
ညးမဒှ်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ရိရှဘနာထ သီုကဵု ကော်စ အာဒိနာထဘဂဝါ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ကျာ်ကိုပ်ကၠာအိုတ်
နကဵု ဓဝ်ပတှ်ေ ဇိနဘာသာမ္ဂး အာဒိနာထဘဂဝါဂှ် ဂျိုင်တန်တဴလဝ် ပ္ဍဲအခိင်မလောန်ကၠုင်သၞာံ မဂၠိုင်ကဵု အသင်္ဃဲတေအ်ရ
အစာမရနုက်ကဵု ၜါစှော်ပိဂှ် တန်တဴလဝ် ပ္ဍဲအခိင်ကာလ အကြာ ၈ - ၇ ဘဳသဳတုဲ အစာမရနုက်ကဵု ၜါစှော်ပန်ဂှ် မဟာဝဳရ ဂှ် ဂျိုင်တန်တဴလဝ် ပ္ဍဲၜိုတ် ဘဳသဳ ၅၀၀ ရ
ဇိနဘာသာတအ် ပတှ်ေကေတ် ဇၟာပ်ပ်ကဝ်မ္ဂး အစာကတဵုဒှ် မွဲဇကုရ
ကြက်အဓိက ဓရ်ဇိနဘာသာဂှ် အဟိံသ (မသက်ကုပ္ဍဵုပ္ဍိုက် ညးမွဲသအာင်
အနေကန္တဝါဒ (မဟွံစိုပ်ကၞောတ်မွဲလပါ်
အပရိဂြဟ (မဟွံစောဲစပ်) ကေုာံ အသစေတိဝါဒ (မဝေင်ပါဲအာရီုကာမဂုဏ်)တအ်ရ
လုပ်ဒ္ဂေတ်ဗက် သာသနာဇိနဘာသာမ္ဂး ဒးဒ္ဂေတ်ဗက် သဳလမသုန် မတွဟ်ဂး (၁) အဟိံသာ (သက်ကုပျဲပျာံ
၂) သစ္စ (မဒးနွံကဵု ဓဝ်ဍာံစၟတ်
၃) အသတေယျ (သက်ကုကၠတ်ဂၠံက်
၄) ဗြးမိစ္ဆာစာယ (ဝေင်ပါဲ သိပ်ဂၠိပ်မေထုန်
ကေုာံ (၅) အပရိဂြဟ (သက်ကုပိုင်ပြဳဒြပ်ရတ်
လၟေင်ဒ္ဂေတ်ဓဝ်ဇိန်ဏအ်ဂှ် ဆက်စပ် ကဵုဒ္ဂေတ်လၟေတ်အခိုက်ဘဝမၞိဟ်ဇိန်တအ် နွံနာနာသာ်ရ
ဥပမာ တၞဟ်နမဂွံဝေင်ပါဲ ပရေင်ပျဲပျာံတုဲ ဟွံစဖျုန်တအ် ဒှ်တမ်ရ
လင်္ကာဂမြဴဇိနဘာသာဂှ် "ပရသ္ပရောပဂြဟော ဇဳနာနာမ်" (ဝိညာဏ်မၞိဟ်ဂှ် သွက်ဂွံရီုဗင် ညးမွဲသအာင်) တုဲ "ဏမောကာရမန္တြ" ဂှ် ဒှ်ဂါထာအဓိက ညးတအ် မဖ္ဍောတ်ဗှ်ရ
ဓရ်ဇိန်ဂှ် လုပ်လၟိဟ် ပၞောဝ်ကဵု ဓရ်တြေံအိုတ်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲကဵုဂၠးတိဝွံတုဲ ပ္ဍဲကဵု ဇိနဘာသာဂှ် ဂိုဏ်ဇၞော်ၜါ ပါ်တိတ်ဒၟံင်ဂှ် ဂိုဏ်သက်ကုဗွိုက်လတက် မကော်ဂး ဒိဂမ္ဘရ (Digambaras) ကဵု ဂိုဏ်ဗွိုက်လတက်ဂွု မကော်ဂး ၐ
ဝေတာမ္ဘရ (Śvētāmbaras) မဒုင်သဇိုင် ကုဗီုခမဳညးတအ် မဒ္ဂေတ်တုဲ ပါ်လဝ်ရ
သီုၜါဂှ် လိက်သာသနာတုပ်ပ်တုဲ သီုၜါဂှ် တန်တဴဒၟံင် နကဵု မဒါန်ပစ္စဲ နူကဵုဒါယကာဂမၠိုင်ရ
ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ် မၞိဟ်စ္ၜုဲစ္ၜော် ဇိနဘာသာ နွံအကြာ ပန် ကဵု မသုန်ပြကောဋိကိုဋ်တုဲ ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး နွံပ္ဍဲအိန္ဒိယရ
မ္ၚးအိန္ဒိယ ဒၞာဲမနွံဂၠိုင်င်ညိမ္ဂး ဍုင်ကနေဒါ
ယူရောပ် ကေုာံ ရးနိဂီုပံင်ကောံအမေရိကာန်တအ်ရ
ဓရ်ဇိန် ဂှ် ပ္ဍဲဂျပေန် မၞိဟ်တအ်ဒ္ဂေတ်ဗက်ဂၠိုင်ကၠုင်ဒၟံင်တုဲ ကောန်ဂကူဂျပေန် မသုန်လ္ၚီပြင်င် ပြံင်လှာဲဒုင်ကေတ် ကွေတ်ဇိနဘာသာရ
သဘင်အဓိက ပ္ဍဲကဵုဇိနဘာသာဂှ် သဘင်ပရုသှန
သဘင်ဒသလကသှန
အသှတနိက
မဟာဝိရ် ဇန်မ ကလျာနက် ကေုာံ သဘင်ဒိပဝလဳ တအ်ရ
ဇိနဘာသာဂှ် ဒှ်ဘာသာမဟွံစွံအဓိကကုနိမိတ်ဗဒှ် (transtheistic) ကေုာံ မဟီုတွဟ်လညာတ်အနာဂတ်ဂတတုဲ မဟွံပတှ်ေကေတ် စက္ကဝါဏအ် ကတဵုဗဒှ်လဝ် နကဵုညးတၠဣဓိမွဲမွဲတၠ
၁] မနွံအကြာ ဝါဒၜါလပါ် (parallelism) ကေုာံ ဝါဒမဆက်စပ် (interactionism) တအ်ရ
၂] ဒြဝျ ဂှ် ဒှ်အရေဝ်သံသကြိုတ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဒြပ်
၃] နကဵုလညာတ်ဒဿန ဇိန်မ္ဂး စက္ကဝါဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဒြပ်တြဴပြကာ မတွဟ်ဂး ဇဳဝ (ဇဴ
ပုဒဂလ
ဓမ္မ
အဓမ္မ
အကာသ ကေုာံ ကာလ
၄][၃] လက္ကရဴ မသုန်ဂှ် ဒှ်သက်ကုလမျီု (အဇဳဝ
၃] ဒဿနဇိန်ဂှ် ပါ်လဝ် ဒြပ် နူကဵု ခန္ဓ ဟွံသေင်မ္ဂး အရပ်အရာ နကဵုဗီုပြင် အရာပလီုပလာ်ဂွံ ကဵု အရာမပလီုပလာ်ဟွံဂွံတအ်ရ
ကွာန်ကအ်ဂဂါ(အၚ်္ဂလိက်
Kawgage
ကော့ကဒဲ့ရွာ အၚ်္ဂလိက်
Kawtkadei)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
ဂကောံကွာန်မုဟ်ရိုတ်ဍောတ်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၅၅
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်မုဟ်ရိုတ်ဍောတ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၈၂၇
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၅၅၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၆၃၈၁ တၠရ
ကမ္မရှေန်မာဲ ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ (ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်) (အၚ်္ဂလိက်
Union Election Commission
အတိုကောက် UEC) ဝွံ ဒှ်ဂကောံ မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ကဆံင်ကၟိန်ဍုင် သွက်ဂွံကၠောန် ပ္ဍဲကေင်ကာ သဘင်မာဲ အတိုင်သၞောဝ်ဥပဒေဍုင်ဗၟာ မဆေင်ကဵု သဘင်မာဲရ
မပ္တံကဵု ကမၠောန်ပဒတန် မၞိဟ်စၞး မဒုင်ရုဲမာဲ
ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန် မဒုင်ရုဲမာဲ ကေုာံ ကမၠောန် မကၠောန်ဗဒှ် သဘင်မာဲဂမၠိုင်ရ
၂] အတိုင်သၞောဝ်မ္ဂး ကမ္မရှေန်ဝွံ နကဵုအလဵုအသဳဍုင် ခပ္တန် ကမ္မရှေန်ဝွံတုဲ ကမ္မရှေန်ဝွံ ဗွဲမဗၠးၜး ပ္ဍဲကမၠောန်မဆေင်ကဵု သဘင်မာဲဂှ် အခေါင်ကၠောန် နွံပေင်င်ရ
သၞာံ ၂၀၁၀ ဂိတုမာတ် ၈ ဂှ် နကဵုစၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုင် ခၞံဗဒှ် ပဒတန် သၞောဝ်ဥပဒေ ကမ္မရှေန်သဘင်မာဲကၟိန်ဍုင်တုဲ စဒက်ပ္တန်လဝ် ကမ္မရှေန်သဘင်မာဲကၟိန်ဍုင်ရ
ကမ္မရှေန်မာဲ ကၟိန်ဍုင်ဂှ် နကဵုအလဵုအသဳ ဒက်ပ္တန်အာ နကဵု မၞိဟ်မပေင်တဴ ကုအင်္ဂလက်သန် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
၃] သၞာံ ၂၀၁၀ ဂိတုမာတ် ၀၈ ကမ္မရှေန် မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ကံင်သဳကၟိန်ဍုင်ၜိုဟ်သြိုဟ်သာယာ ကေုာံ ဇၞော်မောဝ် (နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ) -[၂][၄] သၞာံ ၂၀၁၁ ဂိတုမာတ် ၃၀ ကမ္မရှေန် မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု သမ္မတကၟိန်ဍုင် - သၞာံ ၂၀၁၆ ဂိတုမာတ် ၃၀ ကမ္မရှေန် မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု သမ္မတကၟိန်ဍုင် -[၅] ကမ္မရှေန်ဝွံ နကဵုအလဵုအသဳ အေန်အေဝ်ဒဳ မခပတိုန်လဝ်တုဲ ဒးဒုင်ပါ်ပါဲ ဒဒှ်ရ မဗက်မုက်
မၞိဟ်နူကဵု ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳဂှ်ရ ကဵုတိတ်ထောအ် နူဗော်ဇကုတုဲ ကဵုလုပ်ကၠောန် ပ္ဍဲကမ္မရှေန်
ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်လ္ၚဵု ဗီုကဵု ပွိုင်ဍုင်ဒဂုင် (ဍုင်လ္ဂုင်) အတိုင် ဒေါ်သက်သက်ခိုင် မလဴထ္ၜး ကုကောန်ဗော်ညးမ္ဂး ဥက္ကဋ္ဌ ကမ္မရှေန်သဘင်မာဲဂှ် ရုဲစှ်ပတိုန်မၞိဟ် သမ္ဘာ ညးအုပ်ကာနာနာ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ
ပါဲနူဂှ်လေဝ် မၞိဟ်အဓိက ပ္ဍဲဗော်အေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ပတိတ်ထောအ် နူစရင်ကောန်ဗော်တုဲ ကဵုပဥက္ကဋ္ဌ ကမ္မရှေန်သဘင်မာဲ
၆] ကာလသဘင်မာဲတုဲ ဒဒှ်ရ မာဲဂှ် ဟွံဗဗွဲဓဝ်ဂးတုဲ ၜိုန်ရ ညးဂမၠိုင်အာတ်မိက် ကဵုဗဵု စရင်မာဲကီုလေဝ် ဟွံကဵုအခေါင်တုဲ ကၞောတ်တဲ နကဵုဟိုတ် မာဲအဓမ္မဝွံ နကဵုပၞာန် မဒးထိင်ထောအ် အဝဵုဍုင်ရ
သၞာံ ၂၀၂၁ ဖေဖဝ်ဝါရဳ (၂) ကမ္မရှေန် မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဥက္ကဋ္ဌ ကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင်[၇] - နကဵု ကမ္မရှေန်ဏအ် ကော်ဆဵုဂဗ ကော်ဘိက် ဆဵုဂဗကု ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂမၠိုင် အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲကဵု ၂၆ ဇာန်နဝါရဳ
၂၀၂၁ ပ္ဍဲကဵု ရုင်ကမ္မရှေန်သဘင်မာဲကၟိန်ဍုင်
နေပျဳတဝ်ဂှ် ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန် တိုန်စိုပ် ၅၃ ဗော်တုဲ သၟေဟ် ၃၈ ဗော်ဂှ် ဟွံတိုန်စိုပ်ရ
ဗော်မတိုန်စိုပ် ၅၃ ဗော်ဂှ်
ကခတေတ်ဍာဲ ဒှ်ဗဳဇဂကူကဇုတ်မ္ၚိုဟ်နွံပ္ဍဲဂကူဗဳဇ Lutjanus ပ္ဍဲဂကောံဂကူကခတေတ်ဍာ် (Lutjanidae) မဟီု Latjanus ပကောံ Lutjanidae သုၚ်စောဲပ္ဍဲယၟုဂကောံ ကၠုၚ်နူမအရေဝ် ikan lutjan (အိကာန်လုတ်စာန်) ဒှ်တဴကော်ယၟုကဂကူဏံ ပ္ဍဲအရေဝ်မလာယူ[၁] ကခတေတ်ဍာဲ ဒှ်ကစဖျုန် မနွံဒၟံၚ်ပ္ဍဲဍာ်ဖၞုၚ်ဍာလျိုဟ် ပ္ဍဲဂမ္တဴကတူကေုာံဂီုဂီု
နွံပ္ဍဲမဟာမှာသၟိတ် Pacific sea ကေုာံ မဟာမှာသၟိတ်အိန္ဒိယ ကေုာံ မဟာမှာသၟိတ် Atlantic sea ဂကူလ္ၚဵုလ္ၚဵုတံဂှ် ဗဂဵုလဟဵုဂမ္တဴလေပ်တုဲ မံၚ်အကြာဍာ်ပတေက်သီုဍာ်ၜါလေဝ်နွံ
နွံဒၟံၚ်ၜါဂကူ ဂွံဆဵုကေတ်ပ္ဍဲဍာ်ပတေက်ကဵုဍာ်ၜါဗွဲတုန်
တၞဟ်နွံပါ်ပတိတ် 73 ชนิด[၂] ထာမ်ပလိက်
Wikispecies-inline
ကွာန်ကအ်ဒုန်(အၚ်္ဂလိက်
Kawtdun
ကော့ဒွန်းရွာ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ဂကောံကွာန်ကအ်ပၞဟ်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၀၂၁
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကအ်ပၞဟ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၀၃၇
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၃၄၇ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၄၃၈၄ တၠရ
ကောန်ၚာ် ကဵု ပရေင်ထတ်ယုက် (အၚ်္ဂလိက်
healthy children
ဒိန်နေတ် sunde børn) ဝွံ ဒုင်သဇိုင် ကုလိက် ကောန်ၚာ် မထတ်ယုက် - သွက်မိမ ကောန်ၚာ် အာယုက်အကြာ ၀-၂ သၞာံ နူဘာသာဒိန်နေတ် (Sunde Børn - Til forældre med børn i alderen 0-2 år) မပ္တိတ်လဝ် နူဌာနပရေင်ထတ်ယုက် ဍုင်ဒိန်မက် သၞာံ ၂၀၁၈ သွက်ဂွံကဵု တၟာဲတဲ ကုဇၟာပ် ညးမဒှ်မိမ ကောန်ၚာ် ပ္ဍဲဍုင်ဒိန်မက်ဂှ်တုဲ ညံင်ဂွံကိတ်ညဳ ကုအခိုက် ကေုာံ တၠုင်လအာ မိမမန်တအ်ဂှ်နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ ဖန်ချူလဝ်ရ
အတိုင်အရေဝ်မန် မဟီု မၞိဟ်တြုဟ် ဍိုက်ဖံင် မၞိဟ်ဗြဴ ၜံင်ပၟတ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် သွက်မၞိဟ်တြုဟ်မ္ဂး ကမၠောန်မဍိုက်ဖံင် မဖဳဖျေဟ် ဆု နူကဵုဒဵု အကြာကြုင် အကြာစောဝ်ဂှ် အန္တရာယ်ဇၞော်အိုတ်ရ
သွက်မၞိဟ်ဗြဴမ္ဂး ၜံင်ပၟတ်ဂှ်လေဝ် အန္တရာယ်ဇၞော်ကွေဟ်ရ
ဆဂး ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ် ကွတ်ပညာဂဥုဲ စိစောန်ကၠုင်တုဲ ပွမၜံင်ပၟတ် (ဝါ) သၠးဂၠံဂဝ်ဂှ် အန္တရာယ် ဟွံဇၞော် ဗီုအခိင်ကၠာတေအ်ရ
ညံင်ရဴအခိင်ကၠာတေအ် ဟိုတ်နူ ဆီကောန် ကဵု ဆီယာဲဂကူဟွံတုပ်တုဲ ယာဲဂှ် ဆီလီု မန်မကော်စ ဆီတိုန်တုဲ ဒှ်အာမၞိဟ် က္ဍဟ်ဟွံပေင်တအ်လေဝ်ဂှ် စဵုဒၞာမာန်ကၠုင်ရ
တုဲပၠန် ကၠာဟွံဂွံသၠးဂၠံဂဝ်ဂှ် ကောန်ၚာ်နွံ ပ္ဍဲဗုင်ဂှ် နွံဗီုပြင်လဵုဂှ်လေဝ် နကဵုစက်သကေန် ဂွံညာတ်ကေတ်တုဲ ၜံင် နကဵုနဲဓမ္မတာ ဂွံ ဟွံဂွံဂှ်လေဝ် တီကေတ်တုဲရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် အရာမဒးဒှ်ဓဝိင်ဇၞော်ဇၞော် ဟွံမဲကွေဟ်ဟ်ကီုလေဝ် လုကဴ ဟွံဂွံညာတ်ကေတ် ကောန်ဇကု ပ္ဍဲမ္ၚး မဂွံမိန်ယိုက် ပ္ဍဲလတူဂၠံသြိုဟ်ဇကုဏီမ္ဂး ဓဝိင်တအ်ဂှ် နွံသီုဖအိုတ်ရ
အခိင်လၟုဟ် ကောန်ၚာ်ဂှ် စိုပ်ကၠုင်မ္ၚးတုဲ ဂွံမိန်ယိုက်ကေတ် လတူဂၠံသြိုဟ်ဇကုရမ္ဂး ဓဝိင်တအ်ဂှ် အိုတ်အာတုဲ ဓဝ်မေတ္တာဇြဟာန် လတူကောန်ဂှ် ကတဵုဒှ် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်တုဲ ပရေင်မဒးဒုင်စသိုင် ပ္ဍဲခန္ဓကာယဇကုဇကုဂှ် ဝိုတ်စဒၟံင်ရ
သွက်ညးလ္ၚဵုဂှ်မ္ဂး ညာတ်မုက်ကောန်ၚာ်ဗက် စိုတ်မိမဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်လဝါဲဂှ်
ညးလ္ၚဵုဂှ်မ္ဂး မံင်ကရောမ် ကောန်ၚာ်မွဲလစုတ်တုဲမှ စိုတ်မိမ ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ လဆောဝ်မ္ဂး ကြဴနူၜံင်တုဲ မိနေတ်ကၠာအိုတ်
ဟွံသေင်မ္ဂး နာဍဳကၠာအိုတ်ဂှ် သွက်ကောန်ၚာ်ကီု သီုကဵု သွက်မိကောန်ၚာ်ဂှ် ဒးဒုင်စသိုင်ဝါတ်ညိဒှ်မာန်ရ
သွက်ကောန်ၚာ်ဂှ်မ္ဂး တိတ်ကၠုင် နူမ္ၚး ထိုင်ကောန်ဂှ်တုဲ ဟိုတ်မဒးယီု နကဵုနဲဗီုတၞဟ်တုဲ ယီုစဝါတ်တအ်
ဒးရုန်ဂစာန် ညံင်ဂွံတိတ်ကၠုင်ဂှ်တုဲ ဍောင်ၜိုတ်ဒၟံင် မြဴသာ်ဝွံ ဒှ်တမ်ရ
မိကောန်ၚာ်ဂှ်မ္ဂး ဥပမာ ဆီတိတ်ဂၠိုင် ဟိုတ်နူစာ်ထကးတုဲ ဒးဇိင်ရ
ဆဂး ဒၞာဲၜံင် ခေတ်လၟုဟ်ဂှ် ဟိုတ်နူကွတ်ဂဥုဲစိစောန်ကၠုင်တုဲ အရာတအ်ဏအ်ဂှ် ဗွဲမပြဟ် လွဳလွတ်ရနုက်ဗပေင်ကဵုမာန်ရ
လဆောဝ်မ္ဂး ကောန်ၚာ်ဂှ် ဒးစွံ ပ္ဍဲဒၞာဲကိရိယာ မသ္ၚေဝ်မၠာ်ဒှ်မာန်ရ
ယဝ်ရ ဒးစွံဗီုဏအ်မ္ဂး မိမတအ် ဒးဒုင်စသိုင်ဂၠိုင်ရ
ယဝ်ရကတဵုဒှ် ဗီုဏအ်မ္ဂး မိမ ကောန်ၚာ်ၜါဂှ် ညံင်စိုတ်ဟွံဂွံစှ်ေဂှ် ဒးရီုဗင် ထ္ၜလဘာ် ရေင်သကအ်ရ
ယဝ်ရ ပရေင်သၠးဂၠံဂဝ်ဂှ် ဒှ်အတိုင်ဓမ္မတာရမ္ဂး ကောန်ၚာ်ဂှ် တိတ်ကၠုင်ဗက်ဂှ် ဣမိဂှ် စွံစုတ် လတူသြိုဟ် မိကောန်ၚာ်ဂှ်ရ
ပွမစွံဗီုဏအ်ဂှ် တၠပညာတအ် ညာတ်ကေတ် ဒှ်အရာမခိုဟ် သွက်ကောန်ၚာ်ဂှ် နကဵု ပရေင်စိုတ်ကီု သီုကဵု ပရေင်ခန္ဓကာယရ
နကဵုပရေင်စိုတ်မ္ဂး ကောန်ၚာ်ဂှ် အခိင်ကာလ မၞုံပ္ဍဲဗုင်ဂှ် တီလဝ် မိဇကုမွဲရ
တိတ်ကၠုင် မ္ၚးဏအ်လေဝ် အရာမစုက်လုက် ဂၠးတိမ္ၚးဂှ် ဂွံစုက်လုက် မိဇကုကၠာတုဲမှ စုက်လုက်ကဵု အရာတၞဟ်မ္ဂး စိုတ်ဍေဟ် ဟွံတကိုတ်အာရ
စပ်ကဵု ခန္ဓကာယမ္ဂး စၟခိုဟ်ဟ် မၞုံပ္ဍဲစၞာံမိ သွက်ဂွံစဵုဒၞာ အရာဟွံခိုဟ်တအ်ဂှ် မွဲတဲဓဝ် စၠောအ်စုတ်ကဵု ကောန်ၚာ်ဂှ်ရ
အဃောကောန်ၚာ် မၞုံလတူသြိုဟ်မိဂှ် ဣမိဂှ် စၟဳစၟတ်ရံင် မတ်
မုဟ်
ဇိုင် အရာအိုတ်သီု ဒှ်ဒၟံင်ဓမ္မတာရဟာရ
ကောန်ၚာ်ဂှ် ဂွံမွဲလစုတ် မၠာ်ဗဵု ပွဳပွူ ဗွဲတၟေင် ဗဵုမုက်မတ်မိမ ဗွဲမအမ်သဝ်ရ
ဗဗဵုမတ် ကောန်ၚာ်ဂှ် ဒှ်အရာတၟေင် သွက်မိမကောန်ၚာ်တအ်ရ
ဗဗဵုမတ်ကောန်ၚာ် မဗဵုမိမဍေဟ် ကၠာအိုတ်ဂှ် ညးမဒှ်မိမတအ် ဗွဲမဂၠိုင် မွဲအာယုက် ဝိုတ်ဟွံမာန်ရ
ကောန်ၚာ်ဂှ် ဗဵုတုဲ ဂတဇကု ဂၠာဲတှ်ရ
ဗီုဏအ်ဂှ် လ္ၚဵုပ္ဍဲမိနေတ်ညိည လ္ၚဵုမွဲၜါနာဍဳရ
ကောန်ၚာ်ဂှ် ဂွံတီကေတ် မိမဇကုတုဲ ဂွံတီ ဒၞာဲတှ် သွက်ဂွံမဴတုဲမ္ဂး ဍေဟ်ဍောင်ၜတ်တုဲ ဗၜေက်မတ်တုဲ တိက်လှိင်အာရ
တိက်လှိင်အာတုဲ ဗဗဵုမတ် ဗွဲမအမ်သဝ် နူကောန်ၚာ်ဂှ် ဂွံဆဵုပၠန်ဂှ် လဆောဝ်မ္ဂး ဒးကေတ်အခိင်တၟာလအ်ရ
အရာဗဗဵုမတ် မအမ်သဝ် နူကောန်ၚာ်ဂှ် ဒှ်အရာမဒုင်စသိုင်ခိုဟ် သွက်မိမတအ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ အရာဂှ် မိမတအ် ဒုင်စသိုင်ဖဲဖဲညိ
အရာဂှ် ဗွဲကြဴ ကလေင်ကလိဂွံ ဟွံမာန်ရ
ပ္ဍဲကာလမၜံင်ဂှ် ယဝ်ရဝါတ်ဂါတ် ကောန်ၚာ်ဂှ် ဍောင်ၜတ် အိုတ်ဇိုင်တဲမ္ဂး ဗဗဵုမတ် ဗွဲမအမ်သဝ်ဂှ် ဟွံကတဵုဒှ် လွာဲဂှ်တုဲ ဒးကေတ်အခိင်ညိညရ
မစွံကောန် လတူသြိုဟ်မိ မစုက်လုက် စၞာံကဵုစၞာံဂှ် ကောန်ၚာ်တအ် ဒးဂၞပ်ကွေဟ်ရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ရမ္သာင်ဂြိုဟ်ချဳယာဲဂှ်ကီု သၟူဇကုယာဲဂှ်ကီု ကောန်ၚာ်ဂှ် တီလဝ် နူအခိင် ကာလမၞုံပ္ဍဲဗုင်တေအ်ဂှ် လၟုဟ် စိုပ်မ္ၚးဏအ်လေဝ် သၟူဂှ် ရမ္သာင်ဂှ် ဂွံကလေင်မိင် ဂွံကလေင်ဂွံဒၟံင်ပၠန်ရ
တုဲပၠန် ရမ္သာင်အရေဝ်မိမ မဓရီုကျာရေင်သကအ် ကာလမၞုံပ္ဍဲဗုင်တေအ် မဂွံမိင်ဒၟံင်ဂှ် လၟုဟ်ဂွံမိင်မ္ၚးဏအ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ အရာဝွံ ဒှ်အရာမပကဵု ညံင်ကောန်ၚာ် ဟွံဂွံလကိုတ်
မဂွံဒုင်စသိုင် ၜိုဟ်သြိုဟ်ဂီုကၠီုရ
ကာလကောန်ၚာ်ဂှ် မၞုံဒၟံင် လတူသြိုဟ်ယာဲ ဇူဖဲ ဍောင်ပြေရမ္ဂး ဍေဟ်မဴတှ်မာန်ရမ္ဂး အလဵုအလဵုဂှ် ဍေဟ်ထ္ၜးကဵု လက်သန်ရ
ကောန်ၚာ်ဂှ် ဟာတိုန်ပါင်
ကလောမ်တိုန် လတာ်
တုဲ ဂၠာဲတိုန်တှ်ရ
ဂွံလအ်ညိမ္ဂး အလဵုဇကုကောန်ၚာ်ဂှ် ဂၠာဲဒၞာဲက္ဍိုပ်တှ်ရ ဇကုဟွံဒးရီုကဵုဍေဟ်ရ
ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး ကောန်ၚာ်ဂှ် ဍေဟ်ဂၠာဲက္ဍိုပ်တှ်တုဲ ဍေဟ်ပံက်တိုန်ပါင်ဍေဟ်တုဲ ဍေဟ်မဴကေတ်တ်ရ
ယဝ်ရကဵုအခေါင် ကုဍေဟ်တအ် ဂၠာဲကေတ်တ်တှ် ပ္ဍဲနာဍဳကၠာဂှ် ၜါပိနာဍဳမ္ဂး ဍေဟ်တအ်ဂၠာဲကေတ်တ်ဂွံတုဲ မဴတှ်လေဝ်လေပ်ပြဟ်ရ
ၜံင်တုဲဗက်ဂှ် ပ္ဍဲကဵုတှ်ဂှ် ဍာ်တှ်နွံဒၟံင်ညိညတုဲတုဲရ
ဍာ်တှ်ဂှ် ညးကော်စ ဍာ်တှ်တမ် နွံဒၟံင်ညိညရ
ဍာ်တှ်တမ်ဂှ် ၜိုန်ရအောန်ကီုလေဝ် နွံကဵုဓါတ်မစဵုဒၞာယဲနာနာ ကေုာံ ဓါတ်ကိစ္စဇၞော်တၞဟ် ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ မဒှ်ဓါတ် သွက်ဂွံစဵုဒၞာ ကဵုကောန်ၚာ်ဂှ် နူကဵုယဲနာနာသာ် တုဲပၠန် ရီုကဵုကြုတ်ကောန်ၚာ် ညံင်ဂွံကြံင်မ္ၚုဟ် ဂွံဒုင်ဒဝ်အရာတၞဟ်ရ
ဍာ်တှ်တမ်ဂှ် နွံကဵု အသာ်ဍာ်မိတ် တုဲ ခတ်ဒၟံင်ရ
ဍာ်တှ်မဆက်တိတ်ကၠုင်ဂှ် ဒှ်အာ အသာ်သၚေက်ညိညရ
ကာလကောန်ၚာ်ဂှ် မဴတှ်မ္ဂး ပကဵု ထိုင်ကောန် ပ္ဍဲဗုင်ယာဲ ညံင်ဂွံကလေင် ခညောတ်ဍောတ်စှ်ေပၠန် တုဲပၠန် ပဒေါအ်ကဵု ဆီမစှ်ေတအ်ရ
ကာလထိုင်ကောန် ခညောတ်ဍောတ်စှ်ေမ္ဂး ယာဲကောန်ၚာ် ဒုင်စသိုင် ညံင်ကဵုဗုင်ဂိကောန်ရ
ဗွဲတၟေင် ကုမၞိဟ်မကေင်ၜံင်လဝ်တအ်ဂှ် တီကေတ်လောဲသွာရ
ကာလကောန်ၚာ် ထ္ၜေတ်က္ဍိုပ်တှ်ယာဲမ္ဂး ပ္ဍဲကဵုတှ်ယာဲဂှ် ကၠောန်ပ္တိတ်ကဵု ဍာ်တှ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ နူကဵုစဂှ်မ္ဂး ညံင်ကောန်ၚာ် ဂွံထ္ၜေတ် သီုတှ်ၜါလပါ်ဂှ် ကိစ္စဇၞော်ရ
ကာလဂှ်မ္ဂး သီုတှ်ၜါဂှ် ဍာ်တှ်ဂွံတိတ်တုပ်ရ
ကောန်ၚာ် မစၜံင်တအ်ဂှ် အခိင်ကာလ ဍေဟ်နွံပၟိက် အရီုအဗင် နူမိမတအ်မ္ဂး ဍေဟ်ကဵုသမ္တီ ကုမိမတအ်ရ
အရီုအဗင် ဗီုလဵု ကောန်ၚာ်ဂှ် နွံပၟိက်ဂှ် မိမတအ် ကၠိုဟ်ကေတ် ဟွံမာန်ဏီဂှ် ဒှ်အရာ ဓမ္မတာမွဲရ
ဆဂး ကာလမိမ ကဵု ကောန်ၚာ် မံင်ကြပ်ပ် ဂွံမွဲၜါတ္ၚဲမ္ဂး တီကၠုင် အကာဲအရာ ကေုာံ တင်မကဵုသမ္တီ နူကောန်ၚာ်ဂှ် ဗွဲမပြဟ်မာန်ရ
ကာလဂှ်မ္ဂး မိမတအ် တီကၠိုဟ်ကေတ် ပၟိက်ကောန်ၚာ်ဂှ် မာန်ရ
လက်သန် သင်္ကေတ ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ဂွံဆဵုကေတ်မာန်ရ
အခိင် ကောန်ၚာ် မၞုံပ္ဍဲဂဝ်ဂၞဴဂှ် ကောန်ၚာ်တအ် ဒးမံင်ဒၟံင် ပ္ဍဲဒမၠု
တုဲပၠန် ကတဴဂီုဒၟံင်တွဵု
ပ္ဍဲဍာ်
ရမ္သာင် နူဇကုမိဂှ်လေဝ် ဂွံမိင်ဒၟံင်ရ
မဗၠိုက်ဒၟံင် ပ္ဍဲဍာ်ဂၞဴမိဂှ် သၟူ ကေုာံ ရှ်တၞဟ်ခြာဒၟံင် တန်တဴကဵု မုမိဇကု မစလဝ်ရ
ၜံင်တိတ်ကၠုင်ဗက်ဂှ် ကောန်ၚာ်ဂှ် ဒးစုက်လုက် မွဲတဲဓဝ် အရာတၞဟ်ခြာဂှ် လျး
ဓဝ်ဂမ္တဴ မပြံင်လှာဲဒၟံင်
ရမ္သာင်ထတ်တ်တအ်ရ
တုဲပၠန် မဒးဒုင်ဇွိတ်
ဒးဒုင်ရပ်တုဲ ဒုင်စသိုင် ပ္ဍဲဇကု ဟွံတုပ် ကဵုအခိင် မၞုံပ္ဍဲဗုင် မၞုံဒၟံင် ပ္ဍဲခလိုင်ဍာ်ဂၞဴမိရ
တုဲပၠန် ရှ်သာ် ဍာ်တှ်လေဝ် ဒးကေင်ကီုရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ သွက်ကောန်ၚာ်ဂှ် ဒှ်ပရေင်အပြံင်အလှာဲ ဇၞော်ဇၞော်မွဲရ
ပရေင်ပြံင်လှာဲ ဂွံဍုက်ဂွံဂှ် ဒးကေတ်အခိင်ညိရ
နူစမၜံင်တိတ်ဂှ် ကောန်ၚာ်ဂှ် ဒုင်ကေတ် နကဵုအာရီုဇကု နာနာသာ်ရ
ကောန်ၚာ်မသၠးတိတ် နူဂၠံဂဝ်တၟိတၟိဂှ် ဇမၠိင်အခြာ အကြာ ၂၀-၃၀ သေန်ဒဳမဳတာ ဂှ် ဍေဟ်ဂွံညာတ်ကေတ်ခိုဟ်ဟ်ရ
ၜံင်တိတ်ကၠုင်တုဲ မုဟွံလအ်ပုဟ် ကောန်ၚာ် ဗဵုမုက်မတ် ယာဲဣတဍေဟ် လအ်နူ ဗဵုမုက်မတ်ညးတၞဟ်တအ်ရ
ဟိုတ်နူသပါလျးတုဲ ကောန်ၚာ်ဂှ် ညာတ် ဟွံကၠးရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲအခိင်စဂှ် ညံင်ဂွံ စဵုဒၞာကဵု လျး ညံင်မတ် ဍေဟ်ဟွံဂွံသပါမ္ဂး ခိုဟ်ရ
ကောန်ၚာ်ဂှ် ဍေဟ်မိင်မာန်တုဲ ရမ္သာင်မိ ကဵု ရမ္သာင်မဍေဟ်ဂှ် ဍေဟ်သမ္တီဒးရ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ရမ္သာင် မဒွက်ဂဳတ ကေုာံ ရမ္သာင်တၞဟ် ဍေဟ်တအ် မကေင်မိင်လဝ် ပ္ဍဲအခိင် မၞုံပ္ဍဲဂဝ်ဂၞဴဂှ် ဍေဟ်သမ္တီဒးကီုရ
ရမ္သာင် ဂြိုဟ်ချဳမိဂှ် သွက်ကောန်ၚာ် ဒှ်ရမ္သာင်မဗၜိုဟ်ကဵုစိုတ်မွဲရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး နူစတန်ဂဝ်ဂၞဴဂှ် ဂွံဒၟံင် ရမ္သာင် ဂြိုဟ်ယာဲချဳဂှ်ရ
ခြာဟွံလအ် အပါဂှ် မိန်ယိုက်ဒၟံင် ကောန်ၚာ်ကီုတုဲ ရမ္သာင် ဂြိုဟ်အပါချဳဂှ်လေဝ် ဗွဲမပြဟ် ကောန်ၚာ်ဂှ် တီကေတ်မာန်ကီုရ
နူစ ကောန်ၚာ်မၜံင်တိတ်ကၠုင်ဂှ် ရှ်ဍာ်တှ်မိဇကု ကဵု ရှ်ဍာ်တှ် ညးဗြဴတၞဟ်တအ်ဂှ် ကောန်ၚာ်ဂှ် ပါ်ဒးရ
တုဲပၠန် သၟူမိမၜါ ဗွဲမ္ၚးဂှ်လေဝ် ညးတအ် တီကေတ် ဗွဲမပြဟ်မာန်တုဲ သၟူမိမဂှ် ဍေဟ်တအ် ဒးစိုတ် ဂၠိုင်နူ သၟူညးတၞဟ်တအ်ရ
အာရီုကအ်/ရှ်သာဂှ် နူစကောန်ၚာ် မၞုံပ္ဍဲဂဝ်ဂၞဴတေအ်ဂှ် ဍေဟ်တအ် ဒုင်စသိုင်လေပ်ဒၟံင်တုဲတုဲရ
ဍာ်တှ်မိဂှ် ရှ်သာနွံဒၟံင် ညံင်ရဴစၞ မိဇကုမစလဝ်ဂှ်ရ
ညံင်ရဴ အခိင်ကာလ ကောန်ၚာ်မၞုံ ပ္ဍဲဂဝ်ဂၞဴတေအ် ဍာ်ဂၞဴမိဂှ် ရှ်သာနွံဒၟံင် ညံင်ရဴစၞ မိဇကုမစလဝ်ကီုရ
ကောန်ၚာ်ဂှ် ပ္ဍဲအခိင် နွံပ္ဍဲဂဝ်မိတေအ်ဂှ် ဇကုဍေဟ် ဗၠိုပ်ဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဍာ်ဂၞဴမိ ကေုာံ မံင်ကြောပ်စုက်ဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု သ္ၚိကောန်ရ
အခိင်ဍေဟ် တိတ်စိုပ်မ္ၚးဏအ်ဂှ်လေဝ် အရာမစုက်လုက် ဒးဒၟံင် ဇကုဍေဟ်ဂှ် ဍေဟ်နွံပၟိက်ဒၟံင်ဖိုဟ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဍေဟ်နွံပၟိက် မကြပ်ဗာန် စၞာံမစုက်ကဵု စၞာံမၞးရ
စၞာံမစုက် ကဵုစၞာံမိမမ္ဂး ဍေဟ်ကလိဂွံဓါတ်ဂမ္တဴ ဗီုအခိင် မၞုံပ္ဍဲဂဝ်ဂၞဴ
ဂွံမိင် ရမ္သာင်ဂြိုဟ်ချဳ ညံင်အခိင် မၞုံပ္ဍဲဂဝ်ဂၞဴတေအ်ရ
တၠပညာတအ်ညာတ်ကေတ် ဒဒှ်မစုက် စၞာံမစုက်စၞာံ အကြာမိ ကဵု ကောန်ဂှ် ဇၞော်မောဝ်ကဵု ကောန်ၚာ်ဂှ် စပ်ကဵု ပရေင်အာရီုကာယ မဒုင်စသိုင်
တုဲပၠန် သီုဗၜိုဟ်စိုတ် (ဟွံလရိုဟ်
တုဲ မဴတှ်လေဝ်ဂၠိုင်ကီုရ
နကဵုလပါ်မိဂှ်ပၠန်လေဝ် အခိင်မစုက်လုက် စၞာံကဵုစၞာံ ကုကောန်ၚာ်ဇကုမ္ဂး ဓါတ် the hormone oxytocin မကော်စ ဓါတ်ဟဝ်မုန်ပဳတိ ဂှ်ကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲမိဂှ်ရ
ဓါတ်ဂှ် ပကဵုညံင် ဍာ်တှ် ဂွံတိတ်ဂၠိုင် တုဲပၠန် ညံင်စိုတ်မိ ဂွံၜိုဟ်သြိုဟ် ပ္ဍဲအခိင်ကာလ မဗမဴတှ်ကီု သီုကဵု အခိင်ကာလတၞဟ်တအ်ကီုရ
အာရီုမဆိင်ကေဝ် ဗဴလေန်ဂှ် နွံ ပ္ဍဲကောန်ကၞု ကတောဝ် ကောန်ၚာ် မဒှ်အရာ မဆိင်ကေဝ်ကဵု အရာလဵုသၠုင် အရာလဵုသဝ် တုဲပၠန် ခန္ဓဇကု ချဳအာဒၟံင် ဂၠံင်လဵု
ပရဟ်ဂလိုင်လဵုရ
အရီုမဆိင်ကေဝ်ဂှ်ရ ပကဵုပိုယ် ဂွံထိင်ဒး ဆိင်ဒး စပ်ကဵု ဓါတ်ဓရောတ် ပ္ဍဲတိရ
အာရီုမဆိင်ကေဝ်ဂှ် စနူမသၠးတိတ်ဂဝ်ဂှ် ဍေဟ်ဇၞော်မောဝ်တိုန်ဒၟံင် ဇၟာပ်ပ်အခိင်ကာလ ကောန်ၚာ်ဂှ် မချဳဓရာင် စဵုကဵု ဇၞော်ရ
ကောန်ၚာ် မသၠးတိတ် နူဂၠံဂဝ်တၟိတၟိတအ်ဂှ် ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲမွဲဗတံ ပွိုင် ၂၄ နာဍဳဂှ် ဍေဟ်နွံပၟိက် သတိက် ပွိုင် ၜိုတ် ၁၈ နာဍဳရ
ဆဂး ကောန်ၚာ်မွဲကုမွဲ ဟွံတုပ် တၞဟ်ခြာ ရေင်သကအ်ရ
ကောန်ၚာ်လ္ၚဵု တိက် ပွိုင် ၁၆ နာဍဳ
ကောန်ၚာ်လ္ၚဵု တိက် ၂၀ နာဍဳရ
ကောန်ၚာ်လ္ၚဵု တိတ်မွဲၜါနာဍဳၚုဟ်
ကောန်ၚာ်လ္ၚဵု တိက် ဂွံစစၞ/မဴတှ် ဒးကော်မ္ၚုဟ်ရ
နူစဂှ် ကောန်ၚာ်ဂှ် ဍေဟ်ဟွံတီ အခိင်တ္ၚဲ ကဵု အခိင်ဗတံ
အခိင်ဍေဟ်ဗျဵုဂှ် ဍေဟ်ၚုဟ်ရ
ဍေဟ်ဟွံတီ အခိင်တ္ၚဲ အခိင်ဗတံရ
ကောန်ၚာ်မွဲ ဍေဟ်ဂွံဂွံ တှ်ဖဲဖဲမာန်ဂှ် ပ္ဍဲမွဲမွဲဗတံဏအ် ဒးကတဵုဒှ် ဗမဴတှ် ဂၠိုင်ကဵုအလန်ရ
ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲမွဲဗ္တံဂှ် ဒးဗမဴကဵုတှ် အောန်အိုတ် ၈ အလန်
ပ္ဍဲအခိင်ကောန်ၚာ်ဂှ် ဍောတ်ဒၟံင်ဏီမ္ဂး ဂလိုင်ဂှ် ကလိဂွံမာန်ဟေင် ဂွံတှ်ရုမ်ဂပ်မာန်ရ
ကောန်ၚာ် မၜံင်တၟိတၟိ ၜိုတ်ကဝက်ဂှ် ပ္ဍဲကဵု သတ္တဟပထမဂှ် ဒှ်ဖျုန်ဍာ်မိတ်အိုတ်ရ
ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး ဖျုန်ဍာ်မိတ်ဂှ် မုဟွံဒှ်
မွဲသတ္တဟတုဲမ္ဂး ကၠေအ်အာကေတ်တ်ရ
ကောန်ၚာ်လ္ၚဵုဂှ် ဒးလွဳနကဵုလျး ပ္ဍဲရုင်ဂဥုဲ ဖျုန်ဍာ်မိတ်ဂွံအိုတ်အာ
ဖျုန်ဍာ်မိတ်ဂှ် ပကဵု ညံင်ကောန်ၚာ် ဟွံမြဟ်မြဴတုဲ တိက်ဒၟံင်တွဵုတုဲ ကာလဗမဴတှ်မ္ဂး ဒးကော်မ္ၚုဟ်ရ
ယဝ်ရ ဖျုန်ဍာ်မိတ်ဂှ် လအ်အာနူ ၜါသတ္တဟမ္ဂး ဒးထ္ၜးကဵု သဝ်ဝန်ရ
သဝ်ဝန် ဒးစမ်ဆီ ဂွံတီသွဟ် မုဟိုတ်ဂွံဒှ် ဖျုန်ဍာ်မိတ်ဂှ်ရ
ဟိုတ်နူယဲ Hepatobiliary disorders တုဲ ဖျုန်ဍာ်မိတ်လေဝ်ဒှ်မာန်ရ
ဆဂး ဗီုဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် အောန်ကွေဟ်ဟ်ရ
ယဝ်ရ ဟိုတ်နူယဲဂှ်မ္ဂး ဗွဲမပြဟ် ညံင်ဂွံတီဂှ် ကိစ္စဇၞော်ကွေဟ်ဂှ်ရ အပ္ဍဲကောန်ၚာ်အာယုက်ပိသတ္တဟဂှ် ယဝ်ရ ဖျုန်ဍာ်မိတ်ဒၟံင်ဏီဖိုဟ်မ္ဂး ဒးစမ်ၜတ် ဗွဲမပြဟ်ရ
ကောန်ၚာ်ဂှ် ၜံင်တိတ်ကၠုင်ဗက်ဂှ် ပရေင်ဒုင်စသိုင် မဒှ်မိမညးတၞဟ်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲမၞးတအ်ရ
ဟီုဍာံဍာံ စိုတ်မိမဂှ် ပ္ဍဲမၞးတအ် ကတဵုဒှ်ဒၟံင် နူစအခိင် ကောန်ၚာ်ဂှ် နွံပ္ဍဲဂဝ်တေအ်ရ
နကဵုစိုတ်မိမဂှ်ရ ပကဵုညံင်မၞးတအ် ဂွံဗ္စဖျုင် ဗမဴတှ်
သၠေအ်
ကဵုဂီုကၠီု အခိင်အခါဟွံရုဲရ
အရာမကဵု အန္တရာယ် မကဵုဒဒိုက် ကုကောန်ၚာ်ဂှ်ဂှ်မ္ဂ မၞးတအ် စဵုဒၞာဖအိုတ်ရ
ပ္ဍဲအခိင်ကာလ မၜံင်ကောန်ၚာ်ဂှ် ဓါတ်ဟဝ်မုန် ကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲကဵုမၞးတအ် နကဵုဓါတ်ဟဝ်မုန်ဂှ်ရ ပကဵု ညံင်မၞးတအ် ဂွံဆာန် ကောန်ၚာ်ဂှ်
ဂွံဒှ် သံယောဇိုန် လတူကောန်ၚာ်ဂှ်ရ
အရာမဗြုတိတ်ကၠုင် နူကောန်ၚာ် အေအ်ညိဂှ် မၞးကေတ် ကောန်ၚာ်ဂှ်တုဲ ဗမဴကဵုတှ်ရ
နကဵု မစွံကောန်ၚာ် စၞာံကဵုစၞာံ စုက် ကုမိမတအ်ဂှ် ပကဵု ညံင်သံယောဇိုန် အကြာမိမ ကဵုကောန်ၚာ်ဂှ် ခိုဟ်ရ
ကောန်ၚာ်ဂှ် စုတ်ပူလဝ် နကဵုယာတ်အိက်သၟး ပလောအ်ဟွံပါ ကဵုမံင် လတူအပါ ဟွံသေင်မ္ဂး မိကောန်ၚာ် နကဵုစၞာံကဵုစၞာံစုက်မ္ဂး ပကဵု ညံင်ကောန်ၚာ်ဂှ် ဂွံၜိုဟ်သြိုဟ် (ဟွံလရိုအ်)တုဲ ဍေဟ်ဂွံဒုင်စသိုင် ဂီုကၠီုရ
မိမဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် နူစ ကောန်ၚာ်ဂှ် မၜံင်တိတ်ကၠုင် မွဲဓရေပ်မတ်ဂှ် ဓဝ်ဆာန် ကတဵုဒှ် လတူကောန်ၚာ်ဂှ်ရ
ဆဂး မိမလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဒးကေတ်အခိင်ညိည မေတ္တာ ကေုာံ သံယောဇိုန် ဂွံကတဵုဒှ်ကၠုင် လတူကောန်ၚာ်ဂှ်ရ
လဆောဝ်မ္ဂး ဟိုတ်နူ ၜံင်ဝါတ်
ဟွံသေင်မ္ဂး ကောန်ၚာ်ဂှ် တိတ်ကၠုင်တုဲ ယဲဒၟံင်
ဟိုတ်နူကာလၜံင်ဂှ် ယဝ်ရဝါတ်ဂါတ်တုဲ ညးမဒှ်မိဂှ် ဒးကေတ်အခိင် သွက်ပရေင်ထတ်ယုက်ဇကုညိ တုဲမ္ဂး ဆာန်ကောန်ဂှ်မာန်ဂှ် ဒှ်အရာဓမ္မတာရ
နမရပ်ကောန်ၚာ်
ဆုင်ကောန်ၚာ်
ယိုက်ကောန်ၚာ်ဂှ် ဗဒှ်ကဵု ညံင်စိုတ်မိမ ဂွံကၠုင် လတူကောန်ၚာ်ဂှ် သိုက်က်ရ
ယဝ်ရ စိုတ်မိမ ပ္ဍဲမၞးတအ် ဟွံကတဵုဒှ်မ္ဂး ပ္ဍဲမၞးတအ်ဂှ် ယဲစိုတ်ဓါတ်စှ်ေ ကြဴနူသၠးဂၠံဂဝ် (postpartum Depression) ကတဵုဒှ်ဒၟံင် ဒှ်မာန်ရ
ယဝ်ရ ပ္ဍဲမၞးတအ် သီုညးၜါ ဟွံသေင်မ္ဂး မၞိဟ်မွဲမွဲ စိုတ်မိမ ဟွံကတဵုဒှ်မ္ဂး ဟွံသေင်မ္ဂး မၞးတအ် ကတဵုဒှ် ပရေင်အောန်စိုတ်
ဖေက်
ဟွံမြဟ်မြဴ
စိုတ်ဓါတ်စှ်ေ မုဟွံမိက်ကၠောန်မ္ဂး ဓရီုကျာ ကုညးတၞဟ်ညိ
လ္ပပၞုက် အေင်လဝ်ညိ
ယဝ်ရဒှ်ဗီုဏအ်မ္ဂး မၞးတအ်ဂှ် ဒှ်ဒၟံင် ယဲစိုတ်ဓါတ်စှ်ေ ကြဴနူသၠးဂၠံဂဝ် ဒှ်မာန်ရ
ယဲစိုတ်ဓါတ်စှ်ေဂှ် ပ္ဍဲအခိင် မဗုင်ဒၟံင် ကောန်ၚာ်ဂှ် ကတဵုဒှ်ဒၟံင်တုဲတုဲလေဝ် ဟီုမာန်ရ
ညံင်ဂွံဂွံ အရီုအဗင် ဗွဲမပြဟ်ဂှ် ကိစ္စဇၞော်ကွေဟ်ရ
ကာလဂှ်ဟေင် ယဲစိုတ်ဓါတ်စှ်ေဂှ် ဟွံဂွံဂၠိုင်တိုန်ရ
ယဝ်ရၜံင်ဝါတ်မ္ဂး ဗီုဏအ် ကတဵုဒှ်စဂၠိုင်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ လ္ပပၞုက်လဝ် ပ္ဍဲဇကုညိ
ဓရီုကျာ ကုသမ္ဘာ/တၠသ္ၚိဇကု
မိမဇကုညိ ဟွံသေင်မ္ဂး ကုအစာဂဥုဲတအ်ညိ
မိမ ကလော ကောဒေအ် မိသ သကအ်ရဲတအ် ဂွံမိင်ကေတ် မၞးတအ် ကလိဂွံကောန်တၟိမ္ဂး မိက်ဂွံကၠုင်ဝေင်အိုတ်ဂှ် ဒှ်ဓမ္မတာမွဲရ
တုဲပၠန် အလဵုဇကု မၞးတအ်လေဝ် မိက်ဂွံထ္ၜး ကောန်ၚာ်မၞးတအ် ကုညးတအ်ကီုရ
ဆဂး ကၟုဲဂလိုင်လဵု မၞးတအ် ဒုင်တဲဆဵု ပ္ဍဲမွဲမွဲအလန် မၞးတအ် ထေက်ကဵု ဒးချပ်လဝ်ကီုရ
သၠးလဝ်ဂၠံဂဝ်တၟိတၟိတုဲ ဒးဆဵုဂဗ ကုကၟုဲဂှ် မလေပ်ဍောင်စိုတ် ဒှ်မာန်ရ
ဗွဲတၟေင် ကြဴနူ မစဴကၠုင်သ္ၚိ နူရုင်ဂဥုဲ မွဲၜါတ္ၚဲဂှ် မၞးတအ် နွံပၟိက် မံင်ၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဟီုကဵု မသ သကအ်ရဲတအ် မၞးတအ် နွံပၟိက်ၜိုဟ်သိုဟ် တုဲပၠန် နွံပၟိက် အခိင် သွက်မၞးတအ် ဂွံတီဒဒေအ် ကုကောန်မၞးတအ်
ကာလမၞးတအ် ဍောင်ပြေ တီအစောန်/ ဒဒေအ် ကုကောန်မၞးတအ်တုဲမ္ဂး မၞးတအ် ဒုင်တဲဆဵု ကုကၟုဲရ
တုဲပၠန် မွဲမွဲအလန်မ္ဂး ကၟုဲဂလိုင်လဵု အခိင်လလအ်လဵု ဒုင်ဆဵု ကုကၟုဲဂှ်လေဝ် မၞးတအ် ဒးဖျေဟ်ဖန်ဇန်လဝ်ထေက်ရောင်
ယဝ်ရကောန်ၚာ်ထတ်ယုက်ဒၟံင်ရမ္ဂး မၞးတအ် ဒးစှ်ေနူရုင်ဂဥုဲပြဟ်ဒၟံင် ဒှ်မာန်ရ
မၞးတအ် ဒးဒုင်စသိုင် မုဖန်ဖက်ဟွံဒး ဒှ်မာန်ရ
လဆောဝ်မ္ဂး အတိုင်မစၟဳလဝ်ဂှ် ဍေဟ်ဟွံဒှ်ကၠုင် ဒှ်မာန်ရ
ကောန်ၚာ်ဂှ်လေဝ် လရိုအ်
ဗမဴတှ်ဂှ်လေဝ် ကောန်ၚာ်ဟွံကေတ်တှ်
မွဲလပါ်ဂှ်ပၠန် ဒးကၠောန်စၞစ နာနာသာ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ စၞးမပတိတ်ဒြဟတ် ဒုင်ဆဵု ကုကၟုဲဂှ် ပတိတ်ဒြဟတ် သွက်ပရေင်ထတ်ယုက်ဇကု ကေုာံ သွက်ကောန်မၞးတအ်ညိ
ညံင်ဍာ်တှ်ဂွံတိတ်တုဲ ညံင်ကောန်ၚာ် ဂွံမဴတှ်လေပ်ပြဟ်ဟ်ဂှ် ဂစာန်ညိ
ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲမွဲဗ္တံဂှ် အောန်အိုတ် ၈ အလန် ဒးဗမဴကဵုတှ် ကောန်ၚာ်ရောင်
တုဲပၠန် ဗမဴတှ် မွဲမွဲအလန်မ္ဂး ဒးကဵုအခိင် အကြာ ၁ နာဍဳ ကဵု ၁ နာဍဳကဝက်ဒှ်ဒၟံင်
ဟိုတ်ဂှ်ရ အခိင်သွက်အရာတၞဟ်ဂှ် ဟွံမဲကွေဟ်ဟ်ရ
ဖန်ဇန် ညံင်ဍာ်တှ် ဂွံတိတ် ကေုာံ ကောန်ၚာ်မဴတှ်ဇကု ဂွံလေပ်ခိုဟ်ဟ်ဂှ် တုပ်တဴညံင်ရဴ မဓလိုက်တမ်ရိုဟ် ခိုဟ်ဟ်မွဲကီုရ
ဗမဴကဵု ဍာ်တှ်မိဂှ် လောဲသွာ နူကဵု ကဵုဍာ်တှ်ပလင် တၟာဂလိုင်ရ
ဍာ်တှ်မိဂှ် ခိုဟ်အိုတ် ကိတ်ညဳ ကုပရေင်ထတ်ယုက်ဂၠိုင်အိုတ် သွက်ကောန်ၚာ်ကီု သီုကဵု သွက်မိကောန်ၚာ်ရ
ယာဲ ကဵု အပါလေဝ် စွံစိုတ်ဂၠိင်င် လတူရေင်သကအ်ညိ
အပါ ကဵု ယာဲဂှ် မၞိဟ်မွဲဓဝ် ဟွံသေင် မၞိဟ်ၜါ
ပၟိက်လေဝ် နွံၜါဗီုရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးမွဲကုမွဲ ဖန်ဇန် ရပ်စပ် ဗီုပြင် ဟွံတုပ် ရေင်သကအ်ရ
အရာဏအ်ဂှ် ဒှ်အရာဓမ္မတာမွဲရ
ကောန်ၚာ်မၞးတအ်လေဝ် နွံပၟိက် အရာတၞဟ်ခြာမၞးတအ်ကီုရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ မၞးတအ် ညးမွဲကုမွဲ ဗိုင်ထ္ၜလဘာ် ရေင်သကအ်ညိ
အရာမတၞဟ်ခြာ အကြာမၞးတအ်ညးၜါဂှ်လေဝ် ကဵုဒၞာဲ ကုရေင်သကအ်ညိ
ကောန်အရီုအဗင် နူဂကောံသ္ၚိကၟိန်တအ်ညိ
ဗီုဂလာန် ကောန်အဖရိက နွံမွဲ
ဂွံလွဳလွတ် ကောန်ၚာ်မွဲဂှ် ဒးကေတ်အရီုအဗင် မၞိဟ်မွဲကွာန်
မိမသီုဖအိုတ်ဂှ် ပ္ဍဲအခိင် မသၠးဂၠံဂဝ်တၟိတၟိကီု ပ္ဍဲအရာလွဳလွတ်ကောန်ၚာ်ကီုဂှ် နွံပၟိက် အရီုအဗင် နူညးတၞဟ်ဖအိုတ်ရ
ကောန်ၚာ်မၞးတအ်ဂှ် မၞးတအ်ရ ဒှ်မၞိဟ် မလွဳလွတ်
ရပ်စပ်
ဇုက်သံယောဇိုန် ကုကောန်ၚာ်ဂှ် ဒးဒက် အကြာမၞးတအ် ကဵု ကောန်ၚာ်ဂှ်ရ
ဆဂး မိနော် အပါနော် ကေုာံ ညးတၞဟ်တအ်ဂှ် ဗိုင်ရီုဗင်ကဵု အရာဒးဗိုင်ကၠောန် မပ္တံ အာရာန်ဖျာ
ဍုန်ပုင်သွ ကေုာံ သအးဇ္ၚးသ္ၚိတအ်ရ
အခိင်ကောန်ၚာ်တိက်မ္ဂး တိက်ကီုညိ
မၞးတအ် နွံပၟိက် အခိင်ဇူ အခိင်တိက် သွက်ဂွံဂွံဒြဟတ် အခိင်ကာလ ကောန်ၚာ်ဂှ်ၚုဟ်
ကောန်ၚာ်ၚုဟ်တိုန်မ္ဂး ဍေဟ်နွံပၟိက် အရာမၞိဟ်တအ် မစွံအာရီု ကုဍေဟ်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ အခိင်ကောန်ၚာ်တိက်မ္ဂး ဂစာန်တိက် ဟွံသေင်မ္ဂး ဇူကီုညိ
ဂွံဇူ ဂွံတိက်ဟေင် မၞးတအ် ဒြဟတ်ဂွံနွံမာန်ရောင်
စဵုကဵု ဗမဴတှ်ဂွံခိုဟ်ဟ်ဂှ် ဂွံတီ ကောန်ၚာ်ဇကု ဂွံစ စၞပေင် ဟွံပေင်ဂှ် ဒးရံင် ယာတ်အိက်ရ
ဗီုဂွံကျောဝ်ဂှ်တှ်ေ ပ္ဍဲယာတ်အိက်ဂှ် အိက်ဂလိုင်လဵု တိတ်ကၠုင်
ကာလဗမဴတှ် ကောန်ၚာ်မ္ဂး ဂလိုင်လဵု မလုပ်အာဂှ် တီကေတ် ဟွံမာန်
ဆဂး ဂလိုင်လဵု မတိတ်ဂှ် ရံင်ကေတ် ပ္ဍဲယာတ်အိက်ဂွံရ
ယဝ်ရ တိတ်ကၠုင်ဂၠိုင်မ္ဂး လုပ်လဝ်ဂၠိုင် ဗီုဏအ် ဆိင်ကေတ်ဒးရ
ပ္ဍဲမွဲမွဲတ္ၚဲဂှ် ယာတ်အိက် ဂလိုင်လဵုဍုက်ဂှ်လေဝ် စွံသတိကီုညိ
ယဝ်ရ ဆိင်စဝါတ် ဂလိုင်လဵုဍုက်ရောမ္ဂး ရပ်စမ်ရံင် ယာတ်အိက်ဂှ် ယဝ်ရဇြိုင်ဒၟံင်မ္ဂး ကောန်ၚာ်ဂှ် ဏမ်လဝ် တၟာဂလိုင်တုဲ ယဝ်ရသာဒၟံင်မ္ဂး ဍေဟ်ဏအ်လဝ်အောန်ရ
ကောန်ၚာ် အာယုက် အကြာ ၅-၆ တ္ၚဲမ္ဂး ဍေဟ်ဏမ်ထောအ်မွဲအလန် နွံစ ၜိုတ် ကဝက် ဒဳဇြေန်လဳတာရ
ယာတ်အိက် မစကာလဝ်တုဲ ယဝ်ရဇြိုင် နူကဵု ယာတ်အိက်ကှ်ကှ်မွဲ ဂလိုင်ဍာ် ကဝက်ဒဳဇြေန်လဳတာမ္ဂး ရုမ်ဂပ်ရ
မၞးတအ် ကျောဝ်ဂွံမွဲပၠန်ဂှ် အိက်ကောန်ၚာ် ဒှ်အသာ်မုရောရ
ကောန်ၚာ်အာယုက် ၁-၂ တ္ၚဲ
ကြဴနူၜံင် အပ္ဍဲ ၂၄ နာဍဳဂှ် ကောန်ၚာ် ဍေဟ်ဏအ်ထောအ်
ဂတဂှ်မ္ဂး ဍေဟ် ဏမ်ထောအ် ၂ အလန် ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲမွဲဗ္တံ
ဟွံသေင်မ္ဂး အလန်ဂၠိုင်နူဂှ်
ကောန်ၚာ် အိက်ထောအ် ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲမွဲဗတံဂှ် အိက်ထောအ် မွဲအလန် ဟွံသေင်မ္ဂး ဂၠိုင်နူမွဲအလန်
အိက်အလန်ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ်အသာ် လမ္စံက်တုဲ ခလိန်ဒၟံင်
၃-၄ တ္ၚဲ
အပ္ဍဲ မွဲတ္ၚဲမွဲဗတံဂှ် ကောန်ၚာ် ဏမ်ထောအ် ပိ အလန် ဟွံသေင်မ္ဂး ဂၠိုင်နူဂှ်
ဍေဟ်အိက်ထောအ် အောန်အိုတ် ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲမွဲဗတံ ၂ အလန်
အိက်ဍေဟ်ဂှ် အသာ် ဒှ်ကၠုင် ဍာ်မိတ်ညိည
၅-၆ တ္ၚဲ
အပ္ဍဲ မွဲတ္ၚဲမွဲဗတံဂှ် ကောန်ၚာ် ဏမ်ထောအ် အောန်အိုတ် ၅ အလန်
ဍေဟ်အိက်ထောအ် အောန်အိုတ် ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲမွဲဗတံ ၄ အလန်
အသာ်အိက်ဂှ် ဍာ်မိတ် သၚေက်ညိည
၇ တ္ၚဲ
အပ္ဍဲ မွဲတ္ၚဲမွဲဗတံဂှ် ကောန်ၚာ် ဏမ်ထောအ် အောန်အိုတ် ၆ အလန်
ဍေဟ်အိက်ထောအ် အောန်အိုတ် ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲမွဲဗတံ ၃ အလန်
ဒှ်ဗီုဏအ်မ္ဂး ဒဒှ်ရ ကောန်ၚာ်ဂှ် ကလိဂွံတှ်ရုမ်ဂပ်ရ
အသာ်အိက်ဂှ် အသာ်ဍာ်မိတ်
ဒှ်ဒၟံင်ခတ်တ်တုဲ သၟူ ဖျးဒၟံင်ညိည
လၟုဟ်မ္ဂး မၞးကေင်ယိုက်/ရပ် ကောန်ၚာ်စၜံင် ကၠာအိုတ်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ
ဟွံသေင်မ္ဂး မွဲလှ်ေလေဝ် ဟွံကေင် လှာဲယာတ်အိက် မၞိဟ်မွဲမွဲ မွဲလှ်ေဏီလေဝ် ဒှ်မာန်ရ
ဆဂး လ္ပဖေက် ယိုက်ကေတ် ကောန်ၚာ်မၞးတုဲ မိန်လဝ် ကြပ်ပ်ညိ
ဒုင်စသိုင် ဖျုန်စၞာံ မဍိုန်ဍောတ်တုဲ သၟူမမောဝ် နူကောန်ၚာ်မၞးတအ်ညိ
ကောန်ၚာ်မၞးတအ် နွံပၟိက် မမံင်ကြပ်ပ် မဒုင်မိန်လဝ်စုက်က် ကုမၞးတအ်ရ
ဗီုမဂွံလွဳလွတ်ဂှ် ဆက်ဗှ်ကေတ် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ညိ
နူစဂှ် ကောန်ကၞိ ပ္ဍဲကအ် ကောန်ၚာ်ဂှ် ဍိုန်လျဒၟံင်ဏီတုဲ ဍေဟ်ထိင် ယာက္ဍိုပ်ဍေဟ်ကေတ်တ် ဟွံမာန်ဏီရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ကာလမဗမဴတှ် ကဵုကောန်ၚာ်ကီု
ကာလမဖုံဍာ် ကဵုကောန်ၚာ်ကီု ညံင်ဂွံထိင်ထ္ၜလဝ် က္ဍိုပ်ဍေဟ်ဂှ် ကိစ္စဇၞော်ကွေဟ်ရ
ကာလမၞးတအ် မမိန်ကေတ်ဍေဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး စၞာံကဵုစၞာံစုက် ကေုာံ ကာလဍေဟ်ဂွံမိင်ကေတ် ရမ္သာင်ကောန်တၟအ်မၞးမချဳမ္ဂး ကောန်ၚာ်ဂှ် ဍေဟ်သ္ၚိတ်ဇြၜိုဟ်သြိုဟ်အာဂှ် စွံရံင်သတိညိ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ကောန်ၚာ်ဂှ် ကာလဍေဟ် နွံပ္ဍဲဗုင်မိတေအ် ဍေဟ်ဂွံမိင် ရမ္သာင်ကောန်တၟအ်ယာဲ
ကေုာံ စၞာံဍေဟ် စုက်လုက်ဒၟံင် ကုထိုင်ကောန်တွဵုတုဲ ကာလမကလိဂွံ အကာဲအရာဗီုဂှ်ပၠန်မ္ဂး စိုတ်ဍေဟ် ၜိုဟ်အာရ
ပိုယ်ဒး ကၠိုဟ်လဝ် မွဲပၠန်ဂှ် သဘာဝပိုယ်ကောန်မၞိဟ်တအ်ကီု သီုကဵုတိရစ္ဆာန်ဂှ် နွံပၟိက် ပရေင်ဂီုကၠီုရ
ပရေင်ဂီုကၠီု နွံခိုဟ်ဟ် ခိုင်င်တုဲဟေင် ပိုယ်ဂွံလ္ၚတ်ကေတ် အရာတၞဟ်မာန်ရ
ပရေင်ဂီုကၠီု ကောန်မၞးတအ်ဂှ် ပ္ဍဲတဲ ပ္ဍဲသြိုဟ် ကောန်မၞးတအ်ဟေင်ရ
ကောန်မၞးတအ် ကာလနွံပ္ဍဲဗုင်ဂှ် ဆသၟူ မိယာဲဍေဟ်မွဲရ ဍေဟ်တီလဝ်
တုဲပၠန် ရမ္သာင်မိယာဲ ကဵု ရမ္သာင်အပါဍေဟ်တီလေဝ် ဟိုတ်ဂှ်ရ သၟူ ကေုာံ ရမ္သာင် မိနော်ကောန်မၞးတအ်ဂှ် ကောန်ၚာ်မၞးတအ် ဟွံဂွံတီလေဝ်တုဲ နွံပ္ဍဲတဲမိနော်ဂှ် ဍေဟ်တအ် ဟွံကလိဂွံဂီုကၠီုရ
ဗွဲကြဴ ကာလဍေဟ်တီ မိနော် အပါနော်ဍေဟ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်တုဲမ္ဂး ဍေဟ်ကလိဂွံ ပရေင်ဂီုကၠီု ပ္ဍဲမိနော်ဍေဟ်မာန်ကီုရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ လ္ပဖေက် လ္ပဂွိင် မိန်ယိုက်ကေတ် ကောန်ၚာ် ၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်တုဲ စွံလတူမၞးညိ
ယဝ်ရ ဂံက်ဒၟံင်မ္ဂး လတူဂှ် ဂြပ်စုတ်ကဵု ယာတ်ညိ
ဒၞာဲမဂီုကၠီုခိုဟ်အိုတ် သွက်ကောန်ၚာ်ဍောတ်တ်တအ် မဂွံတိက်ဂှ် ကဵုဍေဟ်တိက် ပ္ဍဲခါတ်ဍေဟ်ကဵုဍေဟ် ပ္ဍဲအခန် ယာဲတဍေဟ်ရ
ခါတ်ကောန်ၚာ်ဟီုတှ်ေ နွံကဵု စဵုဒၞာ ခရိုင် ညံင်ဍေဟ် ဟွံဂွံ ဒတုံစှ်ေရ
ကာလပတိတ်ဖျေဟ်မ္ဂး လပါ်က္ဍိုပ်ဂှ် စွံဒၞာဲသၠးဂၠိုင်င်တုဲ ပဆုဲဖျေဟ် ဒၞာဲဇိုင်ဍေဟ် လပါ်ဇိုင်ညိမ္ဂး ခိုဟ်ရ
ပ္ဍဲခါတ်ဍေဟ်ဂှ် ယာတ် ကေုာံ အရာတၞဟ်တအ်ဂှ် လ္ပကဵုနွံညိ
အရာတအ်ဂှ် မလေပ်ဂြပ်ကၟာတ်ဍေဟ်တုဲ ဍေဟ်ယီုဟွံဂွံ ဒှ်မာန်ရ
ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ် ဒးဂြုပ်လဝ် နကဵုယာတ်ကောန်ၚာ် နူသြိုဟ် စဵုကဵုဇိုင်ရ
ယဝ်ရ မၞးတအ် ရုဲစှ် မိက်ဂွံကဵု ကောန်ၚာ်တိက် ကရောမ်မၞးတအ် (ဝါ) မွဲခါတ်/ဖုန် ကုမၞးတအ်မ္ဂး ဖုန်ဂှ် ဒးဇၞော်ရုံဂပ်ရောင်
ကောန်ၚာ်ဒးကလိဂွံဒၞာဲ ဂလိုင်ၜိုတ် ဍေဟ်မတိက် ပ္ဍဲခါတ်ဍေဟ်ကဵုဍေဟ်ရ
ယဝ်ရဟွံဂွံဒၞာဲလှဲလှဲဗီုဂှ်မ္ဂး အခိင်မၞးတအ် မလှိင်ဒၟံင်ဂှ် ယာတ်မၞးတအ်ဂြာပ်ဒး ကၟာတ်ဒးမုက်/မုဟ် ကောန်ၚာ်တုဲ ကောန်ၚာ်ယီုဟွံဂွံ ဒှ်အာမာန်ရ
ဖုန်ဂှ်ပၠန် ဒးကၟောန်တုဲ ယာတ်လးဖုန်ဂှ်လေဝ် ညံင်ဟွံဂွံချဳဒၟံင်ဂှ် ဒးဖန်လဝ်ရောင်
ၝောဲကဵုကောကောန်ၚာ် ကေုာံ တိရစ္ဆာန် မပ္တံကဵု ဗဂဲကဵုကၠဵုတအ်ဂှ် လ္ပကဵုတိက် ကရောမ်ကောန်ၚာ်ဍောတ်တ်ညိ
တၞဟ်နဂွံဝေင်ပါဲ ကောန်ၚာ်ချိုတ်ပ္ဍဲခရေင်/ဒၟံင်သတိက်တုဲ ဒ္ဂေတ်ဗက် တင်မကဵုကသပ် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ညိ
က္ဍိုပ်ကောန်ၚာ် ၜေအ် ၜေဲဂှ် ဆေင်စပ်ဒၟံင် ကုဗီုလဵု မိမတအ် မစွံလဝ်ဍေဟ် ပ္ဍဲအခိင်ဂၞာက္ဍဟ်ၜတ်တ်တေအ်ရ
ယဝ်ရ ကောန်ၚာ်ဂှ် စွံလဝ်/ဗတိက်လဝ် ဗီုဂှ်တွဵုမ္ဂး က္ဍိုဟ်ဍေဟ် မလေပ်ၜေအ် ဟွံသေင်မ္ဂး ၜေဲဒှ်မာန်ရ
အခိင်ကောန်ၚာ် မၚုဟ်ဒၟံင်မ္ဂး စွံကောန်ၚာ်ဂၠံင်မပ်/ဗကပ်ကီုညိ
စွံကဵုကောန်ၚာ် ဂၠံင်မပ်မ္ဂး ကောန်ၚာ်ဂှ် ဍေဟ်ဒးဂစာန်ယာက္ဍိုပ်ဍေဟ်မ္ဂး ပရံင်ကဵု ကောန်ကၞိဍေဟ် ပ္ဍဲတမ်ကတက်ရ
တုဲပၠန် ဝေင်ပါဲကဵု ညံင်က္ဍိုပ်ဍေဟ် ဟွံၜေအ် လပါ်လက္ကရဴရ
အခိင်ကာလ ကောန်ၚာ်မပတိက်ဖျေဟ်လဝ် ဂၠံင်လ္ၚာမ္ဂး မုက်ဍေဟ်ဂှ် ဂတးဗက်ကဵု ဂၠံင်ပါဲ ဂၠံင်ပုင်ညိ
ကာလကြာတ် ဇုက် ကောန်ၚာ်မ္ဂး ကြာတ်ဇုက်ကဵု ဍာ်ဂီုဂီု ပေါတ်ဇုက်ကဵု ဖအ် (foam) ဟွံသေင်မ္ဂး ယာတ်တဝ်ညိ
ဆာပ်ပျာ ကဵု ခရေမ်တအ်ဂှ် ကာလနွံပၟိက်ဟေင် စကာညိ
စက္ခောထၞေက် မရာန်ကေတ် နကဵုထုပ်ဂှ် ကာလအာတရဴ စကာစညိညဟေင် စကာညိ
ဆာပ်ပျာကီု အရာမသုင်စောဲကဵု ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ် ရုဲစှ် အရာမဟွံမဲကဵု သၟူမောဝ်မောဝ် (without parfume) ကေုာံ မစုတ်လဝ် ကပေါတ်ဓါတုတအ်ညိ
ထောရ်ဝါဒ် သြဂုသ် မာရိနုသ် သတဴနိုန် (အၚ်္ဂလိက်
Thorvald August Marinus Stauning) (၂၆ အံက်တဝ်ပါ ၁၈၇၃ ကဝ်ပေန်ဟာဂေန် - ၃ မေ ၁၉၄၂) ဗွဲမဂၠိုင် ညးဂမၠိုင် မတီလဝ် နကဵုယၟုလက္ကရဴ သတဴနိုန် ဝွံ ဒှ်သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန် သဵုယှေဝ်ဒဳမဝ်ကရေတ် ဍုင်ဒိန်မက်တုဲ ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော် သဵုယှေဝ်ဒဳမဝ်ကရေတ် ဍုင်ဒိန်မက်ကၠာအိုတ်
နူကဵုသၞာံ ၁၉၂၄ စဵုကဵု ၁၉၂၆ မွဲအလန်ပၠန်ဂှ် နူသၞာံ ၁၉၂၉ စဵုကဵုညးစုတိ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၂ ရ
သီုဖအိုတ် ညးယိုက်ဂၠေင်လဝ် တာလျိုင်သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ပွိုင် ၁၅ သၞာံကဵု ၉ ဂိတုရ
ပ္ဍဲကဵုလက်ထက်ညးဂှ် ဒက်ပတန်လဝ် သၞောဝ်ဍုင်ဖဲသအဳညးဍုင်ကွာန် မကော်ဂး ဝေလ်ဖေရ် သတုက်(social welfare state)[၁] ကေုာံ ပြံင်လှာဲကဵု ဂကောံမၞိဟ် နကဵုသဵုယှေဲဒဳမဝ်ကရေသဳ ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင်တုဲ ညးဂှ် ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ဍုင်ဒိန်မက် ပ္ဍဲခေတ် ၂၀ ဗွဝ်ကၠံ ညးဍုင်ကွာန်တအ် မဆာန်မွဲရ
ကရောင်ဒဵုဇမၞော် ပ္ဍဲဍုင်ဂရိန်လာန်ဂှ် နမဗှ်ဗၞုဟ် ဂုဏ်ညးတုဲ ခုတ်ခဴ ကဵုလဝ်ယၟုညး သတဴနိုန် ရ
၂] သတဴနိုန်ဂှ် ဒှ်ကောန် ပဳတာ သြဂုတ် သတဴနိုန် (Peter August Stauning) (၁၈၄၃-၁၉၀၃) ကေုာံ ခရဝ်လဳနာ အဳလိသဗေတ် ဟာန်သေန် (Caroline Elisabeth Hansen
ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၆ အံက်တဝ်ပါ ၁၈၇၃ ပ္ဍဲဍုင်ဇၞော်ဍုင်ဒိန်မက် ဂဝ်ပေန်ဟုက်ဂေန်ရ
အပါညးပဳတာဂှ် ဒှ်သၟာဗဳသကဝ်ကွဳ (သၟာကၠောန်ကွဳ) ဗွဲကြဴ ကၠောန်ကွဳ ဟွံဒှ်ကမၠောန်တုဲ ကၠောန်အာ ကမၠောန်နာနာ ဒှ်မၞိဟ်ဒိုက်ဂတ်မွဲရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ သတဴနိုန်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မဇၞော်ဂေါဝ်ကၠုင် ပ္ဍဲဂကောံသ္ၚိကၟိန် ဒိုက်ဂတ် ပ္ဍဲဍုင်ဂဝ်ပေန်ဟုက်ဂေန်တုဲ ဟိုတ်နူမိမဝါတ် စွံဘာခိုဟ်ဟ်ဟွံမာန်တုဲ ဂွံမံင် ပ္ဍဲဘာအလဵုအသဳ ဟေင်ရ
ပ္ဍဲဘာအလဵုအသဳဂှ် မိမညးတေအ် ဒးကဵု ခရိတ်ဘာ မွဲဂိတု သြန်မွဲခရဝ်နာရ
ကာလညးတေအ် ကလိဂွံအာယုက် ၁၀ သၞာံဂှ် ညးတေအ် ဒးလုပ်ကၠောန်ကမၠောန် ပ္ဍဲအခိင် မသၠးနူဘာရ
နူဂယးပြဟ် မသုန်နာဍဳ ညးတေအ် စှ်ေကမၠောန်တုဲ ဒစိတ်နာဍဳ ညးတေအ် အာဘာ
ၜါနာဍဳ တ္ၚဲစေင် စဴနူဘာ ဒးလုပ်ကမၠောန် ပွိုင်မွဲၜါနာဍဳပၠန်ရ
အခိင်ကာလ ညးစိုပ်အာယုက် မဒုင်ကန်ဖိရ်မေရှောန် (confirmation) (မဒှ် နကဵုအခိုက်ခရေတ်ယာန် ကာလမပေင်အာယုက် အကြာ ၁၂-၁၅ သၞာံ ကၠောန်သဘင် မဒုင်ကအ်ပါင် ပ္ဍဲဘာကျာ် ဒဒှ်ရ ဇကုဒုင်ပတှ်ေကေတ်ကျာ်ဍာံဍာံရ
ဂှ် မိမညးတေအ် သွက်ဂွံရာန် ပလောအ်တၟိတၟိဂှ် လှုဲဟွံမဲတုဲ မိညးတေအ် အာအာတ် အရီုအဗင်သြန် ပ္ဍဲဂကောံရီုဗင်မၞိဟ်ရ
နူကဵု ဂကောံရီုဗင်မၞိဟ်ဂှ်ဟီု ဒးကေတ်နင် လိက်ထံက်ဂလာန် နူကဵုဘာကျာ် ဒဒှ်ရ ကောန်ဇကု ဒုင်ကန်ဖိရ်မေရှောန်ဍာံဍာံဂှ်ရ
မိညး အာဇရေင် ဘာကျာ်တုဲ အာတ်မိက် လိက်ထံက်ဂလာန်ဂှ် နူဘာကျာ်ဂှ် ညးဟွံပတိတ်ကဵုရ
ညးလဵုလေဝ် ဟွံမိက်ဂွံ ဒုင်ကေတ် ကန်ဖိရ်မေရှောန် ကရောမ်သတဴနိုန် မလတက်လဝ် ပလောအ်ၚေတ်တ် ညံင်ခါဲဒုတ်ရ
နကဵုမိအံက်မွဲ မိက်ဂွံကဵု ကောန်ဇကု ဒုင်အာဲကၟာဲသာသနာတုဲ ပြာပ်အာ ဇရေင်သ္ၚိဖျေဟ်အိက်သြန် (Assistenshuset) တုဲ ကလိဂွံလှုဲတုဲ ရာန်ပလောအ်
ဗံင်မဳ
ကတာက်ကၠဵု
ဒၞပ်တုဲ ညးတေအ် ဂွံဒုင် ကန်ဖိရ်မေရှောန် ပ္ဍဲဘာကျာ် ညးမဂွံဒုင်လဝ် မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံ/ဗလိုပ် ပ္ဍဲအခိင်မကတဵုဒှ်မၞိဟ်တေအ်ရ
၃] သတဴနိုန် မိက်ဂွံ တိုန်ဘာ ကမၠောန်စာရေ/ကမၠောန်ရုင်တုဲ ဒးဂၠာဲ ရုင်ကမၠောန် သွက်ဂွံ လုပ်ဗတောန်ကမၠောန်ရ
မိမညးတေအ် ကဵု ညးတေအ် အာဆဵု ကုတၠကမၠောန် သေဝေရိန် (Severin)ရ
ပ္ဍဲအခိင် မအာဆဵုဂှ် ညးတၠကမၠောန်ဂှ် ဟွံသၟာန်ပရူတေအ် ပရူဏအ်မွဲသာ် သၟာန်ဒၟံင် ပ္ဍဲအခိင် ဗတောန်ကမၠောန်ဂှ် နကဵုမိမတအ် ရာန်ကဵုပလောအ် ဒၞပ် ကယျိုင်ကယျဝ်မာန်ဟာ သၟးရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ကွးဘာမလုပ်ဗတောန်ကမၠောန်မွဲ သြန်ဂိတု ဟွံကလိဂွံရ
နကဵုမိမတအ် ဂွံရာန်ကဵုပလောအ်တၟိတၟိ မတိုန်ရုင်ဂွံဂှ် ရာန်ဟွံမာန် ဟွံဂံင်ဒုင်လျိုင်တုဲ သတဴနိုန် ဟွံဂွံလုပ်ကမၠောန်ဂှ်ရ
စၞးဂှ် ညးတအ် ဒးအာဂၠာဲ ကမၠောန် မဟွံဒးကေတ် ဗွိုက်လတက်ခိုဟ်ဟ်တုဲ လုပ်ကၠောန်ကမၠောန်ဓမာတ် ပ္ဍဲဇရေင်ရုင်ဓမာတ် ဗူရ်လာ (Burla) ပ္ဍဲရုင်ဓမာတ်ဂှ် အစာဓမာတ်နွံ ၆ တၠ ကွးဘာနွံ ၆ တၠရ
အခိင်ကမၠောန်ဂှ် စနူ နူဂယး တြဴနာဍဳ ဒေါအ် တြဴနာဍဳသဝ်တ္ၚဲ ကၠောန်ကမၠောန်ပွိုင် ၁၂ နာဍဳရ
ကမၠောန်ဂှ် ဟိုတ်နူကျာန် ဒးဂိုတ်ဂစာန်ဂၠိုင်လောန်တုဲ ညးတေအ်လောတ်စှ်ေ ပ္ဍဲကမၠောန်ရ
သဝ်ဝန်ဟီု ကမၠောန်ဂှ် ဟွံကိတ်ညဳ ကုအဝဲကာယ ကေုာံ အာယုက်ညးတေအ်တုဲ သဝ်ဝန် ကဵုကသပ် သွက်ဂွံကဵုဒေါအ် နူကမၠောန်ဂှ်ရ
ကာလဂှ် အပါညးတေအ် ကၠောန်ဒၟံင် နဒဒှ် မၞိဟ်မင်မဲကၠအ်မွဲရ
ပ္ဍဲကၠအ်ဂှ် ကၠောန်ပတိတ်ဒၟံင်ၜံက်တုဲ သတဴနိုန်လေဝ် လုပ်ကၠောန် ပ္ဍဲကမၠောန်သၟူၜံက် နဒဒှ် မၞိဟ်မရုဲၜံက်မွဲရ
၃] ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၉၂ ဂှ် ညးတေအ် လုပ်ဂကောံသၟာကမၠောန်ရ
ပ္ဍဲဂကောံသၟာကမၠောန်ဂှ် နွံပၟိက်ဒၟံင် မၞိဟ်ရပ်စရင်မွဲဂှ် ညးတေအ် အာတ်မိက် မိက်ဂွံလုပ်ကၠောန်ရ
ညးတေအ် ဂွံဗတောန်ကမၠောန်စာရေ ပ္ဍဲဂကောံဂှ်ရ
စိုပ်သၞာံ ၁၈၉၈ ဂှ် ညးတေအ် ဂွံဒှ် မၞိဟ်စာရေဇၞော် ပ္ဍဲဂကောံပံင်ကောံသဵုရှေဲဒဳမဝ်ကရေတ်ရ
စိုပ်သၞာံ ၁၉၀၆ ဂှ် သတဴနိုန် ဂွံဒုင်ရုဲစှ် နဒဒှ် အမာတ်ကၠတ်ထဝ် နူကဵုပွိုင်ဆန္ဒမာဲ Faksekredsen ရ
စိုပ်သၞာံ ၁၉၁၀ ဂှ် ညးဂွံဒုင်ရုဲစှ် နဒဒှ်ဥက္ကဌ ဗော်သဵုယှေဲဒဳမဝ်ကရေတ် (Social Democratic Party (Socialdemokratiet)) ဆက်ယိုက်ဂၠေင်အာ တာလျိုင်ဥက္ကဌ ကြပ်ပေင် ၃၀ သၞာံ စဵုကဵုသၞာံ ၁၉၃၉ ရ
ပ္ဍဲအခိင်မဒှ်ဒၟံင် အမာတ်ကၠတ်ထဝ်ဂှ် သီုချဳဓရာင် ပ္ဍဲဂကောံမပစၞးညးဍုင်ကွာန် (Borgerrepræsentationen) ပ္ဍဲဍုင်ဇၞော်ကဝ်ပေန်ဟုက်ဂေန်ရ
သဘင်ရုဲမာဲ သၞာံ ၁၉၁၈ ဂှ် ညးတေအ် သၠာဲထောအ် ပွိုင်ဆန္ဒမာဲတုဲ လုပ်ပြိုင် ပ္ဍဲဒေသဍုင်ဇၞော်ကဝ်ပေန်ဟုက်ရ
ပ္ဍဲအခိင်မဒှ်အမာတ်ကၠတ် အကြာသၞာံ ၁၉၁၆-၂၀ ဂှ် ညးဂွံဒုင်ရုဲစှ် နဒဒှ်ဝန်ဇၞော်ပရေင်ပကင်ရင် (kontrolminister) ပ္ဍဲအလဵုအသဳပံင်ကောံ မကော်ဂး radikale Zahle-regering ဂှ်ရ
နူစသၞာံ ၁၉၁၉ ဂှ် ညးတေအ် ဒှ်ဥက္ကဌ ဂကောံမပစၞးညးဍုင်ကွာန်ရ
ပ္ဍဲသဘင်ရုဲမာဲ သၞာံ ၁၉၂၄ ဂှ် ဗော်သဵုယှေဲဒဳမဝ်ကရေတ်ညးတအ် ကလိဂွံမာဲ မၞိဟ်စၞး ဂၠိုင်တိုန်ထပှ်တၠတုဲ ပ္ဍဲကၠတ်ထဝ်ဂှ် ဒှ်ဗော်ဇၞော်အိုတ်တုဲ နကဵုဗော်သဵုယှေဲဒဳမဝ်ရေတ် ဒက်အလဵုအသဳမာန်ကၠာအိုတ်တုဲ ညးဂွံဒှ် သကိုပ်ဝန်ဇၞော်ရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ပ္ဍဲဂကောံဝန်ဇၞော်ဂမၠိုင်ဂှ် ညးရုဲစှ်ပတိုန် သီုမၞိဟ်ဗြဴ နဳနာ ဗင် (Nina Bang) နဒဒှ် ဝန်ဇၞော် ဌာနပရေင်ပညာ ရ
နဳနာဗင်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဗြဴ မဂွံဒုင်ခပတိုန် ကဆံင်ဝန်ဇၞော်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲကဵုဂၠးတိဏအ်ရ
၄] ဟိုတ်နူ မကၠောန် ပရေင်ပြံင်လှာဲဇၞော်ဇၞော် သွက်ပရေင်မၞိဟ်တုဲ အရာမဟွံတုပ်စိုတ် ရေင်သကအ် ကတဵုဒှ် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ် ပ္ဍဲကၠတ်ထဝ် ကေုာံ ဂကောံအလဵုအသဳညးတုဲ ပ္ဍဲအခိင်မကြပ်ကဵု သဘင်ရုဲမာဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၂၈ ဂှ် ဒးဒုင်ရိုဟ်ပလီုထောအ် အလဵုအသဳတုဲ နကဵုဗော်လဳဗရေလ် (ဗော်တဲပုင်) ဒးဆက်ကေတ်တာလျိုင်တုဲ တဝ်မာတ် မဒ်သာန်မုဒ်ဒလ် (Thomas Madsen-Mygdal) ဒှ်အလဵုအသဳမွဲလစုတ်ရ
သဘင်ရုဲမာဲ ၁၉၂၉ ဂှ် ဗော်သဵုယှေဲဒဳမဝ်ကရေတ် ကေုာံ ဗော်သဵုယှေဲလဳဗရေလ် social liberal (Det Radikale Venstre)တအ် ဒက်ပတန် အလဵုအသဳပံင်ကောံရ
သတဴနိုန် ဗော်သဵုယှေဲဒဳမဝ်ကရေတ်ဂှ် ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော်
ဥက္ကဌ ဗော်သဵုယှေဲလဳဗရေလ် ပဳတာ မုန်ချ် (Peter Munch) ဂွံဒှ် ဝန်ဇၞော်ကာဍုင်သအာင်ရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် အကြာသၞာံ ၁၉၃၀တအ်ဂှ် ဒှ်အခိင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မကြေပ်ဂြက် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ် အလုံမွဲ တိုက်ဥရဝ်ပမွဲရ
မၞိဟ်ကမၠောန်ဟွံမဲဂှ်ဂၠိုင်
ပရေင်ရုသံင် အကြာသၟာကမၠောန် ကဵု တၠကမၠောန် ကတဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်တၞဟ်တအ် ဗွဲမဇၞော် ကဵုဒြဟတ်ကီုလေဝ် နကဵု ဍုင်ဒိန်မက် သၟဝ်အလဵုအသဳသတဴနိုန်ဂှ် ထိင်လဝ် ညံင်ဂွံၜိုဟ်သြိုဟ်မာန်ကၠုင်လဝ်ရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၃၃ အလဵုအသဳ ကေုာံ ဗော်လဳဗရေလ် မဒှ်ဗော်ဒစဵုဒစး ကလိဂွံ တင်တုပ်စိုတ်ရေင်သကအ် အပြံင်လှာဲပရေင်မၞိဟ် မဆေင်ကဵု ပဝ်လသဳ ပရေင်မၞိဟ် ဍုင်ဒိန်မက်ရ
တင်တုပ်စိုတ်ဂှ် ဟိုတ်မတုပ်လဝ်စိုတ် ပ္ဍဲသ္ၚိသတဴနိုန် မၞုံပ္ဍဲ ဂၠံင်ခေန်သလာဂေဝ်တုဲ ကဵုလဝ်ယၟု တင်လတုပ်စိုတ်ခေန်သလာဂေဝ် (Kanslergadeforliget) ရ
တင်လတုပ်စိုတ်ဝွံ ဒှ်တင်လတုပ်စိုတ် မဆေင်ကဵု အပြံင်အလှာဲပရေင်မၞိဟ် (Social reform)မွဲတုဲ ဒှ်တင်လတုပ်စိုတ် မလုပ်ဝင် ကိစ္စဇၞော်မွဲရ
ယဝ်ရ တင်လတုပ်စိုတ်ဏအ် ဟွံကတဵုဒှ်ကၠုင်မ္ဂး ဍုင်ဒိန်မက်လေဝ် ညံင်ရဴဍုင် ပ္ဍဲဥရဝ်ပတၞဟ်တအ်ကီု ပရေင်ကလိုက်ကမဵု ပရေင်ရုသံင် ကတဵုဒှ် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ကီုတုဲ သၞောတ်ပရေင်မၞိဟ် ဍုင်ဒိန်မက် ဗီုမၞုံဒၟံင်လၟုဟ်ဂှ်လေဝ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် ဟွံမာန်ရ
သဘင်ရုဲမာဲ ၁၉၃၅ ဂှ် ဟိုတ်နူ ဒယှ်တှ်ပြာကတ် သတဴနိုန်ဂှ် နကဵု လဟီုသလဝ်ဂေန် (သတဴနိုန် ဟွံသေင်မ္ဂး ရုသံင်) "Stauning eller Kaos" ဂှ် ဗော်သဵုယှေဲဒဳမဝ်ကရေတ် ကလိဂွံမာဲ ၃၆% ရ
ဗော်သဵုယှေဲဒဳမဝ်ကရေက်ဂှ် ဒှ်အာ ဗော်ဇၞော်အိုတ် ကေုာံ ဗော်ကလိဂွံ အထံက်ဂလာန် နူညးဍုင်ကွာန်ဂၠိုင်အိုတ်ရ
နကဵုညးဂှ်လေဝ် ဂွံဒုင်ကော်ဂး "မအံက်ဍုင်" ရ
၅] [၆] ဆဂး ၜိုန်ရ ယၟုမြဟ်တမ္ညဝ် ညးဍုင်ကွာန်ဆာန်ကီုလေဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၃၉ ညးတေအ် ဂစာန်ပလေဝ် သၞောဝ်လဒက်ပတန်ဍုင်ဂှ် ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဟွံထံက်ဂလာန် ဟွံကဵုမာဲ လပါ်ညးတေအ်ရ
မွဲလပါ်ဂှ်ပၠန် ပရေင်ဘပဠ နူဟေတ္တလာ ဂျာမနဳဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်တုဲ သွက်ဍုင်ဂွံတန်တဴအာ နဒဒှ် ဍုင်မသၠးပွးမွဲဂှ် ဒှ်ကၠုင်ဓဝိင်ရ
ဗော်ဒစဵုဒစးဟီု ဟိုတ်နူအလဵုအသဳညးတအ် ကၠောန်လဝ် အပြံင်လှာဲပရေင်မၞိဟ် နူကဵုသၞာံ ၁၉၃၂ - ၁၉၃၇ တေအ်ဂှ်တုဲ လှုဲဍုင် ၜိုတ်နွံဂှ် စကာလဝ် ပ္ဍဲပရေင်ကမၠောန် သၠုင်ပတိုန် ကဆံင်မၞိဟ် ပရေင်မၞိဟ် ပရေင်ပညာဂၠိုင်လောန်တုဲ အခိင်လၟုဟ် ဒြဟတ်ပၞာန် ဍိုန်လျရ
နကဵုအလဵုအသဳ သတဴနိုန် ညာတ်ကေတ် ဒြဟတ်ပၞာန်ဂျာမနဳဂှ် ဇၞော်လောန် စဵုဒၞာဗတိုက်ကဵု ဂျာမနဳဂှ် ဒှ်အရာဂုဏ်ဖိုလ်ဟွံမဲရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ နကဵုဍုင်ဒိန်မက် ဟွံမိက်ဒုင်ဒှ်ပၞာန်တုဲ ဒးစကာ နကဵုဗျူဟာတၞဟ်ရ
ဗျူဟာညးတအ် မဖန်ဂှ် မွဲလပါ်ဂှ် ဒးဆက်ဖန်ကၠောန် အပြံင်အလှာဲပရေင်မၞိဟ် (social reform) မဒှ်ကမၠောန် သၠုင်ပတိုန် ပရေင်မၞိဟ် ပရေင်ပညာ ကောန်ဍုင်ဇကုမ္ဂး ကောန်ဍုင်ဇကု ပရေင်ကောံကလောအ် နဒဒှ် ဂကူမွဲကတဵုဒှ်ကၠုင်ရောင်
သၠုင်ပတိုန် ပရေင်မၞိဟ်ဂှ် ဒှ်အရာမစဵုဒၞာကဵု ညံင်မၞိဟ်တအ် ဗွဲတၟေင် ဂကောံမၞိဟ်သၟာကမၠောန်တအ် ဟွံဂွံဒှ် လညာတ်မစိုပ်တၞုင်တၞး လညာတ်မွဲကရေက် မပ္တံကဵု လညာတ်နာဇြဳ
လညာတ်ကောန်မျူနေတ်တအ်ရ
တုဲပၠန် ဒေသဍုင်ဒိန်မက် သကုတ်သောန်နာယူလာန် (Sønderjylland) မကလေင်ပံင်ကောံလဝ် ပ္ဍဲဍုင်ဒိန်မက် နူဂျာမနဳ နူကဵု ၁၉၂၀ဂှ် ယဝ်ရဒစဵုဒစး ကဵုဂျာမနဳမ္ဂး ဂျာမနဳကလေင်သီကေတ်ပၠန်မာန်ရ
စိုပ်သၞာံ ၁၉၄၀ ဂိတုဨပြဳ ၉ ဂှ် ပၞာန်ဂျာမနဳ မစလုပ်အုပ်ဓလီုကေတ် ဍုင်ဒိန်မက်ဂှ် ညးကလေင် ဒက်ပတန်အလဵုအသဳတၟိ နကဵုဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်သီုဖအိုတ် မပံင်ပကောံလဝ်ရ
ဗော်ဒစဵုဒစးတအ်လေဝ် ပါလုပ် ပ္ဍဲအလဵုအသဳ ပံင်ကောံရေင်သကအ် သီုညးဖအိုတ်ရ
နကဵုအလဵုအသဳဂှ် ဒုင်တဲ ပရေင်ပံင်တောဲ အုပ်ဓုပ်ဍုင် ကုဟေတ္တလာဂျာမနဳ ရ
နကဵုအလဵုအသဳကီု သီုကဵု ဨကရာဇ်ခရိရှာန် ဒဿမ (King Christian X of Denmark) အာတ်မိက် ဒုင်ဂုဏ် ညးဍုင်ကွာန်တအ် ညံင်ဟွံဂွံ တဝ်စၞေဟ် ဒစဵုဒစး ပၞာန်ဂျာမနဳရ
စိုပ်သၞာံ ၁၉၄၂ ပ္ဍဲအခိင်မပံင်တောဲအုပ်ဍုင် ကုဂျာမနဳဂှ် သတဴနိုန် စုတိအာရ
သတဴနိုန်ဂှ် ညံင်ရဴက္ဍိုပ်သကိုပ်သၟာကမၠောန် ဍုင်တၞဟ် ပ္ဍဲသွိတ်ဒေန်မ္ဂး (Hjalmar Branting)တအ်ကီု ဒှ်မၞိဟ်အဓိက ပ္ဍဲအရာမပြံင်လှာဲ ပရေင်မၞိဟ်ညးဍုင်ကွာန်
ညံင်ဇၟာပ်မၞိဟ် ဂွံဇၞော်မောဝ်ဂှ် ဂစာန်ဖန်လဝ်ရ
နကဵု ပရေင်ဟီုတွဟ် သတဴနိုန် ဟွံသေင်မ္ဂး ရုသံင် (Stauning eller Kaos) မဒှ်အခိင် ဍုင်ကွာန်မဝါတ်ဒိုက် မၞိဟ်ကမၠောန်ဟွံမဲ ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဖန်ဗဒှ် ညံင်ကောန်ဍုင်ကွာန်တအ် ကဆံင်မၞိဟ်ဂွံသၠုင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကောန်ဍုင်ကွာန် ညံင်ဂွံခိုဟ် မာန်ကၠုင်လဝ်ရ
ပ္ဍဲအခိင် အဃောမသၠုင်ပတိုန်ဒၟံင် ကၠောန်ဒၟံင် အပြံင်အလှာဲပရေင်မၞိဟ် အဃောအသိင်ခိုဟ်ဂှ် ပၞာန်ဂျာမနဳ လုပ်ကၠုင်ဂှ် ယဝ်ရဝေင်ပၞာန်ကဵုဂျာမနဳမ္ဂး ဒှ်အရာမဟွံမာန်တီကၠး ဒှ်အရာမဟွံဒှ်ဂုဏ်ဖိုလ် သွက်ဍုင်ဇကုတုဲ ပကောံသၟာပရေင်ဍုင်ကွာန် သီုဖအိုတ်တုဲ ဒက်ပ္တန်အလဵုအသဳတၟိ
နကဵုအလဵုအသဳဂှ် ဒုင်တဲ အလဵုအသဳပံင်တောဲ ကုရဲသမၠဲတိ ဂျာမနဳဟေတ္တလာရ
ပ္ဍဲအခိင်ပၞာန်ဂှ်ဟေင် ညးဒးစုတိအာတုဲ ညးဂွံဒုင်ဖျေဟ်ကမ္မဌာန် နကဵုဇျာပနကောန်ဂကူမွဲရ
နကဵုအခိုက်ဍုင်ဒိန်မက် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် သကိုပ်ဝန်ဇၞော် မဖျေဟ်ကမ္မဌာန် နကဵုအစဳအဇန်ဇျာပနကောန်ဂကူဂှ် ဒှ်အရာဓမ္မတာမွဲ ဟွံသေင်ရ
သၞောတ်ဂၠံင်တရဴ အပြံင်အလှာဲပရေင်မၞိဟ် သတဴနိုန်ဂှ် ဒှ်သဇိုင်ရိုဟ်ကၞက် အနာဂတ် သၞောတ်ဍုင်ဖဲသအဳ မကော်ဂး ဝေလ်ဖေရ် သတုက် (welfare state) ဍုင်ဒိန်မက်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ သတဴနိုန်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်အဓိက ပ္ဍဲဝင်ဍုင်ဒိန်မက်မွဲတုဲ ပ္ဍဲကဵုတိုက်ထ္ၜးပျး ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲတိုက်ထ္ၜးပျးသၟာကမၠောန်ဂှ် ပရူညး ကေတ်လဝ်ဒၞာဲအဓိကရ
Category
တေသြရဳ ဇမၞော်မၟောဝ် ကမၠိုဟ် ဖေဂျေတ် (Piaget's theory of cognitive development) ဂှ် တေသြရဳ ပရူသဘာဝ ကဵု ဇမၞော်မၟောဝ် ပရေင်ကၠိုဟ်ခၠင်
စဳကၠး ကောန်မၞိဟ်တအ်ရ
တေသြရဳဏအ်ဂှ် ခၞံဗဒှ်လဝ် နကဵု အစာစိတ္တဇဇမၞော်မၟောဝ် ဂကူသွိတ်သလာန် ဂျေမ် ဖေဂျေတ် (Jean Piaget) (၁၈၉၆ ၁၉၈၀
တေသြရဳဂှ် ညာတ်ကေတ် ဗီုလဵု ကောန်မၞိဟ်တအ် နိဿဲ ကုလညာတ်နူသဘာဝတုဲ ဗ္တောန်ကေတ်
ကေတ်ခန်လ္ၚတ် ကေုာံ လွဳကေတ် လညာတ်တအ် အပ္ဍဲဇကုရ
၁] တေသြရဳဖေဂျေတ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် တီလဝ် နကဵုယၟု တေသြရဳ ကဆံင်ဇမၞော်မၟောဝ်ဂမၠိုင်
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၁၉ ဂှ် အဃော ဖေဂျေတ် မကၠောန်ဒၟံင် ကမၠောန်သုတေသန ပ္ဍဲကဵု ဘာ Alfred Binet Laboratory School ပ္ဍဲပါရိသ်
ဍုင်ပြင်သေတ်ဂှ် ညး"ဂွံဆဵုကေတ် ကောန်င္ၚာ် အာယုက်တၞဟ်ခြာတအ် အခိင်ကာလဍေဟ်တအ် ပသောင်ကလး တင်သမာန်မွဲမွဲမ္ဂး ဗွဲမဗဗွဲ ကုအာယုက်ဂှ် မလေပ်ကၠောန်ဗၠေတ် ဗီုပြင်တၞဟ်ခြာရ"[၂] ပရေင်ဆဵုဂဗညး ကေုာံ ပရေင်လမ္ၚတ်ညး ပ္ဍဲကဵု ဘာAlfred Binet Laboratory ဂှ် ဒှ်အရာမစလ္ၚတ် တေသြရဳဇမၞော်မၟောဝ်ကမၠိုဟ်ရ
၃] ဖေဂျေတ် ပတှ်ေကေတ် ကောန်င္ၚာ်ဟီုဂှ် ဒှ် "မၞိဟ်ဇၞော် ဍောတ်တ်" မတီအောန်မွဲတုဲ မချပ်
မဟီု တၞဟ်ခြာ ဟွံသေင်ရ
ကြဴနူ ဖေဂျေတ် မလ္ၚတ် ဍာ်ဒကေဝ်ကမၠိုဟ် ကောန်င္ၚာ်တအ်တုဲ ညးပါ် ဗွဲမဗဗွဲကဵုအာယုက်ဍေဟ်တအ် ဇမၞော်မၟောဝ်ကမၠိုဟ် ကောန်င္ၚာ်တအ် နွံပန်ကဆံင်
ညး ဒုင်သဇိုင် ကုပန်ကဆံင်ဂှ်တုဲ ညးကလေင်စမ်ၜတ်ပၠန်ရ
ဒုင်သဇိုင် ကုကဆံင်ပန်ကဆံင်ဂှ်တုဲ ညးပါ် ဗွဲမဗဗွဲ ကဵုအာယုက် ပန်ဂအုံ
မွဲမွဲဂအုံဂှ် ညးကလေင် ပါ်လဝ် ၜါဂကောံ
ဇၟာပ်ပ်ဂအုံဂှ် ညးလ္ၚတ် ဗီုလဵု ကောန်င္ၚာ်တအ် ရပ်စပ်စကာ ပရေင်ကၠိုဟ်ခၠင်ဍေဟ်တအ်ရ
ဥပမာ ညးဂွံဆဵုကေတ် ကောန်င္ၚာ် မဂွံလ္ၚတ်ဂၠးတိ နကဵုမချဳဓရာင်တအ်မ္ဂး ပစၞးကုအရပ်အရာဂမၠိုင် နကဵု အရေဝ်ဝေါဟာ
ကသပ်လေဝ် နွံကဵု ယုတ္တိ တုဲပၠန် စကာ ဟိုတ်တုဲ ပသောင်ဂလာန်သမာန်ရ
နကဵု လညာတ်ဖေဂျေတ်မ္ဂး ဇမၞော်မၟောဝ်ကမၠိုဟ်ဂှ် ဒှ်ပရေင်ဇၞော်မောဝ် စိုတ်သမ္တီ မကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု သွဟ်နကဵုခန္ဓမဇၞော်ကြံင်ကၠုင် ကဵု ပရေင်ဆဵုဂဗ ပွဳပွူဂမၠိုင်ရ
ညးပတှ်ေကေတ် ကောန်င္ၚာ်တအ် ဒက်ပ္တန် ပရေင်ကၠိုဟ်ခၠင်ဂၠးတိ နကဵုပွဳပွူဍေဟ်တအ်
ပရေင်ဆဵုဂဗ မတၞဟ်ခြာ အကြာ အရာမုဍေဟ်တအ်မတီလဝ်တုဲတုဲ ကဵု မုဍေဟ်တအ် မဆက်လ္ၚတ်ဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ပွဳပွူဍေဟ်တအ်
တုဲပၠန် ပကိတ်ကဵု ကသပ်လညာတ်ဍေဟ် ဗွဲမဗဗွဲကဵု အဝဲဍေဟ်တအ်ရ
၄] တုဲပၠန်
ဖေဂျေတ် ဟီု ဇမၞော်မၟောဝ်ကမၠိုဟ်ဂှ် ဒှ်အရာဗဟဵု သန္ထာန်မၞိဟ်တအ်
တုဲပၠန် အရေဝ်ဘာသာဂှ် ဒှ်အရာမဗဒဗဒါဲ သွက်ဂွံဒှ် ပညာ ကဵု အရာမကၠိုဟ်ခၠင် သွက်ကလိဂွံ ဇမၞော်မၟောဝ်ကမၠိုဟ်ရ
၅] အခိင်ကိုပ်ကၠာ အဃောညးမဟီုဂး ပရူဏအ်ဂှ် မၞိဟ်တအ် စိုတ်လုပ်စဂၠိုင်ကွေဟ်ရ
တန်ဗတောန် မစွံဗဟဵုကုကောန်င္ၚာ် (Child-centered classrooms) ကဵု "ပရေင်ပညာ လပံက် (open education)" ဂှ် ဒှ်အရာမကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု မဒုင်သဇိုင် လညာတ် ဖေဂျေတ်ရ
၆] ၜိုန်ရ လညာတ်ညးဏအ် မၞိဟ်မဒုင်တဲ ဗွဲမဇၞော် ကဵုဒြဟတ်ကီုလေဝ်
တေသြရဳဂှ် နွံကဵုအပိုင်အခြာ ဥပမာ
တေသြရဳဂှ် ကိတ်ကဵု အရာမကတဵုဒှ် လွာဲဂှ်ဂၠိုင်တုဲ ဟွံကိတ်ညဳ ကုအရာဍာ်ဇမၠိင်ရ
၇] ဂျေန် ဖေဂျေတ် (၁၈၉၆-၁၉၈၀) ဂှ် အစာဇဳဝဗေဒ ကေုာံ စိတ္တဗေဒ ဂကူသွိတ်သလာန်
တေသြရဳညးဂှ် စွံအာရီု ကုဇမၞော်မၟောဝ်ကမၠိုဟ် မဒှ်အရာ မဆေင်စပ် ကုဗီုကောန်မၞိဟ်မချပ် မကၠိုဟ်ရ
စတမ်နူ ၁၉၆၀တအ် တေသြရဳခမၞံယုတ္တိ ဖေဂျေတ် မဒှ်တေသြရဳဇမၞော်မၟောဝ်ကမၠိုဟ်ဝွံ ဒှ်တေသြရဳ မစကာဂၠိုင်အိုတ်ကီု သီုကဵု ဒှ်တေသြရဳ မဒးဒုင်ပါ်ပါဲဂၠိုင်အိုတ်မွဲကီုရ
ဆဂး တေသြရဳ မဆေင်ကဵု ကမၠိုဟ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုတေသြရဳညးတုဲ ကလေင်ဇၞော်သၠဲပတိုန်လဝ်ရ
လညာတ်အဓိက ဖေဂျေတ်ဂှ် ကောန်င္ၚာ်တအ် ဒက်ပတန် လညာတ်သမ္တီ (ပရေင်ကၠိုဟ်ခၠင်) ဍေဟ်တအ် နူကဵု ကသဳဒမြာင် (ပရေင်ချဳဓရာင်) ပ္ဍဲကဵု သန္ထာန်လောကရ
ဇမၞော်မၟောဝ်ကမၠိုဟ်ဂှ် ဒှ် ကသပ် မချပ် မနွံကဵု တ္ၜန်တ္ၜုဲ (complex) ကေုာံ စင်ခြင် (abstract) (မညာတ်ကေတ် အရာမဆက်စပ် ကုအရာဏအ်
သဝဟ်ကၞောတ်တဲ မကလိဂွံ နူကဵု ဇမၞော်မၟောဝ်ဂှ် ဒှ် လဒက်ပတန်ကမၠိုဟ်
မဂွံအဓိပ္ပါယ် ကသပ် မဖန်ဇန်ကဵု သွက်ဂွံရပ်စပ် ဆၜိုတ် ဂွံသှ်ပလး အခက်အခုဲဂမၠိုင် သၟးဟွံသေင်
သီုကဵု တိုင်ပကဴ မကတဵုဒှ်ကၠုင်မာန် ကေုာံ ဖန်ဇန် ညံင်ဂွံ စဵုဒၞာ အရာမဟွံဒးဂၞပ်တအ်ရ
ကောန်င္ၚာ်သၟတ်တအ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် ဂၠာဲသဝဟ်ဍာံ ပ္ဍဲကဵု ပြသၞာ (ဝါ) အခက်အခုဲမွဲမွဲမာန်
ဆဂး ဍေဟ်တအ် တီကၠိုဟ်ကေတ်ဇေတ်တ် ဟွံမာန် မုဟိုတ် သဝဟ်ဂှ် မဒှ်သဝဟ်ဍာံမွဲ
ကောန်င္ၚာ်ဇၞော်ဇၞော်တအ်ဂှ် ဗီုလဵု ဍေဟ်တအ် ဂွံစိုပ်သဝဟ်ဂှ် ဍေဟ်တအ် ပသောင်ကလးကဵု မာန်ရ
ကောန်င္ၚာ်သၟတ်တအ်ဂှ် သှ်ပလး ပြသၞာ နကဵု မရပ်စပ် ကၠောန်ပ
တုဲ မၞိဟ်သၟတ်တအ်ဂှ် သှ်ပလး ပြသၞာ နကဵု မချပ်ကေတ်ဂွံရ
တင်သဇိုင်အဓိက ပ္ဍဲအရာမချပ်ဂှ် နကဵု ဖေဂျေတ် ညးကော်စ သ္ၚိအင်ဂမၠိုင်ရ
သ္ၚိအင်မွဲဂတှ်ေမ္ဂး ဂွံအဓိပ္ပါယ် သဇိုင်ရိုဟ်ကၞက် လဒက်ပတန် ကမၠိုဟ်မွဲ
လဒက်ပတန်ကမၠိုဟ်မွဲဟီုဂှ် ဒှ်ကသပ်မွဲ မဂိုင်စွံလဝ် လညာတ်သမ္တီ ကေုာံ အရာမရပ်စပ်သၟဟ်အစောမ်မာန်ဂမၠိုင် နကဵုပူဂိုလ်ဂှ် မရပ်စပ်ကၠိုဟ်ကေတ်မာန် ပ္ဍဲကဵု ကိစ္စပရူပရာမဆေင်စပ်ဂှ် အရာဂှ်ရ
တုဲပၠန် သ္ၚိအင်တအ်ဂှ် ပံက်အဓိပ္ပါယ် မဒှ် ဖဍိုဟ်စိတ္တဇထာဝရဗွဲမဗဗွဲ (a relatively constant psychic filter)မွဲတုဲ ပရေင်ဆဵုဂဗတၟိဂှ် လုပ်ကေတ်ဒၞာဲရ
သ္ၚိအင်တအ်ဂှ် မဒးခၞံဗဒှ်ဒၟံင် အဆက်ဆက် နကဵု အလဵုဇကုကောန်င္ၚာ်ဂှ် နူကဵု မစုက်လုက် ခန္ဓကာယ ရေင်သကအ် ကေုာံ မွဲဟာန်ကသဳ (interaction) ကုဂကောံလိုက်တအ်ရ
ဖေဂျေတ် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် သ္ၚိအင် (schema) နွံပိသာ် - သ္ၚိအင်ကမၠောန်မွဲဟီုဂှ် ဒှ်သ္ၚိအင် မကၠောန်ပမွဲမွဲ ဥပမာ ဗဗိုတ်ဗဝ်(မခဍမ်ကျာ
သ္ၚိအင်သင်္ကေတမွဲဂှ် ဒှ်လက်သန် မပစၞး ကုအရာမွဲမွဲ
ဥပမာ မအရေဝ်မွဲမဂှ် ဒှ်သ္ၚိအင်သင်္ကေတ မွဲရ
သ္ၚိအင်ဒတုဲကေင်ကာဂှ် ဒှ်အရာမဂိုင်ဒေပ် အရာမပြံင်လှာဲ မကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု မကၠောန်မွဲမွဲ ပၠုပ်စုတ် ပ္ဍဲကဵု ကဏ္ဍစိုတ်
ဥပမာ အာရီုဒုင်စသိုင် မဂွံတီကေတ် ဗီုကဵု ဍာ်မဍုန်လဝ်တူတူဂှ် ဓါတ်ဂမ္တဴနွံတုဲ ဒးတဲမ္ဂး ဒုင်စသိုင်ဗီုလဵု
ကတဴဂလိုင်လဵုမ္ဂး ဒုင်စသိုင်ဗီုလဵု
နကဵုလညာတ် ဖေဂျေတ်မ္ဂး ဗီုလဵုကောန်င္ၚာ်တအ် မတီကၠိုဟ်လဝ် လိုက်ဏအ်ဂှ် တၞဟ်ခြာ နူကဵု မၞိဟ်ဇၞော်တအ် တၟာဂလိုင်ရ
ကြဴနူ မကလိဂွံ ပရေင်ဆဵုဂဗ
တီကၠိုဟ်စၟတ်သမ္တီလဝ် ကဆံင်ကဆံင်တုဲ ကၞောတ်တဲ ကတဵုဒှ်ကၠုင် မၞိဟ်ဇၞော်မွဲရ
အဓိက ပ္ဍဲကဵု တေသြရဳ ဖေဂျေတ်ဂှ် ကောန်င္ၚာ်တအ်ဂှ် ကၠောန်ပ္တိတ်ဒၟံင် သ္ၚိအင်တအ် နူကဵု လဝေင်
ကသဳဒမြာင်
အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ မဗတောန်ကေတ် နူကဵုဘာတအ်ရ
လဒက်ပတန်ကမၠိုဟ်ဂှ် ပတောအ်ဥပမာ ပတုပ် ကု ဇိုင်ကၞိန် မနွံ ကဵုအဆက်အစပ်ရေင်သကအ် သီုဖအိုတ်
တုဲပၠန် တေသြရဳ ဖေဂျေတ် ပသောင်ကလးကဵု ဗီုကဵု လဒက်ပတန်ကမၠိုဟ် ကောန်င္ၚာ်တအ် ပြံင်လှာဲဒၟံင်တအ်ရ
တေသြရဳဖေဂျေတ်ဂှ် ညးကော်စ ဝါဒလဒက်ပတန်ယုတ္တိ
ဝါဒလဒက်ပတန်ဂှ် ဒှ်ဝါဒမစှ်ေစိုတ် ဒဒှ်ရ ကောန်င္ၚာ်တအ် ဒက်ပတန် ပရေင်ကၠိုဟ်ခၠင်ဇကု နူကဵုမကၠိုဟ်ကေတ် ဇကုဂှ် ဒှ်ရုပ်ဝတ္ထု (object) ကေုာံ မကတဵုဒှ်
မဂွံအဓိပ္ပါယ် ကောန်င္ၚာ်ဂှ် ဗဒှ်ပတိုန် အလဵုဇကု ပ္ဍဲကဵုအရာဂှ်ရ
ကောန်င္ၚာ်ဂှ် ခၞံကၠောန် လဒက်ပတန် ပရေင်ဆဵုဂဗဇကု နူကဵု ရုပ်ဝတ္ထု ကေုာံ အရာမကတဵုဒှ် ပ္ဍဲကဵု ကာသလောက (လောကခန္ဓ) (အရာမရပ် မညာတ်ကေတ် နကဵုမတ်) နူကဵု အရာဍေဟ်မစှ်ေစိုတ်
မဒှ်အရာ မဖန်ဗဒှ်ပတိုန် အရပ်အရာဂမၠိုင်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ လၟေင်ကမၠောန်မစၟတ်ပဒတန်ဂှ် ဒှ်လၟေင်ကမၠောန်မခၞံဖန်ဗဒှ်ရ
ဖေဂျေတ်ဂှ် ဒှ်ညးဝါဒလဒက်ပတန်မွဲရ
အဓိပ္ပါယ်ဍေဟ်ဂှ် ညးဟီု
ကောန်င္ၚာ်ဂှ် ပ္ဍဲကဵု အခိင်ကာလ အပိုင်အခြာအာယုက်ဂှ် ဍေဟ်ဒက်ပတန်ကမၠိုဟ်ဍေဟ်တအ်ရ
တေသြရဳ ဖေဂျေတ်ဂှ် ဒှ်တေသြရဳ ပရူ ဗီုလဵု ကောန်င္ၚာ်မနွံကဵု အာယုက်တၞဟ်ခြာဂှ် ဍေဟ်ဒက်ပတန် ကမၠိုဟ်ဍေဟ် ဗွဲမတၞဟ်ခြာကီုရ
တုဲပၠန် ဖေဂျေတ်ဂှ် သီုဒှ် ညးဝါဒယုတ္တိမွဲရ
မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ညးဟီု ဇမၞော်မၟောဝ်ကမၠိုဟ်ဂှ် ဇၞော်မောဝ်တိုန် မွဲတဲညိညိ မွဲကဆံင်တုဲမွဲကဆံင် ကြပ်ညောန် ပ္ကိတ်ပ္ညဳအာ ကေုာံ ကၠိုဟ်အာ ဗီု ဂၠးတိခန္ဓ(ကာသလောက) မနွံဒၟံင်ဍာံဍာံဂှ်ရ
ကိရိယာဇဳဝဗေဒကောန်မၞိဟ်ဂှ် ဒှ်အရာမပကဵု ဒဒှ်မချပ် မဂွံကတဵုဒှ်ကၠုင်မာန်ရ
ဆဂး ဇမၞော်မၟောဝ်ကမၠိုဟ် မဂွံကတဵုဒှ် ပ္ဍဲကောန်င္ၚာ်ဂှ်မာန်ဂှ် သ္ဒးဒက်ပတန် နကဵု လဆဵုလညာတ်
လညာတ်မ္ဂး ဇမၞော်မၟောဝ် ဟီုဂှ် ဒှ်ကၠုင် နူကဵု ဇဳဝဗေဒမကြံင်မ္ၚုဟ် (အာယုက်ဇၞော်) ကေုာံ လဆဵုလညာတ် (ဗတောန်)ဂှ် နကဵု လညာတ်ဖေဂျေတ်မ္ဂး ဒှ်အရေဝ် မဟွံမဲ ကုအဓိပ္ပါယ်
နကဵုလညာတ်ညးမ္ဂး ဇမၞော်မၟောဝ်ကမၠိုဟ် မဂွံကတဵုဒှ်ကၠုင်မာန်ဂှ် သ္ဒးဒှ် မွဲဟာန်ကသဳ (မချဳဓရာင်မွဲစွံ/interaction) အကြာ လၟေင်ဒဒှ်အဝယ်မကြံင်စိုပ် ကေုာံ ကသဳဓမြာင်လဆဵုလညာတ် ကောန်င္ၚာ်ဂှ် ကုပွဳပွူ
နူဂှ် မွဲကဆံင် ကောန်င္ၚာ်ဂှ် သ္ဒးကိတ်ညဳ ကုကဆံင်အဝဲပွဳပွူ ကေုာံ အကာဲအရာ
ကောန်င္ၚာ်ဂှ် ဂစာန်ဂၠာဲဒၟံင် သွက်ဂွံကၠိုဟ် ကေုာံ အရပ်အရာ မနွံ ပ္ဍဲကဵု ပွဳပွူဍေဟ်တအ်ရ
ဇမၞော်မၟောဝ်ကမၠိုဟ် ဂွံကတဵုဒှ် ပ္ဍဲကောန်င္ၚာ်ဂှ် မာန်ဂှ်
ကောန်င္ၚာ်ဂှ် သ္ဒးနွံကဵု ဇဲ
တုဲပၠန် သ္ဒးဒုင်ကော်ဆော လဆဵုလညာတ်တၟိတၟိ ကောန်င္ၚာ်ဂှ် မဒးစုက်လုက် ကေုာံ အလဵုဇကု မဂၠာဲဆဵုတအ်ရ
ကောန်င္ၚာ်ဂှ် သ္ဒးဆဵုဂဗ ပြသၞာကမၠိုဟ်
အဓိပ္ပါယ်ဍေဟ်ဂှ် အခက်အခုဲ အလဵုဇကုဍေဟ် မကၠိုဟ်ကေတ်ဟွံမာန် တုဲပၠန် သှ်ပလး ဟွံမာန်ရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ကောန်င္ၚာ်ဂှ် ဂွံဒုင်စသိုင် လျိုင်တၞဟ်ခြာ
ဇမၞော်မၟောဝ်ကမၠိုဟ် မဒးဒုင်ဂရိုဟ်ပၠုပ် ပ္ဍဲမွဲဒမြိပ် ပရေင်မြဟ်မြဴစိုတ် ဗွဲအပ္ဍဲ (en indre motivation) သွက်ကလိဂွံ လျိုင်တုပ်ရ
ပ္ဍဲအခိင်မွဲစွံဂှ် ကောန်င္ၚာ်ဂှ် နွံကဵုစိုတ် မိက်ဂွံကၠိုဟ် အရာဇကုမကၠောန်
တုဲပၠန် ဗီုလဵု ဍေဟ်ဆက်စပ် ရေင်သကအ် ကေုာံ မ္ၚးလောကတအ်ဂှ်ရ
အခိင်ကာလ ကောန်င္ၚာ်ဂှ် ပသောင်ပလးဂွံ ပြသၞာ မနွံကဵု အကာဲအရာလျိုင်တၞဟ်ခြာမွဲမ္ဂး ဍေဟ်ခၞံဗဒှ်ပတိုန် အရာမကၠိုဟ်မွဲတုဲ ဒက်ခၞံဗဒှ်ပတိုန် လျိုင်တုပ်မွဲ
တုဲပၠန် ခၞံကၠောန်ဗဒှ် လညာတ်တၟိမွဲ
နူဂှ်ပၠန် လညာတ်တၟိဂှ် စုက်လုက်ကဵု ပြသၞာတၞဟ်မွဲပၠန်တုဲ လျိုင်တၞဟ်ခြာ ကတဵုဒှ်ကၠုင်ပၠန်
လျိုင်တုပ် ကေုာံ လျိုင်တၞဟ်ခြာ ပ္ဍဲကဵု စိတ္တဇဗေဒဂှ် ဖေဂျေတ်ဟီု ဒှ်အရာ ၜါဂှ် မနွံကဵု ဂလိုင်တုပ်ပ်
ဂလိုင်ဟွံတုပ် ဗီုဂှ် ဟွံသေင်
မဒှ်အရာ ပူဂိုလ်ဂှ် မဒးစုက်လုက် ကုအခက်အခုဲ
ဒစဵုဒၞာ ပ္ဍဲကသဳဒမြာင်ဇကုဟေင်ရ
ပြသၞာကမၠိုဟ် ကေုာံ ဂၠာဲသ္ၚေဝ် လျိုင်တုပ်ဂှ် ဒှ်မအရေဝ်အဓိက ပ္ဍဲကဵု တေသြရဳဖေဂျေတ် မဆေင်ကဵု ဇမၞော်မၟောဝ်ကမၠိုဟ် ကောန်င္ၚာ်ရ
ပ္ဍဲမွဲဒမြိပ် ဇမၞော်မၟောဝ်ကောန်င္ၚာ်မွဲဂှ် ဒးစုက်လုက် ဆဵုဂဗ ကုပြသၞာကမၠိုဟ်ဇၞော်ဇၞော်တအ်မ္ဂး ဍေဟ်တအ် မဒးဒုင်ကၠောန်အတေင် သွက်ဂွံ ကလေင်ဒက်ပတန် ကမၠိုဟ်တၞဟ်ခြာရ
နကဵု မဒးဒက်ပတန်တၟိ
ပလေဝ်ပခိုဟ်ပတိုန်ကမၠိုဟ်တအ်ဂှ် ဇၞော်မောဝ်တိုန်အာ ဂတဂတတေအ်ရ
ဇမၞော်မၟော်ကမၠိုဟ်ဂှ် ဒှ်သွဟ် မကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု ကောန်င္ၚာ်ဂှ် မဂစာန်ဂၠာဲသွဟ် သွက်ဂွံကၠိုဟ် ဂၠးတိ မနွံဗဒါဲဇကုတအ်ဂှ်ရ
မတီကၠိုဟ်ကေတ် ဗီုဏအ်ဂှ် ဒှ် လၟေင်ကမၠောန် ဒဒှ်မလွဳဗစတုဲ အရာဂှ် ဒှ်သဇိုင်ကၞက်ကမၠိုဟ်ရ
ဟီုမွဲသာ်ပၠန် အရာဂှ် ဒှ်လၟေင်ကမၠောန်မပကဵု ဒဒှ်မသၟဟ်သၟန် ကုအကာဲအရာ မဒှ် လဒက်ပတန်မဆေင်ကဵုစိုတ် တုဲပၠန် လၟေင်ကမၠောန်ဂှ် ပြံင်လှာဲဗက် ကြဴနူ ကောန်င္ၚာ်ဂှ် မကၠိုဟ်ကေတ် တင်မကော်ဆော ကေုာံ ပြသၞာဂမၠိုင် ဍေဟ်တအ် မဂၠာဲဆဵု ကေုာံ မစုက်လုက်တုဲ နူဂှ်မွဲကဆံင် ဍေဟ်တအ် ဖန်ဗဒှ်ပတိုန် လဆဵုလညာတ်တၟိရ
နကဵုလညာတ် ဖေဂျေတ်မ္ဂး ဒဒှ်မသၟဟ်သၟန်ဂှ် နွံလၟေင်ကမၠောန်ၜါပြကာ ဒဒှ်မပတောအ်ဗက် ကဵု ဒဒှ်မဗက်အလိုက်
အခိင်ကာလ ကောန်င္ၚာ်ဂှ် မတီကေတ် အရာတၟိ မဒှ်အရာ မဟွံတီလဝ်ဏီမ္ဂး ဍေဟ်ဂစာန် ညံင်ဂွံကၠိုဟ် ကေုာံ ကံက်အဓိပ္ပါယ် နကဵု လဆဵုလညာတ်ဍေဟ်မ္ဂး အရာဏအ်ဂှ် ဒှ်အရာတၟိမွဲရ
အရာတၟိ ကေုာံ လဆဵုလညာတ်တၟိဂှ် ဗွဲကိုပ်ကၠာ ဍေဟ်ဂစာန် ပၠုပ်စုတ် ပ္ဍဲသ္ၚိအင်ဂမၠိုင် မနွံဒၟံင် ပ္ဍဲဍေဟ်တုဲတုဲတအ်ဂှ်ရ
လၟေင်ကမၠောန်ဏအ်ဂှ် ဖေဂျေတ် ကော်စ ဒဒှ်မပတောအ်ဗက်
ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး ကောန်င္ၚာ်ဂှ် ရပ်စပ် အရာမဟွံတီ (ဝါ) အရာတၟိဂှ် နကဵုနဲကဲတၞဟ် တၞဟ်နဍေဟ်တအ် မဂွံတီကၠိုဟ်ကေတ်မာန်ရ
သ္ၚိအင်မသြိုင်ခၞံလဝ်တုဲတုဲတအ်ဂှ် ပၠုပ်ဟွံဂွံ
ပကိတ် ဟွံကိတ်
ကာလဂှ်မ္ဂး ဍေဟ်တအ် သ္ဒးသၠဲပတိုန် ကေုာံ ကလေင်သြိုင်တၟိ
ညံင်ဂွံသၟဟ်သၟန်(ကိတ်ညဳ) ကုအကာဲအရာဂှ်ရ
လၟေင်ကမၠောန်ဏအ်ဂှ် ဖေဂျေတ် ကော်စ ဒဒှ်မဗက်အလိုက်
ဇမၞော်မၟော်ကမၠိုဟ် ကောန်င္ၚာ်ဂှ် ဇၞော်မောဝ်တိုန် နကဵု လၟေင်ကမၠောန်ၜါဏအ်ရ
ဒဒှ်မပတောအ်ဗက် ကဵု ဒဒှ်မဗက်အလိုက်ဂှ် ဒှ်လၟေင်ကမၠောန် မဟွံပြံင်လှာဲမွဲတုဲ အပိုင်အခြာအာယုက်လဵုဒှ်ဒှ် ကဆံင်ကာလလဵုဒှ်ဒှ် စပ်ကဵု ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မဆေဝ်ကဵု စိတ္တဇမ္ဂး ကတဵုဒှ် နကဵုလၟေင်ကမၠောန်ၜါဏအ်ရ
ဒဒှ်မပတောအ်ဗက်ဂှ် သၠဲကဵု ဂအာင် ကောန်င္ၚာ်ဂှ်
တုဲပၠန် ပ္ဍဲအခိင်တုပ်ပ်ဂှ် ဒဒှ်မဗက်အလိုက်ဂှ် ဖန်ဗဒှ် ပကဵု ညံင်ဂွံသၟဟ်သၟန် ကုအကာဲအရာတၟိဂှ်
ဇမၞော်မၟောဝ်ဟီုဂှ် ဒှ်အရာ ဗီုလဵု ဒြဟတ်မညိင်ၜတ် ကဵု ဒြဟတ်အပြံင်အလှာဲ ၜါဏအ် မဂွံကတဵုဒှ် သီုၜါမွဲစွံတုဲ ပလံင်ဗစိုပ်ဏာ အရာမတ္ၜန်တ္ၜုဲဇၞော်ဇၞော်မွဲရ
သရောပ်တုဲ ဟီုမ္ဂး လဒက်ပတန်ကမၠိုဟ်ဂှ် နကဵုလညာတ် ဖေဂျေတ်မ္ဂး ကတဵုဒှ်ကၠုင် နကဵု ဗီုပြင်မလွဳဗစ
အရာဇကုမလွဳဗစလဝ်ဂှ် ပကိတ်သၟဟ်သၟန် နကဵု ဗီုပြင်မပတောအ်ဗက်
အဓိပ္ပါယ်ဍေဟ်ဂှ် ထ္ၜောဝ်သီကေတ် ကိရိယာ နူကဵု လောကပွဳပွူဇကု
တုဲပၠန် နကဵု ဗီုပြင်မဗက်အလိုက်ဂှ် ကလေင်ဒက်ပတန်တၟိ ကေုာံ ဒက်ပတန် လဒက်ပတန်တၟိ ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ဒဒှ်မပတောအ်ဗက်ဂှ် ဒးဇီုကပိုက် ကုအခက်အခုဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ကတဵုဒှ် ပြသၞာ
လဒက်ပတန်တၟိ(သ္ၚိအင်တၟိ)ဂှ် လျိုင်တုပ် ကုလောကပွဳပွူ ခိုဟ်နူ လဒက်ပတန်တြေံ (သ္ၚိအင်တြေံ
ပ္ဍဲကဵု တေသြရဳဖေဂျေတ်ဂှ် ဇမၞော်မၟော်ကမၠိုဟ်ဂှ် ဒှ်အရာမသၟာန် ဂလိုင်လဵုမကၠိုဟ် ဟွံသေင်
ဒှ်အရာမသၟာန် ကဆံင်ဍာ်ဒကေဝ်မကၠိုဟ် ပြံင်လှာဲအာ ဗီုလဵု
အဓိပ္ပါယ် မိက်ဂွံဟီုဂှ် မကၠိုဟ် ဗီုပြင်တၟိ
မသှ်ပလး ပြသၞာနဲကဲတၟိ
မချပ်စင်ခြင် ဗီုပြင်တၟိ
ဖေဂျေတ် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ဇမၞော်မၟော်ကမၠိုဟ် နမနွံကဵု ဍာ်ဒကေဝ်ကမၠိုဟ်ဂှ် နွံပန်ဒတန်
ဗီုပြင်မချပ်ကောန်င္ၚာ်ဂှ် နွံပန်ကဆံင်
မွဲကဆံင် ကုမွဲကဆံင် ဟွံတုပ်ရေင်သကအ်ရ
ကဆံင်ပန်ကဆံင်ဂှ် ဖေဂျေတ် ကော်စ ကဆံင်စက်အာရီု (sensorimotor stage
ကဆံင်ကိုပ်ကၠာကမၠောန် (preoperational stage
ကဆံင်ပကတိကမၠောန် (concrete operational stage) ကေုာံ ကဆံင်လဒက်ပတန်ကမၠောန် (formal operational stage
ကဆံင်တအ်ဂှ် မံက်ကၠုင် တန်တဴကဵု ကောန်င္ၚာ်ဂှ် ကၠိုဟ် ကေုာံ သှ်ပလးပြသၞာလဵုမဂွံရ
တေသြရဳကဆံင်ဖေဂျေတ်ဏအ်ဂှ် သ္ဒးကၠိုဟ်လဝ် ဗီုဏအ် - ကောန်င္ၚာ်အံင်င္ၚေဝ် ကၠိုဟ် ကေုာံ ချပ် နကဵု အရီုအဗင် အာရီု(အာရီု) ကေုာံ ကသဳဒမြာင် (စက်
ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးကော်စ ကဆံင်စက်အာရီု
အရာကောန်င္ၚာ်အံင်င္ၚေဝ်တအ် မတီကၠိုဟ်ကေတ်မာန်ဂှ် နကဵုပရေင်နတဲ ကေုာံ သဘာဝခန္ဓ (ကိရိယာ) မြဴသာ်ဝွံ ဖေဂျေတ် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ်ရ
ကောန်င္ၚာ်အံင်င္ၚေဝ်ဂှ် ယံင်/ဖျဵု/ကလေင်ပၠန်အလဵုအလဵုဂမၠိုင် (reflexes)တအ်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠာရ
အရာဝွံ မဒှ်အရာ နူဂဝ်ရ
ဖျဵု/ယံင်/ကလေင်ပၠန်အလဵုအလဵုဂှ် ပကဵု ဍေဟ်တအ် ညံင်ဂွံ ခတာ်ရပ် ကဵု ထ္ၜောတ် အရာဍေဟ်တအ် မလွောဝ်တဲမစိုပ်တအ်ရ
ကောန်င္ၚာ်အံင်င္ၚေဝ်တအ်ဂှ် နကဵု မကေမ်ရပ် ကေုာံ မထ္ၜောတ် အရပ်အရာတအ်ဂှ် ဍေဟ်တအ် ဂွံတီကေတ် အရာဟွံတုပ် ရေင်သကအ်တအ်ရ
အရာဏအ်ဂှ် ဒက်ပ္တန်ကဵု ပ္ဍဲဍေဟ်တအ် ဗီုပြင်အခိုက်အလိုက်ဂမၠိုင်ရ
ကောန်င္ၚာ်ဂှ် သီုစကၠောန်ပကၠုင် ကဆမ်ဂမၠိုင် ဗီုကဵု ဍေဟ်တအ် ရပ်ကေတ် အရာဍေဟ်တအ် မဒးစိုတ်မွဲမွဲတုဲ ထောအ်ဖျေဟ်
မိမတအ် လပှ်တုဲ ဒုင်ကဵု
ဍေဟ်ကလေင်ထောအ်ဖျေဟ်ပၠန်ရ
မြဴသာ်ဝွံ ကောန်င္ၚာ်ဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜး ကၠောန်ပ နကဵုစိုတ်ဆန္ဒနွံနွံရ
ခြာဟွံလအ်ဂှ် ကောန်င္ၚာ်ဂှ် သီုစ လ္ၚတ်စမ်ၜတ်ကၠုင် ဥပမာ ပၠဴဓရိုဟ်
ကၠဟ်ပတိတ်
တံင်ဂြဲ အရာနာနာသာ် ဍေဟ်တအ်ရ
သီုဖအိုတ်ဂှ် ပိုယ်ဂွံတီကေတ် ကောန်င္ၚာ်အံင်င္ၚေဝ်တအ်ဂှ် နကဵုမစကာ အာရီုဇကုဂမၠိုင် ကဵု ကသဳဓမြာင်ဂှ် ဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ကဆံင် ပရေင်ကၠိုဟ်ခၠင် လောကပွဳပွူဇကုရ
ပ္ဍဲကဵုလအိတ် ကဆံင်စက်အာရီုဂှ် ကောန်င္ၚာ်ဂှ် စဇၞော်မောဝ်တိုန် ဝတ္ထုတၟန်ကမြန် (object constancy) (မဂွံအဓိပ္ပါယ် အရပ်အရာဝတ္ထုဂှ် ၜိုန်ရ ဟွံဂွံဆဵုကေတ်ကီုလေဝ် ဝတ္ထုဂှ် ဍေဟ်တန်ကြန် (ဝါ) ဍေဟ်သှ်ေတန်တဴဒၟံင် ဒၞာဲဂှ်ဖိုဟ်) ကေုာံ သၞိင်ရုပ်တၟိတ် (deferred imitation) (မတီကေတ် ရုပ်ဇကု ပ္ဍဲ ဒ္ၚောဝ်)ရ
ဝတ္ထုတၟန်ကမြန် ကဵု သၞိင်ရုပ်တၟိတ် ဝေါဟာရၜါဏအ်ဂှ် ဒှ်ဝေါဟာရအဓိက ပ္ဍဲကဵု တေသြရဳဖေဂျေတ်ရ
ဝတ္ထုတၟန်ကမြန်ဂှ် ဒှ်အရာမပကဵု ညံင်ကောန်င္ၚာ်ဂှ် ဂွံကၠိုဟ် ဂွံတီကေတ် ဝတ္ထုအရပ်အရာဂမၠိုင် မနွံပ္ဍဲပွဳပွူဂှ် နွံတန်တဴဒၟံင် သီုဟွံဒးဗဒဗဒါဲဒၟံင် ကောန်င္ၚာ်ဂှ်
တုဲပၠန် ဝတ္ထုအရပ်အရာတအ်ဂှ် ဗီုဍေဟ်ကဵုဍေဟ် နွံဒၟံင်အတိုင်ဂှ်ရ ဗီုလဵုရံင်ရံင်ရ
သၞိင်ရုပ်တၟိတ်ဂှ် ကောန်င္ၚာ်ဂှ် သမ္တီ သၞိင်ရုပ်မၞိဟ်မွဲမွဲ ဟွံသေင်မ္ဂး သၞိင်ရုပ်အကာဲအရာမွဲမွဲဒးရ
အရာဏအ်ဂှ် ပကဵု ညံင်ဍေဟ်တအ် ဂွံသမ္တီဒး ကေုာံ ချပ်ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် အကာဲအရာဒး
အရာဏအ်ဂှ် ဒှ်အရာ မဖန်ဗဒှ် သင်္ကေတလက်သန် ဗွဲအပ္ဍဲ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ချပ်
ဝတ္ထုတၟန်ကမြန် ကဵု သၞိင်ရုပ်တၟိတ်ဂှ် ပကဵု ညံင်ကောန်င္ၚာ်ဂှ် ဂွံဆက်အာ ဒတန်ဇမၞော်မၟောဝ်ကမၠိုဟ် ဂတဂှ်ရ
ဇမၞော်မၟော်ဂှ် နူကဵု မကၠိုဟ်ခၠင် မဆေင်ကဵု ကာယဂှ် ဒှ်ကၠုင် ပရေင်ရပ်စပ် မဆေင်ကဵုစိုတ်ရ
ပ္ဍဲကဵု ကဆံင်ကိုပ်ကၠာကမၠောန်ဏအ်ဂှ် ကောန်င္ၚာ်ဂှ် ခၞံဗဒှ် သင်္ကေတလက်သန် ဗွဲအပ္ဍဲ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ကောန်င္ၚာ်ဂှ် ချပ်လေပ်ကၠုင်ရ
ပ္ဍဲကဵု ကဆံင်ကာလဏအ်ဂှ် ဒှ်ကဆံင်မဇၞော်မောဝ် အစောမ်သတိသင်္ကေတလက်သန်ဂမၠိုင်တုဲ ဂၠးကဝ်တၟိ စပံက်ကၠုင်ရ
ကမၠိုဟ် ပ္ဍဲကဵုကောန်င္ၚာ်ဂှ် နူကဵုအခိင်လၟုဟ် ကဵု ဂတဂှ် ၜါပိသၞာံဂှ် ဒှ်အရာမဆေင်စပ်ကဵု သင်္ကေတလက်သန်ဂမၠိုင်ရ
ကသပ် (ဝါ) အရာကောန်င္ၚာ်ဂှ်မချပ် ပ္ဍဲကဵုကာလဏအ်ဂှ် ဒှ် ဝါဒအတ္တဗဟဵု (egocentrism) မဂွံအဓိပ္ပါယ် ကောန်င္ၚာ်ဂှ် ကံက်အဓိပ္ပါယ်ပွဳပွူဂၠးတိဏအ် နူကဵု ပရေင်ဒုင်စသိုင်ဇကုဇကု
ကသပ် မချပ် နကဵုဝါဒအတ္တဗဟဵုဂှ် မနွံကဵု လက်သန် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
ဒဒှ်မချပ် နကဵုမဆ ညာတ်ကေတ် နကဵုမတ်တအ်သၟးဂှ် တတ်ၜက်အာတုဲ ကသပ်မနွံကဵု ယုတ္တိ ကေုာံ abstract တအ်ဂှ် ကတဵုဒှ်မာန်ကၠုင်ရ
ဆဂး ဆအရာမနွံကဵု ပကတိ ပ္ဍဲကဵုပွဳပွူတအ်ဟေင် ဍေဟ်တအ် ချပ်ကေတ်မာန်ရ
ဒဒှ်မချပ် နကဵုဝါဒအတ္တဗဟဵု (ဝါ) ဒဒှ်မချပ် မကံက်အဓိပ္ပါယ် နူကဵု ပရေင်ဒုင်စသိုင်ဇကုဇကုဂှ် အောန်စှ်ေ
တုဲပၠန် ဒဒှ်မချပ် မကံက်အဓိပ္ပါယ် မ္ၚးပရေင်ဒုင်စသိုင်ဇကုဇကုဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ
အဓိပ္ပါယ်ဍေဟ်ဂှ် ကသပ်ကောန်င္ၚာ်ဂှ် မချပ်ဂှ် ဟွံတန်တဴဒၟံင် ဆဗဗဵုမတ်ဝတ္ထု (subjective point of view) တုဲ ပြံင်လှာဲကၠုင် ဗီုပြင်မချပ်ကတဵုဒှ်ကၠုင်မာန်ရ
ဖေဂျေတ် ညးဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ကောန်င္ၚာ်ဂှ် ဥပမာ ပ္ဍဲကဵု ဒတန်ကဆံင်ဏအ်မ္ဂး ဍေဟ်ကၠိုဟ်ကၠုင် ဒဒှ်မထိင်ဒဝ်လဝ်အတိုင်တြေံ (Conservation) အဓိပ္ပါယ်ဍေဟ်ဂှ် ဍေဟ်တီကေတ် အရပ်အရာတအ်ဂှ် ၜိုန်ရ ဒးဒုင်ပြံင်လှာဲအာကီုလေဝ် နွံဒၟံင်အတိုင်တြေံဖိုဟ်ရ
ဥပမာ ဂလိုင်ဍာ် မနွံဒၟံင်ဂှ် ပြံင်စုတ် ပ္ဍဲကဵု ခေါက် ဂၠိင်ဂၠိင်ကဵုဒှ် ပြံင်စုတ် ပ္ဍဲကဵု ခေါက်ဇၞော်ဇၞော်ဂၠေအ်ဂၠေအ်ကဵုဒှ် ဂလိုင်ဍာ်တြေံဂှ် နွံဒၟံင်အတိုင်တြေံဂှ်ရ
အဓိပ္ပါယ် ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ်ဂှ် ကောန်င္ၚာ်ဂှ် ဍေဟ်တအ် ချပ်ဂတးဂတန် (reveriblity
ဍေဟ်ကလေင်ချပ် အကာဲအရာမတုဲကၠုင်တုဲ ကၠိုဟ် အရာမကတဵုဒှ်လဝ်
ပ္ဍဲကဵု ဒတန်ကဆံင်ဏအ်ဂှ် ကသပ်ယုတ္တိ ကေုာံ သ္ၚေဝ်မၠာ်နာနာ (advanced abstract thinking) တအ်ဂှ် ဇၞော်မောဝ်ကၠုင်တုဲရ
ကောန်င္ၚာ်/ညးသၟတ်ဂှ် လၟုဟ်မ္ဂး ချပ်ပ္ဍဲအရာမွဲမွဲ ပရူမွဲမွဲ ဆပ္ဍဲကဵုဝတ္ထုပကတိသၟး ဟွံသေင်ရ
အရာမညာတ်ကေတ် နကဵုမတ်ဟွံမာန်
အရာမဒးကၠိုဟ်ကေတ် ပ္ဍဲစိုတ်တအ်လေဝ် ချပ်မာန်ကၠုင်ကီုရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဍေဟ် ခၞံဗဒှ်ပတိုန် တေသြရဳဍေဟ်ကေတ်တ်
ဍေဟ်ကလေင်ဗစာရဏာ ပ္ဍဲကဵုကသပ်ဍေဟ်မာန်ကၠုင်ရ
ကမၠောန်အဓိကဂှ် သွက်ဂွံလုပ်သီကသပ် မနွံကဵု ဍာ်ဒကေဝ်ပေင်င်ဂှ် ဍေဟ် စကၠောန်ကမၠောန်ရ
စိတ္တဗေဒ စိတ္တဇဇမၞော်မၟောဝ်
ဝှာတာ ပဝ် အေန်တဝ်နဳ နေရိနဳ အၚ်္ဂလိက်
Father Paul Anthony Nerini
Italien
Paolo Antonio Nerini(1711 - 1756) ဝွံ ဒှ်လကျာ်ကာတ္တလေတ် ဂကူအဳတလဳ မကၠုင်ပတန်သာသနာ ပ္ဍဲဍုင်သြေင်
ဍုင်မန် နူသၞာံ ၁၇၄၁ စဵုကဵု လအိတ်လမျီု ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ဍုင်သြေင် မစိုပ်အာ သၟဝ်တဲဗၟာအံင်ဇေယျ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၅၆ ဟိုတ်မစဵုဒၞာ ညးဍုင်ကွာန်မန်တအ်တုဲ ကောန်ပၞာန်ဗၟာ ကုတ်ဂစိုတ်ထောအ်ကအ် ပ္ဍဲဍုင်သြေင်ရ
ပဝ် အေန်တဝ်နဳ နေရိနဳ ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲဂိတုနဝ်ဝေန်ပါ ၁
၁၇၁၁ မဒှ်ကောန် မအံက် ဖရာန်သိစ် အေန်တဝ်နဳ (Francis Anthony) မိအံက် မာဂုရိတေ ဂလ္လရိနဳ (Marguerite Gallarini) ပ္ဍဲဍုင်မဳလာနဝ် (Milano/Milan
ဍုင်အဳတလဳ
ညးလုပ်ပထပိုယ် ပ္ဍဲဘာကျာ်မောန်ဇြ (Monza) ဒုင်ကအ်ပါင် ပ္ဍဲဂိတုနဝ်ဝေန်ပါ ၂၈
၁၇၂၆ ပ္ဍဲဘာကျာ် Clerics Regular of St
Paul
၁][၂] ကြဴနူ ညးမဂွံဒုင်ပတိုန် ဘဝခမဳမပြဲတုဲ ညးဂွံခပတိုန် ပအစာဘာ ပ္ဍဲဘာ Arcimboldi school ပ္ဍဲဍုင်မဳလာနဝ် ဍုင်အဳတလဳ
နူသၞာံ ၁၇၃၃ စဵုကဵု ၁၇၃၉ ဂှ် အာပအစာဘာ ပ္ဍဲဍုင် Crema ရ
ဟိန်မကၠောန်ဒၟံင် ကမၠောန်အစာဘာဂှ် သီုတွဟ်ဓရ်ကီုရ
သွက်ဂွံအာ ပတန်သာသနာ ပ္ဍဲဍုင်မန်ဗၟာဂှ် ညးစိုတ်ထတ်ဒၟံင်ရ
၃] ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၄၀ ဂှ် သၟိင်သင်ပပ် ဗေနေဒိက်တ် မရနုက်ကဵု ၁၄ (Pope Benedict XIV) လလောင်တြး သွက်ဂွံ ဗလးဏာ ဂကောံပ္တန်သာသနာ သွက်ဍုင်မန်ဗဂေါ ကေုာံ ဍုင်ဗၟာ အင်ဝရ
ပ္ဍဲဂိတုဇာန်နဝါရဳ ၂၉
သၞာံ ၁၇၄၁ ဂှ် သၟိင်သင်ပပ် ရုဲစှ် ဝှာတာ ဂလ်လဳဇြဳယာ (Fr
Gallizia) နဒဒှ် ကျာ်ဇၞော် ကေုာံ သကိုပ်ညးပတန်သာသနာ (Bishop of Elima and Apostolic Vicar of Burma) ကရောမ်ညးဂှ် ဝှာတာ ပဝ်နေရိနဳ (Frs
Paul Nerini
အလေက်ဇြေန်ဒါ မောန်ဒေလ္လဳ (Alexander Mondelli
ဂဴနတဝ်နဳအဝ် ဒဳ ကောန်တေ (Gianatonio de Conte) ညးပန်တၠ ဍိုတ်က္ၜင်တုဲ တတ်ၜဳမှာသၟိတ် သွက်ဂွံပရး သာသနာခရေတ် ပ္ဍဲဍုင်မန်ဗဂေါ ကေုာံ ဍုင်ဗၟာအင်ဝ ရ
ညးတအ် စိုပ်ဍုင်သြေင် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၄၃တုဲ ကၠောန်ကမၠောန် ပတန်သာသနာ မပ္တံ ဗတောန်လိက်
တွဟ်ဓရ် ဗွဲမၜိုဟ်သြိုဟ် ပ္ဍဲဍုင်သြေင်ဂှ်ရ
ဝှာတာ ပဝ်နေရိနဳ ကေုာံ ဗရာတာ အင်ဂေလဝ် (Brother Angelo) ညးၜါ စှ်ေအာဒၟံင် တၞင်သဳရ
၄] ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဒှ်အခိင်မန်တအ် အဃောမဂစာန်ဒၟံင် သွက်ဂွံ ဍုင်မန် ဂွံဗၠးၜးတိတ် နူသၟဝ်တဲဗၟာရ
ကောန်ပၞာန်ဗၟာလေဝ် ဇက်ကၠုင်ဗတိုက်ဒၟံင် ဍုင်မန် ဟွံပိုတ်သကုတ်ရ
ပၞာန်လုပ်သီဂွံအာ ဍုင်သြေင် မွဲတဲဓဝ်တုဲ ဂစိုတ်ထောအ် လကျာ်ခရေတ် မသှ်ေဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင်သြေင်ဂှ် ဝှာတာဂလ်လဳဇြဳယာ
ဝှာတာမောန်ဒေလ္လဳ ကေုာံ ဒဳကောန်တေ သီုညးပိတၠရ
၅] ဝှာတာ ပဝ်နေရိနဳ ကေုာံ ဗရာတာ အင်ဂေလဝ် ဂွံမိင်ကေတ် ပရူဂှ်တုဲ ဒြေပ်ဒဴအာမံင်ထောအ် ဒေသတၞဟ် နူဂှ် ညးတအ် အာမံင်မာဒရသ်
ဍုင်အိန္ဒိယရ
စိုပ်သၞာံ ၁၇၄၉ ဂိတုဨပြဳ ၂၁ ဂှ် ညးၜါ ကလေင်စိုပ်ကၠုင်သြေင်ပၠန်ရ
၆] ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဍုင်မန် ဂွံဗၠးၜးတိတ်အာ နူဍုင်ဗၟာတုဲတုဲရ
တၠညးဗညာဒလလေဝ် ဂွံခပတိုန် နဒဒှ်သၟိင်ဨကရာဇ်တုဲရ
ညးဍုင်ကွာန်မန် ကောန်ဍုင်သြေင်တအ်ကီု သၟိင်တၠမန်တအ်ကီု ဒုင်တၠုင် ရီုဗင်ညးတအ် ဗွဲမခိုဟ်မိုဟ်ရ
ညးတအ် ပံက်လဝ် ဘာဗတောန်လိက်
ရုင်ဂဥုဲ ကေုာံ ဘာကျာ်မွဲမလေဝ် သြိုင်လဝ်ကီုရ
ညးပကောံချူလိက် အဘိဓာန်
ဂလာန်သၟာန်သွဟ် ကေုာံ ဒွက်ဓမ္မခရေတ်ယာန် နကဵုဘာသာဗၟာရ
ပရေင်အံင်ဇၞး မဗတောန်လိက် ကုကောန်မန်တအ်ကီု ကောန်မစာတ်တအ် ပ္ဍဲဍုင်သြေင်ဂှ်တုဲ သွက်ဂွံဂလိုင်ပတိုန် ပရေင်ကမၠောန်တုဲ ညးတေအ် ပတိုန်လိက် ပ္ဍဲသဘင်သဳကၠဳဂကောံသင် ဂိတုဇာန်နဝါရဳ ၂၄
၁၇၅၂ အာတ်မိက် ညံင်ဂွံဗလးနင်ကဵု သကိုပ်ဝှာတာ ခမဳ အလေက်ဇြေန်ဒါ ဝိယျာရိဇ်ဇြဳ ဒဳ ရဝ် (Father General
Alexander Viarizzi de Roas) သွက်ဂွံအာပံက်ဘာ ကေုာံ ပတန်သာသနာ ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါရ
ပ္ဍဲသဘင်သဳကၠဳဂကောံသင်ဂှ် ဝှာတာပဝ်နေရိနဳ မဂွံခပတိုန် နဒဒှ် ကျာ်ဇၞော် ကေုာံ သကိုပ်ညးပ္တန်သာသနာ (Bishop and Apostolic Vicar) လပါ်ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲဗဂေါလေဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဒှ်အခိင်မန်တအ် အဃောမကလိဂွံဒၟံင် အံင်ဇၞးရ
မန်တအ် သီဂွံအာ ဍုင်အင်ဝတုဲရ
ဆဂး ပရေင်သပုန် ဗၟာ သၟဝ်ပၠတရဴအံင်ဇေယျလေဝ် စကတဵုဒှ်ကၠုင်ကီုရ
သွက်ဂွံပံင်တောဲ ကုဝှာတာပဝ်နေရိနဳဂှ် သၟိင်သင်ပပ် ဗလးဏာ သင်ပန်ဇကု သီုကဵု လိက်တၞးမခပတိုန် နဒဒှ် လကျာ်ဇၞော် ကေုာံ သကိုပ်ညးမပတန်သာသနာရ
ဆဂး စိုပ်သၞာံ ၁၇၅၆ ဂိတု အဝ်ဂေတ်ဂှ် ကောန်ပၞာန်အံင်ဇေယျ လုပ်သီဂွံအာ ဍုင်သြေင်ရ
ကောန်ဍုင်ကွာန် ဂကူမန် ၜိုတ်မဆဵုဂှ် ဗက်ဂစိုတ်ဖအိုတ်ရ
ကောန်ဍုင်ကွာန် ဗွဲတၟေင် ညးဗြဴ ကဵု ကောန်ၚာ်ဂှ် ညးကဵု အောပ်မံင်ဒၟံင် ပ္ဍဲဘာကျာ်ညးရ
ကောန်ပၞာန်ဗၟာ သွက်ဂွံလုပ်ရပ် ညးဍုင်ကွာန်မန် ပ္ဍဲဘာကျာ်ဂှ် ညးဟွံကဵုအခေါင် ညးဒတူဒၞာဒၟံင် ပ္ဍဲပါင်တြင်ဘာကျာ်ဂှ်ရ
ဆဂး ကောန်ပၞာန်ဗၟာတအ် ထပက်ကဵုဗၞုဟ်တုဲ ကုတ်ကအ်ညးတုဲ က္ဍိုပ်ညးဂှ် အာပအပ်ကဵု သၟိင်ဗၟာ အံင်ဇေယျရ
တ္ၚဲဂှ် ဒှ်ဂိတုအဝ်ဂေတ် ၁၁
သၞာံ ၁၇၅၆ ရ
ကောန်ဂကူမန် ညးဗြဴ ကောန်ၚာ် ပ္ဍဲဘာဂှ်လေဝ် ဍေဟ်တအ် ဂစိုတ်ထောအ် သီုဖအိုတ်တုဲ ဘာကျာ်ဂှ်လေဝ် ဍေဟ်တအ် စံင်ပလီုထောအ်ရ
၇] [[Category
သိခဘာသာ
ဘာသာသိခ် (Sikhism) (/ˈsɪkɪzəm
ပုန်ဇပဳ
ਸਿੱਖੀ or Sikhi (Sikkhī
ˈsɪkːʰiː
from ਸਿੱਖ
Sikh
မဂွံအဓိပ္ပါယ် 'ကွးသာဝက
ညးလ္ၚတ်) ဂှ် ဒှ်ဘာသာမပတှ်ေကျာ်မွဲဇကု မကၠုင်နူ တမ်မူလ ဒေသပုန်ဇာပ် ပ္ဍဲဒကုတ်တိုက် အိန္ဒိယ[lower-roman ၁] ပ္ဍဲအခိင်ကၞောတ် အေဒဳ ၁၅ ဗွဝ်ကၠံ
၁][၂][၃][၄][၅] သိခဘာသာဝွံ ပ္ဍဲဘာသာဇမၞော်ဂမၠိုင် ဒှ်ဘာသာတၟိအိုတ်တုဲ ဒှ်ဘာသာဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိ မရနုက်ကဵုမသုန်
ညးလျုင်ပတှ်ေ နွံၜိုတ် ၂၅ ပြကောဋိကိုဋ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉
သိခဘာသာဂှ် စကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု အစာဓရ်ဂုရုနနက်
မဒှ် ဂုရုကိုပ်ကၠာအိုတ် (၁၄၆၉-၁၅၃၉
တုဲ ဆက်ကေတ်အာလျိုင်ဒၞာဲညး သီုဖအိုတ် ဂုရု နွံဒစိတ်တၠရ
ဂုရု မရနုက်ကဵုစှ် ဂုရုဂေါဗိန် သိင်္ဃ (Guru Gobind Singh) (အကြာသၞာံ ၁၆၇၆ - ၁၇၀၈
ဂုရုဂရေန်သဟိဗ် (Guru Granth Sahib) မဒှ် ညးဆက်ဒုင်ကေတ်အာဲညးဂှ် ဒှ်ဂုရုမကြပ်ကဵု ကောန်မၞိဟ်ဂၠိုင်တုဲ ခၞံဗဒှ်ပတိုန် လိက်ဂၠံင်တရဴဓရ်သိခဘာသာရ
၆] ဂုရုနနက် ဗ္တောန် ဒဒှ်မဂျိုင်တန်တဴ "နကဵုဘဝမၞုံကဵု ကတိုင်ကၟဟ်
ခၞံဗဒှ်
ကေုာံ ဒ္ဂေတ်လ္ၚတ် ကုဒဒှ်မဍာံစၟတ် မနွံကဵုသစ္စ
မနွံကဵု မထိင်ဒဝ် ကေုာံ အးဇ္ၚးဂှ် ဒှ်အရာသမၠုင်အိုတ် လတူဒ္ဂေတ်လၟေတ်တၞဟ်တအ်ရ
တုဲပၠန် မဒက်ပ္တန် ပရေင်ပံင်ကောံ ကုကျာ်
မတီကေတ် ပၟိက်ဆန္ဒကျာ်တုဲ ဒ္ဂေတ်ဗက် ဂၠံင်တရဴကျာ်ရ
၇] ဂုရုဟာဂေါဗိန်( Guru Hargobind
မဒှ်ဂုရု မရနုက်ကဵုတြဴ (ပ္ဍဲအကြာသၞာံ ၁၆၀၆ - ၁၆၄၄) ဂှ် ခၞံဗဒှ်ပတိုန် သဘဴဓဝ် အကြာ ဒတန်မိရိ (ပရေင်ဍုင်ကွာန်) ကေုာံ ဒတန်ပိရိ (ဒ္ဂေတ်ဓရ်) တအ်ရ
၈] The religion developed and evolved in times of religious persecution
gaining converts from both Hinduism and Islam
၁၇] Mughal rulers of India tortured and executed two of the Sikh gurus Guru Arjan (1563 1605) and Guru Tegh Bahadur (1621 1675) after they refused to convert to Islam
၁၈][၁၉][၂၀][၂၁] The persecution of Sikhs triggered the founding of the Khalsa - by Guru Gobind Singh in 1699 - as an order to protect the freedom of conscience and religion
၂၂] with members expressing the qualities of a Sant-Sipāhī a 'saint-soldier
၂၃][၂၄
ဘာကေသရဟံသာ မဒှ်ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ မလုပ်လၟိဟ်ဂကောံဂိုဏ် ဘာသီ ဝွံ နွံပ္ဍဲကွာန်ဘာ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
တွဵုရးဍုင်မန်
အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သၞာံ ၂၀၂၁ နွံ ခမဳ ၁၂ ဇကု
ထပိုယ် ၇ ဇကု
၁] ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတ မဟာထေရ်
ၜံင် ၁၃၆၆ ဘတ် ၉ စွေက်) သၞာံ ၂၀၂၄ ဂိတုဂျောန် ၂၅ စုတိ ကလိစဴသွဝ်
ကျာံမ္ဂးဂှ် ဒှ်ကွိၚ်ကွိုက်ပြဝေဏဳမန်တအ်ရ
ကွိၚ်ကွိုက်ဝွံ ဟိုတ်မကၠောန်ဗီုရုပ်ကျာံတုဲ မန်တအ်ကော်ကျာံရ
ကွိၚ်ကွိုက်ကျာံကီု တၠပညာ မြက်စာပ္ဍဲအရာမတိၚ်ကျာံကီု ခတ်ဍန်တဴရ
ပၞောဝ်ကွိၚ်ကွိုက်ဂမၠိုၚ် ကျာံဂှ် ဒှ်ကွိၚ်ကွိုက်တၟေၚ်ရ
ရုပ်ရာဗီုပြၚ်ကျာံ မပ္တန်လဝ်ကဵုဇၞဲတိၚ်ကျာံကီု တၟေၚ်ခြာနူကွိၚ်ကွိုက်သ္အာၚ်ရ
၁] ပ္ဍဲကျာံဂှ် ဇုက်မွဲ ဇုက်ၜါ ဇုက်ပိဂးတုဲ ဇုက်နွံပိတၞုၚ်ရ
ဆဂး ကာလတိၚ်ကျာံဟီုမ္ဂး ဇုက်မွဲဂှ်ဟေၚ် ဒှ်အဓိကရ
ဇုက်ၜါဇုက်ပိဂှ် ဒှ်ဆအယာံမာတ် တွဳဝါရဍေံရ
ဇုက်ကျာံဂှ် ဒးဒက်ဗ္ဂပ်စးကျာံရ
ဇုက်ကျာံဂှ် နဂဵုဒုန်
ဟွံသေၚ်သာ်ဂှ် နကဵုဂြၚ်စိၚ် ဒးတိၚ်ရ
ကျာံဂှ် ဆဒှ်ဆုလေဝ် ကၠောန်ဟွံဂွံရ
ဆုရမ္မာ
ဆုဖါ
ဆုကၠ တအ်ဂှ်ဟေၚ် ဒးကၠောန်ရ
ကၠောန်ကဵုဆုတၞဟ်ဟီုမ္ဂး ရှ်ရမျာၚ်ဟွံခိုဟ်တုဲ တံၚ်စိုတ်ဓာတ်ပူရိသာတ်တံဟွံမာန်ရ
သာ်ဝွံ ဂွံဆဵုပ္ဍဲလိက်မန် တြေံတြဟ်ရ
ကျာံဂှ် ဟီုဗွဲ သာမညမ္ဂး က္ဍိုပ် ဇကု ဗတ နွံပိသ္ကုတ်ရ
ညံၚ်ဂွံဗ္ဂပ်လောဲ ပလှ်လောဲ စဳဇန်လဝ်ရ
သိန်ဓုဒါဲ သပ်ကာလ် (အၚ်္ဂလိက်
Sindhutai Sapkal
सिन्धुताई सपकाल) ယၟုမြဟ်တဴ နကဵု မိအံက် ကောန်ကမၠင်ဂမၠိုင် Mother of Orphans [၁]ဝွံ ဒှ်မၞိဟ်မချဳဓရာင် ကၠောန်သွက်ပရေင်မၞိဟ် ဗွဲတၟေင် မလွဳလွတ် ကောန်ၚာ် မကၠင် ယာဲအပါ မပြးဇးဒၟံင် အကြာဂၠံင် ပ္ဍဲဍုင်အိန္ဒိယရ
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၆ ဂှ် ညးကလိဂွံ တဆိပ်ကြာ ပါရဂူဒံက်တာ နူကဵု DY Patil Institute of Technology and Research
သိန်ဓုဒါဲ ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ၁၄ နဝ်ဝေန်ပါ ၁၉၄၈ ပ္ဍဲသ္ၚိကၟိန်ပၟင်ဂၠဴ ပ္ဍဲတွဵုရးမဟာရရှတြ (Maharashtra
ခရိုင်ဝါရ်ဓ (Wardha district) ရ
ညးဝွံ ကတဵုဒှ်ကၠုင်မၞိဟ် နဒဒှ် မိမဟွံမဲပၟိက်မွဲရ
ၜိုန်ဂှ်လေဝ် အပါညးတေအ် မိက်ဂွံ ကဵု သိန်ဓုဒါဲ မံင်ဘာ
ဆဂး မိညး ဟွံမဲပၟိက် ကဵုစွံဘာရ
အပါညး အဘိမာန်ဇဳ ဟိန်မအာမင်ဂၠဴဂှ် ပလံင်ဏာ သိန်ဓုဒါဲ ပ္ဍဲဘာရ
ညးအာဘာမ္ဂး ဟိုတ်နူ ညးရာန်ဂတာတၟအ် ဟွံမာန်တုဲ ညးကေတ်တၞးဆုဘရဒဳ (Bharadi Tree)တုဲ ညးပဂတာတၟအ်ရ
ဟိုတ်နူမိမဝါတ်တုဲ ပ္ဍဲအခိင် အံင်ဇၞးကေတ် တန်စတုတ္ထတုဲဂှ် မိမညး ကဵုစတြုဟ်တုဲ ညးဒးဒေါအ် နူဘာရ
၂] ပ္ဍဲအခိင် ညးကလိဂွံ အာယုက် ၁၀ သၞာံဂှ် ညးဖျေဟ်အိန်ထံင် ကုမၞိဟ်တြုဟ် အာယုက် ၜါစှော် ပ္ဍဲခရိုင်ဝါရ်ဓဂှ်ရ
ညးစှ်ေဒၞာဲတုဲ ညးဒးဆဵုဂဗ ဒဒိုက် ဗွဲမဂၠိုင်ကီုလေဝ် ညးဟွံဒုင်ကမျ
ပါဲနူဂှ်တုဲ ပ္ဍဲအခိင် ညးကလိဂွံ အာယုက် ၜါစှော်ဂှ် ညးကလိဂွံလဝ် ကောန်ပိရ
ပ္ဍဲအခိင် ညးကလိဂွံ အာယုက် ၜါစှော် မနွံကဵုဂဝ်ဂၞဴမကြံင် ဒစိတ်ဂိတုဂှ် ညးဒးၜုင်တက် ကုတြုဟ်တၠသ္ၚိညး ဗွဲမသကာတ်မြဟ်တုဲ ဒးဒုင်ကၠဟ်ထောအ်လဝ် သွက်ဂွံကဵု ချိုတ် ပ္ဍဲကဵုခရိုင်ဂၠဴရ
သီုကဵုဂွဵုဂွိုက်နာနာဂှ် ပ္ဍဲအခိင်ဗတံဂှ် ညးသၠးဂပ္ဘ ပ္ဍဲခရိုင်ဂၠဴ မ္ၚးသ္ၚိညးတအ်တုဲ ညးကလိဂွံ ကောန်ဗြဴမွဲရ
တၞဟ်နမဂွံဂျိုင်လမျီုဂှ် သိန်ဓုဒါဲ တိတ်အာနူဂှ်တုဲ အာတ်စ အကြာဂၠံင် အကြာသၞေဟ်ကွဳပၟတ်ရ
ဟိုတ်နူညးဂွိင်ဖေက် မၞိဟ်တြုဟ်တအ် ကၠုင်တံင်ဏာညး ပ္ဍဲအခိင်ဗတံတုဲ စိုပ်အခိင်သဝ်တ္ၚဲမ္ဂး ညးအာတိက် ပ္ဍဲသုသာန်ဂမၠိုင်ရ
ဟိုတ်နူ ညးအာမံင် ပ္ဍဲသုသာန် အခိင်ဗတံတုဲ မၞိဟ်တအ် ကော်စညး ကလော်ဂမျိုင်
၃] သိန်ဓုဒါဲ သွက်ဂွံဗဒဗဒါဲ ဟွံမဲတုဲ ညးတေအ် ကွာ်စဴအာ ဇရေင်ကွာန်မိ ညးတေအ်ရ
နူကဵု ဒၞာဲဂှ် ဂွံစိုပ် ကွာန်မိညးတေအ် မနွံဂှ် နွံကဳလဝ်မဳတာ တၟာဂလိုင်ရ
ကာလညးတေအ် စိုပ်သ္ၚိ မိညးတေအ်ဂှ် မိညးတေအ် ဟွံကဵုမံင် ပ္ဍဲသ္ၚိညးရ
ညးတေအ် ဂၠံင်အိုတ်တုဲ ချပ်ဂစိုတ် ဇကုဇကု
ဆဂး ဟွံအံင်ဇၞးတုဲ သွက်ဂွံစပုင်ဂှ် ဗက်အာတ်စ ပ္ဍဲအကြာသၞေဟ်ကွဳပၟတ်ရ
ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ညးတေအ် ညာတ်အာ ကောန်ၚာ် မဒးဒုင်ကၠဟ်လဝ် နူမိမဍေဟ်တအ် နွံတၟာဂလိုင်ရ
ညးတေအ် လွဳဗ္စ နဒဒှ် ညံင်ကောန်ဇကုအရင်တုဲ ညးတေအ် ဗ္စကောန်ၚာ်တအ် နကဵုမအာတ်ဂရင်စ ပ္ဍဲအကြာဂၠံင်ရ
ညးတေအ် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ညးတေအ် ပမိအံက် ကုကောန်ကမၠင်ဂမၠိုင်ရ
ကောန်ညးတေအ်အရင်ဂှ် ညးတေအ် အာကဵုထောအ်ဒါန် ကုညးမပတှ်ေစဂွံ Shrimant Dagdu sheth Halwai ရ
ဟိုတ်ဍေဟ်ဂှ် ညးတေအ် ဂွိင်ဖေက် ညးတေအ် ဆက်ဆောံဒးတၞဟ်ခြာ အကြာကောန်အရင် ကဵု ကောန်လွဳဗ္စတအ်ရ
၄] နူဂှ် ညးစိုပ်အာ ချဳကာလ်ဒါရာ ပ္ဍဲတွဵုရး မဟာရရှတြ ခရိုင်အမရဝတဳ
ပ္ဍဲကဵုဒေသဂှ် ဟိုတ်နူ ပရေင်ကမၠောန်စဵုဒၞာကၠတုဲ ကွာန်သီုဖအိုတ် ၈၄ ကွာန်ဂှ် ဒးပြံင်ပဆုဲရ
မၞိဟ်ဇၞော်ပရေင်ကမၠောန်ဂှ် ရပ်သီကေတ် ဂၠဴသီုဖအိုတ် ၁၃၂ နူကဵု ကွာန်အဒိဝသဳ Adivasiဂမၠိုင်တုဲ ဂၠဴမွဲဂှ် ချိုတ်အာရ
သိန်ဓုဒါဲ ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် သွက်ဂွံ လုပ်ပေါဲဗတိုက် သွက်အခေါင်အရာ ရဲကွာန်တအ်ရ
ပရေင်အာတ်မိက် ညးတေအ်ဂှ် နူကဵုဝန်ဇၞော်ပရေင်ဂြိပ်ဆု ဒုင်တဲတုဲ ဖန်ဇန်ဖျေဟ်ကဵုဒၞာဲ သွက်ညးဒေသတအ် ပ္ဍဲဒၞာဲတၞဟ်ရ
ညးတေအ်ဓလိုက်ဘဝညးတေအ် ကုကောန်ကမၠင်တအ်ရ
ကောန်ၚာ်တအ် ကော်ညးတေအ် မာဲ မဂွံအဓိပ္ပါယ် မိ
ညးတေအ်လွဳလဝ် ကောန်ကမၠင် သီုဖအိုတ် ၁
၀၅၀ ပြင်င်
အခိင်လၟုဟ်မ္ဂး ညးနွံ ဂမာန် ၂၀၇ တုဲ ခအဟ် ၃၆ တၠ
တုဲပၠန် ကောန်စဴ နွံမွဲလ္ၚီပြင်ရ
သွက်ကောန်ၚာ်တအ် ဂွံစသုင်ဂှ် ညးဆက်တုဲ ဂစာန်ဒၟံင်ဖိုဟ်ရ
ကောန်ညးမလွဳဗ္စလဝ် ဗွဲဂမၠိုင်တအ်ဂှ် ကလိဂွံပညာခိုဟ်ဟ်တုဲ ညးလ္ၚဵု ဒှ်သၟာသၞောဝ်
ဒံက်တာ
ကောန်ဝုတ်ညးအရင်ဂှ်လေဝ် ဒှ်မၞိဟ် မပံက်လဝ် ဂေဟာ သွက်ဂွံ လွဳလွတ် ကောန်ကမၠင်ဂမၠိုင်ကီုရ
ကောန်ညးမွဲတၠဂှ် ပတုဲဒၟံင်ပညာ ကဆံင်ပါရဂူ PhD
ဟိုတ်နူ ကမၠောန်ညး
စေတနာညးတုဲ ညးကလိဂွံ ဇိုန်နှင် လာပ်သီုဖအိုတ် ၂၇၃ ပြင်င်
သြန်လာပ်တအ်ဂှ် ညးရာန်တိ
သြိုင်သ္ၚိ သွက်ကောန်ၚာ်တအ်
ဒတန်ဂေဟာ မကော်ဂး သင်မတိ ဗလ် နိကေတာန် (Sanmati Bal Niketan) မွဲဂှ် သြိုင်လဝ် ပ္ဍဲမင်ဇရဳ ပ္ဍဲဟဒပ်သာ ပ္ဍဲတွဵုရးပုနေတုဲ ပ္ဍဲဂေဟာဂှ် ကောန်ၚာ်ပဒတဴဒၟံင် ၃၀၀ ပြင်င်ရ
ကာလ တၠသ္ၚိညးတြေံ ကလိ အာယုက် ၈၀ ဂှ်ကၠုင်ဒုင်ဂုဏ် ညးရ
ညးသၠးကဵုအခေါင်တုဲ မၞိဟ်တြုဟ်ဂှ်လေဝ် ဟိုတ်နူဒၞာဲမံင် ဟွံမဲတုဲ ညးဒုင်တဲ မၞိဟ်တြုဟ် (တၠသ္ၚိညးတြေံ)ဂှ် နဒဒှ် ကောန်ၚာ်ညးမွဲတၠတုဲ ညးဂှ် ဒှ်မိလွဳဗ္စ မၞိဟ်တြုဟ်ဂှ်ရ
မၞိဟ်တအ် ကၠုင်လ္ၚတ်ဗဵု ပရေင်ကမၠောန်ညးမ္ဂး ညးဆက်မိတ် ကုညးတၞဟ် ဗွဲမကေတ်ဂုဏ်စရာဲ ဒဒှ်ရ မၞိဟ်တြုဟ်ဂှ် ဒှ်ကောန်ညးဇၞော်အိုတ်ရ
သိန်ဓုဒါဲဝွံ ကုညးလဵုမွဲလေဝ် ဂွံစွံအဃာတ ဟွံမဲ
နွံဓဝ်ကာရုဏာ လတူသီုညးဖအိုတ်ရ
သိန်ဓုဒါဲ သပ်ကာလ် ကလိဂွံ ဇိုန်နှင် လာပ်သီုဖအိုတ် ၇၅၀ ပြင်ရ
ပၞောဝ်တအ်ဂှ် - ပရူအတ္ထုပ္ပတ္တိညးဂှ် ကၠောန်လဝ် ရုပ်ဒမျိုင်ဗာ်သကုတ်မွဲ မဟီုအရေဝ်မရထဳ (Marathi-language) နကဵုယၟု Mee Sindhutai Sapkal မဂွံအဓိပ္ပါယ် မိအံက် သိန်ဓုဒါဲ သပ်ကာလ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၀ ဂှ်ရ
ရုပ်ဒမျိုင်ဗာ်သကုတ်ဂှ် ဂွံဒုင်ရုဲစှ် နဒဒှ် ရုပ်ဒမျိုင်မခိုဟ်ဂၠးတိ ပ္ဍဲကဵုသဘင်ရုပ်ဒမျိုင်လာန်ဒါန် မရနုက်ကဵု ၅၄ ဂှ်ရ
၅] ရုပ်ဒမျိုင်ဂှ် ဗဵုကေတ် နူကဵု Youtube
ကွာန်ကအ်ခၠဲ(အၚ်္ဂလိက်
Kawtkhalwei)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ဂကောံကွာန်ကအ်ခၠဲ
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၉၈
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ခၠဲဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၄၃၈
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၆၀၉ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၅၀၄၇ တၠရ
Total
000-24
500 af
Gebruiker
Andre Engels als
Benutzer
Andre Engels am
User
Andre Engels an
Usuario
Andre Engels ang
User
Andre Engels ar
مستخدم
Andre Engels ast
Usuariu
Andre Engels av
Участник
Andre Engels az
İstifadəçi
Andre Engels bat-smg
Naudotojas
Andre Engels be
Удзельнік
Andre Engels bg
Потребител
Andre Engels bi
User
Andre Engels bm
Utilisateur
Andre Engels bn
ব্যবহারকারী
Andre Engels bo
User
Andre Engels br
Implijer
Andre Engels bs
Korisnik
Andre Engels ca
Usuari
Andre Engels ceb
User
Andre Engels chr
User
Andre Engels co
User
Andre Engels cr
User
Andre Engels cs
Wikipedista
Andre Engels csb
Brëkòwnik
Andre Engels cv
Хутшăнакан
Andre Engels cy
Defnyddiwr
Andre Engels da
Bruger
Andre Engels de
Benutzer
Andre Engels dv
User
Andre Engels dz
User
Andre Engels el
Χρήστης
Andre Engels en
User
Andre Engels eo
Vikipediisto
Andre Engels es
Usuario
Andre Engels et
Kasutaja
Andre Engels eu
Lankide
Andre Engels fa
کاربر
Andre Engels fi
Käyttäjä
Andre Engels fiu-vro
User
Andre Engels fj
User
Andre Engels fo
Brúkari
Andre Engels fr
Utilisateur
Andre Engels frp
User
Andre Engels fur
Utent
Andre Engels fy
Meidogger
Andre Engels ga
Úsáideoir
Andre Engels gd
User
Andre Engels gl
User
Andre Engels gn
Usuario
Andre Engels got
User
Andre Engels gu
User
Andre Engels gv
User
Andre Engels haw
User
Andre Engels he
משתמש
Andre Engels hi
सदस्य
Andre Engels hr
Suradnik
Andre Engels ht
User
Andre Engels hu
User
Andre Engels hy
User
Andre Engels ia
Usator
Andre Engels id
Pengguna
Andre Engels ie
User
Andre Engels ii
User
Andre Engels ilo
User
Andre Engels io
User
Andre Engels is
Notandi
Andre Engels it
Utente
Andre Engels iu
User
Andre Engels ja
Andre Engels jbo
User
Andre Engels jv
Panganggo
Andre Engels ka
მომხმარებელი
Andre Engels kg
User
Andre Engels kk
Қатысушы
Andre Engels km
User
Andre Engels kn
ಸದಸ್ಯ
Andre Engels ko
Andre Engels ks
User
Andre Engels ksh
Medmaacher
Andre Engels ku
Bikarhêner
Andre Engels kw
User
Andre Engels ky
User
Andre Engels la
Usor
Andre Engels lad
User
Andre Engels lb
User
Andre Engels li
Gebroeker
Andre Engels lij
User
Andre Engels lmo
User
Andre Engels ln
User
Andre Engels lt
Naudotojas
Andre Engels lv
Lietotājs
Andre Engels mg
User
Andre Engels mi
User
Andre Engels mk
Корисник
Andre Engels ml
User
Andre Engels mn
User
Andre Engels mo
User
Andre Engels mr
User
Andre Engels ms
Pengguna
Andre Engels mt
User
Andre Engels na
User
Andre Engels nah
Usuario
Andre Engels nap
Utente
Andre Engels nds
Bruker
Andre Engels nds-nl
Gebruker
Andre Engels ne
User
Andre Engels nl
Gebruiker
Andre Engels nn
Brukar
Andre Engels no
Bruker
Andre Engels nrm
User
Andre Engels nv
Choinish'įįhí
Andre Engels oc
Utilizaire
Andre Engels os
Архайæг
Andre Engels pam
User
Andre Engels pdc
User
Andre Engels pi
User
Andre Engels pl
Wikipedysta
Andre Engels ps
User
Andre Engels pt
Usuário
Andre Engels qu
Usuario
Andre Engels rm
User
Andre Engels ro
Utilizator
Andre Engels roa-rup
User
Andre Engels ru
Участник
Andre Engels sa
User
Andre Engels sc
Utente
Andre Engels scn
User
Andre Engels sco
User
Andre Engels se
User
Andre Engels sh
User
Andre Engels si
User
Andre Engels simple
User
Andre Engels sk
Redaktor
Andre Engels sl
Uporabnik
Andre Engels sm
User
Andre Engels sn
User
Andre Engels sq
Përdoruesi
Andre Engels sr
Корисник
Andre Engels st
User
Andre Engels su
Pamaké
Andre Engels sv
Användare
Andre Engels sw
User
Andre Engels ta
பயனர்
Andre Engels te
సభ్యుడు
Andre Engels tet
User
Andre Engels tg
Корбар
Andre Engels th
ผู้ใช้
Andre Engels ti
User
Andre Engels tk
User
Andre Engels tl
User
Andre Engels tpi
User
Andre Engels tr
Kullanıcı
Andre Engels tt
Äğzä
Andre Engels udm
Викиавтор
Andre Engels ug
User
Andre Engels uk
Користувач
Andre Engels ur
صارف
Andre Engels uz
User
Andre Engels vec
Utente
Andre Engels vi
Thành viên
Andre Engels vls
Gebruker
Andre Engels vo
User
Andre Engels wa
Uzeu
Andre Engels war
User
Andre Engels wo
User
Andre Engels xh
User
Andre Engels yi
באַניצער
Andre Engels yo
User
Andre Engels zh
User
Andre Engels zh-min-nan
User
Andre Engels zh-yue
User
Andre Engels
ဤတမ်းပလိတ်သည် template
infobox election
တမ်းပလိတ်ခွဲ တစ်ခုဖြစ်ပြီး တိုက်ရိုက် အသုံးပြုရန် မဟုတ်ပါ
ဘာကအ်ဍုင် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ဍုင်
ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက်
ဒေသရးမန် (တွဵုရးဍုင်ကရေင်
သၞာံ ၂၀၂၄ ဂှ် သင်မလုပ်ဒဂိုန် ခမဳ ၆ ဇကု ထပိုယ် ၂ ဇကု
၁] ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဝိမလ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၄၉
ဝှ် ၂၈
ကုန်သတ်ဗြဴ (အၚ်္ဂလိက်
Kun Sot Brae
အုန်းတော အၚ်္ဂလိက်
Ohn Taw)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ ရးဨရာဝတဳ
ခရိုင်ဖာသီ
ပွိုင်ဍုင်ဖာသီ
ဂကောံကွာန်ဝါသေံ
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၆၀၁၈၈
ကွာန်ကအ်လေဝ်(အၚ်္ဂလိက်
Kawtlay
ကော့လေးရွာ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ဂကောံကွာန်ကအ်လေဝ်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၅၄
၁] အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကအ်လေဝ်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၉၅၄
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၁၀၈ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဂှ် ၂၀၆၂ တၠရ
ကွာန်ကအ်ဇၞော်(အၚ်္ဂလိက်
Kawtdutkone
ကော့ဒွတ်ကုံး)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ဂကောံကွာန်အင်ခေဝ်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၅၂
၁] အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်အင်ခေဝ်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၈၇၈
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၀၅၈ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၁၉၃၆ တၠရ
ကဝိနာယ်ရာဂါဝွံ ဇာတိကွာန်ကြေဝ်ဏာ ဥုံဆက်တိတ် သၟဝ်ကျာဘာ
ကာလညးဇန်ကၠာဲစၠောအ် လိက်ကျာန်ယျေန် နူဗၟာဗဒှ်မန်ဂှ် သက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၂၆၄ ပုဟ် ၃ စွေက် တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်
လိက်ကျာန်ယျေတ်လ္ၚတ်နာမကၠာ
လိက်ဝွံကၠာတဲ ညးဆန်မွဲဝါ
လံလောန်အဆတ် ဂၠိုင်မြိပတ်အာ
ဒကုတ်ဖလုတ် ဇမောဝ်သ္ဂုတ်ခြာ
စှ်ေတိုန်ဂၠိုင်တောင် ယတိယောင်ယာ
ညာတ်လိက်ဝွံအဲ ပ္ဍဲစိုတ်သိင်သာ
လိက်ကျာန်ယျေတ်ဟေင် နူတၞံသေင်ဟာ
ဂလာန်မန်သၟတ် ကၠေံမြိပတ်အာ
လိက်ဝွံတူရူ ကၠာဲနူဗမာ
ဟိုတ်မန်ဟွံမွဲ အဲဆဵုဒးကၠာ
သၟိက်ဂဟဵုညိ တမိမွဲဝါ
အဲဆန်ပ္ညဳကၠာ မွဲဝါပၠန်ရောင်
ပင်မှိင်မွဲတောင် စိုတ်ပယောင်ယာ
ပရူဒဒှ်ပိုဲ ဟီုတွံကၠာ
ဒေသသန်ထာန် ပ္ဍဲကွာန်ကြေဝ်ဏာ
ဥုံဆက်တိတ်ကျဝ် သၟဝ်ကျာဘာ
ဒေသဂှ်ကၠာ နူတမၠာပၠန်
ဒၞာဲထာန်ဂှ်သၟး လိက်ဝွံညးဆန်
သ္မိက်တီယၟုကဝိဝွံပၠန် နဂှ်ဏာတဲ ယအိုတ်ဒဲသ္ကန်
ပ္ဍဲအခဝ်ရ အခဝ်ဂပၠန်
သ္ဂောံဏာတဲကၠာ သီုၜါမွဲဒွန်
အခဝ်ပိဟေင် ချူပြေင်မွဲပၞောန်
ဒှ်နာမအဲ ဂွံတီလောဲသန်
သက္ကရာတ်ဂှ် ပိုဲဟီုတွံပၠန်
လ္ၚီၜါကၠံအဴ တြဴစှော်ပန်
ပိစွေက်ပၠန် ပုဟ်ပ္တန်လဝ် ဗ္တံတက်မွဲနာံတ္ၚဲသ္ၚိသဝ်
အဲစဳဇန်ပြေင် လၟေင်အခဝ်
သ္ကဵုစေန်ဆက်အာ နာဂတ်ဆတ္တဝ်
စဳဇန်ပြေင်လဝ် အ္ခဝ်ဝက္ကျ
သ္ကဵုဒှ်မ္ၚဵု ပူဂဵုမန္ဒ
သ္ဂောံပင်မှိင်ရော ဖျိုက်ဓဝ်ဃောတ
လိက်ကျာန်ယျေတ်ရ ဆန်ပၠလဝ်ရောင်
နွံဍုင်ဇၞော်မွဲ ပြဲသန်တေဇ ဓညဝတဳ ခုတ်ပ္ညဳနာမ
ဘာသာမန် (ဝါ) အရေဝ်မန် (အင်္ဂလိက်
Mon Language
Burmese
မွန်ဘာသာ) ဂှ် ဒှ်ဂကောံအရေဝ် သြသထြောအေရှတေတ် (Austroasiatic language) မဒှ် အရေဝ်တမ်မူလ ရးအာရှအဂၞဲမွဲရ
ဂကောံအရေဝ် သြသထြောအေရှတေတ် ဂှ် ဒှ်အရေဝ် ဂကူဗွဲမဂၠိုင် မဟီုဂးဒၟံင် ပ္ဍဲၝောအ်ဒေသအာရှအဂၞဲတုဲ ပ္ဍဲအိန္ဒိယ
ဘင်္ဂလာဒေသ်
နဳပဝ် ကေုာံ ဒေသပယျဵု ဍုင်ကြုက် လပါ်သၠုင်ကျာလေဝ် ပြးဇး နွံဒၟံင် ညိညကီုရ
ဂကူမဟီုအရေဝ် သြသထြောအေရှတေတ် သီုဖအိုတ် စၟတ်သမ္တီလဝ် နွံ (၁၆၈) ဂကူကီုလေဝ် ဆဂကူ ဗဳယေတ်နာမ်
ဂကူခမေန် ကေုာံ ဂကူမန်တအ်ဟေင် မၞုံကဵု ရာဇဝင် မဇၞော်လှဲလးရ
အရေဝ်မန်တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ဇၞော်မောဝ်ကၠုင်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ၜိုတ် မလောန်ကၠုင် သၞာံ ၅၅၀၀ သၞာံ အခိင် ဂကူမန်ကဵု ဂကူခမာ စပြးဇးရေင်သကအ် ဟီုမာန်ရ
နူအခိင်ၜိုတ် အေဒဳ (၃) ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဂကူမန်တအ် စုက်လုက် ကုဂကူအန္ဒိယတုဲ လွဳစ မအက္ခရ်ညးတအ်တုဲ ဖန်ဗဒှ်ပတိုန် လိက်ဂကူဇကုရ
ရံင်ကဵု ပရေင်ယေန်သၞာင်မၞိဟ်တုဲ ဂကူမန် မစချူလိက် ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ်အခိင်ၜိုတ် အေဒဳ ၃ ဗွဝ်ကၠံမဒှ်မာန်ရ
ဆဂး လိက်တၟအ် ၜိုတ်မဂွံဆဵု နကဵုဘာသာမန်ဂှ် ပ္ဍဲအေဒဳ ၆ ဗွဝ်ကၠံ) ဂကူမန် ပ္ဍဲခေတ်ဒွါရဝတဳ (လၟုဟ်ဒၞာဲဍုင်သေံထာဲ ကဵု ဍုင်လဴ) ကေုာံ ဒၞာဲဍုင်ဗၟာ လၟုဟ်ရ
အရေဝ်မန်တ္ၚဲဏအ် စနူကဵု အေဒဳ (၃) ဗွဝ်ကၠံဏအ် ဟီုဂွံရ
လိက်မန် ခေတ် (၆) ဗွဝ်ကၠံဂှ် နကဵု ဗီုပြင်အက္ခရ် ၜိုန်ရ တၞဟ်ခြာကဵု ခေတ်သဓီု ကဵု ဗုကာံ တၟာဂလိုင်ကီုလေဝ် ရံင်ကဵု မဝေါဟာရတအ် တုပ်ရေင်သကအ်တုဲ စၟတ်သမ္တီ နဒဒှ် မွဲခေတ် မကော်စ အရေဝ်မန်တြေံ ဂွံရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ အရေဝ်မန် ခေတ်အကြာ (အေဒဳ ၆- ၁၂ ဗွဝ်ကၠံ) ဂှ် ဒှ်အရေဝ် မန်တြေံ မစၟတ်သမ္တီကေတ်မာန်ရ
အရေဝ်မန်လဒေါဝ်ဂှ် စနူ ၜိုတ် (၁၂-၁၅) ဗွဝ်ကၠံ မဒှ်အခိင် တၠညးမိစောဗု ဓမာန်ညး သၟိင်ဓမ္မစေတဳတုဲ လိက်ကြဴနူဂှ် (၁၅-၁၉) ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဒှ် မန်တၟိ မြဴသာ်ဝွံ ပါ်ဂွံရ
ဂကူမန်ဂှ် ဒးဒုင်ဘဲပၞာန် ကုဗၟာမဂၠိုင်ကဵုအလန်တုဲ ပရေင်အရေဝ် လိက်မန်လေဝ် ပြံင်နှဴကုဗၟာ ဗွဲမဂၠိုင်ကီုရ
ဂကူမန် မဒးဒုင်ဘဲပၞာန် အောင်ဇေယျ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၇၅၇ ဂှ် သီုဒးဒုင် ဂစိုတ်ပဠက်ဂကူကီုတုဲ အရေဝ်မန်ဂှ် ဍန်လျစှ်ေအာ စဵုကဵုကြပ်ကၠက်ရ
ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ် မၞိဟ်မဟီုအရေဝ်မန်ဂွံ နွံစ ၜိုတ် ဒစာံ ကိုဋ်ဒှ်ရ
ဝှာင်ဏအ် ဒှ်ဝှာင် နူကဵု ဝီကီမီဒီယာ ကွန်မွန်းစ် တုဲ မဒှ်ဝှာင် မသုင်စောဲလဝ် နကဵုပရဝ်ဂျေတ် တၞဟ်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ
အရာမလဴထ္ၜး ပ္ဍဲဝှာင်တအ်ဂှ် မုက်လိက် မလဴထ္ၜး ဝှာင် ထ္ၜးကဵုလဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ
This tag does not indicate the copyright status of the attached work
A normal copyright tag is still required
See Commons
Licensing
ဍဵု လတူ စၟတ်တ္ၚဲ/အခိင် မွဲမွဲ သွက်ဂွံ ထ္ၜးကဵု ဝှာင် မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်
အရာမဆက်ဗက်ကၠုင် 12 pages link ကုဝှာင်ဏအ် ဂမၠိုင်ဂှ် - ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်အရာ ဝဳကဳတၞဟ် မစကာလဝ် ဝှာင်ဏအ်
ဗဵု more global usage ဝှာင်ဏအ်
ပ္ဍဲဝှာင်ဏအ်ဂှ် နွံဒၟံင် နကဵုအရာမဗပေင်စုတ်လဝ်ရ
မဒှ်အရာ မဗပေင်စုတ်လဝ် နူကဵု ကမ္မရာ ဒဳဂျဳတေဝ် ဟွံသေင်မ္ဂး နူသကေန်နာ မွဲမွဲ ဒှ်မာန်ရ
ယဝ်ရ ဝှာင်ဂှ် ဒးဒုင်ပလေဝ်ပလေတ် နူတမ်မူလဍေဟ်မ္ဂး
အရာလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဟွံမံက် ပ္ဍဲဝှာင်ဂှ် ဒှ်မာန်ရ
ကောံဓရီုလၟေၚ်ဂိတုဝွံ ဒှ်ကောံဓရီုရုၚ်ရာမညနိကာယ လၟေၚ် (၂) မဒှ်ရ
ဟိုတ်နူ ပရေၚ်ယဲ Covid 19 ကၠောံထၞာန်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ကီုတုဲ အာကၠုၚ်တရဴမွဲဌာန် မွဲဌာန်ဟွံဂွံဂှ်ရ ကောံဓရီုဏအ်ဂှ် ဒှ်ဂကူကောံဓရီုလ္တူလပှ်ကျာ ပ္ဍဲဌာန် Zoom မဒှ်ရ
မွဲတမြိပ်ကောံဓရီုရုၚ်မ္ဂး ကောံဓရီုလ္တူလပှ်ကျာဂှ် ဒှ်ဗွဲကိုပ်ကၠာမွဲရ
ကောံဓရီုလ္တူလပှ်ကျာ Zoom ဝွံ သၚ်ဂကောံရုၚ် - တိုန်စိုပ်သဳကၠဳ (၁၇)ဇကုတုဲ အခိၚ်သဝ်တ္ၚဲ (၂-၃၀) စကောံ
သဝ်တ္ၚဲ (၄-၂၀) နာဍဳ အာစိုပ်ဒတုဲရောၚ်
ဟွံမွဲ လိက်တၞးလလောၚ်တြး
၁၃၈၂ သၞာံ
ဂိတုဘတ် (၈) မံက်
တ္ၚဲဗြဴပတိ (24 septemper 2020) ကောံဓရီု ဂကောံရုၚ်ရာမညနိကာယ လၟေၚ် (၂
ဌာန လ္တူလပှ်ကျာ Zoom
လိက်မဆေင်စပ် ကုနက္ခတ္တဗေဒဂမၠိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၅ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ
သီုဖ္အိုတ် နွံ ၅
ကဟရး (ဂျိသၟဟ်ညံၚ်အယဴဂဂဳ) ဟိုတ်နူဂၞေၚ်လပါ်ဗွဲလ္တူညးတေံဂှ် စူသိၚ်တုပ်သၟဟ်ညံၚ်ရဴဟရးဗြဴဗြဴတံဂြးသော်ဂှ်ကီု ဟသေၚ်တှ်ေ တုပ်ညံၚ်ကဵု "ဃရး" သွက်ဝါဗ္ၚတံဂှ်ကီုတုဲ ကော်တဴနယၟု "ကဟရး" ဟွံသေၚ်တှ်ေ "ကဃရး" လေ ဒှ်ဂွံရ
ညဵလဵုကၠိုဟ်စောံသကီုဂၠိုၚ်သွာၚ်ဏံတှ်ေ ဗိုၚ်ထပ်ထ္ၜးလညာတ်နဝေါဟာယၟုဗတ်ဘာသာမန်လေ ဂွံမာန်အိုတ်ရ
ကဵုအခေါၚ်စကာသုၚ်စောဲ "ကဟရး" ဗတ်ရမ်သာၚ်ညးကွာန်ရးမန်ပိုဲတံကော်ဟီုမံၚ်ဏံဂှ်အိုတ်ညိအဴ
ဟီုပရူဆေၚ်စပ်ကဵု "ကဟရး" ဏံ အစောန်စရာဲညးတေံခိုဟ်ၜိုတ်လဵု ဟသေၚ်တှ်ေ လပါ်ပရေံလပါ်ခိုဟ်ညးတေံနွံကဆံၚ်လဵုဂှ် ဗှ်စဵုကဵုအိုတ်အးအိုတ်ညိ
ကဗီုမဆဵုမံၚ်ပ္ဍဲရုပ်ဏံဝွံ ဒှ်သတ်ဍာ်ဖ္ဍုၚ်မွဲတုဲ ပိုဲညးရဲသၞေဟ်ဓမၚ်ကွာန်ရးဇိုၚ်သၞေဟ်ၜဳတံကော်သ္ဂးမံၚ်ဂှ် "ကဟရး" အတိုၚ်ရမ်သာၚ်ညးကွာန်ဒေသတံကော်မံၚ်ဂှ်ရ
ဂွံဆဵုကေတ်ကဂကူဏံမာန်ဂှ်တှ်ေ ဇိုၚ်ဇိုၚ်ကြုၚ်စောဝ်ဍာ်ဖ္ဍုၚ်လေဆဵုမာန်လောဲရ
ဟသေၚ်တှ်ေ ပ္ဍဲၜဳဇိုၚ်သြၚ်လေ ဂွံဆဵုကေတ်မာန်ရ
တုဲပၠန် အကြာကၟာဍာ်ဖ္ဍုၚ်မလုပ်စိုပ်တံဂှ်လေ ကဂကူဏံဆဵုဂဗဂၠိုၚ်ကွေံကွေံရ
လဆောဝ်လဆောဝ်တှ်ေ အကြာဍာ်ၜါဖ္ဍုၚ်ကဵုပ္တေက်ညးတေံမံၚ်ဂွံတုဲ အတိုၚ်သဘာဝမပြံၚ်သၠာဲဂှ် ညးတေံသုၚ်စောဲအာဘဝလောဲလောဲသွာသွာရ
လပါ်ဍုၚ်မ္ၚးဏံမ္ဂးတှ်ေ ကဟရးဏံ ညးတံလွဳစုတ်စွံလဝ်ပ္ဍဲကဠာဒ္ၚေါဝ်အကြာကဟလိုၚ်တုဲ လွဳကပယျေဝ် ဗဵုဝေၚ်ပကျေဝ်အိုတ်ရ
ဆဂး ဗွဝ်ဖျာသွံရာန်ကဂကူဏံဂျိုၚ်ဂျိုၚ်သွက်ဂွံလွဳဂှ် ဟွံစအခေတ်တုဲ သွက်ဂကောံညးဒးစိုတ်ကဂကူဏံဂှ်ဟေၚ် ညးတံဍန်ရပ်ဂွံနၚ်ဂျိုၚ်ဂျိုၚ်တုဲ ခြိုၚ်လွဳစွံလဝ်ပ္ဍဲကဠာဒ္ၚေါဝ်သ္ပကျေဝ်အိုတ်ရ
ဟီုလပါ်ဂုန်ဖဵုညးတေံတှ်ေ သ္ဒးဟီုဖျုန်ညးတေံဂှ် လုပ်အမာဲသွဍာ်ဟစး "သွဍာ်ဗစး" သွဗစးမြာၚ်ဂွပ်လေ ဟီုဂွံရ
ဆဂး ဒေသရေဝ်ပိုဲတှ်ေ ညးတံကော်စ "သွဍာ်ဟစး" ဏံရ
ဖျုန်ညးတေံလုပ်အမာဲစခိုဟ်မွဲအမာဲသ္ဒးဟီုထတ်ထတ်တုဲ စနွံကဵုရှ်ဖ်ှကွေံကွေံရ
ယဝ်ရခၟာဲနွံပၠန်တှ်ေ သက်ဟီုဟၟဲရဘဃေန်ဟီု
ခၟာဲညးတေံစကၠေၚ်ကြောအ်ရှ်သာဇြိုၚ်ကြပ်တုပ်မံၚ်ကဵုခၟာဲကဟလုဟ်ကီုရ
ဆဂး ခၟာဲကဟရးဏံဂှ် စခိုဟ်နူကဟလုဟ်ဏီရ
ဆဂး ညးလ္ၚဵုတံ အရန်ထောံပိပန်ကရန်သီုၜါလပါ်တုဲ ဖုဲထောံမိတ်ကဵုၜဵုညိညတုဲခၞါသောန်သောန် စကဵုသွဂစေပ်သွကၟဝ်မၚ်ဂၠန်ဖျးဖျးမ္ဂး ဒးကအ်ဗွဲမလောန်ရ
လပါ်သွကၠေၚ်ဂှ် ဍုန်စအောန်နူသွဍာ်ဗစးဏံရ
ဂုန်ဖဵုဖျုန်ညးတေံတီတုဲယျတှ်ေ ပိုဲတံကျောဝ်ရံၚ်ဂျိညးတေံညိညအိုတ်ညိ
ဖျုန်ညးတေံၜိုန်ရစခိုဟ်ကီုလေဝ်ဂှ် လ္ပခယျဂျိဟၟဲအိုတ်ညိ
ဂၞေၚ်လ္တူသၟဝ်ညးတေံသီုၜါလပါ်ဂှ် လ္ပကဵုဒးခရက်စုက်စုတ်တွဵုညိဏး ယဝ်ရခရက်ဒးမ္ဂး တုပ်သၟဟ်ညံၚ်ရဴဂယဴဂဂဳကိတ်ဒးကီုရ
ရဲညးကျဂျိကဂကူဏံဂှ် စဵုကဵုလရိုအ်ဗှ်သၞာအ္စာဂဥုဲလေ ဒှ်ဂွံရ
အနုဘဴဣဒ္ဓိဂျိညးတေံဂှ် ၜိုန်ရအဝဲညးတေံဍောတ်ဍေတ်ဒုတ်ဇြာဲကြောအ်ကီုလေ ဂျိတိုန်တုပ်သၟဟ်ဒှ်မွဲတုဲ သွက်ညးကေၚ်ဒးလဝ်တံဂှ်တှ်ေ ဂွံတီကေတ်မာန်ရ
ဗွဲမဂၠိုၚ်တှ်ေ ရဲဍန်ကဇိုၚ်ဇိုၚ်သြၚ်ကီု အကြာစောဝ်ကြုၚ်ကီုတံဂှ် ဍန်ဒးပါကၠုၚ်ခက်ခၞေါန်ခဏခဏတုဲ ပ္ဍဲအခိၚ်ပိုဲပလှ်ပတိတ်ခၞေါန်နူသၟန်ပါၚ်ညးတေံရဂှ် ညးတေံသလာ်ပြဟ်ပြေဟ်တုဲ ဒၞာဲဂှ်ရ စၚ်ခရက်ဒးလပှော်တဲပိုဲလောဲလောဲရ
ဂျိညးတေံတိုန် စဵုကဵုဒးစဴသ္ၚိကဟွံဍန်ရဒှ်ဂွံ
ၚုဟ်မးပ္ဍဲဗွဝ်ဖျာတှ်ေ ၚုဟ်ကဂကူဏံယဝ်ရဒုတ်ဒုတ်တၟာဂတာတဲမ္ဂး သြန်ၜါတ်သေံဏံ မွဲကဳလိုဝ်မွဲကၠံကဵုၜါကၠံနွံရ
ဆဂး ယဝ်ရအဝဲတၟာၜါပိလပှော်မ္ဂး ၚုဟ်မးဟၟဲမၞိဟ်စလေဟၟဲ ဟိုတ်နူဖျုန်ညးတေံအောန်ကွေံကွေံ
ဒုတ်ဒုတ်မွဲဂတာတဲၜါဂတာတဲဂှ်ရမၞိဟ်ရာန်စဂၠိုၚ်တုဲ ဖျဝ်ဖျာတံလေနွံပၟိက်ကွေံကွေံ
တွဵုရးဍုင်မန် (အၚ်္ဂလိက်
Mon State
ဗၟာ
မွန်ပြည်နယ်
တ္ၚဲဏအ် နွံကဵု စှ် ပွိုင်ဍုင်ဝွံ ဒှ် တွဵုရးဍုင်မန် မစၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ်ခရေတ် ၁၉၇၄ ဂိတုဇာန်နဝါရဳ (၃) (သက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၃၅ ဂိတုပုဟ် (၁၁)မံက် ပ္ဍဲ လက်ထက် အလဵုအသဳပၞာန်နေဝေန် (နေဝင်း) မအုပ်ဓုပ်ဍုင် ရ
တွဵုရးဍုင်မန်ဂှ် ဒှ် ဒၞာဲဒတန် မၞုံပလိုတ် ပ္ၚံက်ၜဳမတ္တမ
သၠုင်ကျာ ရးဗဂေါ
သၟဝ်ကျာ ရးတၞင်သဳ ပလိုတ် တွဵုရးဍုင်ကရေင်
တုဲ ဍုင်ဇၞော် တွဵုရးဍုင်မန်ဂှ် ဒှ် ဍုင်မတ်မလီု ရ
ဒၞာဲဒတန် မစၟတ်သမ္တီလဝ် တွဵုရးဍုင်မန် အခိင်လၟုဟ်ဝွံ နွံဒၟံင် ဍုင်ဗၟာ သကုတ်သၠုင်ကျာတုဲ ဇိုင်ၜဳမှာသၟိတ်အိန္ဒိယ
မဒှ် ပယျဵု ကုရးဗဂေါ
ရးကရေင်
ရးတၞင်သဳ ရ
နကဵုဗီုတိမ္ဂး နွံ လေတ္တဳကျုတ်သၟဝ်ကျာ ၁၄ ဒဳဂရဳ ကု ၅၂ မိနေတ်
၁၇ ဒဳဂရဳ ၃၂ မိနေတ်
လံင်ဂျဳတွေတ် ၉၆ ဒဳဂရဳ ၅၁ မိနေတ် ကု ၉၈ ဒဳဂရဳ ၁၃ မိနေတ်ရ
၂] ဇမၞော်သမၠဲ တွဵုရးဍုင်မန်ဂှ် သီုဖအိုတ် နွံ (၄၇၄၇
၇၆)တိုင်ပန်ကၠင်
နကဵုဨကမ္ဂး နွံ (၃၀၃၈၅၆၄)ရ
နူဗၟံက် ကု ပလိုတ်ဂှ် နွံ ဇမၠိင် ၁၂၇ တိုင်တုဲ သၠုင်ကျာ သၟဝ်ကျာဂှ် နွံ (၁၄၁
၈၈)တိုင် ရ
၃] တွဵုရးဍုင်မန်ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုပွိုင်ဍုင် (၁၀) ပွိုင်ဍုင်တုဲ ဍုင်မဟွံမဲကဵု ရုင်အလဵုအသဳဂှ် နွံ ၆ ဍုင်ရ
အတိုင်စရင် HMIS မ္ဂး လၟိဟ်မၞိဟ်မပဒတဴ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်မန် သီုဖအိုတ်ဂှ် နွံ ၂
၁၂ ပြကောဋိကိုဋ်တုဲ နကဵုကမၠေတ်မ္ဂး မွဲကဳလဝ်မဳတာဂှ် နွံ သၞောတ် ၁၇၂ တၠရ
မၞိဟ် ၂၃ % ဂှ် ပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်တုဲ သၟေဟ် မၞိဟ် ၇၇% ပဒတဴ ပ္ဍဲကွာန်ရ
၄] ပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်မန်ဂှ် နွံ သီုဖအိုတ် ၄ ခရိုင်
သီုဖအိုတ် ဍုင် နွံ (၁၆) ဍုင်
အရာပ် နွံ (၁၀၀) ပွိုင်ကွာန် နွံ (၃၆၈) ကွာန် နွံ (၁၁၅၂) [၅] ပ္ဍဲ လက်ထက်သခေန်နု မဒှ် ဝန်ဇၞော် လက်ကရဴ သက္ကရာဇ်ခရေတ် ၁၉၆၀ သွက်စၟတ်သမ္တီ ဍုင်မန်ဂှ် ဟီုဂးဖန်ဇန်လဝ် မနွံဒၟံင်ရ
ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် အမာတ်မန် အစာဖဵုချဵု
နာဲအံင်ထောန်
အစာဖဵုစိင်
နာဲအံင်လှၚိုယ်တအ် ဒှ် စၞးကောန်ဂကူမန်ရ
နာဲအံင်ထောန်ဂှ် တိုန်အာ ကဆံင် ဝန်ဇၞော် အရာကောန်ဂကူမန်တုဲ သွက်ဂွံဗမံက်ပတိုန် တွဵုရးဍုင်မန်ဂှ် ဒှ် တာလျိုင် မွဲလပါ်ကီုရ
အခိင်မဗမံက် ရုပ်ရဴတွဵုရးဍုင်မန်ဂှ် နာဲဗအူ ဥက္ကဋ္ဌ ဒှ်ညးမကဵုကသပ် အလဵုအသဳတုဲ ညးတအ် ဗက်သၟာန် စမ်ၜတ်ဂၠိုက်ဂၠာဲ အပိုင်အခြာ ဗၞတ်ဗ္ၜတ် သွက်ဂွံစၟတ်သမ္တီ တွဵုရးဍုင်မန်ရ
ဒဒှ်ရ ရမ္သာင် ကောန်ဂကူမန်တအ် နွံပၟိက်ကဵု ဍုင်မန် ပန်ခရိုင် အမာတ်မန် အစာဖဵုချဵု ၁၃၂၂ ဂိတုပသာ် (၅) စွေက်ဂှ် ဥက္ကဋ္ဌ နာဲဗအူ ကော်အမာတ်မန်တုဲ သၟာန်သၟုက်ပရူဗမံက် ရုပ်ရဴတွဵုရးဍုင်ရ
အစာဖဵုချဵု ဟီု သွက်ဂွံကဵု တွဵုရးဍုင်မန်ဂှ် ထေက်ကြိုက် ဗွဲမလောန်ရ
ပ္ဍဲအရာမကဵု ဍုင်မန်ဂှ် သွက်ဒးကေတ် ဆန္ဒညးဍုင်ကွာန် ဟွံမဲရ
ကေတ်ဆန္ဒဂှ်လေဝ် အဲ ဟွံတုပ်စိုတ်ရ
ဗီုကဵု မစၟတ်သမ္တီလဝ် တွဵုရးကရေင်
တွဵုရးကချေင်ဂှ် ဒးဖန်ကဵု တွဵုရးဍုင်မန်ရ
နာဲဘသောန် ဟီု ယဝ်ရ ကဵုတွဵုရးဍုင်မန်မ္ဂး ခရိုင်ဍုင်ဗဂေါ
ခရိုင်ကျာ်ခမဳ
ခရိုင်ဍုင်ဗိက်ထဝါဲ နွံပၟိက်ရ
ယဝ်ရ ဟွံပစၟတ်သမ္တီ ဍုင်မန်မ္ဂး တိတ်တြဴတုဲ သၟာန်စမ်ၜတ်ရံင်ညိ
ဆဂးဂှ် ဒၞာဲညးဟွံမဲပၟိက်ကဵု ဍုင်မန်ဂှ် သၟာန်စံၜတ်ဟွံထေက်
နာဲဖဝ်ကျေ ဟီု ယဝ်ရကဵုဍုင်မန်မ္ဂး ခရိုင်ကျာ်ခမဳ ကဵု ခရိုင်သဓီုဂှ် ကဵုကၠာတုဲ ဗိက်ထဝါဲဂှ် ကောန်ဍုင်ကွာန်တအ် ယဝ်ရမိက်ဂွံလုပ် လပါ်ဍုင်မန်မ္ဂး ပၠောပ်ကဵုညိ
မန်တအ် သွက်ဂွံဂွံဍုင်မန်ဂှ် ထ္ၜးကၠုင်ဆန္ဒ နကဵုနဲ ကြံင်င်ၜတ်တ်တုဲကၠုင်ရ
ကြံင်ကြံင်ဂှ် ရပ်လွဟ်တုဲ တဝ်စၞေဟ်ကေတ်ရ
ၜတ်ၜတ်ဂှ် လုပ် သဘင်မာဲတုဲ ဒှ်အာ အမာတ်မန်ရ
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဟွံဒးကေတ်ရ ဆန္ဒမာဲ
နာဲမျာတ်ထောန် (ဒု-ညးရေင်တၠုင်ဖဵု တက္ကသိုလ်သမဝါယမ) ဟီု ပ္ဍဲအရာမကဵုဍုင်မန်ဂှ် သကိုပ်ဝန်ဇၞော်နာဲနု တီဒၟံင်ပၟိက် ကောန်ဍုင်ကွာန်တအ်တုဲရ
ယဝ်ရ ကဵုဍုင်ကဵုမန်မ္ဂး နကဵုသၞောဝ်ပါလဳမာန် ညးမဂွံအမာတ်ဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ဖန်ကဵုဍုင်မန်ညိ
ပ္ဍဲအရာ မကဵုဍုင်မန်ဂှ်လေဝ် ခရိုင်ကျာ်ခမဳ
ခရိုင်သဓီု ကဵုထေက်ရ
ဟွံဒးကေတ် ဆန္ဒမၞိဟ်တအ်ရ
ဣစဳစဝ်ယှေန် ဂကူမန် ဂကောံပရေင်ကေင်ကာမန် (ဗော်မန်ယျေယျာ) ဟီုဂှ် ပၟိက်ဆန္ဒမန်ဂှ် အလဵုအသဳတအ် တီဒၟံင်တုဲ သွက်ဂွံကဵု ဍုင်ကဵုမန်ဟေင်ရ နွံ
ယဝ်ရ ကဵုဍုင်မန်မ္ဂး သဓီု
ကျာ်ခမဳ
ဗဂေါဂှ် ပသဇိုင်ကဵုကၠာတုဲ (ဒးကေတ်ဆန္ဒမၞိဟ်ရောင်မ္ဂး ကေတ်ဆန္ဒတုဲ ကဵုညိ) နာဲလူဖေဝေန် (အစာလိက်တၟအ်တြေံ) ပတိုန်ထ္ၜး သာ်ဏအ်ရ
ပ္ဍဲအရာမကဵုဍုင်မန်ဂှ် သွက်ဒးကေတ် ဆန္ဒမန်တအ် ဟွံမဲရ
ယဝ်ရ ထပ်ကေတ် ဆန္ဒမန်ပၠန်မ္ဂး ဒှ်အဓိကဵုမာန်ရ
ဗီု မကဵု ကရေင်
ကချေင်
ချေင်တအ်ဂှ် ကဵုညိ
ခရိုင်သဓီု ကဵု ခရိုင်ကျာ်ခမဳဂှ် ကဵုကၠာတုဲ ဗဂေါဂှ် ယဝ်ရ စုတ်ကဵုမာန်မ္ဂး စုတ်ကဵုညိ
နာဲမန်ထဝ် ပ္တိုန်ထ္ၜး ကဵုဍုင်မန် ခရိုင်သဓီု ကဵု ကျာ်ခမဳဂှ် ပ သဇိုင်တုဲ ကဵုကၠာညိ
ဗဂေါဂှ် ကဵုထေက်မ္ဂး ကဵုညိ
ဗိက် ကု ထဝါဲဂှ် ပၠုပ်စုတ် ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်မန်ဂှ် အဲဟွံအာတ်ရ
ဍုင်မတ်မလီုဂှ် စွံဍုင်ဇၞော်ထေက်ရ
ဗဂေါဂှ် ယဝ်ဒှ်အာ ပ္ဍဲဍုင်မန်မ္ဂး ဗဂေါဂှ် ပ ဍုင်ဇၞော်မန် ထေက်ရ
ဟွံဒး ကေတ်ဆန္ဒ
၆] နကဵု အလဵုအသဳဥူနုလေဝ် ဗွဲကြဴညိ တုပ်စိုတ် ဟွံကေတ် ပၟိက်ဆန္ဒညးဍုင်ကွာန်
စၞးဂှ် ပ္တန်သၞောဝ်ဗမံက်ပ္တိုန် တွဵုရးဍုင်မန်တုဲ သၞောဝ်ဂှ် ညံင်ဂွံပဒတန် ပ္ဍဲကဵု စၠတ်ဓရ်ရ
သွက်ဂွံ ပ္တိုန်ကိစ္စ ပ္တန်တွဵုရးဍုင်မန်ဂှ် ခပတိုန် ဝန်ဇၞော်ကေင်ကာမန် မွဲတၠရ
နူကဵု ဗော်သွးမန်ကောန်ဍုင်အရင်ဂှ် အာတ်မိက် အစာဇၞော်နာဲဖဝ်ချိုဝ် သွက်ဂွံ လုပ်ကေတ် တာလျိုင် ဝန်ဇၞော်ကေင်ကာမန်ကီုလေဝ် နကဵု အစာဇၞော်နာဲဖဝ်ချိုဝ် ညး ဟွံဒုင်တဲ
ညးဂှ် ၜိုန်ရ ဒှ် ဂကူမန်ကီုလေဝ် ဟီု အရေဝ်မန် ဟွံလေပ်
ညး မိက်ဂွံကဵု မၞိဟ်မဟီုအရေဝ်မန် ဗှ်လိက်မန်လေပ် ကဵုကေတ် တာလျိုင်ဂှ်ရ
နူကဵု ဂကောံဂှ် ရုဲစှ်ပ္တိုန် နာဲအံင်ထောန်
သကိုပ်ဝန်ဇၞော်ဥူနုလေဝ် ဒုင်တဲတုဲ သၞာံ ၁၉၆၁ ဂိတုဨပြဳ ၂၇ ဂှ် နာဲအံင်ထောန် ဒုင်သစာ လုပ်ယိုက်ဂၠေင် တာလျိုင် ဝန်ဇၞော်ကေင်ကာမန် ရ
သွက်ဂွံ ဗၟံက်ပ္တိုန် တွဵုရးဍုင်မန်ဂှ် နူကဵု ဌာနဝန်ဇၞော်ဏအ် ဒက်ပ္တန်ပ္တိုန် ကမ္မတဳမချူသၞောဝ်အပြောမ်တွဵုရးဍုင်မန် မွဲရ
နူကဵု ကမ္မတဳဂှ် ပ္ညဳပ္ညပ် နကဵု နဲကဲနာနာသာ်တုဲ လပါ်မၞိဟ်ဂလိုင် တုပ်စိုတ် ခရိုင်သဓီု ကဵု ခရိုင်မတ်မလီု ၜါခရိုင်ဂှ် ညံင်ဂွံစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ် တွဵုရးဍုင်မန်ရ
ကလိဂွံ တင်လတုပ်စိုတ် သာ်ဂှ်တုဲ ချူခၞံသၞောဝ်အပြောမ်တုဲ သွက်ဂွံ ပ္တိုန်ထ္ၜး ပ္ဍဲစၠတ်ဓရ် ပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂေတ်ရ
အဃောမကၠောန်ဒၟံင်ဂှ်ဟေင် သၞာံ ၁၉၆၂ ဂိတုမာတ် ၂ ဂှ် ဂဥုပ်ဗိုလ်ဇၞော်နေဝေန် သီကေတ် အဝဵုဍုင်တုဲ ကမၠောန်မပ္တန်ဗဒှ် တွဵုရးဍုင်မန် အလဵုအသဳ ဥူနုဂှ်လေဝ် လီုအာကီုရ
နကဵု သၞောဝ်ပၞာန်ဂှ် သကိုပ်ဗိုလ်နေဝေန် ပကင်ရင်ကၠုင် ဍုင် ပွိုင် ၁၄ သၞာံတုဲ သွက်ဂွံ ဒက်ပ္တန်အာ ဍုင်နကဵု သၞောဝ်သဵုယှေဝ်လေတ်တုဲ ချူခၞံ ဥပဒေသဇိုင်မွဲရ
ဥပဒေသဇိုင်ဂှ် ပ စၟတ်သမ္တီ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၄ ဂိတုဇာန္နဝါရဳ ၃ ဂှ်ရ
ပ္ဍဲ ဥပဒေသဇိုင်ဏအ်ဂှ် တွဵုရးဍုင်မန်လေဝ် ပါကၠုင်ကီုရ
ဇာန္နဝါရဳ ၃ ဂှ် ဟိုတ်နူ မဒှ် တ္ၚဲဥပဒေသဇိုင်တုဲ တ္ၚဲတွဵုရးဍုင်မန်ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲဂိတုမာတ် ၁၉ ရ
တွဵုရးဍုင်မန် ၜိုန်ရ ကဵုလဝ် ယၟုကီုလေဝ် အခေါင်အရာအရေဝ်မန် လိက်မန်ဂှ် ဟွံပၠုပ်စုတ်လဝ် ပ္ဍဲသၞောဝ်တုဲ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်ဂှ် အခေါင်ဂကူမန် ဟွံမဲလးလးရ
မွဲသၞာံ မွဲအလန် ပ္ဍဲ သဘင်တ္ၚဲတွဵုရးဍုင်မန်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပေါဲပြိုင် လိက်မန်
လှ်ေ ဒယှ်ေ အခိုက်မန်နွံရ
အတိုင် စရင်နူရုင်အလဵုအသဳကၟိန်ဍုင်ဗၟာ မပတိတ်လဝ် စရင်မၞိဟ် ပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်မန်ဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၀ ဂှ် နွံ၂
၄၉၂ တုဲ ပ္ဍဲဂှ် ဂကူမန် နွံ ၈၃၁
၅၂၅ (၃၆
ဂကူဗၟာ နွံ ၇၈၁
၈၂၄ (၃၃
ဂကူကရေင် နွံ ၃၀၅
၆၂၀ (၁၃
ပအိုအ် နွံ ၆၇
၄၈၄ (၂
တုဲပၠန် ဂကူသအာင် ဗီုကဵု ကြုက်ဂလာတအ်ဂှ် ပံင်ပကောံလဝ် သီုဖအိုတ် နွံ၃၁၂
၆၀၆ (၁၃
ကောန်ဂကူဂကူ ဗီုကဵု ချေင်
ကချေင်
သေံတအ်လေဝ် နွံညိညကီုရ
တွဵုရးဍုင်မန်ဂှ် ပါ်လဝ် ခရိုင်မတ်မလီု ကဵု ခရိုင်သဓီု
ပ္ဍဲခရိုင်မတ်မလီုဂှ် ဂကူဗၟာ နွံဂၠိုင် (၅၁
၂%)တုဲ ပ္ဍဲခရိုင်သဓီုဂှ် ဂကူမန် နွံအောန် (၁၀
ပါဲနူဂကူဗၟာတုဲ ပ္ဍဲခရိုင်သဓီုဂှ် ဂကူကရေင် (၂၅
၀%) ကေုာံ ဂကူပအိုအ် (၇
၈%) နွံၜိုတ်ဒးရးကီုရ
ဂကူပအိုဝ်ဂှ် ပ္ဍဲကဵု ခရိုင်မတ်မလီုကြပ်ဟွံမဲရ
အဓိက ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်မန်ဂှ် ကမၠောန်ဝါဗ္ၚ မတဵုသြောအ်
တၞံခၜိုတ်ရဝ်ပါ
ကမၠောန်တမ္ၚာ ကေုာံ ဖရံက်
ကကှ်ကှ်
ကမၠောန်ၜဵု
ကေုာံ သတ်ဆုနာနာသာ်လေဝ် တိတ်ဒၟံင်ကီုရ
ပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်မန်ဂှ် နွံကဵု ဘာတက္ကသဵု စပ်ကဵုဗုဒ္ဓဘာသာတုဲ ရာမညရဋ္ဌဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ် ကေုာံ တိုက်လိက်ပရိယတ္တိမန် ကေုာံ တိုက်လိက်ပရိယတ္တိဗၟာ လိက်ဗွဟ် ကွးဘာမည် ခေတ်တၟိ တန်တတဳယ
ကွာန်မတေဲ(အၚ်္ဂလိက်
Mettayo
မယ်တရိုရွာ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ဂကောံကွာန်လှာဂဇာင်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၄၉၈၈
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်လှာဂဇာင် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၅၃၆၃
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၅၈၅၅ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဂှ် ၁၁၂၁၈ တၠရ
ကွာန်ကအ်ကြိက်ကွာန်တၟိ(အၚ်္ဂလိက်
Ywarthit
ရွာသစ်ရွာ)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင်မတ်မလီု
ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
ဂကောံကွာန်ကအ်ကြိက်
ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၀၅၄
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကအ်ကြိက် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၀၇၄
မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၁၈၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဂှ် ၂၂၅၈ တၠရ
